Besluitenlijst raadsvergadering 11-11-2021

Besluitenlijst openbare raadsvergadering Datum: 11-11-2021 BESLUITENLIJST van de openbare vergadering van de raad van de gemeente Beesel op donderdag 11 november 2021 om 9.00 uur in de burgerzaal van de gemeente Beesel. Voorzitter: Griffier:

B. Vostermans N. Vintcent

Aanwezig zijn de volgende raadsleden: dhr. L. Cremers, mevr. W. Killaars-Schoolmeesters, mevr. A. Huys, mevr. E. Timmermans, dhr. M. van der Avoort, dhr. G. Derks, mevr. I. Franssen, dhr. B. van den Beucken, dhr. L. Smeets, dhr. J. Hendriks, dhr. R. Ambaum, dhr. P. Jacobs, dhr. J. Nijssen, dhr. M. Urru, mevr. R. Janssen.

1.

Opening De voorzitter opent de vergadering en heet de raadsleden, de fractievertegenwoordigers, de pers en de ambtelijke organisatie welkom. De voorzitter heet ook de mensen thuis welkom bij de vergadering.

2.

Mededelingen Er zijn geen mededelingen.

3.

Vaststellen agenda De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld.

4.

Behandeling programmabegroting 2022 in 1e termijn De voorzitter geeft het woord aan de fracties voor het uitspreken van de eerste termijn van de Algemene Beschouwingen. CDA – mevr. Huijs en dhr. Cremers “Dankuwel meneer de voorzitter. Beste collega-raadsleden, collegeleden, ambtenaren en zeker ook de toehoorders thuis, allereerst willen wij het college en de ambtenaren bedanken voor het optellen van deze aanzet naar een sluitende begroting voor 2022. Wat het CDA betreft benaderen we deze begroting vanuit het oogpunt van onze inwoners, op welke wijze zullen zij deze begroting lezen? We hebben oog voor elkaar bij alle keuzes die we maken. We hebben oog voor degene die opgroeien, ouder worden en ondernemen in Beesel. Maar ook oog voor degene die willen ontspannen in onze mooie gemeente. Als CDA vertrouwen wij erop dat we omkijken naar elkaar in onze gemeenschap en dat is de basis van waaruit wij deze begroting ook benaderen. Opgroeien in Beesel Op het plaatje ziet u Mijs en haar moeder en ook voor Mijs en haar moeder zijn deze gemeentebegroting van belang. De moeder van Mijs vindt het vooral belangrijk dat de faciliteiten binnen de gemeente Beesel voor kinderen en jongeren op peil blijven en dat er ruimte blijft voor talentontwikkeling.

Mijs, die vindt het zelf vooral heel erg fijn dat ze op school zo’n leuke gymlessen krijgt en dat er middagen zijn waarop ze nieuwe hobby’s kan uitproberen; ze heeft nooit geweten dat ze zo goed kon schilderen. In de voorliggende begroting lezen wij dat er binnen de combinatiefunctionarissen die actief zijn binnen de gemeente Beesel en die dergelijke activiteiten organiseren zoals beweeg- cultuur en muziekactiviteiten, een grotere verantwoordelijkheid komt te liggen voor de betrokken partners Pagina 1 van 39

zoals scholen en verenigingen. Om deze inzet te laten slagen is het van belang dat alle betrokken partijen hetzelfde gezamenlijke doel nastreven. Als CDA begrijpen wij, dat in een periode waarin de financiële middelen onder druk staan, deze afwegingen worden gemaakt. Mocht in dit proces onverhoopt onvoldoende financiële bereidheid zijn, dan vinden wij het als CDA van belang dat er in goed overleg, samen met de partners, keuzes worden gemaakt. Ga wat ons betreft dan niet voor alle functionarissen een beetje, maar kies dan één streefpunt waaraan alle partners zich kunnen committeren. Zodat een stukje van de talentontwikkeling die Mijs zo kan waarderen, in ieder geval geborgd blijft. Wij horen graag van de andere fracties hoe zij hierin staan. Tevens kunnen wij ons voorstellen dat gezinnen zoals die van Mijs schrikken van de bezuiniging die er in de begroting te lezen zijn aangaande de gedragswetenschapper. In het voorliggende voorstel wordt de gedragswetenschapper volledig uit de begroting van de gemeente gehaald. Dit verbaast ons als CDA, gezien de grote meerwaarde die de gedragswetenschapper heeft binnen het onderwijs in onze gemeente, om vroegtijdig en laagdrempelig mee te denken in de begeleiding van leerlingen.

Wat wij lastig kunnen plaatsen is de keuze die het college maakt om vanuit verkregen NPO gelden vanuit het Rijk nieuwe projecten zoals het geven van een impuls aan VVE onderwijs op touw te zetten, in plaats van al lopende projecten te continueren. Begrijp ons niet verkeerd, ook wij hebben vroeg- en voorschoolse educatie hoog in ons vaandel staan. Wij kunnen echter niet rijmen dat een gedeelte van het beschikbaar gekomen budget niet toch wordt vrijgemaakt voor de gedragswetenschapper. Wij vernemen graag van de wethouder welke afwegingen hieraan ten grondslag hebben gelegen. Ook zouden wij vanuit deze positie nog aandacht willen vragen voor het volgende. De afgelopen maanden hebben veelal in het teken gestaan van de financiële positie van onze mooie gemeente. Een veelbesproken onderwerp hierin is het sociaal domein. Als raad hebben wij uitgesproken dat het van belang is om inzicht te krijgen en te houden op de kosten en hierop ook een te grijpen beleid te voeren. Niet alleen als het gaat om de financiën, maar ook over de cliënttevredenheid. Mede dankzij het herstelplan wordt er nu structureel gemonitord en is er voortdurend zicht op zowel de financiële stand van zaken als ook de cliënt beleving. Als CDA zijn wij blij met deze ontwikkeling en complimenteren wij het college met de uitgezette acties op dit gebied.

Als fractie zouden wij echter ook graag vaker op de hoogte gebracht worden over de actuele stand van zaken ten aanzien van deze cliënt beleving. Zo krijgt de raad, naast inzicht in financiële ontwikkelingen, ook meer zicht op de maatschappelijke impact ontwikkelingen en geeft het ook de ruimte om tijdig bij te stellen of aan te passen. Immers, onder andere deze cliënten zijn de reden waarvoor wij in de raad zitten. Ervaring leert dat we als kleine gemeente gevoelig zijn voor relatief kleine veranderingen. Zo schatten wij ook in dat het woonplaatsbeginsel wellicht nog gevolgen kan gaan krijgen voor ons. Dit proces van woonplaatsbeginsel laat zien dat doorontwikkeling van het jeugdstelsel erg hobbelig verloopt. Wij roepen het college op om bij de landelijke discussie over de hervormingsagenda jeugd dit als leerpunt in te brengen vanuit onze gemeente. Ouder worden in Beesel Maria is bijna AOW gerechtigd en heeft zin om samen met haar man Rob te gaan genieten van haar oude dag. Samen gaan ze graag fietsen. Lekker genieten in de buitenlucht. Maria maakt zich wel vaker druk, druk over haar kleinkinderen, want hoe zal de wereld later voor hen zijn? Wordt er dan echt veel duurzamer geleefd? En kunnen zij nog steeds een deze mooie, zelfstandige gemeente wonen? Maria maakt zich tevens ook druk over haar vriendin Sandra. Nadat zij haar man is verloren komt ze steeds minder buiten.

