bij 3 Saenehof Bergen_Toelichting.pdf

Bestemmingsplan

Saenehof Bergen

Bestemmingsplan Saenehof Bergen

Projectnummer 0479061.100 Revisie 01 Datum 22-09-2022

Auteur(s) A. van Dongen M.J.A.B. Elsman

Opdrachtgever ViVa! Zorggroep Postbus 95 1960 AB Heemskerk

datum vrijgave beschrijving revisie 22-09-2022 concept

goedkeuring

vrijgave

Copyright © Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

INLEIDING Aanleiding en doel Begrenzing van het plangebied Vigerend bestemmingsplan Leeswijzer plantoelichting

5 5 5 6 6

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3 2.4

PLANBESCHRIJVING Inleiding Beschrijving huidige situatie Beoogde situatie plangebied Parkeren & verkeer

9 9 9 9 10

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4

BELEIDSKADER Inleiding Rijksbeleid Provinciaal beleid Gemeentelijk beleid

13 13 13 16 18

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12

MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN Inleiding Bodem Waterhuishouding Cultuurhistorie Archeologie Ecologie Wegverkeerslawaai Bedrijven en milieuzonering Externe veiligheid Luchtkwaliteit Kabels en leidingen Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling

25 25 25 26 27 29 30 32 33 34 36 37 38

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

JURIDISCHE ASPECTEN Inleiding Juridische planopzet

41 41 41

Hoofdstuk 6 6.1 6.2

UITVOERBAARHEID Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

45 45 45

Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1 AERIUS-berekening Bijlage 2 Quickscan Wet natuurbescherming Bijlage 3 Aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling

Toelichting

blad 3 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

46 47 69 93

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

blad 4 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Hoofdstuk 1

1.1

INLEIDING

Aanleiding en doel Aanleiding In Bergen bevindt zich het Saenehof, onderdeel van zorgcentrum 'De Marke'. Het Saenehof bestaat uit zogenoemde 'aanleunwoningen'. Aanleunwoningen zijn woningen die gebouwd zijn tegen of in de nabijheid van een verzorgingshuis. Deze woningen zijn bedoeld voor mensen die nog wel grotendeels zelfstandig kunnen wonen, maar een specifieke vraag naar zorg hebben. De laatste jaren is de vraag naar deze aanleunwoningen dermate gedaald dat voor invulling van de woningen is gezocht via het reguliere kanaal. Op dit moment worden de woningen al in grote mate als reguliere huurwoning verhuurd. Het regulier bewonen van de aanleunwoningen is echter formeel niet toegestaan binnen het huidige bestemmingsplan regime. Omdat het regulier wonen wel bijdraagt aan het voorzien in de woningbehoefte in de gemeente Bergen-NH, wordt een herbestemming naar een woonfunctie en daarmee legalisering van het huidige gebruik wenselijk geacht. Doel Met voorliggend bestemmingsplan wordt een nieuw ruimtelijk regime van kracht, waarmee het regulier wonen binnen het plangebied planologisch mogelijk wordt gemaakt. Het planvoornemen voorziet niet in de toevoeging of vergroting van andere panden anders dan de bestaande opstallen. Verder voorziet het planvoornemen niet in de toevoeging van andere functies dan het wonen.

1.2

Begrenzing van het plangebied Het plangebied voor dit bestemmingsplan omvat het perceel (kadastraal bekend als: BGN03-C-2861) ingeklemd tussen het Zakedijkje aan de noordzijde en de Leek aan de zuiden oostzijde. Het plangebied is gesitueerd in Oost-Bergen in de wijk Saenegheest. In onderstaande afbeelding is het plangebied aangeduid middels de rode arcering.

Satellietfoto van oost Bergen-NH met ligging van plangebied rood omlijnd (Bron: Cyclomedia 2022, bewerking Antea Group 2022).

blad 5 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

1.3

Vigerend bestemmingsplan Toetsingskader Het plangebied valt onder het bestemmingsplan “Bergen- Dorpskern Zuid” (vastgesteld op 24 maart 2009). In dit bestemmingsplan heeft het plangebied de bestemming 'Maatschappelijk'. Tevens vigeert voor het plangebied het bestemmingsplan “Parkeren” (vastgesteld op 31 mei 2018).

Bestemmingsplan "Bergen- Dorpskern Zuid" met het plangebied in rood omlijnd (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl 2022, bewerking Antea Group 2022). Beoordeling De voor 'Maatschappelijk' aangewezen gronden zijn bestemd voor voorzieningen inzake welzijn, volksgezondheid, cultuur, religie, onderwijs, openbare orde en veiligheid en daarmee gelijk te stellen sectoren. Hiermee wordt in het vigerende bestemmingsplan wonen binnen de maatschappelijke bestemming toegestaan, maar is het gebruik van de panden voor het regulier wonen niet toegestaan. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat het regulier bewonen van de gebouwen niet mogelijk is op basis van het vigerende bestemmingsplan. Het onderhavige bestemmingsplan voorziet in een nieuw juridisch-planologisch regime om het beoogde (en reeds bestaande) gebruik mogelijk te maken.

1.4

Leeswijzer plantoelichting In hoofdstuk 2 wordt een beschrijving gegeven aan de huidige en de nieuwe situatie. Hoofdstuk 3 beschrijft de relevante beleidsdocumenten die door de te onderscheiden overheden zijn gepubliceerd. In hoofdstuk 4 komen de planologische relevante milieuaspecten (waaronder: bodem, water, flora en fauna als milieuzonering) aan de orde. In hoofdstuk 5 wordt de juridische vormgeving van het plan toegelicht. Waarna in hoofdstuk 6 de economische- en maatschappelijke toetsing aan de orde komt.

blad 6 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

blad 7 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

blad 8 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Hoofdstuk 2

2.1

PLANBESCHRIJVING

Inleiding Voor het formuleren van het beleid en het opstellen van het bestemmingsplan is het van belang dat de uitgangspunten en de huidige situatie van het plangebied in beeld gebracht worden. Het plangebied is om deze reden geïnventariseerd en geanalyseerd. Binnen dit hoofdstuk worden de huidige en beoogde situatie van het plangebied beschreven. Aanvullend daarop wordt er ook ingegaan op parkeren en verkeer.

2.2

Beschrijving huidige situatie Het plangebied beslaat het perceel dat ligt ingeklemd tussen de Zakedijkje aan de noordzijde en de Leek zowel aan de zuid- als de oostzijde. Verder ligt aan de westzijde het seniorencomplex 'De Marke' van ViVa! Zorggroep. Het plangebied is reeds bebouwd met een appartementengebouw van grotendeels twee bouwlagen en een deel van drie bouwlagen behorende bij het eerder genoemde seniorencomplex. De appartementen van het gebouw doen vandaag de dag dienst als aanleunwoningen voor ouderen die wensen zelfstandig te wonen met zorg in de directe nabijheid. Tevens wonen er ook al mensen via reguliere verhuur. Het plangebied is inricht als een hof, met appartementen in een kruis rondom een binnenterrein.

Impressie bestaande situatie.

