DEFINITIEF Jaarstukken Bergen 2023.pdf

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.

baggerkosten door te belasten aan de rioolheffing, 30% van de kosten straatreiniging door te belasten aan de rioolheffing en een percentage van de strandreiniging aan de afvalstoffenheffing. Dit wordt nu echter niet meegenomen. Ad. III Post onvoorzien Conform de financiële verordening van Bergen is een post van € 10.000,- opgenomen. Deze post kan via een raads- of collegebegrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking. Het totaal van de hiervoor genoemde in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit onderstaande tabel.

Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s.

4. Beschikbare weerstandscapaciteit versus benodigde weerstandscapaciteit De berekende totale weerstandscapaciteit dient altijd hoger te zijn dan de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is het geval.

Bestemmingsreserves Van de bestemmingsreserves worden de bestemmingsreserve grote projecten en de bestemmingsreserve afschrijvingslasten sporthal niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit.

Beschikbare weerstandscapaciteit

Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de mate waarin de OZBbelasting maximaal verhoogd kan worden. Dit wordt berekend aan de hand van het berekende tarief dat gehanteerd moet worden als we een artikel 12-gemeente zouden worden. Voor 2023 is dit 1,600% (bron mei circulaire 2023). Het gewogen gemiddeld OZBpercentage Bergen was over 2023 1,0. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Bergen en het percentage artikel 12 is de onbenutte belastingcapaciteit. Uiteraard zijn er andere belastingen, zoals de toeristenbelasting en de parkeerbelasting, die door verhoging van de tarieven tot een meeropbrengst en verbetering van de weerstandscapaciteit kunnen leiden. Hiervoor bestaat geen wettelijk maximum, waardoor wij geen indicatie kunnen geven van de maximale omvang van deze ruimte. Ook kan er eventueel gekozen worden om 50% van de

Algemene reserve

50.724.000

Onbenutte belastingcapaciteit

5.123.000

Bestemmingsreserves

1.170.098

Post onvoorzien Totaal

Pagina 59 van 126 Jaarstukken 2023

10.000 57.027.098

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De Provincie heeft als financieel toezichthouder zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en zijn geen norm. De Provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.

In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond: Signaleringswaarden kengetallen 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Gemeentelijke belastingcapaciteit

Categorie B

Categorie C

Minst risicovol < 90% < 90%

Neutraal 90 - 130% 90 - 130%

Meest risicovol > 130% > 130%

> 50% < 20% > 0% < 95%

20 - 50% 20 - 35% 0% 95 - 105%

< 20% > 35% < 0% > 105%

Hieronder worden de uitkomsten van de verschillende kengetallen gepresenteerd: Kengetallen 1a. Netto schuldquote 1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen 2. Solvabiliteitsratio 3. Grondexploitatie 4. Structurele exploitatieruimte 5. Gemeentelijke belastingcapaciteit

Realisatie Begroting Realisatie 2022 2023 2023 51% 88% 41% 46%

85%

37%

30% -1% 1,7%

35% -2% 4,0%

35% 1% 8,2%

127%

129%

119%

6. Ontwikkelingen Oordeel Provincie betreffende begroting 2024: De Provincie heeft geconstateerd dat de (meerjaren)begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hierdoor vallen we ook in 2024 net als in de jaren ervoor onder repressief toezicht.

Pagina 60 van 126 Jaarstukken 2023

Categorie A

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

7. Conclusie We hebben berekend dat bij een benodigde weerstandscapaciteit van circa € 4,0 mln. het 90% zeker is dat alle eigen gemeentelijke risico's kunnen worden afgedekt. De beschikbare weerstandscapaciteit is ruim voldoende. De schuldquote is nu laag omdat door vertragingen de eerder aangetrokken gelden ad € 40,- mln. grotendeels nog niet zijn besteed. Indien de investeringsprojecten tot uitvoering komen stijgt de schuldquote. De investeringen waar het om gaat zijn: investeringen wegen, sporthal Egmond, fusie voetbal Egmond, de ontwikkelingen in Schoorl en Bergen en onderwijshuisvesting. Het aandeel in en risico op de grondexploitatie is in verhouding tot de totale inkomsten gering. De woonlasten blijven boven het landelijk gemiddelde, maar dalen wel ten opzichte van het landelijk gemiddelde.

Pagina 61 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk deel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente. a. Wegen en kunstwerken Het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd conform het Beleidsplan Wegen 2021 t/m 2025. De beheerstrategie is afgestemd op het voldoen aan wet- en regelgeving en de doelstellingen van de gemeente. Op basis van weginspecties (elke 2 jaar) wordt het uitvoeringsprogramma opgesteld. Hierbij worden de doelen en de wensen van de gemeente vertaald naar een jaarlijks onderhoudsprogramma. Het onderhoud wordt zo integraal als mogelijk gepland, om het aantal onderhoudsmomenten (en dus belemmering van de doorstroming) te beperken. Het gewenste onderhoudsniveau is basisniveau (in de kernen Aniveau). In 2021 zijn alle verhardingen voor het laatst geïnspecteerd. Uit deze weginspectie is gebleken dat wordt voldaan aan de landelijke CROW-norm.

De benodigde financiële middelen, om het areaal op ambitieniveau te houden, zijn bepaald voor de exploitatie (het daadwerkelijk uitvoeren van onderhoud en de overige kosten) en voor de investeringen op basis van technische noodzaak (budgetten voor rehabilitatie) voor de verhardingen. Grote 'nieuwe' overstijgende opgaven, zoals de energietransitie, ondergrondse ordening, circulariteit en klimaatadaptatie zijn uitdagingen waar de gemeente voor staat en waar ook wegbeheer een inbreng heeft. Wij blijven daarom steeds afstemming zoeken bij grootschalige ingrepen.

Uit recente inspecties is gebleken dat er achterstallig onderhoud is bij diverse kunstwerken. In 2022 is daartoe een planning opgesteld om de achterstand (naar schatting binnen vier jaar) in te halen. b. Riolering Het onderhoud en vervanging van de riolering voeren we uit conform het Programma Water en Riolering (PWR). Deze is op 6 juli 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. Het PWR is een uitwerking van de ambities uit de omgevingsvisies van de BUCHgemeenten voor de gemeentelijke watertaken stedelijk afvalwater, hemelwater en grondwater. Het PWR beoogt: - Het beschermen van de gezondheid; - Het beschermen van de leefomgeving waaronder ook milieu en waterkwaliteit; - Het bijdragen aan een klimaatbestendige en waterrobuuste omgeving. Daarbij wordt integraal samengewerkt en meegewerkt aan andere doelen zoals de energietransitie en circulaire economie. Het Programma Water en Riolering is de opvolger van het Gemeentelijke Rioleringsplan (GRP) van Bergen. Het PWR is ook een financiële onderlegger voor het actief uitvoeren van het water gerelateerde deel van het klimaatadaptatiebeleid in onder andere de volgende onderdelen: - Herinrichting van de openbare ruimte op basis van de klimaatbestendige uitgangspunten; - Subsidieregeling klimaatadaptieve maatregelen (in de private ruimte). c.

