Programmarekening 2021
Tekst van het document
Programmarekening 2021 Gemeente Beesel
Programmarekening 2021
1
Inhoudsopgave 1 Aanbiedingsbrief ...................................................................................................................................3 2 Jaarverslag ...........................................................................................................................................5 Programma 1. Beleven ....................................................................................................................7 Programma 2. Samenkracht..........................................................................................................13 Programma 3. Fijn wonen en bedrijvig ..........................................................................................28 Programma 4.
Veilige en dienstverlenende Gemeente .................................................................38 Algemene Dekkingsmiddelen ........................................................................................................42 Overhead .......................................................................................................................................43 Vennootschapsbelasting................................................................................................................46 Bedrag voor onvoorzien.................................................................................................................47 Mutaties Reserves .........................................................................................................................48 A Weerstandsvermogen en risicobeheersing ................................................................................51 B Kapitaalgoederen .......................................................................................................................61 C Financiering................................................................................................................................66 D Bedrijfsvoering ...........................................................................................................................69 E Verbonden partijen
.....................................................................................................................71 F Grondbeleid ................................................................................................................................79 G Lokale heffingen.........................................................................................................................82 H Duurzaamheid............................................................................................................................87 I Programmabureau.......................................................................................................................89 3 Jaarrekening .......................................................................................................................................90 3.1 Balans per 31 december 2021.................................................................................................90 3.2 Toelichting op de balans..........................................................................................................92 3.3 Baten en Lasten 2021............................................................................................................106 3.4 Toelichting baten en lasten....................................................................................................114 4 Bijlagen
.............................................................................................................................................120 4.1 Brondocumenten ...................................................................................................................121 4.2 Staat van Reserves 2021 ......................................................................................................128 4.3 Toelichting investeringsreserve .............................................................................................130 4.4 Staat van voorzieningen 2021 ..............................................................................................131 4.5 Staat van Borgstellingen........................................................................................................132 4.6 Baten en lasten per taakveld .................................................................................................134 4.7 Beleidsindicatoren .................................................................................................................136 4.8 Sisa........................................................................................................................................145
Programmarekening 2021
2
1 Aanbiedingsbrief Financieel herstel gerealiseerd De jaarrekening 2021 sluit een bewogen jaar af voor de gemeente Beesel, de Beeselse gemeenschap en onze maatschappelijke partners en bedrijven. Al bij het opstellen van de begroting 2021 voelden we de druk op onze gemeentefinanciën verder toenemen. We zagen dat we in Beesel keuzes moeten maken en tegelijkertijd met volle kracht vooruit moeten om de ambities van en voor onze gemeenschap waar te maken. 2021 stond in het teken van een negatief jaarresultaat 2020, het bijsturen daarop, een slepende Kabinetsformatie met al haar onzekerheden, de voorbereiding op weer nieuwe decentralisaties, de Coronacrisis en de verder toenemende polarisatie in de gemeenschap. Tussendoor was het voor onze gemeenschap en organisatie spannend tijdens het hoogwater in juli. Onder dit gesternte moeten we niet vergeten dat we samen het laatste jaar van onze ambitieagenda 2018-2022 Samen aan de Slag hebben afgerond. Als we de balans opmaken, mogen we met tevredenheid vaststellen dat 96% van de 77 ambities uit deze agenda zijn afgerond of in gang zijn gezet. Een totaaloverzicht en stand per ambitie is eerder met uw raad gedeeld. De afgelopen periode leert ons dat ontwikkelingen elkaar steeds sneller opvolgen en dat we als gemeente hierop steeds sneller moeten inspelen.
Deze ontwikkelingen pakken we op, bovenop de ambitieagenda, reguliere werkzaamheden en verantwoordelijkheden. Van een kapot zwembad tot een partnerschap met Brüggen, van een oprichting van de K80 tot het eerder genoemde hoogwater. Als gemeente moeten we ook wendbaarheid tonen wanneer inkomsten vanuit het Rijk blijven tegenvallen, taken erbij komen en tegelijkertijd we voor een goede dienstverlening willen staan voor onze gemeenschap, partners en bedrijven. Het blijft zoeken naar een goede balans. Gewoon samen hebben we een prestatie neergezet, die een goed uitgangspunt biedt voor het nieuwe bestuur en de toekomst van onze gemeente. In maart 2021 hebben we samen snel actie ondernomen om de (te verwachten) tekorten uit 2020 en het lopende jaar om te buigen. Met het vastgestelde herstelplan zijn werkwijzen aangescherpt, keuzes gemaakt en investeringen gedaan. Over de uitvoering en de monitoring van het herstelplan 2021 is uw raad periodiek op de hoogte gesteld. Door gedurende het jaar op alle facetten van het herstelplan in te zetten, is het ons samen gelukt om het jaar positief af te sluiten. Daarnaast hebben we minder uit reserves moeten putten dan vooraf voorzien. Dat maakt dat we de financiële dip te boven zijn. Natuurlijk blijft het continu onze aandacht vragen om financieel gezond te blijven.
Beleidsmatige ontwikkelingen In de jaarrekening vindt u per programma een beschrijving van 'wat hebben we bereikt'. Vervolgens geven we per programma aan wat de belangrijkste inhoudelijke ontwikkelingen in 2021 zijn geweest. In een jaar dat zich kenmerkte door de impact van Corona, de hoogwatercrisis en financieel herstel met lastige keuzes, hebben we toch in grote mate onze doelen uit onze ambitieagenda kunnen behalen. Rekeningsaldo Het rekeningresultaat 2021 is € 122.000 positief. Dit resultaat is tot stand gekomen met de volgende opmerkingen: 1. We hebben per saldo € 1.691.000 minder uit de reserves onttrokken dan we hadden begroot. Het betreft hoofdzakelijk de dekking voor het verlies op de grondexploitatie Oppe Brik en Parklaan alsmede het verlies op de verkoop van het MTC-pand. Bij het opstellen van de jaarrekening 2021 blijkt dat de gemeentelijke exploitatie de verliezen op de grondexploitaties en het MTC-pand kan dragen zonder de dekking uit de reserves. 2. We hebben in 2021 niet alle werkzaamheden uitgevoerd die we geraamd hebben. Een deel van die werkzaamheden schuiven we door naar 2022. We stellen de raad voor om de betreffende budgetten eveneens door te schuiven van 2021 naar 2022. Dit noemen we de budgetoverhevelingen. Op deze manier schuiven we € 614.000 aan lasten door naar 2022. Van deze € 614.000 is € 342.000 gedekt uit een reserve.
Als we het werk conform planning in 2021 hadden uitgevoerd, dan zou het resultaat daarmee € 272.000 (€ 614.000 -/- € 342.000) lager zijn.
Programmarekening 2021
3
Gecorrigeerd met deze kanttekeningen is het resultaat 2021: Resultaat in jaarrekening + € 122.000 Minder onttrekking uit reserves + € 1.691.000 Budgetoverhevelingen naar 2022 -/- € 272.000+ Resultaat incl. kanttekeningen + € 1.541.000 (positief) Bestemming rekeningsaldo We stellen voor om het rekeningsaldo ad € 122.000 in te zetten voor budgetoverhevelingen. In de programma's lichten we de overhevelingen verder toe. Correctie beginbalans 2021 In de jaarrekening 2020 hebben we voor € 204.000 te weinig aan inkomsten bouwleges verantwoord. Het betreft beschikkingen voor bouwvergunningen die eind 2020 zijn afgegeven en waarvan de betalingen in 2021 zijn ontvangen. Conform de financiële regelgeving mogen we deze baten niet in de exploitatie 2021 verantwoorden. In plaats daarvan moeten we de beginbalans hiervoor corrigeren door het eigen vermogen per 01-01-2021 met € 204.000 op te hogen. We stellen voor om deze baten uit 2020 toe te voegen aan de investeringsreserve.
