Woonzorgvisie gemeente Beesel 2023 - 2033

We onderzoeken de mogelijkheden om actief grondbeleid toe te passen De portefeuille met gemeentelijke gronden die ingezet kan worden voor woningbouw raakt langzaam maar zeker leeg. Actief grondbeleid kan bijdragen aan het nemen van meer sturing en regie op onze toekomstige woningbouwproductie. Deze afweging wordt binnen het op te stellen grondbeleid gemaakt. We bieden ruimte aan experimentele, flexibele of innovatieve woonvormen en goede initiatieven vanuit de markt Als gemeente ontwikkelen we niet zelf woningen, dus samenwerking met woonpartners en inwoners is hierin essentieel. We bieden als gemeente ruimte aan experimentele, flexibele of innovatieve woonvormen en goede initiatieven vanuit de markt, waarbij we toetsen op kwaliteit en behoefte. Denk daarbij bijvoorbeeld aan flexwoningen of particuliere (collectieve) initiatieven.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

Faciliteren van flex-wooninitiatieven als kans om jongeren en spoedzoekers snel woonruimte te bieden Een flexibele huisvestingsschil vormt een belangrijke aanvulling op de reguliere woningmarkt. Zeker in de huidige woningmarkt waarin veel mensen (op korte termijn en dringend) woonruimte zoeken. Denk aan starters die in de huidige markt moeilijk aan een reguliere woning komen, mantelzorgers die nabij een naaste willen wonen of mensen die net gescheiden zijn. Een flexibele huisvestingsschil kan verschillende vormen aannemen: • Permanente huisvesting waarbij we mogelijkheden bieden voor flexibele bewoning; • Tijdelijke huisvesting op tijdelijke locaties. Gezien de kosten zetten we op dit moet voor de tijdelijke bebouwing zoveel als mogelijk in op permanente bouw geschikt voor tijdelijke bewoning. Om de bouw van flexwoningen te ondersteunen heeft het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening een financiële herplaatsingsgarantie voor woningcorporaties vastgesteld. We gaan daarom in gesprek met de corporaties over de mogelijkheden van flexwonen. Ook faciliteren we particulieren om hun initiatieven voor flexwoningen te kunnen realiseren, zoals we nu ook al doen met ons prémantelzorgbeleid.

24

Woonzorgvisie Beesel 21.249

25

Woonzorgvisie Beesel 21.249

6 Wonen, zorg en welzijn

26

•

•

6.1 Wat zien we? •

•

•

•

Door de (dubbele) vergrijzing in de gemeente Beesel krijgen we de komende jaren te maken met een groei in het aantal zorgbehoevende inwoners. De doelgroep met (licht) verstandelijke beperking blijft naar verwachting stabiel. Door de steeds ingewikkelder wordende samenleving is de verwachting dat het aantal inwoners met psychische problemen zal stijgen. Verzorgingshuisplaatsen zijn onder invloed van het kabinetsbeleid afgebouwd en alleen een beperkt aantal verpleeghuisplaatsen voor ouderen blijft bestaan. Omdat het beleid vanuit het Rijk gericht is op ‘langer thuis’ en extramuralisering worden steeds meer mensen oud in een zelfstandige woning. Hierdoor ontstaat een grotere vraag naar levensloopbestendige woningen in de nabijheid van voorzieningen, ondersteuning, mantelzorg en soms ook dagbesteding. Een andere rijks invloed is het IZA3, in deze afspraken staat onder andere vermeld dat er geen extra handen bij komen in de zorg. Dit betekent dat we iets moeten doen in hoe de zorg geboden wordt, gezien dat het aantal zorgbehoevenden wel toeneemt. Op dit moment is er in de regio Noord- en Midden-Limburg met ongewijzigd beleid een te kort van 223 plaatsen om zorg te bieden vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit totaal stijgt tot 633 plaatsen in 2027. Door de verwachte toename van het aantal inwoners met behoefte aan zwaardere intensive zorg neemt het ‘tekort’ aan plaatsen toe.

Voor de gemeente Beesel geldt dat er op dit moment 23 plaatsen te kort zijn die op zal lopen naar 30 plaatsen in 2027.

3 Integraal Zorgakkoord: 'Samen werken aan gezonde zorg' | Rapport | Rijksoverheid.nl

•

•

• •

• •

Zorgpartijen zijn echter in ontwikkeling, het beleid veranderd waarbij inwoners langer kunnen en moeten thuis blijven wonen met een Wlz indicatie. Inwoners met een lagere of minder intensieve zorgvraag worden niet meer opgenomen. Zowel VGZ als onze zorgpartners adviseren ons om geen aanvullende plekken voor de zwaardere intensive Wlz zorg te bouwen. Ze adviseren voor zorgbehoevenden levensloopbestendige woningen te bouwen waarin de inwoner thuis verzorgd kunnen worden. Het huidige beleid van het Rijk en het zorgkantoor is dat er geen intramurale capaciteit bijkomt. Dit betekent dat ingezet moet worden op het realiseren van woningen in woonvormen en/of woningen die geschikt zijn om alle vormen van verzorging te bieden in de reguliere woonvoorraad. We signaleren dat het tekort aan zorgpersoneel de komende jaren verder toeneemt. Dit zorgt voor extra druk op de zorgverlening, mede vanwege de aankomende vergrijzing en het feit dat veel ouderen in een nietlevensloopbestendige woning wonen. Momenteel hebben we in de gemeente Beesel geen beschermde opvangmogelijkheden voor meer kwetsbare (psychische) doelgroepen met meervoudige problematiek. Huisvesting van kwetsbare doelgroepen vergt daarom regionale afstemming. De beschikbare Wmo voorzieningen zijn geclusterd in Offenbeek en Reuver aanwezig. In Beesel worden deze gemist.

We zien in de gemeente Beesel een aanzienlijke druk op sociale huur woningen vanuit specifieke doelgroepen. Deze woningzoekenden, zoals statushouders, spoedzoekers en uitstroom beschermd wonen zijn veelal aangewezen op de sociale woningmarkt. We hebben een actief (pre)mantelzorg beleid waar 12 inwoners gebruik van gemaakt hebben. We ontvangen vanuit het Rijk middelen, voor het verder organiseren van preventie. Onder andere horende bij de doelstellingen van de Wmo2015 namelijk het langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en het kunnen meedoen met de samenleving. Waarbij we in 2022 en 2023 een grotere stimulans krijgen via SPUK regelingen zoals vanuit het GALA4 akkoord en

4 GALA -Gezond en Actief Leven Akkoord | Rapport | Rijksoverheid.nl

Woonzorgvisie Beesel 21.249

de WOZO5. Deze middelen helpen ons op alle doelstellingen binnen programma 1 en 2 van de doelenboom op het gebied van Wonen, Zorg en Welzijn te behalen.

6.2 Wat is onze visie? Waar wonen en zorg in het verleden twee gescheiden werelden waren, zijn ze nu onlosmakelijk met elkaar verbonden. We moeten als gemeente wonen, zorg en welzijn integraal benaderen om aan de woonbehoefte van onze inwoners invulling te kunnen geven. We proberen alle inwoners, ongeacht zorgvraag, een zo goed mogelijke thuis te bieden binnen onze gemeente. We sluiten hierbij aan bij de landelijke visie van de Wmo 2015 dat de inwoner zo lang, veilig en zelfstandig mogelijk thuis moet kunnen wonen en kunnen meedoen in de samenleving. We denken hierbij verder dan deze kaders, durven onze draagkracht te tonen en maken gebruik van onze kleinschaligheid en korte lijnen. Dit vraagt echter ook wat van onze gemeenschap. We vragen meer eigenaarschap op zorg/welzijn en leefbaarheid van onze gemeenschappen dit betekent meer omkijken naar elkaar en elkaar helpen waar dit nog niet gebeurt. Langer thuis betekent hier niet per definitie ‘in dezelfde woning’, een thuis kan namelijk ook gecreëerd worden in een andere (zelfstandige) woning, die beter bij de levensfase past. Voor een deel van de toekomstige zorgbehoevenden geldt in ieder geval dat zij in een reguliere woning willen blijven wonen en niet verhuizen naar een specifieke woonzorgvoorziening maar mogelijk wel naar ene levensloopbestendige woning.