Water De gemeente richt zich in samenwerking met het hoogheemraadschap op: waterveiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie;

Pagina 62 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water. Maatregelen worden in goede samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier uitgevoerd. Het hoogheemraadschap is verantwoordelijk voor het operationele regionale waterbeheer. Dit betekent dat zij zorgen voor droge voeten (veiligheid), schoon en voldoende water. Ook klimaatadaptatie wordt samen met het hoogheemraadschap en gemeentes in de regio opgepakt. Water en groen vormen een belangrijke basis voor het klimaatadaptief maken van de openbare (en particuliere) ruimte. De gemeenteraad van Bergen heeft op 28 januari 2021 de rapportage ‘Meerjarenplanning baggeren watergangen 2021-2028 gemeente Bergen’ vastgesteld. Deze rapportage geeft voor de planperiode inzicht in de hoeveelheid te baggeren watergangen en de bedragen die hier de komende jaren voor moeten worden gereserveerd. Via jaarlijkse stortingen aan de Egalisatievoorziening groot onderhoud kunnen begrotingsafwijkingen worden beperkt en blijft de continuïteit van de baggerwerkzaamheden gewaarborgd. Tot voor kort voerde de gemeente Bergen haar baggerwerkzaamheden uit op basis van de baggerschouw van het Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier (HHNK).

Om de meerjarenplanning op te stellen, zijn meer gedetailleerde metingen van de baggerlaag in deze watergangen uitgevoerd, zodat nu voor de langere termijn duidelijker is welke baggerwerkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Beoogd wordt dat de watergangen die in gemeentelijk eigendom zijn, voldoen aan het vastgestelde profiel (legger). Hiermee wordt een bijdrage geleverd aan een goede waterkwantiteit (doorstroming) en waterkwaliteit. Recreatieve en ecologische functies worden versterkt en gewaarborgd. Deze werkzaamheden zijn ook van belang voor een klimaatbestendige en waterrobuuste leefomgeving. In 2024 wordt door een extern bedrijf de Meerjarenplanning baggeren watergangen 2021-2028 geactualiseerd. HHNK heeft aangegeven dat er niet voldoende watergangen meegenomen zijn

in het plan en de begroting en zij heeft de gemeente aangeschreven voor meerdere locaties die niet voldoen aan de baggereisen volgens de legger van HHNK. In het vigerende ‘Meerjarenplanning baggeren watergangen 2021-2028 gemeente Bergen’ zijn de kleine watergangen en de watergangen rond nietopenbaar terrein (gemeentelijk vastgoed en sportvelden) niet meegenomen. Daarnaast zijn de baggerkosten flink omhoog gegaan door hogere prijzen voor materieel en materiaal, hogere arbeidskosten en energie, hogere kosten voor afvoeren en verwerken van bagger en inflatie. Hiermee is de verwachting dat in het nog op te stellen geactualiseerde Meerjarenplan Bagger de te verwachten kosten in de begroting flink verhoogd moet worden voor 2024 en de komende jaren. Om de achterstand in het onderhoud aan beschoeiingen en oevers weg te werken is de rapportage “Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen 2023-2036” opgesteld. Met de uitvoering van dit plan wordt voorkomen dat de berm en/of de weg in de sloot schuiven. Het plan is op 30 maart 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. d. Groen en spelen Het Groenbeleidsplan 2021 – 2031 is in 2021 vastgesteld. Het Bomenbeleidsplan uit 2016 is als bijlage toegevoegd aan dit Groenbeleidsplan. Hoofdthema’s zijn groenstructuur, onderhoudskwaliteit, biodiversiteit en bewonersparticipatie.

Een ontwikkeling waar wij de komende jaren op inspelen bij het (her)inrichten van de openbare buitenruimte is klimaatverandering en de hiermee gepaard gaande heftigere piekbuien, langere perioden van droogte en hittestress. Door middel van het toepassen van klimaatadaptieve maatregelen proberen wij de effecten van klimaatverandering zoveel mogelijk te dempen. Vergroenen is een van deze maatregelen. Het speelbeleid wordt uitgevoerd conform het door de raad vastgestelde Speelruimteplan gemeente Bergen 2024-2033.

Pagina 63 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

e. Accommodaties In de Nota Vastgoed Portefeuille Management heeft uw raad het onderhoudsniveau van het gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Hieruit voortvloeiend wordt in een Meerjarenonderhoudsplanning inzicht gegeven in de te verwachten onderhoudsuitgaven. Voor een groot deel van de portefeuille wordt gewerkt met een egalisatievoorziening. Niet alle gebouwen worden hierin meegenomen. De Watertoren, De Beeck, Jan Ligthartstraat 4 en strategische verwervingen binnen het project “Mooi Bergen” worden gezien als aparte producten. Beleidskader Eind 2013 heeft de raad de nota Vastgoed Portefeuille Management vastgesteld waarin onder andere wordt voorgesteld om de samenstelling en het onderhoudsniveau van de vastgoedportefeuille te herijken. Het gewenste onderhoudsniveau wordt conform de NEN 2767 standaard begroot. Hierin onderscheiden we de volgende onderhoudsniveaus: 1. Het object dient in nieuwstaat te worden gehouden; 2. Het object dient in goede conditie te worden gehouden; 3. Het object dient in een redelijke conditie te worden gehouden; 4. Het object dient in matige conditie te worden gehouden; 5. Er wordt alleen onderhoud uitgevoerd als er problemen zijn; 6. Er is opdracht gegeven voor sloop. Voor de meeste operationele objecten van de gemeente is het onderhoudsniveau 3 of 4 van toepassing.

Bij niveau 3 mag enige veroudering wordt geaccepteerd, dit mag echter nooit het gebruik beperken.

Meerjarenplanning en Financiën Meerjarenonderhoudsplanningen worden op basis van 2-jaarlijkse inspecties geactualiseerd. Jaarlijks wordt een bedrag toegevoegd aan de voorziening ‘onderhoud gemeentelijke gebouwen en woningen’. Het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed dat is opgenomen in de egalisatievoorziening wordt conform planning uitgevoerd. Jaarlijks worden de volgende onderhoudswerkzaamheden aan de gemeentelijke gebouwen gepland: - het buitenschilderwerk; - de vervanging van technische installaties; - bouwtechnische werkzaamheden - het preventief onderhoud; - klachtenafhandeling. De schoolgebouwen vallen direct onder beheer en onderhoud van de diverse schoolbesturen (is verder opgenomen in de paragraaf 1B Samenleven / onderwijshuisvesting). f. Openbare verlichting Het beleid openbare verlichting is in 2017 geactualiseerd. Deze is voor de komende planperiode basis voor het vervangingsschema van lampsoorten en masten binnen de gemeente (aan de hand van de beheergegevens kwaliteit, levensduur, etc. en geplande integrale projecten).

In de onderstaande tabel staat een overzicht van alle beleidsvelden en belangrijkste aandachtpunten.

Pagina 64 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Tabel Categorie*

Wegen (incl. kunstwerken en verlichting)

Riolering

Water

Beleidskaders

Gewenst kwaliteitsniveau

Beheers- en onderhoudsplannen/ looptijd plannen

Financiele consequenties conform plannen

Ramingen t.l.v exploitatie/ voorzieningen **

Ramingen Is sprake van Zo ja, volledig en achterstallig zijn er toereikende reëel in onderhoud? *** voorzieningen/ reserves begroting ? ** voor achterstallig onderhoud? ***

Wegenbeleidsplan 2021-2025

basis

tot 2025

ja

exploitatie

ja

Nee

n.v.t

Kunstwerken (zit in wegenbeleid)

basis

tot 2025

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t

Beleidsplan openbare verlichting 2017-2030

basis

2017- 2030

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t

Programma Water en Riolering 2023-2026 (PWR)

volledig ingevulde verbrede zorgplicht

2023-2026

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t

Keur en legger HHNK

basis (C niveau)

2019-2029

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t

Baggerplan 2021 Maatregelen- en investeringsplan beschoeiingen en oevers gemeente Bergen 2023-2036

n.v.t.