Programmarekening 2021
4
2 Jaarverslag
Programmarekening 2021
5
2.1 Programmaverantwoording
Programmarekening 2021
6
Programma 1. Beleven Wat hebben we bereikt? Samen met onze gemeenschap, partners en bedrijven hebben we ons ingezet om een actieve, gezellige en saamhorige gemeente te zijn. Een gemeente waar veel te beleven valt, die bedrijvig is en die toegankelijk is voor iedereen. Als gevolg van de Coronapandemie en de lockdowns konden ook in 2021 maar beperkt zaken doorgang vinden. Evenementen moesten worden afgelast of uitgesteld, zoals het Long Course Weekend. Dit neemt niet weg dat we samen met verenigingen, maatschappelijke partners, recreatieondernemers en vrijwilligers de nodige resultaten hebben bereikt. Zo zijn subsidies verleend op het gebied van cultuur, is gestart met de realisatie van het informatie & inspiratiepunt Lommerbergen en is een grensoverschrijdende route tot stand gekomen.
Wat hebben we ervoor gedaan? Sport Sportakkoord In de beleidsnota "Samen Fit: sport en bewegen in Beesel 2019-2022" staat dat we drempels willen wegnemen, sport en bewegen zo vanzelfsprekend mogelijk maken en zoeken naar mogelijkheden om nieuwe initiatieven te realiseren. We richten ons op zes thema’s. Deze thema’s hebben we in 2020 uitgewerkt in een lokaal sportakkoord, samen met lokale verenigingen en sportaanbieders. In 2021 hebben we binnen de thema's van ons sportakkoord het volgende gerealiseerd: Vitale sport- en beweegaanbieders en positieve sportcultuur Verenigingen dragen bij aan ontmoeting, beweging, gezondheid en talentontwikkeling. Als gemeente vinden we het belangrijk dat iedereen aan dit verenigingsleven kan deelnemen en dat het aanbod aansluit bij de vraag. We ondersteunen verenigingen in de uitdagingen waar zij voor staan. In 2021 hebben we verenigingen door middel van nieuwsbrieven op de hoogte gehouden van de actuele corona maatregelen. Ook in 2 bijeenkomsten (fysiek en digitaal) hebben we hieraan aandacht besteed. Verder is 1 van de sportconsulenten een pilot gestart met de handbalvereniging om de oudere jeugd te binden aan de vereniging door middel van alternatief bewegingsaanbod. Met een aantal verenigingen zijn gesprekken gestart over de mogelijkheden voor realisatie van een multifunctioneel veld op sportpark Dijckerhof.
Deze verkenning is nog niet afgerond. Wij leren bewegen Samen met het basisonderwijs hebben we afspraken gemaakt met betrekking tot de aanstelling van een vakleerkracht bewegingsonderwijs met verbrede taak. Deze verbrede taak richt zich op sportkennismaking samen met verenigingen, motorische screening, gezondheid, sportdagen, bewegen tijdens pauzes. Deze verbrede taak is voor de gemeente basis geweest om ook mee te financieren. De vakleerkracht is gestart in augustus 2021. De eerste evaluatie met de scholen was positief. Iedereen kan sporten Binnen dit thema hebben we aandacht voor sport voor mensen met een beperking (regionale samenwerking IKS) en voor mensen met een smalle beurs. IKS vindt plaats binnen de sportregio Noord Limburg. Jaarlijks neemt IKS met de doelgroep deel aan evenementen. Verder heeft IKS een makelaarsfunctie: zij begeleiden mensen uit de doelgroep die graag willen bewegen naar passend beweegaanbod. Tot slot helpt IKS beweegaanbieders als zij aangepast beweegaanbod willen realiseren. Samen Fit door sport en bewegen De gemeente draagt bij aan COOL, leefstijl interventie voor mensen met overgewicht. Binnen deze interventie betaalt de zorgverzekeraar een leefstijlcoach. De gemeente betaalt de buurtsportcoach. In 2021 zijn deze 2 functies neergelegd bij 1 persoon.
Dit komt ten goede aan de deelnemers: zij bespreken zowel leefstijl als beweegmogelijkheden (bij verenigingen maar ook in en om huis) met 1 en dezelfde coach. Inmiddels zijn 66 deelnemers gestart met COOL. Ruimte voor sport en bewegen
Programmarekening 2021
7
In 2021 hebben we binnen dit thema het volgende gerealiseerd en of in gang gezet: sporttoestellen Oppe Brik, Jeu de boules baan Oppe Brik, speeltoestellen Oppe Brik, Kwiek beweegroute Offenbeek. Daarnaast is de LED verlichting op de buitensportaccommodaties gerealiseerd en hebben we bijgedragen aan verduurzaming van TC bronshout middels een subsidie en een lening. Sport en evenementen (LCW) In 2021 zou het LCW in volle omvang plaatsvinden. Vanwege de impact van corona is besloten het LCW uit te stellen. Wel hebben we ingezet op LCW Kids en heeft de obstacle run plaatsgevonden met een financiële bijdrage van de gemeente. We benutten de kracht van evenementen om mensen in beweging te krijgen en houden.
� Zwembad De Bercken Op 8 maart 2021 heeft uw raad besloten een krediet beschikbaar te stellen van € 199.000 voor vervanging van het ondiep bad van zwembad De Bercken. Hierbij hebben wij aan uw raad toegezegd met de stichting Zwembad De Bercken (hierna: de stichting) in overleg te gaan over nog te verwachten grote investeringen en de mogelijkheid om die binnen de exploitatie van de stichting op te vangen. De werkzaamheden zijn afgerond binnen het krediet. Via een raadinformatiebrief hebben wij uw raad geïnformeerd over de afrekening van de vervanging van het ondiep bad en toekomstige investeringen. Hierbij zijn we ook ingaan op het diepe bad. Led-verlichting In 2021 heeft een vervanging en uitbreiding van de ledverlichting rond de buitensportaccommodaties Solberg en Dijckerhof plaatsgevonden. Doordat nu alle velden zowel op trainingsniveau als op wedstrijdniveau verlicht kunnen worden ontstaan er 's avonds meer mogelijkheden om wedstrijden te spelen. Hiermee wordt het gebruik van de sportvelden flexibeler en spelen we in op de behoeftes van de verenigingen. Bij de aanschaf van de led-verlichting vragen de verenigingen BOSA subsidie aan, wat in 2022 weer zal terugvloeien naar de gemeente. Een mooi voorbeeld van hoe we gewoon samenwerken in de gemeente Beesel.
Kunst, cultuur en erfgoed Het cultuurbeleid wordt gedragen door vier pijlers: Cultuur & Economie We dragen bij aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente voor inwoners en toeristen door het stimuleren van culturele en creatieve evenementen (aanvulling op het evenementenbeleid in de nieuwe cultuurnota en inzet van de subsidieregeling Cultuur). Denk hierbij bijvoorbeeld aan de Beeselse en Reuverse kermis, met een randprogramma voor meer beleving, samenkomst en saamhorigheid. Daarnaast vermarkten we schatten aan kunst, cultuur en erfgoed in de regio. Cultuur & Educatie Deelname aan kunst en cultuur moet voor iedereen mogelijk zijn; de betrokkenheid bij de samenleving en begrip voor andere normen, waarden en culturen neemt daardoor toe. We zetten in op cultuur- en muziekeducatie en talentontwikkeling voor onze jeugd. Dit doen we onder andere door het Jeugdfonds Sport en Cultuur voor minder draagkrachtige gezinnen, de muziekcoach (mee gefinancierd door het onderwijs) en de cultuurcoach (inhoudelijke en financiële bijdrage vanuit het Rijk) in het basisonderwijs. Het muziekonderwijs voor leden van Harmonieën en Fanfares (HaFa) is tot nu toe voor een groot deel gesubsidieerd�.
