Bijlage 1 Programmabegroting 2023

Doel: Mentale gezondheid: inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Mentale (psychische) ongezondheid vormt een groot deel van de totale ziektelast onder de volwassen bevolking. Mentaal gezonde mensen voelen zich over het algemeen tevreden en kunnen vaak goed omgaan met tegenslagen. We zetten in op vroegsignalering en preventie bij psychische problematiek. We willen meer begrip voor mensen met een psychische kwetsbaarheid, zoals depressie, eenzaamheid en dementie. We willen dat deze mensen kunnen meedoen en wonen in een in een buurt ter bevordering van participatie en herstel.

Doel: Lichamelijke gezondheid: in Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren Lichamelijke beperkingen of chronische aandoeningen zijn van invloed op iemands lichamelijke gezondheid. Daarnaast spelen leefstijl en leeftijd een rol. Door de vergrijzing krijgen we een steeds grotere groep ouderen met een kwetsbare lichamelijke gezondheid. We stimuleren een gezonde leefstijl door sport en bewegen laagdrempelig te maken voor alle inwoners en door in te zetten op valpreventie.

Doel: Sociaal economische status: In Beesel zijn inwoners financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving Uitgangspunt inwoners kunnen meedoen naar vermogen. Waar betaald werk (nog) niet mogelijk is, zetten we in op vrijwilligerswerk. We zetten in op de bestrijding van armoede, door preventie en het bieden van minimamaatregelen. Meedoen naar vermogen betekent ook nieuwkomers begeleiden om te integreren en activeren. Hiervoor zetten we in op taalontwikkeling in combinatie met een passende vorm van participatie.

Doel: Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar We vinden het belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen. Sociale contacten in de eigen omgeving geven een veilig, verbonden gevoel. Voorzieningen voor ontmoeting, een toegankelijk verenigingsleven en mantelzorgondersteuning dragen hieraan bij. We stimuleren dat kinderen veilig en gezond opgroeien en zich ontwikkelen tot gelukkige, zelfstandige inwoners. Daarbij zetten we in op preventie door opvoed- en opgroeiondersteuning voor de omgeving waarin ze opgroeien. We willen samen met inwoners en partners inzetten op het vergroten van het veiligheidsgevoel in onze samenleving.

Programmabegroting 2023

28

Doel: Zorggebruik: In Beesel hebben we grip op ondersteuning Bij zorggebruik gaat het om het gebruik van ondersteuning en de mate waarin inwoners ervaren dat deze het gewenst effect heeft. We volgen de ontwikkelingen in het Sociaal Domein beter en spelen hierop in. Dit doen we aan de hand van de kwalitatieve en kwantitatieve data en cliëntbeleving.

Doel: Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving Een goede en veilige fysieke leefomgeving is een cruciale randvoorwaarde voor goede gezondheid. De Omgevingswet biedt kansen om de samenhang tussen gezondheid, milieu, veiligheid en ruimtelijke ordening te vergroten en bij ontwikkelingen verplicht te stellen dat deze getoetst worden aan de mate waarin zij bijdragen aan de gezondheid van mensen. Wij sluiten daarom met onze gezondheidsdoelen aan op maatschappelijke en ruimtelijke opvangen.

Wat gaan we ervoor doen? Welzijnswerk Het welzijnswerk kent een brede inzet voor de doelen in het programma Samenkracht. Voor 2023 verlengen we de werkafspraken voor het welzijnswerk met één jaar vanwege het herijken voorliggend veld. De basis voor het welzijnswerk bestaat uit: Algemeen Maatschappelijk Werk, jeugd- en jongerenwerk, opbouwwerk, begeleiding statushouders; We stimuleren het maken van de beweging van maatwerkvoorzieningen naar voorliggend veld en de samenleving te blijven stimuleren. Dit voorkomt een toename in gebruik en duurdere kosten van de maatwerkvoorzieningen Participatie, Jeugd en Wmo. We herijken het welzijnswerk voor de jaren 2024 en verder. De kaderstelling voor het welzijnswerk ligt in de Kadernota Sociaal Domein en onderliggende beleidsnota’s die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. Waarbij de nadruk ligt op de beweging van specialistische ondersteuning van maatwerkvoorzieningen naar de gemeenschap, het voorliggend veld en preventie.

Doel: Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/leven en met veranderingen, tegenslag en uitdagingen omgaan Subdoel: Inwoners zijn in staat om met stress en tegenslagen om te gaan Taalpunt Om met veranderingen en moeilijke situaties om te kunnen gaan, zijn basisvaardigheden voor het vinden, begrijpen en toepassen van informatie over gezondheid en gezond gedrag essentieel. We hebben het dan over lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden. Deze vaardigheden zijn een belangrijke voorwaarde om volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving. Vanuit de missie Meedoen door Taal zijn de doelstellingen van het Taalpunt Beesel: • Het Taalpunt Beesel is een netwerkorganisatie ter bestrijding van laaggeletterdheid en jaagt de inzet op laaggeletterdheid aan, zowel onder professionals als binnen de gemeenschap. • Het Taalpunt Beesel verbindt, faciliteert en zorgt voor een passend aanbod, zodat inwoners zelfredzamer zijn. De afgelopen twee jaar is met eigen middelen en subsidie van de provincie geïnvesteerd in de opzet van het Taalpunt Beesel. Vanaf 2023 zetten we in op het blijven bieden en monitoren van de reguliere dienstverlenging. Hiernaast willen we de dienstverlenging doorontwikkelen binnen de huidige subsidieafspraken. Wij faciliteren dit binnen de reguliere opdrachtverstrekking van de gemeente. Hiervoor zetten we een deel van de WEB-middelen in.

Programmabegroting 2023

29

Maatschappelijk werk Kortdurende individuele/collectieve ondersteuning In 2023 zetten we Synthese in voor ondersteuning op het gebied van verlies en rouw, gezin en opvoeding, geld en werk, relaties, ruzie en geweld of niet lekker in je vel zitten. De ondersteuning wordt zowel collectief als individueel aangeboden. Welzijn op Recept Welzijn op Recept is een interventie binnen het programma Vitaal en Gezond en de regiovisie Gezondste Regio, waarbij patiënten met niet medische hulpvragen uit de huisartsenpraktijk worden gekoppeld aan activiteiten (burgerinitiatieven of andere laagdrempelige voorzieningen). Met Welzijn op Recept versterken we duurzaam de zelfredzaamheid en samenredzaamheid. We starten in 2023 met één huisartsenpraktijk, met als doel dat alle praktijken deze interventie omarmen. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil een aantal uitkeringen voor gemeenten, gericht op het stimuleren van gezondheid, sport en bewegen, cultuurparticipatie en het versterken van de sociale basis bundelen in één specifieke uitkering (SPUK). De opzet van deze SPUK is dat gemeenten gelijktijdig een aanvraag kunnen indienen over meerdere thema's, waaronder Welzijn op Recept. Dat moet leiden tot het verbeteren van het welbevinden en de gezondheid in brede zijn en in het bijzonder voor mensen met gezondheidsachterstanden en in kwetsbare situaties.

De publicatie van de regeling wordt eind 2022 verwacht. Vanuit de beleidsvelden Sport & Bewegen, Gezondheid en Sociale Basis zal namens de gemeente Beesel (of mogelijk (deels) regionaal een aanvraag worden voorbereid. Onafhankelijke cliëntondersteuning (OCO) In de Wmo-wetgeving is opgenomen dat gemeenten de verplichting hebben om onafhankelijke cliëntondersteuning voor hun burgers beschikbaar te stellen. OCO is nu belegd bij Synthese welzijnswerk, die zowel professioneel als met vrijwilligers hier invulling aan geeft. Hoewel OCO hiermee voor alle inwoners van de gemeente Beesel beschikbaar is, wordt er in de praktijk nauwelijks gebruik van gemaakt. We vinden dit een gemiste kans omdat OCO ervoor kan zorgen dat inwoners de ondersteuning en zorg krijgen die zij nodig hebben, met behoud van eigen regie. Cliëntondersteuning is daarom een belangrijk en integraal onderdeel van onze aanpak en daarmee van onze herijking van het welzijnswerk. Via de SPUK-regeling cliëntondersteuning hebben we middelen ontvangen om een plan te ontwikkelen in de komende jaren voor de versterking van OCO in onze gemeente. Bibliotheek Maas en Peel Het bibliotheekwerk is een belangrijke professionele voorziening in de gemeente Beesel. Voor de komende jaren blijft de focus liggen op drie programmalijnen: 1. Goede Start 2. Vitale gemeenschap 3.

