1 B1 Toelichting Bijlage 1 Masterplan Wells Meer
Tekst van het document
8.2 M A ATS C H A P P E L I J K E KO S T E N E N B AT E N
tebeslag op de omgeving en andere functies. Maatschappelijke en economische effecten zijn verdeeld in drie hoofdcategorieën:
De drie onderzoeksmodellen ‘Productiegericht’ (A), ‘Ingepast’
financiële effecten, effecten voor de leefomgeving en economische
(B) en ‘Innovatief’ (C) hebben alle drie een positief MKBA-saldo
effecten. De MKBA is uitgevoerd voor het plangebied van Ener-
voor de regio. De effecten van de onderzoeksmodellen liggen dicht
gielandgoed Wells Meer.
bij elkaar. Dit komt omdat de modellen qua ontwerp en insteek weliswaar van elkaar verschillen, maar de totale oppervlakte van
De MKBA is ingezet tijdens het ontwerpproces om verschillende
het Energielandgoed en de energieopbrengst bijna gelijk zijn. De
effecten voor stakeholders in kaart te brengen en om de verschil-
businesscase en de klimaateffecten zijn de belangrijkste baten van
len tussen de drie onderzoeksmodellen op een integrale wijze te
het Energielandgoed. Hierop volgen de effecten op de regionale
beoordelen. De MKBA stond centraal in de gesprekken met de
economie in termen van werkgelegenheid, bestedingen en bele-
omgeving en heeft zo een rol gespeeld bij het optimaliseren van de
vingswaarde.
onderzoeksmodellen. Zo hebben betrokkenen en belanghebbenden meer inzicht gekregen in de methode en het gevolgde pro-
De drie onderzoeksmodellen maakten aan de hand van verschil-
ces. Ook is op basis van de gesprekken de informatie in de MKBA
lende bouwstenen het ‘speelveld’ voor de invulling van het
aangevuld en verrijkt. Het optimaliseren van de maatschappelijke meerwaarde is als uitgangspunt genomen voor het ontwerpend onderzoek dat geleid heeft tot het voorkeursmodel dat als basis geldt voor dit masterplan. De volgende paragraaf beschrijft de Figuur 8.1: Samenvatting resultaten MKBA
79
80
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
Energielandgoed inzichtelijk. De onderzoeksmodellen zijn onder-
tijdens het ontwerpproces hebben opgedaan. Dat betekent dat een
zocht op basis van een MER-studie, MKBA, financieel model en
aantal aspecten nog niet kwantitatief is doorgerekend. De defi-
participatietraject. De resultaten kunnen we samenvatten in zes
nitieve berekening zal plaatsvinden in het kader van de bestem-
aspecten die van belang zijn voor de keuze van het voorkeursmo-
mingsplanprocedure, wanneer ook de milieueffecten van het voor-
del: financiën, leefomgeving, toekomstgerichtheid, economie,
keursmodel kwantitatief zijn onderzocht. In deze paragraaf zijn de
natuur en landschap. Door deze drie modellen op basis van de
optimalisatieslag in het ontwerp en de indicatieve score voor het
onderzoeksresultaten te scoren op de zes aspecten werd duidelijk
voorkeursmodel per aspect uitgewerkt.
welke aanpassingen nodig zijn om een geoptimaliseerd ontwerp (het voorkeursmodel) en uiteindelijk het masterplan te ontwikke-
8.3 MILIEUEFFECTEN
len. Het voorkeursmodel vormt een verbetering ten aanzien van de onderzoeksmodellen op nagenoeg alle punten uit de MKBA. Enkel de financiële effecten bleven wat achter. In de doorrekening
Enkele onderdelen waarop de MKBA zich heeft gericht, worden
naar het masterplan is het projectresultaat nog verder verbeterd.
diepgaand in het milieueffectrapport (m.e.r.) onderzocht. De
In een vervolgtraject wordt het masterplan nader uitgewerkt en
drie onderzoeksmodellen ‘Productiegericht’ (A), ‘Ingepast ‘(B)
vastgelegd in een bestemmingplan. Hiertoe wordt ook een bijbe-
en ‘Innovatief’ (C) zijn onderzocht op de effecten op de volgende
horend milieueffectrapport opgesteld waarin de milieueffecten
onderdelen:
van het masterplan worden doorgerekend. In deze MKBA is het
■■ geluid;
voorkeursmodel gescoord op basis van initiële inzichten die we
■■ slagschaduw; ■■ luchtkwaliteit; ■■ archeologie en cultuurhistorie; ■■ natuur; ■■ landschap; ■■ ruimtegebruik; ■■ bodem en water; ■■ (externe) veiligheid.
Figuur 8.2: Score van de drie onderzoeksmodellen en het voorkeursmodel o.b.v. zes aspecten
• Energieboulevard met testvelden en innovatiecentrum/ bezoekerscentrum. Gebied toegankelijk met aantal routes. • Extensief agrarisch gebruik • Inzet op grote educatieve waarde: i.c.m. zonne-energie. Begrazing/ beleving van techniek, innovatie etc. hooiland. Niche product (vlees, zuivel).
n van
rweg,
OVERZICHTSMATRIX MODELLEN MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
A) ‘ PRODUCTIEGERICHT’
B) ‘INGEPAST’
Accent opzonnevelden het zo kosteneffectief en Intensieve snel mogelijk realiseren van zo veel mogelijk duurzame energie met bewezen technieken en een minimaal ruimtebeslag.
Accent op de landschappelijke Zon + landbouw inpassing van duurzame energie opwekking.
e,
Kleinschalig bedrijventerrein en informatiepunt
• Natuurontwikkeling i.c.m. zonneenergie.
atie
Accent van het model
Bezoekerscentrum
Recreatief zonne ‘park’
Biomassateelt
Zonnevelden
Intensieve zonnevelden
kie
81
• Vernieuwende vormen van agrarisch gebruik i.c.m. zonne-energie.
• Innovatiecentrum en testvelden. • Intensieve energieopwekking,
• Biomassa/mestvergister. Biomassateelt
C) ‘ INNOVATIEF’
Intensieve zonnevelden
Testvelden
Accent op innovatie, educatie en ‘exposure’. Het landgoed als (inter)nationaal boegbeeld van de energietransitie. Zon + waterberging
Innovatiecentrum
• Energieopwekking ingepast in Biomassateelt een landschappelijk raamwerk. Zon + begrazing Verweving van functies. Zon + natuurontwikkeling
• Energieopwekking in combinatie met andere functies. Dubbel ruimtegebruik.
• Robuust landschappelijk raamwerk van houtwallen, singels, lanen en bospercelen.
• Stevige bosrand, ‘open’ middengebied.
• Zonne-energie in combinatie met extensief agrarisch gebruik en/of natuurbeheer. Zuid-opstelling.
• Zonne-energie in combinatie met natuur, landbouw, waterberging, begrazing etc. Testvelden.
• 3 windturbines. Inzet op minimale impact op de beleving en interferentie met de Duitse turbines.
• 4 windturbines. Centraal cluster grote turbines markeert het energielandgoed.
• Natte en droge biomassateelt i.c.m. natuurontwikkeling.
• Onderzoek naar vernieuwende vormen van biomassateelt.
• Zonnevelden zijn niet toegankelijk. Mogelijk wel begeleide excursies.
• Fijnmazig routenetwerk voor wandelaars en fietsers door het landschappelijk raamwerk.
• Klein informatiepunt en uitkijktoren (‘kijken naar’). Wandelroutes door natuurontwikkeling langs Molenbeek.
• Aanleg recreatief aantrekkelijk en toegankelijk ‘zonne’park’.
• Energieboulevard met testvelden en innovatiecentrum/ bezoekerscentrum. Gebied toegankelijk met aantal routes.
• Beperkte recreatieve en educatieve waarde.
