Bijlage - Rapport kwaliteit Raadsvoorstellen definitief 21-12-2021
Tekst van het document
KWALITEIT RAADSVOORSTELLEN Een onderzoek naar de kwaliteit van raadsvoorstellen in de gemeente Beesel
Rekenkamercommissie gemeente Beesel 21-12-2021 Versie 1.0 DEFINITIEF
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
1
Samenvatting In dit onderzoek wordt een antwoord gegeven op de vraag: Is de kwaliteit van de raadsvoorstellen zodanig dat ze ondersteunend zijn voor de raadsleden om hun kaderstellende en controlerende rol goed te kunnen vervullen? Een veel gehanteerde indeling voor bepalen van de kwaliteit van de raadsvoorstellen is: formele kwaliteit (juiste en volledige toepassing van het format), tekstkwaliteit (begrijpelijkheid) en inhoudelijke kwaliteit (consistent en met aandacht voor gemaakte afwegingen). Gekozen is om zoveel mogelijk raadsvoorstellen te analyseren, dat maakt het nodig om te selecteren en daarom is besloten om te kijken naar de onderdelen formele kwaliteit en de tekstkwaliteit. Als normenkader (uitgangspunt) voor de formele kwaliteit van de raadsvoorstellen is het format van de gemeente Beesel voor raadsvoorstellen gebruikt. Daarnaast is het B1 leesniveau als norm gekozen. Er zijn 22 raadsvoorstellen uit 2020 en 2021 geanalyseerd op deze normenkaders. Daarnaast is een enquête uitgevoerd onder de raadsleden en commissieleden naar de kwaliteit van de raadsvoorstellen. 8 Van de 29 uitgenodigde hebben de enquête ingevuld. Uit de analyse blijkt dat de raadsvoorstellen conform het geldende format worden opgesteld. Echter per (sub)-onderwerp dat besproken moet worden (de kopjes is het format) varieert het of en hoe uitgebreid dit ingevuld wordt.
Regelmatig worden (sub-) onderwerpen onder een verkeert kopje besproken. Ook wordt ‘n.v.t.’ of ‘geen’ onder een onderwerp gegeven, meestal zonder verdere uitleg. We concluderen ook dat niet alle onderwerpen zich goed lenen om besproken te worden conform het format van de raadsvoorstel. In de raadsvoorstellen komen taal en typefouten voor, die eenvoudig vermeden hadden kunnen worden. Ook blijkt het leesniveau van de raadsvoorstellen boven het B1 niveau te liggen. De raadsvoorstellen worden in de enquête gescoord met een 6.1. Ook in de enquête wordt aangegeven dat de raadsvoorstellen spel- en taalfouten bevatten en dat de raadsvoorstellen niet zo makkelijk te lezen zijn. Argumenten die in de enquête worden genoemd als reden waarom een raadsvoorstel een goed of minder goed raadsvoorstel is, gaan deels over de formele kwaliteit, deels op inhoud. Als een goed raadsvoorstel wordt beschouwd een voorstel dat een logische en goede opbouw heeft en niet sturend is. Uit de enquête komt naar voren dat het gevoel ontstaat dat enkele onderwerpen niet met volle aandacht worden ingevuld Op basis van de analyse van de formele kwaliteit wordt geconcludeerd de kwaliteit van de raadsvoorstellen zodanig is dat ze ondersteunend zijn voor de raadsleden om hun kaderstellende en controlerende rol goed te kunnen vervullen. Er zijn wel aandachtspunten.
Met betrekking tot de tekstkwaliteit voldoen de raadsvoorstellen minder aan het normenkader. Uit de enquête komt een beeld naar voren dat de raadsvoorstellen voldoende zijn, maar dat het zeker beter kan. Met name compleetheid, het vermijden van spelfouten en het niet sturend zijn van een raadsvoorstel dient aandacht te krijgen.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
2
Ambtelijk en Bestuurlijk wederhoor Reactie ambtelijke wederhoor Er zijn geen feitelijke onjuistheden geconstateerd. Wel zijn wij nog steeds, zoals ook in het voorbereidende overleg aangegeven, dat de nadruk te veel en alleen op de formele vereisten is gericht. We snappen de keuze voor het onderzoek, maar aan de hand van de voorstellen die als ‘positief’ zijn ervaren zien we al dat die niet per definitie aan alle formele vereisten voldoe en er dus meer factoren meespelen dan de reikwijdte van het onderzoek Reactie bestuurlijke wederhoor Invullen format De inhoudelijke kwaliteit van raadsvoorstellen staat voor ons voorop. Het (volgen van) het format is daarbij een hulpmiddel en geen doel op zich. Natuurlijk moet per raadsvoorstel goed overwogen worden of er meerwaarde is het betreffende onderdeel (of de sub-onderwerpen) van het format in te vullen; hierin is verbetering mogelijk. Door het format niet als een keurslijf te zien, maar als een flexibel in te vullen hulpmiddel, zijn wij van mening dat het format geschikt is voor alle onderwerpen. Door te werken met twee formats, verschuiven we de discussie van het al dan niet correct invullen van bepaalde onderdelen van het format naar een discussie of het juiste format is gebruikt. Dat heeft voor ons geen toegevoegde waarde. De RKC ziet de toelichting in het format als absoluut: sub-onderwerpen die terug moéten komen.
Wij zien de toelichting als voorbeeld en houvast voor de invuller. Bijvoorbeeld de toelichtende zinnen bij ‘doelstelling’: wat is het doel van dit voorstel? Welk probleem lossen we op? Welke maatschappelijke effecten wil je bereiken? Deze zinnen zijn niet zo bedoeld dat deze alle drie expliciet aan de orde moeten komen. Per onderwerp is het maatwerk wat in het raadsvoorstel een plek moet krijgen. Dit geldt ook voor de sub-onderwerpen bij andere onderdelen. Bijvoorbeeld bij ‘rol gemeente’; niet alle toelichtende vragen hoeven beantwoord te worden; dat zou dubbelingen opleveren. Door de toelichting zo absoluut op te vatten, scoren de onderzochte raadsvoorstellen ten onrechte slecht op dit onderdeel. Voor wat betreft de benoemde rollen: ‘faciliteren, participeren of trekken’ geldt dat de rolduiding van gemeenschap en gemeente zich heeft doorontwikkeld en meer gevarieerd is geworden. Dit resulteert in andere bewoordingen van de rol in raadsvoorstellen. Het is goed om in de komende periode het format op dit punt opnieuw te bekijken. Wij kunnen het belang onderstrepen dat raadsvoorstellen inhoudelijk logisch, goed en compleet zijn. Of een raadsvoorstel wel of niet ‘voorsorteert’ op één uitkomst hangt wat ons betreft af van de inhoud. In onze beleving moet een voorstel inderdaad mogelijkheden en voors- en tegens bevatten maar kan een voorstel vervolgens zeker wel ‘sturend’ zijn.