Woningen die we gaan bouwen specifiek voor de oudere inwoners om doorstroom te realiseren moeten rolstoel vriendelijk zijn, waarbij de uitgangspunten beschreven in het bouwbesluit naar ons idee onvoldoende ruimte bieden om verzorging en verpleging te kunnen bieden. We vragen hierin meer van onze woon partners en initiatieven in het toegankelijk en doorgankelijk bouwen van woningen dan het minimale nodig volgens wet- en regelgeving. 5 WOZO Programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen | Rapport |

Rijksoverheid.nl

27

Hiernaast zien we, voornamelijk in de huursector, een vraag naar een goede spreiding van inwoners in de wijk. Door wijken te organiseren waar jong en oud door elkaar heen wonen kunnen we meer omkijken naar elkaar faciliteren. Steeds meer verschillende (bijzondere) doelgroepen met een zorgvraag of een ondersteuningsbehoefte wonen al in onze wijken. Om deze inwoners een passend thuis te blijven bieden moeten we ervoor zorgen dat de wijk en de voorzieningen hier klaar voor zijn. De gemeente Beesel werkt binnen de Jeugdwet en Wmo2015 met zo min mogelijk zorgaanbieders samen, waarbij we oog hebben dat we een dekkend netwerk hebben van specialismen. Dit doen we omdat we geloven in sterke partnerschap met een beperkt aantal aanbieders in plaats van ‘je kans te spreiden’. We blijven inzetten op deze partnerschappen waarbij we ook bij Woonzorg initiatieven zoveel als mogelijk uitgaan van de voor onze lokale partners. Waar we merken dat er een goed initiatief ontstaat die past in onze gemeenschap dan zullen we onze partners hierop uitdagen om zoveel als mogelijk samenwerkingen aan te gaan. Al met al vraagt dit van ons als gemeente een sterkere afstemming tussen wonen en het sociaal domein en een visie te hebben die verbindingen legt op gebied van Wmo, maatschappelijk vastgoed, vervoer en woningvoorraad.

Als gemeente hebben we in de eerste plaats de rol om de bewustwording op dit vlak onder onze inwoners te vergroten. Het gaat dan bijvoorbeeld om (tijdig) anticiperen op benodigde woningaanpassingen of mogelijkheden voor mantelzorg.

6.3 Wat gaan we doen? Bij Wonen, zorg en welzijn is onze gemeentelijke rol vooral kader stellend, sturend, informerend en verleidend. Hieronder staan sturingsmechanismen, uitgangspunten en acties beschreven.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

Kadernota sociaal domein

28

maken en eventuele inwoners ook kunnen uitleggen dat ze binnen onze gemeentegrenzen doordat de voorwaarden er niet zijn geen eerlijk en goede (woon) kans krijgen om te kunnen werken aan hun toekomst. Dit past binnen ‘Mentale Gezondheid’ van onze doelenboom. De doelgroep met psychische klachten kunnen we nu niet of beperkt opvangen binnen onze gemeente. We hebben geen beschermd wonen locatie, geen of beperkte voorliggende voorzieningen hierop ingericht en geen aanbieders zijn hier gevestigd die deze groep kunnen ondersteunen. Dit maakt dat we bij deze groep (toekomstige) inwoners proberen op te vangen in de wijk en dat we onze rol pakken in het ondersteunen van deze gemeenschap om deze vraag met elkaar aan te kunnen indien dit mogelijk is. In sommige gevallen is een plek elders nodig en maken we hierom heen de afspraken.

Bovenstaande afbeelding laat zien hoe we met onze inwoners samenwerken en wie daarin welke rol pakt om te komen tot de inclusieve samenleving met zorg voor elkaar. Deze vastgestelde kaders vastgesteld zijn nog steeds van toepassing op ons huidige beleid, aanpak en hiermee ook doelenboom. Waar er aansluiting is bij een doel uit de doelenboom zal die in onderstaande tekst ook benoemd worden, waarbij er een aanvullende actie volgt uit deze visie wordt deze ook toegevoegd aan de Doelenboom van de gemeente Beesel.

Eerlijke kansen voor iedereen We zijn ons bewust dat we niet alle inwoners met alle zorgvragen kunnen opvangen binnen onze gemeente. Hier zijn we kortweg gezegd te klein voor. Het opvangen van verschillende doelgroepen met verschillende problematieken en/of behoeften vraagt iets van onze voorzieningen, gemeenschap en financiële middelen. Dit maakt dat we keuzes durven te

Voldoende extramurale/intramurale woningen voor onze ouderen Door levensloopbestendige woningen toe te voegen kan één ieder oud worden in hun eigen woning binnen onze gemeente ongeacht de zorgbehoefte. Juist door inwoners vroegtijdig toegang te kunnen bieden tot een levensloopbestendige woning beperken we verhuisbewegingen op latere leeftijd. Dit past binnen onze doelen van ‘Fysieke omgeving, Lichamelijke gezondheid’, waarbij we ouderen zo min mogelijk herhuisvesten op latere leeftijd gezien de impact die dit met zich meebrengt. Aanvullend zien we dat het beleid van onze zorgpartners aanpast wordt, waarbij zorgpartners aangeven minder snel op een geclusterde plek zorg te gaan organiseren maar eerder thuis, waarbij alle vormen van zorg geboden kan worden. Het uitbreiden van extra geclusterde plekken betekend hierbij direct ook een afbouw van huidige plekken. De voorkeur heeft het dus om levensloopbestendige woningen te bouwen waar alle zorg ‘thuis’ geboden kan worden. Binnen de kern Beesel, gezien behoefte aan opvang, zoeken we actief met initiatiefnemers naar een mogelijke geclusterde vorm die past binnen deze kern.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

Faciliteren en stimuleren van woon-zorginitiatieven verspreid over de wijken en nabij voorzieningen We zoeken primair naar mogelijkheden om bestaand vastgoed te transformeren, en voegen nieuwe verrijkende concepten toe daar waar de bestaande voorraad onvoldoende mogelijkheden biedt. Zorgcentrum De Fabriek in Maasbree is zo’n voorbeeld van een kleinschalige woonzorgvoorziening in een voormalige bedrijfshal. We denken bij kleinschalige woon-zorginitiatieven bijvoorbeeld aan knarrenhofjes, die aansluiten bij de brede diversiteit aan woonwensen en eisen van onze inwoners. In deze woonvormen, waar een mix van zelfstandige appartementen en groepswoningen met gedeelde voorzieningen wordt gecombineerd is flexibel gebruik van woningen in verschillende zorgcategorieën gewenst. Geen mens is hetzelfde en zowel ouderen als overige zorgbehoevenden hebben ieder hun eigen behoeften en wensen op het gebied van wonen en zorg, ook zijn deze behoeften aan verandering onderhevig. We vinden het belangrijk dat de geclusterde woon-zorgvormen verspreid zijn over de verschillende kernen en wijken. We bouwen alleen een vorm van (geclusterde) woonzorgvorm in samenspraak met onze zorgpartners. Zo zorgen we ervoor dat er geen onnodige kwetsbare wijken ontstaan, er geen extra druk komt op een zorgpersoneel in een gebied.

Door levensloopbestendig te bouwen, te denken aan kleine woonvormen zorgen we voor een goed woonmilieu geschikt voor jong en oud, dit sluit aan binnen de doelstelling van ‘Fysieke omgeving’. Door een passend en integraal afwegingskader weten we welke woonzorginitiatieven kansrijk en een toevoeging zijn voor de woongemeenschap in de gemeente Beesel. FACILITEREN VAN PASSENDE HUISVESTING IN VERNIEUWDE VORMEN We zien nut en noodzaak van het meewerken aan passende huisvesting en vernieuwde vormen van huisvesting. De gemeente Beesel heeft hierbij alle en actief (pre)mantelzorgbeleid, maar hierbij valt onder andere ook te denken aan concepten als ‘kangoeroewoningen’, of modulaire woningen waarmee meerdere generaties tijdelijk of permanent samenleven in eigen

29

privéwoningen waardoor een soort van mantelzorgconcept wordt gerealiseerd. We denken in kansen en gaan onder voorwaarden meewerken aan meer van deze initiatieven. Waarbij we in gesprek gaan met de initiatiefnemer om de voorwaarden goed door te nemen, de voor- en nadelen te bespreken en de initiatiefnemer passende ondersteuning te bieden zodat hier het resultaat uitkomt wat voor éénieder past. We onderzoeken hierbij: • Hoe we de procedures kunnen vereenvoudigen • Hoe we zo goed als mogelijk, open en transparant communiceren in onze besluiten. Ook gemeenschappelijke woonvormen, in een extramurale vorm, kunnen een oplossing zijn. Op verschillende plekken in het land zijn de afgelopen jaren gezamenlijke woonvormen voor senioren ontstaan, soms gericht op woonvormen voor leeftijdsgenoten (knarrenhofjes), soms juist met het oog op een mix van jong en oud (meerdere generatie woningen). Door woningen in een hofje te bouwen, met een gezamenlijke binnentuin, wordt onderling contact gestimuleerd. We vinden het belangrijk om in de gemeente Beesel sociale woonomgevingen te creëren met een mix van vitale en minder vitale inwoners, waar bewoners zich inzetten voor elkaar en de omgeving. Al met al voorkomt de eenzaamheid van onze inwoners en is het realiseren van deze woonvormen goed voor de doorstroming van de woningmarkt.