Alle onderwerpen van Maria vinden ergens wel hun weerslag in deze begroting. Bijvoorbeeld het onderwerp duurzaamheid. Dit staat breed door de gehele begroting opgenomen en heeft zelfs een eigen paragraaf. Een van de duurzaamheid onderwerpen is het project Waardevol Beesel. Als CDA waren we kritisch bij de opstart van het project, maar we hebben na toezeggingen door de wethouder wel onze goedkeuring kunnen geven. In deze begroting staat een extra bedrag van € 45.000 geraamd, wat het totaal voor dit project op ruim € 125.000 Pagina 2 van 39

brengt. Wij horen echter nog steeds geluiden uit onze samenleving dat dit project nog niet lekker loopt op verschillende vlakken. Graag ontvangen wij van de wethouder een toelichting op deze geluiden voordat wij een mening kunnen vormen over een al dan niet toe te kennen extra budget. Ten aanzien van duurzaamheid hebben wij als CDA altijd het standpunt ingenomen dat gestart moet worden met laaghangend fruit. Zeker met het oog op de huidige ontwikkelingen ten aanzien van de energiekosten zijn wij van mening dat we moeten insteken op zaken zoals het isoleren van woningen en het leggen van zonnepanelen op bedrijfspanden en huizen. Het nastreven van een ambitie ten aanzien van duurzaamheid is mooi, echter moet deze ambitie in onze optiek wel door de gemeenschap gedragen worden. De voorgaande jaren is een budget voor duurzaamheidsmaatregelen beschikbaar gesteld waaruit geput kan worden. Volgens ons is dit echter geen zak geld die maar op gemaakt moet worden. Wij horen graag of de andere fracties deze zelfde mening zijn toegedaan. Tevens zouden wij graag nog even stilstaan bij de te realiseren snelfietsroute die in deze begroting staat. Op zich niet een plan waar je tegen hoeft te zijn maar voor het minimale stuk waar wij verantwoordelijk voor zijn, vinden we een bedrag van € 200.000 een erg grote investering.

De technische uitleg hierover in de voorbereidende vergadering was wat ons betreft minimaal. We horen dan ook graag waarom we zo’n hoog bedrag voor zo’n klein stukje fietspad uit moeten geven. Met als centrale vraag; waar zit hier het voordeel voor het algemene belang? Wat onze fractie betreft zijn de zorgen over Maria ten aanzien van haar vriendin en de toenemende eenzaamheid terecht. Eenzaamheid is een probleem wat je niet snel ziet en vaak verborgen blijft. Gezien de totale herijking van het voorliggend veld snappen we de keuze om nu even een pas op de plaats te maken qua trefpunt. Wij zien echter ook een belangrijke preventieve werking van het trefpunt voor het verder op afstand raken van eenzame mensen zoals de vriendin van Maria. Voor ons als CDA is en blijft het inzetten op preventie een belangrijk uitgangspunt, ook met het oog op dit onderwerp. In onze optiek kan preventie zorgen voor kostenbesparing op latere momenten. We willen de portefeuillehouder dan ook met klem verzoeken dit goed te blijven volgen, aangezien het hier gaat om een kwetsbare groep die mogelijk anders tussen wal en schip dreigt te raken. Tevens horen wij graag welke besparingen met het uitstellen van de ontwikkeling van het trefpunt gerealiseerd worden. Voor de resterende onderwerpen geef ik graag het woord aan mijn collega Lou Cremers. Ondernemen in Beesel Hier zien we Jasmine aan het werk.

Jasmine heeft sinds een aantal jaar een eigen ‘zero-waste’ winkel in het centrum van Reuver. Zo kan ze op haar eigen manier bijdragen aan een duurzame toekomst en hoopt ze meerdere mensen te motiveren om ook zo min mogelijk afval te creëren. Wel is het lastig om als eigen ondernemer de balans te vinden tussen werk en gezin, vooral nu haar vaste zaterdaghulp gestopt is en ze moeite heeft een nieuwe kracht te vinden. Als Jasmine in het centrum rondkijkt vindt ze het jammer dat er zoveel winkelpanden leegstaan, eigenlijk is dat toch geen gezicht. In het kader van ondernemen hadden we als gemeente Beesel een centrummanager functie. Toentertijd was er sprake van een plan waarbij de ondernemers in het centrum minimaal 50% van de functie van de centrummanager zouden bekostigen. Tot op heden is hier nog niks concreets uitgekomen. In deze begroting lezen we dat de functie van centrummanager komt te vervallen en het bedrag voor de bedrijvencontactfunctionaris wordt opgehoogd met € 20.000 voor een robuuste invulling van deze functie. Hier worden taken bijgevoegd uit het takenpakket van de centrummanager. Zover wij kunnen zien zonder dat de ondernemers hier 50% aan bijdragen.

Wij horen graag van het college welke taken van de centrummanager de bedrijven contactfunctionaris over gaat nemen en waarom van deze harde toezegging is afgestapt dat er door de ondernemers mee betaald wordt aan deze functies. Daarnaast valt ons nog iets bijzonders op wat betreft de werkgelegenheid. Zoals Jasmine al aangeeft kan ze geen zaterdaghulp vinden. Er is op dit moment in vele sectoren ontzettend Pagina 3 van 39

veel vraag naar werknemers, maar tegelijkertijd stijgen ook het aantal uitkeringen. Deze combinatie vinden we moeilijk te begrijpen en we vragen ons af of en zo ja hoe hier in beleid te sturen valt om deze bijzondere trend te doorbreken? Leegstand is nog altijd een doorn in het oog voor ons als CDA. Gelukkig zijn er ook pandeigenaren die eindelijk de handschoen hebben opgepakt, om hun al lang leegstaande winkelpanden om te zetten naar een woonfunctie. We juichen dit alleen maar toe. Wel zijn we van mening dat we hier wellicht nog een versnelling in aan kunnen brengen. Omkijken naar elkaar in Beesel Simon en Geert zijn buren. Ze hebben elkaar leren kennen op de burendag dit jaar, het klikte direct. Aangezien Simon slecht ter been is, helpt Geert zo nu en dan in de tuin van Simon, in ruil voor een goede bak koffie. Ze kijken om naar elkaar. Simon en Geert realiseren zich echter dat sommige zaken ook verder gaan dan omkijken naar en betrokkenheid. Een tuintje kun je bijhouden, een kop koffie kan gezet worden, maar sommige zaken heb je niet altijd zelf in de hand. Denk bijvoorbeeld aan de veiligheid en handhaving in je eigen buurt of in de dorpskern waarin je woont. Al enige tijd bereiken ons signalen dat onze inwoners hun subjectieve verkeersveiligheid op momenten in twijfel trekken. Als CDA willen wij hier graag nogmaals aandacht voor vragen.