Wij zijn van mening dat het in voorkomende gevallen passend is om de raad een concreet voorstel te doen. Uiteindelijke besluitvorming blijft vervolgens natuurlijk aan onze gemeenteraad. Tekstkwaliteit De RKC heeft gekozen om ook een aantal regionaal opgestelde raadsvoorstellen te analyseren. Deze raadsvoorstellen hebben over het algemeen een hoger taalniveau dan in Beesel is afgesproken. De moeilijkheid hierbij is, dat in regionaal verband is afgesproken om deze raadsvoorstellen in alle colleges gelijk te houden, omdat uniforme besluitvorming noodzakelijk is. We zien dan ook af van het herschrijven van deze regionale voorstellen en voegen alleen waar nodig, maar zo minimaal mogelijk, extra uitleg toe. Daarnaast lenen niet alle onderwerpen zich voor B1 in verband met wettelijke kaders en vereisten. Dit verklaart afwijkingen op de score op tekstkwaliteit die naar onze mening dus deels zal blijven.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
3
Nawoord Rekenkamercommissie De commissie heeft kennis genomen van de gecombineerde reactie van college en organisatie op het concept-rapport. De opmerkingen hebben niet geleid tot het aanpassen van de rapportage. Daar waar de commissie het format raadsvoorstellen met uitleg heeft beschouwd als een voorgeschreven ‘absoluut’ format, ervaart het college het format met uitleg meer als voorbeeld en houvast. Bij een evaluatie van het format zou dit punt besproken moeten worden (aanbeveling 1). Het college geeft aan dat een sturend raadsvoorstel mogelijk is mits de mogelijkheden en voors en tegens in het voorstel zijn opgenomen. Uit de enquête kwam een ander beeld naar voren. Het is aan de raad om dit verder te beoordelen. Het college geeft aan dat de afwijking van het werkelijke leesniveau van raadsvoorstellen ten opzichte van B1 niveau deels zal blijven bestaan (zie aanbeveling 4). Daarnaast komt dit doordat een aantal regionale voorstellen zijn onderzocht (die niet herschreven worden maar in elke gemeente hetzelfde zijn). De commissie ziet dit niet als belangrijkste verklaring, aangezien van de 22 onderzochte raadsvoorstellen 3 raadsvoorstellen over regionale samenwerking gaan.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
4
Inhoud Samenvatting.....................................................................................................................................................2 Ambtelijk en Bestuurlijk wederhoor..............................................................................................................3 Nawoord Rekenkamercommissie ..................................................................................................................4 1
2
3
4
5
Aanleiding ..................................................................................................................................................6 1.1
Aanleiding ..........................................................................................................................................6
1.2
Uitvoering onderzoek ........................................................................................................................6
1.2.1
Vraagstelling en onderzoeksvragen ...........................................................................................6
1.2.2
Afbakening van het onderzoek ..................................................................................................7
Normenkader.............................................................................................................................................8 2.1
Wat staat er in de Wet.......................................................................................................................8
2.2
Kwaliteitsaspecten.............................................................................................................................8
2.3
Afbakening en keuze..........................................................................................................................9
2.4
Gebruikt normenkader ....................................................................................................................10
Analyse raadsvoorstellen.........................................................................................................................12 3.1
Kwaliteitsaspect formele kwaliteit ..................................................................................................12
3.2
kwaliteitsaspect tekstkwaliteit ........................................................................................................20
3.3
Voldoen de raadsvoorstellen aan de norm?....................................................................................21
Beleving en ideaalbeeld...........................................................................................................................22 4.1
Enquête............................................................................................................................................22
4.2
Uitkomsten enquête........................................................................................................................22
Conclusies en aanbevelingen...................................................................................................................27 5.1
Conclusies ........................................................................................................................................27
5.2
Aanbevelingen .................................................................................................................................28
Bijlage 1 Overzicht raadsvoorstellen en keuze voor analyse...........................................................................29 Bijlage 2 Format raadsvoorstel gemeente Beesel met toelichting ..................................................................31 Bijlage 2a Normenkader op basis van Format raadsvoorstel gemeente Beesel..............................................33 Bijlage 3 Gebruikte literatuur ..........................................................................................................................34 Bijlage 4 Leesniveau van Het Europees Referentiekader (ERK).......................................................................35 Bijlage 5 Uitkomsten onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen ...........................................................................36 Bijlage 6 Enquête naar kwaliteit van de raadsvoorstellen in de gemeente Beesel. ........................................37 Bijlage 7 Uitkomsten enquête kwaliteit raadsvoorstellen...............................................................................38 Bijlage 8 vergelijking format raadsvoorstellen ................................................................................................42
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
5
1 Aanleiding 1.1
Aanleiding
In het gemeentelijk bestel stelt de gemeenteraad de kaders voor het gemeentelijk beleid vast. In de praktijk betekent dit meestal dat het college voorstellen ter besluitvorming aan de raad voorlegt. Het college bereidt deze voorstellen inhoudelijk voor. Een raadsvoorstel is dus een voorstel van (meestal) het college aan de raad. Op basis hiervan kan de raad een besluit nemen. In een later stadium dienen deze vastgestelde kaders om het college bij de uitvoering te kunnen controleren. Het is maatschappelijk en politiek van belang dat de raad afgewogen besluiten neemt. De kwaliteit van de raadsvoorstellen draagt in grote mate bij aan de oordeelsvorming en besluitvorming over maatschappelijke belangen. Gelet daarop heeft de rekenkamer Beesel besloten de kwaliteit van raadsvoorstellen te onderzoeken. Zonder kwalitatief goede raadsvoorstellen kan de raad zijn werk niet doen. De raad kan dan geen zorgvuldige, weloverwogen keuzes maken en geen duidelijke kaders stellen. Het raadsvoorstel maakt ook de controle door de raad mogelijk. Wanneer de raad geen duidelijke normen vaststelt, is het voor de raad lastig om het controlewerk te verrichten. Het is ook van belang dat in een raadsvoorstel risico’s worden benoemd. Besluiten kunnen grote (politieke, maatschappelijke en financiële) gevolgen hebben.
Het is van belang dat de argumenten voor en tegen het voorstel, goed tegen elkaar afgewogen kunnen worden. Tegelijkertijd geldt ook: zonder kwalitatief goed raadsvoorstel is het voor de raad lastiger politieke verantwoording af te leggen aan de samenleving over de gemaakte keuzes. Met een kwalitatief goed raadsbesluit deelt de raad zijn verwachtingen en eisen over het te voeren beleid ondubbelzinnig mee aan het college (en ambtelijke organisatie). Op die manier voorkomt het voorstel dat er eventueel later teleurstellingen ontstaan. Een goed raadsvoorstel voorkomt discussies over wat met het raadsvoorstel of raadsbesluit bedoeld werd. Het raadsvoorstel is daarmee een hulpmiddel in de communicatie tussen raad en college. Zoals eerder aangegeven heeft de rekenkamercommissie van Beesel daarom een onderzoek gedaan naar de kwaliteit van raadsvoorstellen, zoals die de afgelopen jaren aan de gemeenteraad zijn voorgelegd. De rekenkamer heeft voor dit onderwerp gekozen omdat zij de gemeenteraad inzicht wil geven in hoe het college/de gemeentelijke organisatie de raadsvoorstellen opbouwt en voorlegt aan de raad, en wat hierin mogelijke verbeteringen zijn.
Het instrument raadsvoorstel verdient het om in de belangstelling te staan: daar waar de kwaliteit van raadsvoorstellen in het geding is, bestaat de mogelijkheid dat (ook) de democratische besluitvorming over maatschappelijke vraagstukken aan betekenis inboet.
1.2
Uitvoering onderzoek
1.2.1 Vraagstelling en onderzoeksvragen De vraagstelling wordt allereerst verwoord in de centrale onderzoeksvraag. Om te komen tot beantwoording van die centrale vraag zijn een aantal onderzoeksvragen geformuleerd. Centrale vraagstelling: Is de kwaliteit van de raadsvoorstellen zodanig dat ze ondersteunend zijn voor de raadsleden om hun kaderstellende en controlerende rol goed te kunnen vervullen?
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
6
Onderzoeksvragen: 1.
Aan welke criteria moet een kwalitatief goed raadsvoorstel voldoen, opdat de raad onderbouwde besluiten kan nemen en de uitvoering ervan kan volgen en beoordelen?
2.
Voldoen de (geselecteerde) raadsvoorstellen aan deze criteria en, zo nee, op welke punten is verbetering nodig?
3.
Wat vinden de raadsleden van de kwaliteit van de raadsvoorstellen? Op welke punten zien zij mogelijkheden tot verbetering?
De onderzoeksvragen worden ieder apart besproken in de volgende hoofstukken, in respectievelijk de hoofdstukken 2, 3 en 4.