We zetten in op een leefomgeving die past bij een ouder wordende inwoner Fijn en verzorgd wonen in gemeente Beesel hangt niet alleen af van de woning zelf. Ook de infrastructuur en de inrichting van de openbare ruimte rondom woningen moet aansluiten bij de toenemende zorgvraag. We nemen de opgave voor wonen en zorg integraal mee in de leefomgeving. We zetten daarbij niet alleen in op levensloopbestendige en/of (geclusterde) woonzorginitiatieven, maar ook op: • een toegankelijke omgeving (met minder drempels en dementie vriendelijke routes); • aantrekkelijke ruimtes voor ontmoetingen in de buurt; • voldoende mobiliteitsmogelijkheden. We streven daarmee naar een sterke basis ten behoeve van vitale wijken. Om dit te kunnen realiseren is de samenwerking tussen zorg- en welzijnspartijen,

Woonzorgvisie Beesel 21.249

het zorgkantoor, woningcorporaties, de provincie en onze partner gemeenten uit Noord- en Midden-Limburg van essentieel belang.

Mantelzorg/vrijwilligers en het aantrekken van de ‘sterke’ schouders Om de kwaliteit van zorg en welzijn te kunnen blijven bieden zullen we steeds meer afhankelijk worden van een sterk netwerken / mantelzorgers om de zorgbehoevenden heen. Onze inwoners en partners geven aan dat deze netwerken gemist worden of minimaal aanwezig zijn. Cijfers van het GGD geven aan dat: • 26% van volwassen inwoners gemeente Beesel geeft aan mantelzorger te zijn. (regionaal 24%, landelijk 21%) • 13% De Beeselse mantelzorger voelt zich overbelast (2016: 15%) Onze wens is om meer mantelzorgers erbij te krijgen en dat mantelzorgers het zo lang mogelijk volhouden, passende bij de doelstellingen van ‘Veerkracht’ en ‘Leefstijl’. Het steunpunt mantelzorg van de gemeente Beesel biedt hierin de spil in de wijk van waaruit we ondersteuning- en waardering aanbod. Met het aantrekken van ‘sterke schouders’ verwachten we meer mantelzorgers/vrijwilligers te krijgen. Om deze nieuwe mantelzorgers/vrijwilligers met open armen op te vangen organiseren we een sociale kaart die beter vindbaar is, een databank met vacatures voor vrijwilligers(zorg) en onderzoeken we met verenigingen welke behoefte zij hebben en wat een sterke schouder hierin kan bijdragen (denk bijvoorbeeld aan bestuursfuncties).

Comfortcampagne voor meer bewustwording en kennis over langer zelfstandig wonen en doorstroming Vaak beseffen inwoners het te laat om na te denken over hun woonsituatie op de langere termijn. Ook zien we dat ouderen pas op een laat moment hun woning levensloopbestendig proberen te maken. Idealiter zien we dat, als er maatregelen nodig zijn, deze ook voor de lange termijn haalbaar zijn of dat er gekeken wordt naar een vervolgstap in de woon carrière. We verkennen de mogelijkheden voor een ‘comfortcampagne’ gericht op huishoudens vanaf 60 jaar en woonachtig in een koopwoning. Deze comfortcampagne richt zich op meer bewustwording en informatie, over toekomstbestendig wonen. We doen een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van woningeigenaren. We richten ons juist ook op de

30

vitale ouderen, zodat zij tijdig nadenken over hun toekomst en hoe zij oud willen worden. We maken huishoudens bewust over de mogelijkheden om woningen te verduurzamen en levensloopbestendig(er) te maken maar we stimuleren ook de opties om uiteindelijk te kunnen doorstromen naar een woning die meer geschikt is. We willen samen met de woningcorporaties zowel ouderen als jongeren informeren om zich zo tijdig mogelijk in te schrijven bij Thuis in Limburg. Zodat, als een volgende woonstap gezet moet worden, dit ook makkelijker mogelijk is.

We maken samen met onze woningcorporaties een woonconvenant In een woonconvenant maken we transparant afspraken met elkaar over praktische zaken, denk hierbij aan welke partij is wanneer aan zet bij een woningaanpassing maar ook wat kost een woningaanpassing nu? Door hier afspraken over te maken en deze meerjarig vast te stellen kom je tot een betere samenwerking waarbij we inwoners minder van kastje naar de muur sturen maar ook minder handelingen en administratie hoeven te verrichten om te komen tot de oplossing op de ondersteuningsbehoefte van de inwoner. We zetten in op regionale afstemming over psychisch kwetsbare inwoners De doelgroep inwoners met een psychische kwetsbaarheid bestaat uit inwoners die (tijdelijk) niet in staat zijn zelfstandig te wonen, moeite hebben een zelfstandige woning te behouden en/of uitstromen uit instellingszorg. Wat hun achtergrond ook is, ze hebben allemaal behoefte aan een dak boven het hoofd en vinden van veiligheid, rust en stabiliteit. Als gemeente zijn we realistisch dat we niet al deze inwoners een eerlijke kans kunnen bieden in onze gemeente. Dit komt door onze schaalgrote en hierdoor niet hebben van voorzieningen, gemeenschappen die hier klaar voor zijn dan wel middelen die we ontvangen van het Rijk.

We maken goede afspraken met de regio en maatschappelijke/zorg partijen om deze personen zo goed mogelijk te huisvesten, ook als dat niet binnen de gemeentegrenzen kan.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

REGIONAAL AFSTEMMING OVER ZORGWONINGEN GEWENST Gemeenten in de (sub)regio vinden het belangrijk om voldoende zorggeschikte woningen te hebben. We afgesproken in de regionale woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 en overleggen vanuit het sociale domein. Het gaat dan om voldoende intramurale woningen, maar ook om extramuraal geclusterde woonvormen. Het regionaal goed afstemmen van deze zorgwoningen is noodzakelijk, omdat in de zorg niet naar gemeentegrenzen gekeken wordt. Om op regionaal niveau een goed evenwicht te vinden in de realisatie van voldoende en kwalitatief goede zorgwoningen, zoeken we daarom actief de samenwerking op met onze buurgemeenten. Waarbij iedere gemeente in eerste instantie zelf verantwoordelijk is voor haar inwoners.

We hebben aandacht voor specifieke doelgroepen De gemeente Beesel is en blijft ook de komende jaren een aantrekkelijke woongemeente voor bijzondere doelgroepen. We blijven in de gemeente Beesel aandacht houden voor doelgroepen die in een niet-reguliere woning wonen, of via een omweg in onze gemeente belanden. We zetten in op evenwichtig gespreide huisvesting over de kernen van de gemeente en met aandacht voor de draagkracht (draagvlak, opnamevermogen, integratiekansen en leefbaarheid) per kern. Wanneer nodig dan leggen we onze focus op locaties waar we al beschikken over grond. Hierbij kunnen we zelf sneller stappen zetten en zijn we minder afhankelijk van marktpartijen. Verder maken we met de regio en de corporatie afspraken om passend huisvesting aan te bieden in de gemeente. Woonwagenbewoners: Voor iedere gemeente in Nederland geldt het Beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid. Dit beleid is opgesteld door de Rijksoverheid. Gerechtelijke uitspraken van onder meer het Europees Hof voor de Rechten van de Mens liggen hieraan ten grondslag. De kern hiervan is dat woonwagenbewoners beschermd dienen te worden tegen discriminatie. Elke gemeente heeft daarom als taak standplaatsen aan te bieden als hier vanuit een (voormalig) woonwagenbewoner met een relatie tot de gemeente interesse naar bestaat.