Een leven lang samen leren De afgelopen jaren is middels een tweetal projecten extra geïnvesteerd in de bibliotheek, met het project boekstartcoach en het project Taalpunt Beesel (in samenwerking met Synthese). Voor 2023 en verder faciliteren we het bibliotheekwerk middels een subsidie. Binnen de subsidie moet de bibliotheek Maas en Peel haar dienstverlening voor onze inwoners kunnen doen.

Subdoel: Oplossingen worden zoveel mogelijk in het eigen netwerk gezocht Informatiepunt Beesel Zoveel vragen, zoveel antwoorden. Inwoners zien door de bomen het bos niet meer. Een aantal organisaties (welzijnswerk, bibliotheek, Steunpunt Mantelzorg en vrijwilligerszorg) binnen de gemeente Beesel bundelen de krachten en is gestart in 2022 met een gezamenlijk maatschappelijk informatiepunt. Inwoners kunnen hier terecht voor vragen op allerlei gebied. Denk aan, welzijn, vrijwilligerswerk, mantelzorg, vervoer, digitale zaken of financiën. Vrijwilligers helpen inwoners met het vinden van antwoorden op hun vragen. Indien nodig vindt er een warme overdracht plaats naar een andere organisatie. Met dit informatiepunt realiseren we één integraal en laagdrempelig maatschappelijk informatiepunt voor onze inwoners.

Programmabegroting 2023

30

Vrijwilligerszorg Voldoende zorgvrijwilligers zijn van belang voor zowel zorgvragers als mantelzorgers. Zonder vrijwilligerszorg zou een groot deel van de mantelzorg ondersteuning niet uitvoerbaar zijn. Vrijwilligerszorg ondersteunt inwoners bij het houden of terugvinden van de regie over hun eigen leven. Zij biedt ondersteuning aan inwoners om zoveel mogelijk mee te blijven doen aan de samenleving. Gezien de grote vraag naar vrijwilligerszorg, willen we dat het aantal zorgvrijwilligers (van het Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg Beesel) gelijk blijft of groeit. We continueren daarom de coördinatie van vrijwillige thuishulp, dementievrijwilligers, vrijwillige netwerkcoaches, vrijwilligers met een plusje via het Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg Beesel alsook de samenwerking binnen het Informeel Zorg Overleg (IZO) Beesel. Meldpunt 'ik maak me zorgen' Inwoners die zich zorgen maken over het gedrag van iemand anders, kunnen terecht bij het meldpunt Zorgwekkend Gedrag. Denk bijvoorbeeld aan mensen die verward gedrag vertonen, niet (meer) voor zichzelf kunnen zorgen, in een vervuild huis wonen of veel problemen hebben en dreigen af te glijden. Het meldpunt wordt bemenst door deskundigen waarmee over de zorgen gepraat kan worden.

Door de medewerker van het meldpunt kan advies worden gegeven en als het nodig is wordt er hulp geregeld voor degene over wie de melding wordt gedaan. Zo kan een melding van verward gedrag het begin zijn van een hulptraject.

Subdoel: Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de eigen mogelijkheden. Lokaal jeugdbeleid We bereiden een lokaal beleidsplan Jeugd voor dat in het tweede kwartaal van 2023 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Onze belangrijkste samenwerkingspartners in het lokale veld, zorg, gezondheid, onderwijs, kinderopvang en VVE worden betrokken bij de totstandkoming van het beleidsplan Jeugd. Het beleidsplan Jeugd geeft nadere invulling hoe we aan de slag gaan met de doelen van beleidsknoppen en is op het gebied van Jeugd de concrete uitwerking van de Kadernota Sociaal Domein. Daarnaast zijn het regionale beleidsplan jeugdhulp, lokale gezondheidsbeleid en regionale preventieprogramma's belangrijke kaders voor het nieuwe beleid. We bouwen voort op wat in de afgelopen beleidsperiode goed ging en zetten in op verdere transformatie van de Jeugdzorg. Jongerenwerk Jongerenwerkers bieden laagdrempelige ondersteuning aan jongeren in hun ontwikkeling naar volwassenheid. Ze doen dit door contact te maken, te signaleren, motiveren, opvoeden en activeren. Daarbij werkt de jongerenwerker met diverse partners samen, zoals ouders, scholen, verenigingen gemeente en politie. De ondersteuning wordt zowel collectief als individueel aangeboden.

Project kansrijke start Het regionale samenwerkingsprogramma gericht op een kansrijke start van kinderen en gezinnen in een kwetsbare situatie, in de eerste 1000 levensdagen van een kind wordt in 2023 gecontinueerd. Het regionale programma bestaat uit de twee sporen: het vormen van een regionale coalitie en kansrijke start interventies. De interventie waar de gemeente Beesel aan deelneemt: “Nu niet zwanger” is begin 2022 geëvalueerd. De resultaten laten vooral in de doorrekening van de kosten/baten-analyse zien dan het een succesvolle interventie is. Het project is met 3 jaar verlengt op basis van de huidige structuur met de wens om de kosten per 2025 structureel te borgen in de begroting van de GGD. Lokale coalities rondom de eerste 1000 dagen zijn essentieel om de doelen van het actieprogramma te realiseren. Binnen de gemeente Beesel wordt dit de komende periode opgepakt door het een plek te geven in het nog vast te stellen lokaal jeugdbeleid. Passende kinderopvang Passende kinderopvang is bedoeld voor kinderen tot en met 5 jaar met een zorgvraag op te kunnen vangen in de reguliere kinderopvang in de gemeente Beesel. Dit doen we o.a. door deskundigheidsbevordering van de pedagogische medewerkers, ambulante diagnostiek en specialistische ondersteuning.

Ook voor 2023 continueren we dit vanuit de gedachten dat we inzetten op voorliggende voorzieningen in plaats van maatwerkvoorziening.

Programmabegroting 2023

31

GOAB/VVE Per 1 januari 2023 start de nieuw tranche onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) vanuit het rijk voor de periode 2023-2026. Deze periode ziet er op dit moment grotendeels op inhoud en budget hetzelfde uit als de periode 2019-2022. Per 2025 is het rijk voornemens om een andere bekostiging voor de kinderopvang in te voeren. Onbekend is welke gevolgen dit voor het budget en de dan geldende kind regelingen gaat hebben. In de stuurgroep VVE bestaande uit de gemeente, scholen en kinderopvangaanbieders, is eind 2022 de lopende GOAB-periode geëvalueerd en op basis van de uitkomsten wordt de komende periode ingezet op het beter in beeld krijgen van het taal ontwikkelaanbod; waar we dingen dubbel doen en welke hiaten zitten er. Ook wordt de in- en doorstroom in beeld gebracht met als doel het bereik en de kwaliteit verder te verhogen/vergroten. Hiernaast financieren we een gespecialiseerde leerkracht voor statushouders in het onderwijs vanuit de GOAB-middelen. Sociaal Medische Indicatie (SMI) De kind regeling SMI speelt in geval van een belastende thuissituatie of benodigde extra ondersteuning bij het aanleren van sociale vaardigheden en wordt afgegeven door een gezinscoach, als tijdelijke interventie zodat ouders wat meer lucht krijgen en zaken weer op de rails kunnen krijgen. Ook voor 2023 wordt deze lichte vorm van jeugdhulp voortgezet en gefinancierd via het Jeugdbudget.

