Begroting 2024-2027 Bergen Raad v6 def.pdf

Pagina 27 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

bijzonder met de gemeente Alkmaar) om een transferium op grotere afstand van de kust te kunnen realiseren en zo doende onnodige verkeersbewegingen te voorkomen. Wij onderzoeken in hoeverre het mogelijk is de parkeerdruk in de openbare ruimte te verminderen door aanwezige parkeerplaatsen op eigen terrein beter te benutten. De motie van de raad met betrekking tot de uitgifte van verblijfsrecreantenvergunningen is uitgevoerd. Verder onderzoeken wij hoe woonbuurten kunnen worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten en treffen wij indien gewenst maatregelen. Uitbreiding oplaadpunten In 2021 is de beleidsnotitie laadpalen opgesteld. Uitvoering van dit beleid volgt hierop met als uitgangspunt proactief plaatsen van laadpalen. Vervangen verkeerslichten Op korte termijn worden de verkeerslichten op de kruising Sportlaan – Voorstraat – Egmonderstraatweg vervangen. De installatie is sterk verouderd. Eerst is onderzocht of vervanging door een nieuwe installatie zinvol is of dat wij beter voor een andere oplossing kunnen kiezen. Uit dit onderzoek bleek dat vervanging de meeste garantie biedt om de bereikbaarheid van Egmond aan Zee in de toekomst te waarborgen. Met moderne installaties worden de doelstellingen op gebied van duurzame bereikbaarheid beter behaald, bijvoorbeeld door meer prioriteit te geven aan fietsers. Het verkeerslicht aan de dr.

Wiardi Beckmanlaan is verwijderd en vervangen door een snelheidsremmende maatregel om een goede een veilige oversteekbaarheid te waarborgen. Ook de verkeerslichten op de kruising Tijdverdrijflaan – Herenweg – Egmonderstraatweg – Heilooërzeeweg zijn verouderd en aan vervanging toe. Wij starten in 2024 een onderzoek naar de gewenste oplossing zodat in het daaropvolgende jaar de daadwerkelijke uitvoering wordt opgepakt.

Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Mobiliteitsplan Het proces om een Mobiliteitsplan op te zetten met daarin aangegeven de visie op gebied van mobiliteit, de doelstellingen die wij nastreven en daaraan gekoppeld het te voeren beleid, en een uitvoeringsplan om de doelstellingen daadwerkelijk te realiseren is gestart. Daarbij zijn de wensen en ideeën van de bewoners, ondernemers en de diverse stakeholders geïnventariseerd welke mede basis vormen voor de verdere planvorming. Dit was een uitgebreid participatietraject. Fietsnetwerk • Tweede fietspad Eeuwigelaan is gerealiseerd. Belangrijke fietspaden zijn verbreed. De veiligheid van de fietsers is verbeterd. • De Uitvoeringsagenda is geactualiseerd, mede op basis van de uitgangspunten uit het Fietsbeleidsplan van de gemeente Bergen. Fietstunnel N9 Afspraken rondom realisatie fietstunnel en aanpak kruispunt, inclusief de financiering, zijn gereed en de uitvoeringsplanning is vastgesteld. Beperken overlast aansluiting A9 • De effecten in Egmond Binnen van de verkeerskundige keuzes worden permanent gemonitord. • De Herenweg in Egmond Binnen is heringericht tot 30 kilometer zone. Parkeerdruk reduceren • De mogelijke locaties voor overloopterreinen en/of transferia zijn in beeld gebracht. De resultaten van de pilot zijn in beeld gebracht op basis waarvan eventuele vervolgstappen worden gezet.

Pagina 28 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

• •

Beleid voor het beter benutten van parkeerplaatsen op eigen terrein is uitgewerkt en in gang gezet. Er is in beeld gebracht hoe woongebieden kunnen worden beschermd tegen parkerende (dagjes)recreanten op basis waarvan keuzes kunnen worden gemaakt.

Uitbreiding oplaadpunten Het onderzoek naar behoeften is uitgevoerd. Op basis van nieuw beleid is gestart met de realisatie van nieuwe oplaadpunten, waarbij de doorlooptijd tussen aanvraag van een laadpaal en daadwerkelijke plaatsing van deze paal is verkort. Vervangen verkeerslichten De verkeerslichten op de kruising Sportlaan – Voorstraat – Egmonderstraatweg zijn vervangen door een moderne verkeersregelinstallatie (iVRI). Voor de kruising Tijdverdrijflaan – Herenweg – Egmonderstraatweg – Heilooërzeeweg is een plan in de maak of in (concept) gereed voor de gewenste oplossing.

Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)

Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO 2a 2b 2c

Verbonden partij Recreatieschap Geestmerambacht Ontwikkelingsbedrijf NHN NV (ONHN) Coöperatie ParkeerService

Pagina 29 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. 1 =1.000

korte omschrijving

2024

2025

2026

2027

I/S

aut 2a .1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO

35 V

65 V

1 N

1 N

S

nb 2a .2 Verhogen subsidiebudget toerisme en innovatie

15 N

15 N

15 N

15 N

S

2a.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 2a.2 Verhogen subsidiebudget toerisme en innovatie Na de coronaperiode zijn de aanvragen voor subsidies in het kader van toerisme en innovatie aanzienlijk toegenomen. Het is wenselijk het budget terug te brengen op het niveau van voor corona (€ 50.000).

Pagina 30 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Programma 3 Een leefbare gemeente Pagina 31 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

PROGRAMMA 3. EEN LEEFBARE GEMEENTE 3A. WONEN EN LEEFOMGEVING Omgevingswet Ontwikkeling De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb) treden op 1 januari 2024 in werking. De inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wkb hebben structurele financiële effecten. Zo voorzien we een daling in legesopbrengsten. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het splitsen van de bouwtechnische en de ruimtelijke omgevingsvergunning, waarbij een groot deel van de huidige technische bouwtoetsen en het bouwtechnische toezicht richting private partijen verschuift. Ook krijgen gemeenten met de Omgevingswet meer decentrale beleidsruimte. In de aankomende jaren kunnen, voornamelijk in het Omgevingsplan, keuzes gemaakt worden waarmee de nu vergunningsplichtige activiteiten, straks meldingsplichtig of vergunningsvrij kunnen worden. Daar staat tegenover dat het is toegestaan om leges te heffen over milieuvergunningen. Met de komst van de Omgevingswet worden gemeenten bevoegd gezag voor bodemtaken, welke worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst. Daarnaast worden door de Omgevingsdienst uit te voeren basistaken uitgebreid. Met name voor veehouderijen en sloopmeldingen asbest. In de begroting houden we rekening met de volledige financiering van deze door de omgevingsdienst uitgevoerde taken.

De structurele impact van de Omgevingswet en de Wkb worden gemonitord en eventuele financiële effecten verwerkt in de P&C-documenten.

Wat willen we bereiken Met het programma Omgevingswet wordt de gemeente voorbereid op de invoering van de Omgevingswet. De gemeenteraad heeft in 2019 het Ambitiedocument Omgevingswet vastgesteld, waarmee de richting is bepaald waarbinnen de invoering van de Omgevingswet plaatsvindt. Wat gaan we daarvoor doen In het Ambitiedocument Omgevingswet is gekozen voor een implementatieproces waarbij we eerst de basis op orde gebracht hebben. In de periode na de inwerkingtreding van de Omgevingswet is er meer ruimte voor doorontwikkeling. Dit betekent dat we in 2024: • na de vaststelling van de Omgevingsvisie voor de gehele gemeente een start maken om de opgaven uit de Omgevingsvisie in uitvoering te brengen. Onderzoek vindt plaats naar de geschikte instrumenten die hierbij voor handen zijn; • verder gaan met het opstellen van het nieuwe omgevingsplan; • in een omgevingsprogramma voor het landelijk gebied werken we aan de speerpunten voor dat gebied. Een omgevingsprogramma is een nieuw instrument onder de Omgevingswet. In een Omgevingsprogramma worden op tactisch niveau ambities uitgewerkt en vertaald in beleid dat onder andere gebruikt kan worden bij het opstellen van het Omgevingsplan. Verder biedt een Omgevingsprogramma de mogelijkheid om een uitvoeringsparagraaf uit te werken met concrete uitvoeringsmaatregelen voor het landelijk gebied.

