Bijlage 1, Programmabegroting 2022-2025.pdf
Tekst van het document
Om bovenstaande ambitie te bereiken, streeft regio Noord-Limburg naar een vitale toeristische sector die de sociaaleconomische motor is en blijft voor de regio. De kern van de visie op de vrijetijdseconomie is dat Noord- Limburg in 2025 het belangrijkste en meest aantrekkelijke verblijfsrecreatiegebied van Limburg is voor de ´short break´ vakantiemarkt met een sterk en vitaal fijnmazig netwerk van kleine- en grootschalige dagrecreatieve voorzieningen in een straal van 60 autominuten. Met vijf actielijnen (vitale verblijfsrecreatie, vitale dagrecreatie, vrijetijdslandschap, crossovers, regiomarketing) wordt de economische beweging aangejaagd. De gemeente Beesel levert aan dit programma een actieve bijdrage, financieel en met inzet van personeel, samen met onze ondernemers en partners uit de sector. Regionale projecten, die in dit kader worden opgezet, kennen een duidelijke meerwaarde voor de toeristische en recreatieve sector in onze gemeente. Verdieping in het spoor van de Draak In 2022 bevinden we ons in de eindfase van onze visie ‘In het spoor van de Draak’. We gaan onze visie verdiepen en samen met de beleidsvelden Cultuur en Economie uitbreiden. We willen hiermee inspelen op actuele ontwikkelingen in de sector als ook kwaliteitskaders aanbrengen voor het recreatieve en toeristische (verblijfs-)aanbod.
Long Course Weekend Holland - Beesel In 2019 heeft de raad ingestemd met het concept van het Long Course Weekend Holland – Beesel (LCW) en zijn hierbij een samenwerking aangegaan met Extra Leisure voor de uitvoering daarvan. Na twee edities in 2019 en 2020 vindt de derde editie plaats in 2022. Om het LCW optimaal te positioneren en van impact te laten zijn op onze gemeente zetten in op de volgende zaken:
Programmabegroting 2022
20
•
•
•
Stimulering breedtesport: we organiseren voorafgaand aan het evenement een LCW Kids voor alle basisscholen uit onze gemeente. We werken hiervoor samen met de Nederlandse Triathlonbond (NTB) en het Limburg Triathlon Platform (LTP). We stimuleren de verenigingen en inwoners om mee te doen aan het evenement. We ondersteunen verenigingen die trainingen aan willen bieden aan beginnende sporters. Verenigingen dragen ook op andere manieren bij. Zo worden verenigingen betrokken bij de organisatie van het evenement en kunnen hiermee hun clubkas spekken en daarmee bedrijvig en gezond blijven. Recreatie & Toerisme: we bieden ondernemers de mogelijkheid om hun onderneming te promoten / aan te sluiten bij de atletengids of website. We zorgen samen met Extra Leisure voor aansprekende routes door onze gemeente. We laten het hardloopevent door alle kernen uit onze gemeente lopen. Andere beleidsvelden: we werken nauw samen binnen het cultuurbeleid, gericht op het thema Cultuur & Educatie. Met het project de Blits! laten we kinderen posters ontwerpen voor het evenement. Ook is het thema Gezondheid belangrijk bij een sportief evenement. We gaan voor een Rookvrij en een gezond evenement. De organisatie Extra Leisure houdt rekening met onze visie op Afval & Duurzaamheid. Communicatie & Marketing kan met dit evenement goed ingezet worden.
De gemeente Beesel komt meermaals terug op social-media richting Wales, België, Mallorca en Australië.
Evaluatie LCW Na de editie van 2022 vindt in 2022 een evaluatie plaats van het Long Course Weekend Holland Beesel. Onderdelen van deze evaluatie zijn onder andere de aantallen deelnemers/bezoekers, de bijdrage aan de lokale economie, de uitstraling van het evenement en de bredere impact van dergelijke onderscheidende evenementen. We houden daarbij het afwegingskader van de provincie Limburg als leidraad aan. De evaluatie bepaalt de keuze voor de toekomst van onderscheidende sportevenementen in onze gemeente.
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Beleven
Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting 2020 2021 2022 2023 2024 2025
Lasten Sport
881
965
923
864
865
867
Kunst, cultuur en erfgoed
415
415
290
357
232
233
Recreatie en toerisme
296
229
205
200
200
201
1.592
1.608
1.418
1.421
1.298
1.300
Sport
167
203
171
161
141
141
Kunst, cultuur en erfgoed
19
6
19
0
0
0
Recreatie en toerisme
5
3
5
5
5
5
191
212
194
165
145
145
-1.400
-1.396
-1.224
-1.255
-1.153
-1.155
Totaal Lasten Baten
Totaal Baten Geraamd resultaat Verloop begrotingssaldo x € 1.000 Beleven
Begroting 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Saldo t/m 1e berap 2021*
-1.385
-1.334
-1.367
-1.367
Mutaties begroting 2022**
161
79
214
212
-1.224
-1.255
-1.153
-1.155
Geraamd resultaat
Programmabegroting 2022
21
* Reeds door de Raad vastgesteld ** Mutaties toegelicht in deze begroting In programma 1 kennen we voor de meerjarenbegroting 2022 een aantal beleidsoverstijgende wijzigingen. Hierna worden per beleidsterrein de financiële wijzigingen weergegeven. Herijking subsidiebeleid verenigingen sport en cultuur (vanaf 2023 voordeel € 11.000, vanaf 2024 € 28.000) In 2022 wordt het subsidiekader voor alle verenigingen in de gemeente Beesel herijkt. Dit geldt voor sportverenigingen, cultuurverenigingen, jeugdverenigingen en maatschappelijke verenigingen. Het doel is subsidies aan verenigingen in balans met elkaar te brengen, stapeling van subsidies weg te halen, als onderdeel van een brede herijking van subsidies aan verenigingen. In de herijking nemen we ook de inzet van verenigingsondersteuning en alle andere ondersteunende maatregelen voor verengingen mee. Middelen Combinatiefuncties (vanaf 2023 voordeel € 30.000) De gemeente Beesel heeft de afgelopen jaren ingezet op de zogenaamde combinatiefunctionarissen. De combinatiefuncties worden voor 40% uit rijksmiddelen en voor 60% uit gemeentelijke middelen gefinancierd. De combinatiefunctionarissen, met verschillende aandachtsgebieden, zetten zich in op het gebied van gezondheid, beweging, sport(onderwijs), muziek- en cultuur(onderwijs).
Voor de combinatiefunctie buurtsportcoach en muziekcoach is sprake van financiële bijdrage door partners, zoals onderwijs, verenigingen en kinderopvang. Voor de combinatiefuncties cultuurcoach is geen sprake van een financiële bijdrage van partners. We zetten daarom in op een bijdrage vanuit onderwijs. De functie van de buurtsportcoaches wordt compacter en we werken toe naar een versmelting met de JOGGregisseur. We organiseren hiermee de ondersteuning vanuit de gemeente richting onderwijs en gemeenschap efficiënter in, waarbij verantwoordelijkheden meer in het onderwijs worden belegd. Voor het totaal levert dit een besparing op van € 30.000 vanaf 2023. De cofinanciering door gemeenten en partners is een voorwaarde om vanaf 2023 in aanmerking tot komen voor Rijksmiddelen.
Sport Budget doorontwikkeling Sport (voordeel € 20.000 in 2022, meerjarig € 30.000) Het budget doorontwikkeling sport wordt in 2022 met € 20.000 verlaagd en vanaf 2023 een structurele verlaging met € 30.000. Vanaf 2023 is daarmee € 50.000 nog beschikbaar voor doorontwikkeling sport. In de nieuwe nota sportbeleid worden in 2022 de beleidsmatige consequenties vertaald. Vernieuwen fietsenstalling sportcentrum de Schans Voor het vernieuwen van de fietsenstalling en de inrichting daarvan, ramen we een krediet van € 39.000.