Doel: Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving Subdoel: Dalen overgewicht/ roken/ middelengebruik: We volgen de lijn van het nationaal preventieakkoord en willen het aantal volwassenen en jeugdigen met overgewicht/ dat rookt laten dalen. Het stimuleren tot gezond gedrag doen we door de keuze gemakkelijk en vanzelfsprekend te maken Manifest “naar gelijke kansen op gezondheid” De kerntakendiscussie van de GGD heeft geleid tot het Manifest “naar gelijke kansen op gezondheid”. De focus uit het manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ is leidend voor de gemeenten en voor de GGD. In het manifest staan 2 maatschappelijke opgaven waaraan gemeenten met hun partners willen werken. • Vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid en • Het makkelijker maken van gezond leven. Gemeenten en GGD richten zich samen met andere betrokken of te betrekken partijen – op het realiseren van de ambities uit dit manifest. Dit doen we op de volgende drie manieren. A. Realiseren van een Doe Agenda onder het manifest Het manifest geeft richting maar heeft concrete vertaling nodig in taken, rollen en verantwoordelijkheden. Deze vertaling krijgt plaats in een doe agenda. B.

Focus voor de GGD: visie 2030 In de tweede plaats vraagt het manifest ook om aanscherping van de focus binnen de taken van de GGD. De GGD richt waar mogelijk binnen haar taken de focus op de twee centrale ambities uit het manifest (vergroten gelijke kansen en makkelijker maken gezond leven). C. Lokale uitvoeringsplannen Om de transparantie en lokale aansluiting te vergroten werkt de GGD een lokaal uitvoeringsplan per gemeente uit, als overzicht en sturingsinstrument voor gemeenten om specifieke keuzes in de uitvoering te maken. Rookvrije Generatie Eind 2018 is door 70 partners het Nationaal Preventieakkoord ondertekend. Het Nationaal Preventieakkoord richt zich op een gezonder Nederland in 2040 en heeft de speerpunten roken, overgewicht en alcoholgebruik. De gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Venlo en Venray, de GGD Limburg-Noord, PxZorg (Viecuri, Cohesie, Burgerkracht) en Synthese hebben samen een Regionaal preventieakkoord

Programmabegroting 2023

32

opgesteld. Hiermee kunnen we landelijke middelen aanvragen (€ 10.000 voor 2022 en € 10.000 voor 2023). Hier wordt vanuit de investeringsagenda nog extra budget gevraagd van de provincie. In de regio Noord-Limburg gaan we voor de rookvrije generatie. Dit doen we onder andere door in werkgroepen met partners te werken aan een rookvrije omgeving voor kinderen, een rookvrije zorg en een rookvrije start (richt zich op aanstaande ouders). Overgewicht JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht) De gemeente Beesel heeft een JOGG-regisseur. De JOGG-regisseur stimuleert lokale organisaties in het uitnodigen tot gezond gedrag en realiseren van een gezonde omgeving. Dit doen we onder andere door het faciliteren van sportverenigingen, uitnodigen tot bewegen in de openbare ruimte, gezonde kantines, aandacht voor bewegen bij de jongste jeugd (door de vakleerkracht bewegingsonderwijs en de buurtsportcoach), motorische screening, iedereen kan sporten en de leefstijlinterventie healthy heroes voor het speciaal onderwijs in de regio. COOL Voor tekst en toelichting over COOL zie programma 1 sport.

Doel: Mentale gezondheid: inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Subdoel: Eenzaamheid: We willen eenzaamheid bespreekbaar maken en bewustzijn realiseren. We willen dat mensen die eenzaamheid ervaren de mogelijkheid krijgen om hulp te zoeken Eenzaamheid Het ministerie van VWS heeft een landelijk actieprogramma 1 tegen eenzaamheid opgesteld. Hierin staat eenzaamheid beschreven als een groot en complex probleem. De 5 pijlers van de landelijke aanpak zijn: bestuurlijk commitment, een sterk lokaal netwerk, betrekken van inwoners, werken aan een duurzame aanpak en monitoring en evaluatie. Belangrijke aandachtspunten uit het actieprogramma zijn een lokale coalitie, signalering en een lokaal meldpunt. De gemeente Beesel heeft zich aangesloten bij dit landelijke programma. In 2023 willen we werk maken van de lokale coalitie. We constateren echter dat het wel essentieel is dat mensen (uit de coalitie) signalen van eenzaamheid ook ergens kwijt kunnen. We willen investeren in bewust worden, netwerken en signaleren. We gaan met partners in gesprek hoe we dit verder willen invullen en gebruiken hiervoor een gedeelte van het budget Beschermd Wonen voor het ontwikkelen van het voorliggend veld rondom eenzaamheid.

Subdoel: Dementievriendelijke samenleving: we willen een dementievriendelijke gemeenschap zijn, waarin begrip is voor mensen met dementie en zij zo lang mogelijk kunnen meedoen Werkgroep Beesel Dementievriendelijk Het aantal ouderen neemt de komende jaren toe. Steeds meer mensen worden geconfronteerd met dementie. We willen dat inwoners van onze gemeente bekend zijn met de ziekte dementie, deze herkennen en weten om te gaan met mensen met deze ziekte. Om dit te bereiken faciliteren we de werkgroep Beesel Dementievriendelijk. De werkgroep zet in op het vergroten van de bewustwording en kennis van dementie in de samenleving, door het bieden van laagdrempelige informatie, scholingen en activiteiten, met als doel dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid - zoals dementie - kunnen meedoen in de gemeenschap

Programmabegroting 2023

33

Subdoel: Mentale gezondheid: Maatwerkvoorzieningen met een focus op de normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en / of het netwerk van de inwoner. Meedoen en wonen – inwoners met onbegrepen gedrag Inwoners met onbegrepen gedrag kunnen meedoen in onze samenleving en worden hierbij op passende wijze ondersteund. Dit doen we samen met de andere gemeentes in Midden en NoordLimburg. In 2022 is de regiovisie meedoen en wonen 2022-2026 door de gemeenteraad vastgesteld. In 2023 werken we aan de hand van een regionale beleidsagenda de actiepunten verder lokaal uit. Zo zetten we in op preventie en onderzoeken we een uitbreiding in onze inloopvoorziening en zorgen we voor een goed netwerk en ketensamenwerking.

Subdoel: Maatwerkvoorziening: Voorzieningen met een focus op normaliseren en gericht op het versterken van eigen kracht en/of het netwerk van de inwoner Maatwerk Jeugd – Wmo Per 1 januari 2022 zijn we gestart met de nieuw ingekochte maatwerkvoorzieningen Jeugd, Participatie & Wmo. 2022 en 2023 zijn overgangsjaren waarbij we in gesprek gaan met inwoners om de ondersteuning om te zetten naar de nieuwe producten, de inkoop te evalueren en te herijken waar nodig. Hiernaast staat 2023 in het teken van het verder inbedden van de nieuwe inkoop bij bestaande programma’s als Vitaal en Gezond. Wmo Begeleiding – Dagbesteding We zetten de nieuw ingekochte trajecten vanuit Sturing en Inkoop in. Binnen deze maatwerkvoorzieningen is afgesproken dat, waar het kan, inwoners zoveel als mogelijk binnen eigen kracht, netwerk en/of informele zorg de oplossing laten vinden. Hier krijgen aanbieders ook zelf een actieve rol in per gemeente. In 2023 zullen we dit in gesprek met onder andere de aanbieders deze ontwikkeling verder vorm gaan geven zowel in de regio als lokaal. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang Zowel beschermd wonen als maatschappelijke opvang zijn door gedecentraliseerd in 2022 vanuit de centrumgemeente Venlo. De gemeente Beesel is sindsdien verantwoordelijk voor de uitvoering van deze taken. We ontvangen budget vanuit de centrumgemeente Venlo.

Het beschikbare budget dienen we in te zetten voor: Uitvoering, uren toegang Kosten voor maatwerk Ontwikkeling voorliggend veld Maatwerkvoorzieningen Jeugd In 2023 en verder gaan we door met de implementatie van de nieuw ingekochte producten Jeugd en monitoren we de effecten van de nieuwe inkoop. In 2022 heeft een aanbesteding voor segment 1 voor het domein Jeugd plaatsgevonden. (Segment 1 bestaat uit: opname vervangende behandeling en verblijf met behandeling Jeugd). Aan deze aanbesteding nemen 14 gemeenten in Noord- en MiddenLimburg deel. Het aanbestedingstraject moet leiden tot nieuwe contracten met zorgaanbieders voor dit segment per 1 jan 2023. Het is niet mogelijk om de mogelijke effecten voor de begroting 2023 en meerjarig te classificeren, daarom gaan we voor nu uit van het budget van 2022 plus indexering. Hervormingsagenda (arbitragemiddelen) In 2021 zijn Rijk en VNG het gedeeltelijk eens geworden over de hervorming van de jeugdtaken en de bijhorende middelen die hierbij nodig zijn (arbitragemiddelen). De Rijksoverheid wil flinke hervormingen, genoemd in de hervormingsagenda, in de jeugdzorg doorvoeren. Doelstellingen zijn: Beter en sneller zorg bieden Marktwerking voorkomen/terugdringen Perverse prikkels uit de Jeugdzorg te halen Winst van aanbieders aan te pakken Beperken van aantal jeugdzorgaanbieders.