2021-2028

ja

voorziening

ja

ja

nee

n.v.t.

2023-2036

ja

exploitatie

ja

ja

ja

Groenbeleidsplan 2021

basis (C niveau)

2021-2031

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t

Speelruimteplan Bergen 2024-2033

basis (C niveau)

2024-2033

ja

exploitatie

ja

nee

n.v.t

Nota Vastgoed Portefeuille Management

conform NEN 2767 onderhoudsniveau 3,4

2016- 2025

ja

exploitatie en voorziening

ja

nee

n.v.t

Begroting

Werkelijke lasten

n.t.b. (2024) n.t.b. (2024)

Groen en bomen

Gebouwen (excl. Onderwijs)

* De genoemde categoriën zijn de kapitaalgoederen welk conform artikel 12 lid 1 van BBV minimaal in de paragraaf kapitaalgoederen horen. ** Als de ramingen in de exploitatie conform plannen zijn en volledig en reëel zijn opgenomen in de begroting , is het voldoende dit hier te vermelden. *** als er sprake is van achterstallig onderhoud, moet vermeld worden of er voldoende voorzieningen/reserves zijn om de achterstand weg te werken.

Pagina 65 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

PARAGRAAF D: FINANCIERING 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het Treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de financieringsbehoefte. Daarna worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.

3. Risicobeheer Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal van de inkomsten. In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet per kwartaal weergegeven.

Financieringspositie Kwartaal

Omvang leningenportefeuille

Kasgeldlimiet

Gem. netto saldo

Vrije ruimte *)

Bedragen x € 1.000

Rek 21

Rek 22

Rek 23

Stand per 01-01

66.868

98.760

90.369

1

7.284

-22.832

30.116

Nieuwe leningen

40.000

0

0

2

7.284

-22.898

30.182

Reguliere aflossingen

8.108

8.391

7.397

3

7.284

-31.675

38.959

0

0

0

Stand per 31-12

98.760

90.369

82.972

Rentekosten

1.604

1.437

1.235

Vervroegde aflossingen

4 7.284 -28.926 36.210 *) -/- betekent een kasoverschrijding. Begrotingstotaal € 85.690 mln.

Uit de bovenstaande tabel blijkt dat we alle kwartalen ruim binnen de norm zijn gebleven.

Pagina 66 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar, te beperken. De renterisiconorm wordt berekend als een vastgesteld percentage (20%) van het begrotingstotaal van de inkomsten. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden. Hieronder wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico:

Waarborgen en garanties

Bepaling rente risiconorm

D HVC

2023

Rente risiconorm

17.138

Afgeloste leningen

7.397

Renteherziening

9.741

5.527

3.435

Boek- Garantie-

kelijk

borg-

waarde

waarde

bedrag

bedrag stelling

31-12-22

31-12-23

31-12-23

4.306

100%

1.815

1.640

1.640

90.900

50%

88.705

87.287

43.644

99.681

div

11.934

21.029

21.029

9.767

100%

7.508

7.014

7.014

Hypotheken particulieren

11.460

100%

122

149*

149

G Hypotheken HVO

8.945

100%

2.409

2.197

2.197

112.493

119.316

75.673

B WSW-leningen B

WSW-leningen nieuwe verdeling

225.059

van de bank waren ontvangen en er toen een schatting is opgenomen. Dit is nu bijgesteld met gegevens vanuit de bank. Er zijn geen nieuwe garanties afgegeven voor hypotheken voor ambtenaren. Dat mag niet meer.

A Diverse instellingen en verenigingen Betreft vooral Magenta Zorg, Raphaël Stichting en Stichting Zorgcirkel.

1065 260 1.832

296

159

Stand per 31-12

3.435

4.204

4.045

183

164

154

Pagina 67 van 126 Jaarstukken 2023

Boek-

4.204

Aflossingen/ afschrijvingen Rentebaten

%

Rek 21 Rek 22 Rek 23

Investeringen Desinvesteringen

Diverse instellingen en verenigingen

Oorspron-

*De boekwaarde 2023 is hoger dan 2022 doordat vorige jaar er geen gegevens

Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en aan de gemeente de verstrekte lening niet terugbetaalt. In de volgende tabel worden de bedragen van de verstrekte leningen weergegeven:

Stand per 01-01

A

Totaal

De gemeente blijft ruim binnen de gestelde renterisiconorm.

Verstrekte geldleningen Bedragen x € 1.000

Bedragen x € 1.000

F

0

Ruimte onder rente risiconorm

Omschrijving

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

B WSW-leningen Als het financieel niet goed gaat met een woningcorporatie zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel: - Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie; - Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW); - Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken. De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein. C HVC Betreft garantstelling voor lening. Hier ontvangen we jaarlijks provisie voor. Inschatting is dat HVC aan zijn verplichtingen kan blijven voldoen. Er wordt jaarlijks afgelost en de solvabiliteit stijgt.

Rentetoerekening De gemeente Bergen hanteert het systeem van integrale financiering. Dat wil zeggen dat er niet noodzakelijk een direct verband bestaat tussen individuele investeringen en de financiering van deze investeringen. De berekening van de rekenrente is met ingang van 2018 verplicht voorgeschreven. Eerdere toepassing was aanbevolen. Wij hebben deze aanbeveling overgenomen via onderstaande tabel.

D Hypotheken particulieren De hypotheken zijn veel lager dan de huidig WOZ-waarden van de woningen. Hierdoor is het risico van aanspreken op de garantstelling bijna nihil. E Hypotheken HVO Geen risico. De hypotheken zijn veel lager dan de huidig WOZwaarden van de woningen.

Pagina 68 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING Gemeenschappelijke regeling Werkorganisatie BUCH Algemeen De BUCH is sinds 1 januari 2017 de bedrijfsvoeringsorganisatie van de gemeenten Bergen NH, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Aangezien bedrijfsvoering de enige taak is waarvoor de gemeenschappelijke regeling is opgericht kent deze ook maar één programma, namelijk het Programma Bedrijfsvoering. Voor de verantwoording over het Programma Bedrijfsvoering in 2022 wordt naar de jaarrekening 2022 van de werkorganisatie verwezen. Een korte samenvatting van dat document is in deze paragraaf opgenomen. In de paragraaf verbonden partijen wordt ingegaan op het vermogen, resultaat en risico’s van de werkorganisatie. De in de jaarrekening 2023 opgenomen kosten van de werkorganisatie zijn toegerekend aan de programma’s op basis van de verdeelsleutel. Uiteindelijk waren de kosten voor de werkorganisatie BUCH zelf over 2023 in totaal € 3,979 mln. lager dan in de BUCH-begroting opgenomen. Effect BUCH afwijking op bijdrage uit gemeenten Lagere lasten 3.550.000 N Hogere overige baten

761.000 V

Lagere baten plustaken

1.190.000 N

Per saldo lagere bijdrage gemeenten

3.979.000 V

Een verdere toelichting op de afwijkingen vindt u in de jaarrekening 2023 van de werkorganisatie BUCH. Het aandeel van Bergen in de lagere kosten voor de BUCH valt grotendeels onder PO4 Overhead € 545.000, PO1b Oekraïne € 615.000 en PO3b plustaak SPUK CDOKE (klimaat) € 305.000.