2.3

Beoogde situatie plangebied De bebouwing binnen het plangebied blijft ongewijzigd behouden. De wooneenheden worden in de beoogde situatie gebruikt als reguliere woningen. Het fraaie complex “Saenehof” met zijn gezellige straatjes, binnenplein, loopbruggen en centrale lift blijft behouden. Verder blijft de terreininrichting grotendeels gelijk, behoudens enkele parkeervoorzieningen. Deze worden op het eigen terrein van het Saenehof gecreëerd.

blad 9 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

2.4

Parkeren & verkeer

2.4.1

Parkeren Toetsingskader Met de inwerkingtreding van de “Reparatiewet BZK” op 29 november 2014 is het verplicht om het parkeren te reguleren middels de bestemmingsregeling. In de bestemmingsregeling kan worden opgenomen dat bij aanvraag van een omgevingsvergunning dient te worden aangetoond dat wordt voldaan aan de van toepassing zijnde parkeernormen. In het kader van 'een goede ruimtelijk ordening' dient echter al bij vaststelling van een bestemmingsplan inzichtelijk te worden gemaakt dat duurzaam kan worden voorzien in het benodigde aantal parkeerplaatsen (ECLI:NL;RVS:2017:1036, r.o. 5.3). Het aantal benodigde parkeerplaatsen wordt bepaald door het geldende parkeerbeleid. Beoordeling Voor het bepalen van de parkeervraag is gekeken naar het geldende parkeerbeleid van de gemeente Bergen dat is opgenomen in de 'Nota Parkeernormen 2020 gemeente Bergen'. In de beleidsdocumentatie is aansluiting gezocht bij de meest actuele parkeerkencijfers op basis van het CROW. De kencijfers zijn opgenomen in publicatie 381: 'Toekomstbestendig parkeren. Van parkeerkencijfers naar parkeernormen' uit 2018. In het beleid is uitgewerkt dat ondanks de stedelijkheidsgraad 'weinig stedelijk' op basis van het CBS er een onderscheid gemaakt wordt in de kernen en wijken. Binnen de gemeente is de kern Bergen als 'matig stedelijk' aangemerkt.

In onderstaande afbeelding is de parkeerzonering van de kern Bergen inzichtelijk gemaakt met daarin het plangebied uitgelicht middels de oranje speld. Hieruit kan geconcludeerd worden dat de locatie behoort tot de 'rest bebouwde kom'.

Bergen parkeerzonering stedelijk gebied, met plangebied gemarkeerd met oranje speld (bron: Nota Parkeernormen 2020 gemeente Bergen, bewerking Antea Group 2022)

blad 10 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

De volgende parkeernormen zijn van toepassing: Functie

Parkeernorm

Aandeel bezoekers

Huur, appartement < 95 m (inclusief sociale huur)

1,4 per woning

0,3

Serviceflat

1,2 per woning

0,3

2

Op basis van de huidige situatie dienen binnen het plangebied conform het huidige parkeerbeleid (78 x 1,2) = 93,6 parkeerplaatsen aanwezig te zijn. Het regulier wonen kent een hogere parkeernorm. Op basis van de beoogde situatie dienen binnen het plangebied (78 x 1,4) = 109,2 parkeerplaatsen aanwezig te zijn. De parkeereis neemt ten opzichte van de bestaande situatie derhalve toe met (109,2 – 93,6) = 15,6 parkeerplaatsen. Het planvoornemen leidt op basis van bovenstaande tot een extra parkeervraag van afgerond 16 parkeerplaatsen (toename 0,2 pp per woning ten opzichte van de huidige situatie). Deze extra parkeerplaatsen worden gerealiseerd op eigen terrein, binnen het plangebied. Hierbij wordt rekening gehouden met 0,3 parkeerplaatsen per woning voor bezoekersparkeren. De benodigde parkeerplaatsen worden voorzien op het binnenterrein tussen de woningen bestaande uit de straatjes en binnenplein. In de regels van dit bestemmingsplan is gewaarborgd dat wordt voorzien in voldoende parkeerplaatsen door middel van het opnemen een dynamische verwijzing naar het gemeentelijke parkeerbeleid. Conclusie Binnen het plangebied wordt voorzien in voldoende ruimte om daarmee te voldoen aan het gemeentelijke parkeerbeleid. Realisatie van de benodigde parkeerplaatsen is gewaarborgd in de regels.

2.4.2

Verkeer Het plangebied wordt ontsloten door middel van twee aantakkingen op de Zakedijkje en twee aantakkingen op de Leek. Deze aantakkingen zijn reeds bestaand in de huidige situatie en zullen ook gebruikt worden in de nieuwe situatie. Binnen het plangebied worden de 78 zorgwoningen (aanleunwoningen) omgezet naar reguliere huurwoningen, hetgeen een verhoging van de verkeersbewegingen per etmaal veroorzaakt. Op basis van CROW-kengetallen wordt een inzicht gegeven in de huidige en toekomstige verkeersgeneratie van het plangebied. Het plangebied bevindt zich in een 'matig stedelijk gebied' binnen de 'Rest bebouwde kom'. De navolgende tabel duidt het aantal verkeersbewegingen per etmaal in de huidige situatie. Functie

Verkeersgeneratie (per woning)

Aantal woningen

Verkeersgeneratie (totaal)

Serviceflat

2,8

78

218,4 Totaal 218,4

In de beoogde situatie worden de aanleunwoningen gebruikt als reguliere woning. De navolgende tabel duidt het aantal verkeersbewegingen per etmaal in de beoogde situatie.

blad 11 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Functie

Verkeersgeneratie (per woning)

Aantal woningen

Verkeersgeneratie (totaal)

Huur, appartement, midden/goedkoop (incl. sociale huur)

4,0

78

312

Totaal 312 Uit de analyse blijkt dat het herbestemmen van het plangebied leidt tot een toename van de verkeersgeneratie met 93,6 voertuigbewegingen per etmaal. De Leek en Zakedijkje betreffen beiden erfontsluitingswegen die over een voldoende grote intensiteits-capaciteitsverhouding beschikken om de geringe toename aan verkeersbewegingen te verwerken. Via beide wegen is bovendien snel de doorgaande weg Bergerweg te bereiken, waarmee het verkeer verder snel wordt afgewikkeld. Derhalve kan worden gesteld dat de verkeersgeneratie geen belemmering vormt voor het onderhavige planvoornemen.

blad 12 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Hoofdstuk 3

3.1

BELEIDSKADER

Inleiding In dit hoofdstuk zijn de belangrijkste beleidsdocumenten op rijks-, provinciaal-, regionaalen lokaal niveau samengevat, voor zover deze documenten relevant beleid en/of besluiten omvatten ten aanzien van dit bestemmingsplan.

3.2

Rijksbeleid

3.2.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI), 2020 Toetsingskader Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie vastgesteld. De Nationale Omgevingsvisie vervangt integraal de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Tegelijkertijd met het vervallen van de SVIR vervalt ook het Nationaal Milieubeleidsplan. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de leefomgeving. Hiermee wordt ingespeeld op de grote uitdagingen in de komende jaren. Allerlei trends en ontwikkelingen hebben invloed op de leefomgeving. Veranderende en groeiende steden, de overgang naar een duurzame en circulaire economie en het aanpassen aan de gevolgen van de klimaatverandering vormen slechts een deel van de opgave. Dit biedt kansen, maar vraagt wel om zorgvuldige keuzes. Want de ruimte, zowel boven-, als ondergronds, is een schaars goed. Het combineren van al die opgaven vraagt een nieuwe manier van werken. Niet van bovenaf opgelegd, maar in goede samenwerking tussen overheden, bedrijven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking.

Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. 2. 3. 4.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. Duurzaam economisch groeipotentieel. Sterke en gezonde steden en regio's. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.