Deze hervormingen moeten besparingen opleveren voor ons als gemeente. Deze besparingen zijn in de meerjarenbegroting opgenomen. In 2023 zullen we verder werken aan de doelstellingen genoemd

Programmabegroting 2023

34

uit de hervormingsagenda Jeugd, waarbij we wel een risico zien dat we de verwachte besparingen niet zullen realiseren. Reden zijn onder andere personeelsgebrek, wijzigingen bij huisartsen of een Rijk die verantwoordelijk is stappen te nemen. We monitoren de ontwikkelen en kunnen eventuele risico's opvangen vanuit de reserve transformatie Jeugd, Wmo en Participatie. Extra Rijksmaatregelen jeugd Hiernaast voert het Rijk een deel van de hervormingsagenda door, waar geen overeenstemming is tussen VNG en het Rijk, inclusief de verwachte besparingen. Voor de gemeente Beesel is dit meerjarig een korting van € 80.000 voor 2024, € 400.000 voor 2025 en € 400.000 voor 2026. Het Rijk staat garant voor deze besparing en zal compenseren als de maatregelen die zij treffen niet tot een besparing leiden bij gemeenten. Veilig Thuis We zien een toename in huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit betekent meer werk voor de Veilig Thuis-organisatie. Daarnaast is er een nieuw CAO voor de jeugdzorg vastgesteld wat inhoudt een verhoging van de personeelskosten. We moeten daarom de bijdragen voor Veilig Thuis voor 2023 bijstellen. De genoemde ontwikkelingen zijn ook van invloed op de crisishulp en jeugdreclassering en jeugdhulp. Jeugdreclassering/Jeugdbescherming/jeugdzorg plus Er is landelijk forse kritiek op de werkzaamheden van de Gecertificeerde instellingen (GI’s) en hun medewerkers.

Uit het recent rapport van Significant blijkt dat werk van de gecertificeerde instelling steeds complexer is geworden en dat de oude caseloadnormen hierdoor niet meer realistisch zijn. Het rapport pleit dan ook voor een aanzienlijke caseloadverlaging voor de medewerkers van de GI's. Om die redenen vragen de GI's voor de komende jaren flinke tariefsverhogingen van 10%. We moeten daarom de bijdragen voor de GI's voor 2023 en verder ophogen.

Doel: Lichamelijke gezondheid: in Beesel kunnen inwoners zo lang mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren Subdoel: Maatwerkvoorziening: Inwoners ervaren zo weinig mogelijk fysieke beperkingen in het dagelijks leven Valpreventie Een valongeval is de belangrijkste oorzaak van letsel bij ouderen. Met het oog op de vergrijzing zullen deze aantallen de komende jaren alleen maar toenemen. In juli 2022 is de samenwerkingsovereenkomst Health Impact Bond Duurzame Valpreventie Regio Noord-Limburg ondertekend. De gemeenten hebben in samenwerking met Zorgverzekeraar VGZ en CZ, het zorgkantoor en andere betrokken partners een programma opgezet met als doel om van 2022 – 2027: • Bewezen effectieve valpreventiemaatregelen uit te voeren bij 2.500 zelfstandig wonende 70+ers met een verhoogd valrisico. • Door uitvoering van het programma: o 2.200 valincidenten te voorkomen o 260 gezonde levensjaren te winnen o € 4,5 miljoen aan zorgkosten te besparen (zowel vanuit de Zorgverzekeringswet, Wet Langdurige Zorg en de Wet maatschappelijke ondersteuning) • Dit te realiseren vanuit een sluitend en integraal netwerk van valpreventie door betere samenwerking van professionals en vaste afspraken. • Te experimenteren met een zogenaamde health impact bond als duurzame integrale financieringsconstructie van preventie.

De gemeenten hebben een rol bij het coördineren van de lokale implementatie en in de terugbetaling aan de investeerders (uit de besparingen op zorg). Voor de gemeente Beesel is er door de valpreventie een bruto besparing berekend van € 17.116. We betalen over 5 jaar € 15.863 terug aan de investeerders. De netto-besparing bedraagt daarmee € 1.253. Deze beweging sluit aan bij het gedachtegoed om te investeren in preventie en gezondheid waardoor maatwerk niet nodig is.

Programmabegroting 2023

35

Subdoel: Mobiliteit vergroten Wensbus De wensbus is een voorliggende voorziening waarbij vervoer geregeld wordt door vrijwilligers. Op dit moment wordt de wensbus gefinancierd vanuit een subsidie uit de provincie en een eigen bijdrage van inwoners. Leerlingenvervoer Per 1 september hebben we een contract met de nieuwe aanbieder leerlingenvervoer. De komende jaren zullen zij het leerlingenvervoer voor ons uitvoeren. Onze Wmo-consulenten geven invulling aan de uitvoering van het leerlingenvervoer. Door deze ontwikkeling hebben we nu meer kennis aan tafel om met de ouders te zoeken naar mogelijkheden om de kinderen zo zelfstandig mogelijk te maken. Deze ontwikkeling is belangrijk door het groter wordende taxichauffeurs probleem wat landelijk speelt. Dit maakt ook dat we geen aanpassingen doen in de begroting naast een indexatie, terwijl er wel sprake is van een prijsstijging door de nieuwe inkoop en hoge indexatie. We houden hiernaast vinger aan de pols over de haalbaarheid van dienst. De focus ligt voor ons om het vervoer zo lang en kwalitatief als mogelijk te blijven leveren en ouders mee te nemen in het proces om gedeelde eigenaarschap te maken van dit probleem. Oud Maatwerkvoorzieningen Wmo De oude Wmo-maatwerkvoorzieningen zijn gericht op het vergroten van de mobiliteit. Hierbij valt te denken aan mobiliteitsvoorzieningen en woningaanpassingen.

Ook hulp in het huishouden valt hieronder die natuurlijk meerdere doelstellingen helpt te behalen. Hulp in het huishouden Bij hulp in het huishouden spelen 2 belangrijke zaken voor 2023 en verder: • We blijven doorgaan met het uitvoeren van de inkomenstoets hulp in het huishouden. De inkomenstoets helpt ons om met de inwoner het goede gesprek te voeren over wie waar verantwoordelijk voor is binnen het organiseren van ondersteuning. Er wordt aanvullend hierop landelijk gewerkt aan een advies vanuit het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport hoe we de hulp in de huishouding weer inkomensafhankelijk kunnen maken. Deze wordt in 2025 verwacht. • De verwachting is dat het handjestekort bij hulp in de huishouding verder zal toenemen. Als regio zijn we hierover met aanbieders in gesprek om een plan te maken hoe we zo lang mogelijk de noodzakelijke ondersteuning kunnen blijven bieden en wat alternatieven zijn. Hulpmiddelen Door stijgende grondstofprijzen en druk op vervoer is de verwachting dat de kosten van hulpmiddelen verder zullen stijgen. Binnen het contract van Noord-Limburg hebben we op dit moment een hoger dan gemiddeld herverstrekkingspercentage wat maakt dat we het budget voor nu nog niet bijstellen. Doelgroepenvervoer Voor het doelgroepen vervoer zijn we in voorbereiding van de aankomende inkoop periode van vervoer.

Hierin wordt onder andere de systematiek van afrekening voorbereid van zones naar kilometers zodat inwoners ook eerlijker kunnen bijdragen aan hun rit. De focus zal hiernaast net als bij het leerlingenvervoer gericht zijn op het taxichauffeurs tekort. Woningaanpassingen We volgen hierin nog steeds de afgesproken maatregelen uit het herstelplan. Waarbij deze afspraken wel verder onder druk komen door het tekort aan passende woningen. In de Woon-zorgvisie, die in het eerste kwartaal van 2023 wordt opgesteld, krijgt dit nadrukkelijk een plek.