• Inzet op grote recreatieve waarde, ook voor het ‘doorsnee publiek’.
zo compact mogelijk. Scheiden
Biomassavergisting • Innovatieve bedrijvigheid gerelateerd van functies. Ruimtelijk Natuurontwikkeling i.c.m. biomassateelt aan biomassa/mestvergisting
concept
MODEL A)PRODUCTIEGERICHT • Vernieuwende vormen van agrarisch gebruik i.c.m. zonne-energie.
g/ ,
• Verdraaiing verkavelingsrichting, pal op het zuiden. Minimale landschappelijke inpassing.
Landschappelijke hoofdstructuur Intensieve zonnevelden
Intensieve zonnevelden
• Intensieve zonnevelden, geen meervoudig ruimtegebruik mogelijk. Oost-west opstelling.
Zon + landbouw
• Minimaal 5 turbines, locatie nader te bepalen n.a.v. onderzoek luchtvaartveiligheid.
Energiemix
Bezoekerscentrum
• Beperkte inzet van biomassateelt. Recreatief zonne ‘park’
Testvelden
Biomassateelt
Zonnevelden
• Innovatiecentrum en testvelden.
Zon + waterberging
Innovatiecentrum Biomassateelt
• Innovatieve bedrijvigheid gerelateerd Biomassavergisting aan biomassa/mestvergisting Natuurontwikkeling i.c.m. biomassateelt
Zon + begrazing Zon + natuurontwikkeling
Recreatie
M O D E L B ) I N G E PA S T
• Natuurontwikkeling langs de Molenbeek.
Natuur
• Bezoekerscentrum aan de Wezerweg, met dubbelfunctie ook voor het Nationaal Park en Reindersmeer.
• Natuurontwikkeling in combinatie met biomassateelt langs Molenbeek.
• Inzet op grote educatieve waarde: beleving van techniek, innovatie etc.
• Natuurontwikkeling i.c.m. zonneenergie.
• Natuurwaarden landschappelijk raamwerk. • Natuurwaarden zonnevelden.
Intensieve zonnevelden
Zon + landbouw
• Geen medegebruik mogelijk van de zonnevelden.
• Extensief agrarisch gebruik i.c.m. zonne-energie. Begrazing/ hooiland. Niche product (vlees, zuivel).
• Vernieuwende vormen van agrarisch gebruik i.c.m. zonne-energie.
• Kleinschalig duurzame-energie gerelateerd bedrijventerrein.
• Biomassa/mestvergister.
• Innovatiecentrum en testvelden.
Landbouw Testvelden
Zon + waterberging
Innovatiecentrum Biomassateelt Zon + begrazing Zon + natuurontwikkeling
Bedrijvigheid
• Innovatieve bedrijvigheid gerelateerd aan biomassa/mestvergisting
M O D E L C ) I N N O VAT I E F Intensieve zonnevelden
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
82
8.3.1 G E L U I D
8.3.2 S L A G S C H A D U WAantal woningen binnen contour
Onderdelen van Energielandlandgoed Wells Meer kunnen geluid
Productiegericht (A) Ingep ast (B) (C) de Slagschaduw bij windturbines is de hinder die ontstaat Innovatief doordat
produceren. Dit kan hinder veroorzaken voor omwonenden. Uit
2 1 1 bewegende L 47 dB contourdelen van een windturbine de zonnestralen tijdelijk
de onderzoeksmodellen blijkt dat de effecten voor geluid in alle
blokkeren. Het blijkt dat de11meeste hinder op1 van slagschaduw 5
modellen relatief gering zijn.
treedt in model C. Ook deze effecten zijn te mitigeren door wind-
Beoordelingscriteria geluid
Aantal woningen binnen contour Productiegericht (A)
Ingep ast (B)
Innovatief (C)
Aantal geluidgevoelige objecten binnen de Lden 47 dB contour
2
1
1
Aantal geluidgevoelige objecten binnen de Lden 47 dB en Lden 42 dB contour
11
1
5
Figuur 8.3: Aantallen woningen binnen geluidscontouren per onderzoeksmodel Beoordelingscriterium
Productiegericht (A)
Ingep ast (B)
Innovatief (C)
Binnen 0-6 uurs contour
30
29
16
DeBinnen meeste hinder treedt op10 in model A, gevolgd door model C en 6-16 uurs contour 5 29 Binnen >16B. uursIn contour 7 2 9 model het voorkeursmodel wordt voor een combinatie van Totaal aantal woningen
47
36
54
Beoordelingscriteria geluid
Aantal geluidgevoelige objecten binnen de den
Aantal geluidgevoelige objecten binnen de Lden 47 dB en Lden 42 dB contour
Beoordelingscriterium
Productiegericht (A)
Ingep ast (B)
Innovatief (C)
Binnen 0-6 uurs contour
30
29
16
Binnen 6-16 uurs contour
10
5
29
Binnen >16 uurs contour
7
2
9
Totaal aantal woningen
47
36
54
turbines op bepaalde tijdstippen stil te zetten. Dit betekent dat er een (beperkt) effect op de energieproductie Aantal hectares landbouwgrond Productiegericht (A) Ingepoptreedt. ast (B)
Innovatief (C)
Windturbines (incl. kraanopstelplaatsen)
13.2
7.9
10.5
Zon
185
217
236
Totaal (ha)
229
321
285
Figuur 8.4: Aantallen woningen binnen slagschaduwcontouren per onderzoeksmodel Biomassateelt 31 96 38
model B en model C gekozen. De effecten van geluid op de omge-
In het voorkeursmodel worden, net als in model C, de windturbi-
ving zullen dan ook gering zijn en, daar waar nodig, gemitigeerd
nes centraal in het landgoed geprojecteerd. Anders dan in model C
kunnen worden. Daarbij wordt rekening gehouden met de wonin-
worden de turbines in een lijnopstelling geplaatst en meer naar het
gen in het plangebied. Windturbines (incl. kraanopstelplaatsen)
Aantal hectares landbouwgrond
Productiegericht (A)
Ingep ast (B)
Innovatief (C)
13.2
7.9
10.5
noorden. Hierdoor zullen minder woningen binnen de slagscha-
Zon
185
217
236
Biomassateelt
31
96
38
duwcontouren vallen dan in model C. De effecten zullen gering en
Aandachtspunten voor bestemmingsplan: Totaal (ha) 229 321
285
Ten aanzien van geluid kan worden voldaan aan de eerder gestelde
waar nodig te mitigeren zijn. Ook daarbij wordt rekening gehouden met de woningen in het plangebied.
spelregels2, zij het met behulp van mitigerende maatregelen. De toename van geluidsbelasting ten opzichte van de huidige akoes-
Aandachtspunten voor bestemmingsplan:
tische situatie moet nader worden onderzocht in de milieueffec-
De spelregel ten aanzien van slagschaduw uit de structuurvisie kan
trapportage, en indien nodig kan ook de bovenwettelijke hinder
met toepassing van de onderzoeksmodellen niet worden opgevolgd.
worden gemitigeerd. Dit dient in het bestemmingsplan nader
Voor meerdere woningen wordt de wettelijke norm voor hinder van
ingevuld te worden.
slagschaduw overschreden als er geen mitigerende maatregelen worden toegepast. Met mitigerende maatregelen is echter wel te voldoen aan de wettelijke normen. Dit dient in het bestemmingsplan nader ingevuld te worden.
2 Zie paragraaf 4.2 uit ‘Structuurvisie Energielandgoed Wells Meer’
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
8.3.3 L U C H T K W A L I T E I T
werk Nederland (NNN). In specifiek dit gebied is er ook sprake van
Het in gebruik hebben van een windturbine of een zonnepark re-
een nabij gelegen dassenburcht waarvoor mogelijk compensatie
sulteert niet in luchtemissies. Alleen tijdens de aanleg is er sprake
plaats dient te vinden. De locaties van de windturbines in open
van een geringe emissie vanwege het transport van onderdelen
gebied, zoals bij de modellen A en B, scoren positiever ten aanzien
en de bouwactiviteiten. Er is voor deze duurzame energiebronnen
van gebiedsbescherming. De plaatsing van zonnepanelen op enige
geen sprake van een effect op luchtkwaliteit. Een biomassacentra-
afstand van de beschermde natuurgebieden én een inrichting met
le produceert lucht- en geuremissies. De mate van luchtveront-
voldoende tussenruimte verdienen de voorkeur. Onderzoeksmo-
reiniging van een biomassacentrale is afhankelijk van de verwer-
del A voldoet hier het minst aan en scoort hierdoor relatief het
kingswijze van de biomassa en het proces om tot bio-energie te
slechtst op het aspect natuur. Bij de ontwikkeling van het Ener-
komen. In model A wordt geen ruimte gemaakt voor de plaatsing
gielandgoed wordt ook nieuwe natuur ontwikkeld in de vorm van
van een biomassacentrale. Model A scoort daarom neutraal. Model
(natte) flora en fauna, wat een positief effect kan hebben op de
B en model C scoren licht negatief op het aspect luchtkwaliteit.
natuur. In model C zijn de effecten daarvan het grootst, omdat in dit model het grootste areaal wordt ontwikkeld.
