Bijlage Nota Programmabegroting 2023 2026 Bergen.pdf
Tekst van het document
Museum van Egmond schafte schilderij Vissersvrouwen aan met financiële bijdrage van de gemeente
De Beeck Duurzaam multifunctioneel sportcomplex inclusief raadzaal
Programmabegroting 2023-2026 v1 20-09-2022
INHOUD INLEIDING ......................................................................................................................................................................................................................................... 4 FINANCIEEL OVERZICHT ................................................................................................................................................................................................................ 6 PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE ........................................................................................................................................................... 11 1A. INWONERS EN BESTUUR................................................................................................................................................................................................... 11 1B. Samen leven .......................................................................................................................................................................................................................... 13 1c. Kerngericht en ondersteunend ............................................................................................................................................................................................... 18 1D.
Een veilige gemeente ............................................................................................................................................................................................................ 18 Programmaoverzicht Wat gaat het kosten ................................................................................................................................................................................... 21 PROGRAMMA 2. EEN AANTREKKELIJKE GEMEENTE .............................................................................................................................................................. 26 2A. Cultuur, recreatie en toerisme ............................................................................................................................................................................................... 26 2b. ECONOMISCHE VITALITEIT ................................................................................................................................................................................................ 28 2C. EEN BEREIKBARE GEMEENte ...........................................................................................................................................................................................
28 Programmaoverzicht Wat gaat het kosten ................................................................................................................................................................................... 31 PROGRAMMA 3. EEN LEEFBARE GEMEENTE ........................................................................................................................................................................... 33 3A. WONEN EN LEEFOMGEVING ............................................................................................................................................................................................. 33 3B DUURZAAMHEID EN MILIEU ............................................................................................................................................................................................... 38 3C BEHEER EN ONDERHOUD .................................................................................................................................................................................................. 39 Programmaoverzicht Wat gaat het kosten ................................................................................................................................................................................... 41 PROGRAMMA 4.
EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE ...................................................................................................................................................... 44 Programmaoverzicht Wat gaat het kosten ................................................................................................................................................................................... 46
Pagina 2 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Paragraaf A: Weerstandsvermogen en risicomanagement ......................................................................................................................................................... 48 Paragraaf B: Lokale heffingen ..................................................................................................................................................................................................... 53 Paragraaf C: Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................................................................................................. 66 Paragraaf D: Financiering ............................................................................................................................................................................................................ 70 Paragraaf E: Grondbeleid ............................................................................................................................................................................................................ 75 Paragraaf F: Verbonden partijen .................................................................................................................................................................................................
78 Paragraaf G: Bedrijfsvoering........................................................................................................................................................................................................ 85
Bijlage 1: Baten & lasten per taakveld ......................................................................................................................................................................................... 87 Bijlage 2: Overzicht algemene dekkingsmiddelen ....................................................................................................................................................................... 91 Bijlage 3: Overzicht incidentele baten en lasten .......................................................................................................................................................................... 92 Bijlage 4: Mutaties investeringen & Meerjarig Investeringsplan .................................................................................................................................................. 93 Bijlage 5: Overzicht stand reserves en voorzieningen ................................................................................................................................................................. 95 Bijlage 6. Saldo ontwikkeling tot aan raad 04 maart 2021 ........................................................................................................................................................... 96 Bijlage 7.
Afkortingen ................................................................................................................................................................................................................... 97
Pagina 3 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
INLEIDING Beste inwoners en raadsleden van de gemeente Bergen, Wij zijn in maart gestart met een nieuwe raadsperiode. Tijdens de onderhandelingen is gekozen voor een raadsbreedakkoord dat vooral bestaat uit procesafspraken en het breed werven van wethouders. Dit heeft gevolgen voor de inhoud van de begroting die voor u ligt. Niet alle gewenste onderwerpen zijn nog verwerkt omdat bij het opstellen van de begroting het raadsbreedakkoord nog niet is vastgesteld. Eén van de grootste wensen van de raad is om bij een aantal beleidsontwikkelingen nauw betrokken te willen worden en vooraf als raad de kaders te geven. Deze werkwijze is intensiever en vraagt meer ambtelijke capaciteit waardoor dit niet voor alle onderwerpen kan gaan gelden. Daarom is afgesproken dat deze werkwijze gaat gelden voor ongeveer 20 % van de onderwerpen. De overige 80% van de onderwerpen wordt door ons college voorbereid en via de normale besluitvormingsprocedures aan uw raad ter besluitvorming voorgelegd. Daarnaast staat de wereld om ons heen niet stil. Op dit moment zijn er meer thema’s die veel, ook landelijke, aandacht vragen en tot onzekerheid leiden met betrekking tot financiën en het behalen van doelstellingen.
Het gaat bijvoorbeeld om de oorlog in Oekraïne, de opvang en huisvesting van asielzoekers en statushouders, de krapte op de woningmarkt, de hoge energiekosten en inflatie, de krapte op de arbeidsmarkt en de stikstofproblematiek. Meerjarige sluitende begroting Voor u ligt de Begroting 2023 met een omvang van circa € 91 miljoen. Wij presenteren een structureel sluitende begroting voor het jaar 2023. Dat betekent dat de inkomsten en uitgaven in
evenwicht zijn. Een behouden financieel beleid ligt hieraan ten grondslag. Vanaf 2026 is er nog een tekort. Hopelijk wordt in de septembercirculaire duidelijkheid gegeven over de financiën voor de gemeenten vanaf 2026. Maatschappelijke instellingen en hoge energielasten Wij willen op deze plaats één van de landelijke thema’s die voor een grote onzekerheid zorgen aanstippen. Naast inwoners van de gemeenten treffen de hoge energielasten ook onze maatschappelijke instellingen. Aan de werkorganisatie is gevraagd om te onderzoeken op welke wijze de gemeente deze instellingen kan ondersteunen. Dit werkt twee kanten op. Naast een mogelijke vergoeding van de extra kosten worden de instellingen ook ondersteund bij het besparen van energie. Ook zij moeten zuiniger aan doen om op die wijze een bijdrage te leveren. Er ligt op het moment van het vaststellen van deze begroting nog geen concreet plan. Dat hopen we voor het einde van het jaar gereed te hebben. De lokale lasten Wij streven naar zo laag mogelijke lasten voor onze inwoners. OZB Voor 2023 is bij de kadernota besloten om de OZB niet mee te laten stijgen met de actuele inflatie maar slechts met 2% te verhogen. Rioolheffing Ook de stijging van de rioolheffing wordt voor 2023 beperkt tot 2% door inzet vanuit de voorziening. In 2023 wordt een nieuw GRP aan uw raad voorgelegd waaruit de tarieven voor 2024 en verder volgen.
Pagina 4 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Afvalstoffenheffing Voorgesteld wordt om het tarief afvalstoffenheffing in 2023 met 2% te verlagen. Hiervoor is het noodzakelijk om minimaal € 140.000 extra in de voorziening afvalstoffenheffing te storten omdat die anders negatief wordt. Voorgesteld wordt om in plaats van de € 140.000, in totaal een extra storting van € 550.000 te doen in de voorziening afvalstoffenheffing. Hierdoor kan het tarief in 2023 met 2% omlaag en in 2024 nog eens met circa 3% en wordt de voorziening op peil gebracht. Onzekerheden Er is nog altijd een aantal financiële onzekerheden waar de gemeente weinig tot geen invloed op heeft. Zoals het effect van de invoering van de omgevingswet. Of het wel of niet ontvangen van extra budgetten voor het zogenoemde WMO abonnementstarief, de bevriezing of afschaffing van de opschalingskorting, het effect van de nieuwe inkoop jeugdhulp vanaf 2023, het wel of niet structureel worden van de extra inkomsten jeugdhulp (dit mag nu wel voor 100% worden opgevoerd, maar het is nog steeds niet zeker dat we het krijgen).