Kunst, cultuur en erfgoed Subsidieregeling Talentontwikkeling opheffen (budgettair neutraal) Voor de subsidieregeling Talentontwikkeling was voor 3 jaar € 150.000 beschikbaar. Hier zijn de projecten Magic-O-Metal en Talentontwikkelingsprogramma Popmuziek The Rockstation uit gefinancierd. Hiervoor is ter dekking de reserve gemeenschapsinitiatieven aangewezen. De resterende € 25.000 zijn niet door aanvragen geclaimd en worden derhalve niet aangesproken. Het opheffen van deze regeling is budgettair neutraal (dekking uit een reserve). Tegelijkertijd blijft het werkbudget cultuur / de subsidieregeling cultuur beschikbaar voor goede, innovatieve culturele projecten. Subsidieregeling Blie in Beesel opheffen (voordeel € 22.000) Vanaf 2022 wordt de subsidieregeling Blij in Beesel opgeheven en het budget afgeraamd. De reden is dat we diverse regelingen hebben op het gebied van gemeenschapsinitiatieven. De reserve gemeenschapsinitiatieven blijft beschikbaar voor gemeenschapsinitiatieven.
Programmabegroting 2022
22
Subsidieregeling Investeringssubsidies opheffen (voordeel €11.000) De subsidie investeringssubsidies komt per 2022 te vervallen. We ramen het budget met € 11.000 af. We ramen het budget met € 11.000 af. Hierbij is rekening gehouden met reeds gemaakte afspraken en beschikkingen. Onderhoud Kunstwerken (voordeel € 12.000) Het onderhoud aan kunstwerken in de openbare ruimte wordt uitgevoerd door een externe organisatie. We beleggen het tweejaarlijkse onderhoud bij de gemeentelijke buitendienst. Eventuele incidentele kosten, door bijvoorbeeld reparatie, worden incidenteel gedekt. Dit levert een besparing op van € 12.000 in 2022. Daarnaast vervalt de voorziening onderhoud ten gunste van de investeringsreserve (stand ultimo 2021 € 18.831). Draaksteken (neutraal, kosten dekken we uit Investeringsreserve) Voor de voorbereiding op het Draaksteken hebben we in 2022 € 25.000 geraamd. In 2023 ramen we voor het Draaksteken € 125.000. Dit dekken we uit de investeringsreserve.
Recreatie en toerisme Bijdrage actieplan vrijetijdseconomie (nadeel € 12.500) Op basis van eerder gemaakte afspraken met de regio en besluitvorming van de Raad in 2017 nemen we een bedrag op om te kunnen bijdragen aan het regionale Actieprogramma Vrijetijdseconomie (2018-2025) te kunnen voldoen. We ramen structureel € 12.500. Long Course Weekend Holland - Beesel (budgettair neutraal - dekking uit de reserve) Voor het LCW hadden we meerjarig een bedrag van € 40.000 geraamd met dekking vanuit de Investeringsreserve. Op basis van de evaluatie 2022 bepalen we of en hoe we doorgaan met grote onderscheidende sportevenementen. We willen niet vooruitlopen op deze totaalafweging en ramen daarom het begrote bedrag af. Omdat de dekking uit de investeringsreserve kwam is dit een budgettair neutrale aframing. In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen: Bedragen x € 1.000 Investering
Nut
Begroting 2022 39
Begroting 2023
Begroting 2024
Begroting 2025
Dekking
Fietsenstalling de E1 Kaplst in Schans expl. E1: Economisch nut E2: Economisch nut waarvoor ter bestrijding van de kosten een heffing kan worden geheven M: Maatschappelijk nut
Programmabegroting 2022
23
Programma 2. Samenkracht Wat willen we bereiken? We streven, zoals benoemd in onze kadernota sociaal domein, naar een samenleving waarin alle inwoners zich thuis voelen, zelfredzaam zijn en naar vermogen kunnen meedoen en waarin jeugdigen gezond en veilig kunnen opgroeien. Een inclusieve samenleving, waarin inwoners oog hebben voor elkaar en waar eenzaamheid en uitsluiting zoveel als mogelijk wordt tegengegaan. De omgeving is, fysiek en sociaal, zo ingericht dat iedereen kan meedoen en gebruik kan maken van de beschikbare voorzieningen. Samen zorgen we er zo voor dat ondersteuning in de juiste balans en betaalbaar blijft. Samengevat willen we het volgende bereiken: • Samenredzaamheid We willen een samenleving waarin inwoners oog voor elkaar hebben. • Zelfredzaamheid We willen dat inwoners zelfstandig hun leven kunnen leiden en hun eigen problemen oplossen, indien nodig met de juiste ondersteuning of hulp van anderen. • Kwaliteit van leven We willen dat inwoners een goede gezondheid ervaren en gelukkig zijn. Positieve Gezondheid We omarmen het principe van Positieve Gezondheid: het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van sociale, fysieke en emotionele uitdagingen in het leven. We gaan daarbij uit van mogelijkheden in plaats van onmogelijkheden. Het gaat om wat iemand kan, belangrijk vindt en zou willen veranderen.
Samen met partners en inwoners willen we om de inwoner met een (ondersteunings-)behoefte staan. Hierbij doet iedereen wat nodig is. Om deze visie te bereiken zetten we in op de beweging ( transformatie) door: • normaliseren, we richten ons niet op de problemen maar op de kansen. Als er ondersteuning nodig is moet deze zo eenvoudig mogelijk en dichtbij de inwoner georganiseerd worden; • voorkomen van problemen door inzet van preventie en vroegsignalering; • doorontwikkeling van een stevige sociale basis zodat er op de juiste manier op-en afschaling van ondersteuning plaats kan vinden. Hierbij is het belangrijk scherp te houden welk effect de inzet in de brede sociale basis heeft op de specialistische ondersteuning; • integraal beleid, de transformatieopgave is breed en veelomvattend, integraliteit is nodig omdat veel zaken binnen het sociaal domein in het dagelijks leven op elkaar inhaken. Radermodel Sociaal Domein Voor de kaderstelling en beleidsontwikkeling binnen het Sociaal Domein maken we gebruik van het Radermodel. Uitgangspunt van dit model is dat de gezondheid van inwoners wordt bepaald door verschillende factoren, de zogenaamde gezondheidsraderen (onze beleidsknoppen). Het Radermodel sluit daarmee aan bij het concept van Positieve Gezondheid.
Programmabegroting 2022
24
In onderstaande tabel staat per beleidsknop ons hoofddoel. In beleidsnota's worden deze hoofddoelen geconcretiseerd. Beleidsknoppen Hoofddoel Veerkracht Inwoners kunnen veilig opgroeien/leven en met veranderingen tegenslag en uitdagingen omgaan. Leefstijl Inwoners kiezen voor een gezonde leefstijl. Mentale gezondheid Inwoners hebben een goede mentale gezondheid. Lichamelijke gezondheid Inwoners kunnen zo lang als mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren. Fysieke leefomgeving Inwoners voelen zich veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen. Sociaal Economische Status (SES) Inwoners zijn financieel zelfredzaam en doen naar vermogen mee in de samenleving Sociale leefomgeving Inwoners voelen zich veilig. Er is verbinding tussen inwoners. Zij gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar. Zorggebruik Ondersteuning is betaalbaar en beschikbaar voor inwoners die dat nodig hebben en heeft het gewenst effect. In de paragraaf "wat gaan we ervoor doen?" beschrijven we per beleidsterrein hoe we met deze doelen aan de slag gaan.
Wat gaan we ervoor doen? Binnen het programma Samenkracht zijn voor 2022 een aantal sociaal domein overstijgende zaken belangrijk, waarop wordt ingezet. Sturing en Inkoop (zorggebruik) Per 1 januari 2022 sluiten zeven gemeenten in de regio Noord-Limburg nieuwe contracten af met aanbieders in het sociaal domein. Het gaat daarbij om aanbieders die diensten verlenen in onze regio binnen de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), Jeugdwet of Participatiewet. Dit wordt vormgegeven binnen het project ‘Sturing en Inkoop’. Als regio willen we hiermee zorgen voor goede maatwerkvoorzieningen, van hoge kwaliteit, tegen een reële prijs en meer grip op het sociaal domein door scherper te sturen. In 2022 staat de implementatie van de nieuwe werkwijze en de monitoring van de nieuwe contracten centraal. De MGR Sociaal Domein Noord-Limburg (MGR SDLN) en gemeenten monitoren de beoogde afvlakking van de zorgkosten. De uitvoeringskosten van de MGR SDLN stijgen hierdoor. We ramen hier structureel meer middelen voor als bijdrage vanuit de gemeente Beesel. Cliëntbeleving Gemeenten zijn verplicht om cliëntbeleving te meten. In januari 2021 is gestart met het zogenoemd continue meten.
