bij 2021-06-24 Jaarstukken Bergen 2020 met controleverklaring.pdf

Pagina 56 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat uit de volgende componenten: I. Reserves II. Onbenutte belastingcapaciteit III. Post onvoorzien Ad. I Reserves De reserves zijn in twee typen onder te verdelen: de algemene reserve en de bestemmingsreserves. Algemene reserve Van de reserves vormt de algemene reserve het deel dat kan worden aangewend ter financiering van opgetreden risico’s. Bestemmingsreserves Van de bestemmingsreserves worden de bestemmingsreserve grote projecten en de bestemmingsreserve afschrijvingslasten sporthal niet meegenomen in de berekening van de weerstandscapaciteit. Grote projecten niet omdat daar een aparte risicoberekening van is en afschrijvingslasten sporthal niet omdat die effect op de exploitatie heeft door de jaarlijkse uitname. Uit bovenstaande tabel is af te lezen dat het 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 3,9 mln. Daarbij komen nog de overige risico’s vanuit de gemeenschappelijke regelingen afgerond op duizendtallen. Benodigde weerstandscapaciteit Gemeente Bergen

€ 3.900.000

Werkorganisatie BUCH

€ 790.000

Omgevingsdienst NHN

€ 5.000

WNK

€ 40.000

Totaal

€ 4.735.000

Ad. II Onbenutte belastingcapaciteit De onbenutte belastingcapaciteit is de mate waarin de OZB belasting maximaal verhoogd kan worden. Dit wordt berekend aan de hand van het berekende tarief dat gehanteerd moet worden als men een artikel 212 gemeente zou worden Voor 2020 is dit 1,853% ( bron blz. 139 mei circulaire 2019). Het gewogen gemiddeld OZB percentage Bergen was over 2019 1,095 en dus veel lager. Het verschil tussen het gewogen gemiddeld percentage van Bergen en het percentage artikel 212 is de onbenutte belastingcapaciteit.

Pagina 57 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Uiteraard zijn er andere belastingen, zoals bijvoorbeeld de toeristenbelasting en de parkeerbelasting, die door verhoging van de tarieven tot een meeropbrengst en verbetering van de weerstandscapaciteit kunnen leiden. Hiervoor bestaat geen wettelijk maximum, waardoor wij geen indicatie kunnen geven van de maximale omvang van deze ruimte. Ook kan er eventueel gekozen worden om 50% van de baggerkosten door te belasten aan de rioolheffing, 30% van de kosten straatreiniging door te belasten aan de rioolheffing en een % van de strandreiniging aan de afvalstoffenheffing. Dit wordt nu echter niet meegenomen. Ad. III Post onvoorzien Conform de financiële verordening van Bergen is een post van € 10.000,- opgenomen. Deze post kan via een raads- of college begrotingswijziging incidenteel worden ingezet als dekking. Het totaal van de hiervoor genoemde, in te zetten opties ter afdekking van incidentele risico’s blijkt uit de volgende tabel:

4. Beschikbare weerstandscapaciteit versus benodigde weerstandscapaciteit De berekende totale weerstandscapaciteit dient altijd hoger te zijn dan de benodigde weerstandscapaciteit. Dit is het geval.

5. Kengetallen Doelstelling van deze kengetallen en bijbehorende beoordeling is om op eenvoudige wijze inzicht geven over de financiële positie van de gemeente. Het gaat om de volgende kengetallen: 1. Netto schuldquote en de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. 2. Solvabiliteitsratio Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. 3. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar een gemeente is. Als de structurele baten hoger zijn dan de structurele lasten is een gemeente in staat om (structurele) tegenvallers op te vangen. 4. Grondexploitatie In dit kengetal wordt de waarde van de bouwgrond gerelateerd aan de totale baten. 5. Belastingcapaciteit Deze indicator geeft aan hoe de belastingdruk zich verhoudt tot het landelijk gemiddelde. De provincie heeft als financieel toezichthouder zogenaamde signaleringswaarden gedefinieerd. Deze signaleringswaarden moeten worden gezien als een hulpmiddel om het risico per kengetal in te schatten en zijn geen norm. De provincie onderscheidt drie categorieën: A: minst risicovol, B: gemiddeld risico en C: meest risicovol.

Pagina 58 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

In de onderstaande tabel worden de kengetallen met signaleringswaarden getoond: Signaleringswaarde A B

C

1a. Netto schuldquote

< 90%

100 - 130%

> 130%

1b. Netto schuldquote gecorr. voor alle verstrekte leningen. 2. Solvabiliteitsratio

< 90%

100 - 130%

> 130%

> 50%

20 - 50%

< 20%

3.

Structurele exploitatier.

> 0%

0%

< 0%

4.

Grondexploitatie

< 20%

20 - 35%

> 35%

5.

Belastingcapaciteit

< 95%

95 - 105%

> 105%

Hieronder worden de uitkomsten van de verschillende kengetallen gepresenteerd: KENGETALLEN netto schuldquote netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen solvabiliteitsratio structurele exploitatieruimte grondexploitatie belastingcapaciteit

Rek. Begr. Rek. 2019 2020 2020 79% 108% 62% 66%

98%

55%

6. Ontwikkelingen Oordeel Provincie betreffende begroting 2021: De provincie heeft geconstateerd dat de (meerjaren)begroting structureel en reëel in evenwicht is. Hierdoor vallen we ook in 2021 net als in de jaren ervoor niet onder preventief toezicht. 7. Conclusie We hebben berekend dat bij een benodigde weerstandscapaciteit van ca € 4,8 mln. het 90% zeker is dat alle eigen gemeentelijke risico's kunnen worden afgedekt. Ten opzichte van de beschikbare weerstandscapaciteit levert dat een uitstekende ratio op. Doordat er nog grote investeringen aankomen zoals bijvoorbeeld sporthal Egmond, fusie voetbal Egmond en de ontwikkelingen in Schoorl en Bergen en onderwijshuisvesting wordt een sterke stijging van de schuldquote voorzien. Het aandeel en risico op de grondexploitatie is in verhouding tot de totale inkomsten gering. De woonlasten blijven boven het landelijk gemiddelde maar stijgen minder dan het landelijk gemiddelde. Dit is ook te zien in de daling van de belastingcapaciteit.

29% 29% 32% 0% 0% 0% 2% 1% 0% 139% 134% 130%

Pagina 59 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

PARAGRAAF C: ONDERHOUD KAPITAALGOEDEREN In onze gemeente maken de inrichting en het beheer van de openbare ruimte met alles wat daarin en daarop ligt, ook wel de kapitaalgoederen genoemd, een belangrijk onderdeel uit van onze taken. Dit legt dan ook een aanzienlijk beslag op de financiële middelen. Deze paragraaf geeft inzicht in het (beleid met betrekking tot het) onderhoud van de kapitaalgoederen van de gemeente. a. Wegen en kunstwerken Het beheer en onderhoud wordt uitgevoerd conform het Beleidsplan Wegen 2021 t/m 2025. De beheerstrategie is afgestemd op het voldoen aan wet en regelgeving en de doelstellingen van de gemeente. Op basis van weginspecties (elke 2 jaar) wordt het uitvoeringsprogramma opgesteld. Hierbij worden de doelen en de wensen van de gemeente vertaald naar een jaarlijks onderhoudsprogramma. Het onderhoud wordt zo integraal als mogelijk gepland, om het aantal onderhoudsmomenten(en dus belemmering van de doorstroming) te beperken. Het gewenste onderhoudsniveau is basisniveau (in de kernen Aniveau). In 2020 zijn alle verhardingen voor het laatst geïnspecteerd. Uit deze weginspectie is gebleken, dat wordt voldaan aan de landelijke CROW norm.

