bij 2021-06-24 Jaarstukken Bergen 2020 met controleverklaring.pdf

Het weerstandsvermogen is vooralsnog voldoende om negatieve resultaten op te vangen. Risico's - Nieuwe bekostigingssystematiek. Wisselend beleid overheid. - Daling inkomsten door daling aantal leerlingen - Hoge ziekteverzuim. - Onvoldoende compensatie voor personele lasten - Aantrekken van goed gekwalificeerd personeel

Bestuurlijk belang

Gemeente Alkmaar behartigt het Portefeuillehouder A. Tromp bestuurlijk belang namens de K. Valkering deelnemende gemeenten. Bij (plv) statutenwijziging en ontbinding van de stichting raadpleegt Alkmaar onze gemeenteraad. Financieel belang: gemeente draagt niet bij aan financiële positie. Jaarrekening Ontwikkelingen 2019 2020 Aandelenkapitaal Impuls Exploitatie Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat

€0 €0 €0 (Nog geen jaarverslag 2020 ontvangen) 31-12-2019 2020 Ontwikkelingen € 26.597,490 € 31.554.039 € 2.523.501

.

Pagina 83 van 126 Jaarstukken 2020 v1

Leegstand door daling leerlingen Onderwijsachterstanden door Corona Claims op naar aanleiding van AVG.

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

13. Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Vestigingsplaats Alkmaar

soort Naamloze vennootschap

Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel.

programma Programma 2b: Een aantrekkelijke gemeente-Economische vitaliteit

Openbaar belang a. Het versterken van de strategische organisatie van en onderlinge afstemming tussen ondernemers, onderwijsinstellingen, kennisinstellingen en lokale en provinciale overheden in de regio Noord-Holland Noord verder te ontwikkelen b. Het bevorderen van samenhang in Noord-Holland Noord, zodat de regio effectief kan handelen bij samenwerkingsmogelijkheden met andere regio’s in Nederland of daarbuiten. Gemeentelijk belang Verbeteren vestigingsklimaat, meer aanbod voor bezoekers en meer werkgelegenheid voor inwoners. Ontwikkelingen (Markt) De regionale economische samenwerking in Noordontwikkelingen Holland Noord wordt gecontinueerd en versterkt gedurende de periode 2018-2025. Regionale ontwikkelingsmaatschappij is een actueel bestuurlijk gespreksonderwerp in 2021.

Bestuurlijk belang Bergen Elke aandeelhouder heeft 1 stem.

Portefeuillehouder en vertegenwoordiger in AV aandeelhouders

E. Bekkering A. Tromp (plv)

Financieel belang Jaarrekening 2019 2020 Ontwikkelingen Aandelenkapitaal €0 Impuls bijdrage €0 Exploitatiebijdrage €0 Financiële positie (Jaarverslag 2020 is nog niet ontvangen) Jaarrekening 31-12-2019 31-12-2020 Ontwikkelingen Eigen vermogen € 877.157 Vreemd vermogen € 2.133.430 Exploitatieresultaat € 211.505. .

Financiële positie De bijdrage van ONHN is 50% van de provincie en 50% van de gemeenten o.b.v. inwoneraantal. Risico's

De betrokken deelnemingen van ONHN – NHN Projectbeheer B.V. en NHN Vastgoed B.V. – zijn inmiddels geliquideerd.

Deelnemende partijen

Provincie N-H, Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk,

Pagina 84 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

14. N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Den Haag

Naamloze vennootschap

Programma 4: Een financieel gezonde gemeente

Openbaar belang Het behouden van substantiële marktaandelen in het Nederlandse publiek en semipublieke domein en het behalen van een redelijk rendement voor de aandeelhouders. Voorwaarden voor het realiseren van deze doelstellingen zijn het handhaven van de excellente kredietwaardigheid, het behoud van een scherpe inkooppositie en een zo effectief en efficiënt mogelijke bedrijfsvoering. Maatschappelijk verantwoord ondernemen is inherent aan de kernactiviteiten van BNG. Bijdrage beleidsdoelstellingen Een gezonde financiële positie en verantwoorde gemeentelijke lasten. Ontwikkelingen (Markt) In het eerste halfjaar 2020 is de nettowinst gedaald met ontwikkelingen 21%. Het resultaat van de financiële transacties is negatief beïnvloed door herwaarderingen van financiële instrumenten als gevolg van de hogere opslagen voor krediet- en liquiditeitsrisico’s. De solvabiliteitsratio’s zijn nagenoeg onveranderd gebleven en blijven daarmee op hoog niveau. De kredietvraag van met name de gemeenten was, mede door de financiële gevolgen van de Covid-19-pandemie, hoger dan verwacht. De verkoop van de Enecoaandelen door decentrale overheden heeft in het tweede kwartaal een negatief effect gehad op de kredietverstrekking. De Covid-19-pandemie heeft forse impact op de zorgsector.