Dit betekent dat we tevredenheid van onze inwoners over de gemeentelijke toegang van Wmo en Jeugd en de dienstverlening van gecontracteerde aanbieders van Wmo en Jeugdhulp maandelijks bevragen in plaats van op één moment per jaar. Het voordeel van continue meten is dat de tijd tussen het moment van bevragen en het keukentafelgesprek of de hulpverlening/ondersteuning aanzienlijk korter is. Het cliëntbelevingsonderzoek bestaat uit twee delen. We vragen inwoners na het keukentafelgesprek naar hun ervaringen met de gemeentelijke toegang (deel 1). Deel 2 betreft de dienstverlening van de aanbieder. De resultaten gebruiken we voor zowel beleidsontwikkeling als uitvoering. We informeren de gemeenteraad, net als ieder jaar, in 2022 over de resultaten. Adviescommissie Sociaal Domein De Adviescommissie sociaal domein bestaat uit tien leden en een onafhankelijk voorzitter en adviseert het college gevraagd en ongevraagd op thema's binnen het sociaal domein. We continueren de facilitering van de commissie in 2022.
Wmo De Wet maatschappelijke ondersteuning heeft als doelstelling om mensen zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen en te laten meedoen binnen de (lokale) samenleving. Wij bieden
Programmabegroting 2022
25
maatschappelijke ondersteuning passend bij de ondersteuningsvraag van de inwoner. Met het Wmobeleid richten we ons op de volgende beleidsknoppen: Beleidsknoppen Veerkracht
Mentale gezondheid Lichamelijke gezondheid Sociale leefomgeving
Zorggebruik
Hoofddoel Subdoel Inwoners kunnen veilig Oplossingen worden zoveel mogelijk op opgroeien/leven en met eigen kracht of binnen het eigen netwerk veranderingen tegenslag en gezocht. uitdagingen omgaan. Inwoners hebben een goede mentale Inwoners met psychische kwetsbaarheid gezondheid. kunnen meedoen in de samenleving. Inwoners kunnen zo lang als mogelijk Inwoners ervaren zo weinig mogelijk dagelijkse activiteiten uitvoeren. beperkingen in het dagelijks leven. Inwoners voelen zich veilig. Er is Inwoners weten elkaar sneller en verbinding tussen inwoners. Zij gaan makkelijker te vinden voor hulp en respectvol met elkaar om en helpen ondersteuning. elkaar. Ondersteuning is betaalbaar en beschikbaar voor inwoners die dat nodig hebben en heeft het gewenst effect.
Toegangsmanagement We zien de laatste jaren een toename in het aantal aanvragen van maatwerkvoorzieningen Wmo. Dit is een landelijke trend, die voortkomt uit de dubbele vergrijzing en een toename van het aantal mensen met mentale gezondheidsproblemen. Bovendien worden de zorgvragen van inwoners als gevolg van langer zelfstandig wonen en de decentralisatie van beschermd wonen steeds complexer. Het toegangsteam Wmo (consulenten) werkt daarom intensief samen met andere expertises (o.a. ergotherapie, maatschappelijk werk, wijkverpleging, mantelzorgondersteuning, ketenzorg dementie, huis- en sportarts), maar juist ook met het voorliggend veld en onze gemeenschap, om zo passende ondersteuning te bieden, die inzet op onder andere de verbetering van veerkracht, mentale en lichamelijke gezondheid. Gezondheid- en Wmo beleidsplan In 2022 ligt het nieuwe beleidsplan Gezondheid-Wmo ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Dit beleidsplan geeft nadere invulling hoe we aan de slag gaan met de doelen van bovenstaande beleidsknoppen en vormt daarmee een van de concrete uitwerkingen van de kadernota Sociaal Domein. Binnen het beleidsveld Wmo zijn voor 2022 en verder een aantal beleidskeuzes gemaakt ten behoeve van de meerjarenbegroting, die passen binnen een bredere herijking van de inzet in het sociaal domein.
Tegelijkertijd komen via een aantal decentralisaties weer extra taken naar de gemeente Beesel toe. • Samenlevingsloket: we zien dat inwoners sinds de coronapandemie voor ondersteuningsvragen met name nog gebruik maken van digitale kanalen of telefonisch contact zoeken. Gezien deze ontwikkeling en het beperkt gebruik van het fysieke loket wordt de huurovereenkomst van het samenlevingsloket bij ProVita per 30 september 2023 opgezegd. Inwoners die toch een fysieke afspraak willen worden daarin gefaciliteerd, zij het middels een thuisbezoek of een afspraak op het gemeentehuis. • Sociale basis - welzijnswerk: het welzijnswerk is een belangrijk onderdeel van de sociale basis. De sociale basis zijn alle informele en formele diensten, voorzieningen en relaties in de leefomgeving van mensen die eraan bijdragen dat mensen tot hun recht komen en kunnen meedoen. De gemeente Beesel heeft de uitvoering van het welzijnswerk tot 2023 belegd bij Synthese. In 2022 wordt het welzijnswerk herijkt, beperken we het aantal diensten en komen we tot meer synergie en focus binnen het welzijnswerk. Hier ligt een duidelijke verbinding met alle voorzieningen in het voorliggend veld en de sociale basis. Dit moet vanaf 2023 een besparing opleveren en past binnen de bredere herijking van diensten in het voorliggend veld sociaal domein.
Programmabegroting 2022
26
• Herijking subsidiekader maatschappelijke verenigingen: in 2022 herijken we, parallel aan het nieuwe beleidsplan Gezondheid-Wmo, de subsidie aan maatschappelijke verenigingen, zoals ouderenverenigingen. Dit is onderdeel van de brede herijking en ondersteuning aan verenigingen.We doen dit samen met alle beleidsvelden (Cultuur, Sport, Participatie en Jeugd). Het doel is subsidies aan verenigingen in balans met elkaar te brengen, stapeling van subsidies weg te halen, als onderdeel van een brede herijking van subsidies aan verenigingen. In de herijking nemen we ook de inzet van verenigingsondersteuning en alle andere ondersteunende maatregelen voor verengingen mee. • Beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie: op 1 januari 2022 treed de doordecentralisatie in werking en wordt de gemeente Beesel verantwoordelijk voor het taakveld beschermd wonen. Hierdoor verandert de regionale samenwerking op het gebied van beschermd wonen, maatschappelijke opvang, bemoeizorg en preventie. In het najaar van 2021 wordt dit vertaald in een organisatorische en juridische constructie. Met de doordecentralisatie van beschermd wonen is ook budget gemoeid. We ramen beschermd wonen budgettair neutraal, omdat we zowel in de gemeente Beesel als in de regio nog geen realistische verdeling kunnen maken.
• Grip op Onbegrip, de nieuwe Stabiliteitsaanpak (voorheen aanpak personen met verward gedrag): de Noord-Limburgse gemeenten nemen afscheid van het project Personen met Verward gedrag. In plaats daarvan zetten we in 2022 samen in de regio Noord-Limburg voor deze doelgroep in op een nieuwe stabiliteitsaanpak: Grip op Onbegrip. De nieuwe aanpak richt zich op het verminderen van stress en het opbouwen van bestaanszekerheid. Er wordt domein overstijgend gewerkt om voor deze kwetsbare inwoners, waarbij de balans in het leven (tijdelijk) verstoord is, van de juiste zorg en ondersteuning te voorzien. • Maatwerkvoorzieningen Wmo: als gevolg van het project ‘Sturing en Inkoop’ gaat er voor de maatwerkvoorzieningen Wmo in 2022 het volgende veranderen: 1. We gaan werken met minder aanbieders; 2. Inkoop op segmenten in plaats van individuele voorzieningen; 3. Sturen op resultaat (resultaatgericht). De gemeente Beesel geeft in deze nieuwe werkwijze een indicatie af op basis van doelen en niet op basis van uren/dagen. Het doel is meer grip te krijgen op de ondersteuning die de gemeente Beesel inzet en de kosten die hiermee gemoeid zijn. De verwachting is dat we met deze werkwijze efficiënter omgaan met het budget. Omdat we in 2022 starten met deze nieuwe werkwijze, zien we dit jaar als een overgangsjaar. We ramen daarom realistisch een minimale doelstelling van €50.000,-.