De doorlooptijd voor het opstellen van het gebiedsprogramma voor het landelijk gebied bedraagt zo’n anderhalf jaar. De uitkomsten bieden een beleidskader en een concreet maatregelenpakket.

Pagina 32 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

In de begroting 2023 staat reeds dat wij constateerden dat voor een goede invoering van de Omgevingswet een capaciteitstekort is. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het lastig om dit tekort op te vangen. Hiervoor is een compensatie door het Rijk toegezegd, maar deze dekt niet alle kosten (voor met name externe inhuur). Waaraan kunnen we zien of we het bereiken Het college zal aan de beleidsopgaven uit de Omgevingsvisie uitvoering geven. Ook is het opstellen van het Omgevingsplan conform de bepalingen van de Omgevingswet gestart. Wonen Wat willen we bereiken? In april 2019 is de notitie ‘Woningbouwafspraken en programmering Regio Alkmaar’ vastgesteld. Met deze notitie zijn de ambities en opgaven, programmering en woningbouwafspraken uit het RAP (Regionaal Actie Programma) nader uitgewerkt. Met deze nieuwe woningbouwafspraken gaat Regio Alkmaar zich meer richten op realisatiecapaciteit. Dit betekent dat er meer woningbouwlocaties aan de programmering moeten worden toegevoegd en dat het bouwtempo omhoog moet. Er moeten meer betaalbare woningen worden gerealiseerd om in de behoefte te voorzien. Daarnaast hebben we de Woondeal 2.0 Regio Noord-Holland Noord ondertekend. We spannen ons in om tweederde betaalbare woningbouw te realiseren.

Onder het betaalbare segment vallen: • de sociale huurwoningen tot € 806,06 per maand (prijspeil 2023); • middenhuur tot maximaal circa € 1.000,- (prijspeil 2020; of 187 punten); • koopwoningen met een aankoopprijs van maximaal € 355.000,- (VON).

De woningbouwprogrammering van de nieuwbouw van sociale huurwoningen wordt zo ingepland dat wordt toegewerkt naar een meer evenwichtige verdeling van de woningvoorraad met een streven naar 30% sociale huurwoningen in de woonvoorraad. De eerste jaren is het aandeel betaalbare huur- en koopwoningen lager. Om vertraging te voorkomen, worden reeds vastgelegde afspraken met ontwikkelaars niet opengebroken. Extra inzet op betaalbare woningbouw komt daarom op de middellange termijn terug in de realisatiecijfers. Wat gaan we daarvoor doen? • Indien de Huisvestingswet ongewijzigd wordt aangenomen, moet de Doelgroepenverordening worden aangepast om via de Huisvestingsverordening de voorrangregels bij sociale koop en middenhuur beter te regelen. • Twee keer per jaar actualiseren wij Plancapaciteit.nl en stellen we samen met Regio Alkmaar de Regionale Woningprogrammering naar realisatiecapaciteit op. • Zetten we ons in om, in samenwerking met de Woongangmakers, de woningbouw te versnellen; • Zetten we waar nodig de Doelgroepenverordening in om bij nieuwbouw de categorieën sociale huur, middeldure huur en sociale koop te borgen; • Geven we uitvoering aan het in 2021 opgestelde regionaal woonakkoord tussen Regio Alkmaar en de provincie NoordHolland. • Geven we uitvoering aan de bestuursopdracht flexwonen. • Geven we uitvoering aan de Woondeal 2.0.

Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? De komende jaren is een toename te zien van het aantal woningen dat wordt opgeleverd. Ook het aantal woningen in de woningprogrammering neemt toe. De doorstroming op de woningmarkt is verbeterd en de onderverhuur van sociale

Pagina 33 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

huurwoningen is afgenomen. Het aandeel betaalbare woningen is toegenomen. Projecten • Watertorengebied Bij de nieuwbouw van de sporthal wordt de sociale en maatschappelijke functie die de hal heeft gecontinueerd. Tevens worden 12 verandawoningen en 22 eengezinswoningen gerealiseerd, waarvan 15 woningen in Collectief Particulier Opdrachtgeverschap. • Voetbalfusie Egmonden Het voorlopig ontwerp wordt uitgewerkt naar het definitief- en technisch ontwerp. Op basis hiervan wordt de omgevingsvergunning aangevraagd en de aanbesteding uitgezet voor de aanleg en realisatie van het sportcomplex aan de Hogedijk. Er wordt nauw samengewerkt met het fusiebestuur van VV Egmond met betrekking tot de planning en de uitvoering. Bij de verdere uitwerking van de plannen worden naast het fusiebestuur ook de stakeholders en inwoners intensief betrokken. Op basis van het voorlopig ontwerp worden de investeringskosten voor het sportcomplex geactualiseerd en voorgelegd aan de gemeenteraad. • Delversduin Het plan Delversduin bestaat uit maximaal 162 woningen. Het ontwerp voor het toekomstig openbaar gebied, inclusief het deel dat als natuur wordt ingericht, is gereed. De aanvragen voor de bouw van de eerste woningen worden ingediend. • Parck de Beeck Het plan gaat uit van de bouw van 152 woningen verdeeld over vijf appartementengebouwen met in totaal 110 woningen en 42 grondgebonden rijenwoningen.

De middeldure huurwoningen worden ook door KennemerWonen verhuurd. In december 2022 is in het kader van de “Didam uitspraak” bekend gemaakt dat de gemeente voornemens is de grond voor de woningen aan

•

•

•

KennemerWonen te verkopen. Er hebben zich geen partijen gemeld. Het ontwerp voor het openbaar gebied is gereed. Sloop van de bestaande gebouwen (kantine en uitvaartcentrum) staat gepland voor september/oktober 2023. De aanbesteding voor het bouwrijp maken zal op dat moment zijn gestart. Hetzelfde geldt voor de verkoop van de 32 koopwoningen in het plan. Het project Dorpsplein Een sloopnieuwbouwplan met twee gebouwen (29 appartementen). Op de begane grond komt ruimte voor horeca en winkels. En er komt een ondergrondse stallingsgarage met 46 parkeerplaatsen. De sloop ten behoeve van de nieuwbouw is gereed. Er wordt een coördinatiebesluit gevraagd aan de gemeenteraad en een bestemmingsplanprocedure opgestart, gecoördineerd met een omgevingsvergunning activiteit bouw en kap. De start van de realisatie, en eventueel ook de inhoud van het plan, is volledig afhankelijk van deze procedures. Harmonielocatie Het project Harmonielocatie; een sloopnieuwbouwplan met een combinatie van een parkeergarage met minimaal 88 parkeerplaatsen, winkels, 20 – 27 woningen en/of gebouwen met een sociaal-maatschappelijke invulling. De selectieleidraad voor de ontwikkelaar is op 25 mei 2023 gepubliceerd, contractering (verkoop grond) wordt verwacht in de tweede helft van 2023. Schoorl-centrum visie Voor Schoorl-centrum is een stedenbouwkundige visie vastgesteld door de raad.

Het plan voorziet in de bouw van 100150 woningen. Tevens is aan de Sportlaan een parkeergarage gepland die plaats biedt aan circa 200 parkeerplaatsen. Voor de bouw van de woningen is een beeldkwaliteitsplan in voorbereiding. Tevens wordt onderzoek gedaan naar de stichtingskosten van de parkeergarage en de exploitatiemogelijkheden. Afhankelijk van de besluitvorming

Pagina 34 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

•

over het beeldkwaliteitsplan en de parkeergarage, kan daarna een bestemmingsplan worden voorbereid. Woningbouwontwikkeling Kennemer Wonen In de gemeente is grote behoefte aan betaalbare sociale huurwoningen. De herontwikkeling van de Oosterkimschool (Schoorl), de sloop en nieuwbouw van Elkshove (Bergen), nieuwbouw Tuin- en Oostdorp (T&O, Bergen), de herontwikkeling van Petrusschool (Groet) en de herontwikkeling van het oude Rabobankgebouw (Schoorl) geven invulling aan de gemeentelijke uitwerking van de prestatieafspraken en de doelstelling van het bouwen van meer sociale huurwoningen. Deze woningbouwplannen worden aangeduid als de Woningbouwontwikkeling KennemerWonen. In elk bouwplan worden ongeveer 20 woningen gerealiseerd. Het totale woningbouwprogramma van de komende jaren voor de Woningbouwontwikkeling KennemerWonen komt daarmee uit op circa 100 woningen in de categorieën 1 en 2.