Vraag resultaatbestemming BUCH De BUCH vraag de gemeenten om voor de Omgevingswet een bedrag van totaal € 228.000 via resultaatbestemming opnieuw in 20204 beschikbaar te stellen. Het aandeel van Bergen hierin is € 76.020. Personeel en organisatie Per 31 december 2023 zijn er 812 medewerkers in dienst bij de BUCH. Dat zijn 737 fte. 454 medewerkers zijn fulltime in dienst en 358 parttime. De gemiddelde leeftijd is 48,3 jaar. Informatiebeveiliging en privacy In 2023 hebben wij op het gebied van informatiebeveiliging en privacy verdere stappen gezet om het bewustzijn en het volwassenheidsniveau te verhogen. Dit werd gerealiseerd door middel van investeringen en inzet van zowel organisatorische als technische middelen. Belangrijke in 2023 behaalde resultaten zijn: • De ontwikkeling van een incidentmanagementproces voor informatiebeveiliging; • Inrichting van governance, risk en controle processen in het nieuwe privacy & information control system; • Het uitvoeren van pilots met het in 2022 ontwikkelde riskmanagement systeem; • Inzet op verbetering van het AVG-proces ‘rechten van betrokkenen’; • Verdere ontwikkeling op proces en beleid met betrekking tot informatiebeveiliging en privacy; • Diverse bewustzijnsprogramma’s, waaronder een voorbereidende lezing over de NIBW/NIS2.

• Een nauwe samenwerking met de Chief Information Officer op het gebied van de integratie van privacy en security by design in

Pagina 69 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

• •

de aangenomen koers voor de doorontwikkeling van de technische ICT. Uitgebreide beveiligingspenetratietesten op zowel de technische ICT-infrastructuur als op de websites en social-media outlets van de gemeenten en werkorganisatie. Verdere inzet op de plan-do-check-act cyclus door het uitvoeren van diverse audits, bijvoorbeeld op de WPG, DigiD, SUWI en de werking en inrichting van het zaaksysteem.

Pagina 70 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Rechtmatigheidsverantwoording college van B&W Bergen Het college van burgemeester en wethouders geeft aan in hoeverre de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, en ook de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen. Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met de bepalingen vermeld in het normenkader 2023 vastgesteld door de raad op 28 maart 2024 In de raad van 28 maart 2024 is het controleprotocol vastgesteld met een verantwoordingsgrens voor de rechtmatigheidsverantwoording van 1%. In de paragraaf bedrijfsvoering kan een toelichting worden gegeven over de oorzaken van de geconstateerde onrechtmatigheden, waarbij de rapportagegrens voor het toelichten van geconstateerde onrechtmatigheden in het controleprotocol is vastgesteld op € 75.000. In deze toelichting op de rechtmatigheidsfouten en onzekerheden wordt de rapportagegrens van € 75.000 gehanteerd. De toelichting op de onrechtmatigheden bestaat uit een beschrijving van de geconstateerde afwijking, een toelichting op het ontstaan van de afwijking en de vermelding van de actie die wordt ondernomen om afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

Conclusie rechtmatigheid 2023 Het college van burgemeester en wethouders is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten en ook de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde verantwoordingsgrens van 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves. Toelichting op de afwijkingen In 2023 is er bij 1 proces sprake van rechtmatigheidsfouten boven de € 75.000: 1. In 3 gevallen is bij de aanbestedingen ten onrechte niet Europees aanbesteed. De totale fout betreft hier € 1.182.027; Deze fouten en onduidelijkheden worden hieronder toegelicht.

1. Aanbestedingen In het proces aanbestedingen zijn voor € 1.182.027 aan fouten geconstateerd over de periode 2020-2023. Dit betreffen 3 gevallen waar ten onrechte niet Europees is aanbesteed waar dat op basis van de aanbestedingsregels wel had gemoeten. Beschrijving fouten Het gaat om drie dossiers, te weten: - De aanbesteding voor de voor de begeleiding van de uitrol van het glasvezelnetwerk (€ 245.629); - De inhuur van de griffier (€ 344.567); - Onderhoudscontract parkeersystemen (€ 591.830). Oorzaak De oorzaak van de fouten zijn verschillend van aard. - Bij de aanbesteding van de begeleiding van de uitrol van het glasvezelnetwerk is aan de voorkant een calculatie gemaakt welke onder de grens voor Europees aanbesteden ligt. Naar nu blijkt zijn de werkelijke lasten hoger dan deze grens. Inmiddels is deze specifieke opdracht afgerond. - Bij de inhuur van de griffier is sprake van meerdere keren verlengen van de overeenkomst tot 1 april 2024. Inmiddels is de griffier in dienst getreden van de gemeente. - Bij het onderhoudscontract is sprake van partij die al meerdere jaren het onderhoud voor de (verouderde) parkeerautomaten doet. Hierbij is sprake van een relatie die al jaren bestaat en, ten onrechte, destijds niet Europees is aanbesteed. Inmiddels loopt er een traject om nieuwe parkeerautomaten en het onderhoud aan te besteden.

Verbeterpunten om deze fouten in de toekomst te voorkomen De diversiteit aan de geconstateerde fouten onderstreept het belang van de professionalisering en uitbreiding van de inkoopafdeling die de afgelopen 2 jaar is ingezet. Daarnaast zal in 2024 de inhuurdesk worden ingevoerd. Deze inhuurdesk moet zorgen voor meer grip en centrale sturing op de inhuur, waarmee de kans op aanbestedingsfouten bij de inhuur verkleind zal worden.

Pagina 71 van 126 Jaarstukken 2023

. Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024 …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJE N Inleiding Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Wanneer een verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, is er sprake van een gemeenschappelijke regeling. Privaatrechtelijke organisaties kunnen stichtingen, verenigingen en vennootschappen zijn. De gemeente heeft een bestuurlijk belang wanneer zij zeggenschap heeft door vertegenwoordiging in het bestuur of stemrecht. Zij heeft een financieel belang wanneer zij een bedrag ter beschikking heeft gesteld, dat niet verhaalbaar is wanneer de verbonden partij failliet gaat of haar verplichtingen niet nakomt. Organisaties waarmee een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij. Visie en kaders In de Nota Verbonden Partijen zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de verbonden partijen. Ook zijn de rollen van en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd. Begin 2018 heeft de raad ingestemd met de Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen (FUGR) en de notitie Informatievoorziening Gemeenschappelijke Regelingen.

Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen Op 1 juli 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd. De belangrijkste wijzigingen: • Formaliseren van de actieve informatieplicht van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling, vergelijkbaar met de informatieplicht van het college aan de gemeenteraad, zoals vastgelegd in artikel 169 van de Gemeentewet; • Een gemeenschappelijke adviescommissie: een commissie bestaande uit raadsleden die het algemeen bestuur van de

•

•

•

gemeenschappelijke regeling van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien; Verruiming van de zienswijzeprocedure. Zienswijzen kunnen behalve in de begrotingscyclus ook worden ingediend bij het treffen van de regeling en bij voorgenomen besluiten voordat die besluiten zijn genomen; Meer mogelijkheden voor de deelnemende gemeenten om per regeling keuzes te maken over de governance en legitimatie.

