Bijlage Nota Programmabegroting 2023 2026 Bergen.pdf
Tekst van het document
Wat gaan we daarvoor doen Erfgoed en cultuurhistorie Archeologie Wij gaan invulling geven aan de verplichting die volgt uit het aangenomen amendement van Ronnes (CDA) op artikel 2.28, onder a van de Omgevingswet. De archeologische beleidskaart moet gebaseerd zijn op aantoonbare archeologische verwachtingen; een betere onderbouwing van de huidige archeologische beleidskaart. Beeldbepalend erfgoed Momenteel wordt een pilotonderzoek uitgevoerd om te onderzoeken hoe beeldbepalende panden (monumenten light) in de gemeente Bergen aangewezen kunnen gaan worden. Wij nemen de uitkomsten van het onderzoek in 2023 mee in een beleidsnota beeldbepalend erfgoed en geven uitvoering aan het nieuwe beleid. Voor uitvoering is ook voldoende deskundige capaciteit bij vergunningen, toezicht en handhaving nodig. Kansen voor kerkgebouwen Naar verwachting sluiten veel (monumentale) kerken binnen vijf tot tien jaar hun deuren; of zij krijgen een nevenbestemming. Wij zorgen ervoor dat de uiteenlopende en complexe instandhoudingsvragen van kerkeigenaren gelijkwaardig worden behandeld. Wij gaan op eenduidige en heldere wijze reageren op de instandhoudingsvragen van kerkeigenaren.
Pagina 26 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Cultuur Voortzetten van de uitvoering van de drie programmalijnen van de cultuurnota: 1) Programmalijn Kunst voor iedereen We willen kunst en cultuur toegankelijk houden voor onze inwoners. 2) Programmalijn Kunst in uitvoering We willen zorgdragen voor een goede culturele infrastructuur en kunstinstellingen en culturele evenementen ondersteunen. 3) Programmalijn Kunst in de kern We profileren de gemeente Bergen als culturele buitenplaats met een focus op het profiel van iedere kern. De kwartiermaker komt met een voorstel voor een toonaangevende cultureel programma. Hierin ligt het accent op het (zichtbaar) maken van kunst. Het programma leent zich zowel voor publicitair uitingen (imago), aantrekkingskracht voor (jonge) kunstenaars en de groei van cultureel toerisme het hele jaar rond. Met dit programma profileert de gehele gemeente Bergen zich als Culturele Buitenplaats. Het programma wordt vervolgens voorbereid en uitgevoerd. Onderzoek naar ateliers, culturele ontmoetingsplaatsen en broedplaatsen wordt gestart. Verder wordt de planvorming m.b.t. het gemeentedepot verder ontwikkeld op basis van een vastgestelde programma van eisen en beoogde locaties. Recreatie en toerisme Twee partijen werken als één uitvoeringsorganisatie op het gebied van marketing communicatie voor de gemeente.
Deze samenwerking heeft als doel om met één sterke partij de marketingactiviteiten te professionaliseren. Het vrijetijdsaanbod van de gemeente Bergen wordt via de websites en social media, zoals
bezoekbergen.nl, egmond.nl, duindorpschoorl.nl. en via een vakantiemagazine onder de aandacht gebracht. Verder wordt, in samenwerking met de regiogemeenten, de uitwerking van het regionale recreatief toeristisch actieplan gecontinueerd. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Erfgoed en cultuurhistorie Archeologie De oplevering van een set archeologische verwachtingskaarten, die de onderbouwing zijn voor de gemeentelijke archeologische beleidskaart. Hieruit volgt medio 2024 een aanpassing van archeologiebeleid. Beeldbepalend erfgoed Er is een nota beeldbepalend erfgoed, als ook een aangepaste erfgoedverordening en erfgoedsubsidieverordening. Naast deze incidentele inspanning wordt structureel uitvoering gegeven aan het beleid. Kansen voor kerkgebouwen Kerken en kerkeigenaren hebben een duidelijk ‘loket’ bij de gemeente voor hun instandhoudingsvragen. Er is een principelijn die helpt om complexe en uiteenlopende vraagstukken van verschillende kerkeigenaren gelijkwaardig te beantwoorden. Cultuur De subsidieregelingen zorgen voor een levendig kunstenaarsklimaat in alle kernen. Het door de kwartiermaker voorgestelde toonaangevende Cultureel programma wordt gepresenteerd en uitgevoerd. De uitkomsten van het onderzoek naar ateliers, culturele ontmoetingsplaatsen en broedplaatsen worden gepresenteerd.
Pagina 27 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Planvorming over het gemeentedepot is gepresenteerd door afdeling plannen en projecten en komt tot uitvoering.
Recreatie en toerisme Recreatie en toerisme blijven een belangrijke pijler voor de lokale economie, waarbij spreiding zorgt voor versterking tijdens het laagseizoen.
2B. ECONOMISCHE VITALITEIT
Wat willen we bereiken We willen een toekomstbestendige en vitale economie. We willen per kern focus aanbrengen en maatwerk leveren om de aantrekkelijkheid verder te verbeteren. Wat gaan we daarvoor doen In de kern Bergen: in samenwerking met de ondernemers kijken naar de haalbaarheid van een Bedrijveninvesteringszone (BIZ) voor de kern Bergen. De gemeente faciliteert, de ondernemers voeren uit. In de kern Egmond: het verder professionaliseren van de BIZ en het optimaliseren van de functie van centrummanager. In de kern Schoorl: het verder professionaliseren van de BIZ. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Een toekomstbestendige vitale lokale economie bestaat uit een aantrekkelijk, levendig centrum met een gevarieerd aanbod van detailhandel en nauwelijks leegstand waar inwoners en toeristen hun geld besteden.
2C. EEN BEREIKBARE G EMEENTE
Wat willen we bereiken Wij streven naar een gemeente die goed bereikbaar blijft en die is voorzien van een (duurzaam) veilige infrastructuur voor voetgangers, fietsers en autoverkeer. Onderdeel van de bereikbaarheid zijn stallingsvoorzieningen voor fietsers en parkeerplaatsen voor auto’s. Uitgangspunt is dat het in onze gemeente prettig is om te wonen, te werken en te recreëren. Een gemeente met goed onderhouden, veilige en vlotte verbindingen is daarbij een voorwaarde. De maatregelen die wij treffen op gebied van verkeer en vervoer moeten, daar waar mogelijk, een bijdrage leveren aan de verduurzaming van onze omgeving. Wij zetten daarbij in op het gebruik van de fiets en op elektrisch vervoer door onder andere een proactief laadpalenbeleid. Hierbij wordt opgemerkt dat eind 2019 de focusagenda Regio Alkmaar 2019-2022 bestuurlijk is vastgesteld. De focus in de regionale samenwerking is gericht op wonen, bereikbaarheid en energie-innovatie als randvoorwaarden voor de economische pijlers.
In de focusagenda wordt ingezet op een duurzaam bereikbare regio • Propositie bereikbaarheid Regio Alkmaar • Lobby en netwerken • Strategisch uitvoeringsplan om gericht uitvoering te geven aan onderdelen uit de bereikbaarheidspropositie Wat gaan we daarvoor doen Fietsnetwerk Het toekomstbestendig en fietsvriendelijk maken van ons fietsnetwerk, door: • verbreden en verbeteren van een aantal fietspaden. Belangrijk knelpunt is de Eeuwigelaan, waar een tweede fietspad aan de zuidzijde wordt gerealiseerd. Het nieuwe fietspad wordt tevens aangesloten op de fietsstraat van de Hoflaan.