Ontwikkelperspectief Noord-Holland Noord Wat willen we bereiken? In opdracht van het Rijk heeft de provincie een ruimtelijk voorstel voorbereid. Het voorstel is de opmaat naar een ruimtelijk arrangement waarin Rijk en provincie wederkerige afspraken maken over de ruimtelijk inpassing van wonen, bereikbaarheid, energie, economie, landbouw en natuur. Het opstellen van het ruimtelijk voorstel en het ruimtelijk arrangement is een cyclisch proces. Voor regio Noord-Holland Noord is geconstateerd dat een bovenregionale visie als basis voor het ruimtelijk voorstel op dit moment ontbreekt. Daarom heeft het eerste ruimtelijk voorstel in 2023 voor de regio Noord-Holland Noord vooral een agenderend karakter. Ook is geconstateerd dat grote bovenregionale opgaven die in Noord-Holland Noord spelen vragen om een integrale benadering en om een bijdrage van het Rijk. Hieruit volgt de behoefte om voor Noord-Holland Noord een ontwikkelperspectief op

te stellen. Het ontwikkelperspectief zal de basis vormen voor het volgend ruimtelijk voorstel. Het is op dit moment nog niet bekend (pm) hoe hoog de benodigde incidentele bijdrage vanuit onze gemeente is. Wat gaan we daarvoor doen? De bedoeling is een ontwikkelperspectief op te stellen voor regio Noord-Holland Noord. Daarin bepalen Rijk, provincie, gemeenten en regiopartners gezamenlijk de ambities, ontwikkelrichtingen en ruimtelijke vraagstukken. Als gemeente willen we actief meedoen in dit proces. Voor de start van het proces stellen we een bestuursopdracht vast. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? In het najaar 2023 start het proces om gezamenlijk met het Rijk, de provincie, de gemeenten en overige partners te komen tot een ontwikkelperspectief. In 2024 wordt het concept Ontwikkelperspectief NHN opgesteld. Landelijk gebied Ontwikkeling De provincie is een Provinciaal Programma Landelijk Gebied aan het opzetten. Centraal hierbinnen staan de natuur-, water- en klimaatdoelen vanuit de Rijksoverheid. In de vorm van een gebiedsgerichte aanpak wordt de komende jaren onderzocht hoe de doelen te behalen. De provincie werkt in de gebiedsprocessen samen met andere overheden, zoals gemeenten en waterschappen, en maakt gebruik van de kennis en ervaringen van natuurbeheerders, landbouworganisaties en ondernemers in het gebied, zoals agrariërs en inwoners.

Wat willen we bereiken? Er gebeurt de komende jaren veel in het landelijk gebied. Naast de gebiedsprocessen van de provincie zijn verschillende natuurbeheerders en het hoogheemraadschap bezig met

Pagina 35 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

planvorming. Als gemeente willen we de regie houden en actief meedoen met gebiedsprocessen en projecten die gericht zijn op een duurzaam toekomstperspectief voor het buitengebied. We willen samen met de stakeholders een koers bepalen en samenwerken aan een toekomstbestendig landelijk gebied. Wat gaan we daarvoor doen? Als plustaak wordt één fte extra ingezet voor het landelijk gebied. Deze capaciteit is nodig om proactief richting te geven aan de toekomst van onze landelijke gemeente. Aanhaking op provinciale processen is nu te dun bezet. Er komen veel opgaven op ons af waar de gemeente een belangrijke (coördinerende) rol te vervullen heeft, zoals de afronding natuurnetwerk, de Kaderrichtlijn Water, buitengebied klimaatbestendig maken, met agrariërs aan de slag om na het “nationaal landbouwakkoord” dit te concretiseren in Bergen. Omwonenden van de Zuurvenspolder zijn een initiatief gestart om de polder te ontwikkelen tot een aantrekkelijk wandel- en natuurgebied. Als gemeente leveren we een bijdrage aan de planvorming en onderzoeken we of en hoe we gemeentelijke gronden in het gebied in het proces inbrengen. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Door de extra inzet op het landelijk gebied krijgt de gemeente een actieve rol in processen en projecten en krijgt een sturende rol bij de uitwerking van de opgaven die er liggen voor het buitengebied.

In de Zuurvenspolder ontstaat de komende jaren samen met bewoners en stakeholders een gebied met bijzondere natuur- en landschapswaarden.

Vastgoedbeleid Wat willen we bereiken? We willen meer inzicht in de vastgoedportefeuille van de gemeente om gerichter te sturen op onder andere de exploitatie en het verduurzamen en onderhoud van de gemeentelijke eigendommen. Door gebouwen en gronden te bezitten kan de gemeente sturen op de kwaliteit van ruimtelijke ontwikkelingen en maatschappelijke doelen realiseren. Wat gaan we daarvoor doen? In 2023 is gestart met de nulmeting van de vastgoedportefeuille en het opstellen van het strategisch vastgoedbeleid. Er worden in 2024 strategische huisvestingplannen opgemaakt om in te spelen op de huidige- en toekomstige wensen. Ook de (strategische) grondposities worden in kaart gebracht. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Uw raad heeft keuzes gemaakt tussen: 1) Strategisch inzicht: vaststelling kern-vastgoedportefeuille en de vertaling van beleidsplannen/ wensen naar concrete huisvestingsplannen (5-10 jaar); 2) Verduurzamingsopgave gemeente Bergen, verankering vastgoedbeleid met routekaart verduurzaming (Bergen, Castricum, Heiloo, 4 juni 2021); 3) Transparantie (het verhogen van de transparantie en het verbeteren van de verantwoording); 4) Veranderde rol gemeente (implementeren van Didam-arrest, leegstandbeleid, uitgiftebeleid).

En het strategisch vastgoedbeleid is vastgesteld waarin de kaders zijn opgenomen voor strategische huisvestingsplannen, zodat de gemeente kan inspelen op de huidige en toekomstige wensen.

Pagina 36 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Herziening Nota Grondbeleid en Nota Grondprijsbeleid Wat willen we bereiken? We willen graag actiever sturen op de woningvoorraad en andere beleidsdoelen. Het verwerven van grondposities is daar een sturingsinstrument in. Om dit als gemeente te kunnen doen is een beleidswijziging nodig. Wat gaan we daarvoor doen? We actualiseren de Nota Grondbeleid en de Nota Grondprijsbeleid. Dit vergt een integrale afweging tussen diverse beleidsvelden en een goede bestuurlijke afstemming tussen de raad en het college. Dit is een arbeidsintensief traject dat aan een extern bureau wordt uitbesteed. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Uw raad heeft keuzes gemaakt tussen: • Het faciliteren en sturen van bestuurlijk en maatschappelijk gewenste ruimtelijke ontwikkelingen. • Het rechtvaardig verdelen van kosten en opbrengsten tussen gemeente, grondeigenaren, veelal projectontwikkelaars. • Het transparant maken en beheersen van de risico’s van ruimtelijke ontwikkelingen en projecten. • Het transparant maken van uitgiftebeleid en een leidraad Didam. En de geactualiseerde Nota Grondbeleid is vastgesteld. Met een geactualiseerde Nota Grondprijsbeleid heeft uw raad de uitgangspunten vastgesteld voor de grondprijsbepaling bij de uitgifte van grond door de gemeente.

Het vaststellen van het grondprijsbeleid dient de volgende belangen: • uniformiteit en objectiviteit: gelijksoortige zaken worden gelijk behandeld binnen de BUCH; • transparantie: zowel naar marktpartijen en inwoners als het bestuur wordt inzicht geboden in de grondprijzen of methodieken die de gemeente hanteert;

• •

draagvlak: openheid, uniformiteit en objectiviteit verhogen de aanvaardbaarheid van de gehanteerde prijzen; verdienend vermogen: de Nota Grondprijsbeleid ondersteunt de financiële doelstellingen van de gemeente.