In het voorkeursmodel wordt in beginsel geen biomassacentrale opgenomen, waardoor er geen grote effecten voor luchtkwaliteit
In het voorkeursmodel voor het Energielandgoed is het areaal
worden verwacht.
dat beschikbaar komt voor natuurontwikkeling uitgebreid ten opzichte van de onderzoeksmodellen. De windturbines worden
Het creëren van een functie met een verkeersaantrekkende
op een grotere afstand van Natura 2000-gebied De Maasduinen
werking heeft mogelijk een negatief effect op de luchtkwaliteit.
geplaatst dan in model C. Wat betreft de zonnevelden is gebleken
Naar verwachting zijn de effecten daarvan in relatie tot het Ener-
dat er voldoende ruimte is om, indien nodig, voldoende afstand tot
gielandgoed beperkt. Tijdens de bouw van het Energielandgoed
beschermde natuur aan te houden.
kan het bouwverkeer zorgen voor uitstoot, maar deze effecten zijn van tijdelijke aard. Daarnaast trekt het Energielandgoed bezoekers
Aandachtspunten voor bestemmingsplan:
aan. Dit zijn naar verwachting voornamelijk (fiets)toeristen die
De spelregel ten aanzien van natuur is in het voorkeursmodel op-
al in de regio zijn en inhoudelijk geïnteresseerden van buiten de
gevolgd. Er worden geen bronnen voor duurzame energie voorzien
regio.
in Natura 2000-gebied. Het is niet uit te sluiten dat er negatieve effecten optreden voor zowel beschermde soorten als beschermde
8.3.4 N AT U U R
gebieden. In het milieueffectrapport behorende bij het bestem-
Voor de effecten op de natuur is het aantal windturbines bepalend
mingplan, wordt dit nader onderzocht en worden eventuele miti-
voor het aantal slachtoffers onder vogels en vleermuizen. Onder-
gerende maatregelen voorgesteld.
zoeksmodel C scoort negatief op dit punt omdat de windturbines nabij gebieden zijn gesitueerd die beschermd zijn als Natuurnet-
83
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
84
8.3.5 A R C H E O L O G I E E N C U LT U U R H I S T O R I E
In het voorkeursmodel is echter bewust gekozen voor de rationele
In geen van de modellen is sprake van aantasting van cultuurhisto-
verkaveling van het landgoed, zoals is toegepast in onderzoeks-
rische waarden. Wel bevatten alle modellen windturbineposities en/
model A.
of zonnevelden in gebieden met een hoge(re) verwachting voor het aantreffen van archeologische waarden. Daarom scoren de modellen
Aandachtspunten voor bestemmingsplan:
op dit effect licht negatief.
De spelregel voor landschap wordt niet opgevolgd omdat de bestaande landschapsstructuren en -lijnen niet worden behouden.
In het voorkeursmodel is geen rekening gehouden met de verschil-
Wel wordt een nieuwe rationale aan het landschap toegevoegd
lende zones met archeologische verwachtingswaardes. In het kader
waardoor een nieuwe structuur ontstaat op basis waarvan het
van het bestemmingsplan zal dit nader onderzocht worden. Mocht
Energielandgoed wordt vormgegeven. De plaatsing van de wind-
verplaatsing van ingrepen nodig zijn, is daar vooralsnog ruimte voor
turbines in lijn met het ‘ritme’ van de zonnevelden dient in het
in het Energielandgoed. Verschillende cultuurhistorische elementen
bestemmingsplan opgenomen te worden.
en structuren zijn gebruikt en/of ingepast in het ontwerp.
8.3.7 R U I M T E G E B R U IAantal K woningen binnen contour Beoordelingscriteria geluid Productiegericht (A)
Ingep ast (B)
Innovatief (C)
2
1
1
Aandachtspunten voor bestemmingsplan:
LANDBOUW
Er wordt gedeeltelijk voldaan aan de spelregel ten aanzien van
Het gebied Wells Meer wordt nu voornamelijk voor landbouwdoel-
cultuurhistorie en archeologie. Er worden geen cultuurhistorische
11 1 5 hectares einden gebruikt. In onderstaande tabel zijn de aantallen L 47 dB en L 42 dB contour
waarden aangetast, maar er zijn wel ontwikkelingen voorzien op
aan oppervlakte voor landbouwgrond weergegeven, die op ba-
locaties waar een hoge(re) verwachting is voor het treffen van ar-
sisBeoordelingscriterium van de verschillende onderzoeksmodellen zouden komen te Productiegericht (A) Ingep ast (B) Innovatief (C)
cheologische waarden. Er kan voldaan worden aan de spelregel door
Binnen 0-6 uurs contour 29 16 blijkt dat vervallen bij realisatie van 30het Energielandgoed. Hieruit
de (wettelijke) archeologische monumentenzorg (AMZ)-cyclus te
model A het meest effectief omgaat met het bestaande landbou-
doorlopen. Als de gronden worden vrijgegeven zonder dat opgraving
wareaal, voor de inpassing van het de Totaal aantal waarbij woningen 47 36 Energielandgoed 54
van archeologische vondsten nodig is, wordt alsnog voldaan aan
minste oppervlakte landbouwgrond verloren gaat.
Aantal geluidgevoelige objecten binnen de Lden 47 dB contour Aantal geluidgevoelige objecten binnen de den
den
Binnen 6-16 uurs contour
10
5
29
Binnen >16 uurs contour
7
2
9
deze spelregel. Aantal hectares landbouwgrond
Productiegericht (A)
Ingep ast (B)
Innovatief (C)
8.3.6 L A N D S C H A P
Windturbines (incl. kraanopstelplaatsen)
13.2
7.9
10.5
Zon
185
217
236
In de hoofdstukken 3 en 4 is het aspect landschap uitvoerig behan-
Biomassateelt
31
96
38
deld. Ook is bij de beschrijving van de onderzoeksmodellen aandacht
Totaal (ha)
229
321
285
uitgegaan naar de landschappelijke inpassing. Uit deze toelichting
Figuur 8.5: Aantal hectares landbouw opgeheven door Energielandgoed Wells Meer
blijkt dat onderzoeksmodel B het meest positief scoort voor wat betreft de effecten op het huidige landschap. Dit vanwege de focus op
In het voorkeursmodel wordt in principe aangesloten bij onder-
de landschappelijke inpassing van het Energielandgoed.
zoeksmodel A, waarmee effectief grondgebruik wordt toegepast. Tegelijkertijd is een groter areaal gereserveerd voor het Zonne-
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
Park, waarmee meer ruimte voor recreatie en landschap ontstaat.
ke instrumentnaderingsprocedure (de Non-Directional Beacon
Dat resulteert in minder landbouwgrond (in vergelijking met
procedure (NDB) naar baan 09) maatgevend is voor de maximale
onderzoeksmodel A). Binnen het voorkeursmodel wordt ruimte
tiphoogte in het noordelijke gedeelte van het plangebied. In dit
geboden om invulling te geven aan meervoudig ruimtegebruik
deel is de tiphoogte beperkt tot 146-207 meter ten opzichte van
in de zonnevelden. De technische ontwikkelingen zullen moe-
zeeniveau. In de rest van het plangebied wordt de hoogte beperkt
ten uitwijzen of en in welke mate dit kan worden toegepast. In
door de Minimum Vectoring Altitude (MVA). Hier is een tiphoogte
de innovatieve zone gaan we met testvelden onderzoeken welke
tot 276 meter ten opzichte van zeeniveau mogelijk. Dit zijn harde
manier van dubbel ruimtegebruik rendabel is. De toepassing met
beperkingen.
de beste resultaten, kunnen we vervolgens op meerdere plekken gaan toepassen.