Om grip te houden en tijdig te kunnen bijsturen, blijven we de uitgaven maandelijks monitoren. •
Hulp in het huishouden- inkomensafhankelijke toets: in 2021 zijn we gestart met de inkomenstoets bij hulp in het huishouden. Dit betekent dat we het goede en integrale gesprek voeren met inwoners en hierin ook de eigen financiën van de inwoner laten meewegen in het besluit of een inwoner in aanmerking komt voor hulp in het huishouden. Voor deze inkomenstoets zijn nog geen wettelijke kaders. Onze aanpak heeft nog niet geleid tot bezwaarschriften. We zetten in 2022 de inkomenstoets door. We houden echter wel rekening met meerdere bezwaarschriften in verband met een groot aantal herindicaties huishoudelijke hulp in 2022.
•
Hulpmiddelen: in 2022 werken we verder met de aanbieder van hulpmiddelen aan mogelijkheden om inwoners zelf hun voorziening te laten repareren, hoe we beter gebruik kunnen maken van het lokale netwerk (fietsenmakers) en onderzoeken we of het opzetten van een scootmobielpool en/of pool van andere voorzieningen bijdraagt aan een afname van maatwerkvoorzieningen en daarmee het zorggebruik. Hiermee dragen we ook bij aan circulariteit van hulpmiddelen. In 2021 zijn vanwege de gevolgen van corona het aantal herverstrekkingen van hulpmiddelen gestegen. In de begroting 2022 houden we echter rekening met een gemiddeld gebruik.
•
Woonvoorzieningen: het aantal aanvragen en toekenningen van woningaanpassingen neemt elk jaar toe. We benadrukken in ons beleid dat verhuizen voorliggend is op woonvoorzieningen. We worden echter geconfronteerd met een steeds beperkter
Programmabegroting 2022
27
woningaanbod en lange wachttijden (huurwoningen en doorstroom naar Wlz-voorziening). Ook voor 2022 gaan we uit van een hoger beroep op woonvoorzieningen en hebben daarom het budget realistisch verhoogd. Tegelijkertijd gaan we in 2022 verder in gesprek met de woningstichting, het zorgkantoor, de zorgverzekeraars en aanbieders om meer grip te krijgen op het woningprobleem. Dit moet leiden tot een Woon-zorgvisie die in 2022 ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. •
Vervoersvoorziening – Omnibuzz: de afgelopen anderhalf jaar hebben we, vanwege de coronamaatregelen, een daling in het gebruik van doelgroepenvervoer gezien. We zien de vervoersbehoefte van onze inwoners en daarmee het gebruik van de Omnibuzz weer toenemen. Omnibuzz houdt in haar begroting rekening met een volledig herstel van de vervoersbehoefte in 2023. We zijn daarom genoodzaakt het budget structureel weer op te hogen.
•
Informele zorg (mantelzorg en vrijwilligerszorg): het Steunpunt Mantelzorg en Vrijwilligerszorg blijft in 2022 de basisfunctie en is de spilfunctie in de ondersteuning van mantelzorgers en vrijwilligerszorg. Van hieruit bieden we individuele en collectieve ondersteuning die past bij de behoefte van mantelzorgers en faciliteren we vrijwilligerszorg. Hiermee zetten we in op de zelfredzaamheid van mantelzorgers en bevorderen we samenredzaamheid onder onze inwoners. We blijven we onze mantelzorgers waarderen. In het kader van de bredere herijking van het voorliggend veld in het sociaal domein en het nieuwe beleidsplan gezondheid-Wmo houden we alle steun- en meldpunten tegen het licht. Dit moet leiden tot meer integraliteit in de aanpak van maatschappelijke vraagstukken, efficiency en een financiële besparing. Vanaf 2022 realiseren we hiermee een besparing op de bijdragen aan organisaties informele zorg.
•
Beesel Dementievriendelijk: we willen een gemeenschap zijn waarin iedereen mensen met dementie accepteert. Om dit te bereiken faciliteren we de werkgroep Beesel Dementievriendelijk. De werkgroep zet in op het vergroten van de bewustwording en kennis van dementie in de samenleving, door het bieden van laagdrempelige informatie, scholingen en activiteiten, met als doel dat inwoners met een psychische kwetsbaarheid - zoals dementie - kunnen meedoen in de gemeenschap.
•
Ontmoeting: we vinden het belangrijk dat inwoners zich met elkaar verbonden voelen en elkaar weten te vinden voor hulp en ondersteuning. Ontmoeting draagt hieraan bij. Het bevordert de opbouw of het in stand houden van een eigen netwerk, integratie en re-integratie en kan eenzaamheid voorkomen. We voorzien daarom in een netwerk van open inloopvoorzieningen (zonder indicatie) zo dicht mogelijk bij de inwoners en verbonden met andere activiteiten in onze kernen en ondersteunen vrijwilligersorganisaties die activiteiten bieden die bijdragen aan een zinvolle dagbesteding voor onze inwoners. Met voorliggende, algemene voorziening voorkomen we geïndiceerde dagbesteding en zorg. We evalueren de werkwijze in deze voorziening in 2022, mede in het kader van de nieuwe nota gezondheidWmo.
Participatie Het uitgangspunt van de Participatiewet is dat iedereen naar vermogen deelneemt (participeert) aan de samenleving en zoveel mogelijk in het eigen onderhoud voorziet. Doel is om inwoners met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden of te ondersteunen bij werk. Met het Participatiebeleid richten we ons hoofdzakelijk op de beleidsknop Sociaal Economische Status. Beleidsknoppen Sociaal Economische Status (SES)
Hoofddoel Subdoel Inwoners zijn financieel • Inwoners doen naar vermogen mee zelfredzaam en doen naar of hebben betaald werk. vermogen mee in de samenleving • Nieuwkomers doen naar vermogen mee in de samenleving. • Inwoners maken gebruik van minimaregelingen.
Programmabegroting 2022
28
Om onze inwoners naar vermogen mee te laten doen en (financieel) zelfredzaam te laten zijn zetten we binnen het beleidsveld Participatie voor 2022 in op passende dienstverlening. Dit komt niet alleen voort uit onze wettelijke verantwoordelijkheid, maar staat ook centraal in ons beleid. Verder zien we in het kader van de decentralisatie van de Wet Inburgering de taken van de gemeente Beesel verder uitgebreid worden in 2022. •
Sociale uitkeringen: door de coronacrisis zien we een stijging in aantal uitkeringsgerechtigden. We zetten alles op alles om groei van de bijstand te voorkomen en in duur zo kort mogelijk te houden. De verdere gevolgen van de coronacrisis voor economie/ werkgelegenheid en daarmee voor ons uitkeringsbestand zijn niet duidelijk. Met alle onzekerheid hebben we een inschatting gemaakt voor 2022.
•
Re-integratiemiddelen: voor inwoners die werkeloos worden, is het belangrijk om zo snel mogelijk aan de slag te komen; de ervaring leert dat de blijfkans in de bijstand toeneemt als de uitkeringsduur toeneemt. We blijven daarom in 2022 investeren in voorzieningen om mensen werkfit te houden. Dit kan door middel van omscholings- en werkervaringsomgevingen in sectoren die toekomstig perspectief bieden. Door in 2022 meer activeringsactiviteiten in eigen beheer uit te voeren in plaats van deze in te kopen realiseren we een besparing op dit budget vanaf 2022. In deze mobiliteitsbeweging werken we intensief samen met onze partners Werkgevers Servicepunt (WSP), UWV en de in doorontwikkeling zijnde WAA.
•
Sociale werkvoorziening WAA: we passen de lasten voor de uitvoering van de sociale werkvoorziening (Wsw) aan op basis van de begroting van de Gemeenschappelijke Regeling (GR) WAA, uitgaande van een onveranderde koers. Op dit moment loopt het onderzoek ‘Samen Verder’ naar de wijze waarop de samenwerking tussen de gemeenten en WAA een optimaal resultaat heeft voor de inwoners die afhankelijk zijn van ondersteuning bij het zoeken naar een passende werkplek. In 2022 wordt dit onderzoek afgerond.