Aanpak illegaal grondgebruik Wat willen we bereiken? Bij het beheren van de openbare ruimte en het kabels- en leidingentracé komen we steeds vaker oneigenlijk grondgebruik tegen. Inwoners hebben zich bezit van de gemeente toegeëigend, waardoor werkzaamheden niet uitgevoerd kunnen worden. Tot nu toe heeft de gemeente hier niet actief op gehandhaafd. Nu deze toe-eigening zowel beleidsdoelen (zoals de energietransitie) verhinderen, als tegenwerking bij het beheer van de openbare ruimte veroorzaakt, willen we hier op gaan handelen. Wat gaan we daarvoor doen? We inventariseren waar gemeentelijk eigendom oneigenlijk in gebruik genomen is en starten het traject op om bezit terug te krijgen of het gebruik te legaliseren. Dit is een langdurig en arbeidsintensief traject dat aan een extern bureau wordt uitbesteed. De eerste fase richt zich op de kabels- en leidingentracés, groen en nutsvoorzieningen. Voor het overige illegaal in gebruik genomen bezit is een plan van aanpak opgesteld en een gefaseerde aanpak voorgelegd. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Het is inzichtelijk welk deel van de kabels- en leidingentracé oneigenlijk in gebruik genomen is. De gebruikers zijn aangeschreven en het traject tot teruggave of legalisering is gestart. Het is duidelijk wanneer het gehele tracé weer vrij van oneigenlijk gebruik is.

Pagina 37 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Actualisatie snippergroenbeleid Wat willen we bereiken? We willen inwoners meer duidelijkheid geven over de uitgifte van gemeentelijke groen(stroken). De gemeente hecht veel waarde aan al het groen binnen haar gemeente en daarom is het wenselijk om dit groen zoveel mogelijk te behouden. Bij het inrichten van de openbare ruimte wordt een evenwichtige afstemming gezocht tussen de uitgeefbare percelen ten behoeve van wonen en werken en een juiste infrastructuur voor wegen, groen en water. Wat gaan we daarvoor doen? We actualiseren de Beleidsnotitie Snippergroen. Dit vergt een integrale afweging tussen diverse beleidsvelden en een goede bestuurlijke afstemming tussen de raad en het college. Dit is een arbeidsintensief traject dat aan een extern bureau wordt uitbesteed. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Uw raad heeft keuzes gemaakt over: • het vaststellen van uitgangspunten, waaraan de verkoop van snippergroen moet worden getoetst; • het vaststellen van de werkwijze; • het vaststellen van verkoop- en verhuurprijzen. En dit is vastgelegd in een geactualiseerde beleidsnotitie Snippergroen.

Pagina 38 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

3B. DUURZAAMHEID EN MILIEU Milieutaken Wat willen we bereiken? Het realiseren en behouden van een schone, veilige en duurzame leefomgeving. We willen adequaat kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. We zijn voorbereid op de invoering van de Omgevingswet en decentralisatie van milieutaken naar de gemeente. Ter bevordering van de gezondheid van onze inwoners wordt actief ingezet op beperking van vliegtuighinder. Wat gaan we daarvoor doen? Met de komst van de Omgevingswet vinden veranderingen plaats in de taken van de Omgevingsdienst Noord-Holland Noord. Hierbij trekken we in de voorbereiding op de Omgevingswet gezamenlijk op om een zorgvuldige implementatie mogelijk te maken. Hierbij wordt specifiek gekeken naar de veranderende positie, rol en activiteiten van de Omgevingsdienst. Als basis voor een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met de Omgevingsdienst vindt afstemming plaats over inhoud en impact van deze taken op beleids- en financieel niveau. De volledige uitwerking van de Omgevingswet is nog niet uitgekristalliseerd. Zoals onder 3A (Omgevingswet) benoemd worden gemeenten bevoegd gezag voor bodemtaken welke worden uitgevoerd door de Omgevingsdienst. Dit betreft het gebied van handhaving, vergunningverlening, juridische en beleidsmatige advisering. Het Rijk stelt geen geld beschikbaar voor gemeenten.

Wel zal men monitoren hoe de uitvoeringspraktijk vordert en op basis hiervan zal worden besloten of er alsnog een vorm van financiering moet worden toegepast. Daarnaast worden ingevolge de Wet de verplichte door de Omgevingsdienst uit te voeren basistaken uitgebreid. Onder andere voor veehouderijen en sloopmeldingen asbest.

De afgelopen jaren is op diverse thema’s extra inzet nodig geweest om gemeentelijke taakuitvoering, ontwikkelingen en projecten doorgang te geven of versnellen. Bijvoorbeeld de stikstofproblematiek, PFAS, Zeer Zorgwekkende Stoffen en Lood in drinkwaterleidingen. We zorgen ervoor dat waar nodig advisering beschikbaar is. De hiervoor benodigde achtergrond en strategische advisering gaat verder dan de dienstverlening van de Omgevingsdienst. In de regio Alkmaar-IJmond wordt met de Bestuurlijke Agenda Schiphol planmatig inbreng over vlieghinderaspecten geleverd aan de overlegstructuren rondom Schiphol. In het bijzonder worden hier de ontwikkelingen rondom het Luchthavenverkeersbesluit Schiphol, het besluit Luchtruimherziening en de Initiatiefwet nachtvluchten genoemd. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? Vanaf 2024 wordt onder de Omgevingswet in samenwerking met de Omgevingsdienst uitvoering gegeven aan de milieutaken. Hierbij wordt duidelijk hoe de verschuiving van taken uitwerkt in de dienstverlening en de financiële positie. De inzet voor beperking van vliegtuighinder moet leiden tot een vermindering van het aantal meldingen en een zichtbare verbetering in de periodieke door de GGD uitgevoerde gezondheidsmonitoring.

Pagina 39 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Klimaat Ontwikkeling Het Programma Klimaat ontwikkelt zich door in 2024. Nadat in 2023 de financiële kaders vanuit het Rijk duidelijk werden en het meeste beleid op de vijf pijlers van het programma door de gemeenteraad vastgesteld is, wordt er in 2024 aan de uitvoering gebouwd. Met meer mensen en meer middelen, met meer mogelijkheden dus. Handen uit steeds meer mouwen om de enorme klus van de duurzaamheidstransitie te helpen vormgeven. Meer samen ook, met bewoners en ondernemers in onze gemeenten. De gemeente pakt haar rol als regisseur van de duurzaamheidstransitie, maar zeker ook als facilitator. Ten dienste van initiatieven uit de samenleving, van mensen die hun eigen huis of bedrijf willen verduurzamen, al dan niet met elkaar. Als voorlichter en adviseur en met een beetje financiële hulp. Ook als aanjager of zelfs uitvoerder van projecten voor opwek van duurzame energie, voor circulaire economie en klimaatadaptatie. Voor duurzame mobiliteit en natuurlijk voor het (verder) verduurzamen van ons eigen vastgoed. Hieronder per pijler de belangrijkste initiatieven die we nu voorzien voor 2024. Daarbij wel meteen een kanttekening: de duurzaamheidstransitie is in volle gang, wat betekent dat het ‘speelveld’ er elke maand anders uitziet door nieuwe regelgeving, nieuwe subsidies en nieuwe initiatieven. Dynamisch en uitdagend!