Beoordeling De NOVI dient op regionaal niveau uitgewerkt te worden zodat een gebiedsgerichte aanpak en maatwerk mogelijk is. Deze uitwerking heeft nog niet plaatsgevonden en is bovendien op een schaalniveau die het onderhavig plangebied overstijgt. Conclusie Het planvoornemen past binnen de Nationale Omgevingsvisie.

blad 13 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

3.2.2 Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro), 2012 Toetsingskader Op 30 december 2011 is het Barro in werking getreden met daarin een regeling voor een beperkt aantal onderwerpen. Op 1 oktober 2012 is het besluit aangevuld met regels voor de andere beleidskaders uit de SVIR en tevens uit het Nationaal Waterplan en het Derde Structuurschema Elektriciteitsvoorziening. Door de nationale belangen vooraf in bestemmingsplannen te borgen, wordt met het Barro bijgedragen aan versnelling van de besluitvorming bij ruimtelijke ontwikkelingen en vermindering van de bestuurlijke drukte. Een aantal onderwerpen is geregeld in de bij het Barro behorende Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro). Beoordeling Op basis van de kaarten van het Rarro is het plangebied gelegen binnen de radarverstoringsgebied behorende bij radarstation “De Kooy”. In een gebied rondom dit radarstation moet rekening worden gehouden met de functionele bruikbaarheid daarvan. Rondom het radarstation mogen geen bestemmingen opgenomen worden die het oprichten van bouwwerken mogelijk maken die door hun hoogte onaanvaardbare gevolgen kunnen hebben voor de werking van de radar. De regels behorende bij het radarverstoringsgebied schrijven voor dat een voorgenomen plan met een bouwhoogte hoger dan 92m ten opzichte van NAP onderhevig is aan toetsing.

Ligging Bergen-NH binnen het radarverstoringsgebied van vliegbasis De Kooy. Met de rode marker wordt het plangebied aangeduid (bron: ruimtelijkeplannen.nl 2022, bewerking Antea Group 2022). Het planvoornemen ziet toe op het herbestemmen van de huidige gebouwen van het Saenehof en de aanleg van extra parkeervoorzieningen. Beide zaken dragen er niet in bij dat de hoogte van 92 meter ten opzichte van NAP wordt overschreden. Het initiatief heeft daarmee geen gevolgen voor het radarstation. Voor het overige zijn er ten aanzien van het onderhavige plangebied geen regels uit het Barro en het Rarro van toepassing, aangezien er bij de onderhavige ontwikkeling geen nationale belangen of nationaal aangewezen gebieden zijn gemoeid.

blad 14 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige ontwikkeling passend is binnen de regels zoals gesteld in het Barro en de Rarro.

3.2.3

Ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Bro) Toetsingskader Op 1 oktober 2012 is art. 3.1.6, lid 2 toegevoegd aan het Besluit ruimtelijke ordening (Bro); dit artikel bevat de 'ladder voor duurzame verstedelijking'. Met de toevoeging van dit artikel in het Bro is beoogd vanuit een oogpunt van ruimtelijke ordening ongewenste leegstand te vermijden en zorgvuldig ruimtegebruik te stimuleren (ECLI:NL:RVS:2017:353, r.o. 18.5). Op 1 juli 2017 is een wijziging van art. 3.1.6, lid 2 Bro in werking getreden. Het Bro regelt thans dat 'de verantwoording van een juridisch verbindend ruimtelijk besluit van een decentrale overheid dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving dient te bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling. Tevens is geregeld dat indien het ruimtelijk besluit die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, de verantwoording een motivering dient te bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien'. De definiëring van enkele van de in het artikel genoemde begrippen in art. 1.1.1 Bro laat onverlet dat de 'ladder voor duurzame verstedelijking' als een 'open norm' is te kwalificeren. Dit houdt in dat de norm inhoudelijk open is en onder verschillende omstandigheden nader ingevuld moet worden.

Sinds de inwerkingtreding van het artikel heeft de Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS) in haar jurisprudentie de norm veelvuldig ingevuld en daardoor verder begrensd. Op 28 juni 2017 heeft de ABRvS een zogenoemde 'overzichtsuitspraak' gedaan (ECLI:NL:RVS:2017:1724, r.o. 2 t/m 12.8), waarin de dan geldende en op basis van de voornoemde wijziging te behouden jurisprudentielijnen nader uit een worden gezet. Op basis van deze jurisprudentielijnen kan de 'ladder voor duurzame verstedelijking' concreet worden toegepast. Beoordeling Toepassing van de 'ladder voor duurzame verstedelijking' houdt een antwoord op de volgende rechtsvragen in. Indien een rechtsvraag positief kan worden beantwoord, dient de 'ladder' verder te worden doorlopen. Indien een rechtsvraag negatief wordt beantwoord, dan is de 'ladder' niet (verder) van toepassing dan wel kan niet aan de 'ladder voor duurzame verstedelijking' worden voldaan. a. b. c. d. e.

Voorziet het onderhavige besluit in een stedelijke ontwikkeling? Voorziet het onderhavige besluit in een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Is er sprake van een behoefte aan de voorziene ontwikkeling? Is de voorziene ontwikkeling gelegen buiten bestaand stedelijk gebied? Is het mogelijk om de voorziene ontwikkeling binnen bestaand stedelijk gebied te realiseren?

a. Voorziet het onderhavige besluit in een stedelijke ontwikkeling? Uit de 'overzichtsuitspraak' van de ABRvS blijkt dat wanneer een ruimtelijk besluit voorziet in méér dan 11 woningen die gelet op hun onderlinge afstand als één woningbouwlocatie zijn aan te merken, deze ontwikkeling in beginsel als een stedelijke ontwikkeling dient te worden aangemerkt. Het planvoornemen voorziet in een functiewijziging naar 78 woningen. Deze ontwikkeling is daarom gelet op de omvang in zijn totaliteit als 'stedelijke ontwikkeling' te classificeren. De blad 15 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

'ladder voor duurzame verstedelijking' moet verder worden doorlopen. b. Voorziet het onderhavige besluit in een nieuwe stedelijke ontwikkeling? Uit de 'overzichtsuitspraak' van de ABRvS blijkt dat van een 'nieuwe' stedelijke ontwikkeling kan worden gesproken als uit een onderling samenhangende beoordeling van het ruimtelijke besluit, in vergelijking met het voorgaande planologische regime, blijkt dat sprake is van een functiewijziging en dat sprake is van een groter planologisch beslag op de ruimte. Het plangebied heeft de bestemming 'Maatschappelijk'. Gronden met deze bestemming zijn onder andere bedoeld voor school- en (kinder)opvangvoorzieningen maar ook seniorencomplexen met zorgfunctie en nutsvoorzieningen. Het planvoornemen voorziet enkel in het herbestemmen van de reeds bestaande 78 zorgwoningen naar reguliere woningen, en voorziet daarmee niet in een vergroting van het planologisch beslag op de ruimte of een significante functiewijziging. Er is daarmee geen sprake van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling. Omwille daarvan hoeft de 'ladder voor duurzame verstedelijking' niet verder te worden doorlopen. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat de onderhavige herbestemming niet is aan te merken als een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling'. Daarmee is het initiatief niet 'ladder plichtig'.

3.3

Provinciaal beleid

3.3.1

Omgevingsvisie NH2050 Toetsingskader De "Omgevingsvisie NH2050 - Balans tussen economische groei en leefbaarheid" is op 19 november 2018 door Provinciale Staten van Noord-Holland vastgesteld. De Omgevingsvisie NH2050 betreft een structuurvisie op grond van de Wet ruimtelijke ordening. In de omgevingsvisie heeft de provincie haar ruimtelijke toekomstvisie vastgelegd en heeft zij tevens aangegeven hoe zij deze visie denkt te zullen realiseren. Het uitgangspunt van de omgevingsvisie is dat Noord-Holland een relatief hoog welvaartsen welzijnsniveau heeft. Om deze ook voor de toekomst vast te kunnen houden, richt de provincie zich op een goede balans tussen economische groei en leefbaarheid, zodanig dat bij veranderingen in het gebruik van de fysieke leefomgeving de doelen voor een gezonde en veilige leefomgeving overeind blijven. Dit is de hoofdambitie. In de omgevingsvisie worden ook subambities genoemd op het gebied van de leefomgeving, het gebruik van de leefomgeving en de energietransitie. De ambities ten aanzien van de leefomgeving luiden: Klimaatverandering: Noord Holland moet voorbereid zijn op klimaatverandering en waterrobuust worden ingericht. Gezondheid en veiligheid: de ambitie is het behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van bodem-, water- en lucht, externe veiligheid, geluidbelasting en (ontwikkelingen in) de ondergrond.