De benodigde financiële middelen, om het areaal op ambitieniveau te houden, zijn bepaald voor de exploitatie (het daadwerkelijk uitvoeren van onderhoud en de overige kosten) en voor de investeringen op basis van technische noodzaak (budgetten voor rehabilitatie) voor de verhardingen. Grote 'nieuwe' overstijgende opgaven, zoals de energietransitie, ondergrondse ordening, circulariteit en klimaatadaptatie zijn uitdagingenwaar de gemeente voor staat en waar ook wegbeheer een inbreng heeft. Wij zoeken daarom steeds afstemming bij grootschalige ingrepen.

b. Riolering Het onderhoud en vervanging van de riolering voeren we uit conform het Gemeentelijk Rioleringsplan 2016 – 2020. De intentie is om, in afwachting van de inwerkingtreding van de omgevingswet, de looptijd van het GRP met twee jaren te verlengen. Naast de zorg voor de opvang en afvoer van afvalwater leggen we tevens drainage aan voor afvoer van grondwater en maken we meer ruimte voor hemelwater, door vijvers en sloten te verbreden (indien mogelijk in combinatie met natuurvriendelijke oevers) of door aanleg van bijvoorbeeld wadi’s. Binnen de kaders van het GRP wordt tevens aandacht besteed aan belangrijke nieuwe beleidsontwikkelingen zoals klimaatadaptatie, de invoering van de omgevingswet en de overstap naar risico gestuurd beheer. Naast het reguliere rioolbeheer zijn we met de andere waterkwaliteit- en kwantiteitbeheerders (regiogemeenten en Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier) op zoek naar financiële en technische optimalisatie van het rioolbeheer en daaraan rakende beleidsvelden zoals water. Dit doen we door gemeenschappelijke studies binnen het samenwerkingsverband. c. Water De gemeente richt zich in samenwerking met het hoogheemraadschap op: waterveiligheid; Kaderrichtlijn Water (KRW), Waterbeheer 21e eeuw (WB21); grondwaterbeheer; herinrichting en uitbreiding stedelijk gebied; recreatie; duurzaamheid en verbetering van de belevingswaarde van water.

Maatregelen worden in goede samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier uitgevoerd. Het hoogheemraadschap is verantwoordelijk voor het operationele regionale waterbeheer. Dit betekent dat zij zorgen voor droge voeten (veiligheid) en voor schoon en voldoende water. Ook klimaatadaptatie wordt samen met het hoogheemraadschap en gemeentes in de regio opgepakt. Water en groen vormen een

Pagina 60 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

belangrijke basis voor het klimaat adaptief maken van de openbare (en particuliere) ruimte. De gemeente heeft een baggerplan voor de watergangen in het bebouwde gebied. Uitgangspunt is een baggercyclus van 10 jaar. De prioriteiten voor het baggeren worden gelegd bij de doorstroming (afvoercapaciteit) en de baggerkwaliteit. In 2018 is de inventarisatie afgerond m.b.t. de gevolgen van het overdragen van het beheer en onderhoud van ons stedelijk watersysteem naar het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. In 2019 is samen met het hoogheemraadschap een aanvullende beheertekening (waar extra onderhoud nodig is ten opzichte van het reguliere onderhoud) in overleg met de diverse belanghebbenden opgesteld. Enkele wateren zijn niet overgedragen (zoals ’t Oude Hof en de Slotgracht in Egmond aan den Hoef). d. Groen en spelen Het opstellen van het Groenbeleidsplan 2020 – 2029 is in 2019 opgestart en wordt in 2021 vastgesteld. Het Bomenbeleidsplan uit 2016 wordt als bijlage toegevoegd aan dit Groenbeleidsplan. Hoofdthema’s zijn groenstructuur, onderhoudskwaliteit, biodiversiteit en bewonersparticipatie. Een fenomeen waar we de komende jaren nadrukkelijk rekening mee moeten houden is klimaatverandering (klimaatadaptatie): extreme wateroverlast en droogte, maar ook hittestress en de toename van fijnstof.

PWN heeft in verband met opwarming en hittestress beleid om nieuwe drinkwaterleidingen aan te leggen onder groene bermen in plaats van onder wegen. Een groene inrichting gaat daarom een steeds belangrijkere rol spelen. Het speelbeleid wordt uitgevoerd conform het Speelbeleidsplan 2012 – 2022.

e. Accommodaties In de Nota Vastgoed Portefeuille Management heeft uw raad het onderhoudsniveau van het gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Hieruit voortvloeiend wordt in een Meerjarenonderhoudsplanning inzicht gegeven in de te verwachten onderhoudsuitgaven. Voor een groot deel van de portefeuille wordt gewerkt met een egalisatievoorziening. Niet alle gebouwen worden hierin meegenomen. De Watertoren, De Beeck, Jan Ligthartstraat 4 en strategische verwervingen binnen het project “Mooi Bergen” worden gezien als aparte producten. Beleidskader Eind 2013 heeft de raad de nota Vastgoed Portefeuille Management vastgesteld waarin onder andere wordt voorgesteld om de samenstelling en het onderhoudsniveau van de vastgoedportefeuille te herijken. Het gewenste onderhoudsniveau wordt conform de NEN 2767 standaard begroot. Hierin onderscheiden we de volgende onderhoudsniveaus: 1. Het object dient in nieuwstaat te worden gehouden; 2. Het object dient in goede conditie te worden gehouden; 3. Het object dient in een redelijke conditie te worden gehouden; 4. Het object dient in matige conditie te worden gehouden; 5. Er wordt alleen onderhoud uitgevoerd als er problemen zijn; 6. Er is opdracht gegeven voor sloop. Voor de meeste operationele objecten van de gemeente is het onderhoudsniveau 3 of 4 van toepassing.

Bij niveau 3 mag enige veroudering wordt geaccepteerd, dit mag echter nooit het gebruik beperken. Meerjarenplanning en Financiën Meerjarenonderhoudsplanningen worden op basis van 2-jaarlijkse inspecties geactualiseerd. Jaarlijks wordt een bedrag toegevoegd aan de voorziening ‘onderhoud gemeentelijke gebouwen en woningen’. Het onderhoud aan het gemeentelijk vastgoed dat is

Pagina 61 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

opgenomen in de egalisatievoorziening wordt conform planning uitgevoerd. Jaarlijks worden de volgende onderhoudswerkzaamheden aan de gemeentelijke gebouwen gepland: - het buitenschilderwerk; - de vervanging van technische installaties; - bouwtechnische werkzaamheden - het preventief onderhoud; - klachtenafhandeling. De schoolgebouwen vallen direct onder beheer en onderhoud van de diverse schoolbesturen (is verder opgenomen in de paragraaf 1B Samenleven / onderwijshuisvesting). f. Openbare verlichting Het beleid openbare verlichting is in 2017 geactualiseerd. Dit is voor de komende planperiode de basis voor het vervangingsschema van lampsoorten en masten binnen de gemeente (aan de hand van de beheergegevens kwaliteit, levensduur, etc. en geplande integrale projecten). In de tabel op de volgende pagina staat een overzicht van alle beleidsvelden en de belangrijkste aandachtpunten.

Pagina 62 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Pagina 63 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

PARAGRAAF D: FINANCIERING 1. Inleiding In deze paragraaf staat de gemeentelijke financieringsfunctie centraal en de beheersing van bijbehorende risico’s. De gemeentelijke treasuryfunctie voert financiële taken uit binnen de kaders van de Wet financiering decentrale overheden (fido) en het treasurystatuut. Allereerst wordt in deze paragraaf ingegaan op de financieringsbehoefte. Daarna worden de verschillende risico’s en de beheersing hiervan behandeld. 2.

3. Risicobeheer Renterisico vlottende schuld (kasgeldlimiet) Een belangrijk uitgangspunt van de Wet fido is het vermijden van grote fluctuaties in de rentelasten. Teneinde een grens te stellen aan de korte financiering (rentetypische looptijd tot één jaar) is in de Wet fido de kasgeldlimiet opgenomen. De kasgeldlimiet wordt berekend als een vastgesteld percentage (8,5%) van het begrotingstotaal van de inkomsten. In de onderstaande tabel wordt de ontwikkeling van de kasgeldlimiet per kwartaal weergegeven.