•
Inburgering en statushouders: de inwerkingtreding van de nieuwe Wet Inburgering is definitief gesteld op 1 januari 2022. Regie en verantwoordelijkheid liggen bij de gemeente. Doel is om nieuwe inwoners zo snel mogelijk op een passende manier op weg te helpen naar het beheersen van taal, zelfredzaamheid en arbeids- en maatschappelijke participatie. Voor inwoners met en taalachterstand kan het in deze crisisperiode lastiger zijn een werkplek te vinden. Samen met welzijnspartners organiseren we de begeleiding van nieuwe inwoners zoveel mogelijk lokaal en dichtbij onze nieuwe inwoners. Voor het structurele inburgeringsbudget wordt onderscheid gemaakt naar twee typen kosten. Dit zijn enerzijds de uitvoeringskosten en anderzijds de kosten voor de inburgeringsvoorzieningen. 1. Uitvoeringskosten: onder uitvoeringskosten vallen kosten voor: brede intake, Plan Inburgering en Participatie (PIP) en voortgang, ontzorgen en overige uitvoeringskosten (zoals inkoop en beleidsondersteuning). De middelen worden verstrekt via een integratie-uitkering binnen het gemeentefonds. De structurele uitvoeringskosten worden vanaf de start van het stelsel in 2022 verstrekt en zijn gebaseerd op de verdeling van het aantal inwoners en het aantal personen met een niet-westerse migratieachtergrond. 2.
Kosten voor inburgeringsvoorzieningen: onder kosten voor inburgeringsvoorzieningen vallen de kosten voor de leerroutes, de module Arbeidsmarkt en Participatie (MAP), maatschappelijke begeleiding, het participatieverklaringstraject (PVT) en de inzet van tolken. De kosten voor de inburgeringsvoorzieningen worden uitgekeerd via een SPUK (specifieke uitkering). De verdeling van deze SPUK-middelen wordt vastgelegd in de lagere wet- en regelgeving behorende bij de Wet inburgering. De verdeling van de SPUK-middelen zal uiterlijk drie maanden voorafgaand aan het uitvoeringsjaar voorlopig worden vastgesteld op basis van het aantal te verwachten inburgeringsplichtige asielstatushouders, gezins- en overige migranten en daarbij zal in latere jaren, maar niet eerder dan 2026, rekening worden gehouden met de door gemeenten geleverde prestaties. Na afloop van het uitvoeringsjaar zal het totale budget nog worden aangepast aan de hand van de werkelijke volumes inburgeringsplichtigen in onze gemeente.
Programmabegroting 2022
29
•
Armoederegelingen: we verwachten dat de aanspraak op armoederegelingen in 2022 gelijk zal zijn als in de voorgaande jaren. De eerder verwachte toename van het beroep op de regelingen als gevolg van de coronacrisis blijft uit. We zetten in op het preventief bereiken van inwoners. In 2022 gaan we samen met stichting leergeld, jeugdsportfonds jeugdcultuurfonds de inzet van eigen middelen en cofinanciering/sponsoring vergroten. Hierdoor kunnen we voor 2022 werken met een budget plafond en het budget verlagen met 10%
•
Schulddienstverlening: binnen de schulddienstverlening onderscheiden we drie vormen: 1. Preventieve dienstverlening: na signaal van/ in overleg met partners benaderen wij inwoners vroegtijdig om te voorkomen dat achterstanden overgaan in schulden. 2. Budgetbeheer: inwoners die moeite hebben met hun financiële huishouding, kunnen gebruik maken van budgetbeheer. Hiermee voorkomen we dat schulden ontstaan of verder oplopen. 3. Schuldhulpverlening: inwoners met schulden, die zij zelf niet kunnen oplossen, ondersteunen wij bij het oplossen of beheersbaar maken van de schulden. In 2022 zetten wij de dienstverlening voort. Het CBS voorziet een toename van het beroep op schulddienstverlening als gevolg van Corona. In 2021 is in onze gemeente geen toename geconstateerd. Met ingang van 2022 brengen we een tarief in rekening voor de uit te voeren dienstverlening voor budgetbeheer en schuldhulpverlening. We gaan hiermee kostendekkend werken.
•
Bijzondere bijstand, Collectieve zorgverzekering: als gemeente Beesel bieden we een collectieve verzekering aan voor inwoners. In 2022 blijven we dit doen maar we versoberen de hoogte van de inbreng van de gemeente. Onze inwoners kunnen zich nog steeds voordelig laten verzekeren.
Jeugdzorg Alle jeugdigen in de gemeente Beesel moeten in een positieve, gezonde en veilige omgeving kunnen opgroeien. Zij doen naar vermogen mee aan de samenleving en krijgen de ruimte om zich te ontwikkelen tot gelukkige, gezonde en zelfstandige inwoners. Zij ontdekken en ontplooien hun eigen talenten. Dat doen ze door aan een passende daginvulling deel te nemen en door deel te nemen aan het sociale, sportieve en culturele leven. Met het jeugdbeleid richten we ons op de volgende beleidsknoppen:
Veerkracht
Leefstijl Mentale gezondheid Fysieke leefomgeving Sociale leefomgeving
Zorggebruik
Hoofddoel Subdoel Inwoners kunnen veilig Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de opgroeien/leven en met eigen mogelijkheden. veranderingen tegenslag en uitdagingen omgaan. Inwoners kiezen voor een gezonde Kinderen groeien op in een gezonde en leefstijl. veilige leefomgeving. Inwoners hebben een goede mentale gezondheid. Inwoners voelen zich veilig en De fysieke ruimte nodigt uit tot bewegen, gezond in de omgeving waar zij spelen en ontmoeten en is voor iedereen wonen. toegankelijk. Inwoners voelen zich veilig. Er is Inwoners leven in een gezonde en veilige verbinding tussen inwoners. Zij leefomgeving. gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar. Ondersteuning is betaalbaar en beschikbaar voor inwoners die dat nodig hebben en heeft het gewenst effect.
Programmabegroting 2022
30
Lokaal jeugdbeleid In 2022 loopt het huidige beleidsplan Jeugd af. We bereiden een nieuw beleidsplan Jeugd voor dat in 2022 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Onze belangrijkste samenwerkingspartners in het lokale veld (bijv. sport, cultuur, welzijn, jongerenwerk), zorg, gezondheid, onderwijs, kinderopvang en VVE zijn betrokken bij de totstandkoming van het beleidsplan Jeugd. Het nieuwe beleidsplan Jeugd geeft nadere invulling hoe we aan de slag gaan met de doelen van bovenstaande beleidsknoppen en is op het gebied van Jeugd de concrete uitwerking van de kadernota Sociaal Domein. Daarnaast zijn het regionale beleidsplan jeugdhulp, lokale gezondheidsbeleid en regionale preventie programma's belangrijke kaders voor het nieuwe beleid. We bouwen voort op wat in de afgelopen beleidsperiode goed ging en zetten in op verdere transformatie van de Jeugdzorg. Vooruitlopend op de nieuwe beleidsperiode zijn een aantal onderwerpen waar in 2022 in de uitvoering de focus op komt te liggen. •
Herijking subsidiekader Jeugd: in 2022 loopt het subsidiekader, als onderdeel van het jeugdbeleid, voor jeugdverenigingen af. In 2022 wordt het subsidiekader herijkt en gaan we met alle verenigingen in gesprek. We doen dit samen met alle beleidsvelden (Cultuur, Sport, Participatie en WMO). Het doel is subsidies aan verenigingen in balans met elkaar te brengen, stapeling van subsidies weg te halen, als onderdeel van een brede herijking van subsidies aan verenigingen. In de herijking nemen we ook de inzet van verenigingsondersteuning en alle andere ondersteunende maatregelen voor verengingen mee.