Gestreefd wordt naar een gezonde leefomgeving, wat inhoudt: een woon-werkomgeving waar je zo min mogelijk wordt blootgesteld aan ongezonde stoffen en veiligheidsrisico's en die een gezonde levensstijl ondersteunt. Biodiversiteit en natuur: de ambitie is om de biodiversiteit in Noord-Holland te vergroten, ook omdat daarmee andere ambities/doelen kunnen worden bereikt. Dit betekent dat ontwikkelingen zoveel mogelijk natuurinclusief zullen zijn.

blad 16 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

De ambities ten aanzien van het gebruik van de leefomgeving luiden: Economische transitie: de ambitie is een duurzame economie, met innovatie als belangrijke motor. Economische ontwikkelingen dienen qua aard, omvang en vorm aan te sluiten bij de regio of plek. Wonen en werken: de ambitie is dat vraag en aanbod van woon- en werklocaties (kwantitatief en kwalitatief) beter met elkaar in overeenstemming zijn. Daarbij moet woningbouw, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends, vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden worden gepland. Mobiliteit: de ambitie is dat de inwoners en bedrijven van Noord-Holland zichzelf of producten effectief, veilig en efficiënt kunnen verplaatsen, waarbij de negatieve gevolgen van de mobiliteit op klimaat, gezondheid, natuur en landschap steeds nadrukkelijk meegewogen worden. Clustering van functies is een belangrijk duurzaamheidsprincipe. Landschap: de ambitie is het benoemen, behouden en versterken van de unieke kwaliteiten van de diverse landschappen en de cultuurhistorie. De ambities ten aanzien van de energietransitie is tot slot dat Noord-Holland als samenleving in 2050 volledig klimaatneutraal en gebaseerd is op (een maximale inzet op opwekking van) hernieuwbare energie.

Beoordeling Voor onderhavige locatie is met name het uitgangspunt uit de Omgevingsvisie van belang dat de woningbouwbehoefte (en andere stedelijke functies) vooral in en aansluitend op de bestaande verstedelijkte gebieden wordt gepland, in overeenstemming met de kwalitatieve behoeftes en trends. Het plangebied ligt in het bestaande stedelijke gebied. De woningbehoefte voor de provincie neemt in de toekomst verder toe. Lage scenario's van de prognoses laten eveneens voor Noord-Holland Noord een groei zien welke vergelijkbaar is met de rest van Nederland. Dit komt onder andere doordat woningzoekenden uit het zuidelijke deel van de provincie en migratie, vooral van expats, in toenemende mate invloed heeft op de woningbehoefte. Tegelijkertijd is er steeds meer structureel leegstaand vastgoed en kunnen er leefbaarheidsproblemen in verouderde nieuwbouwwijken ontstaan. Het planvoornemen voorziet in een functiewijziging, de teruggelopen vraag naar aanleunwoningen draagt bij aan leegstand. Door de functiewijziging ontstaat er de mogelijkheid om de wooneenheden in te zetten als regulier woningen en daarmee bij te dragen aan een reductie van de woningvraag. Conclusie De beoogde ontwikkeling is passend binnen de provinciale Omgevingsvisie NH2050.

3.3.2

Omgevingsverordening NH2020 Toetsingskader Bij de Omgevingsvisie hoort een Provinciale Omgevingsverordening. Op 22 oktober 2020 hebben de Provinciale Staten daarom de Omgevingsverordening NH2020 vastgesteld. De Omgevingsverordening NH2020 geldt vanaf 17 november 2020 en vervangt alle bestaande verordeningen die betrekking hebben op de leefomgeving, zoals de Provinciale Ruimtelijke Verordening, de Provinciale Milieuverordening, de Waterverordeningen en de

blad 17 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Wegenverordening. In de Omgevingsverordening zijn de regels vastgelegd waaraan ruimtelijke plannen in Noord-Holland moeten voldoen. De Omgevingsverordening stelt algemene regels aan bestemmingsplannen met als doel het veiligstellen van de provinciale belangen. Beoordeling Het voorliggende plangebied is gelegen binnen Bestaand stedelijk gebied (BSG). De provincie geeft gemeenten binnen BSG veel beleidsvrijheid. De provincie stimuleert ontwikkelingen zoveel als mogelijk binnen BSG te realiseren. Binnen BSG is het wel van belang dat nieuwe stedelijke ontwikkelingen regionaal worden afgestemd. Artikel 6.3 gaat hierover en luidt: 1.

2.

Een ruimtelijk plan kan uitsluitend voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als de ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakte schriftelijke afspraken. Gedeputeerde Staten stellen nadere regels aan de afspraken bedoeld in het eerste lid.

De provincie heeft in haar verordening geregeld dat een bestemmingsplan uitsluitend kan voorzien in een nieuwe stedelijke ontwikkeling als deze ontwikkeling in overeenstemming is met de binnen de regio gemaakt schriftelijke afspraken (artikel 6.3 Omgevingsverordening). Uit paragraaf 3.2.3 blijkt dat de voorgestane ontwikkeling past binnen de regionaal gemaakte afspraken. Hiermee wordt voldaan aan artikel 6.3 van de Omgevingsverordening NH2020. Op grond van artikel 6.62 dient de toelichting van een ruimtelijk plan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te bevatten van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico's van klimaatverandering. Deze beschrijving dient in te gaan op het risico op wateroverlast, overstroming, hitte en droogte en de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om deze risico's te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt. Ten behoeve van de beschrijving is overleg met in ieder geval het waterschap in wiens beheersgebied de ontwikkeling plaatsvindt noodzakelijk. Ten behoeve van dit plan vindt vooroverleg plaats met het waterschap. Daarnaast wordt het plan in het kader van het vooroverleg voorgelegd aan de provincie Noord-Holland.

Met het planvoornemen is sprake van het hergebruik van bestaande bebouwing, waardoor mogelijkheden voor een nieuwe klimaatbestendige inrichting beperkt zijn. Het planvoornemen ziet toe op legalisering van bestaand feitelijk gebruik. Het onderhavige planvoornemen is passend binnen de regels zoals deze zijn opgenomen in de Omgevingsverordening NH2020. Conclusie De beoogde ontwikkeling is passend binnen de provinciale Omgevingsverordening NH2020.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Bergen 2040 Toetsingskader Op 28 mei 2021 is de omgevingsvisie Bergen 2040 als ontwerp gereedgekomen. De voorgaande twee jaar hebben inwoners en de gemeente samengewerkt aan de nieuwe Omgevingsvisie waarbij de vraag centraal stond: Hoe zien wij de toekomst van de gemeente Bergen? Het antwoord: “Gemeente Bergen is een van de mooiste plekken om te wonen en te

blad 18 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

zijn” Dit is de zogenaamde stip aan de horizon. Om de stip aan de horizon waar te maken en de keuzes hiervoor uit te werken zijn hiervoor de volgende vier ingangen uitgezet: 1. Leefbare kernen; 2. Een toekomstbestendig buitengebied; 3. Gezond, samen en inclusief, en; 4. Duurzaam en bereikbaar. Aan iedere ingang zijn weer speerpunten gekoppeld, om het zo doelmatig te maken. Leefbare kernen De gemeente Bergen bestaat uit verschillende kernen, met een eigen karakter en waar haar inwoners zich mee verbonden voelen en trots op kunnen zijn. Waarbij wil men streeft naar een goede balans tussen rust en levendigheid. Waar maatschappelijke voorzieningen en zorg in de nabijheid zijn. En voldoende woningen beschikbaar zijn voor de verschillende doelgroepen. Binnen leefbare kernen zijn de volgende speerpunten opgenomen: We ontwikkelen met respect voor onze waarde; de cultuurhistorie en de identiteit van de kernen; Onze kernen zijn vitaal en aantrekkelijk, met goede basisvoorzieningen; In onze kernen kunnen jong en oud een woning vinden en elkaar ontmoeten; Verspreid over onze kernen is een netwerk van maatschappelijke voorzieningen en zorg aanwezig; In onze openbare ruimte komen alle maatschappelijke opgaven (inclusiviteit, uitnodigende om te bewegen en te ontmoeten en duurzaamheid) samen.