Financieringspositie Kwartaal

Omvang leningenportefeuille

Kasgeldlimiet

Gem.netto saldo

Vrije ruimte *)

Bedragen x € 1.000

Rek 18

Rek 19

Rek 20

1

6.547

2.109

4.438

Stand per 01-01

73.703

81.983

74.516

2

6.547

-10.573

17.120

Nieuwe leningen

15.000

0

0

Reguliere aflossingen

6.720

7.467

7.648

3

6.547

-12.425

18.972

0

0

0

4

6.547

-10.199

16.746

Stand per 31-12

81.983

74.516

66.868

Rentekosten

2.291

2.133

1.857

Vervroegde aflossingen

*) -/- betekent een kasoverschrijding. Begrotingstotaal € 77,024 mln.

Door uitstel van projecten en investeringen en het ontvangen van de verzekeringsgelden van de Beeck is het in 2020 niet noodzakelijk geweest om nieuwe leningen aan te trekken.

Uit de bovenstaande tabel blijkt dat we alle kwartalen ruim binnen de norm zijn gebleven. Renterisico vaste schuld (renterisiconorm) De renterisiconorm is ingesteld om de rentegevoeligheid van de leningenportefeuille met een rentetypische looptijd van langer dan een jaar te beperken. De renterisiconorm wordt berekend als een vastgesteld percentage (20%) van het begrotingstotaal van de inkomsten. Het renterisico heeft betrekking op de vaste schuld en op het bedrag waarover renterisico wordt gelopen. Naast de renteherzieningen zijn hiervoor ook de herfinancieringen van belang, want het renterisico wordt verkleind door aflossingen in de tijd te spreiden.

Pagina 64 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

In onderstaande tabel wordt de renterisiconorm vergeleken met het renterisico: Bepaling rente risiconorm

15.405

Afgeloste leningen

7.649

Renteherziening

1.059

Ruimte onder rente risiconorm

6.697

Bedragen x € 1.000

Rek 18 10.046

Rek 19 9.061

Rek 20 8.484

Investeringen Desinvesteringen Aflossingen/ afschrijvingen Stand per 31-12 Rentebaten

985

577

2957

9.061

8.484

5.527

444

412

301

kelijk bedrag

Boek-

Boek-

Garantie-

borg-

waarde waarde

bedrag

stelling

31-12- 31-12-20 20 2.496 2.496

100%

102.400

50%

85.198

90.042

45.021

C HVC

9.767

100%

10.016

9.649

9.649

D MCA

11.345

9%

454

0

0

E Hypotheken particulieren F Hypotheken HVO

11.460

100%

389

234

234

8.945

100%

8.098

2.262

2.262

106.857 104.683

59.662

Totaal

148.799

A diverse instellingen en verenigingen Betreft vooral Magenta Zorg, Raphaël Stichting en Stichting Zorgcirkel. Deze hebben een solvabiliteitspercentage van respectievelijk 34%, 29% en 39%, wat als gezond beschouwd wordt. B WSW leningen Als het financieel niet goed gaat met een woningcorporatie zijn er verschillende vangnetten en buffers in het garantiestelsel: - Primaire zekerheid: De financiële middelen van de corporatie - Secundaire zekerheid: de borgstellingsreserve van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) - Tertiaire zekerheid: de achtervangpositie van Rijk en gemeenten. Alleen indien voorgaande zekerheden ontoereikend zijn, moeten Rijk en gemeenten op verzoek van het WSW renteloze leningen aan het WSW verstrekken. De kans dat onze gemeente als achtervang wordt aangesproken is bijzonder klein.

Pagina 65 van 126 Jaarstukken 2020 v1

%

4.882

B WSW leningen

Kredietrisico Het kredietrisico is het risico dat de tegenpartij niet aan haar contractuele verplichtingen kan voldoen en aan de gemeente de verstrekte lening niet terugbetaalt. In de volgende tabel worden de bedragen van de verstrekte leningen weergegeven:

Oorspron-

31-1219 2.702

A Diverse instellingen en verenigingen

De gemeente Bergen blijft ruim binnen de gestelde renterisiconorm.

Stand per 01-01

Omschrijving

2020

Rente risiconorm

Verstrekte geldleningen Bedragen x € 1.000

Waarborgen en garanties

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

C HVC Betreft garantstelling voor lening. Hier ontvangen we jaarlijks een provisie voor. Inschatting is dat HVC aan zijn verplichtingen kan blijven voldoen. Er wordt jaarlijks afgelost en de solvabiliteit stijgt. D MCA De MCA is gefuseerd met andere ziekenhuizen tot het Noordwest ziekenhuis. Vanwege deze fusie is de lening waarop de garantstelling betrekking had in 2020 afgelost. Hiermee is ook de garantstelling is vervallen.

Rentetoerekening De gemeente Bergen hanteert het systeem van integrale financiering. Dat wil zeggen dat er niet noodzakelijk een direct verband bestaat tussen individuele investeringen en de financiering van deze investeringen. De berekening van de rekenrente is met ingang van 2018 verplicht voorgeschreven. Eerdere toepassing was aanbevolen. Wij hebben deze aanbeveling overgenomen via onderstaande tabel.

E Hypotheken particulieren De hypotheken zijn veel lager dan de huidig Woz waarden van de woningen. Hierdoor is het risico van aanspreken op de garantstelling bijna nihil. F Hypotheken HVO Geen risico door huidige huizenmarkt, schaarste aan woningen en hoge WOZ waardes. Doordat er wisselingen waren van HVO naar Delta Lloyd naar Nationale Nederlanden waren er enige tijd geen up to date lijsten. Uit de nieuwe actuele inventarisatie blijkt dat de huidige stand circa 6 mln. lager is dan in 2019 gepresenteerd.

Pagina 66 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

PARAGRAAF E: BEDRIJFSVOERING

Bedrijfsvoering Voor de verantwoording over de bedrijfsvoering verwijzen wij u naar de jaarrekening van De BUCH. De GR Werkorganisatie BUCH is per 1 januari 2017 in werking getreden. De BUCH is een bestuursrechtelijke rechtspersoon op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr). De Wgr stelt dat bij de regeling waaraan uitsluitend colleges van burgemeesters en wethouders deelnemen, een bedrijfsvoeringorganisatie kan worden ingesteld in het geval de regeling uitsluitend wordt getroffen ter behartiging van de sturing en beheersing van ondersteunende processen en van uitvoeringstaken van de deelnemers. De BUCH is de bedrijfsvoeringorganisatie van de gemeenten Bergen NH, Uitgeest, Castricum en Heiloo. Aangezien bedrijfsvoering de enige taak is waarvoor de gemeenschappelijke regeling is opgericht, kent de gemeenschappelijke regeling derhalve ook maar één programma, namelijk het programma bedrijfsvoering. Informatiebeveiliging en privacy Gemeenten zijn verplicht om verantwoording af te leggen over de informatieveiligheid (zogenaamde ENSIA). Uitgangspunt is de horizontale verantwoording van het college aan de raad. In dit kader dient het college hierover in het jaarverslag een passage op te nemen. Genoemde verantwoording vormt de basis voor de verticale verantwoording aan de nationale partijen die een rol hebben in het toezicht op de informatieveiligheid.

De collegeverklaring ENSIA 2020 met de verantwoording is uw raad in het voorjaar van 2021 aangeboden. Daarin is tevens ingegaan op de in 2020 gezette stappen op het gebied van informatiebeveiliging en privacy en de beheersmaatregelen.

Rechtmatigheidsverantwoording Tot en met 2020 geeft de accountant een rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening af. Vanaf het boekjaar 2021 gaat het college verantwoording afleggen over de rechtmatigheid. Dat gebeurt in deze paragraaf. De accountant controleert deze verantwoording nog wel. In het laatste kwartaal van 2020 is de financiële commissie van de BUCH geïnformeerd over de laatste stand van zaken met betrekking tot de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. In 2021 ontvangt uw raad een voorstel over het door uw raad vast te stellen grensbedrag voor de verantwoording. De accountant betrekt deze verantwoording in zijn controle als onderdeel van de getrouwheid van de jaarstukken. De accountant geeft dan geen oordeel meer over de rechtmatigheid in zijn controleverklaring. Onderzoeken 213a Gemeentewet In de verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid van de gemeente (ex. 213a Gemeentewet) is bepaald dat het college jaarlijks de doelmatigheid van de uitvoering van het beleid onderzoekt en over de uitkomsten daarvan rapporteert in de paragraaf bedrijfsvoering. In 2020 zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd: - Evaluatie BUCH werkorganisatie; - Onderzoek inzet BUIG gelden.