Projecten Er zijn in deze begroting geen wijzigingen met betrekking tot de verschillende projecten opgenomen. Het gaat dan om onder andere de voetbalfusie in de Egmonden, Dorp en Duin en de Scholtenlocatie en de Harmonielocatie Bergen. Hoe met deze onderwerpen verder te gaan is op het moment van opstellen van deze begroting nog niet bekend. Het is aan het nieuwe college om hier voorstellen aan de raad te doen die passen binnen het nog vast te stellen raadsbreedakkoord. Met een vriendelijke groet namens het college, Arend Jan van den Beld Wethouder Financiën
De herijking van het gemeentefonds wordt met ingang van 2023 ingevoerd. In 2023 zorgt dit voor een korting van € 7,50 per inwoner en voor 2024 en 2025 € 15 per inwoner. In 2025 wordt duidelijkheid verwacht hoe vanaf 2026 de invoering van het verdere nadeel vorm wordt gegeven. Het nadeel voor Bergen is in totaal berekend op ongeveer € 96 per inwoner in totaal. Waarvan in 2025 dan € 37,50 is gerealiseerd.
Pagina 5 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
FINANCIEEL OVERZICHT N= Nadeel, V= Voordeel, bedragen * 1.000
Stand begrotingssaldo na raad 8 maart 2022 Bomen Oude Hof n.a.v. motie raad Pilot transferium zomer 2022 Egmond Tiny houses Schoorl bestuursopdracht KN 2023 Collegedeel Beheersmaatregel onderzoek bestaande dure cliënten sociaal domein Kwartiermaker Kunst en Cultuur deels doorschuiven naar 2023 NAG 2022 Parkeerbeleid (na amendering) Exploitatie overeenkomst de Beeck Bereikbaarheid kust zomer 2022 BaZ en EaZ Verwachte stand begrotingssaldo na raad 2 juni 2022 Bijdrage overkapping 3 banen nieuw park bij fusie TC Bergen & BSV Tennis Meicirculaire 2022 Stand begrotingssaldo na raad 7 juli 2022 Huurovereenkomsten strand Selectiecommissie Wethouders Weg naar de Oude Veert 5 Tuin historisch onderzoek het Oude Hof Kadernota 2023 raad 9 na amendering Verwachte stand begrotingssaldo na raad 12 juli 2022 Regionaal indicatie team (RIT) Begroting 2023 collegedeel begroting 2023 raad Verwachte stand begrotingssaldo Saldo incidentele lasten minus incidentele baten (zie bijlage 3) Saldo voor toetsing provincie i.v.m. strucreel sluitend begrotingsjaar
2023 73 N 19 N 0 0 52 N 0 20 N 20 N 46 V 89 V 0 50 N 100 N 3.126 V 2.976 V 39 V 0 0 0 1.242 V 4.257 V 11 N 149 N 1.790 N 2.306 V 0 1.806 V 4.112 V
Pagina 6 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
2024 592 N 0 N 0 0 18 N 0 0 4 N 17 V 88 V 0 511 N 0 4.042 V 3.532 V 22 V 0 0 0 281 V 3.834 V 11 N 82 N 398 V 4.139 V 0 500 V 4.639 V
2025 1.746 N 0 N 0 0 200 V 0 0 19 V 46 V 87 V 0 1.395 N 0 4.905 V 3.510 V 22 V 0 0 0 792 V 4.324 V 11 N 65 N 229 N 4.018 V 0 0 4.018 V
2026 1.787 N 0 N 0 0 317 V 0 0 0 47 V 86 V 0 1.337 N 0 450 V 888 N 22 V 0 0 0 266 V 599 N 11 N 64 N 315 N 990 N 0 0 990 N
B&W 22-03-22 B&W 05-04-22 B&W 24-05-22 B&W 24-05-22 B&W 24-05-22 B&W 31-05-22 Raad 07-06-22 Raad 07-06-22 B&W 21-06-22 B&W 27-06-22 Raad 07-07-22 Raad 07-07-22 B&W 12-07-22 B&W 12-07-22 B&W 12-07-22 B&W 12-07-22 Raad 07-07-22 B&W 30-08-22 B&W 20-09-22 Raad 10-11-22
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Totaal overzicht baten lasten per programmaonderdeel
Pagina 7 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Totaaloverzicht financiële mutaties raadsbevoegdheid aut = autonoom, nb=nieuw beleid, N = nadeel, V= voordeel, I = incidenteel en S = structureel. 1 =1.000 korte omschrijving
2022
2023
2024
2025
2026
I/S
aut
1a
.1
Huur verkiezingslocaties
0
44
N
9
N
125
N
125
N
S
nb
1b
.1
Iedereen doet mee: verstevigen sociale basis
0
143
N
97
N
74
N
52
N
S
nb
1b
.2
Welzijn op recept
0
29
N
29
N
29
N
29
N
S
aut
1b
.3
Regiotaxi
0
100
V
100
V
100
V
100
V
S
aut
1b
.4
Preventief Jeugdbeleid
0
27
N
27
N
27
N
27
N
S
aut
1b
.5
Leerlingenvervoer
0
120
N
120
N
120
N
120
N
S
aut
1b
.6
Wmo begeleiding en Huishoudelijke ondersteuning
0
190
N
208
N
214
N
214
N
S
aut
1b
.7
Wmo begeleiding en Huishoudelijke ondersteuning
0
482
N
482
N
482
N
482
N
S
aut
1b
.8
Strategische koers sociaal domein / doorontwikkeling
0
169
N
173
N
177
N
182
N
S
aut
1b
.9
Indexatie electra en gas voor dit PO
0
130
N
130
N
130
N
130
N
S
aut
1d
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
3
3
V
2
V
3
N
37
N
S
aut
1d
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
0
84
N
84
N
84
N
84
N
S
aut
2a
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
1
V
18
N
17
N
17
N
S
aut
2a
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
0
16
N
16
N
16
N
16
N
S
aut
2b
.1
0
75
N
0
aut
2c
.1
Fundament en maatwerk aanleveren voor een vitale economische kernen Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
0
V
0
V
0
V
0
V
S
aut
2c
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
0
32
N
32
N
32
N
32
N
S
aut
2c
.3
Verhoging bijdrage coöperatie parkeerservice
0
62
N
63
N
64
N
65
N
S
aut
3a
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
0
0
N
1
N
1
N
S
aut
3a
.2
Leges omgevingsvergunningen reguliere stroom 780K
0
55
V
71
V
87
V
103
V
S
aut
3a
.4
Leges omgevingsvergunningen projecten 2023 827K & 2024 293K
0
108
N
293
V
0
0
S
aut
3b
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
0
0
0
S
aut
3b
.2
Rioolheffing
0
25
Pagina 8 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
V
0
0 V
58
V
42
0
V
58
I
V
S
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
1 =1.000 korte omschrijving
2022
2023 0
2024
.3
Afvalstoffenheffing
aut
3b
.4
Budget klimaat is PM tot budget in septembercirculaire bekend wordt.