Cultuur & Participatie Om deelname laagdrempelig te houden voor iedereen hebben we in het jaar 2021 met stichtingen en verenigingen ervoor gezorgd dat zij, ondanks de beperkte mogelijkheden (en periodes waarin zelfs even niets kon), financieel gezond de coronacrisis uit kunnen komen zodat de laagdrempelige toegankelijkheid daarna weer hersteld en geborgd kan worden. Dit is onder andere gedaan door subsidies (gedeeltelijk) door te laten lopen in verband met vaste lasten en wegvallen van extra inkomsten. Cultuur & Erfgoed We hebben samen met onze partnergemeente Brüggen gewerkt aan de verbinding tussen het lokale erfgoed in de vorm van een grensoverschrijdende keramiekroute. Samen met de Heemkundevereniging, de gemeente Roermond en onze partnergemeente Brüggen hebben
Programmarekening 2021
8
we het project Grenzgeschichte(n) gerealiseerd, waarbij locaties uit het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog meer zichtbaar en beleefbaar zijn gemaakt in grensoverschrijdende fiets- en wandelroutes. In 2021 was tevens de aftrap voor het Draaksteken 2023. Om dit immaterieel erfgoed op de nationale en Europese kaart te zetten zijn de eerste stappen gezet om te komen tot een Europees Culturele Route (ECR). Hiervoor is een projectplan opgesteld in het kader van de regionale investeringsagenda. Monumenten De monumentencommissie adviseert over (bouw)plannen aan monumenten en in de beschermd dorpsgezichten. Daarmee borgen we de monumentale waarden in onze gemeente.
Recreatie en toerisme Regio Noord-Limburg In het kader van de regionale investeringsagenda is in 2 projectenveloppes gewerkt aan de inbreng van een aantal Beeselse projecten. De insteek was om Beeselse projecten met een regionale meerwaarde in te brengen. In nauwe samenwerking binnen het regionale programma Toerisme & Leisure zijn de volgende projecten ingebracht en goedgekeurd: Informatie & Inspiratiepunt Lommerbergen Sint Joris en de Draak Voor het project Groene Loper is ook een projectvoorstel voorbereid en in 2022 ingediend. Informatie & inspiratiepunt Lommerbergen Samen met Landal De Lommerbergen en Limburg Marketing hebben we gewerkt aan de realisatie van een informatie & inspiratiepunt in de nieuwe receptie van De Lommerbergen. De uitvoering is eind 2021 van start gegaan. Door de aanpak van het informatie & inspiratiepunt wordt het onderscheidend thema ‘De Draak’ expliciet onder de aandacht van de toerist en recreant gebracht. Op deze wijze worden de waarden van De Draak verder beleefbaar gemaakt. Daarnaast dient het project als regionaal voorbeeldproject om bezoekers en toeristen te verleiden kennis te maken met al het moois wat onze gemeente en regio te bieden heeft. Dit project is tevens ingebracht in de regionale investeringsagenda. Samenwerking met Brüggen Recreatie en Toerisme is één van de onderdelen van het strategisch partnerschap met Brüggen.
Het project Grenzgeschichte(n) is in 2021 gerealiseerd. Als gevolg van de coronamaatregelen was de mogelijkheid om fysiek bij elkaar te komen beperkt, waardoor de samenwerking minder intensief is geweest. Limburg marketing In 2021 is het toekomstplan van Limburg Marketing geaccordeerd. In het plan schetst Limburg Marketing/ VVV Midden-Limburg haar werkplan met betrekking tot de regiopromotie en informatieverstrekking voor de jaren 2021 tot en met 2024, waarmee een basis wordt gelegd voor de komende jaren en het vermarkten van het R&T aanbod in de regio. Onderzoek camperplaatsen Het onderzoek naar de realisatie van camperplaatsen is afgerond en de Raad is met een raadsinformatiebrief geïnformeerd over de uitkomsten hiervan.
Programmarekening 2021
9
Wat heeft het gekost? 1
Beleven
Primaire begroting 2021
Gewijzigde begroting 2021
Rekening 2021
Afwijking
Afwijking%
Sport
971
943
867
76
Kunst, cultuur en erfgoed
370
344
242
102
Recreatie en toerisme
189
208
160
48
1.530
1.495
1.269
226
160
180
213
32
Kunst, cultuur en erfgoed
8
6
20
14
Recreatie en toerisme
3
5
10
5
171
191
243
52
27%
-1.358
-1.304
-1.026
277
21%
Lasten
Totaal lasten
15%
Baten Sport
Totaal baten Totaal voor winstbestemming SPORT
Subsidies en sportstimulering (€ 58.000 voordeel) Het voordeel op dit budget heeft meerdere oorzaken. Jeugdfonds sport: op basis van cijfers uit de afgelopen jaren hebben we € 41.000 begroot. De werkelijk bijdrage voor 2021 was als gevolg van corona slechts € 20.000. Dit levert een incidenteel voordeel van € 21.000 op. Combifuncties: Hier hebben we een voordeel van € 25.000. In het verleden betaalden we uit dit budget onder meer een sportconsulent die zich onder andere bezig hield met de verbinding tussen onderwijs en verenigingen. Deze sportconsulent is andere werkzaamheden gaan verrichten. Samen met het onderwijs is er voor gekozen de sportconsulent niet 1 op 1 te vervangen maar te kiezen voor een vakleerkracht bewegingsonderwijs met een verbrede taak (sport kennismaking verenigingen, motorische screening, gezondheid). Deze vakleerkracht verricht dus ook de taken van de voormalig sportconsulent. De vakleerkracht is echter pas in augustus 2021 gestart. Hierdoor hebben we voor deze functie de eerste helft van 2021 geen kosten gemaakt. Het resterende voordeel wordt veroorzaakt door diverse kleinere afwijkingen ten opzichte van de raming. SPUK uitkering buitensport (€ 30.000 voordeel) Op basis van de ingediende aanvraag "Regeling Specifieke uitkering Stimulering sport" over 2021 hebben we € 66.000 ontvangen.
Daarvan hebben we € 27.000 doorbetaald aan stichting Zwembad de Bercken omdat wij, zoals eerder met de stichting is afgesproken, de kosten van het zwembad meenemen in onze aanvraag. Verder heeft in 2021 nog de definitieve afrekening van de SPUK over 2019 en 2020 plaatsgevonden. KUNST, CULTUUR EN ERFGOED Subsidieregeling Cultuur (€ 30.000 voordeel) Als gevolg van Corona hebben er in 2021 weinig culturele activiteiten plaatsgevonden waardoor er ook amper gebruik is gemaakt van de subsidieregeling cultuur.
Programmarekening 2021
10
RECREATIE EN TOERISME Projecten Beeselse R&T ondernemers (€ 40.000 voordeel, neutraal via investeringsreserve) Vanuit de begroting 2020 was een bedrag overgeheveld voor projecten van en door R&T ondernemers. Als daar geen gevolg aan zou worden gegeven zou het bedrag komen te vervallen. In 2021 is wederom geen beroep gedaan op deze middelen, waardoor het budget komt te vervallen. Investeringen Programma 1 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (bedragen x € 1.000): Investering Begroting 2021 Realisatie 2021 Restant 2021
Actie (gereed/vervallen/ doorschuiven)
Ledverlichting buitensport
273
273
Uitbreiding fietsenstalling sporthal de Schans
35
0
35 doorschuiven
0 gereed
Uitbreiding berging sporthal de Schans
92
0
92 uitbreiding gaat (vooralsnog) niet door
Renovatie ondiep bad Zwembad de Bercken
199
173
Investeringssubsidie Scouting Lambertus (restant vanuit 2020)
3
4
-1 gereed
Investeringssubsidie Turnclub Hercules
25
19
6 doorschuiven
Investeringssubsidie TC Bronshout
26
19
7 doorschuiven
Investeringssubsidie renovatie Het Anker Jong Nederland
100
0
100 doorschuiven
Informatie & inspiratiepunt Lommerbergen
103
59
44 doorschuiven
Herinrichting locatie veer
7
5
2 doorschuiven
26 doorschuiven
Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd. In 2021 is geen sprake geweest van een afwijking in geactiveerde uren t.o.v. de begroting.