Omdat het kabinet en zorgverzekeraars een vangnet voor hen hebben ingericht, zijn de gevolgen voor de BNG bank vooralsnog beperkt. Financiële Van de aandelen BNG Bank is 50% in bezit van het rijk en positie 50% van gemeenten en provincies. We hebben 149.994 aandelen in ons bezit met een nominale waarde van

Risico’s Deelnemende partijen

Aandeelhouders van de bank zijn uitsluitend overheden. De staat is voor de helft aandeelhouder van de aandelen, de andere helft is in handen van gemeenten, provincies en een hoogheemraadschap. Bestuurlijk belang Stemrecht is Portefeuillehouder A.J. v.d. Beld afhankelijk van A.Tromp (plv) het aandelenStemverhouding Bergen 0,02% bezit van de BUCH 0,16% gemeente Financieel belang Begroting Ontwikke 2018 2019 -lingen Aandelenkapitaal € 375.000 € 375.000 Impuls bijdrage €0 €0 Exploitatiebijdrage €0 €0 Financiële positie Jaarrekening 31-12-2018 31-12-2019 Ontwikke -lingen Eigen vermogen € 4.990.000.000 € 4.887.000.000 Vreemd vermogen € 132.519.000.000 € 144.802.000.000 Exploitatieresultaat € 337.000.000 € 163.000.000

Pagina 85 van 126 Jaarstukken 2020 v1

€ 2,50 per stuk. In 2019 is over het jaarresultaat een dividenduitkering vastgesteld van € 1,27 per aandeel. Het dividend wordt echter in verband met de maartregelen rondom het Coronavirus pas volgend jaar deels uitgekeerd. Bij de publicatie van de jaarcijfers 2020 wordt hierover meer bekend gemaakt. Gevoeligheid van het renteresultaat voor politieke en economische ontwikkelingen binnen de Europese Unie.

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

15. Coöperatief Stimuleringsfonds Duurzame Energie

Financiële positie

Het fonds is een revolverend fonds en houdt zich na de eerste storting in stand met de winsten uit duurzame energieprojecten. Door deze wijze van financiering behoudt het kapitaal van de coöperatie over een langere termijn zijn waarde.

Risico's

Het niet terugontvangen van de eerste storting.

Deelnemende partijen vestigingsplaats soort programma Castricum Coöperatie met Programma 3b: Een leefbare uitgesloten gemeente-Duurzaamheid en milieu aansprakelijkheid Openbaar belang De coöperatie heeft als doel het aanjagen van duurzame projecten via investeringen, waarna de opbrengsten uit deze projecten revolverend worden geïnvesteerd. Hiermee wordt een toenemende bijdrage aan de regionale duurzaamheidsdoelstellingen geleverd. Het fonds richt zich op duurzame projecten met een regionale uitstraling. Gemeentelijk belang De deelnemende gemeenten hebben de doelstelling om in 2020 de CO₂uitstoot met 20% te verminderen en 20% van de energie duurzaam op te wekken. De projecten van DECRA dragen daaraan bij. Het fonds heeft de ambitie om inwoners en bedrijven de gelegenheid te geven te participeren in de duurzame projecten waarin het fonds investeert. Ontwikkelingen (Markt) ontwikkelingen Bij de financiering van en participatie in projecten wordt een ruime definitie van het begrip duurzaamheid gehanteerd. Aspecten zoals regionale werkgelegenheid en innovatie worden nadrukkelijk in de afweging meegenomen. Hierdoor kan een diversiteit aan duurzame projecten worden ontwikkeld. Decra heeft besloten de focus te leggen in zonprojecten, omdat hier nog veel kansen liggen voor de deelnemende gemeenten.

Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen Portefeuillehouder E. Bekkering bestuur heeft een aantal en lid algemeen K. Valkering (plv) stemmen zoals vooraf in de bestuur. oprichtingsakte is vastgesteld. Stemverhouding Gemeente Bergen heeft 2 Bergen 10% stemmen. BUCH 35% Financieel belang Jaarrekening 2019 2020 Ontwikkelingen Aandelenkapitaal €0 €0 Impuls bijdrage €0 €0 Exploitatiebijdrage €0 €0 Financiële positie (jaarverslag 2020 nog niet ontvangen) Jaarrekening 31-12-2019 31-12-2020 Ontwikkelingen Eigen vermogen € 433.500 Vreemd vermogen € 9.130 Exploitatieresultaat € 67.024-

Pagina 86 van 126 Jaarstukken 2020 v1

Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard, Heiloo, Uitgeest en NV HVC.