Daarnaast is vastgesteld dat er interferentie kan plaatsvinden met het navigatiebaken Distance Measuring Equipment (DME) (NID) op
L U C H T VA A R T A I R P O R T W E E Z E
de luchthaven. De geografische ligging van deze beperkingsgebie-
Het plangebied Wells Meer ligt ongeveer anderhalve kilometer ten
den is in figuur 8.6 weergegeven. Dit zijn geen harde beperkingen.
zuiden van Airport Weeze. Voor de waarborging van de veiligheid en continuïteit van de vliegoperaties van en naar de luchthaven gelden hoogtebeperkingen voor het plaatsen van windturbines. Het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) heeft de criteria voor het vaststellen van de hoogtebeperkingen in kaart gebracht op basis van de nationale en internationale regelgeving. Het gaat om criteria gericht op: ■■ het voorkomen van botsingen van het luchtverkeer met obstakels rond de luchthaven; ■■ het borgen van de betrouwbaarheid van de vliegoperaties; ■■ het voorkomen van negatieve effecten van obstakels op de signaalkwaliteit van communicatie-, navigatie- en radarsystemen; ■■ het voorkomen van blootstelling aan significante turbulentie en windverstoringen achter obstakels. Met behulp van deze criteria en de daarmee samenhangende veiligheidsbeoordeling zijn de hoogtebeperkingen vastgesteld, zowel voor het commerciële luchtverkeer als voor het kleine luchtverkeer. De resultaten van de studie geven aan dat één specifieFiguur 8.6: Hoogtebeperkingen Airport Weeze
85
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
86
Een nadere specialistische analyse zal moeten uitwijzen of, en zo ja
hinder optreedt door de ontwikkeling en zo ja, in welke vorm.
in welke mate, de goede werking van deze systemen beïnvloed kan worden en tot welke feitelijke hoogtebeperkingen dit aanleiding
Gevechtsleidingradar
geeft. Er zijn geen verdere beperkingen gevonden ten gevolge van
Het bouwplan bevindt zich buiten de 75 kilometer cirkels van de
het Visual Flight Rules-verkeer (VFR) vanuit botsingsrisico of het
gevechtsleidingsradars. Effecten op gevechtsleidingsradars zijn
risico van windhinder. Eén van de windturbines in onderzoeksmo-
uitgesloten.
del A ligt binnen de interferentiezone voor DME en scoort hierdoor negatiever op het onderdeel luchtvaart dan de andere onderzoeks-
Verkeersradar
modellen.
Het bouwplan bevindt zich binnen de 75 kilometer cirkel van de defensieradar in Volkel. De door Defensie gehanteerde norm
De windturbines in het voorkeursmodel bevinden zich niet binnen
voor de detectiekans binnen deze cirkels is minimaal 90%. Uit de
de contouren zoals weergegeven in figuur 8.6. Verwacht wordt dat
berekeningen van TNO blijkt dat model A (85%), model B (85%) en
de luchtvaart vanuit Airport Weeze geen beperkingen oplevert ten
model C (79%) niet voldoen aan de deze norm bij het doorrekenen
aanzien van het Energielandgoed. We gaan hier nog over in ge-
met de grootste turbinevarianten. Dit wordt veroorzaakt door de
sprek met de Duitse autoriteiten (Bezirksregierung Düsseldorf).
enkelvoudige radardekking (alleen de Military Approach Surveillance System (MASS)-radar in Volkel).
Daarnaast is vastgesteld dat er interferentie kan plaatsvinden
Vervolgens is model A doorberekend met een meer realistische
met de navigatieradar op Airport Weeze. Het Energielandgoed
turbinevariant. Uit deze berekening blijkt dat de kleinst berekende
ligt namelijk binnen de Controlled Traffic Region (CTR) van deze
detectiekans op 1000 voet, na realisatie van het bouwplan voor de
luchthaven, die doorloopt binnen Nederland. Dit zijn geen harde
model A opstelling met een Enercon E-138 EP3 op een ashoogte
beperkingen. Een nadere analyse zal moeten uitwijzen of, en zo ja
van 131 meter, 95% wordt. Het model met realistische turbines vol-
in welke mate, de goede werking van deze systemen beïnvloed kan
doet aan de door Defensie gehanteerde detectiekans van minimaal
worden en tot welke feitelijke hoogtebeperkingen dit leidt. Dit ge-
90%. Voor het voorkeursmodel wordt een berekening uitgevoerd
bied is niet opgenomen in de Nederlandse regelgeving over radar-
met zowel hoge als lage turbines.
hinder. Met de Duitse autoriteit vindt nadere afstemming plaats over effecten en eventueel benodigde mitigatiemogelijkheden.
In het voorkeursmodel wordt gekozen voor een opstellingsvorm van de windturbines waarbij de meest geringe aantasting van de
RADARVERSTORING DEFENSIERADAR
detectiekans optreedt. De lijnopstelling (zoals in model A en B)
Er is door TNO onderzoek uitgevoerd naar de verstoring van de
heeft een kleiner negatief effect op de radar dan een carré-opstel-
defensieradar door windturbines zoals opgesteld in de drie onder-
ling (zoals in model C).
zoeksmodellen voor Energielandgoed Wells Meer. Dit onderzoek is eerst uitgevoerd met worstcase windturbines en vervolgens met
Aandachtspunten voor bestemmingsplan:
realistische turbines. Hieronder is per radartype beschreven of er
Er wordt onderzocht of voldaan kan worden aan de spelregel ten
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
aanzien van radarhinder. Er dient aan deze spelregel voldaan te
8.3.9 ( E X T E R N E ) V E I L I G H E I D
worden, anders is de realisatie van deze windturbines niet haal-
De onderzoeksmodellen geven geen aanleiding om (een verhoogd
baar. Ook hier dient rekening mee te worden gehouden in het
risico op) effecten ten aanzien van externe veiligheid te verwach-
bestemmingsplan.
ten. Wel dient rekening gehouden te worden met de onderlinge afstand tussen een eventuele biomassacentrale en de windturbines,
8.3.8 W AT E R E N B O D E M
alsook met de afstand tussen de biomassacentrale, de windturbi-
De locatie van de windturbines en (vooral) de opstellingsvariant
nes en het bezoekerscentrum. In het voorkeursmodel is rekening
van zonnevelden zijn bepalend voor de effecten van het Ener-
gehouden met de benodigde onderlinge afstanden.
gielandgoed op water en bodem. Opmerkelijk is dat er voornamelijk positieve effecten verwacht worden, omdat het huidige gebruik
Aandachtspunten voor bestemmingsplan:
intensieve landbouw betreft. Het opheffen van dit gebruik heeft
Alle onderzoeksmodellen voldoen aan de wettelijke normen ten
dusdanig positieve gevolgen voor de bodem dat het de afname van
aanzien van externe veiligheid. Het voorkeursmodel dient echter
lichtinval (effect op natuur) compenseert. Deze positieve effecten
nader onderzocht te worden op de effecten ten aanzien van exter-
zijn sterker naarmate de zonnepanelen een grotere onderlinge
ne veiligheid en de geprojecteerde windturbineposities. Dit met
afstand kennen. Ook de effecten ten aanzien van water zijn gering,
name ten opzichte van de voorziene locaties van het bezoekers-
aangezien het water evengoed verspreid binnen het gebied opge-
centrum en een eventuele biomassacentrale.
vangen en geïnfiltreerd wordt, mits er voldoende afstand tussen de panelen wordt gehouden. Dit is met name bij de opstellingen in onderzoeksmodellen B en C het geval. In het voorkeursmodel is met bovengenoemd effect rekening gehouden door een groter areaal aan te wijzen voor de ontwikkeling van het ZonnePark. Aandachtspunten voor bestemmingsplan: Aan de spelregel ten aanzien van water en bodem wordt gedeeltelijk voldaan. Naast het ZonnePark en zonnevelden met een ruimere zuidopstelling, worden ook zonnevelden in een intensieve oost-westopstelling gerealiseerd. De effecten van deze opstellingen zijn echter beperkt, aangezien het huidige gebruik intensieve landbouw betreft.