Programmabegroting 2023

36

Doel: Sociaal economische status: In Beesel zijn inwoners financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving Subdoel: Armoede en schulden voorkomen: Voorkomen en tegengaan van armoede en schulden en het stimuleren van (financiële) zelfredzaamheid en (arbeids)participatie Sociale uitkeringen (Participatiewet, IOAW/ IOAZ/ LKS) Vanwege de verwachte toename van statushouders en de mogelijke instroom van andere doelgroepen in 2023 gaan we uit van een stijging van het aantal bijstandsgerechtigden met een uitkering op grond van de Participatiewet. Wat betreft de IOAW (Inkomensondersteuning Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte werkloze Werknemer) en IOAZ (dezelfde regeling voor zelfstandigen) heeft Beesel te maken met geringe aantallen uitkeringsgerechtigden. Bij de IOAW verwachten we een lichte daling van uitkeringsgerechtigden vanwege leeftijdsgerelateerde uitstroom naar AOW. Bij de IOAZ verwachten we een stabiel bestand en uitgavenpatroon. Ook bij verstrekkingen op grond van LKS (loonkostensubsidie) verwachten we een stabiel uitgavenpatroon (looncompensatie voor inwoners met een lagere loonwaarde dan 100%). Loonwaarde metingen De loonwaarde metingen ten behoeve van het bepalen van de hoogte van loonkostensubsidie besteden we in 2023 (evenals in 2022) uit aan Dariuz.

Dit doen we vanwege de benodigde specialistische kennis (kwetsbaar in eigen beheer) en daarmee de kwaliteitsgarantie die we hiermee aan zowel inwoner als werkgever kunnen bieden. Bijzondere bijstand Een wettelijke vorm van bijstand waar onze inwoner een beroep op kan doen indien er zich bijzondere en onvoorziene kosten voordoen die noodzakelijk zijn. Soms is het een eenmalige uitkering, verreweg het grootste deel van de lasten in Beesel zit de afgelopen jaren wat betreft bijzondere bijstand echter in (maandelijkse) kosten voor bewindvoering. Deze trend zet zich in 2023 door, hoewel er mogelijk een toename in aanvragen zichtbaar gaat zijn vanwege gestegen kosten van levensonderhoud. We zullen ook in 2023 elke aanvraag vanuit maatwerk behandelen en de juiste individuele afweging maken om te zorgen dat onze inwoner krijgt wat nodig is om in ieder geval in de basis van levensbehoefte te kunnen voorzien. Re-integratiemiddelen De afgelopen jaren zetten wij een steeds hoger percentage van onze re-integratiemiddelen in voor NUG-gers (Niet-Uitkeringsgerechtigden) én inwoners met een loonkostensubsidie die tevens begeleiding nodig hebben op hun werkplek. Ook op het zittend uitkeringsbestand worden reintegratiemiddelen ingezet, echter maakt de huidige arbeidsmarkt en de daling van ons uitkeringsbestand van de afgelopen jaren de uitgaven hierop lager.

In de totaalcijfers is deze verandering nauwelijks zichtbaar. In 2023 blijven we samen met onze partners (WSP – WerkGeversServicepunt, UWV en WAA) inzetten op maatwerk naar vermogen voor de burger die dit nodig heeft, mét en zonder uitkering. Sociale werkvoorziening WAA (Werkvoorzieningschap Aanvullende Arbeid) We passen de lasten voor de uitvoering van de sociale werkvoorziening (Wsw) aan op basis van de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) WAA, uitgaande van een onveranderde koers. Op dit moment loopt het onderzoek ‘Samen Verder’ naar de wijze waarop de samenwerking tussen de gemeenten en WAA een optimaal resultaat heeft voor de inwoners die afhankelijk zijn van ondersteuning bij het zoeken naar een passende werkplek. In 2022 loopt dit onderzoek en uitkomsten worden gedeeld. Op basis van de governance wijziging volgt in 2023 een aangepaste begroting GR WAA. Verwerking hiervan zal in de bestuursrapportage plaatsvinden.

Programmabegroting 2023

37

Armoederegelingen Ondanks maatschappelijke problematiek verwachten we dat de aanspraak op onze traditionele armoederegelingen in 2023 nog gelijk zal zijn als in de voorgaande jaren. Het betreft hier onze burgers die een beroep doen op de individuele inkomenstoeslag en minimabeleid. De individuele inkomenstoeslag is een jaarlijks aan te vragen tegemoetkoming in geval van minimuminkomen. Het minimabeleid is een bijdrage van € 175,00 per 18+ persoon aan participatie in de maatschappij in de breedste zin van het woord. Wat betreft minimabeleid 18- blijven we met Stichting Leergeld, Jeugdsport Fonds en Jeugdcultuur Fonds in gesprek over de inzet van eigen middelen en cofinanciering/sponsoring. Ook in 2023 blijven wij de collectieve zorgverzekering aanbieden aan onze inwoner. Het gaat hier om een aanvullend pakket bij CZ óf VGZ waaraan wij als gemeente Beesel per inwoner een bijdrage leveren. Wij verwachten hier geen noemenswaardige in- of uitstroom in 2023. De groep inwoners die op onze armoederegelingen een beroep doet, blijft de afgelopen jaren min of meer gelijk. De maatschappelijke problematiek (inflatie, hoge energiekosten etc.) heeft gedurende 2023 mogelijk invloed op de werkgelegenheid en kan in de jaren daarna leiden tot stijging van inwoners die een beroep doen op de traditionele armoederegelingen.

Preventieve Schulddienstverlening Per 1 januari 2021 is de WGS (Wet Gemeentelijke Schuldhulpverlening) gewijzigd. Vanaf die datum hebben gemeenten de mogelijkheid om gegevens van burgers met betalingsachterstanden vroegtijdig uit te wisselen met partijen als woningcorporaties, nutsbedrijven en zorgverzekeraars. Waar er, niet alleen in de gemeente Beesel, in de opstartfase nog veel uitdagingen waren, zien we een verbetering van dit proces in 2022. In 2023 verwachten wij nog meer resultaat van deze wetswijziging, waardoor schulden (en schuldenaren) nog eerder in beeld zijn bij onze gemeente en derhalve eerder en passend kunnen worden ondersteund. Budgetbeheer Inwoners die moeite hebben met hun financiële huishouding, kunnen vrijwillig gebruik maken van budgetbeheer. Hiermee voorkomen we dat schulden ontstaan of verder oplopen. Het gaat hier met name om kwetsbare inwoners, die zelfstandig onvoldoende grip op hun financiën kunnen houden. In 2023 willen we deze dienstverlening voortzetten, aangezien actuele maatschappelijke vraagstukken (energiekosten, inflatie, kosten levensonderhoud) deze vorm van dienstverlening onmisbaar maken. Om deze dienstverlening voort te zetten, zullen we het tijdelijk dienstverband van de medewerker budgetbeheer gaan omzetten naar een structureel dienstverband.

In 2022 zien we bij de inwoners die gebruik maken van budgetbeheer een toenemende uitdaging wat betreft besteedbaar budget. We verwachten dat die trend zich in 2023 voortzet. De resultaten van het onderzoek van de rekenkamercommissie naar doelmatigheid budgetbeheer (213a - advies nog niet bekend) nemen we uiteraard mee in de verdere ontwikkeling van de dienst budgetbeheer. Schuldhulpverlening Een verplichte vorm van dienstverlening. Inwoners met schulden die zij zelf niet kunnen oplossen, ondersteunen wij bij het oplossen of beheersbaar maken van de schulden. We verwachten in 2023 een toename van inwoners die hier gebruik van (moeten) maken vanwege de al eerdergenoemde actuele maatschappelijke vraagstukken, maar gaan er vooralsnog vanuit dit binnen het huidige team op te kunnen vangen. Burgerportaal Ten behoeve van onze dienstverlening richting de inwoner met een bijstandsuitkering nemen wij in de loop van 2022 een burgerportaal in gebruik. Het wordt eenvoudiger digitaal een aanvraag in te dienen, (bewijs-) stukken toe te voegen en eigen gegevens te wijzigen. Dit heeft ook een positieve uitwerking op de behandeltijd van een aanvraag en zorgt voor een efficiencyslag bedrijfsmatig gezien (fors kleinere fysieke poststroom). We geven het burgerportaal gefaseerd vrij en zullen dit in 2023 door ontwikkelen.