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

16. Alliander Rotterdam

Naamloze vennootschap

Programma 4: Een financieel gezonde gemeente

Openbaar belang Alliander is een netwerkbedrijf. Zij zorgen voor een betrouwbare, betaalbare en bereikbare energievoorziening in een groot deel van Nederland. Bijdrage beleidsdoelstellingen Een gezonde financiële positie en verantwoorde gemeentelijke lasten. Ontwikkelingen (Markt) 2020 was een bijzonder jaar vanwege de coronacrisis, ontwikkelingen maar ondertussen ging ook de energietransitie onverminderd voort. De coronacrisis had invloed op de financiën. Zo heeft een deel van de grootzakelijke klanten door Corona minder stroom verbruikt. Het investeringsniveau steeg echter door de uitbreiding en verzwaring van het elektriciteitsnetwerk. Klanten hebben steeds meer behoefte aan elektriciteit en mogelijkheden om energie terug te leveren Financiële Corona heeft een negatieve impact van € 12 miljoen op positie het bedrijfsresultaat. Daarnaast liepen de kosten op doordat TenneT hogere tarieven in rekening heeft gebracht. Risico's - Krapte technische arbeidsmarkt - Corona - Cybersecurity - Energietransitie - Toekomstbestendigheid - Lange termijn financierbaarheid - Lange termijn oriëntatie van wet- en -regelgeving Deelnemende partijen

Bestuurlijk belang Stemrecht is Portefeuillehouder afhankelijk van het aandelenbezit Stemverhouding van de gemeente Financieel belang Jaarrekening 2019 Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

€ 1.204.000 €0 €0 31-12-2019 € 4.224.000.000 € 4.567.000.000 € 253.000.000

E. Bekkering

Bergen

6,1%

BUCH

10,0%

2020

Ontwikkeling

€ 1.204.000 €0 €0 31-12-2020 €4.328.000.000 € 5.094.000.000 224.000.000

Ontwikkeling

Gemeente Alkmaar, Bergen, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec, Texel Pagina 87 van 126

Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

PARAGRAAF G: GRONDBELEID Wat is grondbeleid? Grondbeleid is het samenhangende geheel van handelingen betreffende grondtransacties en -ontwikkeling. Het geeft aan welke mogelijkheden er zijn om een gebied tot ontwikkeling te brengen en welke rol de gemeente (actief/ faciliterend) hierin kan vervullen. Actief grondbeleid omvat alle fasen van het exploiteren van grond. De aankoop van gronden, sloop bouwrijp- en woonrijpmaken tot en met de uitgifte/verkoop van bouwgrond. Bij actief grondbeleid exploiteert de gemeente voor eigen rekening en risico gronden. De gemeente legt bij actief grondbeleid de publieke voorzieningen aan en kan in beginsel alle productiekosten doorberekenen in de gronduitgifteprijzen, mits de marktprijs niet wordt overschreden. Bij een actief grondbeleid wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Faciliterend grondbeleid houdt in dat de gemeente het particulieren mogelijk maakt grond te exploiteren. Gemeentelijke kosten verbonden aan de desbetreffende ontwikkelingen moet de gemeente verhalen op de particuliere exploitant. De gemeente koopt zelf geen grond aan en beperkt zich tot de wettelijke publieke taak. Deze taak bestaat vooral uit het toetsen van de plannen aan vastgestelde beleidskaders, inspraakprocedures, het vaststellen van het bestemmingsplan en zo nodig het exploitatieplan.

Bij faciliterend grondbeleid wordt geen gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. Grondbeleid in Bergen Het grondbeleid wordt gebruikt als sturingsinstrument om gemeentelijke doelstellingen te realiseren op verschillende beleidsterreinen, zoals ruimtelijke ordening, wonen, economische ontwikkeling, energietransitie, infrastructuur, duurzame leefomgeving en voorzieningen.

Actualisatie Grondbeleid In november 2019 is het geactualiseerde grondbeleid 2019-2022 vastgesteld door de raad. De gemeente neemt een actieve houding aan ten aanzien van strategische verwervingen maar voert in de basis een faciliterend grondbeleid bij ruimtelijke ontwikkelingen, tenzij het verdedigbaar is actieve grondpolitiek te voeren. De gemeente kiest voor faciliterend grondbeleid omdat de gemeente hierdoor weinig (financieel) risico loopt. Reden van deze risicobeperking is omdat gronden over het algemeen in bezit zijn van marktpartijen. Actief grondbeleid wordt niet uitgesloten, met name in het realiseren van maatschappelijke voorzieningen of sociale woningbouw kan het voorkomen dat de gemeente actief handelt. Wanneer wordt gekozen voor actief grondbeleid, zal de gemeente de grondexploitatie zelf voor haar rekening nemen. Deze grondexploitatie zal dan aan de Raad ter vaststelling worden voorgelegd. Hiermee worden de kredieten meerjarig vastgelegd. Deze grondexploitatie dienen volgens de BBV regelgeving jaarlijks te worden bijgesteld. Toetsingscriteria voor de keuze in faciliterend of actief grondbeleid zijn: gemeentelijke ambitie, beleidsdoelstellingen, maatschappelijk belang, grondpositie, het al dan niet ontbreken van marktinitiatief, risico’s en rendement. Rapportages P&C-cyclus Aan het opstellen van financiële rapportages van gemeenten zijn regels verbonden.

De Commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) verplicht gemeenten om in de begroting en jaarrekening een paragraaf over het grondbeleid op te nemen (artikel 9 lid 2). Het BBV is de afgelopen jaren gewijzigd, er is getracht de verantwoording en het toezicht te versterken door financiële gegevens inzichtelijker en transparanter te maken.

Pagina 88 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Verder heeft de Raad in 2021 voor het eerst de Nota Actualisatie Grondexploitatie (NAG) vastgesteld. Met deze NAG van de gemeente Bergen legt het college voor het eerst integraal verantwoording af aan de gemeenteraad over alle activiteiten op het gebied van ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. Deze projecten hebben zowel betrekking op ruimtelijke ontwikkelingen op gemeentegronden als op de ontwikkelingen op gronden in het bezit van particuliere initiatiefnemers.

Grondexploitatie Om de gemeenteraad in staat te stellen zijn controlerende rol adequaat te kunnen uitvoeren, is een transparant inzicht in de grondexploitaties en de geprognotiseerde resultaten noodzakelijk. Jaarlijks worden de grondexploitaties geactualiseerd. Aan de hand van de vastgestelde ruimtelijke kaders, uitgangspunten en planning worden eventuele afwijkingen in programma, fasering en resultaat inzichtelijk gemaakt.

De systematiek van de bestemmingsreserve Bouwkosten en Verhaal is niet langer van toepassing. Deze systematiek hield in de plan- en onderzoekskosten en de bijdrage uit het kostenverhaal van de top 10 projecten jaarlijkse te laten afrekenen met bovengenoemde reserve. Besloten is de systematiek in lijn met de BBV wetgeving te brengen en de kosten en opbrengsten binnen de begroting te verantwoorden. Het saldo van de vooruitbetaalde inkomsten cq de nog te ontvangen inkomsten, wordt jaarlijkse op overlopende balansposten verantwoord. Bij het afsluiten van de projecten wordt het resultaat uiteindelijk ten laste of ten gunste van de exploitatie gebracht.

Actuele prognose van de grondexploitaties Binnen de gemeente is sprake van één actieve grondexploitatie voor het project Small Five. In de NAG wordt deze grondexploitatie nader toegelicht

Voor de niet-kostenverhaal projecten bestaat er nog wel behoefte om via de Reserve RO projecten ad € 500.000,-, die in de raad van 20 mei 2021 wordt vastgesteld, de toekomstige planonderzoekskosten te dekken. Deze reserve is bedoeld voor die projecten waarvan de kosten (deels) niet verhaalbaar zijn. Hierbij moet gedacht worden aan onderzoek van (particuliere) initiatieven naar hun bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. Tevens wordt in deze fase onderzocht of het initiatief past binnen het gemeentelijk beleid. Net als bij de Reserve Bouwkosten en Verhaal wordt het college door de raad gemandateerd tot het doen van uitnamen uit de Reserve RO projecten.

Pagina 89 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Ontwikkelingen Op dit moment is er slechts een grondexploitatie, de Small Five actief. Deze grondexploitatie is voor het eerst in mei 2020 door de Raad vastgesteld. De grondexploitatie Mooi Bergen bestaande uit de twee deelprojecten Dorpsplein en Harmonielocatie, is per 31/12/2020 opgehouden te bestaan. In het intrekkingsbesluit Mooi Bergen is uw Raad hierover pas geleden geïnformeerd. Dit is tevens de reden dat de grondexploitatie Mooi Bergen in deze paragraaf grondbeleid niet meer is toegelicht.

Overige projecten Voor alle andere projecten geldt een faciliterende grondhouding. Voor deze projecten is geen grondexploitatie opgesteld.

Wel komen de deelprojecten Dorpsplein en Harmonielocatie separaat in het onderdeel MVA aan bod. Voor de overgebleven grondexploitatie de Small Five, worden de uitgangspunten van de reeds vastgestelde grondexploitatie nader getoetst. Hier wordt bij de eerste volgende rapportage over gerapporteerd. Het resultaat van de grondexploitatie Small Five 2021 is ten opzichte van de vastgestelde grondexploitatie 2020 verbeterd. Het contante waarde resultaat van de Small Five is met ca € 70.000,- verbeterd van € 771.000,- naar € 848.000,-. Deze verbetering wordt als volgt verklaard: • Het aantal woningen is met 7 woningen toegenomen en de vaste sociale grondprijs in categorie 1 met € 3.000,- (€ 59.000,voordelig); • De grondverkoop van een gemeentelijk perceel in Elkshove aan Kennemer Wonen is geschrapt (€55.000,- nadelig); • De fasering in de grondverkoop wordt eerder gerealiseerd waardoor een rentevoordeel wordt gerealiseerd (€ 60.000,voordelig)