In de gemeente Beesel hebben we op dit moment een tweetal woonwagens en één standplaats. We maken een woonwagenbeleid en actieplan over hoe precies om te gaan met nieuwe initiatieven.

31

Statushouders: Op basis van de Huisvestingswet 2014 zijn we verplicht om aan de taakstelling voor statushouders te voldoen. Statushouders zijn asielzoekers die, na screening door de Immigratie en Naturalisatiedienst (IND), een verblijfsvergunning hebben gekregen. Deze statushouders moeten zo snel mogelijk de opvangcentra verlaten en een reguliere woonruimte betrekken. Daarmee wordt een integratie in de Nederlandse samenleving bevorderd. Het Rijk bepaalt elk half jaar hoeveel statushouders elke gemeente moet huisvesten. Wij willen taakstelling invulling geven en zetten ons actief in om deze statushouders te huisvesten. We maken met de woningcorporaties prestatieafspraken over de toewijzing van statushouders. Arbeidsmigranten/internationale werknemers: We zien dat het voor de regionale economie belangrijk is dat buitenlandse medewerkers hier (blijven) werken. Daarbij is het vanuit zowel economisch als sociaal oogpunt belangrijk dat de huisvesting van deze groep goed geregeld is en ze zo kunnen inburgeren. Een goede woonkwaliteit, omgevingskwaliteit en veiligheid stellen we hier als gemeente nadrukkelijk voorop. Dit geldt niet alleen voor de arbeidsmigranten, maar ook voor het draagvlak van omwonenden.

De groep internationale werknemers is grofweg te onderscheiden in twee groepen: de short-stay arbeidsmigranten, werknemers die maar kort verblijven in de gemeente (soms voor meerdere perioden) en long stay, bij langduriger verblijf (vanaf vier maanden). In dat geval is het wenselijk dat de arbeidsmigrant ook zelf de verantwoordelijkheid neemt en daarvoor terecht kan bij professionele aanbieders van woonruimte. Feitelijk zijn dit regulier woningzoekenden, die net als iedere andere inwoner van gemeente Beesel een plek moeten vinden op de koopmarkt of de sociale huurmarkt. Doordat zij zich als inwoner ingeschreven hebben, tellen zij ook mee in de bevolkingsaantallen van gemeente Beesel. Werkgevers en uitzendbureaus zijn primair verantwoordelijk voor het realiseren van goede huisvesting van de short-stay doelgroep.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

32

Woonzorgvisie Beesel 21.249

33

7 Leefbare woon omgeving

•

7.1 Wat zien we? •

•

•

•

•

•

De gemeente Beesel is een aantrekkelijke, landelijke en groene woongemeente tussen de stedelijke gebieden van Venlo en Roermond. De nabijheid van natuur en een aantrekkelijk landschap worden gezien als belangrijke dragers voor een goed en aantrekkelijk woon- en leefklimaat. In de kernen van de gemeente Beesel is er over het algemeen sprake van een hechte en levendige gemeenschap. Onze inwoners kennen elkaar en zoeken elkaar op. De eigen identiteit, kleinschaligheid en het dorpse karakter van de gemeente Beesel zijn belangrijke kernwaarden. We vinden het belangrijk om een aantrekkelijke woonomgeving voor jong en oud te bieden. Het spreekt vanzelf dat dit ook tot uiting komt in de voorzieningen die we bieden, maar ook in de manier waarop we de openbare ruimte inrichten, zowel in centrumvoorzieningen, als in voorzieningen dichtbij: met uitdagende speeltuintjes voor de kleintjes, sportvoorzieningen voor de volwassenen tot aan levensloopgeschikte wijken met passende voorzieningen voor onze ouderen. De kernen Reuver-Offenbeek hebben een prima gevarieerd voorzieningen aanbod zoals: winkelaanbod, diverse supermarkten en enkele restaurants. Verder zijn er voorzieningen als een trein- en station, bioscoop, sporthal, openluchtzwembad, brede scholen, recreatieplas, Lommerbergen een zalencentrum en middelbare school.

De kern Beesel heeft voorzieningen als een school, gymzaal, horeca en zaalfuncties. We zien echter ook dat het aantal voorzieningen is afgenomen, dit is een aandachtspunt. De gemeente Beesel heeft een goede positie in de regio op het gebied van bereikbaarheid en mobiliteit. Als we kijken naar de OVbereikbaarheid constateren we dat de treinverbinding via het station in Reuver als positief wordt ervaren. Tegelijkertijd merken we op dat niet alle

•

buurten in de gemeente goed bereikbaar zijn met het OV en is het belangrijk dat de Maaslijn verder verbeterd wordt door onder andere verdubbeling van het spoor. Ook beschikken we over goede autoverbindingen naar andere gemeenten in de regio (zoals Venlo en Roermond) via de A73. De gemeente Beesel participeert in de zogeheten Town Deal ‘Sterke Streken’. Met de Town Deal verkennen we gezamenlijk met een aantal andere (kleine) gemeenten (en de rijksoverheid) hoe we het woon- en vestigingsklimaat in stand kunnen houden en waar mogelijk versterken. De ondertekende Town Deal richt zich op het op gang brengen van ‘innovaties voor de woningmarkt’, het ‘intelligent inrichten van lokale voorzieningen’ en het ‘vergroten van economisch zelfbewustzijn’. Zo richten we ons onder andere op het gebied gelegen tussen de a73 en het spoor. We zijn ons er van bewust dat de wijken in de gemeente Beesel verschillen in kwaliteit en leefbaarheid. Zo bleek uit de consultatiesessies dat de ‘Bloemenbuurt’ een buurt is waar we als eerste in actie moeten komen en waar een kwaliteitsimpuls nodig is om de leefbaarheid naar de toekomst toe te verbeteren.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

34

7.2 Wat is onze visie?

7.3 Wat gaan we doen?

We zijn een gemeente voor iedereen ongeacht leeftijd, geslacht, geloof, ras, geaardheid of ideologieën. We zijn hierbij met elkaar gewoon samen, gewoon anders, een gemeenschap voor iedereen. We zijn ons er van bewust dat het verbeteren van de leefbaarheid niet enkel vanuit het beleidsveld ‘wonen’ kan worden aangepakt. We zien leefbaarheidsopgaven vanuit een integraal perspectief en zo breed mogelijk perspectief. Waarbij alle acties uit deze woonzorgvisie bijdragen om te komen tot een zo prettig mogelijk leefbare woonervaring en woonomgeving.

Bij Wonen, zorg en welzijn is onze gemeentelijke rol vooral sturend, informerend, organiserend en verleidend. Hieronder staan sturingsmechanismen, uitgangspunten en acties beschreven.

We streven naar aantrekkelijke kernen binnen onze gemeente. Aantrekkelijke kernen zijn in onze ogen vitale kernen, voldoende diversiteit aan voorzieningen, met voldoende groen, een goede ruimtelijke kwaliteit, aandacht voor cultuurhistorie, ruimte om elkaar te ontmoeten, sociaal in balans en voldoende passende woningen voor jong en oud. Elke kern heeft hierbij zijn eigen identiteit, opgaven en ambities.

Leefbaarheid is hierbij een breed begrip. We werken op alle speerpunten uit onze Kadernota Sociaal Domein en hiermee ook alle leefgebieden uit Positieve Gezondheid6 de leefbaarheid kunnen verkleinen of vergroten. We raken in dit onderdeel van deze leefgebieden maar zijn ons hierbij bewust dat we niet alles nu kunnen voorspellen en dat onze rol vooral is dynamisch mee te bewegen met de vraag van onze inwoners en gemeenschap. Gezien deze vraag continu in beweging is.

Zo vervangen we in de kern Beesel de oude school voor een nieuwe school. Deze nieuwe school gaat bijdragen aan de behoefte van (jonge) gezinnen voor de scholing van onze jongeren. We hopen een aantrekkelijke woonomgeving te bieden voor (jonge) gezinnen en moeten we hier op aansluiten in de woonbehoefte. We onderzoeken hierin de mogelijkheden om ook andere voorzieningen te huisvesten in of nabij de te bouwen school.

We zorgen voor goede bereikbaarheid en toegankelijkheid van voorzieningen Onze inwoners hebben baat bij een goede sociale basis met een breed en laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning in de eigen kern, voor jong, oud en alles daar tussenin. We zetten in erop in om de leefbaarheid te verbeteren dan wel het huidige niveau te behouden mits dit al op het gewenste niveau is. Dat betekent dat we ons onder andere richten op het in stand houden en verbeteren van het voorzieningenniveau en de bereikbaarheid in de gemeente Beesel. We hebben hier een faciliterende en organiserende rol in.