aut
3c
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
0
213
V
57
V
20
N
22
N
S
aut
3c
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
0
330
N
330
N
330
N
330
N
S
nb
4
.1
Inzet nieuwe communicatie middelen
0
70
N
72
N
73
N
75
N
S
aut
4
.2
Deelname gemeente Castricum aan Nieuw Tij
0
42
V
42
V
42
V
42
V
S
aut
4
.3
Tegenboeking mutaties omslagrente
0
33
N
14
V
43
V
45
V
S
aut
4
.4
Inzet stelpost indexatie (meicirculaire 2022) vanaf 2023
0
1.600
V
1.600
V
1.600
V
1.600
V
S
aut
4
.5
Jeugdzorg 100% extra jeugdbudget uit arbitrage
0
0
350
V
320
V
230
V
S
aut
4
.6
BTW koepelvrijstelling structureel opnemen
0
280
N
290
N
300
N
310
N
S
aut
4
.7
BTW koepelvrijstelling incidenteel t/m 2021
0
970
N
0
aut
4
.8
Rentekosten
0
195
V
121
aut
4
.9
Indexatie electra en gas voor dit PO
0
154
N
1.790
N
Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
PM
N
23
V
PM
9
V
PM
10
I/S
3b
Pagina 9 van 100
N
2026
nb
Totaal
477
2025
V
PM
S S
0
0
I
V
0
0
S
154
N
154
N
154
N
398
V
229
N
315
N
S
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Beweegtoestellen in Egmond-Binnen
Programma 1 Een sociale en vitale gemeente Pagina 10 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PROGRAMMA 1. EEN SOCIALE EN VITALE GEMEENTE 1A. INW ONERS EN BESTUUR
Wat willen we bereiken De gemeente Bergen wil een betrouwbare en toegankelijke dienstverlener voor haar inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn. Dienstverlening, participatie en communicatie gaan hand in hand. We hanteren de volgende uitgangspunten: - onze producten en diensten bieden we digitaal aan. Daar waar het nodig is ondersteunen we inwoners en ondernemers om die digitale verwerking mogelijk te maken: ‘Digitaal waar het kan, menselijk waar wenselijk’ - we gaan voor inclusiviteit, iedereen kan meedoen - we zijn in gesprek en we communiceren toegankelijk (begrijpelijk), open, tijdig en actueel - informatie is openbaar en transparant; ook als iets niet goed gaat - we luisteren naar inwoners en ondernemers en betrekken ze zo vroeg mogelijk in en bij het beleidsproces. We streven ernaar dat onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zich gezien, begrepen en positief verrast voelen. Wat gaan we daarvoor doen We breiden onze digitale dienstverlening uit met een toename van het aantal e-formulieren, onder andere voor Burgerzaken producten, inclusief de digitale aanvraag rijbewijzen. We starten een pilot met een Persoonlijk Inwoners Portaal (PIP), waarmee de inwoner zicht heeft op zijn eigen gegevens en in een aantal lopende zaken bij de gemeentelijke overheid.
Via de inzet van al onze contactkanalen maken we onze dienstverlening voor iedereen toegankelijk en begrijpelijk en moet
het voor iedereen mogelijk zijn om met ons in contact te komen en goed te worden geïnformeerd. We bieden ondersteuning aan mensen die hulp nodig hebben bij deze digitalisering of bieden een alternatief. We denken na over een Bergense-brigade die bij de mensen langs gaat of die beschikbaar is tijdens diverse spreekuren op het gemeentehuis of elders in de gemeente (bijvoorbeeld in de bibliotheek). Een ambitie voor langere termijn is de Bergense-brigade bus die in de kernen rijdt. In 2022 toetsen we de MijnBergen app bij het inwonerspanel. Op basis daarvan ondernemen we in 2023 stappen voor de doorontwikkeling of andere aanpassingen aan de MijnBergen app. Het in contact zijn met inwoners en ondernemers vraagt continue aandacht zowel online als offline. In deze tijd waarin digitalisering de lijn is, wordt persoonlijke aandacht, het in gesprek zijn en reageren op dat wat speelt nog belangrijker. We gaan de communicatie verder digitaal professionaliseren. We peilen wat er leeft onder onze doelgroepen zodat we daar beter op kunnen inspelen. En we meten de effecten van onze communicatie, om die verder te kunnen verbeteren. Daarmee wordt onze communicatieaanpak proactiever (en gepland), op het moment dat er nog invloed is, bijvoorbeeld door over het proces te communiceren. En kunnen we inwoners beter betrekken.
Communicatie is van groot belang: duidelijke boodschappen, heldere informatie, afgestemd op de doelgroep die het betreft, een keuze in de communicatie momenten, de juiste middeleninzet per project, in gesprek gaan met inwoners, de basisinformatie op orde hebben en toegankelijke communicatie. Het maakt dat inwoners het begrijpen en vertrouwen hebben in de overheid. Communiceren in samenhang en met focus maakt het voor inwoners en ondernemers ook makkelijker om te volgen wat de gemeente doet. Daarnaast
Pagina 11 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
maakt ons college beloften en afspraken waar en wil hij de voortgang laten zien. De gemeente (en ook college en raad) maakt concreet en duidelijk waar zij mee bezig is en waarom, zodat inwoners, ondernemers in staat worden gesteld daar op te reageren; uitleggen en reageren dus (participatie). Daarbij hoort ook het monitoren van de kanalen en het maken van een gewogen omgevingsbeeld. Nieuwe middelen en kanalen, passend in deze ‘snelle’ tijd, waar verandering voorop staat, moeten daarin meegenomen worden. Ook qua toegankelijkheid en begrijpbaarheid, is het wenselijk om meer met beeldende content en korte video’s te werken. Daarom gebruiken we reels (korte video’s) en veel beeldende content. Voor de uitvoering van deze opgave zet de gemeente extra middelen in. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken We toetsen onze dienstverlening door middel van steekproefsgewijze klanttevredenheidsonderzoeken. We streven ernaar dat 80% van de inwoners die het KTO (klanttevredenheidsonderzoek) invult, een waardering van een 8 geeft voor het contact met het KCC (Klantcontactcentrum)en dat 80% van de klanten een 9 scoort voor het contact met de medewerkers van de balie. We gaan tevens aan de slag met hun tips en opmerkingen. We monitoren de terugbelnotities, waarbij we de afspraak hebben binnen 2 werkdagen de klant terug te bellen.
We toetsen steekproefsgewijs bij inwoners of onze brieven, mailings, berichten op de gemeentepagina’s, websites en social media leesbaar en begrijpelijk zijn. Ons ‘imago’ meten we af aan de statistieken op onze digitale (social) media kanalen. (Regionale) samenwerking Wat willen we bereiken De komende jaren staat de gemeente voor grote opgaven. Om de grote opgaven aan te kunnen is een stabiel college nodig en samenwerking op regionaal en bovenregionaal niveau. We willen bereiken dat de gemeente een rol van betekenis speelt in de regionale
samenwerkingen en een goede gesprekspartner is, voor het behartigen van het grotere belang en op deze manier tegelijkertijd de belangen van de gemeente Bergen op de kaart te zetten.