De uitwerking van de wetswijziging is opgepakt in Noord-Holland Noord verband. De Regietafel, die in 2018 is opgericht met het doel de samenwerking tussen alle betrokkenen bij de gemeenschappelijke regelingen in Noord-Holland Noord beter te laten functioneren, heeft hierin het voortouw. Uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding van deze wetswijziging moeten alle gemeenschappelijke regelingen zijn aangepast. De Regietafel heeft een plan aanpak opgesteld met vijf fasen: Fase 1: Informatievoorziening (april-juli 2022) Fase 2: Plan van aanpak/opdracht (juli 2022- januari 2023) Fase 3: Kaderstelling (september 2022 – september 2023) Fase 4: Besluitvorming (oktober 2023 – maart 2024) Fase 5: Implementatie (maart – juli 2024) Op 26 januari 2023 heeft de raad ingestemd met het plan van aanpak van de Regietafel. Op 7 november 2023 heeft de raad de kaders vastgesteld voor de implementatie van de wijzigingen Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) 2022-2024.

Pagina 72 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Verbonden partijen gemeente Bergen In deze paragraaf wordt inzicht verschaft in alle verbonden partijen. In 2023 nam Bergen deel in 13 verbonden partijen. In de volgende twee tabellen een overzicht van het financieel en bestuurlijk belang in de verbonden partijen in 2023. Niet in alle gevallen is de jaarrekening 2023 al opgemaakt, in dat geval is de kolom gevuld met de tekst “niet bekend”. Verbonden partij Bedrag x 1000

2022

Exploitatiebijdrage

2023

2022

Bestuursleden

2023 L. Hj. Voskuil. M. Wiesehahn-Vrijman € 27.139 Y. Roos (pv) E. Briët (pv) M. Wiesehahn-Vrijman € 975 E. Briët (pv)

BUCH

€0

€0

€ 26.416

GGD HN

€0

€0

€ 972

VRNHN

€0

€0

€ 2.342

€ 2.479

ODNHNN

€0

€0

€ 658

€ 663

RHCA

€0

€0

€ 139

€ 142

L.Hj. Voskuil Y. Roos (pv) E. Briët M. Wiesehahn-Vrijman (pv) E. Briët M. Wiesehahn-Vrijman (pv) M. Wiesehahn-Vrijman E. Briët E. Briët M. Wiesehahn-Vrijman (pv) M. Wiesehahn-Vrijman E. Briët (pv)

Eigen Vermogen

Vreemd vermogen

1-1-2023

31-12-2023

1-jan-23

31-dec-23

2022

2023

€0

€0

€ 18.467

€ 18.918

€0

€0

GGD HN

€ -1.954

€ 2.110

€ 25.057

€ 23.835

€ -3.691

€ 761

VRNHN

€ 6.756

€ 5.333

€ 41.948

€ 42.613

€ 798

€ -850

Zaffier(1-4-2022)1

€0

€0

n.v.t.

€ 11.055

ODNHNN

€ 4.841

€ 4.188

€ 5.495

€ 5.814

€ 1.488

€ 1.742

VVI

€0

€0

€ -79

€ -77

RHCA

€ 391

€ 354

€ 941

€ 1.072

€ 117

€ -37

€ 61

€ 488

€ 8.431

€ 10.241

€ 61.

€ 488

Cocensus

Zaffier

€0

€0

€ 785

€ 800

VVI

€ 24

€ 24

€ 925

€ 919

€0

€0

Parkeerservice

€0

€0

€ 807

€ 836

Cocensus Parkeerser vice

€ 740

€ 16.228

€ 15.470

€ 490

€ 24

Niet bekend

€0

Niet bekend E. Briët

€ 5.505

€ -191

ONHN

Niet bekend

€1

€1

€ 68

€ 71

DECRA

€ 394

€4

Niet bekend

€ -14

BNG

€ 375

€ 375

€0

ONHN

€ 1.279

€ 1.778

Niet bekend

€ 41

€ -181 Niet bekend Niet bekend Niet bekend

DECRA

€ 2.025

€ 224 Niet bekend Niet bekend Niet bekend

€ 1.204

€ 1.204

€0

BNG

€ 4.615.000 € 4.721.000

€ 107.459.000

€ 110.819.000

€ 300.000

€ 254.000

Alliander

€ 4.570.000 € 4.749.000

€ 6.106.000

€ 6.877.000

€ 198.000

€ 267.000

BUCH

Exploitatieresultaat

Aandelenkapitaal Bedrag x 1000

Alliander

E. Briët

M. Wiesehahn-Vrijman E. Briët (pv) M. Wiesehahn-Vrijman €0 E. Briët (pv)

€0

E. Briët

1 Zaffier is formeel gestart 1 april 2022 maar pas sinds 1 januari 2023 volledig operationeel.

Pagina 73 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

Publiekrechtelijke verbonden partijen: de gemeenschappelijke regelingen 1 Werkorganisatie BUCH (BUCH) Vestigingsplaats is Uitgeest Het bestuur van de werkorganisatie BUCH bestaat uit acht leden. De deelnemende colleges wijzen elk uit hun midden twee leden van het bestuur aan. Het ene lid is de burgemeester van de gemeente en het andere lid een wethouder. Bij de stemming van het bestuur heeft de vertegenwoordiging van een college één stem. De regeling is getroffen ten behoeve van het bewerkstelligen van een krachtige en professionele uitvoering door de werkorganisatie van de door de gemeenten opgedragen taken. Daarmee biedt de werkorganisatie een kwalitatief hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de ‘klanten’ van de gemeenten: inwoners, bedrijven en instellingen. In 2023 is vanuit het goed werkgeverschap de inzet geweest om de fitheid van de werkorganisatie BUCH te vergoten. Dit is nodig gebleken om de borging van de kwaliteit van het werk te verbeteren, de werkorganisatie BUCH verder te professionaliseren en de P&C-cyclus te verbeteren. In 2023 is er ten opzichte van de begroting sprake van een positief jaarresultaat van € 3.979.000. De belangrijkste redenen voor dit overschot zijn een voordeel op de Oekraïnekosten en Klimaat.

Aan de batenkant een lagere opbrengst aan plustaken en hogere overige opbrengsten De aard van de gemeenschappelijke regeling en de koepelvrijstelling maken dat het voor de Werkorganisatie BUCH niet mogelijk is om zelf weerstandsvermogen op te bouwen. De enige mogelijkheid die de BUCH heeft is het in rekening brengen van de kosten bij de deelnemende gemeenten, op het moment dat bepaalde risico’s zich voordoen. Bij de vaststelling van het weerstandsvermogen moeten de gemeenten rekening houden met de risico’s zoals die in de jaarrekening van de Werkorganisatie zijn opgenomen

2 Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) De GGD is gevestigd in Alkmaar en voert de taken uit de Wet Publieke Gezondheid uit. Ook heeft de GGD taken vanuit andere wettelijke kaders: - Openbare geestelijke gezondheidszorg (OGGZ) en Veilig Thuis (Wet maatschappelijke ondersteuning); - Toezicht op de kinderopvang (Wet kinderopvang); - Lijkschouw, forensische geneeskunde (Wet op de lijkbezorging); - Ondersteuning bij rampen en crises (Wet veiligheidsregio’s). In 2023 heeft GGD HN de corona-organisatie afgebouwd en zijn de teststraten gesloten. Ook zonder A-status bleef het belangrijk de ontwikkeling van het virus en de druk op de zorg te volgen. Zo kon op tijd actie worden ondernomen bij een mogelijke nieuwe opleving en/of het onverhoopt ontstaan van nieuwe varianten. Het opschalen en effectief bestrijden van infectieziekten is alleen mogelijk als de basis op orde is. Het in 2023 ingevoerde programma Versterking Infectieziektebestrijding en Pandemische paraatheid gaf de GGD de mogelijkheid om de basis te versterken. 2023 was een turbulent jaar waarin de afwikkeling van het GGiDproject en de verhoging van de cao tot veel discussie heeft geleid. De financiële gevolgen hiervan waren veelal onderwerp van gesprek. Het jaar 2023 is afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat van € 761.000.