Ook geeft het college aan dat we aan de 1 FTE in feite voldoende beschikking hebben over een BOA capaciteit die de handhavingstaken uitvoert. Als CDA kunnen wij dit wel volgen. Echter de zichtbaarheid van de BOA’s in alle dorpskernen lijkt hierbij echter niet bij aan te sluiten; de BOA is weinig zichtbaar in onze gemeente. Juist deze beperkte zichtbaarheid maakt dat inwoners het idee hebben dat er onvoldoende gehandhaafd wordt, waardoor de veiligheidsbeleving vermindert. Als CDA zouden wij graag horen van het college welke ideeën zij hebben om een impuls te geven aan de zichtbaarheid van deze BOA’s. Verder willen wij als partij nog het volgende meegeven; wat zijn wij ontzettend trots op onze gemeenschap en de manier waarop er gekeken wordt naar elkaar. De wijze waarop het college de inwoners hiervoor waardeert, bijvoorbeeld middels mantelzorg compensatie, kunnen wij als CDA enkel maar toejuichen. Wij hopen dat ook dat deze waardering in de toekomst nog altijd gedaan zal worden. En natuurlijk is dat persoonlijke contact belangrijk, maar ook hopen we dat grotere groepen elkaar ook vinden, ontmoeten en elkaar versterken. Zoals verenigingen, ondernemers en vrijwilligersgroepen. Blijf als gemeente ook partijen bij elkaar brengen om problemen onderling op te laten lossen. Ontspannen in Beesel Pjotr is 28 jaar en woont sinds kort in een nieuw gerealiseerd appartement aan de Rijksweg.

Pjotr is actief betrokken bij het verenigingsleven in de gemeente Beesel. Hij is al van jongs af aan betrokken bij Scouting en is ook vaak te vinden in de sporthal om lekker te handballen. Dit is zijn manier van ontspannen. Ook heeft hij al meegedaan aan het LCW en de Obstacle Run, en dit is hem goed bevallen. Wij zijn blij om te zien dat er meerdere sportevenementen zich voordoen maar vragen wel aandacht voor lessen die geleerd zijn uit het verleden om te zorgen voor spreiding door het jaar heen. Ook zijn we zeer benieuwd naar de evaluatie van het LCW. Pjotr vindt de Kloostertuin een mooi stukje groen in het centrum van Reuver en ziet graag, net als ons dat dit ook zo behouden wordt. Naast de ‘groene functie’ van de Kloostertuin denken we ook dat de Kloostertuin veelzijdiger kan zijn. De aanpak van de Kloostertuin op zich zien wij dan ook als een positieve ontwikkeling. Alleen vinden we de investering van € 200.000 door de gemeente relatief groot voor enkel het verbeteren van de toegang tot de tuin. Er is schijnbaar ook nog veel onduidelijk over de rol van Nester hierin. Wij vragen ons af of het niet verstandiger is om eerst het gesprek aan te gaan met Nester over hun bijdrage en een algeheel plan te presenteren alvorens de gemeente besluit om budget beschikbaar te stellen aan de Kloostertuin.

Vanuit de technische beantwoording hebben we begrepen dat deze investering Pagina 4 van 39

onderdeel is van de totale centrumontwikkeling. Dit traject loopt toch al geruime tijd, waarom is Nester niet eerder in een vroegtijdiger stadium bij betrokken? Kan de portefeuillehouder hier een toelichting op geven? Verder hebben we nog onze vraagtekens bij de nieuwe begroting systematiek. Deze zero based budgetting techniek wordt ingericht voor een bedrag van € 300.000, wat ons betreft een flinke investering. We missen enige diepgang in de duiding van nut en noodzaak wat ook maakt dat de besparingen van € 200.000 per jaar wat in 2025 cumuleert tot € 600.000 eerder lijkt op wensdenken dan dat hier een gedegen fundament aan ten grondslag ligt. Als laatste inhoudelijke punt de OZB, als CDA hebben wij altijd gepleit voor een geleidelijke verhoging in de OZB zonder te veel pieken waarbij ook vooral naar noodzaak gekeken moeten worden. En niet per se enkel naar de mogelijkheden die er zijn, omdat we toch hele lage lasten hebben. Wij hebben hier in het verleden ook al voorstellen voor ingediend. We zijn daarom ook minder blij met de extra stijging die nu opgenomen is. Echter in het kader van een eerlijk verhaal moeten we wel bekennen dat met het behouden van de huidige stand aan voorzieningen zoals bijvoorbeeld toegang tot een bibliotheek, een rijk verenigingsleven en de nodige wijkvernieuwingen een verhoging onvermijdelijk zou kunnen zijn.

We hebben al kunnen lezen dat de verhoging dit jaar tot discussie zou kunnen leiden. We willen in eerste reactie hierop wel al meegeven dat een demping van de OZB-verhoging leidt tot een verlaging van een structurele inkomstenbron. Deze verlaging dekken door het opnemen van een incidentele inkomstenbron, te weten wellicht binnen te halen subsidies, staat wat ons betreft haaks op het behouden van een evenwicht in de dekking qua structurele en incidentele lasten. Als we hier keuzes in maken, zou dit wat ons betreft ook moet leiden tot een structurele besparing op een ander gebeid. Hiermee zijn we aan het einde van onze 1e termijn, een beleidsarmere begroting dan voorgaande jaren. Dit is ook waar we als CDA voor gepleit hebben in het perspectiefgesprek, we blijven met deze begroting wel volop in beweging in een dynamische wereld. We kijken uit naar de 1e termijn van de overige fracties en het debat wat hierop zal volgen. Laten we met zijn allen de juiste beslissingen maken voor het algemeen belang. Zodat al onze inwoners ook het komend jaar kunnen en willen omkijken naar elkaar.”

VLP – dhr. Derks “Goedemorgen college en leden van de gemeenteraad, overige aanwezigen en de kijkers en luisteraars thuis, Dit zijn de laatste algemene beschouwingen voor de verkiezingen van 2022. We hebben een bewogen periode achter de rug. Door corona en de bijbehorende maatregelen is de wereld veranderd. We hebben daar allemaal de gevolgen van meegemaakt en ook nu zitten we nog steeds in een fase dat we niet weten wat de toekomst ons gaat brengen. De besmettingen nemen helaas weer toe en de bijbehorende maatregelen ook. Wat wel zeker is, is dat we hier nog lang niet klaar mee zijn en corona nog heel lang zal na-ijlen in onze gemeenschap. Op de eerste plaats danken we het College en het ambtelijke apparaat voor de werkzaamheden die zij hebben uitgevoerd om tot deze begroting te komen. De financiële situatie in de gemeente Beesel is er in 2021 niet beter op geworden. Integendeel, we hebben flink moeten interen op de algemene reserves. Vooral door de uitgaven in het Sociaal Domein hebben we hier behoorlijk in moeten leveren. De fractie van de VLP heeft er de afgelopen periode regelmatig op gewezen dat de uitgaven uit de hand zijn gelopen. Wij hebben ons punt daarin gemaakt en willen nu vooral vooruitkijken en er samen voor gaan zorgen dat de gemeente Beesel een financieel gezonde gemeente blijft.