Een toekomstbestendig buitengebied Naast de kernen beschikt de gemeente Bergen over een divers buitengebied, van strand tot de polder, met daarbij de duinen en bossen. Hier is bebouwing ondergeschikt aan groen. Voorop staat dat het buitengebied de aantrekkelijkheid behoudt en dat ondernemen in het buitengebied mogelijk en lonend moet zijn. Binnen deze 'ingang' zijn de volgende speerpunten opgenomen: We ontwikkelen met respect voor onze waarden; de cultuurhistorie, het landschap en natuur; Ons buitengebied is vitaal en aantrekkelijk, met als decor het silhouet van de kernen; Ondernemen in het buitengebied is toekomstbestendig en lonend De openbare ruimte in het buitengebied wordt zo ingericht en beheerd dat onze maatschappelijke opgave hier samen komen. Gezond, samen en inclusief Gezond staat voor hoe de mensen zich voelen, fysiek en mentaal, maar ook hoe verbonden met anderen men is, waarbij gekeken wordt naar hoe gezondheid gestimuleerd kan worden alsmede ziekte kan worden voorkomen. Binnen gezond, samen en inclusief zijn de volgende speerpunten opgenomen: Onze omgeving is gezond; De inrichting van onze ruimte nodigt uit tot gezond gedrag; We zijn een samenleving waarin iedereen mee kan doen en zich betrokken voelt; We werken in goede samenwerking aan onze maatschappelijke opgaven.

Duurzaamheid en bereikbaarheid Dit betreffen overkoepelende thema's voor de gehele gemeente, waarbinnen duurzaamheid blad 19 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

duidt op klimaat en energie, biodiversiteit en circulariteit. Daarnaast is het van belang dat alle functies binnen de gemeente bereikbaar zijn. Daarvoor zijn de volgende speerpunten opgenomen: We zijn een duurzame gemeente waarin de landelijke en provinciale doelen op het gebied van energie, klimaatadaptatie, circulariteit en biodiversiteit zijn vertaald naar onze gemeente; Wonen, werken en voorzieningen zijn goed en duurzaam bereikbaar. Beoordeling Binnen de omgevingsvisie van de gemeente Bergen wordt binnen “leefbare kernen” de nadruk gelegd op het mogelijk maken van woningen voor jong en oud. Het planvoornemen voorziet in het regulier bewonen van voormalige aanleunwoningen. De aanleunwoningen worden thans moeilijk opgevuld. Dit komt vooral omdat ouderen geacht worden langer thuis en zelfstandig te wonen. De herbestemming maakt het mogelijk dat mensen die nog niet zorgbehoevend zijn wel in de nabijheid van zorg kunnen wonen, wat eveneens een speerpunt is voor de gemeente. Conclusie Het planvoornemen is in lijn met de ontwerp omgevingsvisie van de gemeente Bergen.

3.4.2

Woonvisie gemeente Bergen Toetsingskader Op 28 januari 2016 is de lokale woonvisie 'Wonen in de gemeente Bergen 2015-2020' vastgesteld. Hierin heeft de gemeente Bergen-NH de volgende visie uitgewerkt: “De gemeente streeft naar een kwalitatief goed en gedifferentieerd woningaanbod dat aansluit op de vraag van haar huidige en toekomstige inwoners. Wij streven er naar dat verschillende doelgroepen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen wonen en een woon carrière kunnen maken binnen de gemeente. Hierbij zijn de demografische ontwikkelingen een gegeven.” Daarbij heeft de gemeente de volgende beleidsdoelen geformuleerd: 1. 2. 3. 4. 5.

Het zorgen voor een kwalitatief goed woningaanbod (geschiktheid, kwaliteit en duurzaamheid); Het realiseren van een gedifferentieerd woningaanbod; Het vergroten van de betaalbaarheid; Het huisvesten van de huidige en toekomstige inwoners (doelgroepen); Flexibiliteit en maatwerk.

Kwalitatief goed woningaanbod (geschiktheid, kwaliteit en duurzaamheid) Bij dit beleidsdoel richt de gemeente Bergen-NH zich op het zorgen voor een kwalitatief goed woningaanbod op geschiktheid, kwaliteit en duurzaamheid. Dit geldt niet enkel voor nieuwbouw, maar is ook bedoeld voor de bestaande bouw. Onder geschiktheid wordt verstaan dat de bestaande woningbouw passend is voor alle doelgroepen zodat ze er kunnen (blijven) wonen. Hierbij staat dan ook centraal dat wonen en zorg gescheiden wordt, en dat er vooral geacht wordt van bewoners dat ze langer zelfstandig thuis blijven wonen. Ten aanzien van kwaliteit wordt gerefereerd naar het splitsingsbeleid van de gemeente. Hierin dient dit beleid herzien te worden op basis van een evaluatie. Binnen duurzaamheid wordt de ambitie om in 2030 energieneutraal te zijn aangehaald, waarin zowel nieuwbouw maar vooral ook bestaande bouw zal moeten bijdragen. De gemeente stimuleert dit via een blad 20 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

verscheidenheid aan projecten (bijvoorbeeld, duurzaamheidsleningen, subsidieregeling energiebesparing, etc.). Gedifferentieerd woningaanbod Als tweede beleidsdoel heeft de gemeente een gedifferentieerd woningaanbod. Voor een gedifferentieerd woningaanbod bestaande uit huur- en koopwoningen van verschillende type, vorm en in verschillende prijsklassen, wordt gekeken naar de huidige woningvoorraad en naar nieuwbouw. Gezien het feit dat nieuwbouw in de gemeente Bergen maar beperkt is, dient er kritisch gekeken te worden naar de bestaande woningvoorraad. Daarbinnen is de pijler dat woningen levensloopgeschikt gemaakt dienen te worden zodat op deze wijze bijgedragen wordt aan de geschiktheid vanuit het eerste beleidsdoel. In het geval van nieuwbouw dient hierbij eveneens rekening gehouden te worden en zoveel mogelijk in worden voorzien. Het gaat dan om het realiseren van zogenaamde 'nultredenwonigen'. Het doel hiervan is om een verhuisketen op gang te krijgen zodat doorstroming ontstaat op de markt van ouderen die naar deze woningen trekken zodat eengezinswoningen op de markt komen. Het vergroten van de betaalbaarheid Binnen het vergroten van de betaalbaarheid gaat het er vooral over dat er voldoende sociale en betaalbare woningen zijn en vice versa dat woningen sociaal en betaalbaar blijven.

Binnen de gemeente Bergen-NH is een beperkt aandeel sociaal ten opzichte van het landelijke gemiddelde. De gemeente Bergen kent daarbij lange wachttijden voor het verkrijgen van een sociale huurwoning. Voor ontwikkelaars geldt het uitgangspunt van bouwen voor sociale huur. Enkel in het geval van economische niet uitvoerbaarheid kan hiervan afgeweken worden. Naast sociale huur en koopwoningen, staat dit beleidspunt ook voor het inzetten van vrije sector huurwoningen in de prijsklasse tussen €700,- tot circa € 1000,- (ook wel te classificeren als middenhuur). Dit zorgt ervoor dat zowel tweeverdieners die net boven de inkomensgrens zitten voor een categorie 2 sociale huurwoning een betaalbare woning kunnen bekostigen en dat senioren verleidt kunnen worden om hun woning te verkopen en gaan huren. Daarnaast biedt dit ook de mogelijkheid dat senioren die in grote sociale huurwoningen wonen en vanwege een te hoog inkomen kunnen uitwijken naar een middenhuur woning: iets waar men wel bereid voor is om te betalen maar gezien het beperkte aanbod niet kunnen. Huisvesten huidige en toekomstige bewoners Binnen het beleid zijn de senioren en starters de doelgroepen waar de gemeente zich op moet richten ten aanzien van woningbouw. Senioren vanwege het Rijksbeleid waarin ingezet wordt op het langer zelfstandig thuis blijven wonen. Dit is dan ook binnen de andere beleidsdoelen opgenomen.