Pagina 28 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
• Actualisatie van de uitvoeringsagenda van het vastgestelde fietsbeleidsplan. In ieder geval wordt daarin opgenomen dat het fietspad tussen Bergen en Alkmaar onderlangs de golfbaan (Sluispolderpad) wordt verbreed en dat het deel van de route over Sluispad en Mosselenbuurt, tussen het Paddenpad en Buerweg, wordt opgeknapt. Fietstunnel N9 In gezamenlijkheid met de regio oplossen van het verkeerskundig knelpunt N9-Kogendijk door het aanpassen van het kruispunt N9Kogendijk, waaronder een fietstunnel onder de N9 door. Beperken overlast aansluiting A9 Inzetten op het beperken van de overlast in Egmond-Binnen ten gevolge van de verkeerskundige keuzes rond aansluiting A9, door: • monitoren wat de effecten in Egmond-Binnen zijn van de verkeerskundige keuzes rond de aansluiting A9; • Herenweg en andere mogelijke sluiproutes in Egmond-Binnen herinrichten volgens 30km zone richtlijnen en daarmee onaantrekkelijk maken als doorgaande route. Parkeerdruk reduceren In 2022 is een pilot gehouden voor de inzet van een transferium waar men van de auto kan overstappen op busvervoer richting Egmond aan Zee. Op basis van de resultaten daarvan wordt onderzocht in hoeverre en op welke locaties permanente oplossingen mogelijk zijn. Hierbij wordt de regio (in het bijzonder de gemeente Alkmaar) betrokken.
worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten en treffen wij zo mogelijk maatregelen. Vervangen verkeerslichten Op korte termijn moet op twee locaties de verkeerslichten worden vervangen. Het gaat om de installaties op de kruising Sportlaan – Voorstraat – Egmonderstraatweg en op de dr. Wiardi Beckmanlaan. Beide gelegen in Egmond aan Zee. De installaties zijn sterk verouderd en nieuwe onderdelen zijn moeilijk verkrijgbaar, waardoor wij het functioneren niet meer kunnen waarborgen. Wij gaan daarbij eerst onderzoeken of vervanging door nieuwe installaties zinvol is of dat wij beter voor een andere oplossing kunnen kiezen. In geval van de dr. Wiardi Beckmanlaan is het daarbij vooral de vraag of een verkeerslicht hier nog toegevoegde waarde heeft. Bij de andere installatie gaan wij bekijken of de aansluiting dusdanig kan worden ingericht dat verkeerslichten overbodig zijn (bij voorbeeld in de vorm van een rotonde). De mate van doorstroming van het auto- en vooral fietsverkeer is hierbij een belangrijk criterium. Egmond aan den Hoef In Egmond aan den Hoef wordt het gebied Delversduin ontwikkeld. Ook zijn er ontwikkelingen in het Slotkwartier. Daarnaast functioneert de kruising Tijdverdrijflaan / Herenweg / Egmonderstraatweg / Zeeweg onvoldoende bij drukte. Daarom onderzoeken wij welke maatregelen mogelijk zijn om de verkeersafwikkeling in Egmond aan den Hoef te verbeteren.
Wij onderzoeken in hoeverre het mogelijk is de parkeerdruk in de openbare ruimte te verminderen door aanwezige parkeerplaatsen op eigen terrein beter te benutten. De motie van de raad met betrekking tot de uitgifte van verblijfsrecreantenvergunningen is uitgevoerd. Verder onderzoeken wij hoe woonbuurten kunnen
Pagina 29 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Fietsnetwerk Tweede fietspad Eeuwigelaan is gerealiseerd. Belangrijke fietspaden zijn verbreed. De veiligheid van de fietsers is verbeterd. De Uitvoeringsagenda is geactualiseerd, mede op basis van de uitgangspunten uit het Fietsbeleidsplan en de risicoanalyse gemeente Bergen. Het opstellen van een mobiliteitsvisie conform de nieuwe werkwijze uit het raadsbreedakkoord. Fietstunnel N9 Afspraken rondom realisatie fietstunnel en aanpak kruispunt, inclusief de financiering, zijn gereed en de uitvoeringsplanning is vastgesteld. Beperken overlast aansluiting A9 De effecten in Egmond Binnen van de verkeerskundige keuzes worden jaarlijks in beeld gebracht. De Herenweg in Egmond Binnen is heringericht tot 30km zone.
Parkeerdruk reduceren De mogelijke locaties voor overloopterreinen en/of transferia zijn in beeld gebracht. Er is een pilot gedraaid en op basis van de resultaten van de pilot wordt verdere planvorming gemaakt. Beleid voor het beter benutten van parkeerplaatsen op eigen terrein is uitgewerkt en in gang gezet. Er is in beeld gebracht hoe woongebieden kunnen worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt. Uitbreiding oplaadpunten Onderzoek naar behoeften uitgevoerd. Op basis van nieuw beleid is gestart met de realisatie van nieuwe oplaadpunten. Vervangen verkeerslichten Er ligt een voorstel over hoe om te gaan met het vervangen van de verkeerslichten op de kruising Sportlaan – Voorstraat – Egmonderstraatweg en op de dr. Wiardi Beckmanlaan, beide in Egmond aan Zee. Daarbij zijn ook de financiële consequenties inzichtelijk gemaakt.
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO 2a 2b 2c
Verbonden partij Recreatieschap Geestmerambacht Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Coöperatie ParkeerService Pagina 30 van 100
Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PROGRAMMAOVERZICHT WAT GAAT HET KOSTEN 1 =1.000 korte omschrijving
2023
2024
2025
2026
I/S
aut
2a
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
1
V
18
N
17
N
17
N
S
aut
2a
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
16
N
16
N
16
N
16
N
S
aut
2b
.1
75
N
0
aut
2c
.1
Fundament en maatwerk aanleveren voor een vitale economische kernen Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
V
0
V
0
V
0
V
S
aut
2c
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
32
N
32
N
32
N
32
N
S
aut
2c
.3
Verhoging bijdrage coöperatie parkeerservice
62
N
63
N
64
N
65
N
S
2a.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel.
0
I
van de BIZ Duindorp Schoorl. In Egmond wordt de BIZ verder geprofessionaliseerd, mogelijk door het aanstellen van een centrummanager. In Bergen wordt in samenwerking met ondernemers gekeken naar de haalbaarheid voor een BIZ.
2a.2 Indexatie electra en gas voor dit PO Voor de stijging van de energieprijzen wordt rekening gehouden met een stijging van 275%. 2b.1 Fundament en maatwerk aanleveren voor een vitale economische kernen Voor de Egmonden, Bergen en Schoorl wordt € 75.000 beschikbaar gesteld (3 x € 25.000) om maatwerk en fundament aan te brengen, zodat een gezamenlijke bijdrage kan worden geleverd aan een vitale, lokale economie. De te maken stappen zijn verschillend per kern, maar zijn allemaal bedoeld om de verbinding tussen ondernemers te bevorderen, een aantrekkelijk economisch klimaat te creëren en sterk uit de covid-crisis te komen. In Schoorl gaat een centrummanager aan de slag om bij de ondernemers initiatieven op te halen en te werken vanuit datgene waar draagvlak voor is. Een recent uitgevoerd voorbeeld van een dergelijk initiatief is het Duindorp Schoorl magazine. Ook wordt gewerkt aan de uitbreiding
2c.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 2c.2 Indexatie electra en gas voor dit PO Voor de stijging van de energieprijzen wordt rekening gehouden met een stijging van 275%. 2c.3 Verhoging bijdrage coöperatie parkeerservice De verhoging van de bijdrage komt enerzijds door hogere personeelskosten en overige exploitatiekosten (brandstof). Daarnaast zijn er om verschillende redenen twee gemeenten uit de corporatie getreden waardoor de overige leden conform de statuten van CPS een naar verhouding groter deel van de algemene kosten krijgen doorberekend. € 62.000 (N).