Om dat voor elkaar te krijgen is het wel belangrijk dat we de algemene reserves gaan aanvullen. We juichen het daarom toe dat er een bedrag van 350.000 euro per jaar naar deze reserve gaat. Maar dat is in onze ogen niet voldoende. Wij zijn voorstander om de reserves verder aan te vullen via de middelen die het Rijk ons in 2023, ‘24 en ‘25 biedt, maar nog niet mogen worden ingerekend als opbrengst. Pagina 5 van 39

We zien echter ook, dat we jaarlijks een bedrag van 222.000 euro onttrekken voor diverse kapitaallasten. We hebben hier een motie voor klaar liggen. Waar we als fractie grote moeite mee hebben is dat we onze inwoners opzadelen met een extra verhoging van de OZB van 7%, boven de 3% die we eerder hebben afgesproken. Onze burgemeester noemt dat acceptabel. Wij kunnen echter niet met deze extra verhoging instemmen. Tekorten dichten over de ruggen van onze inwoners kan wat ons betreft echt niet. Wij kunnen aan onze burgers niet uitleggen waarom ze nu per gezin minimaal 100 euro per jaar meer moeten gaan betalen. Tel daar bij de verhoging van de energielasten bij op, dan zijn voor velen de financiële gevolgen behoorlijk. En dat zeggen we niet om qua gemeentelijke belastingen de goedkoopste gemeente van Limburg te zijn. Dat doen we om ervoor te zorgen dat we de gemeente Beesel een aantrekkelijk gemeente willen laten zijn om in te blijven wonen en te komen wonen. Verder zien we meerjarig dat we vanaf 2023 er financieel weer positief op komen te staan. Waarom dan nu de OZB verhogen? Die verhoging telt immers ook de komende jaren door. We hebben begrepen dat er het afgelopen jaar ruim 600.000 euro aan subsidies is toegekend. Dat is goed werk! We vragen ons wel af waarom hier in de begroting geen rekening mee is gehouden. Wat de fractie van de VLP betreft gaan dat wel gebeuren.

Wij hebben er vertrouwen in dat het ons ambtenarenapparaat lukt om deze binnen te halen. Nu we het toch hebben over het ambtenarenapparaat, willen we ook met u delen dat we daar ook zorgen over hebben. Door Corona wordt er veel thuisgewerkt. Gevolg is wel dat de afstand tussen de burgers en de ambtenaren te groot aan het worden is. De fractie van de VLP is van mening dat we daar iets aan moeten gaan doen. Het gemeentelijk apparaat moet geen ver van mijn bed show gaan worden, maar zichtbaar zijn in alle kernen. Wij roepen u daarom op om met een plan te komen hoe deze samenwerking verbeterd kan worden. Fractie van de VLP is ook bezorgd over het hoge personeelsverloop en openstaande vacatures. Wat is hiervan de oorzaak? Ligt dat bijvoorbeeld aan de andere manier van werken. Wellicht is het een idee om een personeelstevredenheidsonderzoek in 2022 te houden onder de medewerkers. Onze jeugd is onze toekomst en verdiend daarom alle aandacht die daarvoor nodig is. Daarbij is een goed beleid de basis. In deze begroting maakt u daar ook melding van.

Echter, klopt het voorzitter door in te stemmen met deze begroting we ook instemmen met het nieuwe jeugdbeleid? Dit staat toch pas op de agenda voor de raadsvergadering in december? Of begrijpen wij het verkeerd? In de programmabegroting geeft u onder andere aan dat het samenlevingsloket niet meer nodig is en dat de huur daarvan kan worden opgezegd. Tot onze verbazing is dat pas in september 2023. Dan betalen we dus 2 jaar huur voor een ruimte die niet nodig is. Uw antwoord hierop weten we al: er is een overeenkomst afgesloten waarin dit afgesproken is. Waarom neemt u geen initiatief om in goed overleg met de verhuurder een eerdere ontbinding van deze overeenkomst af te spreken. Dit bespaart de gemeenschap geld en laat zien dat u ook goed ondernemerschap in huis heeft. Verder lezen we in de begroting, dat u de subsidies aan de verenigingen gaat herijken. Als doel noemt u om deze subsidies in balans te brengen met elkaar en stapeling van subsidies te voorkomen. Fractie van de VLP vindt dat een heel goed voornemen, echter de doelstelling vinden wij iets te wazig. Waarom komt u niet met een concreter voorstel, door bijvoorbeeld een percentage te noemen dat u wilt gaan besparen. Dan weten de ambtenaren die daarmee op pad gaan wat hun opgave gaat worden. Op het gebied van duurzaamheid, komt u met het voorstel om meer te gaan vergroenen.

“Tegel er uit en groen erin” noemt u onder andere. Dat lijkt een goed idee, maar wij vragen ons of wie er dan voor het onderhoud van dat groen gaat zorgen. Daar moeten toch afspraken over gemaakt worden, om te voorkomen dat deze plekken er straks niet uitzien. De huidige woningmarkt is behoorlijk ingewikkeld. De huizenprijzen schieten nog steeds Pagina 6 van 39

omhoog en doorstroming gaat nog te langzaam. Voor onze jeugd is het bijna onmogelijk om een woning te kopen of te huren. Er moeten dus woningen bijgebouwd worden in types en prijsklassen waar behoefte aan is. Ook moeten we kijken naar de bestaande voorraad. Er komt een herijking van de woonvisie. Maar er moeten ook goede prestatieafspraken komen met de sociale verhuurders die werkzaam zijn in onze gemeente. Deze afspraken moeten concreter worden. De huidige afspraken zijn nog te vrijblijvend. Bij nieuwe projecten moet de behoeftevraag als eerste gesteld worden. Wij zijn voorstander van sneller bouwen, maar dan alleen type woningen en prijsklassen die nodig zijn. Over het bouwen willen wij als fractie van de VLP nog graag iets met u delen. Er staan gelukkig een aantal nieuwbouwprojecten in de steigers en hopelijk komen er nog meer. Vroeger werd er altijd een budget van 2% begroot om bij ieder project een kunstwerk aan te brengen. Dat doen we tegenwoordig helaas niet meer. Wij zijn voorstander om dat weer toe te gaan voegen aan de nieuwbouwplannen. Ieder nieuw project krijgt dat een bijpassend kunstwerk in de straat of in het gebouw. Op initiatief van de VLP is een paar jaar geleden de K80 in het leven geroepen. Onze burgemeester zit in het bestuur. Middels de K80 kunnen de kleinere gemeenten een gezamenlijke vuist maken tegen rijksbeleid. De rol van de K80 is aan het groeien.