•
Algemene voorzieningen Jeugd: in het kader van preventief jeugdbeleid kennen we een aantal algemene voorzieningen. Voor 2022 herijken we of stoppen we met een aantal voorzieningen in het kader van een bredere herijking binnen het voorliggend veld sociaal domein. Tegelijkertijd handhaven we bewezen interventies, die bijdragen aan preventie. Opvoed- en opgroeiondersteuning. Dit is een laagdrempelige manier om ouders met opvoedvragen te helpen zonder dat daarvoor een verwijzing naar specialistische hulp nodig is. Deze voorziening is onderdeel van het nieuwe beleidsplan Jeugd en wordt voor 2022 en verder gecontinueerd als een goede vorm van laagdrempelige ondersteuning. Kansrijke start. Kansrijke start een regionaal samenwerkingsprogramma gericht op een kansrijke start van kinderen en gezinnen in een kwetsbare situatie, in de eerste 1000 levensdagen van een kind. Deze aanpak resulteert in de meeste winst in preventie en continueren we dan ook voor 2022 en verder. Buurtgezinnen. Buurtgezinnen koppelt gezinnen met enkelvoudige ondersteuningsvragen aan steungezinnen en biedt hier passende begeleiding dit alles om duurdere maatwerkvoorzieningen te voorkomen. We evalueren de deze voorziening in 2022 met als doelstelling om het maatwerk en voorliggend veld beter op elkaar aan te sluiten. Pilot Voorzorg regionaal.
In dit regionale pilotprogramma begeleid een verpleegkundige een moeder vanaf zwangerschap tot aan de 2de levensjaar van het kind. Gezien de herijking van de algemene voorzieningen in het voorliggend veld is geconcludeerd geen gebruik te maken van deze regionale pilot. Veilig Thuis: We zien een toename in huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit betekent meer werk voor de regionale Veilig Thuis-organisatie. In het kader van de doordecentralisatie maatschappelijke opvang komt daar een uitbreiding van wettelijke taken bij. We moeten daarom de bijdrage aan Veilig Thuis voor 2022 en verder ophogen. De genoemde ontwikkelingen zijn ook van invloed op de crisishulp en jeugdreclassering en jeugdhulp.
•
Maatvoorzieningen Jeugd: maatwerkvoorzieningen jeugd is een specialistische, individuele zorg. Deze vorm van zorg is kostbaar en de stijging van de vraag naar deze vorm van ondersteuning is een van de redenen voor de stijgende kosten binnen de Jeugdzorg. Voortbordurend op de maatregelen, die in 2021 genomen zijn, zetten we in 2022 verder in op strikter indiceren voor specialistische jeugdhulp. De doorontwikkeling van de gemeentelijke toegang is een belangrijke knop om te komen tot betaalbare en passende zorg voor onze jeugdige inwoners. Met deze werkwijze zetten we in op het nog efficiënter omgaan met het budget. Omdat we in 2022 starten met deze nieuwe werkwijze, zien we dit jaar als een overgangsjaar. We ramen daarom realistisch een minimale doelstelling van € 30.000. Om grip te houden en tijdig te kunnen bijsturen, blijven we de uitgaven maandelijks monitoren.
Programmabegroting 2022
31
De toewijzing van maatwerkvoorzieningen jeugd vindt ook buiten de gemeente om plaats. De gemeente Beesel moet wel de zorgkosten van deze indicaties voldoen. Daarom is een tweede spoor van belang: het blijven inzetten op goede afspraken en relatiebeheer met andere verwijzers, zoals de huisartsen, gecertificeerde instellingen en lokale aanbieders. Voor de meerjarenbegroting hebben we begroot op basis van de werkelijke uitgaven van 2020, maar met een taakstelling conform de herstelmaatregelen die we in 2021 genomen hebben. Daarnaast verhogen we het budget in verband met de wetswijziging woonplaatsbeginsel, waarvoor we extra middelen ontvangen en voor een nieuwe doelgroep verantwoordelijk worden als gemeente. •
Persoonsgebonden budget (PGB): Uitgangspunt blijft om voor jeugdhulp zoveel mogelijk in te zetten op zorg in natura (ZIN). In 2021 is de inzet van PGB Jeugd niet meer toegenomen. Inmiddels is de verordening Jeugdhulp aangepast en is het PGB tarief voor inzet van jeugdhulp door het sociaal netwerk verlaagd en zijn er meer mogelijkheden voor het gezinscoachteam om te sturen op de inzet van ZIN door de nieuwe inkoop. Op dit punt is daarmee meer grip en kunnen we realistisch gezien de kosten op het niveau van 2021 houden.
•
Arbitrage middelen Jeugd: We ontvangen vanuit het Rijk extra middelen ter compensatie van de tekorten in de jeugdzorg. Dit is het resultaat van de arbitragezaak die de VNG heeft aangespannen tegen de Nederlandse Staat. Voor 2022 hebben we als gemeente Beesel daarmee duidelijkheid. Naast de compensatie van de tekorten verwacht het Rijk dat we als gemeente, in het kader van de hervormingsagenda, maatregelen nemen om de tekorten in de jeugdzorg verder terug te dringen. Naast de verdere transformatie in het jeugddomein, de eerder genomen maatregelen, zetten we in 2022 nog extra in op een tweetal onderdelen, namelijk de wachttijden aanpak en POH Jeugd: Wachttijdenaanpak: Vanuit de arbitragemiddelen zetten we €50.000,- in voor de aanpak van wachttijdenproblematiek. In de nieuwe contracten wordt van aanbieders verwacht dat zij zelf ook de wachttijden aanpakken. De oplossing van de wachttijden problematiek ligt daarmee met name bij de aanbieders. Regionaal is afgesproken dat alle gemeenten een bijdrage hieraan leveren. POH Jeugd: Uit diverse landelijke onderzoeken en evaluaties (bijv. rapport POH Jeugd in Maastricht-Heuvelland resultaten 2016-2020) blijkt dat een Praktijkondersteuner GGZ Jeugd (POH) bij de huisarts veel positieve effecten heeft. Van belang hierbij is een goede verbinding met het lokale team.
Als de POH Jeugd ook zelf ondersteuning geeft, voorkomt dat in een aantal gevallen (dure) verwijzingen jeugdzorg. We gaan voor 2022 een POH-jeugd inzetten bij de huisartsen in Reuver en Beesel.
•
Regionaal beleidsplan jeugdhulp: Om verder invulling te geven aan de doelstelling van transformatie, grip en kostenbeheersing in het jeugddomein is er een regionale opgave. Gemeenten moeten een regionaal beleidsplan opstellen, gekoppeld aan de inkoopcyclus. In dit regionaal beleidsplan moeten regio’s aangeven wat de gezamenlijke opgave is, welk hulpaanbod nodig is in de regio, welke stappen gezet worden in de verdere transformatie van de jeugdhulp en hoe de inkoop georganiseerd gaat worden. Ook wordt de aansluiting met het lokale veld en beleidsplannen en de bovenregionale afstemming opgenomen. Dit plan wordt eind 2021 ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. We zetten vanuit de arbitragemiddelen € 50.000 in voor het verlengen van de regionale transformatieagenda jeugd, om zo deel te kunnen nemen aan regionale projecten en pilots die bijdragen aan de transformatie.
•
Uitvoeringskosten registratie en facturatie zorgkosten: we hebben een nieuw registratie- en facturatiesysteem geïmplementeerd. Onze backoffice gaat dit systeem in 2022 beheren. Hierdoor zijn we minder afhankelijk van externen en kunnen we een besparing realiseren.
•
Wijziging woonplaatsbeginsel jeugdzorg met verblijf: Vanaf 2022 geldt het nieuwe woonplaatsbeginsel voor de jeugdzorg met verblijf. De gemeente waar de jeugdige woont voorafgaand aan de zorgverlening wordt verantwoordelijk voor de lasten van de zorg. Tot 2022 ligt de verantwoording bij de gemeente waar de jeugdige woont tijdens de zorgverlening.
Programmabegroting 2022
32
Deze wijziging leidt tot meer kosten, waarvoor we ook extra Rijksmiddelen ontvangen. We ramen dit voor de begroting vooralsnog budgettair neutraal. We hebben op dit moment onvoldoende informatie en er zijn te veel onzekerheden ten aanzien van het aantal jeugdigen en de soort hulp die zij ontvangen om de impact van deze ontwikkeling over 2022 te bepalen. •
Veiligheid, jeugdreclassering en opvang Jeugd: Voor de voorzieningen crisishulp, jeugdbescherming, jeugdreclassering en jeugdzorgplus ontving de gemeente Beesel tot 2021 een budget op basis van de verdeelsleutel 50% budget 2018 - 50% daadwerkelijk gebruik van de voorziening. Vanaf 2022 zijn historische gegevens over het gebruik van deze voorzieningen bepalend voor het budget. Dit leidt tot een verhoogd percentage voor Beesel van 5,47% in 2020 tot 6,69% in 2021 en 7,5 % voor 2022. Dit brengt meerkosten met zich mee ter hoogte van € 78.500.