Dit positieve resultaat is het gevolg van een incidentele en onvoorziene BTW teruggave met betrekking tot het GGiD-project. Bij de GGD wordt de beschikbare weerstandscapaciteit gevormd door de algemene reserve. De algemene reserve voor resultaatbestemming is op 31 december 2023 € 828.000. De algemene reserve is niet toereikend om de risico’s op te kunnen vangen.

Pagina 74 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

3 Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN) De VRNHN is gevestigd in Alkmaar en voert taken uit de Wet Veiligheidsregio's uit door het organiseren en operationeel houden van de brandweer- en ambulancezorg, de Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR), de rampenbestrijding, de meldkamer en het zorg- en veiligheidshuis. Elk lid van het algemeen bestuur heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, die dit lid vertegenwoordigt. De veiligheidsregio behartigt de belangen van de aan deze regeling deelnemende gemeenten op de volgende terreinen: a. de brandweerzorg; b. de rampenbestrijding en crisisbeheersing; c. de geneeskundige hulpverlening. d. Zorg- en Veiligheidshuis Daarnaast heeft de veiligheidsregio de zorg voor: a. een adequate samenwerking met de politie en de meldkamer ambulancezorg ten aanzien van onder meer de gemeenschappelijke meldkamer; b. een gecoördineerde en multidisciplinaire voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing. Ontwikkelingen De Veiligheidsregio Noord-Holland Noord zet in op preventie en bestrijding van brand, rampen en andere fysieke bedreigingen. Zij leveren daarmee een bijdrage aan het te bereiken maatschappelijke effect: Bergen is een veilige en leefbare gemeente. Belangrijk onderdeel van de Veiligheidsregio is het Veiligheidshuis.

Het Veiligheidshuis is de plek waar gemeenten, zorg en justitie een gezamenlijke aanpak ontwikkelen voor onder andere multiprobleemgezinnen, criminaliteit en ernstige overlast. In deze rol levert het Veiligheidshuis ook een bijdrage aan de doelstelling ‘de samenwerking tussen zorg- en veiligheidspartners is verbeterd. Het meerjarenontwikkelplan is opgesteld voor de uitdagingen binnen de brandweerorganisatie. Er worden drie ontwikkelopgaves beschreven: vakbekwaamheid, paraatheid en beschikbaarheid en de

noodzaak tot modernisering. Het dekkingsplan geeft een realistisch beeld van de werkelijkheid, waarbij onder andere aanbevelingen zijn gedaan om de paraatheid van de vrijwilligersposten vooral overdag nog beter te borgen. De toenemende complexiteit op het gebied van demografie, digitalisering, techniek en klimaat heeft tot gevolg dat er ‘nieuwe’ typen rampen en crises ontstaan. De VRNHN, samen met andere organisaties, moet op deze nieuwe vormen van crises zijn voorbereid en daarbij op verzoek en naar behoefte gemeenten ondersteunen. Resultaatbestemming 2023 De programma’s van de veiligheidsregio exclusief ambulancezorg hebben een negatief resultaat van € 490.000. Het negatieve resultaat komt doordat de vooraf vastgestelde indexatie in de begroting 2023 van 2,3% niet toereikend is om de inflatie en de loonstijgingen van gemiddeld ruim 8% tot een maximum van 9,3% voor bijvoorbeeld vrijwilligersvergoedingen te compenseren. De eerste compensatie vanuit gemeenten voor deze hoge inflatie en de cao is door de systematiek van de regeling Financiële Uitgangspunten Gemeenschappelijke Regelingen pas in 2024. Dat betekent dat in 2023 incidenteel een tekort is ontstaan als gevolg van deze systematiek. Het minder negatieve resultaat wordt met name veroorzaakt door tijdelijke vacatureruimte op diverse programma’s van de veiligheidsregio.

Het negatieve resultaat zal gedekt worden uit de algemene reserve veiligheidsregio. Het door de zorgverzekeraars gefinancierde programma ambulancezorg heeft een negatief resultaat van € 360.000. Het negatievere resultaat is met name veroorzaakt door hoger dan begrote kosten voor inhuur ambulanceverpleegkundigen en chauffeurs om roosteruitval op te vangen als gevolg van vacatures, ziekte, verlof en opleidingen. De opkomsttijd van de ambulancezorg voor spoedinzetten (binnen 15 minuten ter plaatse na melding bij 112) over 2023 is verder verbeterd naar gemiddeld 94,96% (2022 gemiddeld 94,8%) en behoort tot de beste van Nederland. Een knappe prestatie voor de regio met de langste rijtijden van Nederland. Het negatieve resultaat zal gedekt worden uit de algemene reserve ambulancezorg.

Pagina 75 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

4 Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (ODNHN) Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen bestuur heeft een vastgesteld aantal stemmen, waarbij de stemverdeling voor de gemeenten is gebaseerd op inwoneraantal en ingebracht budget en het aantal stemmen voor de Provincie is gebaseerd op het in te brengen budget. Bergen heeft 4 stemmen in het totaal van 100. Openbaar belang Bijdragen aan het bereiken en in stand houden van een veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit binnen het werkgebied. Uitvoeren van taken vergunningsverlening, toezicht en handhaving op het terrein van milieu, bouw- en woningtoezicht. Ontwikkelingen 2023 De ODNHN heeft zich zo goed als mogelijk voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. De dossiers Stikstof en Circulaire Economie hebben de volle aandacht. In 2023 is het Interbestuurlijk Programma versterking VTH (IBP-VTH) gestart. De ODNHN moet voor 1 april 2026 voldoen aan de hierbij gestelde robuustheidscriteria voor Omgevingsdiensten. Financieel resultaat. De jaarrekening 2023 sluit af met een positief resultaat van € 1.742.000. Risico’s Voor het opvangen van risico’s beschikt de ODNHN over een weerstandsvermogen dat als ‘onvoldoende’ wordt gezien. Het weerstandsvermogen kan niet worden verhoogd, omdat dit nu 2,5% van de lasten bedraagt zoals gesteld door de afspraken in de FUGR.

Met betrekking tot de invoering van de Omgevingswet bestaan nog veel onzekerheden omtrent de gevolgen hiervan. 2024 en 2025 zullen als implementatiejaren gelden. Een ander risico is het gevolg van het IBP-VTH. De ODNHN werkt aan een transitieplan om in 2026 robuust te zijn.

5 Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Het Regionaal Historisch Centrum Alkmaar is gevestigd in Alkmaar en heeft een Algemeen Bestuur bestaande uit leden van de aangesloten gemeenten. Elk lid heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente. Hierbij geldt de volgende sleutel: één stem voor gemeenten tot 10.000, twee stemmen voor gemeenten tot 20.000, drie stemmen voor gemeenten tot 30.000 inwoners enzovoort. Het RHCA is een regionaal kennis- en informatiecentrum die de archiefcollectie actief aan een breed publiek beschikbaar stelt. Het RHCA beheert ook de oudere archieven van de aangesloten gemeenten. Daarnaast adviseert zij volgens de wettelijke kaders over zowel het analoge als digitale informatiebeheer en houdt daar toezicht op. In 2023 heeft het RHCA inspecties gehouden inzake de toetsing van het zaaksysteem en de daaraan gekoppelde taak specifieke applicaties. Ook heeft het RHCA advies uitgebracht over het voorgenomen besluit om archiefbescheiden te gaan vervangen door digitale reproducties. In 2023 investeerde het RHCA verder in expertise, beheer, digitalisering en beschikbaarstelling van de collectie. Het gaat hier met name om de overdracht van digitale archieven van de gemeenten naar het E-depot van het Regionaal Archief.