Pagina 31 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
0
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Programma 3 Een leefbare gemeente Pagina 32 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PROGRAMMA 3. EEN LEEFBARE GEMEENTE 3A. W ONEN EN LEEFOMG EVING
Ontwikkelingen Arbeidsmarkt Zeventig procent van de gemeenten in Nederland ziet eigen personeelsgebrek als het voornaamste obstakel om geplande nieuwbouw tijdig te realiseren. De doorlooptijd van bouwprojecten neemt toe en niet alle plannen kunnen tegelijk worden uitgevoerd. De werkdruk stijgt en de kosten voor inhuur lopen op. Dit bleek in mei al uit een onderzoek van Binnenlands Bestuur. Dit geldt ook voor onze gemeente. Zowel voor vaste functies als het inhuren van personeel gelden oplopende doorlooptijden om deze in te vullen. De markt is zeer krap. Met de bestaande bezetting en continuering van inhuur, gefinancierd uit de opbrengsten van de projecten, is voorliggend bouwprogramma haalbaar voor de gemeente maar kent geen rek meer. Mutaties in personeel, ziekte, verloop van externe krachten verhogen steeds vaker het risico op vertraging. Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) treden naar verwachting op 1 januari 2023 in werking. Ook al is ten tijde van het opstellen van deze begroting nog niet zeker of de Omgevingswet en Wkb inderdaad op deze datum inwerking treden, hebben we 1 januari 2023 voor deze begroting als uitgangspunt genomen. Als gevolg van de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb vallen er taken weg, komen er nieuwe taken bij en voeren wij taken op een andere manier uit.
Gemeenten verkrijgen met de Omgevingswet meer decentrale beleidsruimte. Zo kunnen in het omgevingsplan nu vergunningsplichtige activiteiten, straks meldingsplichtig of zelfs vergunningsvrij worden.
Deze wijzigingen hebben structurele financiële effecten, zoals bijvoorbeeld een daling in legesopbrengsten. Dit wordt onder meer veroorzaakt door het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning, waarbij een deel van de huidige technische bouwtoetsen en het bouwtechnische toezicht als werkzaamheden voor de gemeentelijke organisatie vervallen. Een aantal wettelijke wijzigingen treedt direct in werking, maar een groot deel vindt zal in de jaren daarna plaats. Dit vergt nadere strategische keuzes die onder andere in het omgevingsplan worden gemaakt. Voornoemde gevolgen en nog bestaande onzekerheden, zoals de te verwachten kosten en uitstel van inwerkingtreding van de wetten, zorgen ervoor dat op dit moment het effect nog niet precies in te schatten is. Uit een eerste analyse van de gevolgen van de invoering van de Omgevingswet en de Wkb blijkt dat vanaf begin 2023 de huidige werkzaamheden rondom de activiteit bouwen in mindere mate gedekt mogen worden vanuit de leges. De grondslag voor legesheffing vervalt voor de kleinere bouwwerken terwijl er nog wel werkzaamheden overblijven op basis van het overgangsrecht en als gevolg van piekdrukte. Daarbij komt dat er bij de start van het nieuwe wettelijke kader extra leertijd nodig is om te wennen aan de nieuwe procedures en systemen.
De financiële gevolgen op de lange(re) termijn zijn sterk afhankelijk van de beleidskeuzes in de komende jaren en worden bij deze beleidskeuzes inzichtelijk gemaakt. De structurele effecten van de Omgevingswet en de Wkb monitoren we blijvend en eventuele financiële effecten verwerken we in de volgende begrotingen. Landelijk is het uitgangspunt dat de Omgevingswet budgetneutraal
Pagina 33 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
kan worden ingevoerd in een periode van 10 jaar. Het is nog onzeker of dit uitgangspunt voor gemeenten reëel is. Stikstof Met de inwerkingtreding van de Stikstofwet per 1 juli 2021 zijn de broodnodige verruimingen geïntroduceerd, zoals de partiele vrijstelling. Voor de bouw- en sloopfase hoeft de stikstofemissie niet meer te worden verantwoord. Gekeken moet worden naar de gebruiksfase. Het Kabinet heeft recent aangekondigd dat het werk gaat maken van reductiedoelstellingen zoals die in de wet zijn opgenomen en heeft hierover twee kaarten gepresenteerd. De reductiedoelstellingen verschillen per gebied en kunnen oplopen tot meer dan 90% vermindering van stikstof uitstoot. De provincies moeten de doelstellingen uitwerken in gebiedsgericht beleid. De verwachting is dat dit beleid in juli 2023 gereed is. Wij volgen vorenstaande ontwikkelingen nauwlettend en maken waar nodig gebruik van een externe deskundige (Stikstofcoördinator). Wat willen we bereiken Omgevingswet Naar verwachting treedt op 1 januari 2023 de Omgevingswet in werking. In deze wet is alle bestaande wetgeving over de fysieke leefomgeving gebundeld, vereenvoudigd en geïntegreerd in één wet met één samenhangend stelsel. Met het programma Omgevingswet wordt de gemeente voorbereid op de invoering van deze wet.
De gemeenteraad heeft het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. De visie op de Omgevingswet bestaat uit vier uitgangspunten. Deze uitgangspunten vormen de basis voor al ons handelen en al het beleid dat wij de komende jaren ontwikkelen vanuit de Omgevingswet. Inwoners, ondernemers en maatschappelijke opgaven staan centraal
Ruimte aan initiatieven Vroegtijdige samenwerking Integraal werken en maatwerk
Direct na de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan alle bestemmingsplannen van rechtswege op in één tijdelijk omgevingsplan. We werken stapsgewijs naar één omgevingsplan voor het gehele grondgebied conform de bepalingen van de Omgevingswet. Dit is voor 1 januari 2030 gerealiseerd. Wonen Het is de ambitie om substantieel meer betaalbare woningen voor jong en oud toe te voegen aan het woningenbestand. Het college ziet een toenemende druk op de woningmarkt en wil daarom inzetten op meer woningbouw. De druk op de woningmarkt wordt omschreven in het woonbehoefteonderzoek dat de gemeenten in 2021 in regio Alkmaar samen met Kennemer Wonen hebben uitgevoerd. In opvolging van het Regionaal Actie Programma (RAP) is in 2021 het woonakkoord Alkmaar gesloten. De regio bouwt tot 2030 jaarlijks minimaal 2.000 woningen. Dit betekent voor Bergen dat er meer woningbouwlocaties aan de programmering moeten worden toegevoegd en dat het bouwtempo omhoog moet. Er moeten meer betaalbare woningen worden gerealiseerd om in de behoefte te kunnen voorzien. Overeenkomstig de notitie ‘Woningbouwafspraken en Programmering regio Alkmaar’ uit 2019 wordt twee keer per jaar de regionale woningprogrammering naar realisatiecapaciteit opgesteld. In de gemeente is grote behoefte aan betaalbare sociale huurwoningen. De gemeente en Kennemer Wonen hebben hierover in algemene zin prestatieafspraken gemaakt.