Gezondheid Met het gezondheidsbeleid richten we ons op een gezonde woon-, leef- en werkomgeving en het bevorderen van gezondheid. Eenzaamheid, valpreventie en burgerhulpverlening hebben onze aandacht. Verder richten we ons, onder de vlag Gewoon Samen Fit, op thema’s uit het nationaal preventieakkoord: roken en overgewicht. Met het gezondheidsbeleid richten we ons op de volgende beleidsknoppen: Beleidsknoppen Leefstijl
Fysieke leefomgeving Sociale leefomgeving
Hoofddoel Subdoel Inwoners kiezen voor een gezonde • Inwoners hebben een gezonde leefstijl. leefstijl en een gezond gewicht. • Kinderen groeien op in een gezonde en veilige leefomgeving. Inwoners voelen zich veilig en De fysieke leefomgeving nodigt uit tot gezond in de omgeving waar zij bewegen, spelen en ontmoeten en is voor wonen. iedereen toegankelijk Inwoners voelen zich veilig. Er is Inwoners leven in een gezonde en veilige verbinding tussen inwoners. Zij leefomgeving. gaan respectvol met elkaar om en helpen elkaar.
Het doel is de lichamelijke- en mentale gezondheid van onze inwoners te verbeteren. Verder heeft de inzet van GGD Noord-Limburg (afdeling JGZ) ook nog een directe invloed op de raderen veerkracht, lichamelijke en mentale gezondheid. Gezondheid- en Wmo beleidsplan In 2022 ligt het beleidsplan Gezondheid-Wmo ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. Dit beleidsplan geven we nadere invulling hoe we aan de slag gaan met de doelen van bovenstaande beleidsknoppen vormt daarmee een van de concrete uitwerkingen van de kadernota Sociaal Domein. Binnen het beleidsveld Gezondheid zijn voor 2022 verder een aantal beleidskeuzes gemaakt ten behoeve van de meerjarenbegroting. Deze keuzes worden vertaald in de ambities van het nieuwe gezondheid-Wmo beleidsplan en passen binnen een bredere herijking van de inzet in het sociaal domein. We gaan binnen het gezondheid- en Wmo beleidsplan een groter beroep doen op de verantwoordelijkheid van onze partners en inwoners om onze gemeenschappelijke doelen te bereiken. •
JOGG-regisseur: zoals ook in programma 1 - beleidsveld sport toegelicht, zetten we in op efficiency in de verschillende functies gericht op sport, gezondheid en bewegen, zoals de buurtsportcoach en de JOGG-regisseur. Vanaf 2023 schrappen we de functie JOGGregisseur en de herijking van de taken van de combinatiefunctie buurtsportcoach en is daarmee onderdeel van de herijking binnen het nieuwe beleidsplan gezondheid-Wmo. In het beleidstraject gezondheid-Wmo betrekken we nadrukkelijk onze lokale partners.
•
Preventieakkoord: Eind 2018 is door 70 partners het Nationaal Preventieakkoord ondertekend. Het Nationaal Preventieakkoord richt zich op een gezonder Nederland in 2040 en heeft drie pijlers: 1. Minder mensen die roken;
Programmabegroting 2022
33
2. Minder mensen met overgewicht; 3. Minder mensen die problematisch alcohol gebruiken. De gemeenten in Noord Limburg, de GGD Limburg-Noord, PxZorg (Viecuri, Cohesie, Burgerkracht) en Synthese hebben samen een regionaal preventieakkoord opgesteld. Voor dit preventieakkoord kan de gemeente Beesel voor 2021, 2022 en 2023 telkens een bedrag van € 10.000 aan uitvoeringsmiddelen aanvragen. Deze middelen zetten we in voor ambities gericht op gezonde leefstijl (het regionaal preventieakkoord verwijst daarvoor ook naar de lokale sportakkoorden). Een deel van de middelen zetten we regionaal in voor de rookvrije generatie. •
Manifest “naar gelijke kansen op gezondheid”: Het jaar 2020 heeft duidelijk gemaakt hoe kwetsbaar onze samenleving als geheel is op het gebied van de volksgezondheid. Deze crisis heeft impact op het sociaal en mentaal welzijn en leefstijl van mensen in alle lagen van de bevolking. Mede daarom is een stevige inzet nodig in de komende jaren. Gemeenten en GGD hebben medio 2021 een manifest vastgesteld met de titel “naar gelijke kansen op gezondheid”. Dit manifest benadrukt het belang dat wij hechten aan een samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft op een goede (ervaren) gezondheid. Het manifest beschrijft twee hoofdopgaven voor de periode tot 2030: 1. Het vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid: Hierin zien we gezondheidswinst als groei op één of meer pijlers van het spinnenweb positieve gezondheid (lichaamsfuncties, mentaal welzijn, meedoen, dagelijks functioneren, kwaliteit van leven en zingeving). 2. Het makkelijker maken van gezond leven: We willen onze inwoners stimuleren om hun leefstijl te verbeteren en een gezonde leefstijl structureel te integreren in hun dagelijks leven. Dit manifest vraagt om een gezamenlijke inspanning van alle betrokkenen. GGD en gemeenten zullen dit manifest samen vertalen in een uitvoeringsprogramma in 2022, dat ook een plek zal krijgen in het nieuwe Gezondheid-Wmo beleidsplan.
•
Eenzaamheid: Het ministerie van VWS heeft een landelijk actieprogramma 1 tegen eenzaamheid opgesteld. Hierin staat eenzaamheid beschreven als een groot en complex probleem. De 5 pijlers van de landelijke aanpak zijn: bestuurlijk commitment, een sterk lokaal netwerk, betrekken van inwoners, werken aan een duurzame aanpak en monitoring en evaluatie. Belangrijke aandachtspunten uit het actieprogramma zijn een lokale coalitie, signalering en een lokaal meldpunt. In 2018 is in de gemeente Beesel een steunpunt eenzaamheid ingericht. Het steunpunt eenzaamheid is een voorliggende voorziening, die gericht is op het voorkomen van eenzaamheid en het werken en in standhouden van een netwerk. In het kader van de bredere herijking van het voorliggend veld in het sociaal domein en het nieuwe beleidsplan gezondheid-Wmo houden we alle steun- en meldpunten tegen het licht. Dit betekent dat we in 2022 voor het steunpunt eenzaamheid een pas op de plaats maken.
•
Lokale aanpak Valpreventie : Op 7 januari 2020 hebben de zeven regiogemeenten samen met zorgverzekeraar VGZ en het Zorgkantoor de intentieovereenkomst Health Impact Bond Duurzame Valpreventie Regio Noord-Limburg ondertekend. In deze overeenkomst hebben de partners afgesproken om samen een effectief en duurzaam valpreventie programma voor Noord-Limburg op te zetten, georganiseerd en gefinancierd op basis van een Health Impact Bond (HIB). In het vervolgtraject hebben de partners met ondersteuning van Social Finance NL, de HIB verder opgezet, de businesscase uitgewerkt en zijn partners gevonden die in het project willen investeren. De belangrijkste afspraken voor de samenwerking en uitvoering van de HIB zijn opgenomen in de Samenwerkingsovereenkomst Health Impact Bond Valpreventie NoordLimburg. In het najaar 2021 zal deze overeenkomst ter ondertekening worden voorgelegd aan de colleges van de gemeenten en besturen van de overige partners. Vervolgens zal de uitvoering in 2022 starten. In de HIB doen maatschappelijke investeerders een risicodragende investering in valpreventie. Dit is een mooi voorbeeld hoe we meer samen met partners verantwoordelijkheid kunnen delen in het realiseren van onze gezamenlijke maatschappelijke doelen in het sociaal domein.