87
9. VERVOLG Na het vaststellen van het masterplan en hiermee het afsluiten van fase 2, wordt in fase 3 gestart met de bestemmingsplanprocedure. In dit hoofdstuk wordt nader toegelicht wat er in deze fase gebeurt.
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
9.1 PROCEDURE: BESTEMMINGSPLAN, MER EN VERGUNNINGEN
■■ aandacht voor veiligheidsaspecten, zoals tweezijdige bereikbaarheid voor hulpdiensten, voldoende bluswatervoorzieningen en inpassing van veiligheidszones rond risicovolle objecten (bijvoorbeeld biomassacentrale en energieopslag) in relatie tot kwetsbare
Op basis van het Masterplan zal de planologische procedure
functies (zoals educatie en recreatie).
worden opgestart om het masterplan voor het Energielandgoed juridisch te verankeren. Hiertoe wordt een bestemmingsplan opgesteld inclusief een milieueffectrapport. Voor de planonderdelen zullen omgevingsvergunningen worden aangevraagd. Bij het
9.2 UITWERKING EN D E TA I L L E R I N G O NT W E R P
opstellen van het bestemmingsplan gelden enkele aandachtspunten en randvoorwaarden. De aandachtspunten kunnen zowel in
In dit masterplan is de ruimtelijke ambitie en hoofdstructuur van
het bestemmingsplan als in het bijbehorende milieueffectrapport
het Energielandgoed vastgelegd. Richting realisatie zal het ontwerp
nader worden uitgewerkt of getoetst. Het gaat in ieder geval om:
verder uitgewerkt en gedetailleerd worden tot een voorlopig ont-
■■ het aantal verkeersbewegingen van en naar het Energielandgoed
werp, definitief ontwerp en uitvoeringsontwerp. Bij al deze stap-
tijdens de bouw- en de gebruiksfase evenals de effecten hiervan
pen en ook daarna in de exploitatie- en beheerfase is de opgave de
op de capaciteit van de wegen en de bijbehorende milieueffec-
ruimtelijke kwaliteit van het Energielandgoed zorgvuldig te borgen.
ten; ■■ het effect op natuurwaarden binnen en in de omgeving van het gebied; ■■ de mogelijkheden en beperkingen van de als Goudgroene natuurzone aangewezen gebieden in het plangebied; ■■ het verlies aan landbouwareaal (en overig huidig grondgebruik) door komst van zonnepanelen en de effecten daarvan; ■■ het effect van de windturbines op de fysieke leefomgeving (slagschaduw, geluid, externe veiligheid en radar); ■■ de mogelijkheden voor meervoudig ruimtegebruik en koppeling met bestaande (agrarische) functies en waarden;
9.2.1 O N T W E R P O P G AV E N Het gehele ontwerp van het masterplan zal verder uitgewerkt en gedetailleerd worden. Wij onderscheiden een aantal belangrijke ontwerpopgaven: ■■ Ontwerp van de natuurzone langs de Molenbeek: Hoe kan het gebied optimaal ingericht worden, gezien de gestelde ambitie om het watersysteem structureel te verbeteren en de ecologische waarde te maximaliseren? Op welke manier kan het gebied het beste recreatief medegebruikt worden? Hoe sluit het gebied goed aan op het ZonnePark en De Maasduinen? Samenwerking tussen
■■ het meekoppelen van parallelle (transitie)opgaven, bijvoorbeeld
de betrokken partijen zoals de gemeente, provincie en het water-
op het gebied van voedselproductie, kringlooplandbouw en
schap is nodig evenals expertise van zowel een landschapsarchi-
waterberging;
tect, ecoloog en hydroloog.
■■ de netaansluiting op het elektriciteitsnet en de (milieu)effecten hiervan op de fysieke leefomgeving;
■■ Ontwerp van het ZonnePark: Hoe kunnen de potenties om hier natuur te ontwikkelen het beste worden benut? Hoe passen de zonnepanelen en recreatieve voorzieningen hier goed in? In welke vorm kan natuurinclusieve landbouw toegepast worden?
89
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
90
■■ Ontwerp van de preciese opstelling van de windturbines, inlusief onderzoek naar de beleving vanuit verschillende zichtpunten, dichtbij en van veraf.
■■ Eventuele inpassing van een netwerkstation. ■■ Ontwikkeling van een passende toekomststrategie voor het Energielandgoed, mocht deze op lange tot zeer lange termijn
■■ Aandacht voor een goed ingepaste en subtiele afscherming
niet meer benut worden voor de opwekking van duurzame ener-
en beveiliging van de panelen om diefstal en vandalisme te
gie: omkeerbaarheid van de ontwikkeling. Denk hierbij aan het
voorkomen. Als één van de belangrijkste dragers van het Ener-
opnemen van een opruimplicht voor de installaties en het zo-
gielandgoed is een zorgvuldig ontwerp hier extra van belang.
danig inrichten van de ontwikkelvelden voor zonne-energie dat
■■ Ontwerp van de Energieboulevard, inclusief het bezoekers- en
de bodem op lange termijn nog geschikt blijft voor bijvoorbeeld
innovatiecentrum en parkeren: Hoogwaardige vormgeving om
natuur of landbouwkundig gebruik.
recht te doen aan de beoogde innovatieve uitstraling als visitekaartje van het Energielandgoed. Aandacht voor de verkeerssi-
9.2.2 B O R G I N G VA N R U I M T E L I J K E K W A L I T E I T
tuatie.
Bij de borging van de ruimtelijke kwaliteit maken we onderscheid
■■ Detailontwerp van de groene structuren tussen de zonnevelden.
tussen het landschappelijk raamwerk en de ontwikkelvelden voor
Hierbij horen ook de benodigde aanpassingen aan de afwatering
zonne-energie en windturbines. Voor beide geldt dat de aanbe-
van het gebied, in samenwerking met het waterschap. Bijzon-
veling is om een ruimtelijk kwaliteitsadviseur of een ruimtelijk
dere aandacht gaat uit naar de vormgeving van de randen van de
kwaliteitsteam in te stellen. Die adviseur of dat team is verant-
zonnevelden en de inpassing van de benodigde afscherming om
woordelijk voor de ruimtelijke kwaliteit van het Energielandgoed
diefstal en vandalisme te voorkomen.
als geheel en kan hierop adviseren en toetsen. De borging van
■■ Maaiveldinrichting van de zonnevelden: Nader onderzoek naar een optimale inrichting ten behoeve van het watersysteem,
ruimtelijke kwaliteit is van belang tot en met uitvoering, maar ook tijdens de beheer- en exploitatiefase.
bodemleven en biodiversiteit. ■■ Ontwerp van de recreatieve voorzieningen, zoals: de entrees, recreatieve routes, rustpunten en informatievoorziening. ■■ Landschappelijke inpassing van de omliggende woningen: In overleg met de betrokken bewoners verder detailleren. ■■ Verkenning van de mogelijkheden om de Elizenhof een passende functie te geven binnen het Energielandgoed.
LANDSCHAPPELIJK RAAMWERK De aanbeveling is om het landschappelijk raamwerk in eigen beheer te ontwerpen en als geheel aan te leggen, op basis van de uitgangspunten in het masterplan (zie hoofdstuk 5). Er is dan maximaal regie mogelijk op de ruimtelijke kwaliteit. Om een integraal ontwerp te kunnen maken is samenwerking tussen de
■■ Uitwerken strategie voor het Energielandgoed op lange termijn:
verschillende disciplines en betrokken partijen noodzakelijk.