Binnen de Small Five werken Kennemer Wonen en de gemeente op vijf plekken in de gemeente samen aan nieuwbouwwoningen in het sociale
Pagina 34 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
huursegment. In de afspraken verplicht de gemeente zich om gemeentegrond aan Kennemer Wonen aan te bieden. Kennemer Wonen stelt in overleg met buurt en belanghebbenden een haalbaarheidsstudie op en maakt een stedenbouwkundig plan en stelt het ruimtelijke plan op. De gemeente toetst vervolgens het stedenbouwkundig plan, begeleidt de ruimtelijk procedure en verkoopt haar grondpositie aan Kennemer Wonen in bouwrijpe staat.
Wat gaan we daarvoor doen Omgevingswet In het Ambitiedocument Omgevingswet is gekozen voor een implementatie waarbij we eerst de basis op orde hebben gebracht. In de periode na de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er meer ruimte voor doorontwikkeling. Dit betekent dat we in 2023: na de vaststelling van de omgevingsvisie voor de gehele gemeente een start maken om de opgaven uit de omgevingsvisie in uitvoering te brengen. Onderzoek vindt plaats naar de geschikte instrumenten die hierbij voor handen zijn; starten met het opstellen van het omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet. In het ambitiedocument Omgevingswet hebben de raden uitgesproken in 2026 gereed te willen zijn met de Omgevingsplannen. De haalbaarheid daarvan wordt op dit moment onderzocht. Gebleken is echter dat dit sowieso extra inzet vraagt. Hoe dat wordt vormgegeven wordt nader uitgewerkt in een plan van aanpak, wel is duidelijk dat hier incidenteel extra budget voor nodig is. De overige activiteiten die we daarvoor in 2023 doen, zijn onderdeel van de begroting van de Werkorganisatie BUCH. Dit zijn: de processen optimaliseren en producten en diensten verbeteren naar de bedoeling van de Omgevingswet; toewerken naar een volledig digitale ondersteuning van de Omgevingswet, waarbij het aansluit op de voorzieningen en
functionaliteiten die binnen het Digitale Stelsel Omgevingswet landelijk zijn ontwikkeld en voor zover het bijdraagt aan onze ambitie voor de organisatie en de Omgevingswet; het leertraject Omgevingswet voor medewerkers evalueren en indien een vervolg noodzakelijk is, dit organiseren; medewerkers verder begeleiden, zodat houding en gedrag van alle bij de uitvoering van de Omgevingswet betrokken medewerkers aansluit bij de bedoeling van de Omgevingswet; de colleges en raden verder informeren over het nieuwe stelsel en hun rol, bevoegdheden en mogelijkheden daarin; inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties verder informeren over het nieuwe stelsel en de mogelijkheden die de wet hen biedt; de structurele financiële impact voor de gemeente en de Werkorganisatie BUCH van de inwerking getreden Omgevingswet en naar aanleiding van de vaststelling van (onderdelen van) het omgevingsplan monitoren en eventuele financiële effecten verwerken; het programma Omgevingswet monitoren, waarbij de voortgang en risico’s periodiek worden beheerst en afwijkingen gerapporteerd. De risico’s worden systematisch in kaart gebracht en beoordeeld met behulp van het Risicomanagement Informatie Systeem (NARIS®). De resultaten van de risicoinventarisatie maken onderdeel uit van de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing.
Wonen Om invulling te geven aan de sterk gewijzigde situatie op de woningmarkt en de effecten van de woonzorgvisie worden één jaar eerder dan gebruikelijk, nieuwe gezamenlijke meerjarige prestatieafspraken gemaakt met Kennemer Wonen en de huurdersorganisaties voor de jaren 2024 t/m 2027. We actualiseren de Huisvestingsverordening in 2023. Wettelijk gezien is het mogelijk om meer zaken te regelen in een Huisvestingsverordening, waaronder: voorrang op basis
Pagina 35 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
van lokale binding, opkoopbescherming, regels voor middenhuur. Daarnaast biedt de aanstaande wijziging van de Huisvestingwet wellicht nieuwe mogelijkheden om in de Huisvestingsverordening ook de toewijzing van sociale koopwoningen te regelen, voorrang te geven aan bepaalde beroepsgroepen en het verhogen van het percentage voor het verlenen van voorrang op basis van lokale binding. Indien de Huisvestingswet ongewijzigd wordt aangenomen moet de Doelgroepenverordening worden aangepast om via de Huisvestingsverordening de voorrangeregels bij sociale koop en middenhuur te kunnen regelen. Twee keer per jaar actualiseren wij Plancapaciteit.nl en stellen we samen met Regio Alkmaar de Regionale Woningprogrammering naar realisatiecapaciteit op. Opstellen van een Woonvisie volgens de nieuwe werkwijze van het raadsbreedakkoord
Grote projecten Watertorengebied Tegen het vastgestelde bestemmingsplan is beroep aangetekend bij de Raad van State. In juli 2022 heeft de Raad van State uitspraak gedaan en is het bestemmingsplan onherroepelijk geworden. Er wordt nu gestart met de voorbereidende werkzaamheden voor de uitvoering. Hiervoor wordt onder andere de sloop en de bouw van de sporthal opnieuw aanbesteed en wordt de marktvraag voor de realisatie van de woningen voorbereid. Voor de exploitatie van de sporthal wordt zoveel mogelijk rekening gehouden met het feit dat de nieuwe sporthal naast de sportfunctie ook een sociaal maatschappelijke functie heeft. Voetbalfusie Egmonden Tegen het vastgestelde bestemmingsplan is beroep aangetekend bij de Raad van State. In augustus 2022 heeft de Raad van State uitspraak gedaan en heeft diverse beroepsgronden gegrond verklaard. Hierbij is het vaststellingsbesluit van de gemeenteraad
vernietigd. Onderzocht wordt welke consequenties de vernietiging heeft en op welke wijze het project het een vervolg kan krijgen. Dorpsplein Bergen Op basis van bestemmingsplan, structuurvisie, ruimtelijke randvoorwaarden en een beeldkwaliteitsplan wordt op basis van een anterieure overeenkomst met de projectontwikkelaar een kwalitatief hoogwaardig plan ontwikkeld en daadwerkelijk gerealiseerd. De Bakemaflat en enkele panden in de directe omgeving daarvan worden gesloopt. Harmonielocatie Voor de Harmonielocatie wordt een projectontwikkelaar geselecteerd met het beste (alternatieve) plan op basis van een Inschrijving/aanbesteding. Ten behoeve van het bepalen van een optimaal programma wordt een Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse opgesteld. Initiatieven Bergen aan Zee Op basis van de Structuurvisie voor Bergen aan Zee wordt een viertal initiatieven voor (her-)ontwikkeling gerealiseerd. De gemeente begeleidt initiatiefnemers bij de ruimtelijke planvorming en ruimtelijke procedure op basis van anterieure overeenkomsten en vervolgens realisatie van (her-) ontwikkelingen op het gebied van horeca en/of wonen. Verder wordt, samen met de bewoners van Bergen aan Zee, verbetering van de inrichting van de openbare ruimte voorbereid, vooral van het Rode Plein en Van der Wijckplein.