Wat gaan we daarvoor doen In 2023 richten we ons op: a. Proactieve deelname van de collegeleden in de besturen en overlegstructuren van de gemeenschappelijke regelingen en andere verbonden partijen; b. Proactieve inzet vanuit het college en de gemeenteraad in het (boven)regionale implementatietraject van de gewijzigde wet gemeenschappelijke regelingen; c. Proactieve inzet van de collegeleden en vertegenwoordigers vanuit de gemeenteraad in de Regionale Raadswerkgroep Regio Alkmaar voor de uitvoering van de focusagenda Regio Alkmaar. Volgens de in het convenant vastgelegde governance en volgens de regionaal gemaakte afspraken over het bestuurlijk trekkerschap (voor meer informatie over de inzet op de inhoudelijke focusonderwerpen wordt verwezen naar programma 2 en 3 van de begroting). d. Het zorgen voor frequente informatie-uitwisseling en afstemming tussen college en gemeenteraad (in verbinding staan) met betrekking tot regionale samenwerking. e. Uitvoering geven aan de afspraken die zijn en worden gemaakt om Samen Sterk(er) te worden in de BUCH-samenwerking; f. Van de werkorganisatie BUCH vragen we om bestuurders te adviseren en faciliteren, opdat die zich comfortabel voelen in de diverse bestuursorganen en de rol van bestuurder proactief invulling kunnen geven.
Waaraan kunnen we zien of we het bereiken In de afstemming tussen college en raad wordt de mate van samenwerking frequent getoetst en waar nodig bijgesteld. Daarbij worden de ervaringen uit de praktijk, de nieuwsbrieven, de verslagen die worden opgeleverd vanuit de governance afspraken en de dienstverleningsovereenkomsten als input gebruikt.
Pagina 12 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
1B. SAMEN LEVEN
In de komende kabinetsperiode wordt door het rijk ingezet op verschillende thema’s binnen het sociaal domein. Het versterken van de sociale basis, verbeteren van de wijkteams (bij ons doorontwikkeling sociaal team), aandacht voor specifieke doelgroepen, samenwerken in wijken en gebieden en het stimuleren van domein overstijgende samenwerking worden als belangrijke speerpunten gezien. Speerpunten die gericht zijn om de sociale basis te verstevigen. Een ontwikkeling die prima aansluit op de koers van de gemeente Bergen. Ook het belang dat het kabinet hecht aan goede sturingsinformatie, sluit goed aan op de ontwikkelingen binnen dataontsluiting en het werken met dashboards zoals we binnen de gemeente Bergen kennen.
ondersteuningsvragen nemen toe zowel in kwantiteit als in complexiteit.
Coronacrisis en gevolgen sociaal domein Covid-19 heeft gevolgen (gehad) voor het sociaal domein. Met name jongeren hebben problemen gekregen op het gebied van mentale gezondheid. Mede hierdoor is de psychische problematiek toegenomen, evenals de ambulante hulpverlening. Ook is er sprake van onderwijsachterstanden die zich binnen alle typen van onderwijs voordoen. Het Nationaal Programma Onderwijs is gestart in 2021 en loopt door tot schooljaar 2024/2025. In schooljaar 2023 en mogelijk 2024 lopen er nog diverse programma’s op de scholen voor primair en voortgezet onderwijs. Ook andere kwetsbare groepen zoals ouderen en mensen met een beperking voelen in meer of mindere mate nog steeds de effecten van de pandemie, bijvoorbeeld doordat steunnetwerken zijn weggevallen of veranderd. Naar verwachting lopen deze effecten door in 2023 en verder.
Om dat te bereiken zetten we samen met inwoners en onze netwerkpartners in op laagdrempelige activiteiten en ondersteuning, een stevige sociale basis, dichtbij huis. Dichtbij is daar waar mensen hun leven zo fijn mogelijk kunnen leven. In een omgeving waar mensen naar elkaar omkijken met ontmoetingen die daaraan bijdragen. Passende hulp of ondersteuning is zoveel mogelijk in de eigen omgeving beschikbaar. De gemeente helpt inwoners, als zij dit zelf niet (meer) kunnen, bij het regelen van die hulp en ondersteuning van familie, vrienden, buurtgenoten, vrijwilligers of professionals die past bij de situatie die er speelt We zetten de leefwereld van de inwoner centraal, organiseren het eenvoudig, hebben de focus op het inzetten van preventie, (problemen voorkomen én klein houden) en maken keuzes in wat we doen.
Oorlog in Oekraïne en gevolgen sociaal domein De oorlog in Oekraïne heeft ook gevolgen voor het sociaal domein. Allereerst voor hulp- en ondersteuningsvragen voor het sociaal team. Er wordt een extra beroep gedaan op voorzieningen voor kinderopvang en onderwijs. Psychische hulp- en
Wat gaan we daarvoor doen? De activiteiten binnen de sociale basis raken aan álle aspecten van het dagelijkse leven, denk aan: het bestrijden van eenzaamheid, het bevorderen van meedoen en inclusie, passend onderwijs en volwasseneneducatie, opvoeding, werk, positieve gezondheid, sport
Wat willen we bereiken? De kernboodschap van het integraal beleidskader ‘Iedereen doet mee’ luidt: Iedereen in onze gemeente hoort erbij! Daarom is het belangrijk dat je mee kunt doen in je eigen omgeving, dat je iets kunt doen voor een ander en dat je hulp en ondersteuning krijgt als dat nodig is. Meestal kun je dat zelf of met hulp van vrienden, familie of vrijwilligers. Als dat niet (meer) lukt, dan is de Gemeente ervoor om met u mee te denken of u de weg te wijzen.
Pagina 13 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
en bewegen, ondersteuning door vrijwilligers en mantelzorgers. De Koers leggen we vast in een nieuw integraal beleidskader 20232026 “Iedereen doet mee”. De inzet op inclusie en positieve gezondheid zijn centrale uitgangspunten in dit beleidskader. Sport en bewegen, kunst en cultuur zien we als middel om de doelen te bereiken. Bij het beleidskader hoort een prioriteitenoverzicht. Hierin is inzichtelijk gemaakt op welke wijze een sociale basis en een passende hulp en ondersteuning wordt vormgegeven en bijdraagt aan de collegeprioriteiten binnen het sociaal domein. De structurele aanpak van eenzaamheidsbestrijding en de inzet van respijtzorg zijn hier onderdeel van. De lokale opgave wordt vervolgens geobjectiveerd in een Gebiedsplan. Er wordt ingezet op zichtbaarheid, communicatie en interactie met inwoners en maatschappelijke partners. Eén van de maatregelen is het werken met een communicatiekalender waarin we vastleggen wanneer en hoe we communiceren over de thema’s van het integraal beleidskader en prioriteiten van het college.
Participatie, armoede en schuldhulpverlening Inwoners krijgen te maken hebben met stijgende energiekosten en hogere kosten van levensonderhoud. Dit heeft gevolgen de financiële situatie voor een groot deel van onze inwoners. Dit kan er toe leiden dat er een groter beroep wordt gedaan op de gemeente rondom inkomensondersteuning en (schuld)hulpverlening. Met dit mogelijk financieel effect is in de begroting nog geen rekening gehouden. De rijksoverheid moet maatregelen nemen om de gevolgen te dempen. De gemeente heeft hierin een beperkte taak. Zij heeft de taak om de toegang naar schuldhulpverlening zo goed mogelijk te organiseren. Armoede heeft vergaande gevolgen voor iemand zijn leven. Armoede kan effect hebben op gevoelens van schaamte en bijdragen aan een sociaal isolement. Binnen onze mogelijkheden
zorgen wij ervoor dat de gevolgen zo min mogelijk worden gevoeld. Hiervoor is onder andere het Jeugdfonds Sport & Cultuur beschikbaar en kan er een beroep worden gedaan op de bijzondere bijstand. Wat willen we bereiken Inwoners ontvangen ondersteuning wanneer zij dit niet zelf kunnen regelen of organiseren. Preventie en vroegsignalering vormen een belangrijk onderdeel van de dienstverlening aan onze inwoners. We geven actief voorlichting over de mogelijkheden om mee te blijven doen in de samenleving en aan de toegang tot de schuldhulpverlening. Dit gebeurt vanaf 1 januari 2023 via de nieuwe gemeenschappelijke regeling Zaffier. Zij bieden integrale dienstverlening op het gebied van participatie, werk, inkomen, schuldhulpverlening en inburgering. Door de huidige actualiteiten ligt er een belangrijke en grote opgave bij Zaffier. Door middel van het project ‘Check in’ zorgen we dat jongeren gehoord en ondersteund worden in hun vragen ten aanzien van school, inkomen en werk. Dit moet er voor zorgen dat er minder jongeren onder de 27 jaar een beroep doen op de regelingen vanuit de participatiewet. Wat gaan we daarvoor doen Maatwerk in de uitvoering staat centraal: dat betekent dat de individuele situatie van een inwoner leidend is, medewerkers luisteren en denken mee in mogelijkheden en kansen, er wordt breed gekeken naar de hulpvraag; wetten, regels en beleid, geven kaders.