Pagina 67 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

PARAGRAAF F: VERBONDEN PARTIJEN ALGEMEEN Deze paragraaf gaat over de verbonden partijen. Een gemeente kan zelf bepalen hoe een bepaalde gemeentelijke taak wordt uitgevoerd. De gemeente kan kiezen om de uitvoering zelf te doen of de uitvoering gezamenlijk te regelen met een aantal (regio)gemeenten. Indien de gemeente ervoor kiest om de taken in gezamenlijkheid uit te voeren, worden deze taken vaak weggezet in een verbonden partij. In deze paragraaf wordt conform artikel 15 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) inzicht verschaft in, en informatie verstrekt over, alle partijen waar de gemeente bestuurlijke en financiële banden mee onderhoudt en de ontwikkelingen die gaande zijn. Definitie verbonden partij? Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Als de verbonden partij een publiekrechtelijke rechtsvorm heeft, wordt gesproken over een gemeenschappelijke regeling. De gemeente heeft een bestuurlijk belang als ze zeggenschap heeft, middels vertegenwoordiging in het bestuur of middels stemrecht.

De gemeente heeft een financieel belang als aan een verbonden partij een bedrag ter beschikking wordt gesteld, wat niet verhaalbaar is als de verbonden partij failliet gaat of als de gemeente aansprakelijk is voor een bedrag indien de verbonden partij haar verplichtingen niet nakomt. Instellingen waarmee alleen een subsidierelatie is aangegaan zonder dat het hiervoor beschreven bestuurlijk en financieel belang aanwezig is, vallen buiten de definitie van verbonden partij. Visie en kaders De BUCH-gemeenten willen meer sturen op resultaten van de gemeenschappelijke regelingen en streven, met andere aangesloten gemeenten, naar omvorming van de huidige begroting van de gemeenschappelijke regelingen naar een outputbegroting (outputfinanciering van producten). Met het systeem van outputfinanciering kan meer grip worden gehouden op de gewenste resultaten en kunnen er resultaatverplichtingen worden afgesproken. Wensen van individuele gemeenten kunnen worden gerealiseerd door middel van dienstverleningsovereenkomsten (DVO).

Om deze wensen van de gemeenten in toekomstige samenwerkingsverbanden te waarborgen, willen de BUCHgemeenteraden in vroeg stadium participeren in het proces van de samenwerking. Op 28 januari 2016 is de nota Verbonden Partijen door uw raad vastgesteld. In deze nota zijn de uitgangspunten opgenomen voor sturing, beheersing en evaluatie van de samenwerkingsverbanden. Ook zijn de rollen van en verantwoordelijkheden van de raad en het college benoemd. Wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) In 2019 is een wijziging van de Wgr aangekondigd met als doel: 1. Het versterken van de controle binnen een samenwerkingsverband; 2. Vergroten van de invloed van de gemeenteraad; 3. Het vergroten van de ruimte om samen te werken conform de lokale opgaven, wensen en cultuur. Belangrijkste punten uit het in procedure gebrachte wetsvoorstel wijziging Wet gemeenschappelijke Regelingen: 







Pagina 68 van 126 Jaarstukken 2020 v1

Formaliseren van de actieve informatieplicht van het bestuur van de gemeenschappelijke regeling, vergelijkbaar met de informatieplicht van het college aan de gemeenteraad, zoals vastgelegd in artikel 169 van de Gemeentewet; Een gemeenschappelijke adviescommissie: een commissie bestaande uit raadsleden die het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling van advies kan voorzien, de besluitvorming van de raden van de deelnemende gemeenten met betrekking tot de gemeenschappelijke regeling kan voorbereiden of de raden van advies kan voorzien; Verruiming van de zienswijzeprocedure. Zienswijzen kunnen behalve in de begrotingscyclus, ook worden ingediend bij het treffen van de regeling en bij voorgenomen besluiten voordat die besluiten zijn genomen; Gemeenschappelijke regelingen moeten hun ontwerpbegroting 4 weken eerder gereed hebben; . …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….



Meer mogelijkheden voor de deelnemende gemeenten om per regeling keuzes te maken over de governance en legitimatie.

Verdiepende informatie per verbonden partij Op de volgende pagina’s vindt u van alle verbonden partijen een overzicht met informatie over onder meer het doel van de regeling, ontwikkelingen, bestuurlijke en financiële belangen. hulmiddel financiën Als hulpmiddel bij de financiële gegevens is een verkeerslichtenmodel toegevoegd, waarmee snel inzichtelijk wordt of de ontwikkeling positief is of niet. Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

Stijgt Daalt Daalt Stijgt Daalt Stijgt

Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk Blijft gelijk

Naam verbonden partij Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD) Veiligheidsregio NoordHolland Noord (VRNHN) Omgevingsdienst Noord Holland-Noord Recreatieschap Geestmerambacht Cocensus Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) Werkvoorzieningsschap Noord Kennemerland (WNK) Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)

Daalt Stijgt Stijgt Daalt Stijgt Daalt

ISOB-raad

Verbonden partijen gemeente Bergen In 2020 nam onze gemeente deel in 16 verbonden partijen. In het volgende schema hebben we alle verbonden partijen voor u opgenomen.

Werkorganisatie BUCH (BUCH) Intergemeentelijke Stichting Openbaar Basisonderwijs (ISOB) Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs NoordHolland Noord (SOVON) Ontwikkelingsbedrijf NHN N.V. (ONHN) N.V. Bank Nederlandse gemeenten (BNG) Duurzame energie coöperatie regio Alkmaar (DECRA) Alliander

Pagina 69 van 126 Jaarstukken 2020 v1

Rechtsvorm

Publiek / privaat

Financiële bijdrage 2020

Openbaar lichaam

Publiek

980.000

Openbaar lichaam

Publiek

2.384.000

Openbaar lichaam

Publiek

661.000

Openbaar lichaam

Publiek

6.908

Openbaar lichaam

Publiek

781.000

Openbaar lichaam

Publiek

134.592

Openbaar lichaam

Publiek

0

Openbaar lichaam

Publiek

99.000

Gemeenschappelijk orgaan Bedrijfsvoeringsorganisatie

Publiek Publiek

n.v.t. 22.973.702 n.v.t.

Stichting

Privaat

Stichting

Privaat

n.v.t. Naamloze vennootschap Naamloze vennootschap

Privaat Privaat

n.v.t. n.v.t.

Besloten vennootschap

Privaat

Naamloze vennootschap

Privaat

n.v.t.

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

Deelnemende partijen

1. Gezondheidsdienst Hollands Noorden (GGD)

Vestigingsplaats Alkmaar

soort Openbaar lichaam

programma Programma 1b: Een sociale en vitale gemeente-Samen-leven

Openbaar belang Het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de gezondheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. Bijdrage beleidsdoelstellingen De GGD voert de taken uit die die Wet Publieke Gezondheid opdraagt aan de gemeenten. Ontwikkelingen (Markt) Het jaar 2020 heeft voor de GGD Hollands Noorden ontwikkelingen grotendeels in het teken gestaan van de bestrijding van de Covid-19 pandemie. Zowel organisatorisch als financieel heeft dit enorme impact gehad op de organisatie. Naast de taken in de Covid-19 bestrijding, is het reguliere werk zo veel als mogelijk binnen de maatregelen doorgegaan. In 2020 is gestart met de doorontwikkeling van de jeugdgezondheidszorg en werd de uitvoering van taken op basis van de Wet verplichte GGZ een nieuwe taak. Financiële positie Over 2020 is een positief jaarresultaat behaald van €221.000. Dit is overwegend incidenteel van aard. De meerkosten als gevolg van de Covid-19 pandemie krijgt de GGD Hollands Noorden volledig vergoed voor het ministerie van VWS. Risico's Naar aanleiding van de aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek, dat door een aantal deelnemende gemeente in 2020 is uitgevoerd, heeft de GGD het risicomanagement verder ontwikkeld. Periodiek wordt een risicomonitor opgesteld en hierover wordt via de P&C cyclus gerapporteerd.

Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen Portefeuillehouder A. Tromp bestuur heeft een aantal Lid AB en DB K. Valkering (plv) stemmen afhankelijk van het Stemverhouding Bergen 4,1% aantal inwoners van de gemeente, welke het BUCH 13,7% vertegenwoordigt. Financieel belang Begroting 2019 2020 Ontwikkelingen Aandelenkapitaal €0 €0 Impuls bijdrage €0 €0 Exploitatiebijdrage € 969.000 € 980.000 Financiële positie Jaarrekening 31-12-2019 31-12-2020 Ontwikkelingen Eigen vermogen € 1.600.000 1.877.000 Vreemd vermogen € 15.448.000 16.875.000 Exploitatieresultaat € 1.373.000 € 221.000 *excl. Veilig Thuis en kinderopvang

Pagina 70 van 126 Jaarstukken 2020 v1

Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

2.

Veiligheidsregio Noord-Holland Noord (VRNHN)

Vestigingsplaats Alkmaar

soort Openbaar lichaam

programma Programma 1: Een sociale en vitale gemeente

Openbaar belang Het gezamenlijk behartigen van belangen, die de schaal van de individuele gemeenten te boven gaan, ten behoeve van de gezondheid van de bevolking in het samenwerkingsgebied. Bijdrage beleidsdoelstellingen Uitvoeren wettelijke taken uit de Wet veiligheidsrisico’s, door het organiseren en operationeel hebben van de brandweerzorg, de ambulancezorg, de GHOR, de multidisciplinaire kolom, de meldkamer en het veiligheidshuis. Ontwikkelingen (Markt) Het jaar 2020 was het jaar van de coronacrisis. Sinds ontwikkelingen donderdag 12 maart 2020 is de veiligheidsregio opgeschaald naar GRIP 4. Met deze opschaling werd een groot aantal bevoegdheden van de crisisbeheersing overgedragen aan de voorzitter van de veiligheidsregio. Sinds de uitbraak van het coronavirus werkt de veiligheidsregio nauw samen met de GGD Hollands Noorden, politie-eenheid Noord-Holland, het Openbaar Ministerie, de gemeenten in Noord-Holland Noord, ziekenhuizen, verpleeg- en verzorgingshuizen, buurregio’s en het Rijk om de gevolgen van deze pandemie te beperken. Nooit eerder is de veiligheidsregio zo lang opgeschaald geweest naar GRIP 4.

Financiële positie

Risico's

Deelnemende partijen

Het jaar 2020 eindigde met een bijzondere jaarwisseling namelijk een landelijk vuurwerkverbod. Doel was de spoedeisende hulp te ontlasten door vuurwerkgewonden te voorkomen. Gelukkig werd dit doel, ondanks dat er toch nog wat vuurwerk de lucht inging, bereikt en bleef het relatief rustig in onze regio tijdens de jaarwisseling. Het jaarrekeningresultaat over 2020 bedraagt € 3,4 mln positief. Hiervan heeft € 0,6 mln betrekking op de ambulancezorg en € 2,8 mln op de overige programma’s. Het voorstel is om het resultaat van de overige programma’s (€ 2,8 mln) conform de beleidslijn van het bestuur terug te geven aan de gemeenten. Daarnaast wordt een bedrag van € 451.000 onttrokken aan de algemene reserve en teruggegeven aan de gemeenten, zodat deze op de maximale 2,5% van de lasten komt. Bergen krijgt een bedrag terug van circa € 173.000,- Brandweervrijwilligers van rechtswege overgaan in een arbeidsovereenkomst (Europese wet- en regelgeving). - Tekort aan ambulanceverpleegkundigen. - IT-dreigingen (zoals virus en cyberaanval). - Materiële en personele schade bij omvangrijke incidenten. Gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec en Texel

Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen Portefeuillehouder P. Rehwinkel bestuur heeft een aantal Lid AB en DB A. Tromp (plv) stemmen afhankelijk van het Stemverhouding Bergen 5,7% aantal inwoners van de gemeente, welke het BUCH 13,4% Brandweercollega’s van team Leren, Innoveren en vertegenwoordigt. Kwaliteit brachten het boek ‘Leren van incidenten’ uit met Financieel belang de belangrijkste lessen van de afgelopen vijf jaar en Begroting 2019 2020 Ontwikkelingen deelden dat ook met verschillende regio’s. Aandelenkapitaal €0 €0 Impuls bijdrage €0 €0 Exploitatiebijdrage € 2.388.000 2.384.000 . Pagina 71 van 126 …………………… Jaarstukken 2020 v1 Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….…. De hulpverlening van de meldkamer, ambulancezorg, brandweerzorg, GHOR en het zorg- en veiligheidshuis bleef doorgaan, al kreeg de veiligheidsregio wel te maken met collega’s die uitvielen vanwege het coronavirus.

Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

31-12-2019 € 5.327.000 € 51.688.000 € 486.000

31-12-2020 € 8.228.000 € 48.257.000 € 3.425.000

Ontwikkelingen

Pagina 72 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

gerestitueerd aan de deelnemers naar verhouding van de lumpsum bijdrage milieutaken. Voor Bergen is dat € 50.532,00. De Algemene reserve staat op € 339.481,-. Dit is 2,50% van de lasten en daarmee voldoet dit als weerstandsvermogen aan het gewenste maximum percentage van 2,5%.

3. Omgevingsdienst Noord-Holland Noord Vestigingsplaats soort Programma Hoorn GR Programma 3: Een leefbare gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) De regeling wordt getroffen ter ondersteuning van de deelnemers bij de uitvoering van hun taken op het gebied van vergunningsverlening, toezicht en handhaving (landelijke milieu- en Wabotaken), duurzaamheid en de nieuwe omgevingswet. Gemeentelijk belang Voorkomen dan wel beperken van milieueffecten van bedrijfsactiviteiten. Ondersteunen en uitvoeren projecten uit duurzaamheidsbeleid en beleidsvisies. Deelnemende partijen Gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Drechterland, Enkhuizen, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Hoorn, Koggenland, Langedijk, Medemblik, Opmeer, Schagen, Stede Broec, Texel en Provincie Noord-Holland Ontwikkelingen (Markt) - De realisatie van de uitvoeringsprogramma’s en ontwikkelingen grote dossiers - zoals stikstof en circulaire economie hebben in 2020 voorop gestaan. De wijze van uitvoering heeft op enkele terreinen in aangepaste vorm moeten plaatsvinden vanwege de coronamaatregelen en het geen doorgang vinden van evenementen. - In 2020 heeft de voorbereiding op de Omgevingswet per 1 januari 2022 in volle gang plaatsgevonden. - Daarnaast is de VTH Strategie 2021– 2023 op 1 juli 2020 door het algemeen bestuur vastgesteld. inanciële positie

Risico's

De OD heeft last van een vergrijzend personeelsbestand waardoor de bestaande kennis en ervaring op termijn kan verdwijnen. De OD heeft een op verjonging gericht personeelsbeleid waarin o.a. wordt gewerkt met trainees. Bestuurlijk belang Bergen Elk lid van het algemeen bestuur heeft een vastgesteld aantal stemmen, waarbij de stemverdeling voor de gemeenten is gebaseerd op de combinatie van inwoneraantal en in te brengen budget. Het aantal stemmen voor de Provincie is gebaseerd op het in te brengen budget. Financieel belang Jaarrekening

K. Valkering E. Bekkering (plv) 4,0% 10,0%

2019

2020

Aandelenkapitaal Impuls Exploitatie Financiële positie Jaarrekening

€0 €0 € 641.000

€0 €0 € 661.000

31-12-2019

31-12-2020

Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat na mutaties reserves

€ 3.142.000 € 4.966.000 € 32.000

€ 5.766.000 € 9.443.000 2.797.000

Ontwikkeli ngen

Ontwikkeli ngen

De jaarrekening 2020 sluit met een positief resultaat van € 2.797.454,-. Een bedrag van € 960.662,- wordt Pagina 73 van 126

Jaarstukken 2020 v1

Portefeuillehouder en lid Algemeen Bestuur Stemverhouding Bergen BUCH

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

4. Recreatieschap Geestmerambacht Openbaar belang Binnen een gebied, als aangegeven op de bij deze gemeenschappelijke regeling behorende en als zodanig gewaarmerkte plattegrond: het bevorderen van een evenwichtige ontwikkeling van de openluchtrecreatie; het tot stand brengen en bewaren van een evenwichtig natuurlijk milieu; het tot stand brengen en onderhouden van een landschap. Deelnemende partijen Ontwikkelingen (Markt) ontwikkelingen

Financiële positie

Risico's

Gemeenten Alkmaar, Bergen, Heerhugowaard en Langedijk.