Fractie van de VLP is daar trots op en geeft onze burgemeester mee om in dat gremium vooral zijn mannetje te staan en gebruik te maken van de kansen die daar liggen. Als fractie van de VLP verwachten we in 2022 de eerste resultaten te zien. Denk bijvoorbeeld aan het naar binnen halen van subsidies voor lokale politieke partijen, gelijkwaardig aan de subsidies voor de landelijke politieke partijen. Afgelopen jaar is het ondiepe bad vernieuwd. Er is toen onderzoek gedaan naar de technische staat van het diepe bad. Ons is toen verzekerd dat er geen problemen te verwachten waren. Tot onze verbazing lezen we in de begroting dat er toch een nieuw onderzoek gedaan gaat worden naar het diepe bad. Kunt u dat nader toelichten? Voor de herinrichting van de Kloostertuin heeft het College een bedrag begroot van 200.000,00 euro en dat terwijl Nester de eigenaar is van deze tuin. Wij vinden het vreemd dat zij de herinrichting niet betalen. Is daar met Nester over gesproken? Waarom moet de gemeente dit gaan betalen? In de voorliggende begroting stijgt de toeristenbelasting, behalve voor campinggasten. We hebben binnen de gemeente een gedifferentieerd beleid vastgesteld, ook met onze instemming. Toch is het vreemd dat we voor alle toeristische ondernemers met overnachtingsmogelijkheden hetzelfde doen, terwijl er verschil zit in de tarieven.

Fractie van de VLP is voorstander om stijging van de toeristenbelasting ook te laten gelden voor de kampeerders. Wij hebben daar een motie voor voorbereid. Een heel ander onderwerp, dames en heren, een jaarlijks terugkerend probleem zijn de processierupsen. Wij hebben gehoord dat koolmeesjes deze rupsen erg lekker vinden. Echter ook koolmeesjes hebben onderdak nodig. Door het ophangen van vogelkastjes kan er dus een bijdrage geleverd worden aan het oplossen van dit probleem. Ook daar hebben wij een motie voor voorbereid. We hebben nog een algemene vraag over de begroting en het proces. Dit proces is intensief en langdurig. Wij willen graag weten wanneer het College de conceptbegroting gereed had. Dus echt gewoon de datum wanneer u zegt en toen was hij klaar. Tot slot voorzitter het volgende. Zoals in het begin van mijn verhaal aangehaald staan we er financieel nog niet zo best voor. De fractie van de VLP wil er met u alles aan gaan doen om daar verandering in te gaan brengen. Wij willen vooral denken in kansen en mogelijkheden. En die liggen er zeker.

Pagina 7 van 39

Fractie VLP”.

Beeselse Lijst – dhr. Jacobs “Leef luuj van Beezel, Ruiver en Offebèk, collega-raodsleden, college, fractievertegenwaordigers en ambtenaeren, Vandaag is ut de 11e van de 11e. Veur väöl inwoeners van os gemeinte eine daag om ‘t vastelaovesseizoen in te luuje met de nuuedige kolder. ’t Hoeëgtepuntj van iddere vastelaovend is ongetwiefeld de sjleuteleuverdrach waorbiej traditiegetrouw de zittende macht op un ludieke wiejze de maot wird genoame. Vandaag waerd auch ut fieës van Sinter-Merte gevierd. De heilige dae deilen mit de minderbedeilde hoeëg in ‘t vaandel haaj sjtaon. Allebei dees thema’s zien aug van toepassing op unne daag as vandaag, woarbiej binne de Algemeine Besjouwinge de begruuting van kommend jaor mot waere vastgesjteld. Auch veur motte de moat nimme en de middele diej veur hubbe verdeile euver wat veur ut kommende joar wille goan doon. Veur hubbe ein bewoage joar achter de ruk. Of baeter gezag: op bepaolde vlakke zitte veur der nag midde in. Om der ein paar op te neume: corona, hoeëgwater, tekorte op de WMO, mer auch projekte wie Oppe Brik en de Parklaan. Anger ongerwerpe diej os aandach nuudig blieve hubbe zien de wuuningsjaarste en de miljeutransitie. Op korte, mer zeker auch op de lange termien. Ongerwerpe wao veur finansjele middele veur nuudig hubbe en woarbiej veur de aafwaeging motte make: wat zien os wettelikke take en wat haaje veur gaer gehad.

Veur beginne neet veur nieks in ’t Bezels plat. Want veur vroage os aaf: wie sjeit ut eigelik met de komborde in ‘t Limburgs en auch de roadsvergadering in os moodertaal. Det hadde veur toch allang gedoan motte kinne hubbe? Dit bietje Limburgs is neet genog. Enfin, we waren graag in het Limburgs doorgegaan, maar daarover bestaat binnen deze raad geen consensus, ondanks een unaniem aangenomen motie. We staan voor een grote uitdaging als gemeente Beesel om weer grip op de financiële situatie te krijgen. Ook binnen het sociaal domein. Voor ons ligt de begroting voor 2022, hiermee doet het college een voorstel hoe we een groot deel van de opgelopen tekorten terug gaan dringen in 2022. Het doet ons deugd om te zien dat het college denkt in 2023 op dit vlak al zwarte cijfers te kunnen schrijven. Een herstelplan is gepresenteerd en ook het inkoopbeleid wordt in regionaal verband vormgeven binnen de MGR. Dit moet bijdragen aan een gezonde financiële situatie. Geacht college, als Beeselse Lijst hebben we al in een vroeg stadium gevraagd voor een dashboard dat inzicht geeft in de data. Het op de juiste wijze inzetten van deze data kan inzicht geven in trends en financiële gevolgen bij de keuzes die wij op uw voorstel moeten maken. Laat nu net dat hetgeen zijn dat we te laat hebben ingezien, en heeft bijgedragen aan onze financiële situatie in de WMO.