Aanvullend hierop is de gemeente voornemens om verder in te zetten op woonservicegebieden. Hiervoor is binnen de kern Bergen-NH ook het gebied rondom 'De Marke' aangewezen. Ten aanzien van starters is de instroom beperkt gezien het huidige woningaanbod in de gemeente welke vooral bestaat uit relatief dure woningen, met als gevolg dat vooral oudere inwoners zich kunnen veroorloven om in de gemeente te wonen. Daarbij komt dat jonge gezinnen afnemen in de regio als ook in heel Nederland. Om jonge gezinnen of alleenstaanden die in de gemeente wonen of in de gemeente gewoond hebben te ondersteunen wil de gemeente de sociale huurwoningvoorraad (categorie 1 en 2) op peil houden. In de 'Regionale Woonvisie Regio Alkmaar 2013-2020' is vastgelegd om bij nieuwbouw minimaal 30% sociale woningbouw te realiseren. De gemeente Bergen houdt in haar woonvisie 2015-2020 vast aan 40% sociale woningbouw (het eerdere streven van de regionale woonvisie).

blad 21 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Flexibiliteit en maatwerk Tot slot het beleidsdoel flexibiliteit en maatwerk. Hierin staat dat de gemeente de mogelijkheden onderzoekt voor meer flexibiliteit in bestemmingsplannen en in wet- en regelgeving. De gemeente wil die flexibiliteit bieden ten aanzien van particuliere initiatieven, zoals CPO, woongroepen, herbestemming van leegstaande of leegkomende gebouwen en initiatieven op het gebied van wonen en zorg. De gemeente gaat ook specifiek in op het herbestemmen van leegkomende zorggebouwen, schoolgebouwen en vrijkomende agrarische bebouwing en in mindere mate kantoorgebouwen. Beoordeling Binnen de gemeentelijke woonvisie komen verschillende aspecten samen welke in het verlengde liggen van het onderhavige planvoornemen. De gemeente stuurt op voldoende geschikte en betaalbare woningen. De doelgroepen voor de gemeente zijn starters (jonge gezinnen en alleenstaande) en ouderen. Het planvoornemen voorziet in het herbestemmen van deels leegstaand zorgvastgoed naar reguliere woningen. De woningen zullen in samenspraak met de gemeente voor minimaal de komende 20 jaar als 30% sociaal en 70% middenhuur ingevuld worden. Dit draagt bij aan het beantwoorden van de vraag naar sociale- en middenhuur woningen. Op deze wijze blijven de woningen betaalbaar voor de doelgroepen.

De openstelling van de woningen als reguliere woningen biedt de optie voor de doelgroepen van de gemeente om in de nabijheid van een zorginstelling zelfstandig te wonen. Daarbij zijn de woningen reeds levensloopbestendig doordat alle ruimtes van de woning op een verdieping van het pand zijn gesitueerd, alsmede door de aanwezigheid van een lift waardoor de woningen functioneren als een nultreden woning. Conclusie Het planvoornemen is in lijn met de 'Woonvisie gemeente Bergen NH 2015-2020'. Op het punt 'Huisvesten huidige en toekomstige bewoners' wijkt het planvoornemen af op het te ontwikkelen percentage sociale huurwoningen. Er wordt hiermee niet voldaan aan het streven van 40% uit de 'Woonvisie gemeente Bergen NH 2015-2020', maar wel aan het streven van minimaal 30% uit de 'Regionale Woonvisie Regio Alkmaar 2013-2020'. Hiernaast blijft ruimte over voor maximaal 70% middeldure huurwoningen.

3.4.3

Doelgroepenverordening Bergen 2020 Toetsingskader Binnen de gemeente Bergen geldt de 'Doelgroepenverordening Bergen 2020' vanaf 25 december 2021. Dit beleidsstuk is gebaseerd op de Wet ruimtelijke ordeningen (Wro) welke gemeenten de mogelijkheid bij bestemmingsplannen biedt om te eisen dat een bepaald percentage van categorieën woningen wordt gerealiseerd in een nieuwbouwplan. Dit kan voor de verschillende categorieën sociale huur, middeldure huur, sociale koop en particulier opdrachtgeverschap. Hierbij vormt de doelgroepenverordening de wettelijke basis voor het doorvoeren van het gemeentelijk woonbeleid in bestemmingsplannen. De doelgroepenverordening heeft alleen betrekking op nieuwbouw. In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is de definitie van sociale huur-, middeldure huuren koopwoningen opgenomen en is bepaald hoelang deze woningen minimaal voor de doelgroep behouden moeten blijven. Binnen het Bro is de gemeente verantwoordelijk voor het definiëren van de doelgroepen.

blad 22 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Binnen de doelgroepenverordening Bergen 2020 is vastgelegd: Wat de maximale (aanvangs)huren zijn voor zowel sociale huurwoningen als middeldure huurwoningen; De maximale koopsom voor sociale koopwoningen; Hoe deze (aanvangs)huren jaarlijks kunnen worden geïndexeerd; Voor welke doelgroepen de betreffende huurwoningen beschikbaar zijn; Hoelang de betreffende woningen minimaal binnen het vastgestelde prijssegment moeten blijven vallen (de instandhoudingstermijnen). De doelgroepenverordening regelt niet de toewijzing van de nieuwbouwwoning aan individuele huishoudens: dat doet de Huisvestingsverordening. Partijen, buiten de toegelaten instellingen, die in nieuwbouwproject naast middeldure huurwoning ook sociale huurwoningen realiseren, worden erop gewezen dat de toewijzing van deze huurwoningen plaats zal moeten vinden met inachtneming van de regels voor woonruimteverdeling die gelden binnen de gemeente Bergen-NH. Beoordeling Het planvoornemen voorziet in de herbestemming van het “Saenehof”. De herbestemming voorziet in de toevoeging van woningen, en er kan beargumenteerd worden dat het nieuwbouw betreft gezien het een toevoeging betreft van 'nieuwe' woningen aan de woningvoorraad. Dit houdt in dat de doelgroepenverordening Bergen 2020 van toepassing is.

De gemeente Bergen heeft voor het planvoornemen de eis gesteld dat de woningen huurwoningen blijven met een instandhoudingstermijn van 20 jaar. Conform de verdeelsleutel uit de doelgroepenverordening dienen: 30% van de woningen als sociale huurwoningen verhuurd te worden; 70% van de woningen in het middeldure segment verhuurd te worden. Het onderhavige bestemmingsplan regelt bovengenoemde afspraken en legt deze daarmee juridisch-planologisch vast. Conclusie Het percentage te realiseren sociale- en middeldure huurwoningen met de instandhoudingstermijn van 20 jaar is in de regels van het onderhavige bestemmingsplan vastgelegd, waarmee deze juridisch-planologisch zijn geborgd.

blad 23 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

blad 24 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Hoofdstuk 4

4.1

MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN

Inleiding Toetsing juncto art. 3.1.6 Bro Met betrekking tot een (ontwerp-)bestemmingsplan staat in artikel 3.2 van de Algemene wet bestuursrecht vermeld: 'bij de voorbereiding van een besluit vergaart het bestuursorgaan de nodige kennis omtrent de relevante feiten en de af te wegen belangen'. Artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening bepaalt dat rekening moet worden gehouden met de uitkomsten van het met toepassing van artikel 3.2 van de Algemene wet bestuursrecht verrichte onderzoek. Daarnaast moet ook worden getoetst aan het Besluit m.e.r. Ten behoeve van het onderhavige plan heeft onderzoek plaatsgevonden naar een aantal uitvoeringsaspecten. Hieronder wordt verslag gedaan van de uitkomsten van het gepleegde onderzoek. De onderzoeksrapporten zijn als bijlagen gevoegd bij dit bestemmingsplan.