Binnen bestaande wet- en regelgeving wordt gezocht naar maatwerk. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken. In 2023 is de toegang naar Zaffier voor inwoners met inkomensvragen beschikbaar voor alle onze inwoners.
Pagina 14 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
In 2023 is er een uitstroompercentage van 30% van alle bijstandsgerechtigden in de deelnemende gemeenten. In 2023 zijn we aangesloten zijn bij het actieplan brede schuldenaanpak. Gezien de nieuwe positionering van Zaffier als gemeenschappelijke regeling komt dit onderdeel onder verbonden partijen terug.
Beheersmaatregelen Wat willen we bereiken Verdere implementatie van de beheersmaatregelen. Een belangrijk aspect hierbij is een andere werkwijze waarbij wij beter kijken naar de inzet en verstrekking van passende ondersteuning voor onze inwoners. Wat gaan we daar voor doen Een groot deel van de beheersmaatregelen is al ingevoerd, het resterende wordt als volgt geborgd: 1.Via de doorontwikkeling van het sociaal team die hoort bij de strategische koers van het sociaal domein; 2.Via doorontwikkeling van dashboards die de relevante sturingsen beleidsinformatie leveren met betrekking tot de vastgestelde doelstellingen. Risico De evaluatie van de eerder in de begroting verwerkte besparingsbedragen worden aan het begin van het vierde kwartaal geëvalueerd. Mogelijk kan dit nog leiden tot een bijstelling van de besparingsbedragen die nog niet in deze begroting verwerkt zijn.
De juiste jeugdhulp en passende ondersteuning Wat willen we bereiken Gezinnen met opvoed- en opgroeivragen worden zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving voorzien van een antwoord en waar nodig passend ondersteund. Wat gaan we daar voor doen De preventieconsulenten van gemeente en netwerkpartners zijn zichtbaar, aanwezig en beschikbaar als er opvoed- en opgroeivragen zijn. Het doel van de nieuwe inkoop jeugdhulp die in gaat per 1 januari 2023 - tevens de opdracht vanuit de raad – is om meer grip op de kwaliteit en de kostenontwikkeling van de jeugdhulp te krijgen. Het resultaat is ook dat het zorglandschap daardoor overzichtelijker is dan voorheen, zonder de diversiteit en keuzevrijheid te verliezen bij de lichtere vormen van jeugdhulp. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Meer hulpvragen die via algemene voorzieningen en/of informatie en advies zijn afgehandeld. Minder instroom naar jeugdhulp, gezinnen met complexe hulpvragen ontvangen eerder passende ondersteuning; jeugdhulp is zoveel mogelijk thuis-nabij. Risico In 2023 gaan de nieuwe contracten in voor de regionaal ingekochte jeugdhulp. Aan deze inkoop is een regionale en lokale implementatie verbonden. Het is nog niet bekend welke kosten hieraan verbonden zijn. Ook de tarieven die met de nieuwe inkoop samenhangen, kunnen nog onvoldoende worden doorgerekend.
Dit aangezien gewerkt gaat worden met een volledig nieuwe productstructuur, waarbij de lopende behandelingen per 1 januari 2023 omgezet moeten worden. Hierdoor is op dit moment nog niet bekend welke impact de gehanteerde tarieven hebben op de totale kosten van de jeugdhulp.
Pagina 15 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Woonzorgvisie Wat willen we bereiken Integrale samenwerking binnen de BUCH werkorganisatie en met lokale en regionale partners ten behoeve van het huisvesten van ouderen en kwetsbare doelgroepen. Gericht op het creëren van voldoende betaalbare en geschikte woningen en woonmilieus die bijdragen aan meer zelf/samenredzaamheid, leefbaarheid in de buurt en het beheersbaar houden van maatschappelijke kosten. Wat gaan we daar voor doen Het vaststellen van een woonzorgvisie met aanbevelingen voor een wenselijk woning- en voorzieningenprogramma. We kunnen hier sturing aan geven met bestemmingsplannen, prestatieafspraken met Kennemer Wonen en zorginstellingen en afwegingskaders voor interne ambtelijke samenwerking en bestuurlijke besluitvorming. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Het sociaal domein is nauw betrokken bij het opstellen van de prestatieafspraken met Kennemer Wonen en de Huurderskoepel vanaf het Jaarplan 2023. De opgave op het gebied van Wonen en Zorg en de oplossingsrichtingen zoals beschreven in de woonzorgvisie, worden integraal onderdeel van de prestatieafspraken en betreffen niet alleen het hoofdstuk over Sociaal Maatschappelijke Opgaven.
Met regionale zorgorganisaties, zorgkantoren, gemeenten en woningcorporaties wordt gewerkt aan het opstellen van regionale prestatieafspraken tussen partijen ten behoeve van tenminste, een gedeeld beeld op de opgave huisvesting ouderen en kwetsbare doelgroepen, regionale afwegingskaders en pilotprojecten voor innovatieve huisvestingsprojecten. De samenwerking in het Pact Wonen met Zorg, commitment op leefbaarheid wordt voortgezet in de periode 2023-2025.
Bij de vaststelling van de woonzorgvisie wordt een voorstel gedaan dat betrekking heeft op de capaciteit die nodig is om deze visie uit te voeren
Inclusie Wat willen we bereiken Dat iedereen ongeacht leeftijd, gender, achtergrond of beperking mee kan doen in de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen Inclusie is een integraal thema, met als belangrijkste pijlers sociale en fysieke toegankelijkheid. Op dit thema werken sociaal en fysiek domein dan ook samen. De titel van het integrale beleidskader op sociaal is “Iedereen doet mee”. Daarbij werken we binnen sociaal aan inclusie door het verstevigen van de sociale basis, waarbij de focus ligt op creëren van de randvoorwaarden en wegnemen van drempels voor die groepen inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is of vanzelf gaat. De gebiedsplannen komen in een interactief traject tot stand samen met onder andere maatschappelijke partners, vertegenwoordigers van verschillende groeperingen, (waaronder mensen met een beperking). De op te stellen gebiedsplannen op sociaal geven inzicht in de opgave op gebied van inclusie en geven uitsluitsel of naast de gebiedsplannen een aparte inclusieagenda nodig is om de politieke ambities op inclusie te bereiken. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Initiatieven en activiteiten staan open voor iedereen ongeacht leeftijd, gender, achtergrond of beperking. Dit leggen we onder andere vast in subsidieafspraken.