Toch blijven er risico’s die we maar gedeeltelijk zelf kunnen beïnvloeden. De Beeselse Lijst is van mening dat binnen het gebudgetteerde financiële kader WMO – ruim 50% van onze begroting – eventuele tekorten moeten worden opgevangen. De genoemde gelden uit Den Haag zijn een onzekere factor. De Beeselse Lijst wil dan ook benadrukken dat het college voor het jaar 2022 en verder niet blind moet varen op bijdragen uit Den Haag. We moeten nu realistisch gaan begroten en daar hoort de onzekerheid niet bij. In het advies van de auditcommissie om de openeindregeling weer te installeren kunnen wij ons niet vinden. Door deze te beëindigen zijn de tekorten op de WMO zichtbaar geworden. Laat het nu juist de uitdaging aan u zijn, college, om binnen het sociaal domein de financiën zo te stroomlijnen dat we dit soort maatregelen in de toekomst niet meer nodig hebben. Zo kunnen Pagina 8 van 39

we vanaf 2023 aan iedereen de juiste zorg aanbieden en een financieel gezond WMO-beleid komen, en houden we onze gemeente leefbaar voor iedereen. Over leefbaar gesproken: leefbaarheid in de kernen is de afgelopen drie jaren meerdere keren genoemd tijdens werk-, commissie- en raadsvergaderingen. Toch lijken op dit gebied juist in kern Beesel maar moeizaam van de grond te komen. Met name op het gebied van woningbouw. Naar onze mening hebben we de afgelopen tijd als gemeente te veel geparticipeerd. We hebben weliswaar een woonvisie opgesteld, maar niet de daaruit voortvloeiende kaders gesteld als het gaat om de kern Beesel. Dit zorgt voor te veel oponthoud en besluiteloosheid om door te pakken. Hetzelfde geldt voor het project de nieuwe school. Als Beeselse Lijst hebben we de afgelopen raadsperiode meer energie dan ons lief is moeten steken in het van de grond krijgen van dit project. Dat we geen zeggenschap hebben over een aantal voorgestelde locaties is daarbij een teken aan de wand. Hoe lukt het ons toch steeds weer zaken in de verkeerde volgorde te doen? Het huidige schoolgebouw heeft zowel een historische als een emotionele waarde voor veel inwoners van het dorp Beesel. Ook het feit dat in Beesel nog drie schoolgebouwen staan is uniek in Nederland.

Het wel of niet behouden van het oude gedeelte van de school of zelfs het terugbrengen in de oorspronkelijke vorm is iets dat leeft in Beesel. Dit moet daarom worden meegenomen in de overwegingen van een herbestemming in de komende jaren. Momenteel wordt er onderzocht of het mogelijk is om de kerk in te zetten voor een combinatie van kerkdiensten en ruimte voor cultuur en verenigingen. Dit is volgens ons een route die te lang duurt. Laten we hiervoor tijdelijk de gymzaal gebruiken aangezien de bezettingsgraad van deze onder de 14% zit! Tegelijkertijd gaan we samen met de verenigingen en de gemeenschap op zoek naar een structurele oplossing. Ook binnen het ruimtelijk domein zijn we voor verrassingen komen te staan. We zien een tekort van circa 1,5 miljoen op twee projecten: Oppe Brik en Parklaan. Dit leert ons dat langere doorlooptijden en te hoge ambities niet altijd samengaan. Het is noodzakelijk dat we hoofdtaken scheiden van ambities. Wat hebben we nu echt nodig? Wat de Beeselse Lijst betreft hebben we op korte termijn echt een nieuwe school in Beesel nodig met jeugd- én ouderenopvang. Meer kunnen we op dit moment niet betalen, maar misschien over een paar jaar wel. We constateren namelijk dat er over een paar jaar weer ruimte in onze programmabegroting zit.

Dat treft, in het jaar 2025 is het namelijk 750 jaar geleden dat Beesel voor de eerste keer werd vermeld in een geschreven document. Wij roepen het college op om dit op de agenda te zetten en plannen te gaan ontwikkelen om dit heuglijke feit de aandacht te geven die het verdient. Wij voorzien een mooi feest voor alle Beeselnaren: 750 jaar Beesel én een financieel gezonde gemeente. Om financieel gezond te worden stelt het college onder andere voor om per 2023 te bezuinigen op de bibliotheek. Volgens de Beeselse Lijst is dit onwenselijk. De bibliotheekmedewerkers komen om in het werk. Zij zorgen ervoor dat onze inwoners meekunnen in de alsmaar digitaliserende samenleving. Zij zorgen voor het taalonderwijs voor niet-Nederlandstaligen in onze gemeente. Zij zorgen voor een goed en gevarieerd lesprogramma op onze scholen. U heeft nog ruim een jaar de tijd om voor deze bezuiniging van 10% op een alternatieve wijze dekking te zoeken. Ons advies is: werk slimmer, niet harder! Daarnaast stelt het college voor om meer gelden binnen te halen via de OZB. De Beeselse Lijst lijkt zich als enige partij te realiseren dat dit niet zozeer gerealiseerd gaat worden door een hogere belasting, maar door enorme stijging van de WOZ-waardes in ons land. Dat is marktwerking die we niet kunnen tegengaan. Wel kunnen we dit verlichten.

Zo is de Beeselse Lijst van mening dat het verduurzamen van huizen niet mag leiden tot een hogere OZB door Pagina 9 van 39

een hogere WOZ-waarde. Goed gedrag dient beloond worden, en niet bestraft. Wettelijk gezien kunnen we aan deze hele OZB-methode echter niet tornen. Waar we wel creatief mee om kunnen gaan is een toeslag of een soort cashback-systeem. Hiertoe hebben wij een motie voorbereid. Op deze manier maken we het verduurzamen van huizen aantrekkelijker en kunnen we vaart blijven maken op dit gebied. Dat is hard nodig, aangezien we door een duurzaamheidsonderzoek het afgelopen jaar flink vertraging hebben opgelopen. Dat die vertraging onnodig was wist de Beeselse Lijst als enige fractie tijdens de Algemene Beschouwingen van vorig jaar al. Wij roepen de portefeuillehouder op om nu op te schalen op het duurzaamheidsvlak, en dan zeker op het gebied van grootschalige opwek. Er is al te veel tijd verloren! Actie zien we gelukkig wel op de speelgelegenheden in onze gemeente: deze worden goed gebruikt. Mede daarom staat er nog een aangehouden motie van ons over multifunctionele speelgelegenheden. Dit zijn waardevolle plekken waar verschillende doelgroepen elkaar ontmoeten. Wij roepen het college op om alle speelgelegenheden en locaties in onze gemeente te onderzoeken en met een rapport te komen met betrekking tot de staat van deze gelegenheden. Veiligheid, onderhoudsstatus en multifunctionaliteit zijn zaken die we minimaal terug willen zien in de rapportage van dit onderzoek.

Graag grijpen wij dit moment ook aan om aandacht te vragen voor het groen in de omgeving van deze speelgelegenheden en op rustplekken. Zo kunnen de groene ruimtes sportief, veilig en recreatief benut worden door alle gebruikers. Sport en recreatie zien we ook veel op en aan de Hovergelei. Deze verbindingsweg hebben we enkele jaren geleden voorzien van verlichting, maar helaas nog maar weinig groen. Er is echter een prangendere vraag: welke gevolgen gaat elektrificatie en verdubbeling van de Maaslijn hebben voor deze overgang? We hopen weinig, want deze weg is de verbinding tussen De Lommerbergen en het Drakenrijk. Het zou zonde én kapitaalvernietiging zijn als deze overgang en verbindingsweg verloren zou gaan. De Beeselse Lijst roept het college op om hier aandacht voor te hebben. Ook graag aandacht voor onze begraafplaatsen. Wij hebben op onze begraafplaatsen nogal wat graven met karakteristieke herdenkingstekens. De Beeselse Lijst vindt het tijd om deze in kaart te brengen en te digitaliseren. Dit is het minimale wat we kunnen doen om dit funerair erfgoed voor het nageslacht te bewaren. Daarnaast hebben we opgevangen dat een aantal van onze inwoners moeite heeft met het betalen van de vastgelegde periodes van de grafrechten. De Beeselse Lijst wil dat er een mogelijkheid komt om bij verlenging de grafrechten ook per jaar te kunnen betalen.