Uitbreiding fietsenstalling sporthal de Schans In overleg en afstemming met Stichting Beheer Binnensport Beesel (SBBB) is de planning om in 2022 de herinrichting en vergroting van de fietsenstalling bij sporthal De Schans uit te voeren. We hevelen het krediet daarom over naar 2022. Uitbreiding berging sporthal de Schans Uitvoering heeft niet meer in 2021 plaatsgevonden omdat er geen overeenstemming was over de huurovereenkomst tussen turnvereniging Hercules en SBBB. In 2022 bekijken we of uitbreiding nog nodig is. We hevelen het krediet daarom over naar 2022. Renovatie ondiep bad Zwembad de Bercken De renovatie van het ondiepe bad is in 2021 afgerond. Er resteert een bedrag van € 26.000. Op 22 januari 2022 hebben wij uw Raad via een RIB toestemming gevraagd om het restantkrediet in te zetten voor de vervanging van het speeltoestel (Ufo) in het ondiepe bad. Het restantkrediet hevelen we daarom over naar 2022.
Programmarekening 2021
11
Investeringssubsidie renovatie het Anker Jong Nederland In 2020 is er een principebesluit genomen over het verstrekken van een investeringssubsidie van € 100.000 voor de renovatie van het gebouw het Anker van Jong Nederland. De definitieve toekenning van de investeringssubsidie (op basis van de ingediende definitieve renovatieplannen) heeft in het 2e kwartaal van 2022 plaatsgevonden. Uitbetaling van de investeringssubsidie zal deels in 2022, deels in 2023 (na definitieve afronding van de renovatie) plaatsvinden). We hevelen het krediet daarom over naar 2022. Informatie- & inspiratiepunt Lommerbergen In 2021 is gestart met het inrichten van het Informatie- en inspiratiepunt Lommerbergen. Hiervoor is een bedrag ad € 103.000 geraamd. Het werk zal in 2022 verder worden voortgezet. Het restantkrediet ad € 44.000 schuiven we door naar 2022. Uit de Regionale investeringsagenda hebben we een subsidie aangevraagd. Hiermee kunnen we de bijdrage van Beesel aan het informatie- & inspiratiepunt verlagen. Herinrichting locatie veer De herinrichting heeft plaatsgevonden. Er resteert nog één kleine actie (plaatsen van bordjes) waarvoor het restantbedrag ad € 2.000 wordt doorgeschoven. Eind 2021 hebben we vanuit de regio een bijdrage ad € 40.000 ontvangen. Hierdoor is de gemeentelijke bijdrage aan de herinrichting locatie veer met eenzelfde bedrag verlaagd.
Programmarekening 2021
12
Programma 2. Samenkracht Wat hebben we bereikt? We hebben in juli 2022 de kadernota Sociaal domein vastgesteld waarin we gewerkt hebben aan de onderstaande punten. We streven, zoals benoemd in onze kadernota sociaal domein, naar een samenleving waarin alle inwoners zich thuis voelen, zelfredzaam zijn en naar vermogen kunnen meedoen en waarin jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien. Een inclusieve samenleving, waarin inwoners oog hebben voor elkaar en waar eenzaamheid en uitsluiting zoveel als mogelijk wordt tegengegaan. De omgeving is, fysiek en sociaal, zo ingericht dat iedereen kan meedoen en gebruik kan maken van de beschikbare voorzieningen. Samen zorgen we er zo voor dat ondersteuning in de juiste balans en betaalbaar blijft. Samengevat bereiken we het volgende: Samenredzaamheid We willen een samenleving waarin inwoners oog voor elkaar hebben. Zelfredzaamheid We willen dat inwoners zelfstandig hun leven kunnen leiden en hun eigen problemen oplossen, indien nodig met de juiste ondersteuning of hulp van anderen. Kwaliteit van leven We willen dat inwoners een goede gezondheid ervaren en gelukkig zijn. Positieve Gezondheid We omarmen het principe van Positieve Gezondheid: het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van sociale, fysieke en emotionele uitdagingen in het leven.
We gaan daarbij uit van mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. Het gaat om wat iemand kan, belangrijk vindt en zou willen veranderen. Samen met partners en inwoners willen we om de inwoner met een (ondersteunings-)behoefte staan. Hierbij doet iedereen wat nodig is. Om deze visie te bereiken hebben we afgelopen jaar ingezet op: normaliseren, we richten ons niet op de problemen maar op de kansen. Als er ondersteuning nodig is moet deze zo eenvoudig mogelijk en dichtbij de inwoner georganiseerd worden; voorkomen van problemen door inzet van preventie en vroegsignalering; doorontwikkeling van een stevige sociale basis zodat er op de juiste manier op-en afschaling van ondersteuning plaats kan vinden. Hierbij is het belangrijk scherp te houden welk effect de inzet in de brede sociale basis heeft op de specialistische ondersteuning; integraal beleid, de transformatieopgave is breed en veelomvattend, integraliteit is nodig omdat veel zaken binnen het sociaal domein in het dagelijks leven op elkaar inhaken. Herstelplan 2021 stond hiernaast in het teken van (financiële) grip krijgen, in 2021 is hiervoor een Herstelplan met verschillende aanpassingen in onze manier van werken aangebracht. Het Herstelplan was niet alleen op het sociaal domein gericht, maar had wel het zwaarte punt op het sociaal domein. Daarom is deze onder programma 2 toegelicht.
In het herstelplan hebben we grip gekregen op de verschillende opgaven binnen Sociaal domein door 4 ogen principe Inzetten van kwaliteitsmedewerker Kritischer beoordelen van maatwerkvoorzieningen Jeugd/ Wmo en Participatie Doelstellingen kritischer met inwoners en aanbieders bepalen. Aframen van voorliggend veld en voorschoolse voorzieningen. In deze jaarrekening tonen we aan dat we een groot gedeelte van de financiële opgave gehaald hebben.
Wat hebben we ervoor gedaan? Herstelplan Op datum 14 juni 2021 is door de Raad het Herstelplan vastgesteld. Binnen dit Herstelplan vallen
Programmarekening 2021
13
onder het sociaal domein meerdere acties om de uitgaven op het sociaal domein te verminderen en meer grip te houden op de oplopende kosten. Deze grip hebben we gecreëerd door maatregelen te treffen op proces en organisatie. Hieronder vindt u een opsomming van deze maatregelen Proces-en organisatiemaatregelen �Implementatie bevindingen visitatiecommissie (versneld vervolg) Aanscherping toegangsmanagement Aanscherping leveranciersmanagement �Aanpassing werkprocessen 4-ogen principe via kwaliteitsmedewerkers Jeugd & Wmo Begeleiding teams bij invoering maatregelen Toepassing en doorontwikkeling stuurinformatie We hebben hierbij ook inhoudelijke beleidsmaatregelen doorgevoerd De maatregelen waren: Het budget voor de tijdelijke uitbreiding van de open inlooplocaties verlagen.
Financiële afwikkeling inloop Offenbeckerhof Het sportbudget verlagen De buurtsportcoach via Synthese niet verlengen Het meedenken en meedoen budget aframen Participatie het bedrag van ons armoedebeleid naar beneden bij gesteld Participatie het bedrag individuele inkomenstoeslagen gehalveerd Participatie de gemeentelijke bijdrage aan de collectieve zorgverzekering van onze mimima verlaagd Jeugd invoeren van maximum aantal uren per jaar voor Specialistische GGZ Jeugd invoeren van een maximum van 104 uur begeleiding per jaar Jeugd invoeren van een maximum van 104 behandelingsuren per jaar. Wmo tarief van inwoners aangepast van Omnibuzz van € 0,71 naar € 0,83 per zone Wmo primaat verhuizen kritischer toegepast Wmo uren begeleiding alleen toegekend mits doelstelling SMART bepaald is. Wmo duwondersteuning op fiets en rolstoel minder toekennen, alleen wanneer noodzaak (medisch) vastgesteld is. Wmo een inkomenstoets vastgesteld voor inwoners die gebruik willen maken van huishoudelijke ondersteuning Wmo de leges aangepast voor de gehandicapte parkeerkaart Wmo bij aanvraag dagbesteding voor meer dan 3 dagen moet dit medisch vastgesteld worden en wordt verwezen naar de Wlz. Monitoring We hebben bovenstaande proces, organisatie en beleidsmatige ontwikkelingen gemonitord en vastgelegd in een dashboard die maandelijks gedeeld werd.