1.2.2 Afbakening van het onderzoek Het onderzoek heeft plaatsgevonden langs 2 lijnen; 1. Analyse van de raadsvoorstellen van 2020 en 2021. 2. Een enquête onder de raadsleden en commissieleden om de beleving van de raadsvoorstellen in beeld te krijgen. Ad. 1. Op jaarbasis behandelt het college diverse raadsvoorstellen. In 2020 en 2021 zijn er gemiddeld 10 besluitvormende raadsvergaderingen, waarvan 1 begrotingsvergadering. Van de 9 overige besluitvormende raadsvergaderingen worden van iedere vergadering 2 raadsvoorstellen gekozen. De insteek van dit onderzoek is om zoveel mogelijk besluitvormende raadsvergaderingen over 2020 en 2021 in dit onderzoek mee te nemen. Dit zijn er uiteindelijk 11 uit 2020 en 11 uit 2021 geworden. In dit onderzoek zijn de raadsvoorstellen zoals die zijn besproken in de besluitvormende raadsvergaderingen meegenomen. Het proces van de totstandkoming van raadsvoorstellen maakte geen onderdeel uit van dit onderzoek. Deze raadsvoorstellen werden geanalyseerd op basis van de verplichte onderwerpen (het normenkader) die voor raadsvoorstellen binnen de gemeente Beesel zijn geformuleerd. Deze analyse komt in hoofdstuk 2 aan de orde. Ad. 2. Daarnaast zijn gemeenteraadsleden en fractie(ondersteuners) gevraagd om hun mening te geven over de kwaliteit van de raadsvoorstellen.
Daarmee is een beeld verkregen van de beleving van de huidige kwaliteit van de raadsvoorstellen in de gemeente Beesel. Daarnaast is ook gevraagd naar mogelijke aanpassingen van het format raadsvoorstellen van de gemeente Beesel. Als mogelijke aanpassingen gebruiken we ideeën uit andere onderzoeken over de kwaliteit van raadsvoorstellen in Nederland. De resultaten van de enquête worden besproken in hoofdstuk 3.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
7
2 Normenkader 2.1
Wat staat er in de Wet
Voor het bepalen van het normenkader waaraan raadsvoorstellen moeten voldoen gaan we eerst kijken naar aanknopingspunten hiervoor in de wet. Gemeentewet: Artikel 147a 1 Een lid van de raad kan een voorstel voor een verordening of een ander voorstel ter behandeling in de raad indienen. 2 De raad regelt op welke wijze een voorstel voor een verordening wordt ingediend en behandeld. 3 De raad regelt op welke wijze en onder welke voorwaarden een ander voorstel wordt ingediend en behandeld. Gemeentewet: Artikel 160 1 Het college is in ieder geval bevoegd: b. beslissingen van de raad voor te bereiden en uit te voeren, tenzij bij of krachtens de wet de burgemeester hiermee is belast; Volgens de wet kunnen raadsleden dus een voorstel indienen bij de gemeenteraad maar ook het college is bevoegd om raadsvoorstellen voor te bereiden. Daarna bepaalt de raad zelf zijn agenda en welke voorstellen hij agendeert en wanneer. De raad mag een agendacommissie, of presidium met deze taak belasten. Het college is bevoegd raadsbesluiten voor te bereiden. Met die bevoegdheid komt ook een plicht: raadsbesluiten moeten behoorlijk worden voorbereid. Het college heeft bovendien nog een plicht die van toepassing kan zijn: de actieve informatieplicht. Dit houdt in dat het college de raad alle inlichtingen moet geven die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft.
Raad en college moeten in onderling overleg bepalen hoe deze informatieplicht wordt uitgevoerd. De wet geeft dus eigenlijk geen normenkader voor raadsvoorstellen. Wat wel als normenkader genoemd kan worden is de “actieve informatieplicht”. Dit houdt in dat het college de raad alle inlichtingen moet geven die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft. De raad heeft door middel van het vaststellen van het format raadsvoorstellen aangegeven welke onderwerpen zij belangrijk vindt en waarover zij geïnformeerd moet worden.
2.2
Kwaliteitsaspecten
In de voorbereiding van dit onderzoek zijn diverse rekenkameronderzoeken naar de kwaliteit van raadsvoorstellen bekeken (zie bijlage 3). Een veel gebruikte indeling van kwaliteitsaspecten van een raadsvoorstel in deze onderzoeken is de volgende: 1. formele kwaliteit (juiste en volledige toepassing van het format), 2. tekstkwaliteit (begrijpelijkheid), 3. inhoudelijke kwaliteit (consistent en met aandacht voor gemaakte afwegingen). Onder formele kwaliteit (1) verstaan we de opbouw van het raadsvoorstel: is het gemeentelijke format juist en volledig toegepast? Is alle relevante informatie tot uitdrukking gebracht, zodat een raadslid (ook zonder de bijlagen te hoeven lezen) tot een oordeel over het gevraagde besluit kan komen?
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
8
Onder tekstkwaliteit (2) verstaat de rekenkamer de begrijpelijkheid van de tekst: is deze voor gemeenteraadsleden voldoende toegankelijk, bondig en helder geformuleerd, zodat zij relatief snel grip kunnen krijgen op de inhoud van het raadsvoorstel om daarmee tot een eigen oordeel te komen? Inhoudelijke kwaliteit (3) tenslotte, doelt op de consistentie van de inhoud: is het voorstel logisch opgebouwd en bestaat er een duidelijke relatie tussen doel, middelen en acties? Inhoudelijke kwaliteit doelt ook op de mate waarin het raadsvoorstel uitnodigt om op hoofdlijnen de (politieke) discussie te voeren; het moet duidelijk zijn welke beleidsalternatieven overwogen zijn en met welke argumentatie tot het voorliggende voorstel is gekomen. Het proces dat een raadsvoorstel doorloopt van initiatief tot een volwaardig raadsvoorstel is van belang voor de kwaliteit van een raadsvoorstel en zou als 4e categorie benoemd kunnen worden. Het gaat dan om het proces van het schrijven van het raadsvoorstel conform een vastgesteld format, afspraken over taken en verantwoordelijkheden tot en met agenderen en de behandeling door de raad. Deze indeling gaan wij in deze analyse ook gebruiken als normenkader.
2.3
Afbakening en keuze
Zoals in paragraaf 1.2.2 is aangegeven worden er over de periode 2020 en 2021 (zover als mogelijk) 2 raadsvoorstellen per besluitvormende raadsvergadering uitgekozen om geanalyseerd te worden. In overleg met de raadsgriffier zijn raadsvoorstellen geselecteerd die op meerdere beleidsterreinen liggen. Ook is gekeken dat de selectie een zo goed mogelijke afspiegeling van de ‘soort’ raadsvoorstellen vertegenwoordigd. Op basis hiervan zijn 22 raadsvoorstellen geanalyseerd. Een overzicht van de raadsvoorstellen per vergadering en de gekozen raadsvoorstellen voor analyse is opgenomen in Bijlage 1. Er is voor deze benadering gekozen om zo veel mogelijk raadsvoorstellen te kunnen beoordelen. Daarom komen we uit op het onderzoeken van kwaliteitsaspect 1 (formele kwaliteit) en kwaliteitsaspect 2 (tekstkwaliteit). Uitgangspunt is dat met het beoordelen van deze kwaliteitsaspecten een uitspraak gedaan kan worden of de raadsvoorstellen ondersteunend zijn voor de raadsleden om hun kaderstellende en controlerende rol goed te kunnen vervullen. Kwaliteitsaspect 3 (inhoudelijke kwaliteit) wordt in dit onderzoek dus niet bekeken. Het beoordelen van inhoudelijke kwaliteit van raadsvoorstellen vergt meer tijd en die zal ten kosten gaan van het aantal raadsvoorstellen dat beoordeeld wordt. Ook is een inhoudelijke beoordeling veel minder objectief te maken dan de andere kwaliteitsaspecten.