De vergrijzing van onze inwoners zal in de komende jaren een steeds grotere impact gaan hebben op onze samenleving. Daarom zullen we niet alleen aanpassingen moeten doorvoeren in de bestaande woningvoorraad, maar is het ook van groot belang om de woonomgeving beter toegankelijk te maken. Zodat iedereen kan meedoen in onze samenleving ongeacht leeftijd en/of beperkingen.

We kijken ook binnen bestaande bebouwing naar kansrijke producten en locaties voor (nieuwbouw of behoud van) bijvoorbeeld voorzieningen zoals winkels, zorg of maatschappelijk vastgoed en de samenhang met woningbouw. Bij nieuwe initiatieven stimuleren we, hoe er gezamenlijk aan de leefbaarheid wordt bijgedragen door hierbij alle betrokken partijen en stakeholders te bevragen en actief uit te nodigen om hun inbreng te leveren. Daarnaast werken we ook aan een (beter) toegankelijke openbare ruimte. Immers staat een levensloopbestendige woning niet op zichzelf. Het is belangrijk dat de fysieke omgeving goed toe en doorgankelijk is voor iedereen

6 Wat is het? - Institute for Positive Health (iph.nl)

Woonzorgvisie Beesel 21.249

ongeacht beperkingen. Gezien de vergrijzing is het belangrijk dat oudere inwoners zich goed en veilig kunnen verplaatsen binnen de openbare ruimte. Daarom willen we stappen maken in de komende periode, waarbij we beginnen met verbindingsroutes (dementie vriendelijk) van en naar winkelcentra en belangrijke ontmoetingsplekken. Onderstaande plaatje van onze zorgpartner PSW geeft hierin wat ons betreft perfect weer hoe we ook deze doelgroep midden in de samenleving staat en bijdraagt om de leefbaarheid en plezier van iedereen te vergroten.

35

voorzieningen, onvoldoende recreatie mogelijkheden en een gemis op het gebied van groen. Dit heeft invloed op het leef- en woongenot van onze inwoners, zeker voor bepaalde doelgroepen zoals ouderen, zorgbehoevenden en gezinnen met (kleine) kinderen. We zetten in op het verbeteren van de leefbaarheid door een betere balans te maken in de verdeling van huur- en koopwoningen.

… en richten ons op specifieke wijken middels wijkaanpakken We pakken in de gemeente Beesel wijken aan via een wijkaanpak. Dit houdt in dat we op een integrale manier, met laagdrempelige participatie van alle betrokken partners de leefbaarheid in een bepaalde wijk willen verbeteren. We vinden een wijkaanpak nodig wanneer de opgaven in een wijk of buurt dermate omvangrijk zijn, dat een extra gebiedsimpuls nodig is naast alle reguliere activiteiten en interventies. Het gaat er vooral om dat betrokken partijen hun eigen taak zo goed mogelijk uitvoeren, en daar waar nodig afstemming zoeken met andere partijen. De gemeente neemt hierin een faciliterende rol. Om deze wijkaanpak breder in te zetten, hebben we de ambitie om dit domein overstijgend te gaan organiseren. Waarbij we niet alleen het fysieke domein aan laten sluiten maar ook op sociaal en wellicht andere domeinen betrekken om zo vanuit diverse invalshoeken de wijkaanpak te realiseren. De Bloemenbuurt is zo’n wijk waar we de leefbaarheid willen verbeteren en waar we een aantal opgaven tegelijkertijd en in samenhang willen aanpakken. Ook in Offenbeek-Noord gaan we verbeteringen aanbrengen op basis van gesprekken over onder andere openbare ruimte, groen en leefbaarheid.

We behouden én verbeteren de leefbaarheid in wijken en kernen … Ondanks dat, over het algemeen, de leefbaarheid in de gemeente Beesel goed is, zijn er ook bepaalde wijken die onder druk staan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het ontbreken van binding met de buurt, ervaren van geluidsoverlast, ontbreken van gevoel van veiligheid, beperkte aanwezige

We zetten actiepunten in de prestatieafspraken De gemeente, de woningcorporaties en de huurdersorganisaties werken samen aan de beschikbaarheid van passende en betaalbare woningen. Samenwerking met en tussen deze partijen is van belang om de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad, woonomgeving en de leefbaarheid op het gewenste niveau te houden. Ook is het belangrijk om te beschikken over een goede balans in sociale woningen in de nieuwbouw. Elk jaar maken we middels de prestatieafspraken afspraken over de aanpak binnen verschillende thema’s zoals nieuwbouw, sloop, renovatie en verduurzaming van de sociale voorraad.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

36

kunnen met klachten over ongewenst verhuurgedrag.

Behouden van krachtige gemeenschappen, met aandacht voor de kern Beesel We willen in de gemeente Beesel ervoor zorgen dat alle drie de kernen, zowel Reuver/Offenbeek als Beesel, op hun eigen manier aantrekkelijk blijven, dat mensen er zich thuis voelen en verbonden zijn met elkaar. Dat vraagt om meer dan alleen goede woningen, denk aan: de omgeving, bereikbaarheid, werk, veiligheid, sociale voorzieningen, werken aan sociale veerkracht, enzovoorts. We hebben volop aandacht voor de situatie in de kern Beesel waar het voorzieningenniveau achteruit gaat. Vooral de sluiting van de supermarkt wordt door inwoners als een gemis ervaren, niet alleen als een plek voor een boodschap, maar de supermarkt (of vergelijkbare voorziening) wordt ook gewaardeerd door zijn sociale- en ontmoetingsfunctie. We zetten ons samen met onze maatschappelijke partners in om vanuit gedeelde belangen naar oplossingen te zoeken en hebben hierin een faciliterende en stimulerende rol. De leefbaarheid van een kern wordt echter niet alleen bepaald door het voorzieningenniveau, ook andere factoren spelen daarbij een rol. Denk daarbij aan bijvoorbeeld de ruimtelijke kwaliteit, verenigingsleven en cultuurhistorie. Op deze vlakken onderscheidt de kern Beesel zich in positieve zin ten opzichte van Reuver en Offenbeek.

Nastreven van goed verhuurderschap We verwachten dat inwoners elkaar aanspreken wanneer ze iets als niet prettig ervaren en met elkaar zoeken naar een oplossing. Dit lukt echter om verschillende redenen niet altijd. Hiervoor is de nieuwe Wet op het Goed Verhuurderschap onder andere ingesteld. De nieuwe Wet bevat regels ter bevordering van goed verhuurderschap en het voorkomen en tegengaan van ongewenste verhuurpraktijken. De focus in deze wet ligt vooral bij particuliere verhuurders. Meer informatie over deze wet vindt u in de bijlage E. Gemeenten zijn verplicht om voor 1 januari 2024 een meldpunt in te richten waar huurders, woningzoekenden, arbeidsmigranten en anderen terecht

Daarnaast biedt de wet een mogelijkheid om een stelsel met verhuurvergunningen in te richten. Gemeenten dienen dan ook te onderbouwen dat een verhuurdersvergunning noodzakelijk en geschikt is. Ons huidige beeld is dat een vergunningstelsel een te zwaar middel is voor de gemeente Beesel. Wel zullen we als gemeente een meldpunt moeten inrichten voor klachten. We onderzoeken of samenwerking op regionaal verband hierin mogelijk is. Het hebben van dit meldpunt draagt bij aan de leefbaarheid, vanuit de consulatie blijkt dat inwoners vaker en langer met een vraag blijven rondlopen waarbij ze niet weten waar ze deze kwijt kunnen. Communicatie over dit nog in te richten meldpunt is dus cruciaal

Woonzorgvisie Beesel 21.249

Veilige leefomgeving We ontvangen steeds vaker signalen van onze inwoners over misdaad in onze kernen, waarbij we een grote trend zien bij onze oudere en kwetsbare inwoners. Deze inwoners worden steeds vaker opgelicht en/of bestolen waarbij ze onverwacht bezoek krijgen van een zorgaanbieder of hulpmiddelen leverancier. We handelen hier actief op in de regio gezien we hier ook een regionaal patroon in zien door te communiceren op facebook maar ook inwoners bij de keukentafelgesprekken te informeren over wat ze kunnen verwachten van een aanbieder en hulpmiddelen leverancier.