Hoe ziet het Energielandgoed eruit indien het in de toekomst
We organiseren hiervoor een passende werkvorm, bijvoorbeeld
niet meer gebruikt wordt voor de opwekking van duurzame
middels gezamenlijke werkateliers. In de verdere detaillering van
energie? Aandacht voor de omkeerbaarheid van maatregelen,
bijvoorbeeld recreatieve elementen is ruimte voor ideeën vanuit de
bijvoorbeeld door er voor te zorgen dat de gronden geschikt
omgeving. Bewoners zullen in ontwerpsessies betrokken worden
blijven voor ander gebruik zoals landbouw of natuur.
als onderdeel van het participatieproces.
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
O N T W I K K E LV E L D E N D U U R Z A M E E N E R G I E O P W E K K I N G
wervingscampagne worden opgezet om inwoners en bedrijven
Voor de ontwikkelvelden geldt dat deze door verschillende (markt)
maximaal in de gelegenheid te brengen om te participeren in het
partijen ingevuld kunnen worden. Om de ruimtelijke kwaliteit te
Energielandgoed.
borgen is de aanbeveling om een beeldkwaliteitsplan op te stellen als inspiratie- en toetsingskader, op basis van de ontwerpprinci-
In afstemming met de diverse vergunningstrajecten zal de bv ten-
pes in deze handreiking (zie hoofdstuk 6). Belangrijk is ervoor te
slotte de aanvragen voor subsidie (SDE++) voorbereiden.
zorgen dat er bij de aanbesteding nadrukkelijk aandacht is voor ruimtelijke kwaliteit en het ontwerp van de zonnevelden te toet-
9.4 C O M M U N I C AT I E
sen aan de beeldkwaliteitscriteria. Daarnaast is het goed afspraken te maken over het gewenste beheer.
Communicatie speelt ook in de planfase (fase 3) van het project
9.3 U IT W E R K I N G O R G A N I S AT I E EN ONTWIKKELING
op diverse vlakken een grote rol. Er zijn drie hoofdlijnen te onderscheiden: 1. Omgevingscommunicatie 2. Marketing en branding Energielandgoed Wells Meer
Parallel aan de planologische procedure zullen in fase 3 de voorbe-
3. Communicatie financiële participatie
reidingen starten voor het oprichten van de ontwikkel-bv die het Energielandgoed zal ontwikkelen en exploiteren. Een kwartier-
9.4.1 O M G E V I N G S C O M M U N I C AT I E
maker zal dit namens de gemeente verder uitwerken, binnen de
Nu de kaders en de opzet van het Energielandgoed zijn vastgelegd
kaders van het raadsbesluit van 21 oktober 2019.
in het masterplan, concentreren de participatiemomenten zich op de verdere invulling daarvan. In fase 3 halen we inbreng op uit de
Gelijktijdig zal het takenpakket behorende bij de ontwikkeling
omgeving voor die invulling. Dat doen we in de vorm van thema-
van het Energielandgoed ontvlochten worden in een publiek deel
sessies. Voor deze sessies nodigen we breed uit: per thema kan
(waaronder in ieder geval de planologische procedure, de planpar-
eenieder die zich betrokken voelt, aansluiten. De meedenkgroep
ticipatie, het grondeigendom, etc.) en een privaat deel (gericht op
en het werkatelier sluiten we af nu er een einde komt aan fase 2.
het ontwikkelen van een economisch rendabel Energielandgoed
Deze groepsleden kunnen deel gaan nemen aan de themasessies.
binnen de doelen en kaders die daarvoor gesteld zijn op de van de
Inwoners worden via diverse kanalen geïnformeerd over de voort-
gemeente te pachten gronden).
gang. Daarbij is er extra aandacht voor direct omwonenden van het Energielandgoed. Met hen worden wederom individuele gesprek-
De nieuwe bv zal werk gaan maken van het aantrekken van
ken ingepland. Ook richten we een bewonersraad op bestaande uit
de benodigde financiering vanuit de diverse partijen (overhe-
direct omwonenden waarin we gaan nadenken over de precieze
den, bedrijfsleven, inwoners en marktpartijen). Voor aanvang
inrichting van het Energielandgoed.
van de ontwikkeling zal vanuit de gemeente een informatie- en
91
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
92
Diverse inspraakmomenten maken deel uit van de bestemmings-
deze financiële participatie. Nadat de mogelijkheden voor finan-
planprocedure. Zowel het voorontwerp als het definitief ontwerp
ciële participatie verder zijn onderzocht en uitgewerkt, zal een
worden ter inzage aangeboden. Gedurende deze periodes kan
campagne worden gestart om inwoners en bedrijven hiervoor te
iedereen op de documenten reageren door middel van het indie-
interesseren.
nen van een inspraakreactie of een zienswijze. Bij aanvang van de terinzagelegging lichten we de plannen toe tijdens twee informa-
Het is belangrijk dat we de lusten van het Energielandgoed delen
tiemarkten. Het concept voorontwerp van het bestemmingsplan
met de gemeenschap. Inwoners en ondernemers moeten maxi-
wordt bovendien getoetst bij de klankbordgroep. In het voorjaar
maal kunnen profiteren. Vanaf het begin van het project hebben
van 2020 zal ook de expertgroep opnieuw bijeen worden geroepen
we aangegeven: Energielandgoed Wells Meer is van en voor Ber-
om zich te buigen over de voorbereidingen voor de daadwerkelijke
gen.
aanleg van Energielandgoed Wells Meer (fase 4 en 5).
9.4.2 M A R K E T I N G E N B R A N D I N G E N E R G I E L A N D GOED WELLS MEER We willen de landelijke zichtbaarheid en bekendheid van Energielandgoed Wells Meer vergroten. Door middel van ‘branding’ bouwen we aan zichtbaarheid en herkenbaarheid van Energielandgoed Wells Meer als merk. Deze communicatie richt zich op potentiële investeerders, bedrijven die zich mogelijk op het Energielandgoed willen vestigen en professionals werkzaam bij overheid en bedrijfsleven. Het sterker positioneren van Energielandgoed Wells Meer en het vergroten van de zichtbaarheid draagt bovendien bij aan het projectimago bij inwoners en bezoekers van het gebied.