Indien ook voor een inhoudelijke beoordeling was gekozen, was het niet mogelijk geweest om zoveel raadsvoorstellen te analyseren. Voor het bepalen van de formele kwaliteit is het ook noodzakelijk de inhoud te bekijken. Hiermee bedoelen we dat de behandeling van een onderwerp (formele kwaliteit) soms onderdeel uit maakt van een ander onderwerp. De analyse, of een (sub) onderwerp besproken is, kan alleen als je ook naar de inhoud van alle (sub) onderwerpen van een raadsvoorstel kijkt. Dus inhoud wordt wel meegenomen om de formele kwaliteit goed te kunnen bepalen. Daarnaast komt inhoud ook terug in de enquête die is gehouden onder raadsleden en commissieleden. Eenzelfde overweging die voor het uitsluiten van de inhoud als onderzoeksonderwerp is ook van toepassing op het onderwerp ‘proces van totstandkoming van het raadsvoorstel’ (de 4e categorie). Ook dit zou veel meer tijd kosten om alle geselecteerde raadsvoorstellen te kunnen analyseren. Daarbij moeten we ook diep in de gemeentelijke organisatie duiken om het proces van totstandkoming van de raadsvoorstellen boven water te krijgen. Dit past niet bij dit type onderzoek.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
9
Kortom voor dit onderzoek is gekozen om de kwaliteit van de raadsvoorstellen op de aspecten formele kwaliteit en tekstkwaliteit te beoordelen.
2.4
Gebruikt normenkader
Normenkader kwaliteitsaspect formele kwaliteit Het normenkader voor het kwaliteitsaspect formele kwaliteit is het door de gemeente Beesel gebruikte format voor raadsvoorstellen (zie Bijlage 2 en het hieruit gedestilleerde normenkader Bijlage 2a). Dit bestaat uit een opzet voor een raadsvoorstel waarin vaste onderwerpen zijn opgenomen (koppen) die kort worden toegelicht. De instructies onder de onderwerpen (kopjes) moeten de opstellers handvatten geven om een goed raadsvoorstel te schrijven. In het format worden voor enkele sub-onderwerpen verschillende mogelijkheden benoemd. Omdat hier niet ‘bijvoorbeeld’ of iets dergelijks bij staat, worden deze mogelijkheden voor dit onderzoek als verplicht en limitatief beschouwd. Andere antwoorden dan de benoemde mogelijkheden worden gezien als een verschil ten opzichte van het normenkader. De analyse zal dus zijn of alle onderwerpen uit dit format worden besproken. De kwaliteit van de inhoud van het raadsvoorstel (categorie 3) wordt in dit onderzoek niet bekeken. Opgemerkt wordt wel dat inhoudelijke kwaliteit enigszins wordt meegenomen, hiermee bedoelen we dat ingevuld ‘niet van toepassing’ in principe als formele kwaliteit correct is (is ingevuld) maar wel wordt bekeken of dit in voorliggend raadsvoorstel terecht is.
Als we het format van de gemeente Beesel vergelijken met het format van een aantal andere gemeenten, zien we dat de gehanteerde onderwerpen in het format grotendeels overeen komen met formats van de andere gemeenten (zie vergelijkende gemeenten in Bijlage 8). De onderwerpen ‘Toegankelijkheid’ en ‘Duurzaamheid’ komen niet altijd voor in het format van de vergelijkende gemeenten. Het onderwerp ‘visie Blij in Beesel’ komt niet voor, vaak wordt hier verwezen naar het strategisch kader van de gemeente dat hiermee vergelijkbaar is.
Normenkader kwaliteitsaspect tekstkwaliteit Met betrekking tot de kwaliteit van de raadsvoorstellen is ook gekeken naar de tekstkwaliteit van de raadsvoorstellen (categorie 2). Het normenkader hiervoor is leesbaarheidsniveau maximaal B1 (op de schaal van Europees Referentiekader; ERK) en geen taal-/spellingsfouten in zitten. Zie voor meer uitleg over de ERK in Bijlage 4. Het taalniveau van B1 is gekozen omdat de gemeente Beesel toegankelijkheid, en daarmee ook leesbaarheid, hoog in het vaandel heeft staan. Uit onderzoek blijkt dat veel overheidscommunicatie niet effectief is omdat de teksten te moeilijk geschreven zijn. Het blijkt dat 40 procent van de Nederlanders leesniveau B1 heeft, terwijl 75 procent van de teksten geschreven zijn met ongeveer leesniveau C1 (bron: www.accessibility.nl). Zoveel mogelijk inwoners van Beesel moeten kunnen lezen en begrijpen wat er in de raadsvoorstellen wordt voorgesteld. Volgens de gehanteerde definitie van B1, moet een overgrote meerderheid van de inwoners in staat zijn om deze teksten te lezen en te begrijpen (bron: Dienst publiek en communicatie, ministerie AZ). Dit is overigens ook de reden dat in 2020 alle medewerkers van de gemeente Beesel een schrijfcursus op B1 schrijfniveau aangeboden hebben gekregen (bron: 1Limburg: Beeselse ambtenaren krijgen schrijfles, 7 april 2020).
Om het gebruikte leesniveau te beoordelen gebruiken we de tool leesniveau van stichting Accessibility (www.accessibility.nl). Deze stichting heeft als missie : Een inclusieve samenleving waarin alle mensen met of zonder beperking gelijkwaardig participeren. De Accessibility Leesniveau Tool geeft op basis van een ingevoerde tekst (deel van een raadsvoorstel) een indicatie van het niveau van de leesbaarheid. Hiermee beoordelen we alle raadsvoorstellen op dezelfde manier. Deze tool beoordeeld taal- en spelfouten op een eenduidige en objectieve manier.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
10
Ook de spel- en taalfouten worden op een zo objectief mogelijke manier beoordeeld. De tekst uit het raadsvoorstel wordt met een spellingschecker in Word nagekeken. Niet als spelfouten worden beschouwd; Namen, spatie of puntgebruik (mbv of m.b.v.) en andere vormen van samenvoegen van woorden (terug kijken of terugkijken).
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
11
3 Analyse raadsvoorstellen 3.1
Kwaliteitsaspect formele kwaliteit
De uitkomsten van het onderzoek naar de kwaliteit van raadsvoorstellen op het normenkader/format zijn opgenomen in Bijlage 5. Hieronder worden de resultaten besproken van de analyse.
Format Het door de gemeente Beesel verstrekte format wordt gebruikt voor het opstellen en bespreken van de raadsvoorstellen in de gemeente Beesel. In de onderzoeksperiode is het format 1 keer gewijzigd en alle opvolgende raadsvoorstellen voldeden aan het nieuwe format. Van de onderzochte raadsvoorstellen volgen 4 het oude format en 14 raadsvoorstellen het nieuwe format. In 2 gevallen is het format aangevuld met een extra onderwerp of sub-onderwerp.
Algemene opmerkingen Omdat het huidige format voor de raadsvoorstellen is gebruikt, komen alle onderwerpen in een raadsvoorstel aan de orde. Hieronder gaan we de verschillende onderwerpen uitgebreider bespreken. Vooraf enkele algemene opmerkingen • • •
•
De onderwerpen benoemd in het format raadsvoorstel, worden in de geanalyseerde raadsvoorstellen allemaal besproken. Een aantal keren is dit ook ‘niet van toepassing’ of ‘geen’. De onderwerpen worden weliswaar bekeken, maar de sub-onderwerp zoals die zijn terug te vinden in het format, worden niet altijd besproken. In het format wordt een uitleg gegeven wat behandeld zou moeten worden onder een subonderwerp. In de onderzochte raadsvoorstellen komt de beschrijving in het raadsvoorstel vaak niet overeen met wat hier volgens het format verwacht mag worden. De bespreking van een sub-onderwerp wordt ook vaker besproken onder een ander subonderwerp. Zo worden de nul situatie of relevante besluiten of beleidsdocumenten, vaak onder aanleiding of toelichting besproken. In de tabel wordt dit aangegeven met een ‘V-a’.