Pagina 16 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Welzijn op Recept Wat willen we bereiken Structureel betere samenwerking tussen het medische en sociaal domein. Wat gaan we daarvoor doen Welzijn op recept is een beproefde landelijke methodiek om de samenwerking tussen onder andere huisartsen en het sociaal domein te versterken. Met Welzijn op Recept krijgen patiënten met die met psyché-somatische klachten bij de huisartsen komen een verwijzing naar activiteiten of ondersteuning in de sociale basis als er bijvoorbeeld eigenlijk sprake is van sociale problematiek, denk aan eenzaamheid, schulden of ongezonde leefstijl. Met begeleiding van een welzijnscoach wordt een match gemaakt met de juiste ondersteuning. In Castricum heeft een succesvolle pilot gedraaid die vanaf 2023 structureel breder uitgerold wordt onder huisartsen in de hele BUCH. Daartoe zijn middelen aangevraagd bij de provincie, opgevoerde middelen in deze begroting zijn onderdeel van de gevraagde cofinanciering met de provincie. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Toename van het aantal huisartsen dat deelneemt aan Welzijn op Recept. Toename van het aantal doorverwijzingen van inwoners naar de sociale basis.
Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken Realisatie van de in het Integraal Huisvestingsplan 2018-2022 opgenomen projecten: Ver- en nieuwbouw Kloosterpoort, Bergen - ten behoeve van het Petrus Canisius College en het Adriaan Roland Holst college Renovatie/nieuwbouw Bergense Scholengemeenschap, Bergen Nieuwbouw Integraal Kindcentrum (IKC) De Kiem, Egmond aan den Hoef Wat gaan we daarvoor doen Met de betrokken schoolbesturen, de VVNH voor de Kloosterpoort in Bergen, SOVON voor de Bergense Scholengemeenschap en Blosse voor het IKC in Egmond aan den Hoef, spreken we over de voorbereiding van deze projecten. Aan de schoolbesturen zijn voorbereidingskredieten beschikbaar gesteld om de projecten verder uit te werken. Na uitwerking van de verschillende bouwplannen en de goedkeuring hiervan door uw raad worden aanvullende middelen aan gevraagd. Hier valt te denken aan kosten van verhuizing, tijdelijke huisvesting, bouwrijp maken van een nieuwbouw locatie, et cetera. Deze kosten dienen nog te worden geraamd. De in de meerjarenbegroting opgenomen bouwbudgetten worden in 2023 en verder aan de schoolbesturen beschikbaar gesteld zodra de plannen ten uitvoer worden gebracht Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Er zijn concrete bouwplannen in uitvoering voor passende en eigentijdse huisvesting op alle drie de locaties.
Pagina 17 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
1C. KERNGERICHT EN O NDERSTEUNEND
1D. EEN VEILIGE GEME ENTE
Wat willen we bereiken Inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties zijn tevreden over hun woonomgeving, voelen zich betrokken bij hun gemeente en dragen daaraan actief bij. De relatie met de overheid is open en opbouwend en is gebaseerd op de waarden uit het participatiebeleid: gelijkwaardigheid, openheid, nabijheid, continuïteit, duidelijkheid en vertrouwen. We kennen onze kernen en staan daar mee in nauw contact. We gebruiken de opgedane kennis voor beleids- en planvorming waarbij we de lokale expertise goed benutten. Hierbij houden we lokale verschillen en belangen in het oog.
Wat willen we bereiken We willen een zo veilig mogelijke samenleving en waar mogelijk meer inzetten op preventie. Dit betekent dat mensen zich veilig voelen in eigen huis en in het dorp. Dit vraagt om een gezamenlijke integrale aanpak van onder andere gemeente, politie, brandweer en woningbouwcorporatie én een sterke betrokkenheid van onze inwoners en ondernemers bij het bestrijden van vandalisme, criminaliteit en overlast.
Wat gaan we daarvoor doen We werken volgens het vastgestelde participatiebeleid. Inwoners kunnen deelnemen aan planvorming en/of aan het concretiseren van plannen. Initiatieven vanuit wijken, buurten of kernen worden gestimuleerd en waar mogelijk gefaciliteerd. We betrekken inwoners bij vraagstukken op een wijze die aansluit bij de huidige tijd. Hierbij doen we recht aan de mogelijkheden van onze inwoners: digitaal waar het kan, menselijk waar wenselijk. Om de beleidsdoelen te helpen realiseren, maken we onder andere gebruik van het participatieloket, de participatie checklist, de participatieparagraaf in bestuurlijke voorstellen en de participatiekalender. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Het participatieloket, de checklist, de paragraaf in bestuurlijke voorstellen en de kalender vormen vaste onderdelen in de werkprocessen. We gebruiken verschillende instrumenten zoals reguliere overleggen met dorpsverenigingen, ondernemersverenigingen en maatschappelijke organisaties, zoals fysieke inloopmomenten, fysieke en digitale enquêtes (via ‘ikdenkmeeover’) en het inwonerpanel. We leren van elk traject en voeren verbeteringen door.
Wat gaan we daarvoor doen Het Integraal Veiligheidsbeleid gemeente Bergen 2019 – 2022 dat door de raad is vastgesteld, is met een jaar verlengd. In dit beleid staan 9 thema’s die extra aandacht krijgen. Door de corona- en Oekraïnecrises is het niet mogelijk (geweest) op alle thema’s voldoende capaciteit in te zetten, waardoor de prioritering is aangepast. Hieronder worden de thema’s benoemd waarop komend jaar het zwaartepunt ligt. Verder nemen we deel aan relevante projecten die vanuit het regionaal Integraal Meerjarenbeleidsplan Veiligheid 2019 – 2022 worden geïnitieerd. Ook dit plan is met een jaar verlengd. Daarnaast wordt gewerkt aan het opstellen van nieuwe Integrale beleidsplannen voor de periode 2024 – 2027. Hierbij worden raad en college betrokken. Thema jeugd: het terugdringen van jeugdoverlast Sinds het eerste coronajaar is een forse toename te zien van jeugdoverlast en dan met name tijdens mooi weer op de stranden en in de weekenden in de openbare ruimte. Door inzet van meer toezicht (inclusief cameratoezicht), veel overleg met politie, ondernemer(s) en andere ketenpartners is de situatie beheersbaar. De verhoogde inzet van (camera)toezicht leidt tot meer kosten. De verwachting is dat we vaker warmere dagen krijgen de komende jaren en dus vaker extra moeten inzetten.
Pagina 18 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Thema ondermijning De bewustwording van ondermijning wordt zowel intern (medewerkers) als extern (inwoners en ondernemers) verder vergroot; dit is een continu proces. De aanbevelingen uit de weerbaarheidsscan worden geïmplementeerd, om zo de bestuurlijke- en interne weerbaarheid te optimaliseren. We blijven stringent optreden tegen drugsproductie, drugshandel én mensenhandel. Drugslocaties worden bestuursrechtelijk aangepakt en gegevens kunnen met partners worden gedeeld door middel van het convenant Drugslocaties dat regionaal is vastgesteld. Het zicht op criminele activiteiten neemt toe door intensieve samenwerking met veiligheidspartners en het ontvangen van alle Meld Misdaad Anoniem-meldingen. Het implementatieplan Bestuurlijk toezicht prostitutie heeft vertraging opgelopen omdat de Wet regulering sekswerk (Wrs) nog niet is vastgesteld. Tot die tijd vindt bestuurlijk toezicht op prostitutie binnen de eigen gemeente plaats binnen de nu al bestaande (wettelijke) mogelijkheden om controles uit te voeren. Vanuit deze situatie wordt doorgewerkt naar de realisatie van de ambitie uit het inrichtingsplan, afhankelijk van het proces van de invoering van de Wrs.