Parck de Beeck De gemeente ontwikkelt een woningbouwplan voor het voormalige terrein van voetbalvereniging BSV aan de Oudtburghweg in Bergen. Het plan gaat uit van maximaal 152 woningen, waarbij het plangebied is vergroot met het perceel waarop het voormalig uitvaartcentrum stond. Van het totaal aantal te realiseren woningen
Pagina 36 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
bestaat 50% uit sociale huurwoningen, 25% uit middel dure huurwoningen en 25% goedkope koopwoningen. Delversduin Het plan Delversduin bestaat uit maximaal 162 woningen. Tegen het door de gemeenteraad op 21 juli 2021 vastgestelde bestemmingsplan was beroep aangetekend. Het beroep is door de Raad van State ongegrond verklaard bij uitspraak van 27 juli 2022. Dit maakt het bestemmingsplan voor Delversduin onherroepelijk. De initiatiefnemer BPD gaat nu aan de slag met de voorbereidingen. De eerste stap in het bouwproces is nu de vergunningaanvragen voorbereiden en vervolgens het bouwrijp maken van de grond zodat de woningen daadwerkelijk gebouwd kunnen worden. De planning is dat er in 2023 gestart kan worden met het bouwrijp maken en dat, als alles naar verwachting loopt, in 2026 alle woningen gerealiseerd zijn.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Omgevingswet Het college geeft uitvoering aan de beleidsopgaven uit de omgevingsvisie. Ook is het opstellen van het omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet gestart. 2023 is het eerste jaar dat we werken met en ‘naar de letter’ van de Omgevingswet. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet start de volgende fase, waarin we steeds meer ‘naar de bedoeling’ van de Omgevingswet gaan werken. Wonen Door het college, Kennemer Wonen en huurdersorganisaties ondertekende Prestatieafspraken voor de periode 2024 t/m 2027. Door de raad vastgestelde nieuwe Huisvestingsverordening per 1 juli 2023. Twee keer per jaar wordt de regionale woningprogrammering naar realisatiecapaciteit opgesteld. Een door de raad vastgestelde woonvisie. Grote projecten Realisatie volgens planning
Pagina 37 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
3B DUURZAAMHEID EN MILIEU
Klimaat Gemeenten hebben financiële steun van het rijk nodig om de uitvoering van beleid te versnellen en de doelen uit het Klimaatakkoord (2019) op tijd te bereiken, maar worden ook gevraagd om zelf te investeren in klimaatmaatregelen. Bergen heeft dat gedaan in de afgelopen jaren, het Rijk komt nu ook met een substantiële bijdrage1). Dat maakt versnelling in de uitvoering mogelijk. En dat is nodig: het nieuwste rapport van het IPCC (Internationaal Panel on Climate Change van de VN) onderstreept de urgentie van aanpak van de klimaatcrisis, net als de extreme hittegolven, droogte, stormen en overstromingen wereldwijd. Het kabinet heeft in het regeerakkoord van januari 2022 geld vrijgemaakt om andere overheden de mogelijkheid te geven het Klimaatakkoord uit te voeren. Uitvoering en budget Voor de geactualiseerde uitvoeringsplannen zoals die nu zijn voorbereid is vanaf 2023 in totaal circa € 480.000 structureel nodig. De plannen hebben betrekking op maatregelen met betrekking tot de energietransitie, duurzame mobiliteit, circulaire economie, klimaat adaptatie, duurzame bedrijfsvoering en de plusambitie van Bergen. De benodigde middelen zijn nog niet in deze begroting verwerkt. Bij de septembercirculaire wordt duidelijk of het budget dat vanuit het rijk beschikbaar wordt gesteld voldoende is voor de uitvoering van deze plannen.
Mocht dit niet zo zijn dan dient er geprioriteerd te worden in de plannen om zo binnen het door het rijk beschikbaar gestelde budget te blijven. Als er meer budget beschikbaar wordt gesteld kan mogelijk de plusambitie worden verhoogd. Zodra de budgetten bekend zijn gemaakt in de septembercirculaire ontvangt uw raad zo snel mogelijk een separaat raadsvoorstel om hierover te besluiten.
Met de komst van de Omgevingswet vinden veranderingen plaats in de taken van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord, Veiligheidsregio Noord-Holland Noord en GGD Hollands Noorden. Deze gemeenschappelijke regelingen trekken gezamenlijk op ten behoeve van de gemeenten in de voorbereiding op de Omgevingswet om zo een zorgvuldige implementatie mogelijk te maken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de veranderende positie, rol en activiteiten van de gemeenschappelijke regelingen. Alvorens over te gaan tot het overdragen van taken vindt in 2022 nog afstemming plaats tussen gemeenten en de gemeenschappelijke regelingen over inhoud en impact van deze taken zowel op beleids- als financieel niveau. Dit vormt de basis voor een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met de Omgevingsdienst. Uitgangspunt hierbij is een gelijkblijvende bijdrage. Nog in 2022 moet duidelijk worden hoe de herverdeling van het Provinciefonds in relatie tot de te decentraliseren milieutaken uitwerkt. In de regio Alkmaar-Haarlem-IJmond wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol. In het bijzonder worden hier de ontwikkelingen rondom het Luchthavenverkeersbesluit Schiphol, het besluit Luchtruimherziening en de Initiatiefwet nachtvluchten genoemd.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Milieutaken Vanaf het moment van inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt ingevolge deze wet in samenwerking met de Omgevingsdienst uitvoering gegeven aan de milieutaken. Hierbij wordt duidelijk hoe de verschuiving van taken uitwerkt in de dienstverlening en de financiële positie. De inzet voor beperking van vliegtuighinder moet leiden tot een vermindering van het aantal meldingen en een zichtbare verbetering in de periodiek door de GGD uitgevoerde gezondheidsmonitoring
Milieutaken Pagina 38 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
3C BEHEER EN ONDERHOUD
Wat willen we bereiken Het groene karakter binnen en tussen de dorpen is onderdeel van de identiteit van onze gemeente. Het draagt bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Behoud daarvan is essentieel. Tegelijkertijd zien wij dat de druk op onze schaarse buitenruimte groter wordt door ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder woningbouw. Verder zien wij taken op ons afkomen als gevolg van de verandering van het klimaat. Wij streven naar een goede balans tussen de diverse ontwikkelingen die het groene karakter van onze gemeente waarborgt en waarbij rekening wordt gehouden met de verandering van het klimaat. Wat gaan we daarvoor doen We zorgen voor meer biodiversiteit binnen de gemeente met meer leefruimte voor bijen en vlinders. We zetten in op vergroening van versteende gebieden, zowel in de openbare ruimte als bij particulieren. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Er is meer biodiversiteit binnen onze gemeente, waaronder meer leefruimte voor bijen en vlinders; Bij herinrichtingen wordt meer rekening gehouden met groen en wordt verstening verminderd waardoor de infiltratie vergroot; Er is een toename van particuliere initiatieven om versteende tuinen om te zetten naar groene tuinen.
Pagina 39 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO
Verbonden partij
3b
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)
3b
Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)
3b
Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)
Pagina 40 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PROGRAMMAOVERZICHT WAT GAAT HET KOSTEN 1 =1.000 korte omschrijving
2023
2024
2025
2026
I/S
aut
3a
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
aut
3a
.2
Leges omgevingsvergunningen reguliere stroom 780K
55
aut
3a
.4
Leges omgevingsvergunningen projecten 2023 827K & 2024 293K
108
aut
3b
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
aut
3b
.2
Rioolheffing
25
V
58
V
42
V
58
V
S
nb
3b
.3
Afvalstoffenheffing
477
N
23
V
9
V
10
V
S
aut
3c
.4
Budget klimaat is PM tot budget in septembercirculaire bekend wordt.