Wat willen we bereiken? 1. Energietransitie De energietransitie gaat over de opwek van duurzame elektriciteit met zonnepanelen en de warmtetransitie, het isoleren van woningen en (voorbereiden op) het stoppen van verwarmen met aardgas. Opwek van elektriciteit: • Groei in het aantal geplaatste zonnepanelen op grote daken voortzetten; • Installatie van de hoeveelheid zonnepanelen boven parkeerplaatsen versnellen. • (Faciliteren van) realisatie van zonneweides conform de RES. Warmtetransitie: • Voorlichting, informatie en advies voor bewoners en ondernemers, met Duurzaam Bouwloket, energiecoaches en Centrum voor verduurzaming; • Buurt-aanpak gericht op isoleren woningen met de slechtste energie-labels en bewoners met minste koopkracht vanuit het Nationaal Isolatie Programma; • Opsporen, aanhaken, ondersteunen van buurtinitiatieven in de warmtetransitie. Gebruikmaken van draagvlak en energie in de samenleving; • Energiearmoede aanpak voor bewoners met een laag inkomen en een hoge energierekening. 2. Circulaire economie Het uitvoeringsprogramma 2023-2024 van Circulaire economie wordt volgens planning uitgevoerd. Focus op vier hoofdthema’s: Landbouw, Consumptiegoederen, Bouw & Infrastructuur en Bedrijven. • Ruimte creëren voor natuurinclusieve landbouw; • Circulair maakonderwijsprogramma opschalen; • Netwerk van reparatiepartijen ondersteunen in de markt;

Pagina 40 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

• • •

Consumenten voorlichten en betrekken; Circulair bouwen, onderhouden en slopen binnen de gemeente de norm maken; Koplopernetwerk van de bedrijven in de bouwen de toerismeen textielbranche stimuleren.

3. Klimaatadaptatie We geven uitvoering aan het beleidsplan met uitvoeringsprogramma. Dat betekent op drie niveaus 1. Huis en pand 2. Straat gebied en wijk 3. Stad en regio • Mensen voorlichten, betrekken en informeren over klimaatadaptieve kansen en maatregelen; • Ontstening en vergroening van eigen tuin, aansluiten bij bestaande initiatieven en werkzaamheden; • Aansluiten bij projecten voor herinrichting en ontwikkeling met als doel meer vergroening en minder wateroverlast. 4. Duurzame mobiliteit In 2023 hebben de provincie en het college de Regionale Agenda Mobiliteit vastgesteld. Ook is een pluspakket voor duurzame mobiliteit vastgesteld. Hoofdonderwerpen daaruit: • Verbetering fietsinfrastructuur; • Plaatsing laadpalen voor elektrische auto’s; • Stimuleren deelmobiliteit. 5. Duurzame bedrijfsvoering • Het goede voorbeeld blijven geven door het verduurzamen van het gemeentelijke vastgoed, de gemeente heeft inzicht en communiceert over haar eigen CO2uitstoot en er heerst draagvlak en kennis binnen de organisatie op het gebied van circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptatie door de hele organisatie;

•

De gemeente heeft de verplichting om een CO2reductie van de uitstoot van de gemeentelijke vastgoedportefeuille te realiseren van 55% in 2030, 95% in 2050 en 100% aardgasvrije panden in 2050. De strategie om deze doelen te bereiken is vastgelegd in de Routekaart verduurzaming gemeentelijk vastgoed die in 2023 is vastgesteld.

Wat gaan we daarvoor doen? 1. Energietransitie Opwek van elektriciteit • We blijven het Centrum voor Verduurzaming bedrijventerreinen regio Alkmaar ondersteunen en stimuleren; • We gaan Solar Carports versneld realiseren; • We voeren de landschappelijke inpassing van zonneweide fase 3 van Bergen Energie, conform inpassingsplan, uit. Warmtetransitie Voor de warmtetransitie faciliteren en stimuleren we inwoners en ondernemers tot het nemen van energiebesparende maatregelen. • Het netwerk van energiecoaches wordt uitgebreid met 15 coaches tot in totaal circa 30 coaches en verder geprofessionaliseerd. Deze coaches gaan 1.000 koopwoningen bedienen met een gratis stappenplan voor energiebesparing. Met informatieavonden, inloopspreekuren en de inzet van een mobiele showroom met maatregelen, bereiken we nog meer huishoudens met advies en subsidies; • Er komt een onlineplatform om communicatie tussen de gemeente, energiecoaches en inwoners te faciliteren; • De huishoudens in de doelgroep energiearmoede worden bereikt door middel van herhaald en één-op-één contact; • In 2023 zijn we gestart met een isolatie-buurtaanpak in een buurt waar veel koophuizen DEFG-labels hebben en de mensen die er wonen in de categorie lagere inkomens vallen. Dit gaan we in 2024 voor een volgende buurt doen; • We gaan bewonersinitiatieven faciliteren vanuit de gemeente;

Pagina 41 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

• •

We laten onderzoek uitvoeren naar alternatieve warmtebronnen, zoals ondiepe geothermie, aquathermie, zonnewarmte en sportveldthermie. Met een ‘soortenmanagementplan’ zorgen we voor een gebiedsgerichte bescherming van vleermuis, gierzwaluw en huismus. Daardoor hoeven particuliere woningeigenaren niet langer ieder individueel maatregelen te nemen bij isolatie.

2. Circulaire economie • Om ruimte creëren voor natuurinclusieve landbouw werken we samen met agrariërs en stakeholders verder aan een aantal pilots voor korte ketens en nieuwe verdienmodellen; • We schalen ons circulair maakonderwijsprogramma op naar meer scholen en starten, naast de modules wol & textiel en fietsen maken, ook met de lessen voor repareren van elektrische apparaten; • We richten ons op inwonersparticipatie, zodat inwoners bewust worden van hun koopgedrag en gestimuleerd worden om te hergebruiken, repareren en opgeknapte spullen uit de regio te kopen; • We gaan circulair bouwen, onderhouden en slopen verder inbedden in de werkorganisatie zodat het de norm gaat worden, door circulair opdrachtgeverschap, trainingen en presentaties; • De circulaire economie wordt verder geborgd in beleid en contracten. Bij gronduitgifte door de gemeente worden circulaire criteria meegegeven als voorwaarden voor toekomstige plannen of projecten. En met Kennemer Wonen worden circulaire prestatieafspraken gemaakt; • We ontwikkelen en bouwen het koplopernetwerk van ondernemers in de bouw, toerisme en de textielbranche uit, die circulaire economie toepassen of willen toepassen in hun bedrijfsvoering; • We werken aan het versterken van een circulaire regio ‘circulair NHN’ met buurgemeenten, bedrijven en andere sympathisanten.

•

•

• • • • •

3. Klimaatadaptatie We gaan stimuleren dat inwoners en ondernemers hun particuliere ruimte klimaatadaptief en natuurinclusief maken. Hiervoor gaat de gemeente meerdere activiteiten uitvoeren, deels in samenwerking met de regio Alkmaar: a. Een gemeentelijke subsidieregeling klimaatadaptieve maatregelen t/m 2026 voor inwoners, bedrijven en andere instituten, zoals scholen; b. Voorlichting en promotie met activiteiten zoals het NK Tegelwippen en incidentele tegelophaalservice, geveltuinenactie en het opbouwen van een (regionaal) loket dat gratis maatwerkadvies kan geven aan inwoners en bedrijven over een klimaatadaptieve inrichting van huis en tuin; c. Aansluiten bij bestaande initiatieven, zoals inwoners en dorpsraden met goede ideeën, groene schoolpleinen, vergeten plantseizoen, Groen Kapitaal. Op het niveau van straat, wijk en gebied en ook in de regio zorgen we ervoor dat klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit onderdeel worden van (bouw)projecten. 4.

Duurzame mobiliteit In goede afstemming met de omwonenden worden laadpalen geplaatst om inwoners te faciliteren de overstap te maken naar elektrisch rijden; De mogelijkheid voor het overkappen van grotere parkeerterreinen met zonnepanelen wordt onderzocht; Initiatieven voor elektrische deelauto’s in woonwijken gaan we faciliteren; Bewoners worden gestimuleerd om vaker de fiets te nemen; Duurzame mobiliteit wordt een belangrijk onderdeel in de mobiliteitsvisie en daarmee in de Omgevingsvisie, met daarin ketenmobiliteit, stimulering openbaar vervoer, autoluw wonen en duurzame bereikbaarheid kust, samen met de realisering van transferia.