Opmerking vooraf: Er is inhoudelijk gekeken of (sub)onderwerpen wel of niet (voldoende) zijn besproken in de raadsvoorstellen. Dit is gedaan op basis van het oordeel van de onderzoeker. Dit is geen exacte wetenschap en hierover kan een verschil van inzicht bestaan. Voor de leesbaarheid zijn de onderwerpen in de tekst donker blauw en de sub-onderwerpen schuin gedrukt, waar we refereren aan de (sub) onderwerpen uit het format. Voor de leesbaarheid beginnen we bij elk onderwerp even met vermelding van het normenkader; de tekst uit het format raadsvoorstel. De verkorte naam van het raadsvoorstel boven de tabellen die per onderwerp worden weergegeven, corresponderen met de volgende raadsvoorstellen:
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
12
Raadsvoorstel
raadsvergadering - (en nummer)
Raadsvoorstel verkorte naam
Regiovisie De Gezondste Regio
2020 04 21 -1 Regiovisie De Gezondste Regio
Uitgangspuntennotitie RES
2020 04 21 -2 uitgangspuntennotitie Regionale Energie Strategie (RES) Zienswijzen Samenwerkingsverb. 2020 06 02 -1 Zienswijzen regionale samenwerkingsverbanden Verkeersproef Reuver
2020 06 02 -2 Verkeersproef Reuver
Enexis versterking eigen verm.
2020 07 06 -1 Verzoek Enexis versterking eigen vermogen 2020 07 06 -2 Onderzoek mogelijkheden
mogelijkheden bezoekerscentrum
bezoekerscentrum aan de Maas
Verzoekadvies lokale omroep
2020 09 14 -1 Verzoekadvies lokale omroep
Regionale woonvisie
2020 09 14 -2 Raadsvoorstel regionale woonvisie
Krediet informatiepunt Lommerb.
2020 10 26 -1 beschikbaar stellen krediet voor opzetten informatiepunt bij Lommerbergen
Verordening jeugdhulp Beesel
2020 10 26 -2 Verordening jeugdhulp gemeente Beesel
Actualisatie ABB Beesel
2020 12 14 -1 actualisatie algemeenbelangbesluit gemeente Beesel
Verordening winkeltijden Beesel
2021 01 25 -1 Verordening winkeltijden gemeente Beesel januari 2021
Grondexploitatie Oppe Brik
2021 01 25- 2 Herziening grondexploitatie Oppe Brik
Verkeerscirculatieplan
2021 03 08 -1 Verkeerscirculatieplan
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a
2021 03 08 -2 Bestemmingsplan Krommenhoek 3a
Scheur ondiep zwembad de Bercken
2021 03 08 -3 Scheur ondiep zwembad de Bercken
Uitbreiding berging sporthal
2021 04 26 -1 Uitbreiding berging sporthal
PvA Waardevol Beesel
2021 04 26 -2 Plan van aanpak 'Waardevol Beesel
ABB sportaccommodaties
2021 06 14 -1 ABB sportaccommodaties
Leerlingenvervoer Beesel 2022
2021 06 14 -2 Verordening leerlingenvervoer gemeente Beesel 2021
Camerasysteem en Teams
2021 07 12 -1 Aanschaf camerasysteem en Teams integratie
Kadernota sociaal domein
2021 07 12 -2 Kadernota sociaal domein
Blok 1; Onderwerp, samenvatting en voorstel. Normenkader:
Onderwerp: Click or tap here to enter text.
portefeuillehouder: datum vergadering:
Samenvatting i: Geef hier een samenvatting en vul kort en bondig in waar het voorstel over gaat. Schrijf dit zo dat het kan worden gebruikt voor de pers en social media
Voorstel i: Beschrijf hier in enkele zinnen je concrete voorstel/advies. Let op! dit voorstel/advies is een logisch gevolg van je toelichting en verantwoording. Heb je meer voorstellen, nummer deze dan.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
13
Kadernota sociaal domein
Camerasysteem en Teams
Leerlingenvervoer Beesel 2022
ABB sportaccommodaties
PvA Waardevol Beesel
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Verkeerscirculatieplan
Grondexploitatie Oppe Brik
Verordening winkeltijden Beesel
Actualisatie ABB Beesel
V
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
V
Regionale woonvisie
V
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
Verkeersproef Reuver
V
Enexis versterking eigen verm.
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
Onderwerp Portefeuillehouder Samenvatting Voorstel / beslispunt
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V V V V V V V V V V V V V V V V V V MR DH BV DH DH BJ BJ DH DH DH DH BJ MR MR BJ BJ BV BJ V V V V V V V V V V V V V V V V V V V V V V V-a V-a V-a V V V V V V V V V V V V V V V V V V
Dit onderdeel vormt de basis van een raadsvoorstel. Dit wordt ook altijd goed en volledig ingevuld. Zoals aangegeven is voor de eerste 4 voorstellen een ander format gebruikt (hier grijs gemarkeerd). Portefeuillehouder en Voorstel/beslispunt stonden hier niet expliciet in het eerste blok benoemd. De afkortingen onder Portefeuillehouders staan voor DB: Debbie Heesakkers, MR: Marcel Roelofs, BJ: Bram Jacobs en BV: Bob Vostermans.
1. Aanleiding Normenkader:
1. Aanleiding i: Geef hier kort aan wat de aanleiding is van het voorstel.
Actualisatie ABB Beesel
Verordening winkeltijden Beesel
Grondexploitatie Oppe Brik
Verkeerscirculatieplan
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
Kadernota sociaal domein
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
V
Camerasysteem en Teams
Regionale woonvisie
V
Leerlingenvervoer Beesel 2022
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
V
ABB sportaccommodaties
Enexis versterking eigen verm.
V
PvA Waardevol Beesel
Verkeersproef Reuver
V
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
1. Aanleiding
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V
V
V
V
V
V
Alle raadsvoorstellen worden voorzien van een (korte) aanleiding. Wel is het zo dat sommige aanleidingen uitgebreider zijn dan ‘kort aangeven wat de aanleiding is van het raadsvoorstel’ zoals het in het format wordt bedoeld. In een enkel voorstel wordt de aanleiding in een ander onderdeel (beter) opgenomen (bv. verzoek Enexis versterking eigen vermogen), of wordt in een ander onderdeel naar Aanleiding verwezen (onderdeel welke maatschappelijke effecten wil je bereiken; ‘zie aanleiding’).
2. Doelstellingen Normenkader:
2. Doelstelling i. Geef zo kort en concreet mogelijk aan wat je wilt bereiken met dit voorstel. Met andere woorden: wat is het doel van dit voorstel? Welk probleem lossen we op? Welke maatschappelijke effecten wil je bereiken?
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
14
V
V
V
V V
V
V
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Verkeerscirculatieplan
Grondexploitatie Oppe Brik V
V V V
V
V
Kadernota sociaal domein
V V
Camerasysteem en Teams
V
Leerlingenvervoer Beesel 2022
V V
Verordening winkeltijden Beesel
V V
Actualisatie ABB Beesel
V V
ABB sportaccommodaties
V
PvA Waardevol Beesel
V V V
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
Enexis versterking eigen verm.
Verkeersproef Reuver
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
V-a V-a V-a V-a V V V V V
Regionale woonvisie
2. Doelstelling / gewenste situatie (in raadsvoorstel) Wat wil je bereiken? Welke problemen lossen we op? Welke maatschappelijke effecten wil je bereiken?