9.4.3 C O M M U N I C AT I E F I N A N C I Ë L E PA R T I C I PAT I E We willen onze inwoners en bedrijven de mogelijkheid bieden financieel te participeren in Energielandgoed Wells Meer. De energieopwekking binnen het Energielandgoed gaat plaats vinden door middel van zonnepanelen en windturbines. Het doel is dat zoveel mogelijk inwoners financieel gaan participeren in wind en zon om ze maximaal te laten profiteren en het eigenaarschap te vergroten. Communicatie speelt een belangrijk rol in het laten slagen van
BIJLAGEN 1. Overzicht participatiemomenten 2. Maatschappelijke kosten-batenanalyse
MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS MEER
94
B I J L A G E 1 . O V E R Z I C H T PA R T I C I PAT I E M O M E N T E N FA S E O - V O O R V E R K E N N I N G Actie
Omschrijving
Datum
Genodigden/doelgroep
Middels
Informeren stand van zaken en geluiden ophalen naar aanleiding van energievisie en haalbaarheidsverkenning
Maandag 27 november 2017
Aangrenzende bewoners
Persoonlijke brief
Dorspraden Well en Wellerlooi
Persoonlijke brief
Informeren stand van zaken en geluiden ophalen voor de op te stellen structuurvisie
Maandag 11 december 2017
Aangrenzende bewoners
Persoonlijke brief
Informeren stand van zaken en geluiden ophalen voor de op te stellen structuurvisie
Maandag 18 december 2017
Vertegenwoordigers belangenorganisaties
Persoonlijke brief
Omschrijving
Datum
Haalbaarheidsverkenning
Presentatie energievisie en haalbaarheidsverkenning
Participatiebijeenkomst
Participatiebijeenkomst Raadsbesluit mei 2018
TO ELICHTING MIDDELEN Actie
Concept Notitiekanalen Reikwijdte- en Detailniveau Gemeentelijke ter inzage van 11 juli tot 8 augustus 2018 ■■ Website Gemeente Bergen Informeren over de NRD, mogelijkheid Inspraakavond tot inzage en indienen zienswijze ■■ Facebook Gemeente Bergen VerduurSAMEN2030 kanalen ■■ Website Energielandgoed Wells Meer ■Aftrap ■ Facebook VerduurSAMEN2030 Kennismaking groep en project meedenkgroep* ■■ (LinkedIn Energielandgoed WellsAanbevelingen Meer) voor structuurvisie en Bijeenkomst meedenkgroep* milieueffectrapportage (MER) Dorpsbladen Ontwerpstructuurvisie en ■milieueffectrapportage ■ De Fontein (Bergen, Nieuw en Aijen) (MER) ter inzage vanBergen 13 tot en met 24 oktober ■september ■ De Grenskoerier (Afferden) Informeren over de stand van zaken ■■ De Knikkerkoerier (Siebengewald) van het project en mogelijkheid van Informatiemarkt indienen zienswijze op de ■■ Wèlls Krèntje (Well) structuurvisie ■■ Wellerlooise Post (Wellerlooi) Pers benaderen ■■ Standaard perslijst Gemeente Bergen
Bijeenkomst meedenkgroep * Statusupdate project in dorpsradenoverleg Aftrap klankbordgroep*
Evaluatie informatiemarkt en bespreken ontwerpstructuurvisie en milieueffectrapportage Halfjaarlijkse update van ontwikkelingen omtrent project Kennismaking groep en project
D E F I N I TGenodigden/doelgroep I E S B E T R O K K E N G R O Middels EPEN
■■ De meedenkgroep is samengesteld uit betrokken inwoners. Gedurende de bijeenkomde meedenkgroep denkenGemeentelijke we samen na over de invulling van het EnergielandDonderdag 2 augustus 2018 sten met Alle bewoners kanalen* goed. De meedenkgroep geeft geen bindend advies maar aanbevelingen. VerduurSAMEN2030 kanalen* ■■ De klankbordgroep bestaat uit meerdere belangenorganisaties. Het doel van de VIAbergen klankbordgroep is om meningen, ideeën en wensen op te halen bij de verschillende Dorpsbladen* belanghebbenden. In de klankbordgroep zitten bijvoorbeeld vertegenwoordigers van Maandag 27 augustus 2018 Leden meedenkgroep Persoonlijke mail het Waterschap Limburg, de Limburgse LandMaandag 3 september 2018 Leden meedenkgroep Persoonlijke mail en Tuinbouwbond en de Natuur en Milieu Federatie. De klankbordgroep geeft geen bindend advies maar aanbevelingen. ■■ De expertgroep bestaat uit verschillende specialisten met kennis over onder andere: duurzame energie, techniek, gezondheid, participatie en gebiedsontwikkelingen. ConMaandag 1 oktober 2018 Leden meedenkgroep Persoonlijke mail creet doel is dat er aanvullende en specifieke kennis opgehaald wordt in relatie tot de ontwikkeling van Energielandgoed Wells Meer.
Alle bewoners Gemeentelijke kanalen* ■■ De stuurgroep bestaat uit een team van gecommitteerde internen en externen die partijen vertegenwoordigen die betrokken zijn bijkanalen* en een rol hebben in de realisatie VerduurSAMEN2030 VIAbergen van het Energielandgoed Wells meer. Het doel van de stuurgroep is dat er aanvullende en specifieke kennis wordt gedeeldDorpsbladen* in relatie tot de planologische ontwikkeling en de Pers benaderen* ontwikkelen beheerorganisatie van het Energielandgoed. Woensdag 10 oktober 2018 Leden meedenkgroep Persoonlijke mail Maandag 22 oktober 2018
Leden dorpsraad
Algemene kanalen dorpsraad
Dinsdag 23 oktober 2018
Leden klankbordgroep
Persoonlijke mail
Informeren stand van zaken en Maandag 11 december 2017 geluiden ophalen voor de op te stellen structuurvisie M A S T E R P L A N E N E R G I E L A N D G O E D
Dorspraden Well en Wellerlooi
Persoonlijke brief
Aangrenzende bewoners
Persoonlijke brief
WELLS MEER
95
Participatiebijeenkomst
Participatiebijeenkomst
Informeren stand van zaken en geluiden ophalen voor de op te stellen structuurvisie
Maandag 18 december 2017
Vertegenwoordigers belangenorganisaties
Persoonlijke brief
Omschrijving
Datum
Genodigden/doelgroep
Middels
Informeren over de NRD, mogelijkheid tot inzage en indienen zienswijze
Donderdag 2 augustus 2018
Alle bewoners
Gemeentelijke kanalen*
Raadsbesluit mei 2018
FA S E 1 - V E R K E N N I N G S FA S E Actie Concept Notitie Reikwijdte- en Detailniveau ter inzage van 11 juli tot 8 augustus 2018 Inspraakavond
VerduurSAMEN2030 kanalen* VIAbergen Dorpsbladen*
Aftrap meedenkgroep*
Kennismaking groep en project
Maandag 27 augustus 2018
Leden meedenkgroep
Persoonlijke mail
Bijeenkomst meedenkgroep*
Aanbevelingen voor structuurvisie en milieueffectrapportage (MER)
Maandag 3 september 2018
Leden meedenkgroep
Persoonlijke mail
Informeren over de stand van zaken van het project en mogelijkheid van indienen zienswijze op de structuurvisie
Maandag 1 oktober 2018
Leden meedenkgroep
Persoonlijke mail
Alle bewoners
Gemeentelijke kanalen*
Ontwerpstructuurvisie en milieueffectrapportage (MER) ter inzage van 13 september tot en met 24 oktober Informatiemarkt
VerduurSAMEN2030 kanalen* VIAbergen Dorpsbladen* Pers benaderen* Woensdag 10 oktober 2018
Leden meedenkgroep
Persoonlijke mail
Maandag 22 oktober 2018
Leden dorpsraad
Algemene kanalen dorpsraad
Aftrap klankbordgroep*
Evaluatie informatiemarkt en bespreken ontwerpstructuurvisie en milieueffectrapportage Halfjaarlijkse update van ontwikkelingen omtrent project Kennismaking groep en project
Dinsdag 23 oktober 2018
Leden klankbordgroep
Persoonlijke mail
Aftrap expertgroep*
Kennismaking groep en project
Dinsdag 20 november 2018
Leden expertgroep
Persoonlijke mail
Verduidelijken rol meedenkgroep en vooruitblik naar fase 2 Update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer
Woensdag 12 december 2018
Leden meedenkgroep
Persoonlijke mail
Woensdag 19 december 2018
Lezers nieuwsbrief
Nieuwsbrief
Omschrijving
Datum
Genodigden/doelgroep
Middels
Informeren stand van zaken project; de aangrenzende bewoners kunnen vragen stellen en zorgen/wensen kenbaar maken Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Halfjaarlijkse update van ontwikkelingen omtrent project Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en
Januari en februari 2019
Aangrenzende bewoners projectgebied
Persoonlijke brief
Woensdag 6 februari
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Maandag 11 maart 2019
Leden dorpsraad
Algemene kanalen dorpsraad
Woensdag 20 maart 2019
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Bijeenkomst meedenkgroep * Statusupdate project in dorpsradenoverleg
Bijeenkomst meedenkgroep* Energielandgoed Wells Meer Update Raadsbesluit 18 december 2018
Actie Persoonlijke bezoeken aangrenzende bewoners
Energie Update
Statusupdate project in dorpsraad
Energie Update
Aftrap klankbordgroep* Aftrap expertgroep*
96
Bijeenkomst meedenkgroep* Energielandgoed Wells Meer Update
Kennismaking groep en project
Dinsdag 20 november 2018
Leden expertgroep