We laten met het resultaat in deze jaarrekening zien dat het grip houden op onze budgetten gelukt is. Waarbij we inhoudelijk een verdere toelichting geven op de onderdelen Jeugd, Participatie en Wmo onder de hoofdstukken. Het dashboard gebruiken we vanaf 2022 voor de invulling van de P&C cyclus documenten en via deze weg worden ook de data gedeeld met u als raad. Sociale basis - Welzijnswerk Het welzijnswerk is een belangrijk onderdeel van de sociale basis. De sociale basis zijn alle informele en formele diensten, voorzieningen en relaties in de leefomgeving van mensen die eraan bijdragen inwoners mee kunnen meedoen en door relatief laagdrempelige ondersteuning wordt voorkomen dat zij door het spreekwoordelijke ijs zakken en wellicht op termijn zwaardere vormen van hulp nodig hebben. De gemeente Beesel heeft de uitvoering van het welzijnswerk tot 2023 belegd bij Synthese. Sturing en Inkoop In 2021 hebben we, in een regionale aanbesteding, de nieuwe contracten maatwerkvoorzieningen afgesloten voor 2022 en verder voor Jeugd, Participatie en Wmo. Deze nieuwe contracten helpen bij het verder grip houden op de kosten en leggen meer de nadruk op een gezamenlijke maatschappelijke opgave en betere samenwerking tussen aanbieders.
Programmarekening 2021
14
Visie op het sociaal domein: de kadernota In juli 2021 is de kadernota Sociaal Domein vastgesteld. Deze nota gaat over onze samenleving en hoe inwoners zelfstandig zijn, oog hebben voor elkaar en ondersteuning krijgen als dat nodig is. En dus hoe we samen met onze inwoners, goede en betaalbare zorg organiseren. De kadernota Sociaal Domein is het kader en de integrale visie voor de doorontwikkeling van het sociaal domein in de gemeente Beesel en beschrijft waar we de komende jaren op willen inzetten om dit te bereiken. Het is de kapstok waardoor we: 1. Integraal zicht hebben op de ontwikkelingen in het sociaal domein. Met een duidelijke redeneerlijn vanuit het radermodel. 2. Sturing kunnen geven op basis van de inzichten vanuit de verschillende raderen. 3. Op de verschillende onderdelen (raderen) keuzes en uitwerkingen kunnen maken in het kader van goede zorg en ondersteuning en de betaalbaarheid van het totale aanbod.
WMO Maatwerkvoorziening Wmo We zien in het jaar 2021 dat we binnen het geraamde budget blijven van de maatwerkvoorzieningen Wmo. We hebben dit positieve resultaat gehaald door: Acties genomen in het Herstelplan Sturen met de toegang, focus op kwaliteit Effecten van corona. Hiernaast zijn er in 2021 nieuwe contracten gesloten die ingaan per 2022 voor de maatwerkvoorzieningen Wmo (Sturing en Inkoop). Deze nieuwe contracten helpen ons grip te houden op de uitgaven met de vier knoppen: toegang, contractvorm/duur, bekostiging en leveranciersmanagement. Hulpmiddelen In 2021 is het nieuwe contract bij Medipoint ingegaan. Er is hier in de meerjarenbegroting 2021 extra budget geraamd gezien uit de marktanalyse bleek dat de kosten omhoog zouden gaan. De effecten van corona maken echter dat we in 2021 een vele malen hoger dan gemiddelde herverstrekking percentage hebben van hulpmiddelen door hogere sterfte en snellere doorstroom van voorzieningen wegens Corona. Het gevolg is dat de verwachte (extra) uitgaven niet hebben plaatsgevonden in het jaar 2021. Hulp in het huishouden Sinds juni 2021 ( vanuit het herstelplan) hanteert de gemeente Beesel een inkomenstoets voor de voorziening hulp in het huishouden. Deze inkomenstoets helpt om het juiste gesprek te voeren met de inwoner over de maatschappelijke opgave en waar hij/zij zelf een rol in kan spelen mits mogelijk.
We voeren een volledig onderzoek uit waarbij we zowel inkomsten als (noodzakelijke) uitgaven mee bewegen in onze besluitvorming. Hiermee zorgen we ervoor dat, zoals ook bedoeld in het landelijke beleid, de inwoners met een laag of midden inkomen die een stapeling aan noodzakelijke medische uitgaven hebben niet worden buiten gesloten van ondersteuning op basis van alleen het inkomen. In totaal hebben 525 unieke inwoners gebruik gemaakt van een voorziening hulp in het huishouden in 2021. In 2020 waren dit er 508. Er is dus sprake van een stijging in aantal inwoners dat gebruikt maakt van de voorziening. Dit is ook te verwachten door de dubbele vergrijzing. Begeleiding groep De gemeente heeft een wettelijke taak in het bieden van ontmoeting, een zinvolle dagbesteding en ontlasting van mantelzorgers voor inwoners die door psychische/medische redenen dit niet zelfstandig kunnen organiseren. Bovenstaande doelstellingen bereiken we onder andere door het bieden van dagbesteding/ begeleiding groep. Voor begeleiding groep hadden we € 370.000 begroot. De uitgaven zijn ten opzichte van 2020 licht gestegen, maar onder andere door corona en het Herstelplan niet zo sterk als verwacht. Dit heeft onder andere te maken met een aantal tijdelijke sluiting van locaties en de kritische blik vanuit onze toegang op noodzakelijkheid.
Dit maakt dat we op begeleiding groep een voordeel hebben ten opzichte van de begroting.
Programmarekening 2021
15
Begeleiding individueel Op begeleiding individueel zien we een tekort. Dit tekort was ook al aangekondigd en zichtbaar in eerdere dashboards en de tweede bestuur rapportage 2021. Reden hiervoor is de groeiende groep inwoners met psychische problematiek die veelal specialistische ondersteuning nodig heeft. Dat deze groep steeds groter wordt komt onder andere door de effecten van Corona, het steeds complexer worden van de samenleving en het steeds langer zelfstandig thuis blijven wonen van ouderen. In totaal maakten 181 inwoners in 2021 gebruik van een maatwerkvoorziening begeleiding individueel basis en 52 van begeleiding individueel specialistisch. In 2020 waren dit nog 178 unieke inwoners waarvan er 44 specialistische begeleiding ontvingen. Collectief vraagafhankelijk vervoer/ Omnibuzz Het gebruik van het collectief vraagafhankelijk vervoer is lager dan verwacht. Dit komt voornamelijk door de effecten van corona. In de tweede bestuursrapportage werd aangegeven dat we verwachten € 30.000 te besparen op het collectief vraagafhankelijk vervoer. Deze inschatting blijkt realistisch te zijn.
Beschermd wonen/ Maatschappelijke opvang In 2021 zijn de volgende punten afgerond voor Beschermd Wonen/ Maatschappelijke opvang De inkoop van Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang zijn afgerond in 2021 De wijze van samenwerken met de Noord en MiddenLimburgse gemeenten is vastgelegd binnen de MGR (Module 2) De consulenten zijn getraind in de uitvoering van Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang. Per 1 januari 2022 kan onze toegang zowel Beschermd Wonen als Maatschappelijke opvang indiceren. Aanpak Personen met verward gedrag Samen met de Noord-Limburgse gemeenten en diverse zorg- en veiligheidspartners werken we aan een regionaal plan van aanpak voor personen met verward gedrag en de implementatie van dat plan. Ook werken we samen aan de uitvoering van de Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ). We richten ons op een goede zorgstructuur waarin preventie, vroeg signalering en een persoonsgerichte, integrale aanpak centraal staat. In 2021 lopen diverse andere lokale en regionale pilots af. Succesvolle pilots worden geïmplementeerd. In 2021 zijn niet alle pilots opgezet of uitgevoerd zoals initieel begroot en is er dekking gevonden uit regionale financiering waardoor we op onze begroting budget overhouden.