Thema horeca, veilig uitgaan en veilige evenementen Uitgaan in de horeca en deelname aan evenementen is 2 jaar vrijwel niet mogelijk geweest. Nu uitgaan en evenementen weer zijn toegestaan, vergt het beduidend meer capaciteit om de veiligheid te waarborgen. In korte tijd moeten veel aanvragen beoordeeld worden; veel uitleg van regels is noodzakelijk; werkafspraken met ketenpartners wisselen regelmatig; nieuw publiek dat nu uitgaat kent de regels niet; er is een tekort aan personeel (beveiligers, verkeersregelaars, EHBO’ers) én vrijwilligers; omwonenden zijn kritischer geworden op overlast veroorzaakt door evenementen/horeca en regionale afstemming evenementen wordt steeds belangrijker. Ook bij dit thema is de urgentie van toezicht en controle groter geworden. Onderzocht wordt hoe dat zo efficiënt mogelijk georganiseerd kan worden. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken De politiecijfers en de Veiligheidsmonitor zijn belangrijke ijkpunten voor het veiligheidsbeleid. De Veiligheidsmonitor verschijnt 1x per twee jaar. De politiecijfers worden periodiek verstrekt aan de burgemeester als bevoegd gezag
Thema brandveiligheid De veranderopgave bij de brandweer heeft regionaal geleid tot een hoop onrust onder de vrijwilligers, inwoners, gemeenteraden en vakbonden. Inmiddels is afgesproken dat het proces wordt bijgesteld. Vanaf september 2022 wordt een open gesprek gevoerd met betrokkenen. De opbrengst van deze gesprekken wordt verwerkt en gedeeld met de medewerkers van de Veiligheidsregio, het bestuur en de gemeenteraden met als doel om samen tot een meer werkbare en meer gedragen risicogerichte organisatie te komen.
Pagina 19 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)
Pagina 20 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen. PO 1a 1b 1b 1b 1d
Verbonden partij Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Werkvoorzieningsschap Noord Kennemerland (WNK) Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Noord-Holland Noord (SOVON) Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN)
PROGRAMMAOVERZICHT W AT GAAT HET KOSTEN 1 =1.000 korte omschrijving
2023
2024
2025
2026
I/S
aut
1a
.1
Huur verkiezingslocaties
44
N
9
N
125
N
125
N
S
nb
1b
.1
Iedereen doet mee: verstevigen sociale basis
143
N
97
N
74
N
52
N
S
nb
1b
.2
Welzijn op recept
29
N
29
N
29
N
29
N
S
aut
1b
.3
Regiotaxi
100
V
100
V
100
V
100
V
S
aut
1b
.4
Preventief Jeugdbeleid
27
N
27
N
27
N
27
N
S
aut
1b
.5
Leerlingenvervoer
120
N
120
N
120
N
120
N
S
aut
1b
.6
Wmo begeleiding en Huishoudelijke ondersteuning
190
N
208
N
214
N
214
N
S
aut
1b
.7
Wmo begeleiding en Huishoudelijke ondersteuning
482
N
482
N
482
N
482
N
S
aut
1b
.8
Strategische koers sociaal domein / doorontwikkeling
169
N
173
N
177
N
182
N
S
aut
1b
.9
Indexatie electra en gas voor dit PO
130
N
130
N
130
N
130
N
S
aut
1d
.1
Mutatie kapitaalslasten voor dit PO
3
V
2
V
3
N
37
N
S
aut
1d
.2
Indexatie electra en gas voor dit PO
84
N
84
N
84
N
84
N
S
Pagina 21 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
1a.1 Budget voor verkiezingen 2023 Provinciale staten, Tweede Kamer 2025 en gemeenteraad 2026. Vanaf 2023 is er per verkiezing een aparte teldag voor het tellen op kandidaat niveau. 1b.1 Iedereen doet mee: verstevigen sociale basis Zie ook de tekst onder programmaonderdeel 1B. Iedereen doet mee: verstevigen sociale basis komt voort uit de hoofdopgaven zoals opgenomen in het integraal beleidskader, die aan het einde van het jaar ter vaststelling wordt aangeboden aan uw raad. Met de in deze begroting opgenomen budgetten investeren we in laagdrempelige activiteiten en ondersteuningsaanbod in de dorpen (verstevigen sociale basis). Op basis van de objectieve opgave in de gebieden of dorpen worden accenten gelegd. Uitwerking vindt plaats in de gebiedsplannen, waarbij de prioriteiten van het college richtinggevend zijn. Het investeringsvoorstel is samen met Welzijn op Recept gebaseerd op ca. 1,5% van de uitgaven aan Zorg in Natura (maatwerkvoorzieningen). (Totaal BUCH: verstevigen sociale basis: € 500.000 en Welzijn op Recept: € 100.000) 1b.2 Welzijn op recept Met Welzijn op Recept investeren we in de samenwerking tussen de huisartsen en de sociale basis. Met de inzet van welzijnscoaches kunnen huisartsen vaker en eenvoudiger patiënten verwijzen naar het laagdrempelige aanbod binnen de sociale basis.
Dit voorkomt verwijzingen naar specialistische zorg voor die groep mensen waar overwegend sociale problematiek de oorzaak is. Het budget is voor BUCH-brede invoering voor Welzijn op Recept met alle huisartsen, investering in welzijnscoaches en begeleidingstrajecten binnen de sociale basis. Voor het structureel monitoren en borgen wordt een deel van het budget ingezet op beleidscapaciteit en coördinatie. Het budget is onderdeel van een cofinanciering met de Provincie.
1b.3 Regiotaxi We zien vanaf 2020 een afname in de kosten van de regiotaxi. We gaan er vanuit dat dit een gevolg is van corona. Echter zien wij ook nu in het eerste halfjaar van 2022 dat er nog steeds minder ritten worden gereden dan de periode van voor corona. Mogelijk zijn mensen nog steeds voorzichtig of hebben zij alternatieve manieren gevonden om zich te laten vervoeren. Dit moet nader onderzocht worden. In de 2e firap worden de kosten voor het jaar 2022 afgeraamd met circa € 200.000 (indien kosten 2e halfjaar gelijk zijn aan kosten 1e halfjaar, bovendien is hierbij nog geen rekening gehouden met eventuele tariefstijgingen vanwege verhoogde brandstofprijzen). Het is te vroeg op dit moment om te concluderen dat dit effect structureel is, vooralsnog verlagen wij de begroting 2023 structureel met de helft van dit bedrag. Bij de 1e firap/Kadernota 2024 moet op basis van nader onderzoek blijken of verdere aframing nodig is. 1b.4 Preventief Jeugdbeleid De aanvullende diensten van de GGD zijn tussen 2020 en 2021 fors verhoogd en daarop is het budget destijds niet (voldoende) aangepast. In 2020 en 2021 is dit niet in alle gevallen in zijn volle omvang als overschrijding naar voren gekomen in verband met (incidentele) meevallers in die jaren. Naar verwachting is dit in 2023 niet meer aan de orde.
1b.5 Leerlingenvervoer Er zijn inmiddels nieuwe contracten afgesproken met een nieuwe contractpartner als uitkomst van de aanbesteding. De kosten zijn aanzienlijk hoger dan het oude contract en dit is nog exclusief de te verwachten NEA indexatie.