PM
aut
3c
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
213
V
57
V
20
N
22
N
S
aut
3c
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
330
N
330
N
330
N
330
N
S
3a.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 3a.2 Leges omgevingsvergunningen reguliere stroom Betreft aanpassing in verband met de uniformering van de verordening en toerekening, en de actualisatie van de cijfers. De legesinkomsten uit de reguliere stroom wordt vanaf 2023 ingeschat op € 780.000 structureel.
0
N
1
N
1
N
S
V
71
V
87
V
103
V
S
N
293
V
0
0
S
0
0
S
0
PM
PM
PM
S
3b.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. Voor dit PO is dit budgetneutraal omdat het riool- en afvalinvesteringen betreft waarvan de kosten en opbrengsten via de voorzieningen lopen. Is onderdeel van de mutaties afval en riool onder PO 3b. 3b.2 Rioolheffing Betreft de actualisatie van de kosten en opbrengsten voor de rioolheffing.
3a.4 Leges omgevingsvergunningen projecten Betreft aanpassing in verband met de uniformering van de verordening en toerekening, en de actualisatie van de planning en cijfers. Voor 2023 worden de legesinkomsten uit de projecten bijgesteld van € 935.000 naar € 827.000 en voor 2024 op € 293.000.
Pagina 41 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
3b.3 Afvalstoffenheffing Betreft de actualisatie naar aanleiding van de voorgestelde verlaging van het tarief inclusief een extra storting van € 550.000 vanuit de exploitatie om het mogelijk te maken de begrote incidentele kosten voor invoering van het nieuwe grondstoffenplan te dekken en toch het tarief in 2023 met 2% en in 2024 met 3% te laten dalen. Structureel gezien is het door de aanbieding van, en overgang naar, de BUCH van de afvalinzameling mogelijk gebleken om het hele nieuwe grondstoffenplan binnen de bestaande budgetten in te voeren zonder structurele stijging van het tarief voor onze inwoners. 3b.4 Budget Klimaat Dit wordt PM opgenomen totdat in de septembercirculaire bekend wordt welk budget beschikbaar wordt gesteld vanuit het rijk. Dit wordt zo spoedig mogelijk via een separaat raadsvoorstel aan uw raad voorgelegd. 3c.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 3c.2 Indexatie electra en gas voor dit PO Voor de stijging van de energieprijzen wordt rekening gehouden met een stijging van 275%.
Pagina 42 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Door plaatsing pinbox weer gelegenheid om geld op te nemen in Schoorl
Programma 4 Een financieel gezonde gemeente Pagina 43 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PROGRAMMA 4. EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE Wat willen we bereiken 1. Een structureel sluitende begroting voor 2023 2. Zo laag mogelijke lokale lasten
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken 1. Een vastgestelde programmabegroting 2022-2025 waarin de jaarschijf 2023 structureel sluitend is. 2. De ontwikkeling van de lokale lasten
Wat gaan we daarvoor doen 1 Een structureel sluitende begroting 2023 Ons doel is een structureel sluitende begroting voor 2023 aan uw raad voor te leggen. 2 Zo laag mogelijk lokale lasten Afval Per 2023 wordt de afvalinzameling door de BUCH werkorganisatie uitgevoerd. Op de incidentele invoeringskosten na kan het nieuwe grondstoffenbeleidsplan budgetneutraal worden ingevoerd. De toerekening van kosten aan afval is aangepast aan deze verandering. Voor verdere informatie hierover zie de paragraaf lokale heffingen. Door een extra storting van € 550.000 in voorziening afval kan het tarief in 2023 met 2% omlaag van € 378 in 2022 naar € 370 in 2023 en in 2024 nog eens met 3% omlaag van € 370 naar € 359. Riool De stijging van de rioolheffing in 2023 wordt door inzet vanuit de voorziening beperkt gehouden tot 2%. In 2023 wordt een nieuw gemeentelijk rioleringsplan (GRP) ter vaststelling aan uw raad voorgelegd. De keuzes die uw raad in dit nieuwe GRP maakt hebben effect op het tarief 2024 en verder.
Trends en Ontwikkelingen bij dit programmaonderdeel Ontwikkeling gemeentefonds De herijking gemeentefonds komt voor ons uit op een nadeel van circa € 96 per inwoner (circa 2,9 mln.) In 2023 wordt € 7,50 ingevoerd en in 2024 en 2025 € 15 per inwoner. In totaal € 37,50 per inwoner. Dit komt neer op ongeveer 1,125 mln. lagere algemene uitkering in 2025. In 2025 wordt duidelijkheid verwacht over hoe het restant van circa € 58 per inwoner wordt doorgevoerd. Verder wachten we op dit moment nog op de uitkomsten en duidelijkheid met betrekking tot de definitieve hoogte van de extra budgetten voor jeugdhulp, de eventuele vergoeding voor de invoering van het abonnementstarief Wmo en het wel of niet afschaffen of bevriezen van de opschalingskorting. Verbonden partijen per programmaonderdeel PO Verbonden partij 4a Cocensus 4a Werkorganisatie BUCH (BUCH) 4a N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)
Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen. OZB Bij de kadernota 2022 heeft uw raad reeds besloten om de OZB met slechts 2% te laten stijgen ondanks de hoge inflatie.
Pagina 44 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)
*Doordat de bedrijfsvoering qua personeel en materieel wordt uitgevoerd door de BUCH zijn de indicatoren 31 t/m 34 niet van toepassing op de gemeente Bergen, de gemeente heeft geen loonkosten anders dan de secretaris, griffie, college en raad. .
Pagina 45 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PROGRAMMAOVERZICHT WAT GAAT HET KOSTEN 1 =1.000 korte omschrijving
2023
2024
2025
2026
I/S
nb
4
.1
Inzet nieuwe communicatie middelen
70
N
72
N
73
N
75
N
S
aut
4
.2
Deelname gemeente Castricum aan Nieuw Tij
42
V
42
V
42
V
42
V
S
aut
4
.3
Tegenboeking mutaties omslagrente
33
N
14
V
43
V
45
V
S
aut
4
.4
Inzet stelpost indexatie (meicirculaire 2022) vanaf 2023
1.600
V
1.600
V
1.600
V
1.600
V
S
aut
4
.5
Jeugdzorg 100% extra jeugdbudget uit arbitrage
350
V
320
V
230
V
S
aut
4
.6
BTW koepelvrijstelling structureel opnemen
280
N
290
N
300
N
310
N
S
aut
4
.7
BTW koepelvrijstelling incidenteel t/m 2021
970
N
0
aut
4
.8
Rentekosten
195
V
121
aut
4
.9
Indexatie electra en gas voor dit PO
154
N
154
0
4.1 Inzet nieuwe communicatie middelen De gemeente (en ook college en raad) maakt concreet en duidelijk waar zij mee bezig is en waarom, zodat inwoners, ondernemers in staat worden gesteld daar op te reageren; uitleggen en reageren dus (participatie). Daarnaast komt ons nieuwe college beloften en afspraken na en willen wij de voortgang laten zien. Daarbij hoort ook het monitoren van de kanalen en het maken van een gewogen omgevingsbeeld. Nieuwe middelen en kanalen, passend in deze ‘snelle’ tijd, waar verandering voorop staat, moeten daarin worden meegenomen. Ook qua toegankelijkheid en begrijpbaarheid, is het wenselijk om meer met beeldende content en korte video’s te werken. Daarom gebruiken we reels (korte video’s) en veel beeldende content. Hiervoor is structureel € 10.000 nodig. Voor de uitvoering van deze opgave is 0,66 fte extra € 60.200 structureel nodig. Deze structurele uitbreiding van fte wordt een reguliere/plustaak aan de BUCH.