Verduidelijken rol meedenkgroep en Woensdag 12 december 2018 Leden meedenkgroep vooruitblik naar fase 2 MASTERPLAN ENERGIELANDGOED WELLS Update van laatste ontwikkelingen over Woensdag 19 december 2018 Lezers nieuwsbrief project Energielandgoed Wells Meer
Persoonlijke mail
MEER
Persoonlijke mail Nieuwsbrief
Raadsbesluit 18 december 2018
FA S E 2 - O N T W E R P FA S E Actie Persoonlijke bezoeken aangrenzende bewoners
Energie Update
Statusupdate project in dorpsraad
Energie Update
Energielandgoed Wells Meer Update
Omschrijving
Datum
Genodigden/doelgroep
Middels
Informeren stand van zaken project; de aangrenzende bewoners kunnen vragen stellen en zorgen/wensen kenbaar maken Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Halfjaarlijkse update van ontwikkelingen omtrent project Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer
Januari en februari 2019
Aangrenzende bewoners projectgebied
Persoonlijke brief
Woensdag 6 februari
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Maandag 11 maart 2019
Leden dorpsraad
Algemene kanalen dorpsraad
Woensdag 20 maart 2019
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Vrijdag 29 maart 2019
Lezers nieuwsbrief
Nieuwsbrief
Concept Notitie Reikwijdte- en Detailniveau ter inzage van 4 april tot 1 mei 2019 ter inzage Bijeenkomst klankbordgroep*
Toetsen modellenstudie met bouwstenen en beoordelingscriteria MKBA Toetsen modellenstudie met bouwstenen en beoordelingscriteria MKBA
Maandag 8 april 2019
Leden klankbordgroep
Persoonlijke mail
Maandag 8 april 2019
Leden meedenkgroep
Persoonlijke mail
Informeren stand van zaken project en mogelijkheid tot indienen zienswijze NRD
Maandag 15 april 2019
Aangrenzende bewoners Leden dorpsraad Leden klankbordgroep Leden meedenkgroep Alle bewoners
Persoonlijke brief Persoonlijke mail Persoonlijke mail Persoonlijke mail Gemeentelijke kanalen* VerduurSAMEN2030 kanalen* VIAbergen Dorpsbladen* Pers benaderen*
Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Informeren over stand van zaken project en participatieweek in juni aankondigen Informeren over stand van zaken project; bestuurders kunnen vragen stellen en zorgen/wensen kenbaar maken Update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer
Woensdag 24 april 2019
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Woensdag 29 mei
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Vrijdag 31 mei
Inwoners gemeente Bergen
Persoonlijke aanwezigheid
Week 23 (juni) 2019
Bestuurders aangrenzende verenigingen
Persoonlijke mail
Dinsdag 11 juni 2019
Lezers nieuwsbrief
Nieuwsbrief
Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030
Woensdag 19 juni 2019
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Bijeenkomst meedenkgroep*
Informatiemarkt
Energie Update
Energie Update
Jaarmarkt Bergen
Persoonlijke gesprekken aangrenzende verenigingen
Energielandgoed Wells Meer Update Van modellenstudie naar voorkeursmodel Energie Update
Jaarmarkt Bergen
Persoonlijke gesprekken aangrenzende verenigingen
Energielandgoed Wells Meer Update
Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Informeren over stand van zaken Vrijdag 31 mei project en participatieweek in juni MASTERPLAN ENERGIELANDGOED aankondigen Informeren over stand van zaken Week 23 (juni) 2019 project; bestuurders kunnen vragen stellen en zorgen/wensen kenbaar maken Update van laatste ontwikkelingen over Dinsdag 11 juni 2019 project Energielandgoed Wells Meer
Inwoners gemeente Bergen
Persoonlijke aanwezigheid
WELLS MEER
97
Bestuurders aangrenzende verenigingen
Persoonlijke mail
Lezers nieuwsbrief
Nieuwsbrief
Van modellenstudie naar voorkeursmodel Energie Update
Energielandgoed Wells Meer Update
Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer
Woensdag 19 juni 2019
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Maandag 24 juni 2019
Lezers nieuwsbrief
Nieuwsbrief
Interactieve enquête;
Week 26 en 27 (juni en juli) 2019
Aangrenzende bewoners
Persoonlijke brief
Mogelijkheid tot vragen stellen over modellen en enquête door middel van extra openstelling Energiehuis; Discussie over de drie ontwerpen, toelichting uitkomsten MER en MBKA door middel van werkatelier
Week 26 (juni) 2019
Leden dorpsraad
Persoonlijke mail
Dinsdag 25 juni 2019
Leden klankbordgroep
Persoonlijke mail
Leden meedenkgroep
Persoonlijke mail
Alle bewoners
Huis-aan-huis brief
Interactief ontwerpproces
Posters op publieke locaties Gemeentelijke kanalen* VerduurSAMEN2030 kanalen* VIAbergen Dorpsbladen* Pers benaderen*
Bijeenkomst expertgroep*
Aftrap stuurgroep *
Energie Update
Bijeenkomst toelichting voorkeursmodel
Bijeenkomst toelichting voorkeursmodel
Energielandgoed Wells Meer Update
Mogelijkheden organisatie- en participatiemodel bespreken; Doorontwikkeling van Energielandgoed ambitie energieonafhankelijkheid; Kennismaking en rol van (de leden van) de stuurgroep benoemen Maandelijkse update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer en programma VerduurSAMEN2030 Keuzes voorkeursmodel toelichten en uitkomst interactieve enquête bespreken
Dinsdag 2 juli
Leden expertgroep
Persoonlijke mail
Woensdag 4 september 2019
Leden stuurgroep
Persoonlijke mail
Woensdag 11 september 2019
Lezers VIAbergen
VIAbergen
Donderdag 19 september 2019
Leden klankbordgroep Leden meedenkgroep Deelnemers werkatelier
Persoonlijke mail
Keuzes voorkeursmodel toelichten en uitkomst interactieve enquête bespreken Update van laatste ontwikkelingen over project Energielandgoed Wells Meer
Maandag 23 september 2019
Aangrenzende bewoners
Persoonlijke brief
Vrijdag 27 september 2019
Lezers nieuwsbrief
Nieuwsbrief
Gemeente Bergen (L)
MKBA Energielandgoed Wells Meer Concept, 24 oktober 2019
ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES
TITEL MKBA Energielandgoed Wells Meer
DATUM 24 oktober 2019
STATUS RAPPORT Concept
OPDRACHTGEVER Gemeente Bergen (L)
PROJECTTEAM DECISIO Niels Hoefsloot, projectverantwoordelijk partner Sara de Boer, adviseur
CONTACTGEGEVENS DECISIO | ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES Valkenburgerstraat 212 1011 ND Amsterdam T 020 – 67 00 562 E info@decisio.nl I www.decisio.nl
Afbeelding omslag: Gemeente Bergen
Inhoudsopgave Samenvatting ............................................................................................. i 1.
2.
Inleiding ........................................................................................ 1 1.1
Introductie ............................................................................................... 1
1.2
Leeswijzer ............................................................................................... 3
Uitgangspunten ............................................................................ 4 2.1
Algemene uitgangspunten ..................................................................... 4
2.2
WLO scenario’s ....................................................................................... 5
3.
De ontwerpmodellen ................................................................... 6
4.
Maatschappelijke en economische effecten ............................. 9
5.
6.
4.1
Financiële effecten ................................................................................. 9
4.2
Effecten leefomgeving ........................................................................ 13
4.3
Economische effecten......................................................................... 18
Overzicht maatschappelijke kosten en baten ......................... 24 5.1
Overzichtstabel gemeente Bergen (regionaal) .................................. 24
5.2
Overzichtstabel nationaal perspectief ............................................... 25
5.3
Totstandkoming voorkeursmodel ....................................................... 27
5.4
Gevoeligheidsanalyses........................................................................ 30
Bijlagen ....................................................................................... 32 B1 Uitgangspunten financiële effecten ........................................................... 32 B2 Uitgangspunten effecten leefomgeving ..................................................... 33 B3 Uitgangspunten economische effecten...................................................... 35 B4 Literatuurlijst ................................................................................................ 35