Pagina 90 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

PARAGRAAF H: CORONA De uitbraak van COVID-19 (Corona) eind februari 2020 heeft een enorme impact gehad op ons allemaal. De wereldwijde pandemie heeft geleid tot ongekende omstandigheden. Onze inwoners, maatschappelijke instellingen en ondernemers zijn hard getroffen door de effecten en maatregelen van het coronavirus. Het kabinet heeft een omvangrijk pakket aan maatregelen getroffen om de ondernemers zoveel mogelijk te ondersteunen. Op lokaal niveau zijn maatregelen genomen om instellingen en ondernemers te helpen. Hierbij is de blik ook vooruit gericht op het post corona tijdperk. In deze (nieuwe) paragraaf wordt ingegaan op de gevolgen van de coronacrisis. Herstelfonds coronamaatregelen De raad heeft op 4 juni 2020 een economisch en maatschappelijk herstelfonds Corona in het leven geroepen ad € 398.000,-. Hiervan is in 2020 € 108.000,- uitgegeven aan kwijtschelding huur voor huurders van gemeentelijk vastgoed en € 228.000,- besteed aan overige activiteiten. Uw raad is via de maandelijkse nieuwsbrief over de voortgang hiervan geïnformeerd. werkorganisatie BUCH De coronacrisis heeft een behoorlijke claim gelegd op de inzet vanuit de werkorganisatie BUCH. In 2020 zijn veel medewerkers bezig geweest met taken die gerelateerd zijn aan de crisis. Deze komen niet direct tot uitdrukking tot extra kosten, omdat deze in de reguliere salariskosten zitten.

Waar binnen de gemeenten de grootste kostenposten zitten in de overbruggingsuitkeringen jeugdzorg en WMO en de uitgaven als gevolg van de herstelfondsen, zitten de kosten bij de werkorganisatie voornamelijk in de inhuur van medewerkers op posities waar extra druk ontstond zoals bijvoorbeeld bij afvalstations, Boa’s, de postkamer etc.

Daarnaast zijn kosten gemaakt voor de communicatie over de genomen maatregelen, voor beschermingsmiddelen en kosten voor een hart onder de riem voor alle medewerkers. Zoals in de toelichting op de lasten is opgenomen, zijn er ook kosten die lager zijn uitgevallen als gevolg van de crisis zoals de kosten voor koffie en thee, kopieer- en afdrukkosten en kantoorartikelen. In totaal gaat het om € 570.729,- aan extra lasten. Het aandeel van Bergen is conform de verdeelsleutel (32,86%) € 187.542,-. Financieel effect 2020 In financieel opzicht heeft de coronacrisis een behoorlijke impact gehad op de gemeentefinanciën. Zo is in 2020 de uitvoering van de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (TOZO) als nieuwe taak bij de gemeente ondergebracht. Daarnaast zijn afspraken gemaakt met zorgaanbieders over de continuering van jeugdzorg en Wmo begeleiding. Verder zijn er lager inkomsten uit parkeren en toerisme. Het rijk heeft ons hier gedeeltelijk voor gecompenseerd. In de onderstaande tabel wordt een overzicht gegeven van de effecten op de baten en lasten die gerelateerd zijn aan de coronacrisis:

Pagina 91 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Pagina 92 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

De niet gerealiseerde lasten door corona zijn gebaseerd op een inschatting van de vakafdelingen naar aanleiding van de analyse van de jaarrekening 2020. Risico’s en vooruitzichten De vooruitzichten voor 2021 zijn nog steeds onzeker. Hierbij komen een aantal vragen naar boven: - In welke mate blijft het Rijk de gemeenten in 2021 compenseren? - Welke ondersteuning kunnen ondernemers in 2021 van het Rijk tegemoet zien? - Hoe ontwikkelt de economie en werkgelegenheid zich als de steunmaatregelen worden afgebouwd? - In hoeverre is er in 2021 nog een effect op de inkomsten uit parkeren en toeristenbelasting? De volgende risico’s zijn voor 2021 onderkend: - Toename bijstandsgerechtigden - Extra beroep op schuldhulpverlening - Financiële problemen bij maatschappelijke en culturele instellingen - Continuering zorgkosten - Extra handhaving - Extra kosten communicatie - Onvoldoende capaciteit werkorganisatie BUCH - Onvoldoende compensatie vanuit het Rijk - Lagere inkomsten uit toeristenbelasting en parkeren. Er is gekozen om deze risico’s in Naris als één totaal risico ‘coronacrisis’ op te nemen met een risicobedrag van € 1.000.000 en een kans van 60%.