Op lokaal niveau is de pilot ‘’Meldpunt Ik maak me zorgen’’ actief, In 2021 is het project Personen met verward gedrag afgerond en gaan we werken met een nieuwe aanpak genoemd Grip op Onbegrip. De nieuwe aanpak richt zich op het verminderen van stress en het opbouwen van bestaanszekerheid. Subsidies ouderenverenigingen Er zijn overschotten op de subsidies van de ouderenverenigingen. Dit is een gevolg van het feit dat veel activiteiten door corona in 2020 niet door konden gaan. Hoewel de ouderenverenigingen een deel van de subsidie op een andere manier hebben ingezet voor hun leden, is er bij beide ouderenverenigingen in 2020 sprake van een overschot, dat ook in 2021 (door corona) niet kon worden ingezet voor (extra) activiteiten. In overleg met de ouderenverenigingen is besloten om de subsidie 2020 van de ouderenvereniging Beesel conform voorschot vast te stellen. De Sociëteit voor Ouderen Reuver-Offenbeek heeft € 30.000 (van het totale subsidiebedrag 2020 van € 39.000) terugbetaald. Open Inloop Op vier locaties, verspreid over de gemeente, wordt laagdrempelige dagbesteding (open inloop, zonder indicatie) georganiseerd. We hebben in 2021 te maken gehad met een stijging van zowel de structurele kosten (indexering lonen, schoonmaak- en energiekosten) als incidentele kosten als gevolg van corona.
Om ook in coronatijd voldoende capaciteit voor open inloop te bieden, is locatie Offenbeckerhof in 2021 met één dag uitgebreid naar vier dagen per week. De open Vanaf 2022 is Offenbeckerhof weer drie dagen per week geopend voor open inloop en is er op vrijdag een eettafel.
Programmarekening 2021
16
Participatiewet Ontwikkeling inkomensuitkeringen (Bundeling Uitkeringen Inkomensvoorzieningen Gemeenten/ BUIG) Corona heeft, net als in 2020, een grote invloed gehad op de werkzaamheden van het team Werk, Inkomen en Zorg. De uitvoering van de Tijdelijke ondersteuningsregeling zelfstandigen (Tozo) is een van de maatregelen van het kabinet om ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis. De regeling is toegankelijk voor zelfstandig ondernemers, waaronder zzp’ers. De gemeente heeft de Tozo zelfstandig uitgevoerd binnen het huidige team en met dezelfde insteek als bij aanvang van de Tozoregeling in 2020. We hebben veelvuldig persoonlijk en individueel contact met onze ondernemende inwoner gehad, en er is zoals door het Rijk verzocht gestuurd op minimalisering van bureaucratie en een hoge processnelheid. Daar waar nodig is doorverwezen of geïnformeerd over andere regelingen van de Rijksoverheid die mogelijk van toepassing waren. De Tozo regeling bestaat uit inkomensondersteuning voor levensonderhoud en een mogelijkheid tot het afsluiten van een overbruggingskrediet. 48 ondernemers hebben in 2021 nog een beroep gedaan op één van de verschillende Tozo-regelingen (Tozo 3, 4 of 5), voornamelijk voor levensonderhoud. De Tozo 5 is gestopt met ingang van 1 oktober 2021. Een verkorte, aangepaste versie van het bijstandsbesluit zelfstandigen (Bbz) is hiervoor in de plaats gekomen.
Vanwege een nieuwe lockdown eind 2021 zien we dat 16 ondernemers uiteindelijk gebruik hebben gemaakt van deze verkorte Bbz regeling voor levensonderhoud. Er zijn in 2021 geen ondernemers die gebruik hebben gemaakt van de reguliere Bbz. Ontwikkeling uitkeringsregelingen 2021 (aantallen) Regeling 1-1-2021 31-12-2021 toe/afname P-wet
163
165
2
IOAW
17
12
-5
IOAZ
3
4
1
Bbz
0
16
16
Totaal
183
197
14
Er is al enkele jaren sprake van een stabilisatie van het aantal huishoudens dat een beroep doet op een bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet. De forse daling van het aantal IOAW uitkeringen komt in 2021 voornamelijk doordat uitkeringsgerechtigden de AOW gerechtigde leeftijd bereikten. Re-integratie De inzet op re-integratie naar sociale activering, vrijwilligerswerk en reguliere arbeid heeft onder druk gestaan door de coronamaatregelen. Zo gold een beperking om activiteiten buitenshuis te organiseren. Werkgevers zijn terughoudend gebleken met het beschikbaar stellen van (proef)werkplekken en plaatsen van kandidaten. Bijzondere bijstand en armoedebeleid De Stichting Leergeld Beesel is inmiddels enkele jaren actief in onze gemeente. Doel van deze stichting is om kinderen in gezinnen met een laag inkomen de gelegenheid te bieden om deel te nemen aan activiteiten. Er worden geen euro’s gegeven, maar verstrekkingen in natura. Daarnaast fungeren zij ook als poort voor het JeugdFonds Sport en -Cultuur. Zo hebben we dekkende kindregelingen in onze gemeente. Door de Corona beperkingen zijn de mogelijkheden van activiteiten in 2021 helaas beperkter dan gebruikelijk geweest. JeugdFonds Sport en Cultuur geeft aan dat dit een landelijk beeld is. Vanuit het herstelplan Sociaal Domein zijn er in 2021 diverse maatregelen doorgevoerd in het onderdeel Participatie.