De belangrijkste tactische doelstelling is dat de integriteit, authenticiteit, bruikbaarheid en representativiteit van de collectie tot in lengte van jaren gegarandeerd moeten zijn. Het resultaat over 2023 bedraagt € 36.703 negatief. De maximaal toegestane algemene reserve (2,5% van het kostentotaal over 2023) bedraagt per eind 2023 € 75.287. Het negatieve resultaat over 2023, wordt gecorrigeerd door een dotatie uit de bestemmingsreserve Duurzaamheid en Lastenstijging te onttrekken. Twee risico’s zijn te onderscheiden die effect kunnen hebben op de financiële huishouding van het RHCA: hogere energiekosten en minder opbrengst uit aanvullende diensten.

Pagina 76 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

6 Zaffier Zaffier is gevestigd in Alkmaar en voert sinds 1 januari 2023 voor de 6 gemeenten in de regio Alkmaar de Participatiewet, de Wet Inburgering en de Wet gemeentelijk Schuldhulpverlening uit. In de loop van 2023 zijn daar diverse gemandateerde taken bij gekomen, namelijk; het verstrekken van energietoeslag, de nazorg aan ex-gedetineerden, het verstrekken van leefgeld aan Oekraïners en het afhandelen van de kinderopvangtoeslag affaire.

•

Zaffier kent een Algemeen Bestuur (AB) en een Dagelijks Bestuur (DB). In het AB nemen portefeuillehouders van alle deelnemende gemeenten deel. In het DB hebben 3 portefeuillehouders plaats: de portefeuillehouders uit Alkmaar en Dijk en Waard en de portefeuillehouder Uitgeest namens de vier BUCH-gemeenten.

8 Cocensus Cocensus voert voor Bergen belastingtaken uit, waaronder alle werkzaamheden in het kader van de Wet Waardering Onroerende Zaken (Wet WOZ) en de heffing en inning van onroerendezaakbelastingen (OZB), rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting, grafrechten, (WABO-)leges en naheffingsaanslagen parkeerbelasting (‘parkeerboetes’). Tevens handelt Cocensus bezwaar- en beroepschriften af en de kwijtscheldingsverzoeken voor riool- en afvalstoffenheffing. Cocensus heeft een klantcontactcentrum KCC ingericht waarmee voor de deelnemende gemeenten de klantcontacten voor de gemeentelijke belastingen worden verzorgd.

Zaffier beschikt op dit moment niet over een eigen weerstandsvermogen. De gekwantificeerde risico’s moeten worden opgenomen in het weerstandsvermogen van de deelnemende gemeenten. Met een solvabiliteitspercentage van 2,42% komt Zaffier uit op een risicovolle vermogenspositie. Met deze ratio is Zaffier grotendeels afhankelijk van de deelnemende gemeenten bij eventuele financiële tegenslagen. 7 Vuilverbrandingsinstallatie Alkmaar en omstreken (VVI) De VVI is gevestigd in Alkmaar. De gemeenschappelijke regeling is opgericht ter behartiging van het belang van de verwerking van de door de deelnemende gemeenten ingevolge de Wet Milieubeheer verkregen afvalstoffen. Het lichaam tracht dit te bereiken door de oprichting, participatie en beheer van voorzieningen voor de verwerking van afvalstoffen alsmede door de gecoördineerde afzet van afvalstromen bij derden. De doelstelling is in 2023 geheel gerealiseerd. De risico’s van de gemeenschappelijke regeling: • de continuïteit van de afvalverwerking;

aandeelhouders in de NV HVC, zoals de VVI staan jegens de financiers van HVC pro rata garant voor de financiering van HVC en ontvangen hiervoor een garantstellingsprovisie; • conformiteit met regelgeving op het gebied van staatssteun, mededinging, Wet markt en overheid en aanbesteding. De VVI beschikt niet over eigen personeel, gebouwen etc. De financiële risico’s worden door de GR als verwaarloosbaar bestempeld.

Het algemeen bestuur kent vanuit iedere gemeente één lid vanuit het college. De stemverhouding is afhankelijk van de jaarlijkse bijdrage. Gemeente Bergen heeft 2 stemmen, dat komt neer op 7,14%. Voor het belastingjaar 2023 is aan (te realiseren) belastingenopbrengsten door de deelnemende gemeenten een totaalbedrag van ruim € 469 miljoen aan Cocensus overgedragen, in 2022 was dit € 454 miljoen. In 2023 is de uitvoering van de taxatiewerkzaamheden verbeterd. De Waarderingskamer heeft naar aanleiding hiervan de kwaliteitsbeoordeling verhoogd van 3 sterren (voldoende) naar 4 sterren (goed). Voor het belastingjaar 2023 zijn in totaal 32.573 WOZbezwaarschriften ontvangen. Ten opzichte van 2022 is er sprake van

Pagina 77 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

een verdrievoudiging. Enerzijds is dit veroorzaakt door de activiteiten van de No cure no pay-bureaus. Anderzijds is meer gereageerd op de waardestijging van ruim 20% als gevolgen van de overspannen woningmarkt in 2022.

Betaald parkeren is voor de gemeente een inkomstenbron. Ook is parkeerregulering van belang voor het (her)verdelen van de openbare parkeerruimte in de gebieden binnen de gebieden met betaald parkeren.

Over 2023 heeft Cocensus de exploitatie afgesloten met een negatief resultaat van € 181.000. Belangrijkste oorzaak is dat op aanwijzing van de accountant in de jaarrekening ten laste van de exploitatie een voorziening is getroffen van € 180.000 ter dekking van verlofsaldo van de medewerkers van Cocensus op 31 december 2023.

Het belangrijkste risico is het verlaten van Parkeerservice door de deelnemers. Als een deelnemer wegvalt, dan moeten de vaste kosten worden gedragen door de overgebleven deelnemers waardoor de overheadkosten per lid toenemen. Dat kan ook gelden voor kostprijs per parkeerplaats.

Over de risico’s zegt Cocensus: • Met de wijziging van de WOZ op 1 januari 2024, wordt een afname van het aantal bezwaren verwacht; • Hoewel Cocensus blijft investeren in Cybersecurity nemen de risico’s wereldwijd toe. Door de maatregelen die er genomen zijn is de verwachting dat er bij Cocensus een cyberaanval plaatsvindt laag • Organisaties die de Algemene Verordening Gegevensbescherming( AVG) overtreden kunnen een boete opgelegd krijgen van 4% van de jaaromzet.

10 Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA) De DECRA, gevestigd in Alkmaar, is een stimuleringsfonds die dient om hernieuwbare energieprojecten in de regio Alkmaar te stimuleren. Zo wordt een bijdrage geleverd aan de doelstellingen op het gebied van duurzaamheid. Het fonds heeft een revolverend karakter en houdt zich na de eerste storting in stand met de winsten uit duurzame energieprojecten. Door deze wijze van financiering behoudt het kapitaal van de coöperatie over een langere termijn zijn waarde.