Het recreatieschap heeft zich in 2020 ingezet voor:  Het visieproces met een breed participatieproces dat in 2021 definitief wordt vastgesteld;  Natuurinclusieve recreatie (o.a. 2x per jaar maaien/afvoeren, zoombeheer).;  De opening van de natuurbegraafplaats Geestmerloo;  De ontwikkelingen op het terrein van Liber Terra;  De realisatie van de brug Twuyvermeer;  Het governance-onderzoek voor de meest gewenste bestuurlijke aansturing;  Door ontwikkelen van de planning & controlcyclus.

Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen bestuur heeft één stem. Onze gemeente heeft één lid in het Algemeen Bestuur, de andere partijen hebben ieder twee leden. Heerhugowaard, Langedijk en Bergen hebben elk 1 stem per lid en Alkmaar heeft twee stemmen per lid. Dit betekent dat ook de invloed van onze gemeente beperkt is. Financieel belang Jaarrekening 2019 Aandelenkapitaal Impuls Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat vóór resultaatbestemming

E. Bekkering A. Tromp (plv) 11,1 % 11,1%

2020 €0 €0 € 6.908

Ontwikkelingen

31-12-2019 € 7.049.799 € 525.112

31-12-2020 € 5.921.840

Ontwikkelingen

€ 1.268.684-

€ 1.127.940-

€0 €0 € 6.720

€ 371.363

Het reguliere beheer en toezicht zijn volgens planning uitgevoerd. De bijdrage van gemeente Bergen is beperkt. Zij heeft een vaste jaarlijkse bijdrage (wordt wel geïndexeerd). Na de uittreding per 1-1-2022 blijft Bergen een vaste bijdrage betalen van € 7.500 per jaar (t/m 2030). De gemeente Bergen draagt conform de bestaande overeenkomst geen risico voor tekorten als gevolg van uitputting van het HAL-fonds. Daarnaast speelt mee dat Bergen per 1-1-2022 helemaal uittreedt. Pagina 74 van 126

Jaarstukken 2020 v1

Portefeuillehouder Lid algemeen bestuur Stemverhouding Bergen BUCH

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

5. Cocensus Vestigingsplaats Hoofddorp

soort programma Openbaar Programma 4: Een financieel lichaam gezonde gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) Het efficiënt uitvoeren van de Wet WOZ en de gemeentelijke heffingen door middel van een samenwerkingsverband. GR Cocensus verzorgt de heffing en inning van onroerende-zaakbelastingen, rioolheffing, afvalstoffenheffing, toeristenbelasting, forensenbelasting, precariobelasting en naheffing parkeerbelasting. Tevens verzorgt Cocensus de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen en de behandeling van bezwaar en beroepschriften. Gemeentelijk belang Bewerkstelligen van risicoreductie en borging van de kwaliteit en continuïteit van de uitvoering van de werkzaamheden. Deelnemende Gemeenten Haarlem, Haarlemmermeer, Hillegom, partijen Beverwijk, Oostzaan en Wormerland, Alkmaar, Bergen, Den Helder, Heerhugowaard en Langedijk. Ontwikkelingen (Markt) - De colleges van Uitgeest, Castricum en Heiloo ontwikkelingen hebben met instemming van de raden besloten tot toetreding per 1 januari 2020. Voornamelijk hierdoor is de te realiseren belastingopbrengst in 2020 met 19% gestegen; - Vanaf 2022 dient de WOZ - waardering van objecten plaats te vinden op basis van vierkante meters in plaats van kubieke meters. Alle objecten worden in een periode van 3 jaar opnieuw geïnventariseerd.

Het project is eind mei 2021 afgerond waardoor in 2022 de taxaties op basis van de nieuwe methodiek kunnen plaatsvinden. - Voor de belastingprocessen, met name de invordering heeft corona vergaande gevolgen gehad. In eerste instantie is de invordering van gemeentelijke belastingen tijdelijk stopgezet, maar in de 2e helft van het jaar is dit proces weer gefaseerd opgestart. In deze periode zijn de ondernemers benaderd om met Cocensus contact op te nemen

Financiële positie

Risico's

Pagina 75 van 126 Jaarstukken 2020 v1

indien er betalingsproblematiek aan de orde was. Deze werkwijze is op prijs gesteld, daarbij zijn er in voorkomende gevallen maatwerkafspraken gemaakt. - Cocensus heeft de beschikking over een kantoor in Alkmaar en een kantoor in Hoofddorp. Per 31 december 2021 eindigt het huurcontract in Hoofddorp waarna het pand zal worden gesloopt. Gekozen is om beide locaties samen te brengen. Per 18 oktober 2019 is Cocensus eigenaar geworden van het pand ‘De Trompet 2700’ in Heemskerk. Het pand is omgebouwd tot duurzaam kantoorpand en per 1 mei 2021 in gebruik genomen. - Met ingang van de aanslagoplegging 2020 heeft Cocensus op verzoek van Uitgeest, Bergen NH, Castricum en Heiloo de KCC-activiteiten overgenomen. Ook andere opdrachtgevers van Cocensus hebben interesse getoond om mogelijk in de nabije toekomst deze activiteiten over te dragen. Er mag een algemene reserve worden opgebouwd van maximaal € 250.000. Dit maximum is inmiddels bereikt door middel van een storting van een deel van het positieve resultaat over 2019. Over 2020 sluit Cocensus de exploitatie af met een overschot van € 227.051. Dit overschot wordt naar rato terugbetaald aan de deelnemende gemeenten. Uitgeest ontvangt hierdoor een bedrag van € 3.785. - Per 31 december 2021 eindigt het huurcontract in Hoofddorp waarna het pand zal worden gesloopt. Het huurcontract in Alkmaar eindigt echter pas per 31-122023.

Er wordt overleg gevoerd met de gemeente Alkmaar, eigenaar van het pand, over de afkoop van de van de kosten. Tevens wordt er gezocht naar een andere huurder, mocht er een huurder worden gevonden dan verlaagt dat het financiële risico. - De aankoop van een nieuw kantoorpand in Heemskerk heeft het risico met betrekking tot het wegvallen vanwege de sloop van de gehuurde huisvesting in Hoofddorp weggenomen. - De jaarrekening van Cocensus heeft een goedkeurende verklaring op getrouwheid, echter een . …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

afkeurende verklaring op rechtmatigheid. De accountant (Astrium) heeft van 5 dossiers geconstateerd dat de inkooprichtlijnen voor Europese Aanbesteding niet zijn gevolgd. * De accountant heeft verklaard dat er geen sprake is van het doorwerken van de impact van de strekking van de controleverklaring van Cocensus bij de gemeenten. Daarmee is het risico voor de deelnemende gemeenten weggenomen. * De verantwoording in de jaarrekening is zodanig verwerkt, dat de afkeurende verklaring niet doorwerkt naar het boekjaar 2021. * Het AB van Cocensus heeft de directeur opdracht gegeven om het inkoopbeleid te professionaliseren.. * Afgesproken is om het bestuur van Cocensus in een eerder stadium te informeren over de stand van zaken met betrekking tot inkopen en aanbestedingen. Bestuurlijk belang Het algemeen bestuur kent vanuit iedere gemeente één lid vanuit het college. De stemverhouding is afhankelijk van de hoogte van de jaarlijkse bijdrage. De bijdrage van Bergen bevindt zich in de range van € 500.000 - 1 miljoen. Dat zijn 2 stemmen. Financieel belang Jaarrekening 2019 Bijdrage € 774.000 Impuls Exploitatie € 13.804.728 Financiële positie Jaarrekening 31-12-2019 Eigen vermogen € 205.311 Vreemd vermogen € 7.539.576 Resultaat € 99.412