Pagina 42 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

5. Duurzame bedrijfsvoering • Het verrijken van de kennis van alle ambtenaren over circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptatie door het faciliteren van trainingen, activiteiten en inspiratiesessies. • De gemeente geeft uitvoering aan de Routekaart voor de verduurzaming van het eigen vastgoed, door versneld bij een aantal panden verduurzamingsmaatregelen te treffen en een nieuw uitvoeringsplan op te stellen voor de verduurzaming van panden in 2025. • De gemeente blijft nauwlettend toezien op haar CO2-uitstoot door voortdurende monitoring, en het nemen van proactieve maatregelen ter vermindering van de uitstoot. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? 1. Energietransitie Opwek van elektriciteit • Het aantal zonnepanelen op grote daken van bedrijven is wederom gegroeid; • Tenminste één parkeerplaats is uitgewerkt tot projectlocatie voor een Solar Carport in de gemeente Bergen. • Het inpassingsplan voor zonneweide fase 3 van Bergen Energie is ten uitvoer gebracht. Warmtetransitie • Woningeigenaren krijgen de mogelijkheid om gemeentelijke subsidie voor energiebesparing bestaande woningen aan te vragen; • Ondernemers kunnen via de gemeente een kosteloze Energiescan aanvragen; • Door monitoring meten we de voortgang van de energietransitie.

Dit maken we inzichtelijk in een real time dashboard, waarop de mate waarin de transitie “leeft” in de maatschappij zichtbaar gemaakt kan worden; • Het aantal huishoudens in de buurt dat isolatiemaatregelen toe gaat passen, is toegenomen;

• •

•

Het aantal bewonersinitiatieven dat zich aanmeldt en de stappen die zij door de ondersteuning versneld zetten richting een aardgasvrije buurt; De onderzoeken naar de verschillende warmteopties in de gemeente voor kleinschalige warmtenetten zijn uitgevoerd, zodat we scherper hebben wat er voor alternatieven zijn voor aardgas naast de individuele oplossingen. Er is een ‘soortenmanagementplan’ opgesteld.

2. Circulaire economie • We draaien een pilot met het in 2023 gekozen korte keten concept en ontwikkelen pilots voor natuurinclusieve landbouw, verdienmodellen en gemeentelijk instrumentarium; • Het circulair maakonderwijsprogramma is opgeschaald naar meer scholen en krijgt een vastere organisatievorm. Er zijn twee pilots voor businesscases voor hergebruik en reparatie opgestart. Het netwerk en inwoners hebben een digitale ontmoetingsplek en reguliere bijeenkomsten; • We monitoren de mate van circulariteit in eigen projecten en die van bedrijven waar we aan uitbesteden; • We hebben bijeenkomsten voor bedrijven georganiseerd in de bouw, toerisme- en textielbranche; • Het evaluatieverslag 2023 is opgeleverd, het uitvoeringsprogramma 2025 is afgestemd met het college en het educatie/trainingsprogramma voor de BUCHwerkorganisatie is opgeleverd. 3. Klimaatadaptatie • We monitoren en evalueren de verschillende acties die zowel op huis/pand, op straat, buurt, wijk als op regionaal niveau ingezet zijn. 4. Duurzame mobiliteit • Het aantal laadpalen is volgens planning uitgebreid; • Het Fietsbeleidsplan is uitgevoerd voor de jaarschijf 2024;

Pagina 43 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

• • •

Duurzame mobiliteit is tot integraal onderdeel van het Mobiliteitsplan en de Nota Parkeernormen gemaakt; Transferia zijn gerealiseerd in combinatie met een goede fietsbereikbaarheid; De bereikbaarheid van de kust is verbeterd door inzet van de kustbus.

5. Duurzame bedrijfsvoering • Het succes van kennisopbouw wordt zichtbaar doordat een integrale benadering steeds vaker wordt toegepast in projecten. Hierbij wordt aandacht besteed aan energieneutraliteit, circulariteit, klimaatadaptatie/natuurinclusiviteit. • In 2024 is een deel van het eigen vastgoed verduurzaamd, waardoor het energieverbruik van deze panden is gedaald en de CO2uitstoot is verminderd. Door middel van een jaarlijkse evaluatie wordt de CO2 besparing in beeld gebracht. • Een rapport over de CO2-uitstoot van de gemeente, dat door een externe partij is geverifieerd.

Pagina 44 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

3C. BEHEER EN ONDERHOUD Wat willen we bereiken? Het groene karakter binnen en tussen de dorpen is onderdeel van de identiteit van onze gemeente. Het draagt bij aan een gezonde en prettige leefomgeving. Behoud daarvan, vooral het openhouden van het buitengebied, is essentieel. Tegelijkertijd zien wij dat de druk op onze schaarse buitenruimte groter wordt door ruimtelijke ontwikkelingen, waaronder de opgave om meer woningen voor onze inwoners te realiseren. Verder zien wij taken op ons afkomen als gevolg van de verandering van het klimaat. Wij streven naar een goede balans tussen de diverse ontwikkelingen die het groene karakter van onze gemeente waarborgt, en waarbij rekening wordt gehouden met de verandering van het klimaat. In het vastgestelde groenbeleidsplan is afgesproken dat het aantal bomen per jaar met 175 bomen moet toenemen. Deze ambitie wordt tot uitvoering gebracht indien er voldoende plantlocaties zijn. Daarnaast wordt aandacht gegeven aan de verbinding van groen en klimaatadaptieve maatregelen zoals betere infiltratie en aanleg van koeltegebieden. Herstel stormschade Op 5 juli heeft storm Poly een aanzienlijk pad van verwoesting achtergelaten onder de bomen binnen het beheergebied van de BUCH. Er zijn veel bomen gesneuveld. Ondanks de inspanningen zijn de gevolgen van de storm nog niet volledig verholpen.

Naar schatting duren de opruimwerkzaamheden tot het einde van dit jaar. De kosten die gepaard gaan met deze opruimwerkzaamheden worden gedetailleerd weergegeven in de tweede financiële rapportage. In Bergen is de impact van de storm in vergelijking tot Castricum en Heiloo beperkt gebleven. We evalueren waar nieuwe aanplant mogelijk is en hoe deze extra inspanningen zich financieel en qua

tijdspad verhouden tot de reeds vastgelegde doelen uit het Groenbeleidsplan. Wat gaan we daarvoor doen? Wij versterken het groene karakter door: • het versterken van de groen- en bomenstructuur; • werken aan meer biodiversiteit, in bijzonder het bieden van meer leefruimte voor bijen en vlinders; • behoud van bestaande ‘natuurpareltjes’; • de ontwikkeling van nieuwe ‘natuurpareltjes’; • de planvorming per gebied vorm te geven samen met inwoners, gebruikers en NGO’s; • per gebied een aantal doelsoorten te bepalen; • de ontwikkeling van koeltegebieden; • verbetering van infiltratie door wegversmalling, doorlatende bestrating en aanleg wadi’s; • over te gaan van een vijfjarige naar een driejarige cyclus van boomveiligheidscontroles (BVC); • een meer duurzaam bomenbestand te bereiken, door middel van meer en betere infiltratie; • mee te doen aan het NK Tegelwippen. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? • Er is meer groen in Egmond aan Zee (vooral Egmond-Zuid). • Er is meer biodiversiteit binnen onze gemeente, waaronder meer leefruimte voor bijen en vlinders; • Er is meer vergroening van versteende gebieden, zowel in de openbare ruimte als bij particulieren. Zo wordt er bij herinrichtingen meer rekening gehouden met groen en wordt verstening verminderd, waardoor de infiltratie vergroot; • Er zijn meer bomen.