Programmabegroting 2023

38

Middelen Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) Laaggeletterdheid kent grote nadelen zoals werkloosheid, problemen met gezondheid, het goed kunnen omgaan met en op orde kunnen houden van de financiën en vaak ook taalachterstanden bij kinderen. Om ervoor te zorgen dat iedereen mee kan blijven doen in de samenleving is het van belang dit probleem aan te pakken. In 2022 is het meerjarig regionaal beleidsplan Laaggeletterdheid vastgesteld voor de periode 2022-2025. Deze (integrale) aanpak laaggeletterdheid is afgestemd op de behoeften van de doelgroepen in de gemeente Beesel. De komende jaren gaan we samen met partners aan de slag met de acties uit het bijbehorende uitvoeringsplan en realiseren we een verbetering in de basisvaardigheden en het voorkomen van laaggeletterdheid. Energie Een belangrijke factor om actief op in te zetten is energiearmoede. Daarvoor zijn in 2022 verschillende regelingen ontstaan. De eerste regeling heeft te maken met een geldelijke tegemoetkoming in de energiekosten. Het is niet meer voor iedereen mogelijk om de gestegen energieprijzen te betalen, laat staan te investeren in energiebesparende maatregelen. In 2022 hebben ca. 400 huishoudens met energiearmoede eenmalig € 1.300 directe compensatie via de gemeente ontvangen.

In een andere regeling wordt gekeken hoe huishoudens met de laagste inkomens tot besparende maatregelen kunnen overgaan, groot en klein. Voor dat laatste is een SPUK-uitkering beschikbaar gesteld door het rijk van ca. € 350.000 in 2022, die in 2023 afgewikkeld moet zijn. Kosten voor uitvoering en coördinatie komen ten laste van de uitkering zelf.

Subdoel: Inburgering: Inburgeringsplichtigen bereiken het voor hen hoogst haalbare taalniveau (liefst B1), in combinatie met een vorm van participatie (onderwijs, werk) Inburgering en statushouders Per 1 januari 2022 is de nieuwe Wet Inburgering in werking getreden. Regie en verantwoordelijkheid liggen bij de gemeente. Doel is om nieuwe inwoners zo snel mogelijk op een passende manier op weg te helpen naar het beheersen van taal, zelfredzaamheid en arbeids- en maatschappelijke participatie. Samen met welzijnspartners organiseren we de begeleiding van nieuwe inwoners zoveel mogelijk lokaal en dicht bij onze nieuwe inwoners. Twee van onze klantmanagers Werk, Inkomen & Zorg worden in 2022 geschoold op de Wet Inburgering. Gezien maatschappelijke ontwikkelingen in 2022 is onze verwachting dat de taakstelling (het aantal te huisvesten statushouders) voor 2023 groter wordt en daarmee mogelijk ook een grotere personele inzet vraagt. Vooralsnog is de verwachting dat we deze werkzaamheden binnen het huidige team op kunnen vangen.

Doel: Sociale leefomgeving: In Beesel voelen inwoners zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners, zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar Subdoel: Samen met verenigingen: Verenigingen zorgen ervoor dat mensen kunnen meedoen, ontmoeten en bewegen Burgerhulpverlening Binnen burgerhulpverlening is een dekkend netwerk van 21 AED’s en 228 geregistreerde burgerhulpverleners. We verzorgen jaarlijks herhalingslessen en opleidingen. De vrijwilligers bedanken we jaarlijks in een waarderingsavond. Herijking subsidiebeleid verenigingen Het subsidiebeleid voor alle verenigingen in de gemeente Beesel wordt herijkt. Dit doen we mede op basis van de nieuwe beleidsnota's Wmo/gezondheid, cultuur, Jeugd/gezondheid en sport. De herijking zal plaatsvinden in 2023 waarbij de nieuwe beschikkingen per 2024 ingaan. Combinatiefuncties Zie combinatiefuncties programma 1 sport.

Programmabegroting 2023

39

Vitale gemeenschappen Bosdael Met de zorggroep zijn we de samenwerking aangegaan om de gemeenschap rondom Bosdael vorm te geven. Hierin zijn we in verschillende werkgroepen aan de slag. Dit blijven we in 2023 en verder doorontwikkelen.

Subdoel: Minder mantelzorgers voelen zich overbelast: We willen dat mantelzorgers de zorg zo lang mogelijk kunnen volhouden en overbelasting van mantelzorgers voorkomen Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg Beesel We continueren de facilitering van het Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg Beesel. Het steunpunt is de basisfunctie in de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligerszorg. Hiermee zetten we in op de zelfredzaamheid van mantelzorgers en bevorderen we samenredzaamheid onder onze inwoners. In de uitvoering zoeken we hierin nadrukkelijk de samenwerking met netwerkpartners op.

Subdoel: Ontmoeting: Er is een toereikend aanbod aan algemene voorzieningen die bijdragen aan ontmoeting Open inloopvoorzieningen We vinden het belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen en elkaar weten te vinden voor hulp en ondersteuning. Ontmoeting draagt hieraan bij. We voorzien daarom in een netwerk van open inloopvoorzieningen (zonder indicatie), zo dicht mogelijk bij de inwoners en verbonden met andere activiteiten in onze kernen en ondersteunen vrijwilligersorganisaties, die activiteiten bieden die bijdragen aan een zinvolle dagbesteding voor onze inwoners door middel van subsidies. Hiermee bevorderen we de zelfredzaamheid en samenredzaamheid van onze inwoners en neemt de kwaliteit van leven toe. Open inlopen zien we als een basisvoorziening die in elke kern beschikbaar blijft. Vrijwilligers hebben een belangrijke rol in de dagelijkse uitvoering en worden ondersteund door professionals.

Subdoel: Veilige sociale leefomgeving: Inwoners hebben een gezonde en veilige sociale leefomgeving Opbouwwerk Met opbouwwerk investeren we in het versterken van de sociale basis en de bereidheid van buurten/wijken om zelf met oplossingen te komen, met als doel dat de vanzelfsprekendheid om je steentje bij te dragen in de eigen buurt of wijk onder inwoners daarmee wordt vergroot. Initiatieven voor en door de gemeenschap We vinden het belangrijk om initiatieven te steunen en gemeenschappen te laten bloeien. Kernoverleggen, niet-commerciële partijen, verenigingen en individuele inwoners met een mooi initiatief dat bijdraagt aan het welzijn van mensen en aan de ontwikkeling van een buurt of een wijk kunnen een beroep doen op de Regeling gemeenschapsinitiatieven. We ondersteunen goede ideeën met raad en daad (bijvoorbeeld een extra bankje in de natuur of een inpassing van een speeltuintje) en eventueel een financiële tegemoetkoming. Budgetten kernoverleggen voor eigen activiteiten in de kern Met de kernoverleggen zijn we structureel in overleg. In de afspraken is vastgelegd dat er budget beschikbaar is voor kernoverleggen. Met dit vaste bedrag geven de kernoverleggen (al dan niet gezamenlijk of in afstemming met elkaar) zelf invulling aan hun activiteiten en leveren jaarlijks achteraf een verantwoording over de besteding van de middelen.

De begrotingen worden getoetst aan de Regeling gemeenschapsinitiatieven. Daarnaast is aanvullend voor goede initiatieven extra (financiële) ondersteuning mogelijk middels de Regeling gemeenschapsinitiatieven en kunnen extra financiële hulpbronnen (zoals (euregionale) subsidies en fondsen) worden aangetrokken.