0
I
V
0
0
S
N
154
N
154
N
S
4.2 Deelname gemeente Castricum aan Nieuw Tij Eerder had Castricum besloten niet mee te doen aan Nieuw Tij (data analisten et cetera). Castricum heeft nu besloten om mee te betalen aan de huidige formatie data analisten. Hierdoor kan de bijdrage plustaak van de overige gemeenten worden verlaagd. Verder wordt de plustaak nu een reguliere taak aangezien de kosten nu via de verdeelsleutel worden verdeeld. 4.3 Tegenboeking mutaties omslagrente Dit betreft de tegenboeking van de mutaties in de omslagrente als onderdeel van de kapitaalslasten in de programmaonderdelen en de actualisatie van de rentetoerekening aan de reserves. Conform de BBV hoort de omslagrente tegen geboekt te worden zodat die saldoneutraal is. Dit omdat de gemeente aan totaalfinanciering doet en alleen de werkelijk te betalen rente op de leningen een effect heeft op het saldo.
Pagina 46 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
0
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
4.4 Inzet stelpost indexatie (meicirculaire 2022) Van deze stelpost wordt nu € 1,6 mln. structureel ingezet als dekking voor de stijgende kosten voor energie en sociaal domein.
4.7 BTW koepelvrijstelling incidenteel nadeel 2018 t/m 2021 (vervallen balanspost nog te ontvangen) € 969.945 komt ten laste van het begrotingssaldo.
4.5 Jeugdzorg 100% extra jeugdbudget uit arbitrage Op dit moment is 75% van het extra jeugdbudget uit de arbitrage opgenomen in de algemene uitkering vanaf 2024. Van de toezichthouders mag nu 100% worden opgenomen. Het is nog steeds onduidelijk of dit geld er ook echt komt vanaf 2024. Hopelijk komt hier in de septembercirculaire 2022 meer duidelijkheid over.
4.8 Rentekosten Door uitstel van verschillende zaken hoeft pas later geld aangetrokken te worden dan eerder begroot. In de liquiditeitsprognose wordt uitgegaan van een rente van 3% in 2023 en 4% vanaf 2024.
4.6 BTW koepelvrijstelling last incidenteel en structureel opnemen Zoals bij de behandeling van de jaarrekening in de Commissie van Onderzoek (CvO) is besproken wordt nu voorgesteld om de BTW die we betalen als last in de exploitatie te nemen zolang de zaak rond de koepelvrijstelling nog loopt. Wanneer hierover uiteindelijk een uitspraak komt en die ten gunste van de gemeente is leidt dat op dat moment tot een incidenteel en structureel voordeel. Voor de jaren 2018 t/m 2021 is het bedrag totaal € 969.946. vanaf 2023 wordt structureel circa € 280.000 opgenomen. Het bedrag voor 2022 van circa € 275.000 wordt in de firap 2022 verwerkt.
4.9 Indexatie electra en gas voor dit PO Voor de stijging van de energieprijzen wordt rekening gehouden met een stijging van 275%.
Pagina 47 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PARAGRAAF A: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond De risico’s met betrekking tot gemeente Bergen zijn inzichtelijk gemaakt waardoor inzicht is in de risico's. Dit stelt ons staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Dit zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze gemeente. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend.
nr. R447
R20
R475
Tabel 1 Belangrijkste financiële risico's Invloed Kans Gevolg Gevolgen Risico 7.42% 70% max.€ 620.000 Financieel - Jeugd/Wmo: De Jeugd/Wmo: De in de begroting verwerkte besparingen naar aanleiding besparingen worden niet gerealiseerd, waardoor de lasten van de bestuursopdracht beheersmaatregelen worden beperkt hoger zijn dan begroot. gerealiseerd. 6.18% 50% max.€ 836.000 Financieel - Een incidenteel of Tegenvallende Algemene uitkering meerjarig nadeel op het begrotingssaldo 5.91% 50% max.€ 800.000 Financieel Ontslag bestuurders / wisseling na verkiezingen Garantstelling: Aan verenigingen en/of Financieel - De gemeente moet 20% max.€ 1.815.000 5.39% het resterende bedrag van de stichtingen binnen Bergen, bank lening aan de bank betalen. maakt aanspraak op garantstelling voor lening 5.14% Financieel - Hogere bijdrage voor 70% max.€ 500.000 Kostenoverschrijdingen bij opstart de gemeente en reputatieschade Zaffier, problemen in de uitvoering bij inwoners, Imago - Hogere bijdrage voor de gemeente en reputatieschade bij inwoners
2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Door de domeinen zijn de risico's in beeld gebracht. In dit overzicht worden de 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit.
R19
Totaal grote risico's: € 7.191.000
R118
Minder SPUK uitkering dan aangevraagd (BTW op sport)
R448
Jeugd/Wmo: Toename zorgvraag en zorgzwaarte Huurder wil het pand niet verlaten (Rabobank) Achterwege blijven van rijksmiddelen Jeugdzorg 2024 en verder Jeugd/Wmo: Effect op hulpvragen in sociale teams corona en andere maatschappelijke ontwikkelingen
Overige risico's: € 29.914.000 Totaal alle risico's: € 37.105.000
R480
R550 R541 R449
Pagina 48 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
Financieel - Extra kosten in verband met minder BTW inkomsten. Financieel - Hogere lasten.
50% max.€ 600.000
4.45%
70% max.€ 420.000
4.32%
Financieel - Huurcontract wordt aangevochten Financieel -
50% max.€ 500.000
3.67%
30% max.€ 800.000
3.57%
Financieel - Hogere lasten
70% max.€ 300.000
3.08%
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Op basis van de ingevoerde risico's is een Monte Carlo simulatie uitgevoerd. Dit wordt gedaan omdat het reserveren van het maximale bedrag ongewenst is. De risico’s treden immers niet allemaal tegelijk op in hun maximale omvang. De horizontale as bevat schattingen van de totale schadelast van alle risico’s en de verticale as geeft aan hoe groot de kans (%) is dat de op de horizontale as vermelde bedragen voorkomen.
Benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages Percentage
Bedrag
5%
€ 1.928.954
10%
€ 2.186.961
15%
€ 2.370.612
20%
€ 2.518.923
25%
€ 2.653.606
30%
€ 2.777.276
35%
€ 2.896.132
40%
€ 3.011.717
45%
€ 3.124.944
50%
€ 3.242.183
55%
€ 3.362.232
60%
€ 3.483.988
65%
€ 3.615.892
70%
€ 3.762.927
75%
€ 3.928.509
80%
€ 4.117.244
85%
€ 4.344.102
90%
€ 4.651.296
95%
€ 5.190.965
Uit bovenstaande tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 4,651 mln. Daarbij komen nog de overige risico’s vanuit de gemeenschappelijke regelingen afgerond op duizendtallen.
Pagina 49 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Benodigde weerstandscapaciteit Gemeente Bergen Werkorganisatie BUCH Totaal
Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Bergen en het percentage artikel 212 is de onbenutte belastingcapaciteit. Uiteraard zijn er andere belastingen, zoals bijvoorbeeld de toeristenbelasting en de parkeerbelasting, die door verhoging van de tarieven tot een meeropbrengst en verbetering van de weerstandscapaciteit kunnen leiden. Hiervoor bestaat geen wettelijk maximum, waardoor wij geen indicatie kunnen geven van de maximale omvang van deze ruimte. Ook kan er eventueel gekozen worden om; 50% van de baggerkosten door te belasten aan de rioolheffing, 30% van de kosten straatreiniging door te belasten aan de rioolheffing en een % van de strandreiniging aan de afvalstoffenheffing. Dit wordt nu echter niet meegenomen.