Op deze manier kunnen de nabestaanden het graf van hun dierbare overledenen behouden en onderhouden. Hierdoor ontstaat er een mooier geheel op onze begraafplaatsen. We zouden ook graag zien dat onze bedrijventerreinen een mooier geheel gaan vormen. Als Beeselse Lijst hebben we de ingang van Reuver vanuit de rotonde met de klok naar het centrum meermaals benoemd. Gelukkig zijn er eindelijk ontwikkelingen rondom het MTC-pand. En dit op voorspraak van de Beeselse Lijst. Maar we kunnen nu niet stil gaan zitten! We moeten doorpakken met het verder ontwikkelen van de bedrijventerreinen. Dit kan door het herplaatsen van bedrijven en het doorontwikkelen van het industrieterrein langs het spoor richting Swalmen. Het onttrekken van het MTC-pand, in combinatie met het detailhandelsbeleid, zorgt voor een enorme daling in het aantal vierkante meters verkoopvloeroppervlak. We zijn dan ook verheugd dat er grote stappen zijn gemaakt om ons centrum om dit aantrekkelijk te maken voor horeca, ondernemers, inwoners, maar ook toeristen. In de aanloop naar dit project zijn er een aantal onderzoeken uitgevoerd. Hieruit bleek dat zowel subjectieve als objectieve verkeersveiligheid een onderwerp is dat onze inwoners bezighoudt. Naast deze onderzoeken komt dit onderwerp Pagina 10 van 39

ook vaak ter sprake in gesprekken die wij voeren met inwoners. Knelpunten die wij zien zijn onder andere:  De Rijksweg  De Mariastraat  De Kerkstraat  De Burgemeester Janssenstraat Maar denk hierbij ook vooral aan de verkeersveiligheid van de kinderen van het Grescollege als ze naar school fietsen of naar sporthal De Schans. Dat deze gevoelens niet alleen maar subjectief zijn, hoeven wij echt niet te onderstrepen. Wij roepen het college op om actief middelen vrij te maken om deze routes veiliger te maken. Wij willen realisaties zien in 2022. Behalve de eerdergenoemde herbestemming van het MTC-pand heeft de Beeselse Lijst het afgelopen jaar nog veel meer verwezenlijkt. Denk aan een veilig en goed verlicht fietspad tussen Beesel en Reuver, maar ook tussen Beesel en Swalmen. Maar bovenal zijn we blij met de invoering van het voorstel van de Beeselse Lijst om de 4e “W” in te voeren: wat als we het niet doen? Dit heeft ons het afgelopen jaar meermaals wakker geschud. Zoals u hoort zijn er het afgelopen jaar meerdere moties en amendementen ingebracht en aangenomen. Stuk voor stuk goede initiatieven. Maar hoe houden we als raad de vinger aan de pols? Om de raad te helpen heeft de fractie van de Beeselse Lijst een motie voorbereid waarin we oproepen tot het toevoegen van een lijst met openstaande moties bij de behandeling van de gemeentelijke begrotingscyclus.

Op deze wijze krijgen we als raad een overzichtelijk geheel en kunnen we zelf bepalen wanneer iets is afgehandeld of wanneer er gas bijgegeven moet worden. Ook kunnen onze burgers zo eenvoudig zien wat er nog dient uitgevoerd te worden. Voorzitter, tot zover onze eerste termijn. Dankuwel voor de aandacht.”

Samen Verder – dhr. Urru en mevr. Janssen “Beste aanwezigen hier en thuis. Voorzitter, de laatste algemene beschouwingen van deze raadsperiode zijn voor ons een moment om de balans op te maken en om te kijken hoe de nieuwe raadsperiode wordt ingeleid. We constateren dat in de periode van financiële welvaart de structurele kosten werden gedekt met incidentele inkomsten zonder dat we ons afvroegen wat dit voor de toekomst betekende. Dankzij ons spaargeld heeft ons dit niet de kop gekost maar we hebben wel een financiële duikvlucht gemaakt. We constateren dat dit onder andere komt omdat er onvoldoende monitoring en sturing was op de financiële huishouding. Dat kunt u zich als college aantrekken. De dramatische financiële ontwikkelingen binnen het sociale domein staan nog vers op ons netvlies. Met betrekking tot het beleid concluderen we dat er de afgelopen jaren de intentie was om integraal te werken maar we zien dit niet terug in het beleid, niet in de uitvoering noch in deze begroting. Kijk alleen maar naar de stapeling van subsidies die heeft kunnen plaatsvinden. Ook constateren we dat er op een aantal beleidsterreinen sprake is van stilstand. Zo is er geen vervolg gegeven aan beleid waarvan de looptijd is verstreken. Voorzitter, daarmee werkt u buiten de door raad gestelde kaders.

Ook constateren we dat deze raadsperiode onvoldoende geëvalueerd is of we onze doelen halen en of we ons geld aan de juiste dingen uitgeven. Voorzitter, wij hoeven niet uit te leggen wat Samen Verder hiervan vindt. Als we naar de voorliggende begroting kijken dan komt het woord “herijking” maar liefst 33 keer voor. Wij hebben sterk de indruk dat het college hiermee bezuinigen bedoeld aangezien we cijfermatig de bezuinigingen terug zien. We zien ook dat aan deze bezuinigingen beleidswijzigingen ten grondslag liggen. Bij de investeringen zien we dat het geld dat bedoeld Pagina 11 van 39

is voor de alternatieve grensovergang, gebruikt wordt voor een variantenstudie de Groene Loper. Voorzitter, het kan toch niet zo zijn dat we deze begroting gebruiken om beleid aan te passen. Kan uw college aangeven hoe u hiermee omgaat? Voorzitter, het college wil starten met zero based begroten. Samen Verder ziet dit als een kans. Dit betekent immers dat u met een schone lei begint en niet voortborduurt op cijfers uit het verleden. Zero based begroten is de kans om op een goede manier vast te leggen: Wat wil ik bereiken? Wat moet ik daarvoor doen? Wat hoeft niet? Wat mag het kosten? We dagen uw college uit om met een voorstel te komen voor een bestuursrapportage nieuwe stijl. Dus hoe gaat u de evaluatiemomenten vastleggen die betrekking hebben op wat we willen bereikt, niet alleen financieel, en hoe en wanneer rapporteert u naar de raad. We geven u alvast mee dat het naar voren halen van de tweede bestuursrapportage wat ons betreft een must is. Fijn wonen en bedrijvig Het voornemen bij de start van het project Oppe Brik was goed voorzitter. Maar we constateren dat de verkoop van kavels veel te lang duurt! Hoe kan dit? Bovendien zien we dat het verwachte verlies op de grondexploitatie flink oploopt. Waar gaat het mis voorzitter? Wij horen hierbij ook graag de mening van de andere fracties.