Zo is onder andere de Individuele Inkomenstoeslag (eenmalige toeslag voor minima) gehalveerd en hebben we de bijdrage die de gemeente Beesel levert aan de collectieve zorgverzekering verlaagd, waardoor de maandpremie voor onze inwoner is gestegen. Wat betreft statistieken heeft dit geen gevolgen gehad (minimale uitstroom). Een verklaring daarvoor is dat we ondanks de lagere bijdrage nog steeds voor een relatief scherp tarief een uitgebreide zorgverzekering
Programmarekening 2021
17
aan kunnen bieden. Uiteraard zijn dit voor onze inwoner echter geen populaire maatregelen geweest en heeft ons uitvoerende team het nodige onbegrip te verwerken gehad. Schuldhulpverlening Wij voeren de schuldhulpverlening zelfstandig uit binnen het team Werk, Inkomen en Zorg. Hierbij zetten wij al enkele jaren in op preventie, waarbij er in 2021 vanwege een wetswijziging meer mogelijkheden voor ons zijn gekomen om betalingsachterstanden van burgers vroegtijdig te signaleren (vroegsignalering). Verhuurders van woningen, drinkwaterbedrijven, energieleveranciers en zorgverzekeraars moeten sinds 1 januari 2021 gemeenten waarschuwen, als zij zien dat hun klanten hun rekeningen niet betalen. Wij hebben geïnvesteerd op deze vroegsignalering. Een toename van burgers in onze schuldhulpverlening is in 2021 vooralsnog beperkt gebleven. Sociale Werkvoorziening In 2021 zijn door het Rijk middelen beschikbaar gesteld ter compensatie van de gevolgen van corona bij de SW-bedrijven. Conform de bestuurlijke afspraak hebben wij deze middelen doorgezet naar de WAA die onze uitvoeringsorganisatie is voor de sociale werkvoorziening. Met deze middelen is compensatie geboden voor de tekorten in de exploratie van de WAA. Schuldhulpverlening 2021, aantallen Aantal personen in schuldhulpverlening per 1 januari 2021
53
Aanmeldingen schuldhulpverlening in 2021
20
Afgehandelde schuldhulpverlening in 2021
22
Aantal personen in schuldhulpverlening per 31 december 2021
51
Naast schuldhulpverlening voeren wij budgetbeheer uit. Hiermee voorkomen we waar mogelijk problematische schulden of zoeken wij naar duurzame oplossingen voor schulden. De afgelopen jaren zien we een toename van langdurige regelingen met schuldeiser omdat schuldhulp niet passend is. Daar waar mogelijk wordt gestuurd op zelfstandigheid en uitstroom. Er is wat betreft budgetbeheer echter meer instroom dan uitstroom, vooral ook omdat de inwoners die hier gebruik van maken onvoldoende zelfredzaam worden geacht op gebied van financiën om volledig los te laten. Budgetbeheer 2021, aantallen Aantal personen in schuldhulpverlening per 1 januari 2021
66
Instroom budgetbeheer in 2021
26
Uitstroom budgetbeheer in 2021
11
Aantal personen in schuldhulpverlening per 31 december 2021
81
Jeugdzorg Regionaal beleid Jeugd Er is een nieuw regionaal beleidsplan Jeugd vastgesteld, waarin rekening is gehouden met de nieuwe inkoop en sturing die per 1 januari 2022 ingaat en de lopende onderdelen uit de eerder opgestelde Transformatieagenda. Daarnaast is de hervormingsagenda van het Rijk, waarvoor door de arbitragecommissie is geoordeeld dat extra middelen nodig zijn in de komende jaren, een belangrijk onderdeel van dit nieuwe regionale beleid. Lokaal beleid Het lokaal integraal jeugdbeleid liep tot en met 2020. In 2021 heeft de focus gelegen op het nieuwe regionale jeugdbeleid, de kadernota sociaal domein en het herstelplan. Gezien het feit dat nieuw regionaal beleid vanaf 2022 ingaat en de kaders van het huidige jeugdbeleid nog actueel zijn, is het huidige beleid verlengd tot naar verwachting medio 2023, waarbij dan ook gekeken wordt naar een meer integrale beleidsnota in afstemming met gezondheidszorg en Wmo. Samen vormen deze nota's de concretisering van onze visie op het sociaal domein, zoals opgenomen in de kadernota.
Programmarekening 2021
18
Algemene voorzieningen Jeugd In het kader van preventief jeugdbeleid hebben we ingezet op een aantal algemene voorzieningen Jeugd. Deze algemene voorzieningen zijn van belang in het kader van de hervormingsagenda.
Kansrijke start Via het landelijke actieprogramma Kansrijke Start wordt ingezet op zoveel mogelijk kinderen een goede start geven. Om dit te realiseren is een kwartiermaker voor de regio Noord- en Midden-Limburg aangesteld. Op 14 december 2021 is door het tekenen van het convenant door alle veertien gemeenten in Noord- en Midden-Limburg samen met de Provincie Limburg en verschillende organisaties uit het sociaal- en medisch domein een officiële start gemaakt met de coalitie Kansrijke Start NML. Buurtgezinnen Buurtgezinnen koppelt gezinnen met enkelvoudige ondersteuningsvragen aan steungezinnen en biedt hier passende begeleiding bij. Een effectenrapportage, die (ook financieel) inzicht geeft, laat de meerwaarde zien van de inzet via buurtgezinnen. Een ROI (Return on investment) van 2,8 voor onze gemeente is een uitkomst die aangeeft dat de kosten die anders aan jeugdhulp of andere inzet nodig zouden zijn geweest, veel hoger zouden zijn uitgevallen. Hiermee laat buurtgezinnen zien dat door hun inzet er minder maatwerkvoorzieningen of een andere vorm van zorg verstrekt is.
Eerstelijnsloket Jeugd Onder het eerstelijnsloket jeugd vallen het gezinscoachteam en de gedragswetenschapper. De gezinscoaches zijn allen in dienst van gemeente Beesel. De gedragswetenschapper die zowel het gezinscoachteam als het onderwijs ondersteunt, is minder uren gaan werken waardoor ze haar rol ten dienste van het onderwijs niet meer kan invullen. In samenwerking met het onderwijs wordt gewerkt aan een nieuwe invulling van de inzet van jeugdhulpexpertise. De veranderingen die als gevolg van het herstelplan zijn doorgevoerd leiden ertoe dat er opnieuw naar de formatie en de rollen van het gezinscoachteam wordt gekeken. Er wordt onder andere invulling gegeven aan de functie van Praktijkondersteuner voor de huisartsen (POH-jeugd). Thuis nabije ondersteuning door kinderopvang De inzet op basisvoorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen voor jeugdhulp, zo licht en dichtbij huis mogelijk, heeft geleid tot de volgende voortgang. 1. Inzet van kinderopvang op basis van een sociaal medische indicatie (SMI); ontlasting thuissituatie of extra inzet op ontwikkeling van sociale vaardigheden. Hiervan is regelmatig gebruik gemaakt en er zijn nieuwe afspraken met één van de kinderopvangvoorzieningen gemaakt voor 2022. 2. Passende kinderopvang door maatwerkoplossing (bijvoorbeeld deskundigheidsbevordering medewerker, ambulante diagnostiek, specialistische ondersteuning).
Netwerkpartners zijn een aantal keer bij elkaar geweest en dit heeft geleid tot versterking van het netwerk en gezamenlijke ontwikkelingen die ook het komende jaar zullen doorlopen. 3. Buitenschoolse opvang plus (BSO+): een naschoolse opvang dichtbij huis voor kinderen met een specialistische begeleidingsbehoefte. Dit onderwerp staat wel weer op de agenda maar heeft in 2021 door diverse omstandigheden niet de beoogde ontwikkeling doorgemaakt. Zorg in Natura: Zoals afgesproken in het herstelplan is de nieuwe werkwijze voor de geïndiceerde zorg strikt toegepast en is daar ook op gestuurd. Het resultaat hiervan is weergegeven in onderstaande tabel, dit betreft een overzicht van alle actieve voorzieningen en unieke cliënten in de genoemde periode Voorzieningen ( actieve) Begeleiding Begeleiding incl verblijf Begeleiding met verblijf Overige wonen Totaal
2020 aantallen 197 639 51 56 45 988
2020 uniek 98 345 31 27 22 379
2021 aantallen 207 635 39 34 38 953
2021 uniek 98 344 24 14 18 379
Aantal: Instroom + verlenging + reeds lopende beschikkingen in deze periode. Uniek: Aantal unieke jeugdigen die gebruik maken van deze voorzieningsvorm.
Programmarekening 2021
19
Totaal: totaal aantal actieve voorzieningen (nieuw afgegeven of reeds lopende). Uniek totaal: Totaal aantal unieke jeugdigen met een actieve voorziening (geen optelsom). We zien dat het totaal aantal voorzieningen lager ligt ten opzichte van 2020. De eerder al zichtbare afvlakking van de hogere instroom is deels te verklaren vanuit de lagere instroom in 2021. Ook wordt er vaker overwogen om een voorziening af te bouwen en te beëindigen. In 2021 heeft er voor evenveel unieke jeugdigen een voorziening gelopen als in 2020. Dit maakt dat we voor 2021 minder maatwerkvoorzieningen hebben verstrekt. PGB De monitor van de Sociale Verzekeringsbank geeft aan dat er een klein voordeel is, omdat we in 2021 iets minder PGB's hebben afgegeven. Eén dienstverlening waar we rekening mee gehouden hadden in de PGB begroting konden we uiteindelijk alsnog via Zorg in Natura verstrekken. Daar is geen eenduidige aanleiding voor te vinden, PGB aantallen en budgetten fluctueren per jaar en de verzilvering van het PGB budget is pas achteraf bekend en verschilt ook per PGB traject. In de aangepaste verordening is het PGB tarief voor inzet van jeugdhulp door het sociaal netwerk verlaagd, in overeenstemming met de Wmo verordening. De invloed hiervan is nog niet kenbaar.