4.2

Bodem Toetsingskader Op basis van art. 3.1.6, lid 1 onder f Bro geldt dat in een toelichting op een ruimtelijk besluit de inzichten over de uitvoerbaarheid van dat besluit worden neergelegd. Ten aanzien van het aspect bodemkwaliteit staat, op basis van vaste jurisprudentie van de Afdeling Bestuursrechtspraak Raad van State (ABRvS), voorop dat de vaststelling van de aanwezigheid van verontreinigingen in de bodem, de noodzaak van sanering van verontreinigde locaties en de wijze waarop deze saneringen moeten worden uitgevoerd, zijn geregeld in afzonderlijke wetgeving met eigen procedures. Dat doet er niet aan af dat het bevoegd gezag het ruimtelijk besluit pas kan nemen indien, voor zover redelijkerwijs valt in te zien, een eventuele bodemverontreiniging niet aan de uitvoerbaarheid in de weg staat (22 december 2010, ECLI:NL:RVS:2010:BO8297, r.o. 2.18.4; 27 juni 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BW9569, r.o. 2.10.3). Daarbij geldt als uitgangspunt dat de bodem in principe geschikt dient te zijn voor de beoogde functie. De bodemkwaliteit mag geen onaanvaardbaar risico vormen voor de gebruikers van de bodem. Beoordeling Het plan voorziet in een herbestemming van de huidige opstallen, waarbij de functie 'maatschappelijk' wordt vervangen door 'wonen'. Er zullen geen bouwwerkzaamheden plaatsvinden aan de gebouwen of aan de gronden op en rondom het terrein.

Zowel de functie 'maatschappelijk' als de functie 'wonen' betreffen milieugevoelige functies met een gelijkluidend bodemkwaliteitsregime. De gronden zijn reeds geschikt voor de functie 'maatschappelijk'. Daarom kan ervan uitgegaan worden dat de gronden in principe eveneens geschikt zijn voor de beoogde functie 'wonen'. Zowel de huidige toegestane activiteiten als de beoogde woonfunctie brengt geen risico met zich mee op een bodemverontreiniging. Conclusie De bodem is redelijkerwijs geschikt voor de beoogde functie.

blad 25 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

4.3

Waterhuishouding Toetsingskader In ruimtelijke plannen dient aandacht besteed te worden aan waterhuishoudkundige aspecten. Daarbij staan naast een duurzaam waterbeheer de integrale afweging en het creëren van maatwerk voorop. Water moet altijd bekeken worden in het licht van het watersysteem of stroomgebied waarin een stad of een dorp ligt. Een goede afstemming van waterbeleid en ruimtelijke ordening, ook in het direct aangrenzende gebied, is daarom noodzakelijk. De integratie van water in ruimtelijke plannen vindt plaats via de zogenaamde watertoets. Concreet betekent de watertoets, dat een plan een zogenaamde waterparagraaf dient te bevatten, die keuzes ten aanzien van de waterhuishoudkundige aspecten gemotiveerd beschrijft. Daarin dient een wateradvies van de waterbeheerder te worden meegenomen. De watertoets is wettelijk verankerd in artikel 3.1.6 lid 1, sub b Bro. Beleid waterschap Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier heeft samen met haar partners haar waterbeleid op lange termijn (Deltavisie) en op middellange termijn (Waterprogramma 2016-2021) opgesteld. In het Waterprogramma 2016-2021 (voorheen waterbeheersplan) zijn de programma's en beheerstaken van het hoogheemraadschap opgenomen met de programmering en uitvoering van het waterbeheer.

Het programma is nodig om het beheersgebied klimaatbestendig te maken, toegespitst op de thema’s waterveiligheid, wateroverlast, watertekort, schoon en gezond water en crisisbeheersing. Door het veranderende klimaat wordt het waterbeheer steeds complexer. Alleen door slim samen te werken is integraal en doelmatig waterbeheer mogelijk. Bij de ontwikkeling van het Waterprogramma is hieraan invulling gegeven door middel van een partnerproces en de ontwikkeling van gezamenlijke bouwstenen. Daarnaast beschikt het Hoogheemraadschap over een verordening: de Keur 2016. Hierin staan de geboden en verboden die betrekking hebben op watergangen en waterkeringen. Voor het uitvoeren van werkzaamheden kan een vergunning nodig zijn. Beoordeling Op basis van de Legger Wateren 2022 van het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier ligt aan de noordzijde van het plangebied een duiker. Hiermee wordt ontsluiting van het Saenehof mogelijk. Deze duiker en ontsluiting blijven ongewijzigd behouden. Rondom het plangebied ligt een secundaire waterloop. Ook deze waterloop blijft ongewijzigd behouden. Het plangebied ligt ver verwijderd van de meest nabij gelegen kernen beschermingszones van waterkeringen en heeft daarmee geen invloed op deze waterkeringen.

blad 26 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Uitsnede Legger Wateren 2022 Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Met het planvoornemen is sprake van de functiewijziging van een bestaand zorggebouw naar reguliere woningen. Het aantal (zorg)woningen neemt ten opzichte van de huidige situatie niet toe en de bestaande bebouwing binnen het plangebied blijft behouden. Behoudens de aanleg van enkele aanvullende parkeerplaatsen is ten opzichte van de huidige planologische en feitelijke situatie geen sprake van een verhardingstoename. De verhardingsoppervlakte vanwege nieuwe parkeerplaatsen is dermate klein dat dit geen gevolg heeft voor de waterhuishoudkundige situatie, derhalve dat er geen compenserende maatregelen uitgevoerd hoeven te worden. Omdat het aantal woningen binnen het plangebied niet toeneemt, is een toename van huishoudelijk afvalwater niet te verwachten. Conclusie Op basis van de randvoorwaarden en uitgangspunten is de ontwikkeling in zowel ruimte als tijd waterneutraal uit te voeren. Er worden dan ook vanuit het oogpunt van de waterhuishouding geen belemmering verwacht ten aanzien van de bestemmingswijziging en de uitvoering van het plan.

4.4

Cultuurhistorie Toetsingskader In de toelichting van het bestemmingsplan dient een beschrijving te worden opgenomen hoe met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening wordt gehouden (artikel 3.1.6, lid 5 Bro). De opsteller en vaststeller van het bestemmingsplan is daarmee dus verplicht om breder te kijken dan alleen naar het facet archeologie. Ook de facetten historische (steden)bouwkunde en historische geografie dienen te worden meegenomen in de belangenafweging. Hierbij gaat het om zowel beschermde als niet formeel beschermde objecten en structuren. Beleid provincie Noord-Holland De provincie heeft op het vlak van cultuurhistorie het beleidsdocument 'De Leidraad

blad 27 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Landschap en Cultuurhistorie 2018' vastgesteld. Dit beleidsdocument betreft een handreiking voor het inpassen van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landschap, zoals bebouwing, agrarische bedrijven, infrastructuur of vormen van energieopwekking. Deze leidraad is verankerd in de provinciale Omgevingsverordening NH2020.