Pagina 45 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Verbonden partijen per programmaonderdeel Voor verdere informatie zie paragraaf F Verbonden partijen PO

Verbonden partij

3b

Omgevingsdienst Noord-Holland Noord (OD NHN)

3b

Vuilverbrandingsinstallatie e.o. (VVI)

3b

Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA)

Pagina 46 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. 1 =1.000

korte omschrijving

2024

aut 3a .1 Voetbalfusie

2025

2026

2027

I/S

770 N

100 N

0

0

I

4 V

11 N

21 N

25 N

S

aut 3b .2 Effect Programma Water en Riolering (PWR) raad 6 juli 2023

278 V

357 V

336 V

363 V

S

aut 3b .3 Correctie eerder begrote onttrekkingen / dotaties voorziening aut 3c .1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO

0 31 V

299 V 83 V

230 V 31 V

89 V 10 V

S S

aut 3c .2 Ontwikkeling Watertorenterrein

0

0

0

0

I

aut 3b .1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO

3a.1 Voetbalfusie vervallen uitnamen algemene reserve De benodigde kosten voor aankoop (€ 750.000) en sloop (€ 150.000) van de opstallen stonden begroot in 2023 en 2024 en werden gedekt door uitnamen uit de algemene reserve. Gezien de planning blijft daarvan nu € 30.000 in 2023 als voorbereidingskosten voor de fusieclub staan. De overige € 720.000 voor aankoop van de opstallen schuift door naar 2024. Van de sloopkosten ad € 150.000 wordt € 50.000 in 2024 en € 100.000 in 2025 begroot. Gezien het begrotingssaldo in 2024 en 2025 vervallen de begrote uitnamen uit de algemene reserve voor deze kosten in 2024 en 2025. 3b.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 3b.2 Effect Programma Water en Riolering (PWR) raad 6 juli 2023 Dit is de financiële vertaling van de op 6 juli 2023 vastgestelde kostendekkingsvariant B. Het betreft grotendeels de doorbelasting van de BTW op de investeringen, verder 50% doorbelasten baggeren en personeel en overhead.

3b.3 Correctie eerder begrote onttrekkingen / dotaties voorziening Er is gebleken dat eerder opgevoerde onttrekkingen / dotaties aan de voorziening riool later niet zijn meegenomen in de aanpassingen en daardoor ten onrechte nog in de begroting stonden. Dit wordt nu gecorrigeerd. 3c.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. 3c.2 Ontwikkeling Watertorenterrein budgetneutrale correctie Voor het Watertorenterrein waren de opbrengsten uit grondverkoop aan de ontwikkelaar en aan de CPO-groep begroot van totaal € 3.341.750 (1671.000 in 2023 en € 1.670.750 in 2024) die ook direct weer in de algemene reserve werd gestort. Deze boekingen vervallen nu omdat voor de ontwikkeling van de woningen op het Watertorenterrein een grex hoort te worden opgesteld waarin in deze opbrengsten meegenomen worden. Doordat de begrote opbrengsten direct aan de algemene reserve werden toegevoegd is deze mutatie per saldo budgetneutraal voor het begrotingssaldo.

Pagina 47 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Programma 4 Een financieel gezonde gemeente Pagina 48 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

PROGRAMMA 4. EEN FINANCIEEL GEZONDE GEMEENTE Wat willen we bereiken? 1. Een structureel sluitende begroting voor 2024 Wat gaan we daarvoor doen? 1 Een structureel sluitende begroting 2024 Ons doel is een structureel sluitende begroting voor 2024 aan uw raad voor te leggen. 2 Zo laag mogelijke lokale lasten De gemeenteraad van Bergen heeft als kader opgesteld dat de inwoner ‘Zo Laag Mogelijke Lokale Lasten’ in rekening wordt gebracht bij de doorbelasting van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Als hiervan wordt afgeweken dan wordt dat altijd aan de gemeenteraad voorgelegd ter goedkeuring. Afval Bij de vaststelling van het grondstoffenbeleidsplan is besloten om met ingang van 2024 een variabele heffing in te voeren. Inwoners worden aangeslagen voor een vast tarief voor een meerpersoonshuishouden of een eenpersoonshuishouden. Daarnaast betalen zij een variabel tarief voor het aantal keer dat restafval wordt aangeboden. Door deze twee bedragen bij elkaar op te tellen wordt het totale bedrag aan afvalstoffenheffing per huishouden bepaald. Hierbij geldt het principe van ‘de vervuiler betaalt’. Inwoners die veel restafval aanbieden, betalen daardoor een hoger bedrag aan afvalstoffenheffing dan inwoners die afval beter scheiden en daardoor minder vaak restafval aanbieden.

Voor de gebruikte aantallen aanbiedingen restafval is het gemiddelde aantal keer genomen dat bij de overige UCHgemeenten het restafval wordt aangeboden.

Voor 2024 wordt de volgende tariefstelling voor het vaste tarief en het tarief per variabele lediging voorgesteld. Uitgangspunt is 87% vast tarief en 13% variabel. Uit de resultaten van de gemeenten Uitgeest, Castricum en Heiloo blijkt dat deze financiële prikkel effectief werkt. Afval Vast tarief Meerpersoonshuishouden € 312 Eenpersoonshuishouden € 235

Bij de berekening van de variabele heffing is uitgegaan van een gemiddelde van 8 aanbiedingen voor lediging per jaar voor een 140 en een 240 liter container. Het basistarief per variabele aanbieding is het tarief van een container van 240 liter container. Alle overige tarieven voor de variabele aanbiedingen zijn hiervan afgeleid door het aantal liter te delen door 240 liter en dan te vermenigvuldigen met het tarief van een 240 liter container. Voor de hoogbouw geldt een extra korting van 30% op het tarief per zak van 30 liter of 60 liter. Dit omdat men in de hoogbouw geen PMD-bak heeft en daarom minder kan scheiden en meer restafval heeft. Aantal liter

240 liter container 140 liter container 60 liter zak 30 liter zak

Tarief variabel Tarief variabel per aantal liter hoogbouw (exclusief korting hoogbouw) (inclusief 30% korting) € 6,25 € 3,64 € 1,56 € 1,10 € 0,78 € 0,55

Pagina 49 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Riool In het door uw raad op 6 juli 2023 vastgestelde PWR (Programma stedelijk water en riolering) wat de opvolger is van het GRP (Gemeentelijk Rioleringsplan) is door uw raad gekozen voor kostendekkingsvariant B. Onderstaand het tarief voor de komende jaren conform het door uw raad vastgestelde PWR (afgerond op hele euro’s). 2024

2025

2026

2027

201

219

224

229

OZB In 2024 wordt de OZB opbrengst met 6% geïndexeerd. Dit gezien de hoge inflatie van de afgelopen jaren, de huidige meerjaren ontwikkeling van het begrotingssaldo en de eerdere lage indexatie in 2023 van 2%. Waaraan kunnen we zien of we het bereiken? • Een vastgestelde programmabegroting 2024-2027 waarin de jaarschijf 2024 structureel sluit. • De ontwikkeling van de lokale lasten ten opzichte van de genomen besluiten, inflatie en uitgaven. Trends en Ontwikkelingen bij dit programmaonderdeel Ontwikkeling gemeentefonds • Ombuiging jeugdzorg Het rijk wil circa 500 miljoen ombuigen maar tot op heden zijn er geen concrete plannen uitgewerkt. Er wordt al langer dan anderhalf jaar aangegeven dat in de volgende circulaire van het gemeentefonds duidelijkheid wordt gegeven over 2026 en verder maar dit wordt iedere keer weer uitgesteld.

Aangezien onderstaande onderwerpen nu controversieel zijn verklaard, is er voorlopig geen oplossing te verwachten en komt hier ook in de septembercirculaire geen duidelijkheid over. • Herijking De concept herijking gemeentefonds komt voor ons uit op een nadeel van circa € 96 per inwoner (totaal circa 2,8 mln.). Over 2023 t/m 2025 is € 37,50 in mindering gebracht. € 7,50 in 2023 en € 15 in 2024 en 2025. De planning is dat begin 2025 duidelijk wordt hoe het restant wordt ingevoerd. Vooralsnog hebben wij in onze begroting rekening gehouden met het doorzetten van de korting van € 15 per inwoner in 2026 en 2027. • OEM Er loopt nu een onderzoek naar de overige eigen middelen (OEM) en hoe hiermee om te gaan. Dit is voor ons een risico aangezien eerder het idee bestond om die ook mee te nemen in de vereveningsbijdrage net als bij de OZB. Het gaat hier om de inkomsten uit parkeren, toeristenbelasting en forensenbelasting. • Ravijnjaar 2026 en verder Het is nog steeds onduidelijk wat het Rijk gaat doen met betrekking tot de algemene uitkering 2026 en verder en de aangekondigde nieuwe financieringssystematiek. In de septembercirculaire 2022 is voor 2026 eenmalig 926 miljoen voor 2026 beschikbaar gesteld (aandeel Bergen € 1.218.000). De provincies hebben aangegeven dat de gemeenten er vanuit kunnen gaan dat dit voor 2027 minimaal hetzelfde bedrag is als voor 2026.