Dit maakt dat we op PGB Jeugd twee voordelen hebben, namelijk zorg die via Zorg in Natura is verstrekt en het totale gebruik van PGB wat iets afgenomen is.
Gezondheid Leefstijlmiddelen We hebben in 2021 een bedrag van € 23.000 ontvangen. Dit zijn de zogenaamde leefstijlmiddelen. Deze middelen moeten we inzetten voor erkende leefstijlinterventies of interventies die passen binnen ons preventieakkoord (dit preventieakkoord gaat over overgewicht, roken en alle ambities uit ons sportakkoord). We hebben deze middelen pas medio 2021 ontvangen en hebben nog niet in overleg met partners draagvlak gevonden voor een passende bestemming. Dit komt ook door de strikte kaders (erkende leefstijl interventies). In januari hebben we de volgende sportakkoord avond. We bespreken dan met partners de invulling van ons sportakkoord in 2022 en besteding van middelen. We kunnen dan ook samen met deze partners bespreken waar we lokaal met de leefstijlmiddelen het beste kunnen aanhaken. De ontvangen leefstijlmiddelen mogen we doorschuiven naar 2022. Omdat het een SISA regeling betreft moet besteding van deze middelen wel in 2022 plaatsvinden, anders moeten we ze terugbetalen aan het Rijk. Manifest naar gelijke kansen op gezondheid GGD Limburg Noord en de regiogemeenten hebben sinds de zomer van 2021 de strategische discussie over de toekomstige koers van de GGD (en de samenwerking op het gebied van publieke gezondheid) weer opgepakt. Hiervoor is eerst een gezamenlijke visie / een manifest opgesteld.
Manifest: positieve gezondheid centraal In ons denken en doen gaat we uit van één visie, die van positieve gezondheid. Bij positieve gezondheid gaat het niet over de afwezigheid van ziekte, klachten of pijn. Gezondheid betekent: de dingen kunnen doen die je wilt doen, samen met anderen kunnen genieten en grip op je leven hebben. Het gaat over vertrouwen hebben in jezelf en de toekomst, en je goed voelen. Kortom zelf de regie over je leven kunnen voeren. Twee hoofdopgaven Wij zien twee opgaven die in de komende jaren in onze regio de volle aandacht vragen: 1. het vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid; Dit betekent ook verschil durven maken en daar inzetten waar de risico's het grootste zijn. 2. het makkelijker maken van gezond leven. Doe agenda Met alleen het vaststellen van een visie zijn we er niet. Regionaal is uitgesproken dat het manifest vertaald moet worden in een concrete DOE agenda. Hiermee starten we in 2022.
Programmarekening 2021
20
Regionaal preventieakkoord We hebben in 2021 een regionaal preventieakkoord gesloten op het thema rookvrij. Iedere gemeente heeft dit preventieakkoord ook gekoppeld aan het lokale sportakkoord. Voor het preventieakkoord kunnen we landelijke uitvoeringsmiddelen aanvragen (€ 10.000 per jaar voor 3 jaar). Deze middelen zetten we deels lokaal en deels regionaal in. Thema’s zijn rookvrije kindomgevingen, rookvrije start en rookvrije zorg. Rookvrije generatie Rookvrije locatie Eind 2021 zijn de volgende rookvrije locaties gerealiseerd 5 scholen 7 sport accommodaties Alle speeltuintjes (38) pro vita x baze gemeentehuis, gemeenteloods passage Peutergedeelte zwembad Jong Nederland Beesel Kunstgrasveld Communicatie Maandelijks delen we verhalen en voorbeelden via social media, zo blijven we speldenprikjes geven (over nieuwe rookvrije locaties en haken we ook aan op landelijke berichten) Burgerhulpverlening Vrijwilligers Eind 2021 waren er 228 geregistreerde burgerhulpverleners. Dit is 1,70 % van het aantal inwoners. In 2020 was dit 1,56 %. Er is dus sprake van groei. Opleiden en herhalen Omdat er vanwege corona geen lessen konden plaatsvinden zijn de certificaten van de vrijwilligers automatisch verlengd tot eind 2021. In oktober 2021 zijn we aan slag gegaan met de planning van nieuwe herhalingslessen en opleidingen.
Door de recente lockdown hebben deze nog niet plaatsgevonden. Dit zal zo snel als mogelijk gebeuren. AED’s In 2021 zijn alle AED’s opnieuw gecheckt (zoals jaarlijks). Vanwege de leeftijd was het verstandig 8 AED’s te vervangen. Dit is inmiddels gebeurd. Valpreventie Het regionaal plan van aanpak is vastgesteld. Financiering vindt plaats door middel van een Health Impact Bond: Private investeerders betalen. Gemeenten, zorgkantoor en zorgverzekeraar betalen terug uit rendement op zorg. Voor de gemeente Beesel gaat het om een bedrag van in totaal € 13.688 verdeeld over 4 jaar ( 2024, 2025, 2026, 2027). Er zijn private investeerders gevonden. Deze investeerders vereisen echter 1 partij als aanspreekpunt. Omdat meerdere partijen een financiële bijdrage leveren in de terugbetaling, is het lastig 1 partij te vinden die deze verantwoordelijkheid ten opzichte van de financiers op zich wil nemen. Social Finance begeleidt de regio bij het oplossen van dit vraagstuk. Eenzaamheid Het steunpunt heeft eind 2021 een zorgvuldige overdracht gedaan aan verschillende organisaties waaronder Wmo, zorgorganisaties, Offenbeckerhof en huisartsen. Hiermee is goede afronding van de taken van het steunpunt gerealiseerd. Per 1 januari 2022 houd het steunpunt immers op te bestaan. Vijf trajecten rondt het steunpunt zelf af, omdat deze zich al in de afrondende fase bevinden.
Een overdracht in dit late stadium is niet in belang van cliënt en ook het steunpunt voelt een betrokkenheid
Programmarekening 2021
21
en verantwoordelijkheid dit goed af te ronden. Voor deze vijf trajecten hebben wij uit incidentele middelen nog budget vrijgemaakt (8 weken x 3,5 uur). Sport als middel Sport zetten we in als middel om gezondheid te bereiken. In programma 1, Beleven, geven we aan wat er op het gebied van sport en bewegen is gerealiseerd in 2021. Hiermee dragen we bij aan de gezondheid van onze inwoners.
Onderwijs Bibliotheek Maas en Peel In 2021 heeft de bibliotheek gewerkt aan een solide meerjarenbeleidsplan en begroting. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor een fusie van de drie stichtingen. De bibliotheek wil deze fusie voor 1 juli 2022 realiseren. Taalpunt Beesel Eind 2019 zijn we gestart met het Taalpunt Beesel, een coproductie van Synthese en de bibliotheek. Veel van de activiteiten die gepland waren voor 2020 hebben echter geen doorgang kunnen vinden vanwege corona en de maatregelen ter bestrijding van dit virus. In 2021 is het Taalpunt wel open geweest en zijn activiteiten door kunnen gaan, alleen niet alles en niet alles in de geplande vorm. De looptijd van dit project is daarom verlengd naar december 2022. Voor deze verlenging hebben we uitstel gekregen van de Provincie Limburg. Leerlingenvervoer In 2021 hebben we met de nieuw vastgestelde verordening Leerlingenvervoer invulling gegeven aan onze wettelijke taak. We zien dat in 2021 ten opzichte van 2020 meer inwoners gebruik hebben gemaakt van een OV vergoeding. In 2021 maakten 10 leerlingen gebruik van een OV vergoeding, in 2020 waren dit er 2. In totaal maakten 141 inwoners gebruik van een voorziening Leerlingenvervoer. Bij start van schooljaar 2021-2022 hebben we meer dan normaal klachten ontvangen door het tekort aan taxichauffeurs en het niet communiceren van de leverancier.