€ 4.651.000 € 781.000 € 5.432.000
3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves.
Ad. III Post onvoorzien Conform de financiële verordening van Bergen is een post van € 10.000,- opgenomen. Deze post kan via een raads- of college begrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking.
Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s. Bestemmingsreserves Alle bestaande bestemmingsreserves tellen mee voor bepaling van weerstandscapaciteit aangezien de raad die altijd kan herbestemmen. Uitzondering zijn bestemmingsreserves die worden gebruikt als dekking van afschrijvingslasten c.q. risico’s, echter deze zijn er niet. Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de mate waarin de OZB belasting maximaal verhoogd kan worden. Dit wordt berekend aan de hand van het berekende tarief dat gehanteerd moet worden als men een artikel 212 gemeente zou worden. Voor 2022 is dit 1,729% (bron blz. 143 meicirculaire 2022). Het gewogen gemiddeld OZB percentage Bergen is over 2022 1,1187% en dus veel lager.
Totale weerstandcapaciteit Het totaal van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel, Verwachte stand per 1 januari 2023: Beschikbare weerstandscapaciteit Algemene reserve
47.824.000
Onbenutte belastingcapaciteit
4.707.000
Bestemmingsreserves
446.000
Post onvoorzien
10.000
Totaal
Pagina 50 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
52.987.000
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
4. Beschikbare weerstandscapaciteit versus benodigde weerstandscapaciteit Het streven is dat de berekende totale weerstandscapaciteit minimaal een factor 2 dient te zijn van de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is het geval.
De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.
5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde.
Signaleringswaarde
A
B
C
1a. Netto schuldquote
< 90%
100 - 130%
> 130%
1b. Netto schuldquote
In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond:
< 90%
100 - 130%
> 130%
2.
gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen. Solvabiliteitsratio
> 50%
20 - 50%
< 20%
3.
Structurele exploitatieruimte
> 0%
0%
< 0%
4.
Grondexploitatie
< 20%
20 - 35%
> 35%
5.
Belastingcapaciteit
< 95%
95 - 105%
> 105%
Voor wat betreft de Netto schuldquote is het streven om onder de 100% te blijven. Om de schuldquote beheersbaar te houden wordt jaarlijks onder andere 2% aan de algemene reserve toegevoegd. Voor de overige kengetallen zijn geen streefwaarden en wordt slechts bekeken of de trend aanleiding geeft tot nadere analyse c.q. bijsturing. Onderstaande de uitkomst van de financiële kengetallen.
De provincie heeft als financieel toezichthouder zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en zijn geen norm. Pagina 51 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
6. Ontwikkelingen Oordeel Provincie betreffende begroting 2023: Verwacht wordt dat we wederom onder repressief toezicht komen aangezien de jaarschijf 2023 structureel sluitend is. 7. Conclusie Doordat er nog grote investeringen aankomen zoals sporthal Egmond, en de ontwikkelingen in Schoorl en Bergen en onderwijshuisvesting wordt vooralsnog een stijging van de schuldquote voorzien. De woonlasten blijven boven het landelijk gemiddelde wat vooral door de hoge woningwaarde in onze gemeente komt maar stijgen meerjarig vooralsnog minder dan het landelijk gemiddelde.
Pagina 52 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PARAGRAAF B: LOKALE HEFFINGEN Inleiding De lokale heffingen vormen een belangrijk bron van inkomsten en zijn onderdeel van de gemeentelijke beleidsvrijheid. Daarbij wordt onderscheid gemaakt in heffingen waarbij de besteding van de opbrengsten vrij is (de zogenaamde belastingen) en heffingen waarvan de opbrengst gebonden is (zogenaamde heffingen, leges en retributies). Deze paragraaf geeft inzicht in het beleid van de gemeentelijke heffingen voor 2023 en wordt een raming afgegeven van de verwachte opbrengsten aan belastingen en heffingen. Deze is berekend op basis van de in de kadernota 2023 opgenomen uitgangspunten. De definitieve vaststelling van de tarieven gebeurt niet bij de begroting maar separaat bij de vaststelling van de belastingverordeningen 2023. Achtereenvolgens komen aan de orde: 1 tarievenbeleid 2 Hoofdlijnen per belastingsoort 2.1 Afvalstoffenheffing 2.2 Forensenbelasting 2.3 Leges 2.4 Begraafplaatsrechten 2.5 Marktgelden 2.6 Onroerende-zaakbelastingen (OZB) 2.7 Parkeerbelastingen 2.8 Precariobelasting 2.9 Rioolheffing 2.10 Toeristenbelasting 2.11 Bedrijven investeringszone (BIZ) 3 Kwijtscheldingsbeleid 4 Opbrengstoverzicht 5 Lokale lastendruk
1 Tarievenbeleid De opbrengsten staan centraal in de berekening van de tarieven. In de kadernota 2023 is aangegeven dat gezien de hoge inflatie in 2022 en de verwachte hoge inflatie voor 2023, de parkeerbelasting, de toeristenbelasting en de forensenbelasting in 2023 worden verhoogd met 6% in plaats van de structureel begrote 2%. Voor de overige belastingen geldt het volgende: - Naheffingen parkeerbelasting, rijbewijzen en identiteitsbewijzen; hiervoor wordt het door het rijk vastgestelde maximum bedrag gebruikt. - WABO vergunningen; de opbrengst is afhankelijk van de economische situatie en daarmee het aantal vergunningen. Wij gaan uit van een stijging van 2% per jaar. - Parkeervergunningen; hierbij wordt niet uitgegaan van een verhoging van de opbrengst maar wordt het tarief per vergunning met 2% per jaar verhoogd. Dit om te voorkomen dat bij een daling van het aantal vergunningen, de tarieven per vergunning extra verhoogd moeten worden. - rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Voor deze heffingen worden de tarieven gebaseerd op de benodigde kostendekkendheid en de stand van de voorzieningen.
Onroerende Zaak Belastingen (OZB) Het uitgangspunt voor de indexatie van de OZB opbrengsten in het nieuwe begrotingsjaar is minimaal het indexcijfer (inflatie pNB, voor 2023 3,1%) zoals door het rijk wordt gepubliceerd in de meicirculaire en gebruikt wordt voor de vaststelling van het rekentarief voor de OZB. Dit voor zover dit cijfer hoger is dan de standaard 2% stijging van de opbrengsten per jaar die meerjarig in de begroting wordt opgenomen. Daarnaast worden de OZB opbrengsten verhoogd in verband met verwachte areaaluitbreiding. Deze extra opbrengst wordt niet gerealiseerd door een verhoging van het tarief, maar door toename van het aantal WOZ objecten
Pagina 53 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
door nieuwbouw. Voor 2023 heef de raad besloten om de indexatie beperkt te houden tot 2%.
Er wordt nu in plaats van 100% slechts 60% van de overhead toegerekend. Verder wordt er geen BTW over kosten wagenpark toegerekend.
Parkeerbelasting Uitgangspunt is dat er structureel een stijging van € 0,05 per jaar staat begroot. Bij de behandeling van de Kadernota 2023 heeft uw raad besloten om in 2023 het tarief te verhogen met € 0,15 in plaats van de begrote € 0,05. Dit in verband met de hoge inflatie in 2022 en de verwachte hoge inflatie in 2023. Het tarief voor 2023 wordt komt daarmee op € 2,20.