Portefeuillehouder en lid algemeen bestuur. Stemverhouding Bergen BUCH

A.J. van den Beld A. Tromp (plv) 7,14% 21,43%

2020 € 781.000 € 14.454.100

Ontwikkelingen

31-12-2020 € 250.000 € 13.664.028 € 227.051

Ontwikkelingen

Pagina 76 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

6. Regionaal Historisch Centrum Alkmaar (RHCA) vestigingsplaats soort programma Alkmaar Openbaar Programma 1: Een sociale en vitale lichaam gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) RHCA voert de wettelijk verplichte taak uit tot het beheer van het gemeentearchief. Het in het samenwerkingsverband vervullen van de functie van regionaal kennis- en informatiecentrum op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis door het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie (regionaal) historisch bronnenmateriaal en deze op een zo actief mogelijke wijze dienstbaar maken voor een breed publiek. Gemeentelijk belang Het laten uitvoeren van de wettelijk verplichte taak tot beheer van het gemeentearchief. Deelnemende partijen De gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Den Helder, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Langedijk, Schagen, Texel en het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. Ontwikkelingen (Markt) ontwikkelingen

Financiële positie

Risico's

Jaarstukken 2020 v1

Bestuurlijk belang Elk lid van het algemeen bestuur heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, welke het vertegenwoordigt. Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat

De verwachting is er na 2022 m.n. door verminderingen van afschrijvingslasten weer begrotingsevenwicht zal ontstaan; Meer activiteiten voor het aansluiten op het edepot; Toename raadpleging bronnen via internet; Op termijn kostenstijgingen energiemarkt (huisvestingslasten) De financiële positie van het Regionaal Archief is goed te noemen. De Algemene Reserve is op het maximale niveau van 2,5% van de lasten en er zijn bestemmingsreserves aanwezig voor de risico’s die worden gelopen. Het resultaat over 2020 is wederom positief. Minder opbrengsten depotgebruik derden; Meerkosten realisatie e-depotvoorziening; Bezuinigingen door coronacrisis. Pagina 77 van 126

Portefeuillehouder en lid algemeen bestuur Stemverhouding Bergen BUCH 2019

2020

€0 €0 € 130.842

€0 €0 € 134.592

31-12-2019 € 422.000

31-12-2020 € 438.710

€ 976.000

€ 958.000

€ 135.000

€ 134.000

E. Bekkering A.J. van den Beld (plv) 6,3% 20,8% Ontwikkelingen

Ontwikkelingen

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

7. Werkvoorzieningsschap Noord Kennemerland (WNK) vestigingsplaats soort programma Alkmaar Openbaar Programma 1: Een sociale en vitale lichaam gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) Het schap heeft tot doel in haar rechtsgebied de Wet Sociale Werkvoorziening (van 11 september 1997) uit te voeren. Het schap behartigt, met inachtneming van hetgeen hierover in de regeling is bepaald, de belangen van de gemeenten gezamenlijk en afzonderlijk met betrekking tot de uitvoering van de Wet en richt zich op het behoud, herstel en bevordering van arbeidsbekwaamheid, alsmede het in dienst nemen van c.q. (bevorderen van) uitstroom naar arbeidsplaatsen bij andere werkgevers van personen met een arbeidsbeperking. Gemeentelijk belang Goed werkgeverschap voor onze inwoners met een WSW dienstverband en constructieve dienstverlening bij de participatie van onze inwoners. Deelnemende partijen Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard, Heiloo en Langedijk Ontwikkelingen (Markt) ontwikkelingen

Het WNK-verdienmodel is getransformeerd van productie naar dienstverlening. Alle bedrijfsonderdelen, met uitzondering van Montage & Verpakking, zijn overgedaan naar marktpartijen. Met deze marktpartijen zijn afspraken gemaakt over levering van personeel, zowel met een Wsw dienstbetrekking als inwoners met een uitkering Participatiewet, die door het WNK in opdracht van de gemeenten worden begeleid richting werk. In de afgelopen periode hebben de gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk en Uitgeest besluiten genomen met betrekking tot de procesgang en ambitie om te komen tot een nieuwe uitvoeringsstructuur Participatiewet in de regio Alkmaar en daarmee ook de herpositionering van WNK Personeelsdiensten in de regionale keten van Werk en Inkomen (Sociaal Ontwikkelingsbedrijf Regio Alkmaar). Deze samenwerking is gericht op meer ontwikkelingsmogelijkheden van inwoners. Er is voorzien in de oprichting van een projectorganisatie om te komen tot een succesvolle implementatie

in de loop van 2022. WNK heeft in het licht van de coronapandemie maatregelen genomen welke een grote impact gehad op de bedrijfsvoering en resultaten van WNK. Daartegenover staat een generieke compensatie vanuit het Rijk van ongeveer € 2.100,- per SE, totaal 1,4 mln euro voor WNK. Deze incidentele opbrengst heeft geresulteerd in een jaarrekeningresultaat van € 831.000 positief. Dit wordt terugbetaald aan de gemeenten. Het is gelukt om de begrote bijdrage in het tekort terug te brengen van 1,2 mln euro in de begroting 2021 naar € 915.000,- voor de begroting 2022. Risico's  Verhouding opdrachtportefeuille van publieke en private opdrachtgevers;  loopt de afbouw van de rijksbijdrage gelijk aan de afbouw van de WSW populatie in de komende jaren;  ontwikkelingen rondom het Sociaal Ontwikkelingsbedrijf regio Alkmaar (SORA) Bestuurlijk belang Bergen Elk lid van het bestuur heeft een Portefeuillehouder A. Tromp aantal stemmen afhankelijk van het en lid bestuur K. Valkering (plv) aantal inwoners van de gemeente, Stemverhouding welke het vertegenwoordigt. Bergen 10% BUCH 40,0% Financieel belang Jaarrekening Ontwikkelingen 2019 2020 Financiële positie

Aandelenkapitaal Impuls Exploitatie Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat

Pagina 78 van 126 Jaarstukken 2020 v1

€0 €0 € 83.000

€0 €0 €0

31-12-2019 €0 € 4.994.000 € 420.000-

31-12-2020 € 831.000 € 4.457.000 € 831.000

Ontwikkelingen

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

8. Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI) Alkmaar

Openbaar lichaam

Programma 3c: Een leefbare gemeenteDuurzaamheid en milieu

Openbaar belang De gemeenschappelijke regeling wordt getroffen ter behartiging van het belang van de verwerking van de door de deelnemende gemeenten ingevolge de Afvalstoffenwet verkregen afvalstoffen. Deelnemers zijn verbonden in de VVI, zij is aandeelhouder in de HVC. Bijdrage beleidsdoelstellingen Toezicht en zeggenschap van deelnemende gemeenten beheren in HVC. Hiermee wordt invulling gegeven aan de gemeentelijke taken die voortvloeien uit de Afvalstoffenwet. Ontwikkelingen (Markt) Het aanbod van de afvalstromen in 2020 was voor alle ontwikkelingen stromen hoger dan begroot. Dit is in lijn met het landelijke beeld en is veroorzaakt door ‘corona-effecten’ waarbij inwoners meer tijd in en om huis hebben doorgebracht, consumpties zijn verplaatst van ‘buiten de deur’ naar thuis, extra is opgeruimd, etc. Financiële De door VVI jaarlijks te betalen kosten worden gedekt uit positie de van gemeenten ontvangen maandelijkse voorschotten, die gebaseerd zijn op de begroting van VVI van desbetreffend jaar met afrekening na afloop van dat jaar. Risico's De risico’s van de gemeenschappelijke regeling VVI houden hoofdzakelijk verband met (i) de continuïteit van de afvalverwerking en (ii) het financiële risico van het aandeelhouderschap A in NV HVC.