Pagina 93 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Pagina 94 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

JAARREKENING 2020 4.1 BALANS PER 31 DECEMBER 2020

ACTIVA (bedragen x € 1.000) Vaste activa Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut Investeringen met een economisch nut, waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven: Investeringen in de openbare ruimte met een maatschappelijk nut Financiële vaste activa Kapitaalverstrekkingen aan: - deelnemingen Leningen aan: - woningbouwcorporaties Overige langlopende leningen Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van een jaar of langer

Totaal vaste activa

2020

2019

11.307

Vaste passiva Eigen vermogen 19.112 Algemene reserve Bestemmingsreserves 51.195 Gerealiseerd resultaat

51.732 26.366 89.405

504 2.529 2.998

PASSIVA (bedragen x € 1.000)

24.569 Voorzieningen 94.876 Voorzieningen voor verplichtingen, verliezen en risico's Voorzieningen ter egalisering van kosten Voorzieningen voor middelen van derden waarvan de 504 bestemming gebonden is

520 6.551

3.127 Vaste schulden, met een rentetypische looptijd van een 5.357 jaar of langer Onderhandse leningen van: 1.333 - binnenlandse banken en overige financiële instellingen 10.321 Waarborgsommen

95.956

105.197 Totaal vaste passiva

Pagina 95 van 126 Jaarstukken 2020 v3

2020

2019

39.858 1.523 -149 41.232

35.878 1.296 964 38.138

3.760 2.171

3.861 1.717

3.378 9.309

1.485 7.063

66.868 39 66.907

74.516 37 74.553

117.448

119.754

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

ACTIVA (bedragen x € 1.000) Voorraden Onderhanden werk, waaronder bouwgronden in exploitatie Voorraad algemeen Uitzettingen met een rentetypische looptijd van korter dan een jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan een jaar Overige vorderingen Liquide middelen Kassaldi Banksaldi Overlopende activa De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen nog te ontvangen voorschotbedragen die ontstaat door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel uitgesplitst naar de nog te ontvangen bedragen van: - Het Rijk Overige nog te ontvangen bedragen, en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

2020

2019

43 1.045 1.088

9.850 8.454 3.650 21.954 9 570 579

PASSIVA (bedragen x 1.000)

2020

Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd 222 korter dan een jaar 1.045 Overige schulden 1.267 Overlopende passiva Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en 8.653 die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten 4.112 gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume 2.076 De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen 14.841 ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten 5 van volgende begrotingsjaren uitgesplitst naar de ontvangen 589 bedragen van: 594 - Europese overheidslichamen - Het Rijk Overige vooruitontvangen bedragen die ten bate van volgende begrotingsjaren komen

2019

3.429 3.429

2.705 2.705

3.536

3.813

4.500

1.505

890 8.926

5.249 10.567

0

34

10.226 10.226

11.093 11.127

Totaal vlottende activa

33.847

27.829 Totaal vlottende passiva

12.355

13.272

Totaal generaal

129.803

133.026 Totaal generaal

129.803

133.026

59.662

63.845

Recht op verliescompensatie krachtens de Wet op de vennootschapsbelasting

0

0 Gewaarborgde geldleningen en garantstellingen

Pagina 96 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

4.2 OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN OVER 2020 Resultaat voor bestemmen: In deze tabel worden de baten en lasten per programma-onderdeel in beeld gebracht. In de kolom verschillen worden staan de afwijkingen tussen de begrote (na wijz.) en gerealiseerde baten en lasten gepresenteerd. Het betreft hier in eerste instantie de verschillen in de exploitatie, waarbij geen rekening wordt gehouden met voorgenomen en gerealiseerde dotaties of onttrekkingen aan reserves. Omschrijving Programma onderdeel 1a Inwoners en bestuur 1b Samen Leven 1c Kerngericht en ondersteunend 1d Een veilige gemeente Totaal programma 1 2a Cultuur, recreatie en toerisme 2b Economische vitaliteit 2c Een bereikbare gemeente Totaal programma 2 3a Wonen en leefomgeving 3b Duurzaamheid en milieu 3c Beheer en onderhoud Totaal programma 3 4a Algemene dekkingsmiddelen 4b Overhead 4c Overige 4d Bedrag onvoorzien 4e Heffing VPB Totaal programma 4

Primitieve Begroting 2020 Baten Lasten Saldo 424 2.958 -2.534 5.630 26.787 -21.157 0 72 -72 57 3.632 -3.575 6.111 33.449 -27.338 759 2.168 -1.409 218 325 -107 0 585 -585 977 3.078 -2.101 2.074 5.733 -3.659 9.941 8.914 1.027 898 9.508 -8.610 12.913 24.155 -11.242 57.645 933 56.712 40 11.367 -11.327 0 0 0 0 10 -10 0 33 -33 57.685 12.343 45.342