Privaatrechtelijke verbonden partijen 9 Coöperatie Parkeer Service (CPS) Parkeer Service een coöperatieve vereniging U.A. (Uitgesloten Aansprakelijkheid) voert voor 13 aangesloten gemeenten diensten uit op het gebied van parkeerbeheer en parkeerhandhaving. Bergen is één van de bij CPS aangesloten gemeenten. Voor de gemeente Bergen voert CPS onder meer taken uit op het gebied van vergunningverlening, beheer van parkeerautomaten, parkeerhandhaving en geldmanagement. De werkzaamheden worden voornamelijk op kantoor in Amersfoort uitgevoerd. Een klein deel van de werkzaamheden worden vanuit het gemeentekantoor uitgevoerd waar CPS over een eigen, afsluitbare ruimte beschikt.

De gemeente Bergen wordt in het bestuur vertegenwoordigd door, en heeft stemrecht bij monde van, wethouder Ernest Briët. Naast de gemeente Bergen zijn de gemeenten Uitgeest, Castricum, Heiloo, Alkmaar, Dijk en Waard en HVC aandeelhouder van de DECRA. Portefeuillehouders van voorgenoemde gemeenten en HVC zetelen eveneens in het bestuur. In 2023 heeft het bestuur besloten om twee projecten voor de opbrengst van hernieuwbare energie nader te onderzoeken. Het betreft een locatie voor één windmolen in zoekgebied 22 van de Regionale Energie Strategie (RES) langs de Kanaalweg in Heiloo en een locatie voor één zonneweide in de gemeente Bergen. Er is nog geen jaarrekening van 2023 beschikbaar. Deze wordt in de loop van het jaar verwacht. Er zijn geen risico’s voor de financiële positie van de gemeente bekend.

Pagina 78 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

11 Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Gemeente Bergen is aandeelhouder van N.V. Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN). Het ONHN is gevestigd in Alkmaar. Doel van het ONHN is een versterking van de regionale economie en welvaart en de nationale en internationale positionering van NoordHolland Noord. In nauwe samenwerking met overheden, marktpartijen, ondernemers, onderwijs-, en kennisinstellingen en nonprofitorganisaties wordt vormgegeven aan de (economische) toekomst van de regio Noord-Holland Noord, zodat de regio effectief kan handelen bij samenwerkingsmogelijkheden met andere regio’s in Nederland of daarbuiten. Met als resultaat een economisch vitale regio. De huidige dienstverleningsovereenkomst (DVO) met ONHN heeft een looptijd tot 31-12-2024. 12 Bank Nederlandse Gemeenten N.V. (BNG) De BNG Bank is gevestigd in Den Haag. Van de aandelen BNG Bank is 50% in bezit van het Rijk en 50% van gemeenten en provincies. We hebben 149.994 aandelen in ons bezit met een nominale waarde van € 2,50 per stuk. Het stemrecht is afhankelijk van het aandelenbezit van de gemeente. De stemverhouding is voor de gemeente Bergen 0,27% en voor de BUCH 0,41%. De BNG Bank richt zich exclusief op het publieke domein in Nederland. Klanten zijn onder meer gemeenten, woningcorporaties, zorg- en onderwijsinstellingen en energiebedrijven.

Ambitie is dat klanten de bank beschouwen als natuurlijke partner voor het financieren van hun maatschappelijke vraagstukken. 2023 was het laatste jaar van de eerste driejaarsperiode van de strategie ”Ons Kompas Naar Impact”. In dit jaar heeft de BNG Bank de waarde voor de klant kunnen vergroten, door zich als marktleider in het publieke domein te handhaven, door de hoogste ratingsniveau’s te hebben en door het actief sturen op het financieren van maatschappelijke transities waarin de klanten zich bevinden. Daarnaast is er hard gewerkt aan een excellente bedrijfsvoering, zoals hoogstaande datakwaliteit, efficiënte en beheerste processen en zijn er forse verbeteringen gerealiseerd in de veiligheid van IT-systemen.

De strategie is herijkt voor de periode 2024-2026. Het hoofddoel blijft dat de BNG Bank als belangrijkste kredietverstrekker zich zal blijven inzetten voor het socialer en duurzamer maken van Nederland. De nettowinst is in 2023 gedaald met ruim 15% naar € 254 mln. tegen € 300 mln. in 2022. In 2023 is over het jaarresultaat 2022 een dividenduitkering vastgesteld van € 2,50 per aandeel. Over het jaar 2023 zal het dividend € 2,16 per aandeel bedragen. Risico’s voor de financiële positie van de gemeente zijn onder meer de gevoeligheid van het renteresultaat voor politieke en economische ontwikkelingen binnen de Europese Unie. De verwachting was dat de rente voor zowel de korte als lange termijn in 2023 zou stijgen. Over het hele jaar genomen heeft deze stijging zich inderdaad voorgedaan. Echter in de laatste maand van 2023 daalden de rentetarieven enigszins, zelfs iets onder het niveau van dezelfde periode het jaar daarvoor. 13 Alliander Alliander, waarvan het hoofdkantoor in Arnhem gevestigd is, is een groep waarin verschillende bedrijven actief zijn. Netbeheerder Liander leidt de energiedistributie over al onze netten dagelijks in goede banen. Qirion legt zich toe op de ontwikkeling van duurzame technologieën en intelligente energie-infrastructuren.

In 2023 is het mede door geopolitieke ontwikkelingen, de gascrisis en de stijgende energieprijzen hard gegaan met de verdere elektrificatie en verduurzaming in Nederland. De groei van het aantal warmtepompen, zonnepanelen, e-boilers en oplaadpunten voor personenvervoer en elektrische vrachtwagens zette door en zal ook de komende jaren verder stijgen. Tegelijkertijd was er ook veel aandacht voor de keerzijde van de transitie: de ontwikkelingen gaan sneller dan dat Alliander de netten kan uitbreiden en verzwaren. Dit leidt er bijvoorbeeld toe dat bedrijven niet kunnen groeien en consumenten langer moeten wachten op een aansluiting. Ondernemers en consumenten blijven hierdoor nog zeker tien jaar de gevolgen van de volle netten voelen.

Pagina 79 van 126 Jaarstukken 2023

Gemeente Bergen, raad 04 juli 2024

. …………………… …………………… ………………….….

Gewaarmerkt voor verificatiedoeleinden

PARAGRAAF G: GRONDBELEID Wat is grondbeleid Grondbeleid is het samenhangende geheel van handelingen betreffende grondtransacties en -ontwikkeling. Het geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een gebied tot ontwikkeling te brengen en welke rol de gemeente (actief of faciliterend) hierin kan vervullen. Actief grondbeleid omvat alle fasen van het exploiteren van grond. De grondverwerving, sloop, bouw- en woonrijp maken tot en met de uitgifte/verkoop van bouwgrond. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente voor eigen rekening en risico gronden. De gemeente legt bij actief grondbeleid de publieke voorzieningen aan en kan in beginsel alle productiekosten doorberekenen in de gronduitgifteprijzen, mits de marktprijs niet wordt overschreden. Bij een actief grondbeleid wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld, ook wel in het kort ‘grex’ genoemd. Faciliterend grondbeleid houdt in dat de gemeente initiatiefnemers de mogelijkheid geeft om zelf grond te exploiteren, waarbij gemeente slechts faciliteert bij de uitvoering van de plannen. De gemeente koopt zelf geen grond aan en beperkt zich tot de wettelijke publieke taak. Gemeentelijke kosten voor desbetreffende plannen verhaalt de gemeente op de initiatiefnemer. Dit kostenverhaal kan met een grondexploitatieovereenkomst (ook wel anterieure overeenkomst) en indien nodig een exploitatieplan.