Een ander risico, dat in ogenschouw dient te worden genomen betreft (iii) conformiteit met regelgeving op het gebied van staatssteun, mededinging, Wet Markt en Overheid en aanbesteding. Deelnemende partijen

Elk lid van de Algemene Raad heeft een aantal stemmen afhankelijk van het aantal inwoners van de gemeente, welke het vertegenwoordigt

Portefeuillehouder en lid Algemene Raad Stemverhouding Bergen BUCH

E. Bekkering K. Valkering (plv) 11,3% 33,2%

Financieel belang Begroting Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage ¹ Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Exploitatieresultaat

2019 €0 €0 € 100.000-

2020 €0 €0 € 99.000,-

Ontwikkelingen

31-12-2019 € 24.000 € 1.760.000 €0

31-12-2020 € 24.000 € 1.378.000 €0

Ontwikkelingen

¹ Te ontvangen garantstellingsprovisie voor garantstelling leningen van HVC

Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Heerhugowaard, Heiloo, Langedijk, Uitgeest en Wormerland.

Bestuurlijk belang Bergen Pagina 79 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

9.

Gemeenschappelijk orgaan Intergemeentelijk Stichting Openbaar Basisonderwijs (ISOB-raad)

vestigingsplaats Castricum

soort programma Openbaar Programma 1: Een sociale en vitale orgaan gemeente Openbaar belang (doel van de verbonden partij) De ISOB-raad coördineert en oefent de bevoegdheden van de raad uit als bedoeld in artikel 46 WPO en in de statuten van de stichting, met uitzondering van de opheffing van de scholen, de wijziging van de statuten of de ontbinding van de stichting of de terugvordering van de scholen. Gemeentelijk belang Uitvoeren gemeentelijk beleid voor onderwijs. Deelnemende partijen Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest. Bestuurlijk belang Elk lid van de ISOBVertegenwoordiging A. Tromp raad heeft één stem. portefeuillehouder K. Valkering (plv) Stemverhouding Bergen 20,0% BUCH 80,0% Financieel belang De gemeente draagt momenteel financieel niet bij aan de regeling. De gemeente heeft uit hoofde van de Wet primair onderwijs wel verplichtingen die zijn overgedragen aan de ISOB. Mocht de ISOB hierin tekort schieten, blijft de wettelijke verplichting voor de gemeente wel staan. Ontwikkeling In 2020 is deze gemeenschappelijke regeling opgeheven. De Provincie heeft hiermee ingestemd.

Pagina 80 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

10. Werkorganisatie BUCH

Bestuurlijk belang

vestigingsplaats Uitgeest

Elk lid van het algemeen bestuur heeft één stem.

soort Werkorganisatie

programma Programma 4: Een financieel gezonde gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) De regeling wordt getroffen t.b.v. het bewerkstelligen van een krachtige en professionele uitvoering van de door de gemeente opgedragen taken. De BUCH een kwalitatief hoogwaardige, efficiënte en innovatieve dienstverlening aan de ‘klanten’ van de gemeenten: inwoners, bedrijven en instellingen. Gemeentelijk belang De BUCH draagt bij aan de beleidsdoelstellingen voor een gezonde financiële positie, verantwoorde gemeentelijke lasten en optimale (werk)processen. Deelnemende partijen Gemeente Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest. Ontwikkelingen (Markt) Het afgelopen jaar was een heel bijzonder en intens jaar, ontwikkelingen waarin de werkorganisatie BUCH te maken kreeg met een wereldwijde pandemie. De dienstverlening aan de burger is echter onverminderd goed gebleven. Er moest plotseling grootschalig digitaal en plaats- en tijdonafhankelijk gewerkt worden. Dat is zonder problemen gelukt. Er zijn vorderingen gemaakt op het gebied van informatiebeveiliging en privacy. De samenwerking van de 4 gemeenten is door Berenschop geëvalueerd en er is gewerkt aan het verminderen van de kantoorlocaties. Er wordt nog aan gewerkt om meer grip te krijgen op de projectenportefeuille. Financiële Er is in 2020, ondanks de extra uitgaven i.v.m. corona positie € 530.000 minder uitgegeven dan begroot.

Een aantal werkzaamheden is echter nog niet volledig uitgevoerd. Risico's Toepassing aanbestedingsregels externe inhuur; IT-omgeving en ontwikkelingen; Covid-19; Invoering van de rechtmatigheidsverantwoording per 2021; Opvolging van adviezen uit managementletters.

Stemverhouding Bergen BUCH Financieel belang Jaarrekening Aandelenkapitaal Impuls bijdrage Exploitatiebijdrage Financiële positie Jaarrekening Eigen vermogen Vreemd vermogen Resultaat

Pagina 81 van 126 Jaarstukken 2020 v1

Portefeuillehoud er en leden bestuur

P. Rehwinkel K. Valkering E. Bekkering (plv) A.Tromp (plv) 25,00% 100,00%

2019 €0 €0 € 22.531.000

2020 €0 €0 € 22.973.702

Ontwikkelingen

31-12-2019 €0 € 10.486.000 €0

31-12-2020 €0 € 11.492.000 €0

Ontwikkelingen

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

11. Intergemeentelijke Stichting Openbaar Basisonderwijs (ISOB) vestigingsplaats Castricum

soort Stichting

programma Programma 1: Een sociale en vitale gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) Het in stand houden van openbare scholen voor primair onderwijs als bedoeld in artikel 48 van de WPO. Gemeentelijk belang Gemeente heeft tot taak de instandhouding van het openbaar onderwijs. Deelnemende partijen Gemeente Alkmaar, Bergen, Castricum, Heiloo en Uitgeest. Ontwikkelingen (Markt) In 2019 is het koersplan 2019-2023 opgesteld met vijf ontwikkelingen speerpunten : • Elke dag beter onderwijs • ISOB als sterk merk • Goed werkgeverschap • Verbinding • Toekomstbestendigheid Financiële positie Risico’s Bestuurlijk belang Bergen De ISOB raad heeft het recht van zienswijzen op de begroting en de jaarrekening. Daarnaast heeft de ISOB raad informatierecht

Vertegenwoordigend portefeuillehouder Stemverhouding Bergen BUCH

A. Tromp K. Valkering (plv) 20,0% 80,0%

Er is geen financieel belang Financiële positie (nog geen jaarverslag 2020 ontvangen) Jaarrekening 31-12-2019 31-12-2020 Ontwikkelingen Eigen vermogen € 3.967.684 Vreemd € 3.602.963 vermogen Resultaat € 86.977 Pagina 82 van 126 Jaarstukken 2020 v1

. …………………… Gemeente Bergen, raad 06 juli …………………… 2021 ………………….….

12. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Noord-Holland Noord (SOVON) vestigingsplaats soort programma Castricum Stichting Programma 1: Een sociale en vitale gemeente Openbaar belang (doel verbonden partij) Het openbaar voortgezet onderwijs is een wettelijke taak voor de gemeente. Deze is gemandateerd aan SOVON. De gemeente dient hier toezicht op te houden. Gemeentelijk belang SOVON is bestuur van de Berger Scholengemeenschap (BSG) Deelnemende Gemeente Alkmaar, Bergen, Heerhugowaard, partijen Hollands Kroon. Ontwikkelingen (Markt) In Bergen is een Integraal Huisvestingsplan ontwikkelingen Onderwijs opgesteld. Onder externe begeleiding is er voor de voortgezet onderwijs scholen in regio Alkmaar voor 4 jaar een regionaal plan onderwijs (RPO) opgesteld. Hierin zijn afspraken gemaakt over aanbod onderwijshuisvesting ten aanzien van de krimp van leerlingen. In het IHP van Bergen staat dat de Berger Scholengemeenschap in 2022/2023 mogelijk gerenoveerd wordt. Financiële positie De cijfers van exploitatieoverzicht SOVON zijn gemiddeld positief. Meerjarenbegroting van SOVON laat een dalende trend zien, veroorzaakt door de verwachte leerlingendaling en het hoge ziekteverzuim. SOVON neemt maatregelen om op onderstaande risico’s te anticiperen. Het resultaat wordt vooral ingezet voor werkdruk verlichting.