Dit bedrag is al doorgetrokken in de begroting naar 2027. • Opschalingskorting De opschalingskorting is opgelegd, omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Dit wordt door de gemeenten als zeer oneerlijk ervaren omdat het principe van herindelen van boven af opgelegd is. De oploop van de opschalingskorting is geschrapt voor de duur van de kabinetsperiode tot en met 2025 en bevroren op de stand van 2019 (300 mln.). In 2026 is de opschalingskorting echter in één

Pagina 50 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

•

keer (976 mln.) doorgevoerd. Het is nog steeds onduidelijk of de opschalingskorting geschrapt gaat worden. Uitbreiding gemeentelijk belastinggebied Ook hierover is nog geen duidelijkheid.

•

Ombuiging jeugdzorg Het Rijk wil circa 500 miljoen ombuigen maar tot op heden zijn er geen concrete plannen uitgewerkt.

Verplichte indicatoren per programmaonderdeel Dashboard - Besluit Begroting en Verantwoording - Bergen (NH.) (waarstaatjegemeente.nl)

*Doordat de bedrijfsvoering qua personeel en materieel wordt uitgevoerd door de BUCH zijn de indicatoren 31 t/m 34 niet van toepassing op de gemeente Bergen, de gemeente heeft geen loonkosten anders dan de secretaris, griffie, college en raad.

Verbonden partijen per programmaonderdeel PO Verbonden partij 4a Cocensus 4a Werkorganisatie BUCH (BUCH) 4a N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

Voor verdere informatie zie paragraaf Verbonden partijen.

Pagina 51 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

WAT GAAT HET KOSTEN Onderstaande een overzicht van de financiële mutaties van dit programma en daarna per mutatie een korte toelichting. 1 =1.000

korte omschrijving

2024

2025

2026

2027

I/S

aut 4 .1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO

110 N

90 N

9 N

4 V

S

aut 4 .2 Actualisatie werkelijke rente

106 V

194 N

445 N

619 N

S

4.1 Mutatie kapitaalslasten voor dit PO Wijziging kapitaalslasten naar aanleiding van mutaties in de investeringen voor dit programmaonderdeel. Voor PO4 betreft dit grotendeels de technische tegenboeking van de omslagrente vanuit alle programmaonderdelen. 4.2 Actualisatie werkelijke rente Als gevolg van investeringen, bouwgronden in exploitatie en de aflossingen op de langlopende geldleningen neemt onze financieringsbehoefte toe. Als gevolg hiervan en door de stijgende rente dient te worden bijgeraamd.

Pagina 52 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

OVERZICHT MUTATIES INVESTERINGSKREDIETEN Stand na begroting 2024 Cluster Afval Materieel Onderwijs Openbare ruimte Overige Recreatie Riolering Totaal

2023 2.537.612 0 1.500.000 11.551.065

2024 288.500 83.000 7.918.500 9.474.833

2025 58.200 103.900 1.046.500 8.844.496

2026 40.000 147.300 0 5.040.773

2027 Totaal 40.000 2.964.312 32.000 366.200 0 10.465.000 3.666.000 38.577.167

172.000 328.000 6.150.000 4.566.298 4.706.742 6.096.742 2.377.358 1.285.167 1.409.035 22.704.333 24.084.742 23.708.873

270.000 475.000 1.282.018 7.255.091

42.000 6.962.000 100.000 15.944.782 1.175.000 7.528.578 5.055.000 82.808.039

Stand uit Kadernota 2024 Cluster Afval Materieel Onderwijs Openbare ruimte Overige Recreatie Riolering Totaal

2023 2024 2025 2.537.612 79.000 40.000 15.000 68.000 103.900 7.076.800 8.846.000 1.769.200 13.068.415 10.350.450 7.059.700 172.000 253.000 170.000 7.910.352 6.939.430 520.000 2.727.358 1.198.500 1.065.000 33.507.537 27.734.380 10.727.800

2026 40.000 147.300 0 4.363.000 270.000 475.000 1.055.000 6.350.300

2027 40.000 32.000 0 3.666.000 42.000 100.000 1.065.000 4.945.000

Totaal 2.736.612 366.200 17.692.000 38.507.565 907.000 15.944.782 7.110.858 83.265.017

2026

2027

0 0 0 677.773 0 0 227.018 904.791

0 0 0 0 0 0 110.000 110.000

Totaal 227.700 0 -7.227.000 69.602 6.055.000 0 417.720 -456.978

Verschil Cluster Afval Materieel Onderwijs Openbare ruimte Overige Recreatie Riolering Totaal

2023 0 -15.000 -5.576.800 -1.517.350 0 -3.344.054 -350.000 -10.803.204

2024 2025 209.500 18.200 15.000 0 -927.500 -722.700 -875.617 1.784.796 75.000 5.980.000 -2.232.688 5.576.742 86.667 344.035 -3.649.638 12.981.073

Pagina 53 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

Onderstaand wordt per cluster een korte toelichting op de mutaties gegeven. Afval (€ 227.700 totaal) Nieuw € 209.500 Vervanging 6 perscontainers en GFT cocons.

Overige (€ 6.055.000 totaal) Nieuw € 6.055.000 Betreft separaat raadbesluit vastgesteld op 6 Juli 2023 met betrekking tot De Schulp € 5.980.000. Verder € 75.000 voor vervanging van de binnen zonwering in het gemeentehuis.

Bestaand € 18.200 Indexatie vervanging ondergrondse containers. Materieel (€ 0 totaal) De vervanging van overlevingspakken kan later plaatsvinden en wordt daarom doorgeschoven van 2023 naar 2024. Onderwijs (€ 7.227.000 totaal) Bestaand 7.277.000 Naar aanleiding van actualisatie van de planningen wordt er voor € 7.277.000 aan krediet doorgeschoven van 2023 naar 2024. Openbare ruimte (€ 69.602 totaal) Bestaand € 69.602 De raming voor Centrum Schoorl dient te worden bijgesteld. Uit eerdere aanbesteding is gebleken dat er meer budget nodig is. Voor de openbare verlichting wordt € 69.602 en voor de openbare ruimte € 947.000 bijgeraamd. De bijraming openbare ruimte Schoorlcentrum wordt voor € 724.000 gedekt vanuit de kredieten reconstructie wegen 2025 en 2026 én een subsidie van € 223.000.

Recreatie (€ 0 totaal) Naar aanleiding van de actualisatie van de planningen worden er kredieten doorgeschoven van 2023 naar 2024 en van 2024 naar 2025 voor depot Kranenburg, voetbalfusie Egmond en Sporthal Watertorenterrein Egmond aan Zee. Riolering (€ 417.720) Nieuw € 440.000 Betreft separaat raadbesluit vastgesteld op 6 Juli 2023 met betrekking tot PWR (4 x € 110.000) IBA’s (septic tanks). Bestaand -€ 22.280 € 22.280 kleine aframing naar aanleiding van actualisatie.

Pagina 54 van 104 Programmabegroting 2024-2027

Bergen, raad 7 november 2023

PARAGRAAF A: WEERSTANDSVERMOGEN EN RISICOMANAGEMENT 1. Aanleiding en achtergrond De risico’s met betrekking tot gemeente Bergen zijn inzichtelijk gemaakt waardoor we inzicht hebben in de risico's. Dit stelt ons in staat om op verantwoorde wijze besluiten te nemen. Dit zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige ontwikkelingen in verhouding staan tot de vermogenspositie van onze gemeente. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is ook het weerstandsvermogen berekend. 2. Risicoprofiel Om de risico's van onze gemeente in kaart te brengen is een risicoprofiel opgesteld. Door de domeinen zijn de risico's in beeld gebracht. In dit overzicht worden de 10 risico's gepresenteerd met de meeste invloed op de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Totaal grote risico's: € 13.164.000