Begroting na wijziging 2020 Baten Lasten Saldo 438 3.980 -3.542 13.254 36.560 -23.306 0 72 -72 55 3.451 -3.396 13.747 44.063 -30.316 768 2.939 -2.171 215 804 -589 0 875 -875 983 4.618 -3.635 1.039 4.242 -3.203 10.260 9.866 394 1.338 9.432 -8.094 12.637 23.540 -10.903 60.269 2.871 57.398 42 10.701 -10.659 0 0 0 0 10 -10 0 35 -35 60.311 13.617 46.694

Totaal saldo van baten en lasten

77.686

87.678

73.025

4.661

85.838

1.840

Pagina 97 van 126 Jaarstukken 2020 v3

Baten 383 12.030 0 61 12.474 767 195 0 962 6.591 10.342 1.431 18.364 58.835 44 7 0 0 58.886

Werkelijk 2020 Lasten 4.059 34.692 68 3.419 42.238 2.498 795 804 4.097 10.260 9.917 9.299 29.476 1.025 10.628 82 11 34 11.780

Saldo -3.676 -22.662 -68 -3.358 -29.764 -1.731 -600 -804 -3.135 -3.669 425 -7.868 -11.112 57.810 -10.584 -75 -11 -34 47.106

Baten -55 -1.224 0 6 -1.273 -1 -20 0 -21 5.552 82 93 5.727 -1.434 2 7 0 0 -1.425

90.686

87.591

3.095

3.008

Verschillen 2020 V/N Lasten V/N N -79 N N 1.868 V V 4 V V 32 V N 1.825 V N 441 V N 9 V V 71 V N 521 V V -6.018 N V -51 N V 133 V V -5.936 N N 1.846 V V 73 V V -82 N V -1 N V 1 V N 1.837 V V

-1.753

N

Saldo V/N -134 N 644 V 4 V 38 V 552 V 440 V -11 N 71 V 500 V -466 N 31 V 226 V -209 N 412 V 75 V -75 N -1 N 1 V 412 V 1.255

V

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Mutaties reserves: Omschrijving Programma onderdeel 1b Samen Leven Totaal programma 1 2a Cultuur, recreatie en toerisme 2b Economische vitaliteit Totaal programma 2 3a Wonen en leefomgeving 3b Duurzaamheid en milieu 3c Beheer en onderhoud Totaal programma 3 4b Overhead 4c Overige Totaal programma 4 Totaal mutaties reserves

Omschrijving

Totaal saldo baten en lasten Totaal mutatie reserves Saldo Gerealiseerd resultaat

Primitieve Begroting Begroting na wijziging 2020 2020 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 150 157 -7 110 157 -47 150 157 -7 110 157 -47 35 32 3 0 0 0 0 0 0 336 398 -62 35 32 3 336 398 -62 323 0 323 332 550 -218 0 0 0 14 241 -227 0 276 -276 0 80 -80 323 276 47 346 871 -525 110 0 110 110 0 110 0 3.534 -3.534 1.362 4.282 -2.920 110 3.534 -3.424 1.472 4.282 -2.810 618

3.999

-3.381

2.264

5.708

Baten 110 110 0 336 336 628 14 0 642 110 1.362 1.472

Werkelijk 2020 Lasten 157 157 0 398 398 550 241 177 968 0 4.281 4.281

Saldo -47 -47 0 -62 -62 78 -227 -177 -326 110 -2.919 -2.809

Baten 0 0 0 0 0 296 0 0 296 0 0 0

2.560

5.804

-3.244

296

Baten 90.686 2.560 149 93.395

Werkelijk 2020 Lasten 87.591 5.804 0 93.395

-3.444

Primitieve Begroting Begroting na wijziging 2020 2020 Baten Lasten Saldo Baten Lasten Saldo 77.686 73.025 4.661 87.678 85.838 1.840 618 3.999 -3.381 2.264 5.708 -3.444 -1.280 0 -1.280 1.604 0 1.604 77.024 77.024 0 91.546 91.546 0

Saldo 3.095 -3.244 149 0

Baten 3.008 296 -1.455 1.849

Verschillen 2020 V/N Lasten V/N V 0 V V 0 V V 0 V V 0 V V 0 V V 0 V V 0 V V -97 N V -97 N V 0 V V 1 V V 1 V V