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V V
V V
V V
V V-a
V
Het onderwerp Doelstelling wordt in alle raadsvoorstellen behandeld. Hierbij wordt opgemerkt dat in het vorige format uitgangssituatie en doelstelling samen werd genomen. Dit geldt voor de eerste 4 onderzochte raadsvoorstellen, die in de tabel grijs gemarkeerd zijn. Onder Doelstellingen zou volgens het format concreet aangegeven moeten worden Wat is het doel van dit voorstel?, Welk probleem lossen we op? en Welke maatschappelijke effecten wil je bereiken? Het sub-onderwerp Wat wil je bereiken? is in 14 van de 22 voorstellen besproken. Welk probleem lossen we op? en Welke maatschappelijke effecten wil je bereiken? worden slechts in respectievelijk 2 en 6 voorstellen besproken. Van de 6 keer dat Welke maatschappelijke effecten wil je bereiken? wordt besproken, gebeurd dit in 1 geval ook nog onder een ander sub-onderwerp. Opgemerkt moet wel worden dat niet voor alle raadsvoorstellen makkelijk ingevuld kan worden welk probleem opgelost wordt, laat staan welk maatschappelijk probleem wordt opgelost. Zo is de vraag welk (maatschappelijk) probleem lossen we op met een algemeen-belang-besluit, een bestemmingsplan wijziging, of een herziening van de grondexploitatie Oppe Brik.
3. Uitgangssituatie Normenkader:
3. Uitgangssituatie i: Onderzoek en beschrijf de nul situatie. Zijn er eerdere relevante besluiten of beleidsdocumenten? Noem deze dan ook.
V V V V V V V-a V V-a V-a V
V V
V
V V V V V V-a V
V V V V V-a V V
V V
Leerlingenvervoer Beesel 2022
ABB sportaccommodaties
PvA Waardevol Beesel
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Verkeerscirculatieplan
Grondexploitatie Oppe Brik
Verordening winkeltijden Beesel
Actualisatie ABB Beesel
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
Regionale woonvisie
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
Enexis versterking eigen verm.
Verkeersproef Reuver
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
V-a V-a V-a V-a V V V V-a V V V-a V-a V-a V-a V-a
V V V
Kadernota sociaal domein
Nul situatie Relevante besluiten of beleidsdocumenten
Camerasysteem en Teams
3. Uitgangssituatie
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V V
V V V
Het onderwerp Uitgangssituatie zou volgens het format aan moeten geven wat de Nul situatie is en eventueel eerdere Relevante besluiten of beleidsdocumenten benoemen. RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
15
De nul situatie wordt in 10 van de 22 voorstellen min of meer besproken en onder andere onderwerpen nog 3 keer. Relevante besluiten worden in 10 voorstellen besproken onder uitgangspunten, maar ook nog 8 keer onder andere onderwerpen. De sub-onderwerpen Nul situatie en relevante besluiten worden in circa de helft van de gevallen benoemd onder het ‘juiste’ onderwerp Uitgangspunt. Het sub-onderwerp relevante eerdere besluiten of beleidsdocumenten wordt voornamelijk onder andere (sub) onderwerpen besproken. Uiteindelijk wordt in een groot aantal van de onderzochte raadsvoorstellen de relevante besluiten of beleidsdocumenten aangehaald. Ook voor het onderwerp uitgangspunten kan de vraag gesteld worden of alle sub-onderwerpen altijd besproken moeten worden. Een Nul situatie is misschien moeilijk te bespreken voor nieuw beleid en Relevante besluiten of beleidsdocumenten zijn misschien niet goed te benoemen als het een uitvoering van een wettelijke taak betreft. Toch blijkt dat in een groot deel van de raadsvoorstellen deze sub-onderwerpen wel besproken kunnen worden.
4. Rol gemeente Normenkader:
4. Rol gemeente i: Benoem hier één van de drie rollen van de Gemeente (faciliteren, participeren, trekken). Wat is de verantwoordelijkheid van de gemeente in relatie tot andere partijen? Hoe betrek je de samenleving bij het realiseren van het doel. Coproduceren is ons uitgangspunt. Geef in het voorstel aan welke participatievorm van toepassing is (informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren, beslissen en of zelfbeheer).
4. Rol gemeente
Kadernota sociaal domein
Camerasysteem en Teams
Leerlingenvervoer Beesel 2022
ABB sportaccommodaties
PvA Waardevol Beesel
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Verkeerscirculatieplan
Grondexploitatie Oppe Brik
Verordening winkeltijden Beesel
Actualisatie ABB Beesel
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
Regionale woonvisie
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
Enexis versterking eigen verm.
Verkeersproef Reuver
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V V V V V V V V V V V V V V V V V V V V V V Rol gemeente (faciliteren, participeren, trekken)? deelnemer X Xinitiatiefnemer in faciliteren de GR's advies Xregisseur, uitbrengen initiatief regierol bedrijfsvoeringskwestie opdrachtgever, genomen beslissen trekker trekker, ofinkoper wenselijk verbinder trekker zonder eigenaar faciliteren en participatie faciliterend zwembad aanjager(trekker wettelijke van de circulaire taak Xregierol economie) Verantwoordelijkheid gemeente hierin? V V V-a V V V V Betrekking samenleving bij bereiken doel (coproducent is uitgangspunt) V-a Welke participatievorm is van toepassing is (informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren, beslissen en of zelfbeheer) V V V
In het format wordt onder de Rol gemeente als eerste gevraagd naar de Rol van de gemeente in het raadsvoorstel. Het format geeft 3 mogelijkheden: faciliteren, participeren en trekken. Het volgende subonderwerp is: Wat is de verantwoordelijkheid van de gemeente in relatie tot andere partijen? Vervolgens zou de vraag: Hoe betrek je de samenleving bij het realiseren van het doel? beantwoord moeten worden. Als laatste sub-onderwerp dient aangegeven te worden Welke participatievorm van toepassing is? Ook hier geeft het format mogelijkheden; informeren, raadplegen, adviseren, coproduceren, beslissen of zelfbeheer. Niet bekend is of de mogelijkheden zoals benoemd in het vigerende format ook vermeld waren in het vorige format. Onduidelijk is dus of het normenkader ook voor de eerste 4 onderzochte raadsvoorstellen gold.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
16
Dit onderwerp komt in de bekeken raadsvoorstellen het minst in de buurt van de bedoeling zoals opgenomen in het normenkader. De Rol van de gemeente (1e sub-onderwerp) wordt in slechts 6 van de gevallen een mogelijkheid gegeven zoals benoemd (‘groen’ gemaakt in de tabel) in het format; 3 maal rol faciliteren en 3 maal rol trekken. In 12 gevallen wordt een andere rol beschreven (‘oranje’ gemaakt) dan benoemd in het format. In 4 gevallen wordt dit onderwerp niet goed beschreven (met een ‘X’ aangegeven). De Verantwoordelijkheid van de gemeente bij het raadsvoorstel wordt in slechts 6 van de 22 onderzochte raadsvoorstellen benoemd onder Rol gemeente en nog 1 maal onder een ander onderwerp. Betrekking van de samenleving bij het bereiken van het doel, met coproductie als uitgangspunt wordt eigenlijk niet besproken onder Rol gemeente. Ook Welke participatievorm is van toepassing? komt onder Rol gemeente eigenlijk niet aan de orde. Daar waar deze wel wordt besproken (in 3 van de 22 gevallen), is dit een andere rol dan opgenomen als mogelijkheid in het format.
5. Toelichting Normenkader:
5. Toelichting i: Dit is de kern van het voorstel en de onderbouwing van het voorstel/advies. Geef hier aan hoe en wanneer je bovengenoemde doelstelling wilt bereiken, hoe je dit gaat meten (prestatie-indicatoren) en evalueren. Geef daarnaast aan wat de financiële en juridische consequenties zijn en wat de risico’s zijn.
a. b. c.
Financieel Juridisch Risico’s
V
n.v.t.
n.v.t. n.v.t. n.v.t.