Pagina 22 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
1b.6 Wmo begeleiding en Huishoudelijke ondersteuning Om lokale demografische en maatschappelijke ontwikkelingen door te vertalen naar een verwachte cliëntenontwikkeling, is tot nu toe gebruik gemaakt van historische lokale cijfers en inschattingen. Inmiddels heeft de VNG het Wmo-Voorspelmodel vrijgegeven, waarin per gemeente voor de Wmo toekomstscenario’s zijn geschetst. Wij hebben op basis van meerdere methodieken de meerjarig verwachte kosten in beeld gebracht en geanalyseerd. Wij hebben er voor gekozen om uit te gaan van de opgenomen percentages van het voorspelmodel zoals die landelijk worden weergegeven. Deze liggen lager dan wordt voorspeld door het model bij de gemeente zelf. Dit omdat deze methodiek het beste aansluit bij onze eigen analyses op basis van historie, demografische ontwikkelingen en beheersmaatregelen. Bij de Kadernota is de begroting reeds bijgesteld, deze aanvullende bijraming wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere verwachte prijsstijging dan eerder is voorspeld, namelijk 8% ten opzichte van 2,9% bij Wmo Begeleiding en 1,5% bij Wmo huishoudelijke ondersteuning. Wij kiezen er vooralsnog voor om de prognose van 2023 structureel door te trekken en daar geen aanvullende jaarlijkse stijging in op te nemen.
Hoewel dit wel de verwachting is, willen we voorkomen dat de begroting op totaalniveau een onrealistisch beeld gaat geven, aangezien de maatstaven vanuit de algemene uitkering vooralsnog niet meerjarig mee stijgen. Wij beoordelen jaarlijks opnieuw welke stijging wij na 2023 verwachten.
Wmo Begeleiding (BG) In de begroting worden begeleiding en dagbesteding bij elkaar opgeteld. In de detailbegroting wordt duidelijk dat dit zeer verschillende producten zijn en soms ook tegengestelde ontwikkelingen vertonen. Ook is een goede prognose verstoord door coronajaren, waarin bv. dagbesteding gesloten is geweest (kostendaling) en begeleiding tot meerkosten leidde door toegenomen Ggz problematiek die ambulante begeleiding nodig hadden. Dit is mede de reden om de algemene ontwikkeling te volgen van het Wmo voorspelmodel, waarbij wij 2021 hebben gebruikt als basisjaar. In een volgende begrotingsronde willen we BG en dagbesteding afzonderlijk begroten en verwachten we te constateren dat het basisjaar 2022 een goed uitgangspunt kan zijn. In 2024 gaat de decentralisering van Beschermd Wonen gefaseerd in. Dit wordt dan apart begroot; hiervoor komen aanvullende rijksmiddelen beschikbaar. 1b.7 Huishoudelijke Ondersteuning (HO) In het tweede kwartaal van 2022 is de nieuw aanbestede HO ingegaan. Er is hiermee een einde gekomen aan de algemene voorziening Schoonmaakondersteuning (SO). Alle cliënten worden nu geadministreerd door de gemeente en alle onkosten worden nu op basis van werkelijk geleverde uren gedeclareerd via geautomatiseerd berichtenverkeer. Vanaf dit moment kunnen we beter monitoren en sturen op de ontwikkelingen. Vanaf eind 2022 worden voormalig SO geherindiceerd.
De structurele effecten hiervan worden vanaf 2024 merkbaar. Omdat de SO nooit is geadministreerd door de gemeente, zijn deze aantallen ook niet meegenomen in het Wmo Voorspelmodel. Dat is mede ook de reden om uit te gaan van de landelijke verwachte groeipercentages voor HO, en (nog) niet de lokale. De raming is gebaseerd op de realisatie van het tweede kwartaal 2022.
Pagina 23 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
1b.8 Strategische koers sociaal domein / doorontwikkeling Op 11 juli 2022 heeft het BUCH-bestuur besloten om extra middelen beschikbaar te stellen voor de uitbreiding van formatie van domein Samenleven met 5,5 fte en € 65.000 tijdelijke inhuur met ingang van 1 augustus 2022. Met de doorontwikkeling van het domein Samenleven is sinds 1 juli een nieuwe werkwijze voor het sociaal team geïmplementeerd. Daarmee is een aantal beheersmaatregelen structureel geborgd en is de basiscapaciteit van het sociaal team op orde gebracht. Dat was nodig om aan de snel veranderende maatschappelijke ontwikkelingen en de daarmee gepaard gaande intensivering en complexer worden van de vraag te kunnen voldoen, oplopende wachttijden terug te dringen en in de toekomst te voorkomen. In het voorjaar van 2022 is in uw raad de strategische koers van het domein samenleven gepresenteerd. De koers is vertaald naar de organisatie met als doel een effectieve op de huidige en toekomstige opgaven toegesneden domein. Dit heeft geleid tot diverse veranderingen binnen alle teams van het domein en uitbreiding van formatie in de uitvoering. Voor het grootste deel van deze aanpassingen is dekking gevonden binnen bestaande en of toegekende middelen. De resterende benodigde 5,5 fte in de uitvoering is in deze begroting opgenomen.
Vooruitlopend op de 2e firap van de BUCH werkorganisatie, waarin deze financiële mutatie wordt meegenomen, wordt deze voor 2023 alvast verwerkt. Het voor 2022 benodigde bedrag wordt in de 2e firap opgenomen.
1b.9 Indexatie electra en gas voor dit PO Voor de stijging van de energieprijzen wordt rekening gehouden met een stijging van 275%. 1d.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 1d.2 Indexatie electra en gas voor dit PO Voor de stijging van de energieprijzen wordt rekening gehouden met een stijging van 275%.
Pagina 24 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
Lagune Camperduin is een toeristische trekpleister van de gemeente Bergen
Programma 2 Een aantrekkelijke gemeente Pagina 25 van 100 Programmabegroting 2023 v1 20-09-2022
. …………………… Gemeente Bergen, raad 10-11-2022 …………………… ………………….….
PROGRAMMA 2. EEN AANTREKKELIJKE GEMEENTE 2A. CULTUUR, RECREAT IE EN TOERISME
Wat willen we bereiken Erfgoed en cultuurhistorie Erfgoed is een kernkwaliteit van de gemeente Bergen NH; de historische kernen en het historische landschap geven de gemeente een gezicht. Voor veel beleidsterreinen – economie, cultuur, recreatie en toerisme- legt erfgoed het fundament voor kwaliteit. We willen bereiken dat erfgoed antwoord kan geven op actuele ontwikkelingen en vraagstukken voor erfgoed in de fysieke leefomgeving. Het gaat om: de komst van de Omgevingswet, verduurzaming monumenten, dreigende leegstand beeldbepalende kerken). Bovendien willen we bereiken dat (beleids)ontwikkelingen, die de afgelopen tijd al zijn ingezet, gecontinueerd, doorontwikkeld en uitgerold worden. Cultuur Vergroten van de aantrekkelijkheid van de gemeente voor bezoekers en inwoners door in te zetten op het versterken van kunst en cultuur en historisch erfgoed. Hierbij wordt een sterkere verbinding tussen de mensen in de dorpen en tussen de dorpen onderling beoogd. In het nieuwe cultuurbeleid richt de gemeente zich op behoud en versterking van de unieke culturele identiteit en willen we de gemeente presenteren als culturele buitenplaats. Hierbij ligt de focus op kunst in uitvoering, het maken van kunst. Recreatie en toerisme Marketing en gastheerschap blijven zich richten op een goede balans in recreatie en toerisme en meer spreiding van recreatieve en toeristische bezoekers over het jaar.