Programmabegroting 2022
34
Onderwijs Alle jeugdigen in de gemeente Beesel moeten in een positieve, gezonde en veilige omgeving kunnen opgroeien. Zij doen naar vermogen mee aan de samenleving en krijgen de ruimte om zich te ontwikkelen tot gelukkige, gezonde en zelfstandige inwoners. Zij ontdekken en ontplooien hun eigen talenten. Dat doen ze door aan een passende daginvulling deel te nemen en door deel te nemen aan het sociale, sportieve en culturele leven. Met het onderwijsbeleid richten we ons op de volgende beleidsknoppen: Beleidsknoppen Veerkracht
Leefstijl
Hoofddoel Subdoel Inwoners kunnen veilig Kinderen ontwikkelen zich optimaal binnen de opgroeien/leven en met eigen mogelijkheden. veranderingen tegenslag en uitdagingen omgaan. Inwoners kiezen voor een gezonde Kinderen groeien op in een gezonde en leefstijl. veilige leefomgeving.
Lokaal jeugdbeleid In 2022 loopt het huidige beleidsplan Jeugd af. Het onderwijsbeleid is integraal onderdeel van dit beleidsplan, dat in 2022 aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Onze belangrijkste samenwerkingspartners in het lokale veld (bijv. sport, cultuur, welzijn, jongerenwerk), zorg, gezondheid, onderwijs, kinderopvang en VVE zijn betrokken bij de totstandkoming van het beleidsplan Jeugd. Het nieuwe beleidsplan Jeugd geeft nadere invulling hoe we aan de slag gaan met de doelen van bovenstaande beleidsknoppen en is op het gebied van onderwijs de concrete uitwerking van de kadernota Sociaal Domein. •
Passend onderwijs: Naast het regionale onderwijsaanbod, waarbij een samenwerkingsverband de taak heeft een dekkend onderwijsaanbod te realiseren voor iedere inwoner op gepaste afstand, kunnen we met de extra middelen van het Nationaal Programma Onderwijs NPO gelden) lokale initiatieven ondersteunen, gericht op de (extra) behoefte van onze kinderen en leerlingen. Deze specifieke uitkering willen we onder andere inzetten op leesbevordering onder 0-4 jarigen middels de inzet van de boekstartcoach door de bibliotheek.
•
Jeugdhulp, Passend onderwijs en Kinderopvang: binnen het (passend) onderwijs en de kinderopvang zetten we in op basisvoorzieningen in plaats van maatwerkvoorzieningen voor jeugdhulp. Het doel is preventief en zo licht en dichtbij huis als mogelijk aan passende begeleiding te werken om dure maatwerkvoorzieningen te voorkomen. Concreet zetten we in 2022 verder in op: kinderen op basis van een sociaal medische indicatie (SMI) te plaatsen in de kinderopvang. Hierdoor wordt de thuissituatie ontlast of extra ingezet op de ontwikkeling van sociale vaardigheden. BSO+ (Buitenschoolse opvang plus): dit is een pilot met als doel een naschoolse opvang dichtbij huis voor kinderen met een specialistische begeleidingsbehoefte op te zetten. Door de inzet op een gedeeltelijke maatwerkvoorziening in onze gemeente, en daarmee dichtbij huis, besparen we de kosten van een volledige maatwerkvoorziening, inclusief vervoerskosten, in een andere gemeente. Daarnaast kan de BSO+ een alternatief zijn voor andere vormen van naschoolse begeleiding en groepsvoorzieningen. Deze pilot dekken we vanuit de extra middelen die we krijgen voor het nationaal Programma Onderwijs ( NPO gelden)
•
Voorschoolse Voorzieningen en Educatie (VVE): In 2022 stellen we in samenwerking met de stuurgroep VVE een plan van aanpak op, gericht op kwaliteitsverbetering, passende kinderopvang, monitoring, ouderbetrokkenheid en uitbreiding van het aanbod. Het doel is een goede basisvoorziening neer te zetten voor onze kinderen.
•
Leerlingenvervoer: De gemeente Beesel heeft een wettelijke plicht om leerlingen van en naar het speciaal (basis) onderwijs te vervoeren. Met ouders, school, andere professionals en kinderen zijn we continu in gesprek hoe dit vervoer het beste aansluit op de mogelijkheden
Programmabegroting 2022
35
van de leerling. In 2021 hebben we een taakstelling opgenomen van € 30.000, omdat de verwachting was dat we met een nieuwe verordening beter konden sturen op het gebruik van de fiets, OV of eigen vervoer. Doordat vanwege corona een doorbetalingsverplichting gold richting de vervoerder, ondanks de afname van het gebruik van vervoer, is de voorgenomen besparing niet gehaald. In 2022 lopen de huidige contracten leerlingenvervoer af en zal een nieuwe aanbesteding plaatsvinden, waarbij onder andere wordt ingezet op kostenbesparing. Daarnaast gaan we in 2022 verder met het stimuleren van alternatieven voor vervoer. We rekenen echter nog geen voordeel in, in het kader van realistisch begroten, omdat we nog weinig beweging zien bij onze inwoners in een stukje zelfredzaamheid op dit punt. Bibliotheekwerk In mei 2021 is door de bibliotheek Maas en Peel een nieuw meerjarenbeleidsplan, een meerjarig uitvoeringsprogramma en begroting opgesteld. Het meerjarenbeleidsplan 'zichtbaar & verbonden' sluit een periode af waarin de bibliotheek van de gemeenten Peel en Maas en Beesel de opdracht had de basis op orde te brengen. De afgelopen jaren heeft de bibliotheek hard gewerkt de financiën, de financiële administratie, de bedrijfsvoering en (de focus in) het beleid, samen met partners en de gemeente Beesel. De basis is nu op orde en een focus is aangebracht.
Daarnaast heeft de bibliotheek het cultureel ondernemerschap opgenomen in haar begroting en werkwijze. Kaderstellend voor de bibliotheek is onze kadernota sociaal domein en de verschillende beleidsnota's, zoals de beleidsnota jeugd of cultuur. Het bibliotheekwerk is een belangrijke professionele voorziening in de gemeente Beesel. Voor de komende jaren ligt de focus op drie programmalijnen: 1. Goede Start 2. Vitale gemeenschap 3. Een leven lang samen leren De afgelopen jaren is middels een tweetal projecten extra geïnvesteerd in de bibliotheek, met het project boekstartcoach en het project Taalpunt Beesel (in samenwerking met Synthese). Voor 2022 en verder faciliteren we het bibliotheekwerk middels een exploitatiesubsidie. Binnen de exploitatiesubsidie moet de bibliotheek Maas en Peel haar dienstverlening voor onze inwoners kunnen doen. Voor aanvullende zaken stimuleren we het cultureel ondernemerschap van de bibliotheek. In 2022 wordt het Taalpunt Beesel geëvalueerd. We koersen erop dat dit binnen de reguliere dienstverlening van de bibliotheek wordt opgenomen. Zelf kijken we, met als voorbeeld de inzet van de boekstartcoach, hoe specifieke uitkeringen kunnen worden ingezet voor de reguliere dienstverlening van de bibliotheek. Voor 2022 spelen we zo eigen middelen vrij. Vanaf 2023 passen we, in het kader van een brede herijking, een korting op de subsidie toe van 10%.
Gemeenschap Gemeenschapsinitiatieven We vinden het belangrijk dat initiatieven uit de gemeenschap tot bloei kunnen komen. Samen met initiatiefnemers zoeken we bij voldoende draagvlak voor het initiatief naar reële oplossingen. Belangrijk is dat meerdere bewoners(groepen) en partners het initiatief steunen en inspanning verrichten om voor de realisatie en het behoud inkomsten of ondersteuning te verkrijgen buiten de gemeentelijke ondersteuning. Initiatieven van (groepen) inwoners van de gemeente Beesel of verenigingen, stichtingen, instellingen en organisaties die zich met hun initiatief richten op het belang van onze gemeenschap en aansluiten bij de visie van Blij in Beesel worden getoetst aan de hand van de Regeling Gemeenschapsinitiatieven. De criteria om van deze regeling gebruik te maken passen we in 2022 aan. Kernoverleggen De gemeente Beesel kent drie kernoverleggen: • Beesel en haar Toekomst • Kernoverleg Reuver • Kernoverleg Veur Óffebek
Programmabegroting 2022
36
Wij faciliteren deze kernoverleggen bij hun inzet voor de gemeenschappen op basis van een vastgesteld budget. Wij gaan in 2022 in gesprek met de woningbouwcoöperatie om hen, net als in het verleden, mede verantwoordelijk te maken voor deze belangrijke organisaties. We delen immers dezelfde doelen: vitale gemeenschappen en een goede leefbaarheid in onze kernen.