V
V V
V
V V V
geen
V
V V
n.v.t. geen
X
V V V
V
V V
V V V V V geen
V V
geen geen
V V V
V V
V
V V V
Leerlingenvervoer Beesel 2022
ABB sportaccommodaties
PvA Waardevol Beesel
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Verkeerscirculatieplan
V
Grondexploitatie Oppe Brik
V V V
V
Verordening winkeltijden Beesel
V n.v.t.
V
Actualisatie ABB Beesel
V V V
Verkeersproef Reuver
V
V V V V V-a V
V
V
V V V
n.v.t. n.v.t.
V V
Kadernota sociaal domein
V V V
V V V
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
V
n.v.t. n.v.t.
V
Zienswijzen Samenwerkingsverb. V
Camerasysteem en Teams
V
V V V
Regionale woonvisie
V V
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
Hoe gaan we doel bereiken? Wanneer gaan we doel bereiken? Hoe gaan we dit meten (prestatie indicatoren) Hoe gaan we evalueren Financiele consequenties Juridische consequenties Risico's
Enexis versterking eigen verm.
5. Toelichting
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V V V
V
V
V V V
V
V
Toelichting dient de kern van het voorstel te zijn. Hier moet de onderbouwing van het voorstel/advies worden opgenomen en wanneer de doelstelling bereikt moet worden. Ook moet worden aangegeven hoe je gaat meten (prestatie-indicatoren) en hoe geëvalueerd gaat worden. Slechts in 1 van de onderzochte raadsvoorstellen is Toelichting niet besproken; raadsvoorstel ‘bestemmingsplan Krommenhoek 3a’. In ongeveer de helft van de onderzochte raadsvoorstellen wordt aangegeven Hoe het doel bereikt gaat worden? (12 keer) en Wanneer gaan we het doel bereiken? (10 keer en 1 keer op onder een ander
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
17
onderwerp). Hoe gaan we meten? en Hoe gaan we evalueren? komt eigenlijk niet aan de orde in de raadsvoorstellen, zeker niet met SMART evaluatie criteria. Het bepalen van meetcriteria voor evaluatie en het maken van afspraken over de evaluatie is natuurlijk ook niet voor elk raadsvoorstel goed te benoemen. Een voorstel om zaken (opnieuw) vast te stellen (bv. ‘Herziening grondexploitatie Oppe Brik’ of ‘ABB sportaccommodaties’) of concrete besluiten (bv. ‘Scheur ondiep zwembad de Bercken’ of ‘aanschaf camerasysteem en Teams integratie’) hebben weinig meetpunten of evaluatie mogelijkheden. Toch kan in meer gevallen dan nu gebeurt de vraag gesteld worden ‘waarom doen we dit?’ en ‘hoe weten we of het doel bereikt wordt?’. Dit geldt met name voor beleidsvoorstellen (bv. ‘Kadernota sociaal domein’ of ‘Regiovisie De Gezondste Regio’). Als we naar de sub-onderwerpen Financiële consequenties, Juridische consequenties en Risico’s kijken, zien we dat deze in de meeste gevallen besproken worden, al dan niet met ‘n.v.t.’ of ‘geen’. Bij ‘n.v.t.’ of ‘geen’ wordt dan geen verdere uitleg gegeven waarom dit zo is. De Financiële consequenties worden 17 keer goed besproken en 2 keer met de vermelding ‘n.v.t.’ of ‘geen’. 3 Maal wordt deze niet of niet goed ingevuld.
De Juridische consequenties worden 11 keer goed besproken en 6 keer met de vermelding ‘n.v.t.’ of ‘geen’, en 5 maal wordt deze niet of niet goed ingevuld. Risico’s worden het minst vaak ingevuld; slechts 8 keer plus 7 keer ‘n.v.t.’ of ‘geen’. In 7 gevallen wordt niets ingevuld. In 4 gevallen komen deze 3 sub-onderwerpen niet als apart kopje voor in het raadsvoorstel; ‘voorstel 4e aanpassing verordening jeugd gemeente Beesel’, ‘Voorstel verordening winkeltijden gemeente Beesel’, ‘voorstel herziening grondexploitatie Oppe Brik’ en ‘voorstel aanschaf camerasysteem’.
6. Visie Blij in Beesel Normenkader:
6. Visie Blij in Beesel
i: Elk raadsvoorstel (vooral bij nieuw of geëvalueerd beleid of nieuwe activiteiten) toetsen we aan de visie Blij in Beesel. Geef hier aan hoe je voorstel in de visie Blij in Beesel past. Je kunt hiervoor de acht thema’s van de visie gebruiken (beleven, fijn wonen, bedrijvig, saamhorigheid, dorp, jong, samenwerking, gemeente in gemeenschap. Geef een korte toelichting.
6. Visie Blij in Beesel
Kadernota sociaal domein
Camerasysteem en Teams
Leerlingenvervoer Beesel 2022
ABB sportaccommodaties
PvA Waardevol Beesel
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Verkeerscirculatieplan
Grondexploitatie Oppe Brik
Verordening winkeltijden Beesel
Actualisatie ABB Beesel
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
Regionale woonvisie
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
Enexis versterking eigen verm.
Verkeersproef Reuver
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V V V V n.v.t. n.v.t. V V V V V V V V V V V V V V V V Toets aan visie Blij in Beesel V V V V V V V V V V V V X Bij welk(e) thema('s) past het (beleven, fijn wonen, bedrijvig, saamhorigheid, dorp, jong, samenwerking, gemeentefijn in wonen, gemeenschap) bedrijvigheid, samenwerking beleven, samenwerking saamhorigheid fijn gemeenschap wonen gemeente n.v.t. saamhorigheid, n.v.t. en inwaar fijn dorp gemeenschap wonen veelbeleven, te Jong doen bedrijvig, fijn gemeente bedrijvig (o.m. wonen, fijn samenwerken, recreatief) wonen beleven, gemeente ineigenaar Xgemeenschap fijn gemeente beleven, wonen, in zwembad gemeenschap in samenwerking gemeente gemeenschap, X inXgemeenschap saamhorigheid X
Elk raadsvoorstel (vooral bij nieuw of geëvalueerd beleid of nieuwe activiteiten) toetsen we aan de Visie Blij in Beesel, zegt het format. Bij 2 van de 22 onderzochte raadsvoorstellen werd aangegeven dat dit
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
18
onderwerp ‘niet van toepassing’ was. Bij 12 gevallen werd melding gemaakt dat getoetst is aan de Visie Blij in Beesel. In de Visie Blij in Beesel, en dus ook in het format, zijn 8 thema’s genoemd; beleven, fijn wonen, bedrijvig, saamhorigheid, dorp, jong, samenwerking, gemeente in gemeenschap. Naast de 2 keer ‘n.v.t.’ is ook in 6 gevallen dit onderwerp verkeerd ingevuld of is een ander onderwerp benoemd dan een van de 8 mogelijkheden. Dus in 14 gevallen is 1 of meerdere keren een thema gebruikt zoals benoemd in het format. In 8 gevallen is er 1 thema benoemd en in 6 gevallen zijn meerdere thema’s aangehaald bij de bespreking van dit onderwerp in de raadsvoorstellen. Het thema ‘beleven’ wordt in 5 raadsvoorstellen onder Visie Blij in Beesel genoemd. ‘Fijn wonen’ en ‘gemeente in gemeenschap’ worden ook in 5 raadsvoorstellen aangehaald. Thema ‘samenwerking’ wordt in 4 raadsvoorstellen besproken. ‘bedrijvigheid’ en ‘samenhorig’ komen beide 3 keer voor als thema in de raadsvoorstellen. In de raadsvoorstellen komen thema’s ‘dorp’ en ‘jong’ slechts 1 keer voor.
7. Toegankelijkheid Normenkader:
7. Toegankelijkheid
i: Denk hierbij aan de toegankelijkheid van gebouwen, vervoer, communicatie(middelen), openbare ruimte en producten en diensten, maar zeker ook beleid. Geef aan op welke wijze er rekening wordt gehouden met onze minder valide en/of visueel beperkte inwoners.