We dagen de corporaties uit om innovatief toewijzingsbeleid te ontwikkelen Wetende dat de corporaties gebonden zijn aan landelijke wet- en regelgeving, gaan we toch graag de uitdaging met de corporaties aan om te komen tot innovatieve manieren van toewijzen van de huurwoningen. Een gedeelte van de (sociale)huurwoningen wordt toegewezen aan inwoners van buiten de gemeente. Er is immers sprake van het recht van vrije vestiging in Nederland.

37

Toch zien we ook dat dit er soms toe leidt dat dit ten koste gaat van de sociale cohesie. Mensen van elders uit het land of de provincie komen naar gemeente Beesel om te wonen, terwijl óók de lokale inwoners graag aanspraak maken op die huurwoning. We hebben gemerkt dat daarin een spanningsveld is ontstaan. Graag dagen we de corporaties uit om innovatief toewijzingsbeleid te ontwikkelen, waarbij er extra aandacht is voor lokale binding of sociaalmaatschappelijke bijdragen van de nieuwe inwoners omdat dit bijdraagt aan de leefbaarheid in onze gemeenschap.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

38

Woonzorgvisie Beesel 21.249

39

Bijlage A: Actieplan In onderstaande tabellen beschrijven we per thema: • wat we gaan doen • wat ons doel/beoogd resultaat is • wie dit gaat doen • wanneer we dit gaan doen • wanneer zijn we tevreden • relatie met de doelenboom De visie is een dynamisch document. Gezien de vele veranderingen in de woningmarkt en zorglandschap vraagt vooral dit actieplan een dynamische aanpak. Onze rol is vloeibaar en kan aanpassen naar de situatie waar we ons in belanden. Immers iedere kern, wijk en inwoner heeft andere kwaliteiten, blinde plekken en vraagstukken. Om snel in te kunnen spelen op de veranderende situatie kan het College doelstellingen op inhoud en snelheid aanpassen. We rapporteren gedurende de P&C cyclus en op geijkte momenten met Raadsinformatiebrieven de stand van zaken rondom deze acties.

Woonzorgvisie Beesel 21.249

40

Thema Toekomst-Bestendige voorraad Wat gaan we doen

1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

We werken samen met onze corporaties aan een strategische aanpak om de bestaande huurwoningvoorraad levensloopbestendiger te maken. We gaan mogelijkheden onderzoeken om, op individueel niveau, bewoners van koopwoningen te ondersteunen in het nemen van maatregelen die energie besparen. We maken afspraken met de corporatie over verduurzaming, het aanpassen van niet-levensloopbestendige woningen en de aanpak van de meest kwetsbare woningen. Dit steeds met aandacht voor verdeling en balans in de woningvoorraad. We komen tot een communciatie aanpak om te infomeren over de mogelijkheden en voordelen om de bestaande particuliere woningvoorraad aan te passen (levensloopgeschikt en duurzaam maken). We onderzoeken de mogelijkheden om een herstructureringsfonds op te richten.

We vergroten de mogelijkheden voor inwoners om een betaalbare koopwoning te vinden middels het blijvend inzetten van de starterslening en verkennen daarnaast andere manieren om de betaalbaarheid van koopwoningen te verbeteren. We maken een nieuwe opzet voor een integrale wijkgerichte aanpak.

Doel / beoogd resultaat

Wie gaat het doen

Wanneer gaan we het doen

Wanneer zijn we tevreden?

Doelenboom

Toegankelijkheid verbeteren

Gemeente Corporatie

2023- 2024

We willen dat de levenlsoopbestendige voorraad van corporatiewoningen de aankomende vijf jaar met minimaal 100 woningen groeit.

Programma 3: Woongemeenschap

Verduurzaming particuliere woningvoorraad

Gemeente

Doorlopend

Programma 3: Duurzaamheid

Verduurzaming toegankelijkheid verbeteren balans

Gemeente Corporatie

Doorlopend

Als we op een budgetneutrale wijze ondersteuning kunnen bieden waardoor minimaal 200 particuliere woningeigenaren (5% particuliere koop voorraad) de komende jaren duurzaamheidsmaatregelen gaan nemen. We volgen de doelen die door het Rijk zijn opgesteld om de corporatiewoningen te verduurzamen.

Kwalitatieve verbetering particuliere woningvoorraad

Gemeente Particuliere eigenaren

Doorlopend

Als we minimaal twee keer per jaar een bijeenkomst hebben waar voldoende animo voor is.

Kwalitatieve verbetering (particuliere) woningvoorraad

Gemeente Particuliere eigenaren Corporatie

2026

Als we na onderzoek een afgewogen keuze kunnen maken over de mogelijkheden van het opzetten van een herstructureringsfonds.

Programma 3: Fysieke ruimte

Betaalbaarheid verbeteren

Gemeente

doorlopend

Wanneer het voor meer startende huishoudens mogelijk is een koopwoning in de gemeente Beesel te kopen.

Programma 3: Woongemeenschap

Kwalitatieve verbetering

Gemeente

2025

We geven de wijkaanpak integraal vorm, waarbij teams vanuit zowel ruimtelijke ontwikkeling, ruimtelijk domein als team welzijn deelnemen.

Programma 2: Veerkracht, leefstijl, fysieke omgeving

Programma 3: Duurzaamheid, Woongemeenschap

Woonzorgvisie Beesel 21.249

41

particuliere woningvoorraad 8.

We verkennen de mogelijkheden om 18jarigen actief te informeren over de mogelijkheid en het belang om in te schrijven bij Thuis in Limburg.

Toegankelijkheid van jongeren tot de sociale woningvoorraad verbeteren

Programma 3: Woongemeenschap Gemeente Corporatie Jongeren

2025

Als het aantal geregistreerde tussen de 18 en 25 jaar relatief gezien is toegenomen.

Programma 3: Woongemeenschap

Woonzorgvisie Beesel 21.249

42

Thema nieuwbouw als kwalitatieve aanvulling Wat gaan we doen

Doel / beoogd resultaat

Wie gaat het doen

Wanneer gaan we het doen

Wanneer zijn we tevreden?

Doelenboom

We voegen 500 woningen toe en hebben hierbij de focus op kern Beesel.

Doorstroming verbeteren

Gemeente

Doorlopend

10. We vergroten de mogelijkheden en maatregelen om de doorstroming op de woningmarkt te stimuleren (zoals voorlichting/ advies, woningtoewijzing, ontzorgen, financiële prikkels). 11. We stellen (in regionaal verband) een huisvestingsverordening op. Daarnaast onderzoeken we o.a. de mogelijkheid, voor- en nadelen om lokaal toe te wijzen en voorrangsregels om door te stromen naar geschikte woningen. 12. We starten een campagne in de regio waarin we de aantrekkelijkheid van het wonen in de gemeente Beesel uitdragen.

Doorstroming verbeteren

Gemeente

Doorlopend

Als de 500 woningen gebouwd zijn passende bij de woningbehoefte van onze (toekomstige) inwoners Als door de deze maatregelen het aantal verhuisbewegingen toeneemt, en daarvan minimaal 50% interne verhuizingen binnen de gemeente zijn.

Programma 3: Fysieke leefomgeving, Woongemeenschap Programma 3: Woongemeenschap

Doorstroming verbeteren

Gemeente Corporatie Regiogemeenten

2023 - 2024

Als we een huisvestingsverordening hebben opgesteld en we onderbouwd een goede afweging kunnen maken over de voorrangsregels en lokaal toewijzen.

Programma 3: Woongemeenschap

Nieuwbouw afgestemd op behoefte

Gemeente Initiatiefnemers

2025

Programma 3: Woongemeenschap

13. We herijken het afwegingskader voor woningbouwverzoeken op basis van de nieuwe data uit deze woonzorgvisie. 14. We werken uit waar nieuwbouw plaats kan vinden, we gaan zowel in op inbreiding en uitbreiding. Aansluitend ontwikkelen we een strategie waarin we o.a. in gaan op de volgordelijkheid van deze locaties. 15. We verkennen de mogelijkheid voor meer actief grondbeleid en gaan hierover met de gemeenteraad in gesprek.

Nieuwbouw afgestemd op behoefte Inbreiding voor uitbreiding

Gemeente

2025-2026

Als we aanvullend op de behoefte van 330 woningen nog 170 woningen kunnen bijbouwen om zo de ambitie waar te maken. Als we het hernieuwde afwegingskader vanaf 2024 kunnen toepassen.