Uitsnede Informatiekaart Landschap en Cultuurhistorie met plangebied gearceerd in rood (Bron: Leidraad Landschap en Cultuurhistorie 2018, bewerking Antea Group 2022). Beleid gemeente Bergen Binnen de gemeente Bergen geldt de 'Beleidsnota Cultuurhistorie 2009-2018', waarin is opgenomen dat indien een ontwikkelingslocatie een grotere cultuurhistorische waarde heeft, cultuurhistorie in de besluitvorming betrokken dient te worden. Onderdeel van het beleid zijn de Historische Geografische kaart en de Archeologische Historische Bouwkunde kaart. Hieronder zijn uitsneden van deze kaarten met het plangebied gearceerd in rood opgenomen.

Uitsnede Archeologie historische bouwkunde kaart met plangebied in rood gearceerd (bron: gemeente Bergen 2005, bewerking Antea Group 2022).

blad 28 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

Uitsnede Historische geografie met plangebied in rood gearceerd (Bron: gemeente Bergen 2005, bewerking Antea Group 2022). Beoordeling Op basis van de provinciale en gemeentelijke cultuurhistorische waardenkaart blijkt dat er binnen het plangebied geen sprake is van cultuurhistorisch waardevolle objecten. Het plangebied grenst wel aan het Zakedijkje, op de gemeentelijke waardenkaart gemarkeerd als dijk met vanuit historische geografie een cultuurhistorische waarde. Het planvoornemen betreft een functiewijziging van de opstallen binnen het plangebied en wijzigt daarmee het Zakedijkje niet. Conclusie Het voornemen doet geen afbreuk aan cultuurhistorische waarden binnen of in de omgeving van het plangebied.

4.5

Archeologie Toetsingskader In Europees verband is het zogenaamde 'Verdrag van Malta' tot stand gekomen. De uitgangspunten van dit verdrag dienen te worden vertaald in nationale wetgeving. In Nederland heeft deze vertaling plaatsgevonden in de Erfgoedwet, welke in werking is getreden op 1 juli 2016. Ten aanzien van het aspect 'archeologie' is in art. 9.1, lid 1 van de Erfgoedwet, welk artikel een deel van het overgangsrecht regelt, bepaalt dat tot het tijdstip waarop de Omgevingswet in werking treedt onder meer Hoofdstuk V, paragraaf 1 van de inmiddels vervallen Monumentenwet 1988 van toepassing blijft. In Hoofdstuk V, paragraaf 1 is vastgelegd dat een gemeente in de ruimtelijke besluitvorming (w.o. bestemmingsplannen en omgevingsvergunningen voor planologisch afwijken) rekening dient te houden met de in de grond aanwezige dan wel te verwachten monumenten (artt. 38a t/m 41 Monw 1988). Daartoe kan de gemeente in dat besluit regels stellen, bijvoorbeeld tot het doen van archeologisch onderzoek. Het al dan niet stellen van regels ten aanzien van archeologie dient te rusten op voldoende informatie over de archeologische situatie (ECLI:NL:RVS:2011:BU7102, r.o. 2.9.7). Deze informatie kan worden verkregen door

blad 29 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

gebiedsdekkende kaarten waarop archeologische verwachtingswaarden zichtbaar zijn. Op basis hiervan kan archeologisch beleid worden ontwikkeld.

Uitsnede archeologische waardenkaart met plangebied met rood omkadert (Bron: beleidskaart archeologie, bewerking Antea Group 2022). Beoordeling Op basis van de archeologische beleidskaart van de gemeente Bergen (NH) is het plangebied gelegen in een gebied waar een archeologische onderzoeksplicht geldt bij bodemingrijpen met een verstoringsdiepte van meer dan 40 cm en een verstoringsoppervlakte van meer dan 500 m2 . De oppervlakte- en diepteondergrenzen bij het planvoornemen worden niet overschreden, en daarom is er geen archeologisch onderzoek benodigd. De archeologische dubbelbestemming wordt bestendigd. Conclusie Het planvoornemen voorziet in beperkte grond verstorende werken, welke onder de grens voor archeologisch onderzoek vallen.

4.6

Ecologie

4.6.1

Natuurgebieden Toetsingskader De Wet natuurbescherming (Wnb) is een wet van 16 december 2015, houdende regels ter bescherming van de natuur. De Wet natuurbescherming is in werking getreden op 1 januari 2017 en vervangt daarmee het voorheen geldende wettelijke stelsel voor de natuurbescherming, zoals neergelegd in de Natuurbeschermingswet 1998, de Flora- en faunawet en de Boswet. De wet regelt ten eerste de taken en bevoegdheden ten behoeve van de bescherming van natuurgebieden en planten- en diersoorten. Daarnaast bevat de wet onder meer bepalingen over de jacht en over houtopstanden. In de Wet natuurbescherming is de Europese regelgeving omtrent natuurbescherming, zoals vastgelegd in de Vogelrichtlijn (Richtlijn

blad 30 van 108

Ruimte - Antea Nederland B.V.

concept bestemmingsplan Saenehof Bergen Gemeente Bergen (NH.) Projectnummer 0479061.100

2009/147/EG, 30 november 2009) en Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/43/EEG, 21 mei 1992) als uitgangspunt genomen. De gebiedsbescherming van de Natura 2000-gebieden is geregeld in hoofdstuk 2 van de Wnb. Beoordeling Het dichtstbij gelegen Natura 2000-gebied betreft het Noordhollands Duinreservaat dat op ca. 1,2 km van het plangebied ligt. Natura 2000-gebieden kunnen schade ondervinden wegens diverse aspecten zoals verdroging, oppervlakteverlies, verontreiniging, versnippering, optische verstoring, verzuring en vermesting. Daar het plangebied niet direct grenst aan een Natura 2000-gebied, is van direct schade geen sprake. Mogelijk kan depositie van stikstof vanwege het planvoornemen wel negatieve gevolgen hebben voor omliggende Natura 2000-gebieden. De exacte mate van stikstof depositie dient voor het bouwplan voor de gebruiksfase bepaald te worden. Daarom is hiervoor een AERIUS-berekening uitgevoerd, welke is bijgevoegd als Bijlage 1 bij deze toelichting. Hieronder wordt het resultaat van de AERIUS-berekening besproken. Gebruiksfase De relevante emissies van stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3) ten behoeve van de herbestemming vinden in de gebruiksfase plaats door de verkeersbewegingen van en naar de woningen. De woningen zijn vandaag reeds in gebruik als aanleunwoningen en zullen herbestemd worden als reguliere woningen.

De berekening is verricht middels het programma AERIUS-calculator. Hierin is het gebruikte verkeersnetwerk in de gemodelleerde situatie identiek aan de referentiesituatie, maar is de verkeersintensiteit verhoogd van de kentalcategorie 'aanleunwoning' naar 'huur, appartement midden/goedkoop (incl. sociale huur). Uit de berekening blijkt dat het projecteffect op de Natura2000-gebieden kleiner is dan of gelijk is aan 0,00 mol/ha/jaar. Bij een dergelijke projectbijdrage zal het beoogde plan niet voor een significante toename in stikstofdepositie zorgen en kunnen negatieve effecten worden uitgesloten. Op basis van het onderzoek blijkt dat er geen ontheffing benodigd is voor het aspect stikstof. Aanlegfase Op 9 maart 2021 is voor de aanlegfase de Wet stikstofreductie en natuurverbetering door de Eerste Kamer aangenomen. Deze wet, die per 1 juli 2021 in werking is getreden, voorziet in een vrijstelling voor activiteiten van de bouwsector, zoals slopen en bouwen. De bij deze activiteiten vrijkomende emissies die zorgen voor stikstofdepositie mogen ban bij de beoordeling buiten beschouwing gelaten worden. Ten aanzien van planvoornemen zullen de gebouwen enkel herbestemd worden, er zullen geen bouwkundige werkzaamheden plaatsvinden. De enige bouwwerken die zullen plaatsvinden betreft het aanleggen van extra parkeerplaatsen, waarvoor in dit geval geen stikstofberekening benodigd is.