Programmabegroting 2023

40

Doel: Zorggebruik: In Beesel hebben we grip op ondersteuning Subdoel: Grip krijgen op het gebruik en de mate waarin ervaren wordt dat de geboden ondersteuning het gewenst effect heeft Toegang Onze gezinscoaches en Wmo-consulenten zijn bijgeschoold op de nieuwe inkoop en de manier van gespreksvoering die hierbij hoort. Zowel bij Jeugd als Wmo ligt de focus op het behalen van de resultaten en het SMART maken van de doelstellingen. Deze doelstellingen worden door de nieuwe inkoop beter geëvalueerd. We blijven de gezinscoaches inzetten als Praktijkondersteuner bij de huisarts om hiermee het aantal directe verwijzingen vanuit de huisartsen verder terug te kunnen dringen. Hier zullen we in 2023 actiever op gaan inzetten. Beschermd wonen en maatschappelijke opvang zijn na de decentralisatie belegd bij onze Wmoconsulenten, dit blijven we continueren in 2023 en verder. Beleid Het team met beleidsmedewerkers is nog niet op volle kracht. Door het niet vinden van geschikte kandidaten maken we op dit moment nog gebruik van inhuurkrachten. In het jaar 2023 gaan we verder met het zoeken naar de geschikte persoon op de geschikte plek. Dit doen we onder andere door een trainee op Jeugd te zoeken. Uitvoeren leerplicht Samen met de gemeente Peel en Maas en Venlo loopt er een aanbesteding voor een nieuw leerplicht registratiesysteem.

We verwachten dat deze aanbesteding in december 2022 wordt gegund en in 2023 wordt geïmplementeerd. Innovatie maatwerkvoorzieningen Bij het programma Sturing en Inkoop is met de regio afgesproken dat we ook gestructureerd aan innovatie moeten werken gezamenlijk met aanbieders van maatwerk. Wij zetten ons ervoor in dat deze innovatie verder gaat dan alleen de maatwerkvoorzieningen. We zoeken juist samenwerking met het voorliggend veld en gemeenschappen op. Er wordt € 25.000 gereserveerd uit de Reserve transformatie sociaal domein Jeugd, Wmo en Participatie. Regionaal beleidsplan Jeugd In het regionale beleidsplan Jeugd zijn afspraken gemaakt met alle regio gemeenten om innovatie vorm te geven. Deze innovatie wordt onder andere vorm gegeven door het voeren van pilots en het leren van elkaar tussen de gemeenten. Voorgesteld wordt deze innovatie afspraken te financieren uit de reserve transformatie Jeugd, Wmo en Participatie. Eigen bijdrage Wmo De inwoner betaalt een eigen bijdrage voor de ontvangen ondersteuning van de Wmo. De gemeente Beesel volgt hierin al jaren de landelijke lijn. Naar aanleiding van het abonnementstarief en de effecten van het herstelplan ontvangen we minder inkomsten. Dit is echter nooit budgettair aangepast. In deze begroting hebben we deze inkomsten reëel begroot.

MGR Noord Limburg De MGR (modulaire gemeenschappelijke regeling) zetten we in op de inkoop en het contractbeheer van onze contracten met aanbieders. Voor de gemeenschappelijke regelingen is bepaald dat we de begroting moeten volgen die jaarlijks aangeboden wordt. Samenhang organiseren in algemene/voorliggende voorzieningen We onderzoeken in 2023 hoe we de samenhang in algemene/voorliggende voorzieningen zoals welzijnswerk, jeugdwerk, ouderenwerk en algemene voorzieningen zoals het bibliotheekwerk en de informatie- en adviespunten, nog meer in samenhang kunnen organiseren. Dit moet, naast samenhang, leiden tot betere en efficiëntere dienstverlening aan onze inwoners. We reserveren eenmalig een budget van € 60.000 voor dit proces.

Programmabegroting 2023

41

Meest inclusieve gemeente van Nederland In 2023 gaan we #gewoonsamen voor de titel meest inclusieve gemeente van Nederland. Om dit te bereiken, zetten we eerst de stap om kleinere knelpunten te inventariseren. Daarnaast stellen we een structurele aanpak op samen met partners en de gemeenteraad. Om deze aanpak ook duurzaam te borgen, is het belangrijk partners en inwoners mede-eigenaar te laten zijn van dit proces. Kader 12: Om de inclusiefste gemeente van Nederland te worden organiseren we samen met partners een structurele aanpak. Hiervoor reserveren we € 60.000. Samenwerking Zorgkantoor en Zorgverzekeraar In 2021 hebben we regionaal een regiobeeld met elkaar opgesteld van waaruit we doelstellingen en activiteiten hebben geformuleerd. We gaan met deze doelstellingen en activiteiten verder in 2023 waarbij we ook naar aanleiding van het nieuwe zorgakkoord zullen toetsen of we nog steeds met het juiste bezig zijn. We bereiden een aantal pilots voor in de regio om zorg en ondersteuning over de wetgevingen heen te organiseren.

Doel: Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving Subdoel: Ruimte voor ontmoeten: we bieden ruimte voor ontmoeting in een gemeenschapshuis De Schakel en gemeenschapsfunctie kern Beesel Het toekomstbestendig maken van gemeenschapshuis De Schakel en het borgen van de gemeenschapsfunctie in de kern Beesel maakt onderdeel uit van het programma maatschappelijk vastgoed. Zie hiervoor de paragraaf Programmabureau. U bent als raad via een raadinformatiebrief geïnformeerd over de laatste stand van zaken. We starten, vooruitlopend op de uitkomsten van dit programma, met de verduurzaming van de Schakel door het plaatsen van zonnepanelen. Overige verduurzamingsmaatregelen bekijken we in relatie tot het toekomstscenario. Programma herhuisvesting basisschool Beesel Voor verdere informatie verwijzen we u door naar de paragraaf 'Programmabureau'

Subdoel: Ruimte voor onderwijs: we bieden goede huisvesting voor onze scholen Onderwijshuisvesting basis en voortgezet onderwijs Er wordt een huisvestingsprobleem ervaren bij de Triolier door een groei in aantal leerlingen. Voor het jaar 2023 vangen we dit probleem op door beweeglessen in het Anker te organiseren. Er zijn hierover financieringsafspraken gemaakt tussen 't Anker, Triolier, Bommeltrein en de gemeente. Hiernaast zullen we in 2023 werken aan een Visie integrale Kind centra en gebruiken we deze kaders inclusief regelgeving om tot een definitieve oplossing te komen voor de komende jaren.

Subdoel: Ruimte voor sport en bewegen: we zetten ons in voor een ruimte die uitnodigt tot bewegen Kwiek-beweegroute Toelichting hebben we reeds benoemd onder programma 1 sport Sportaccommodaties Toelichting hebben we reeds benoemd onder programma 1 sport

Programmabegroting 2023

42

Subdoel: Toegankelijkheid: we houden er rekening mee dat de fysieke buitenruimte en activiteiten zo toegankelijk mogelijk zijn voor mensen met fysieke beperkingen VN-verdrag De gemeente heeft de taak om alle openbare en maatschappelijke ruimtes toegankelijk te maken voor iedereen. We hebben op onze eigen panden de afgelopen jaren advies gevraagd van de GGB (Gemeentelijk Gehandicaptenplatform Beesel) en aanpassingen gedaan waar nodig. Voor 2023 en verder zullen we verder aandacht vragen en toetsen op toegankelijkheid. Dit zal ook verder uitgewerkt worden in de Omgevingsvisie.