Toegankelijkheid minder valide en/of visueel beperkte inwoners
V
V
V
Camerasysteem en Teams
Kadernota sociaal domein
X
Leerlingenvervoer Beesel 2022
V
V
ABB sportaccommodaties
Verordening winkeltijden Beesel
V
PvA Waardevol Beesel
Actualisatie ABB Beesel
V
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
n.v.t. n.v.t. n.v.t. n.v.t.
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Regionale woonvisie
V
Verkeerscirculatieplan
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
n.v.t.
Grondexploitatie Oppe Brik
Verkeersproef Reuver
V
Enexis versterking eigen verm.
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
7. Toegangkelijkheid
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V
V
n.v.t.
V
V
V
V
n.v.t. geen n.v.t.
V
V
V
De Toegankelijkheid van gebouwen, vervoer, communicatie(middelen), openbare ruimte en producten en diensten, maar zeker ook beleid, is het onderwerp van toegankelijkheid volgens het normenkader. In 12 gevallen wordt dit item besproken in de raadsvoorstellen. In 10 gevallen wordt ‘n.v.t.’ vermeld zonder verdere uitleg hierover te geven of is het niet of verkeerd ingevuld. In 6 gevallen wordt expliciet aandacht besteed aan minder valide en/of visueel beperkte inwoners. Dat het onderwerp niet altijd goed te bespreken is voor een raadsvoorstel, blijkt uit het aantal ‘n.v.t.’ in de raadsvoorstellen.
8. Duurzaamheid Normenkader:
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
19
8. Duurzaamheid
i: Denk hierbij aan de duurzaamheid van gebouwen, vervoer, communicatie(middelen), openbare ruimte en producten en diensten, maar zeker ook beleid. Geef aan op welke wijze er rekening wordt gehouden met de duurzaamheid.
n.v.t.
X
n.v.t.
X
n.v.t.
V
V
V
V
Kadernota sociaal domein
Grondexploitatie Oppe Brik
V
Camerasysteem en Teams
Verordening winkeltijden Beesel
n.v.t. n.v.t.
Leerlingenvervoer Beesel 2022
Actualisatie ABB Beesel
V
ABB sportaccommodaties
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
n.v.t.
PvA Waardevol Beesel
Regionale woonvisie
V
Bercken Uitbreiding berging sporthal
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
V
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
Enexis versterking eigen verm.
V
Verkeerscirculatieplan
Verkeersproef Reuver
Hoe wordt rekening gehouden met onderwerp duurzaamheid.
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
8. Duurzaamheid
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Analyse:
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
V
x
X
Duurzaamheid is een breed thema, waar volgens het format de duurzaamheid van gebouwen, vervoer, communicatie(middelen), openbare ruimte en producten en diensten, maar zeker ook beleid onder wordt verstaan. Aangegeven moet worden op Hoe wordt rekening gehouden met de duurzaamheid. Duurzaamheid wordt in 14 van de 22 raadsvoorstellen besproken. In 8 voorstellen wordt dit onderwerp met ‘n.v.t.’ of zonder iets ingevuld, zonder hier een uitleg bij te geven. Onder de 14 raadsvoorstellen die Duurzaamheid bespreken, wordt in 10 gevallen min of meer aangegeven Hoe wordt rekening gehouden met duurzaamheid. Dat het onderwerp niet altijd goed te bespreken is voor een raadsvoorstel, blijkt uit het aantal ‘n.v.t.’ in de raadsvoorstellen.
Overige onderwerpen Alle raadsvoorstellen maken gebruik van 1 of meerdere bijlagen. Deze bijlagen zijn benoemd in het raadsvoorstel. Er heeft geen controle plaatsgevonden of deze bijlagen ook daadwerkelijk bij de bespreking van het raadsvoorstel beschikbaar waren.
B2/ B2/ C1 C1 C1
Kadernota sociaal domein
C1
Camerasysteem en Teams
B2
Leerlingenvervoer Beesel 2022
C1
ABB sportaccommodaties
C2
PvA Waardevol Beesel
B2/ C1
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
C1
Verkeerscirculatieplan
B2/ B2/ C1 B2 C1 C1
Grondexploitatie Oppe Brik
B2
Verordening winkeltijden Beesel
C1
Actualisatie ABB Beesel
B2
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
C1
Regionale woonvisie
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
C1/ B2 C2
Enexis versterking eigen verm.
C1
Verkeersproef Reuver
Leesbaarheid op B1 niveau
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Uitgangspuntennotitie RES
kwaliteitsaspect tekstkwaliteit Regiovisie De Gezondste Regio
3.2
C1
B2/ C1
We hebben als normenkader gesteld dat de leesbaarheid van de tekst B1 niveau zou moeten hebben, dus het niveau dat 95 procent van de Nederlandse bevolking in staat is dit te lezen en te begrijpen.
RKC Beesel; onderzoek kwaliteit raadsvoorstellen
20
Verordening winkeltijden Beesel
Grondexploitatie Oppe Brik
Verkeerscirculatieplan
Bestemmingspl. Krommenhoek 3a Scheur ondiep zwembad de
X
V
V
V
V
V
V
V
X
V
V
Kadernota sociaal domein
Actualisatie ABB Beesel
V
Camerasysteem en Teams
Krediet informatiepunt Lommerb. Verordening jeugdhulp Beesel
V
Leerlingenvervoer Beesel 2022
Regionale woonvisie
V
ABB sportaccommodaties
mogelijkheden bezoekerscentrum Verzoekadvies lokale omroep
V
PvA Waardevol Beesel
Enexis versterking eigen verm.
X
Bercken Uitbreiding berging sporthal
Verkeersproef Reuver
kopie pdf naar Word en bekijken spelfouten door Word checker; GEEN spelfouten
Zienswijzen Samenwerkingsverb.
Spelfouten
Uitgangspuntennotitie RES
' V ' is aanwezig ' V-a ' is aanwezig maar benoemd onder ander onderwerp ' X ' is niet correct ' ' is niet (duidelijk) terug te vinden 'n.v.t.' of 'geen' zo vermeld in voorstel '-' is niet duidelijk
Regiovisie De Gezondste Regio
Dit lijkt niet te lukken. Uit controle lijken 5 voorstellen op B2 niveau geschreven te zijn, 6 op B2/C1 niveau, en 9 op C1 niveau. Daarnaast is 1 raadsvoorstel op C1/C2 niveau geschreven en nog 1 raadsvoorstel op C2 niveau.
X
X
V
V
V
V
Ook is gekeken naar spel- en taalfouten. Uit controle bleek dat in 5 van de 22 onderzochte raadsvoorstellen 1 of meerdere taalfouten stonden, die eenvoudig met een spellingschecker voorkomen hadden kunnen worden.
3.3
Voldoen de raadsvoorstellen aan de norm?
De onderzoeksvraag van dit onderzoek was: Voldoen de (geselecteerde) raadsvoorstellen aan deze criteria en, zo nee, op welke punten is verbetering nodig en geef hier richting aan?
Voldoen aan normenkader formele kwaliteit Algemeen kan geconcludeerd worden dat het normenkader van de formele kwaliteit (het volgen van het format raadsvoorstel voorbeeld Beesel) goed wordt doorlopen. In de meeste gevallen worden de onderwerpen wel besproken in de raadsvoorstellen. Gaan we een slag dieper dan zien we dat er niet altijd tot bijna nooit antwoord wordt gegeven op de subonderwerpen. Ook de in het format gebruikte keuze mogelijkheden worden maar beperkt gebruikt. Hoewel het soms logisch lijkt, wordt bij het invullen van ‘n.v.t.’ of ‘geen’ bij de raadsvoorstellen verder geen uitleg gegeven. Opvallend is ook dat een antwoord vaak onder een ander onderwerp wordt besproken. Kantekening is dat niet alle onderwerpen goed in een raadsvoorstel besproken kunnen worden.