Gemeente Kernoverleggen

2023 - 2024

Als we onderbouwd een keuze/afweging kunnen maken over nieuwe woningbouwlocaties (zowel voor uitbreiding als inbreiding).

Programma 3: Fysieke leefomgeving

Actief sturen op nieuwbouw

Gemeente

2023 - 2024

Programma 3: Fysieke leefomgeving

16. We bieden ruimte aan het faciliteren van experimentele en vernieuwende woonvormen door initiatiefnemers, waaronder ook flexwonen.

Actief sturen op nieuwbouw

Gemeente Initiatiefnemers

Doorlopend

Als we onderbouwd de keuze kunnen maken en de mogelijke risico’s (met de samenhangende keuzes) daarvoor in beeld hebben. Als het woonconcept bijdraagt aan de kwalitatieve woonbehoefte.

9.

Programma 3: Woongemeenschap

Programma 3: Woongemeenschap

Woonzorgvisie Beesel 21.249

43

Thema Wonen, Zorg en Welzijn Wat gaan we doen

Doel / beoogd resultaat

Wie gaat het doen

Wanneer gaan we het doen

Wanneer zijn we tevreden?

Doelenboom

17. We facaliteren initaiefnemers in het bouwen van voldoende levensloopbestendige woningen, wanneer het faciliteren onvoldoende is zoeken we naar stimuleringsmogelijkheden. zodat iedere ouderen in de eigen gemeente en/of kern oud kunnen worden. 18. We stemmen regionaal af met de zorgaanbieders over de noodzaak en prioriteit van de toevoeging van zorgwoningen.

Nieuwbouw afgestemd op behoefte

Gemeente Initiatiefnemers

Doorlopend

Als onze oudere op kern/gemeente niveau in de juiste zorg kan vinden in een passende thuis.

Programma 2: Fysieke Omgeving, Lichaamlijke gezondheid

Regionaal samenwerking opzoeken

Gemeente Regiogemeent en

Doorlopend

Programma 2: Mentale zezondheid, Lichaamlijke gezondheid

19. We maken een woonconvenant met team Wmo en de woningcorporaties en houden deze bij.

Samenwerking met woonpartners versterken

Gemeente Woningcorpora tie

Doorlopend

20. We doorontwikkelen het afwegingskader om woonzorginitiatieven (zoals premantelzorg) te toetsen en onderzoeken hoe we procedures kunnen vereenvoudigen. 21. We gebruiken onze adviesorganen bij onze ruimtelijke plannen om die toe- en doorgankelijk te maken. We stellen een plan van aanpak op samen met onder andere het Adviescommissie sociaal domein, Gemeentelijk Gehandicaptenplatform, en de VAC Wonen (om o.a. de openbare ruimte toegankelijker te maken). 22. We maken de zorgaanbieders verantwoordelijk voor de wijk, waarvoor we de samenwerking met zorgaanbieders opzoeken. 23. We gaan een ‘comfortcampagne’ oprichten op huishoudens vanaf 60 jaar en woonachtig in een koopwoning.

Afwegingskader hanteren

Gemeente Initiatiefnemers

2024

Samenwerking met woonpartners versterken

Gemeente Gemeentelijk Gehandicapten platform VAC

2025

We hebben halfjaarlijks het gesprek met de regio, zorgkantoor en zorgaanbieders om te zorgen dat de zorgwoningen op lokaal en regionaal niveau in balans zijn. Als het de afspraken in het woonconvenant nakomen en uitvoeren waarbij er overleg plaatsvindt tussen de woningcorporaties en team Wmo. Als er in 2024 een actueel afwegingskader is opgesteld waaraan we woonzorginitiatieven kunnen toetsen. Als al het maatschappelijk vastgoed en openbare ruimte toe- en doorgankelijk zijn en wanneer we horen dat het niet is we in actie komen.

Organisatie van zorg optimaliseren

Gemeente Zorgaanbieder s

Doorlopend

Programma 2: Mentale gezondheid, Lichaamlijke gezondheid

Beschikbaarheid en toegankelijkheid verbeteren

Gemeente Corporatie

2024 – 2033

Als we inzichtelijk krijgen op welke manier de organisatie van zorg geoptimaliseerd kan worden en hoe dit te implementeren is op lokaal niveau. Als er meer woningen in de particuliere voorraad (vroegtijdig) worden aangepast.

Programma 2: Fysieke Omgeving, Zorggebruik

Programma 2: Fysieke omgeving

Programma 2: Zorggebruik, Fysieke omgeving

Programma 2: Leefstijl

Woonzorgvisie Beesel 21.249

44

24. We stellen een woonwagenbeleid en een beleidsplan voor huisvesting van internationale werknemers op.

Aandacht voor huisvesting bijzondere doelgroepen

Gemeente Corporatie

2023 – 2026

25. We volgen de provinciale en landelijke norm wat betreft het huisvesten van statushouders en hebben hierover afstemming in de regio (spreidingswet). 26. We maken prestatieafspraken met sociale verhuurders op de volgende thema’s: • Doorstroming vanuit maatschappelijke opvang en beschermd wonen. • Het realiseren van wonen met zorg en ouderenhuisvesting in verband met langer zelfstandig wonen. • De gemeentelijke taakstelling om urgente doelgroepen (zoals woonurgenten) te huisvesten. 27. We facaliteren de realisatie van 2 Woonzorg initiatieven zoals een Knarrehofje of een CPO met zorg kant waarbij er extra aandacht is voor de kern Beesel voor zo’n initiatief.

Aandacht voor huisvesting bijzondere doelgroepen

Gemeente Corporatie

Doorlopend

Afspraken met de corporatie in kader van wonen, zorg en welzijn

Gemeente Corporatie

Nieuwbouw afgestemd op behoefte

Gemeente Zorgaanbieder Corporatie

Als er een woonwagenbeleid en beleid huisvesting internationale werknemers is opgesteld en we daarmee nieuwe aanvragen kunnen toetsen. Als we volgens de provinciale en landelijke normen huisvesting kunnen bieden voor statushouders.

Programma 3: Fysieke leefomgeving

Doorlopend

Als we jaarlijks prestatieafspraken maken met de woningcorporaties waarbij de genoemde punten worden behandeld.

Programma 2: Mentale Gezondheid

2026

Als er 2 harde / definitieve plannen liggen voor een woonzorg initatief met de grote voorkeur in de kern Beesel

Programma 2: Mentale Gezondheid, Fysieke omgeving.

Programma 2: inburgering

Woonzorgvisie Beesel 21.249

45

Thema leefbaarheid Wat gaan we doen

Doel / beoogd resultaat

Wie gaat het doen

Wanneer gaan we het doen

Wanneer zijn we tevreden?

Doelenboom

28. We onderzoeken de mogelijkheden om de leefbaarheid in buurten goed te kunnen volgen / monitoren. Indien niet aangehaakt kan worden op een bestaande werkwijze, gaan we zelf een werkwijze ontwikkelen. 29. We continueren de huidige wijkaanpak waarbij we de leefbaarheid combineren met de aanpak van de openbare ruimte

Leefbaarheid monitoren

Gemeente

2026

Als we de mogelijkheden in kaart hebben gebracht en gefundeerd de keuze kunnen maken om leefbaarheid te monitoren.

Programma 2: Veerkracht, Leefstijl, Fysieke omgeving , Zorgebruik

Leefbaarheid verbeteren

Doorlopend

30. We maken prestatieafspraken met sociale verhuurders op de volgende thema’s: • de omvang van de voorraad en beschikbaarheid van sociale huurwoningen (nieuw-/verbouw, sloop, verkoop en aankoop) op kern en wijkniveau, waarbij we rekening houden met een goede balans • de spreiding van sociaal zwakkere huishoudens

Kwalitatieve verbetering Verduurzaming woningvoorraad Toegankelijkheid vergroten Sociale voorraad minimaal op peil houden / uitbreiden Leefbaarheid vergroten

Gemeente Corporatie Particuliere eigenaren Gemeente Corporatie

Als de leefbaarheid voor de inwoners in de wijk alsmede de openbare ruimte van de wijk verbeterd is. Als we jaarlijks prestatieafspraken maken met de woningcorporaties waarbij de genoemde punten worden behandeld.