-96

N

Verschillen 2020 V/N Lasten V/N V -1.753 N V -96 N N 0 V V -1.849 N

Saldo 0 0 0 0 0 296 0 -97 199 0 1 1

V/N V V V V V V V N V V V V

200

V

Saldo V/N 1.255 V 200 V -1.455 N 0 V

Het totaal van baten en lasten voor bestemmen betreft een voordelig resultaat van € 3.095.000,-. Het totaal mutaties reserves is € 3.244.000,nadelig. Per saldo betekent dit een nadelig resultaat van € 149.000,-. Ten opzichte van het begrote nadelige resultaat € 1.604.000,- is het een voordeel van € 1.455.000,-. Zie voor een toelichting op de mutaties van de reserves, de toelichting op het eigen vermogen bij de balans. Pagina 98 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

4.3 GRONDSLAGEN VOOR W AARDERING EN RESULTAATBEPALING Inleiding De jaarrekening is opgesteld met inachtneming van de voorschriften zoals opgenomen in het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) en de Financiële verordening 2017 waarin de uitgangspunten voor het financiële beleid, alsmede de regels voor het financiële beheer en voor de inrichting van de financiële organisatie zijn opgenomen. Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening De waardering van de activa en passiva vindt plaats op basis van historische kosten cq, verkrijgingsprijs. Tenzij bij de desbetreffende balanspost anders is vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarden. De baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Baten en winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn gerealiseerd. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het begrotingsjaar, worden in acht genomen indien zij voor het opmaken van de jaarrekening bekend zijn geworden.

Personeelslasten worden in principe toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Als gevolg van het formele verbod op het opnemen van voorzieningen cq. schulden uit hoofde van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume, worden sommige personele lasten echter toegerekend aan de periode waarin uitbetaling plaatsvindt; daarbij moet worden gedacht aan componenten zoals ziektekostenpremie ten behoeve van gepensioneerden en overlopende verlofaanspraken. Voor arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van een jaarlijks vergelijkbaar volume wordt geen voorziening getroffen of op andere wijze een verplichting opgenomen. De referentieperiode is dezelfde als die van de meerjarenraming, te weten vier jaar. Indien sprake is van (eenmalige) schokeffecten (bijvoorbeeld door reorganisaties) dient wel een verplichting opgenomen te worden.

Dividendopbrengsten van deelnemingen worden als bate genomen op het moment waarop het dividend betaalbaar wordt gesteld. Met betrekking tot de verwerking van de algemene uitkering heeft de commissie BBV een stellige uitspraak gedaan. Deze uitspraak houdt in dat in de jaarrekening de algemene uitkering wordt opgenomen conform de in het jaar laatst gepubliceerde accresmededeling, die doorgaans is opgenomen in de septembercirculaire van het boekjaar.

Pagina 99 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

BALANS Vaste activa Immateriële vaste activa

Materiele vaste activa

Algemeen De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen de verkrijgings- cq. vervaardigingsprijs verminderd met de afschrijving en waardeverminderingen die naar verwachting duurzaam zijn. Eventuele van derden verkregen specifieke investeringsbijdragen worden in mindering gebracht op het geactiveerde bedrag.

Algemeen Activa worden gewaardeerd op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs. De verkrijgingsprijs omvat de inkoopprijs en de bijkomende kosten. De vervaardigingsprijs omvat de aanschaffingskosten van de gebruikte grond- en hulpstoffen en de overige kosten, welke rechtstreeks aan de vervaardiging kunnen worden toegerekend. In de vervaardigingsprijs kunnen voorts worden opgenomen een redelijk deel van de indirecte kosten en de rente over het tijdvak die aan de vervaardiging van het actief worden toegerekend; in dat geval vermeldt de toelichting dat deze kosten worden geactiveerd.

Kosten van onderzoek en ontwikkeling van een bepaald actief De kosten van onderzoek en ontwikkeling worden in 5 jaar afgeschreven. De afschrijving van de geactiveerde kosten onderzoek en ontwikkeling vangt aan bij ingebruikname van het gerelateerde materiele vaste actief. Bijdragen aan activa in eigendom van derden Bijdragen aan activa van derden worden geactiveerd. Waardering vindt plaats tegen het bedrag van de verstrekte bijdragen, verminderd met afschrijvingen. De verleende bedragen worden afgeschreven in de periode waarin het betrokken actief van de derde op basis van de door de gemeente gestelde voorwaarden moet bijdragen aan de publieke taak.

Investeringen met economisch nut Deze materiele vaste activa zijn gewaardeerd tegen de verkrijgingsof vervaardigingsprijs. Specifieke investeringsbijdragen van derden worden op de desbetreffende investering in mindering gebracht. Op grondbezit met economisch nut (buiten de openbare ruimte) wordt niet afgeschreven. De gehanteerde afschrijvingstermijnen bedragen in jaren: Bij besluit van 3 oktober 2016 heeft uw raad de nota Activabeleid vastgesteld. Er wordt lineair afgeschreven. Hierna volgt de afschrijvingstabel materiële vaste activa:

Pagina 100 van 126 Jaarstukken 2020 v3

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….