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Samenkracht

Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2021 2022 2023 2024 2025 2026

Lasten Veerkracht

1.119

1.160

910

924

887

895

725

664

55

46

50

52

Mentale gezondheid

4.098

5.011

5.908

5.691

5.405

5.171

Lichamelijke gezondheid

3.108

3.381

2.591

2.616

2.651

2.684

Sociaal-economische status

5.898

6.119

5.607

5.682

5.753

5.734

612

612

798

801

805

810

2.051

2.418

3.037

2.831

2.860

2.905

553

536

596

545

517

517

18.163

19.900

19.501

19.134

18.928

18.768

Veerkracht

439

498

332

282

282

282

Leefstijl

16

10

10

0

0

0

Mentale gezondheid

29

205

207

208

208

208

Lichamelijke gezondheid

148

159

144

144

144

144

3.250

3.287

3.105

3.116

3.116

3.116

Sociale leefomgeving

31

50

0

0

0

0

Zorggebruik

0

15

0

0

0

0

Fysieke omgeving

29

30

30

30

30

30

3.942

4.254

3.829

3.780

3.780

3.780

-14.221

-15.646

-15.673

-15.354

-15.149

-14.988

Leefstijl

Sociale leefomgeving Zorggebruik Fysieke omgeving Totaal Lasten Baten

Sociaal-economische status

Totaal Baten Geraamd resultaat

Programmabegroting 2023

43

Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Saldo t/m 1e berap 2022*

-14.863

-14.886

-14.893

-14.888

Mutaties begroting 2023**

-810

-469

-256

-100

-15.673

-15.354

-15.149

-14.988

Geraamd resultaat * Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting

Hieronder geven we een toelichting op de posten met een mutatie > € 25.000. Doelenboom binnen de diverse doelen in prog 2 hebben verschuivingen van budgetten plaatsgevonden. Dit levert binnen diverse doelen voor en nadelen op. Per saldo is dit binnen programma 2 neutraal. Personeel (P) formatie (programma 2: nadeel € 100.000) Het P-budget en inhuur van medewerkers wordt aan het einde van programma Overhead verder toegelicht. Het P-budget bestaat uit een autonome correctie (voordeel € 10.000) en nieuwe personele wensen (nadeel € 110.000). De wensen bestaan uit: • Gedragswetenschapper De kosten van de gedragswetenschapper van € 65.000 worden in 2023 gedekt uit het GOABbudget. • Medewerker budgetbeheer De kosten van de medewerker budgetbeheer bedragen € 45.000. Personeel inhuur (programma 2: nadeel € 47.000) Binnen programma 2 zijn in 2022 drie medewerkers ingehuurd. Deze contracten lopen nog enkele maanden door in 2023. Het betreft de functies: • Beleidsmedewerker Jeugd De kosten van de beleidsmedewerker Jeugd voor 2023 bedragen € 51.000. Deze functie is zichtbaar in het nadeel van € 47.000 in programma 2. • Beleidsmedewerker Sociaal domein De kosten van de beleidsmedewerker Sociaal domein voor 2023 bedragen € 51.000. Deze kosten worden gedekt uit de zogenaamde knelpuntenpot voor personeel. Het gaat om vervanging en opvang wegens ziekte en zwangerschapsverlof.

• Opgave-manager De kosten van de opgave-manager voor 2023 bedragen € 30.000. Deze kosten worden gedekt uit de zogenaamde organisatiereserve.

Doel: Veerkracht: Inwoners van Beesel kunnen veilig opgroeien/ leven en met veranderingen, tegenslag en uitdagingen omgaan Welzijnswerk (nadeel € 179.000 in 2024) Het budget van Welzijnswerk wordt vanaf 2024 structureel bijgeraamd met € 179.000. Dit budget indexeren we meerjarig vervolgens steeds met 3%. Hierdoor wordt het bedrag in 2025 € 190.256 en in 2026 € 201.356. Welzijn op Recept (nadeel € 15.000 vanaf 2024) In 2022 en 2023 wordt Welzijn op Recept gefinancierd vanuit het project Burgerparticipatie en positieve gezondheid in de huisartsenzorg (regiodeal). Voor de continuering van deze laagdrempelige ondersteuning nemen we vanaf 2024 structureel € 15.000 op. Gedragswetenschapper Onder de tabel ‘Wat mag het kosten?’ in programma 2. staat de gedragswetenschapper oftewel de gedragsdeskundige vermeld. Deze medewerker spant zich in om het doel veerkracht te realiseren. Gezinscoaches moeten bij bepaalde besluiten een gedragsdeskundige raadplegen.

Programmabegroting 2023

44

We hebben er in 2022 voor gekozen om deze in dienst te nemen voor een bepaalde tijd. Aangezien de taken van deze medewerker verplicht zijn, is er budget voor de komende jaren begroot.

Doel: Leefstijl: Inwoners van Beesel kiezen voor een gezonde leefstijl, hebben een gezond gewicht en kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving Binnen dit doel hebben we geen afwijkingen > € 25.000.

Doel: Mentale gezondheid: inwoners van Beesel hebben een goede mentale gezondheid en voelen zich gelukkig. Inwoners met psychische kwetsbaarheid kunnen meedoen in de samenleving Eenzaamheid (per saldo neutraal) We labelen binnen het budget beschermd wonen een bedrag van € 50.000 voor 2023 voor een plek waar mensen signalen kwijt kunnen en voor laagdrempelige ondersteuning van mensen met eenzaamheid. Dit bedrag ramen we bij op het budget Eenzaamheid. Vanaf 2024 nemen we dit mee in de keuzen rondom invulling van het welzijnswerk. Maatwerkvoorzieningen Jeugd Hervormingsagenda (Arbitrage) In de kadernota hebben we bij kader 3 aangegeven dat we de voorliggende korting voor het jeugdbudget voor 2023 en verder handhaven. Het jeugdbudget wordt verlaagd met € 299.000 in 2023, € 370.000 in 2024, € 456.000 in 2025 en € 768.000 in 2026. Het Rijk kort ons namelijk op het budget met deze bedragen. Als gemeente dienen we invulling te geven aan de hervormingsagenda die ten grondslag ligt aan deze korting. Op dit moment zien we risico's dat de acties uit de hervormingsagenda beperkt gehaald gaan worden in de gemeente Beesel (mede ook door externe factoren). Hierin zijn we niet uniek. Deze risico's zien alle gemeenten.

Daarnaast loopt er in de regio voor 2023 een nieuwe aanbesteding op segment 1 (Behandeling met verblijf en ambulante behandeling) als laatste onderdeel van de nieuwe sturing en inkoop. Het is nog niet mogelijk om de mogelijke effecten voor de begroting 2023 te classificeren. Het eventuele risico kunnen we opvangen vanuit de reserve transformatie Jeugd, Wmo en Participatie. Bedragen x € 1.000 Besparing Jeugdzorg o.b.v. hervormingsagenda

2023 299

2024 370

2025 456

2026 768

Extra Rijksmaatregelen jeugd Nieuw in deze begroting zijn de besparingen op de jeugdzorg die het gevolg zijn van Rijksmaatregelen en waarvoor het Rijk garant staat. Bedragen x € 1.000 2023 2024 Aanvullende 0 80 maatregelen door het Rijk t.a.v. de Jeugdzorg Bovenstaande is verwerkt in de begroting

2025 400

2026 400

Totaal budget Jeugd Op het totaal budget van Jeugd betekent dit dat we een besparing tegemoet gaan van € 1.168 milj. in 2026. Dit totale begrote budget voor Jeugd waar deze bezuiniging betrekking op heeft is € 4.655 milj. de verwachting van het Rijk is dus dat we door bovenstaande bezuinigingen door te voeren ongeveer 25% stapsgewijs zullen gaan bezuinigen in onze uitgaven.

Programmabegroting 2023

45

Jeugdbescherming, Jeugdreclassering, Jeugdzorgplus en Crisiszorg, aangepaste verdeelsleutel (voordeel € 26.000) De regionale verdeelsleutel is aangepast. Dat geeft voor ons een voordeel van € 26.000. Nieuwe afspraken Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (nadeel € 74.000 in 2023 waarvan € 25.000 uit de reserve transformatie Jeugd, Wmo en Participatie en structureel nadeel vanaf 2024 € 49.000) Er zijn nieuwe afspraken gemaakt met Jeugdbescherming en Jeugdreclassering vanuit ontwikkelingen uit de cao. Dit leidt tot een prijsstijging. Met deze prijsstijging zijn afspraken gemaakt om het totaal aantal casussen in te perken om de prijsstijging te voorkomen. Gezien hier het effect nog niet kenbaar van is, wordt gevraagd om in 2023 het budget op te hogen met € 74.000 waarvan € 25.000 uit de reserve transformatie Jeugd, Wmo en Participatie en vanaf 2024 structureel op te hogen met € 49.000. Indexering maatwerkvoorzieningen Jeugd (nadeel € 169.000) We indexeren de maatwerkvoorzieningen Jeugd bovenop de huidige index met het voorlopige OVApercentage (Overheidsbijdrage in de Arbeidskostenontwikkeling) van 2023. Indexering Wmo (nadeel € 38.000) We indexeren de maatwerkvoorzieningen Wmo bovenop de huidige index met het voorlopige OVA percentage van 2023.