Programma 2: veerkracht, fysieke omgeving Programma 3: Programma 2: Fysieke omgeving

31. Op gebied van veiligheid voor onze kwetsbare inwoners: • Informeren we inwoners bij onze keukentafelgesprekken over ervaringen en wat ze kunnen verwachten van aanbieders. • Gebruiken we onze sociale media middelen om signalen hier en in de regio actief te communiceren. 32. We stellen een meldpunt in waar anoniem en kosteloos meldingen kunnen worden gedaan van ongewenst verhuurgedrag waarbij we afstemming zoeken in de regionale aanpak. 33. We facaliteren een ontmoetingsplek in de kern Beesel

Leefbaarheid en veiligheid verbeteren

Gemeente

Doorlopend

Wanneer inwoners actief geinformeerd zijn en de inbraken waarbij de zorgaanbieder of hulpmiddelen leveranciers naam misbruikt wordt verminderd.

Programma 2: Fysieke omgeving,

Huurdersbescherming

Gemeente Regiogemeenten

2024

Programma 3: Woongemeenschap

Leefbaarheid verbeteren

Gemeente Particuliere eigenaren

2024-2025

Op het moment dat we actief werk maken van een melding en daarmee meer grip krijgen op verhuurders. Als er in afstemming met de kern Beesel een ontmoetingsplek gefacliteerd is.

Doorlopend

Programma 2: Veerkracht, Leefstijl

Woonzorgvisie Beesel 21.249

Bijlage B: Kaders en context

46

in de gemeente Beesel. Dit is nog wel boven het landelijk gemiddelde van 2,13 personen per huishouden. Figuur B1: Historische bevolkings- en huishoudensontwikkeling Beesel 6.000

13.800

5.950

13.700

5.900

In dit hoofdstuk brengen we beknopt een aantal belangrijke uitgangspunten van de Beeselse woningmarkt in beeld, ter ondersteuning wat we genoemd hebben in onze visie. We schetsen eerst de historische en toekomstige demografische ontwikkelingen, zo weten we hoeveel en welke inwoners de gemeente Beesel heeft en wat we verwachten wat erbij komt. Daarnaast zoomen we in op de huidige woningvoorraad van de gemeente. Immers, een groot deel van de woningvoorraad is al aanwezig en ook daar zijn opgaven aanwezig. We vertalen de demografische ontwikkelingen en de huidige woningvoorraad naar een kwantitatieve en kwalitatieve woningbehoefte voor de komende tien tot twintig jaar: hoeveel en welke soort woningen moeten we de aankomende tijd bijbouwen? Specifieke kenmerken per kern worden in dit hoofdstuk niet altijd benoemd, we hebben hier speciale aandacht voor in bijlage C. Let op. De woningmarktanalyse is beleidsneutraal en is ondersteunend aan uitspraken in bovenstaande hoofdstukken.

B1 Aantal huishoudens in de gemeente Beesel groeit, ondanks vergrijzing en bevolkingsafname De gemeente Beesel telt in 2022 circa 13.410 inwoners verdeeld over 5.980 huishoudens (CBS, 2022). Figuur 1 laat zien dat het inwoneraantal de afgelopen vier jaar is gedaald, maar dat het aantal huishoudens in de gemeente is toegenomen. In totaal zien we een afname van ongeveer 2% van het aantal inwoners over de afgelopen 10 jaar. Het aantal huishoudens steeg in dezelfde periode met ongeveer 3%. Dit duidt dan ook op huishoudensverdunning; minder personen per huishouden. Een gemiddeld huishouden bestaat uit 2,23 personen

13.600

5.850 13.500 5.800 13.400

5.750

13.300

5.700

5.650

13.200 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Huishoudens (linkeras)

Bevolking (rechteras)

Bron: CBS (2022), bewerking Stec Groep (2023).

Landelijke trends als vergrijzing en huishoudensverdunning doen zich ook in de gemeente Beesel voor De bevolkings- en huishoudensontwikkeling laat zowel huishoudensverdunning als vergrijzing zien in de gemeente Beesel. Het aantal 65-plussers is de afgelopen tien jaar het meest toegenomen in de gemeente. Tegelijkertijd neemt het aantal inwoners in de leeftijdsklassen tot 25 jaar en 45 tot 65-jarigen al tien jaar af. Opvallend is dat het aantal inwoners in de leeftijd van 25 tot 45 jaar, na een daling in de periode tot circa 2017, redelijk constant is gebleven. Migratiesaldo oorzaak van omslag in bevolkingsontwikkeling De lichte afname van het aantal inwoners in de gemeente Beesel is voornamelijk toe te schrijven aan de natuurlijke krimp. Dit betekent dat er elk jaar meer

Woonzorgvisie Beesel 21.249

47

mensen overlijden dan dat er geboren worden. Wat komt door de vergrijzing die speelt in de gemeente. De groei, en dan met name de groei tussen 2016 en 2018, komt voornamelijk door verhuizingen. Meer mensen komen naar de gemeente dan dat er vertrekken. Het aantrekken van inwoners van buitenaf heeft dus invloed op de bevolkingsontwikkeling in de gemeente. Figuur B2: Ontwikkeling van de bevolking in de gemeente Beesel

Ingezoomd op de bewegingen in de corporatiesector komt het merendeel (circa 53%) van de mensen met een huurcontract uit de gemeente Beesel. Ook is er een relatie zichtbaar met zowel de gemeente Venlo (circa 15%) en Roermond (circa 10%). Figuur B3: Top herkomstgemeenten verhuisde personen naar gemeente Beesel

200 150 100 50 0 -50 -100 -150 2021

2020

2019

2018

2017

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

-200 Natuurlijke groei (geboorte minus sterfte) Binnenlandse verhuizingen (saldo) Buitenlandse migratie (saldo) Totaal personen

Bron: CBS (2022), bewerking Stec Groep (2023).

Sterke verhuisrelaties zichtbaar met Venlo en Roermond Meeste verhuizingen vinden binnen de regio plaats, aan de oostkant van de Maas. Van alle verhuizingen (vanaf 2011) vindt zo’n 53% binnen de gemeente plaats. Daarnaast zien we een sterke verhuisrelatie met de gemeenten Venlo en Roermond. Van alle inkomende verhuizingen vanaf 2011 naar de gemeente Beesel komt 15% uit Venlo en 9% uit Roermond. Ook vertrekken er veel mensen van de gemeente Beesel naar Venlo (13%) en Roermond (12%). Naast de verhuisrelaties met de buurgemeenten heeft de gemeente Beesel ook verhuisrelaties met de (studenten)steden zoals Nijmegen en Maastricht.

Bron: CBS (2011 - 2022), bewerking Stec Groep (2023).

Jongeren trekken weg en jonge gezinnen stromen in Als we inzoomen op de leeftijdsopbouw van personen die in- en uitstromen naar of van de gemeente Beesel in de periode 2012-2022 zien we een sterke uitstroom van jongeren tussen de 15 en 20 jaar. Ook is er een uitstroom van jongeren 20 tot 25 jaar. Dit kan betekenen dat jongeren wegtrekken om te gaan studeren, gezien de verhuisrelaties met de grote (studenten)steden. Dit is

Woonzorgvisie Beesel 21.249

48

vergelijkbaar met het landelijke beeld van wegtrekkende jongeren. We zien daarentegen weer een instroom van de leeftijdsgroep van 30 tot 40 jaar. Daarbij is het migratiesaldo van kinderen tot 10 jaar positief. Dit duidt op het vestigen van jonge gezinnen in de gemeente Beesel. Figuur B4: Binnenlandse verhuizingen naar leeftijd 2000 1500 1000 500 0 -500

0 -15 jaar

15 - 30 jaar 30 - 45 jaar 45 - 60 jaar 60 - 75 jaar

> 75 jaar

B2 Huishoudensgroei zet voorlopig door in gemeente Beesel Naar verwachting zal het aantal huishoudens in de gemeente Beesel de komende jaren nog toenemen. In de periode 2023 tot 2033 verwacht de provinciale prognose een toename van 120 huishoudens. Na circa 2033 verwachten de prognoses een kantelpunt. De verwachting is dan ook dat het aantal huishoudens van 2033 tot 2043 met 235 huishoudens afneemt. Daarbij moet vermeld worden dat de ontwikkeling op lange termijn nu nog lastig is te voorspellen, omdat prognoses gepaard gaan met onzekerheden. De totale huishoudensontwikkeling voor de komende twintig jaar komt dan volgens de provinciale prognose (2021) uit op -115 huishoudens. Wat de exacte ambitie is op basis van deze gegevens leggen we uit in de volgende hoofdstukken. Tabel B1: Huidige en toekomstige huishoudensontwikkeling gemeente Beesel Huidig