Met betrekking tot de woonvisie vindt Samen Verder dat we enerzijds moeten inspelen op de woonbehoefte op de korte, middellange en lange termijn en anderzijds dat we een visie moeten ontwikkelen over hoe onze wijken er moeten uitzien. Ad hoc beslissingen over grote of kleine bouwprojecten is wat ons betreft geen oplossing meer voor het woonprobleem. Duurzaamheid Samen Verder wil het college een compliment maken. U heeft besloten dat in de warmtetransitie er nu geen wijk wordt aangewezen om op moment X van het aardgas te gaan. Het college kiest ervoor om te onderzoeken wat voor onze kleine gemeenschap effectieve en efficiënte maatregelen zijn om uiteindelijk aan de taakstelling van de energietransitie warmte te voldoen. Met betrekking tot de duurzame grootschalige energieopwekking, merken we maar weer op dat we vinden dat het natuurgebied ’t Brook geen zoekgebied kan zijn. Samen Verder is er zich wel van bewust dat we een keuze moeten maken met betrekking tot grootschalige duurzame opwekking. Samenwerking met de regio is voor ons dé optie die perspectief biedt. Zoals we al vaker aangegeven hebben vinden wij dat we volop campagne moeten voeren om inwoners bewust te maken van de noodzaak om energie te besparen en om verspilling tegen te gaan. Zeker in het licht van de huidige klimaattop blijkt maar weer dat we het toch echt met z’n allen moeten doen.

Wij missen de status van de 54 actiepunten in de duurzaamheidsvisie. Uw college gaat niet inhoudelijk in op onze vraag wat de status is van deze 54 actiepunten. We hebben niet gevraagd om een verfijnde status maar om per actiepunt een score tussen 0 en 100% aan te geven. Welke conclusie moeten we hier uit trekken? Weet uw college zelf wel waar we staan? Uw college rapporteert hierover pas in het eerste kwartaal 2022 maar waar zadelen we de volgende raad mee op? Voor het vervolg geef ik graag het woord aan Rian Janssen. Financiën Als we kijken naar de ontwikkeling van onze financiële positie tijdens deze raadsperiode zien we een verontrustend beeld. De vrije investeringsreserve was in 2018 nog 13 miljoen en is eind dit jaar nog maar 1,7 miljoen. De open-eindregeling sociaal domein was meer dan 1,3 miljoen maar is verdampt, de egalisatiereserve afval is deze raadsperiode gedaald van ruim 9 ton naar € 62.000. Voorzitter, we kunnen niet anders concluderen dan dat het financiële huishoudboekje niet op orde is en dat het volgende college en raad met een behoorlijke erfenis wordt Pagina 12 van 39

opgezadeld. We concluderen dat uw college voor 2022 vooral de kaasschaafmethode gebruikt om bezuinigingen in te boeken. De samenhang ontbreekt volledig. Voorzitter, we hebben het al eerder gehad over het maken van keuzes en dat we daar als raad juiste en volledige informatie voor nodig hebben die transparant wordt weergegeven. Het is uw college alweer gelukt om er voor ons een speurtocht van te maken. Uw college stelt verhogingen voor van de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Dit komt neer op een lastenverhoging voor een gemiddelde huishouden van € 104,10. Uw college stelt een extra OZB-verhoging voor van 7%. Samen Verder vindt dit onacceptabel en bovendien onnodig. Uw college doet een extra toevoeging van € 350.000 vanuit de exploitatie aan de reserve. Een toevoeging die betaald wordt met de extra OZB-verhoging. Samen Verder laat onze inwoners niet dokken voor het extra spaargeld dat u wilt hebben, zeker niet in een tijd waarin energieprijzen en inflatie sterk oplopen. Wij stellen dan ook voor om de overheveling van deze € 350.000 te schrappen zodat de extra OZB-verhoging niet nodig is. Zo voorkomen we extra belastingverhogingen zonder dat hiervoor extra bezuinigingen nodig zijn of zonder dat we al op de pof inkomsten inboeken zoals de VLP wil. Onbegrijpelijk vinden we ook dat u vanaf 2023 een jaarlijkse toevoeging van € 350.000 wil.

U verwacht met zero based begroten besparingen te realiseren die oplopen naar € 600.000 in 2025. Waarom dus nu al voorsorteren op een meerjarentoevoeging van € 350.000? Samen Verder vindt dat u eerst moet starten met de nieuwe begrotingsmethodiek en dan kunnen we op basis van de resultaten bepalen of er überhaupt nog extra toevoegingen nodig zijn. Ook bij de afvalstoffenheffing zien we een verhoging die bedoeld is om de reserve te spekken. U verhoogt het vastrecht met € 42. Hiervan is € 17 voor de kostenverhogingen en € 25 voor het aanvullen van de egalisatiereserve die bedoeld is om schommelingen op te vangen. Gezien de afname van deze reserve in deze raadsperiode met meer dan 8,5 ton constateren we dat deze reserve onvoorstelbaar snel is uitgeput. Laten we vooral snel werk maken van een nieuw afvalsysteem dat gericht is op een afname naar max 30 kg restafval per inwoner per jaar zoals ook steeds de bedoeling was. Wij zien de noodzaak van een egalisatiereserve maar het aanvullen kan, zonder risico, ook over een periode van drie jaar. Ons voorstel is het vastrecht verhogen met maar € 25, dus € 17 voor kostenverhogingen en € 8 euro voor de egalisatiereserve. Wij hebben hiervoor amendementen voorbereid die we in de tweede termijn zullen aanbieden. Kunst, cultuur en erfgoed Bij kunst, cultuur en erfgoed is het budget verlaagd van € 415.000 naar € 290.000.

Uw college heeft aangegeven dat dit komt door het afschaffen van diverse subsidies en doordat er minder personeelskosten doorbelast worden. Met andere woorden, er zijn dus minder uren beschikbaar voor kunst-, cultuur en erfgoed. Dit is een verschraling. Daar komt nog bij dat het huidige beleid is vastgesteld voor de periode 2017-2020. We leven inmiddels in 2021 en er is nog steeds geen nieuw beleid. Waar gaat het hier mis voorzitter? Wat Samen Verder betreft zorgt uw college eerst dat er nieuw beleid komt zodat we dan de juiste keuzes kunnen maken. Voorzitter, kunt u toezeggen dat uw college eerst met een nieuwe beleidsnota komt? Sociaal domein Bij het sociaal domein lezen we het volgende: ‘In 2022 wordt het welzijnswerk herijkt, beperken we het aantal diensten en komen we tot meer synergie en focus binnen het welzijnswerk. Hier ligt een duidelijke verbinding met alle voorzieningen in het voorliggend veld en de sociale basis.”

Pagina 13 van 39

Dit klinkt erg wollig en wij vragen ons af wat dit betekent. Wij lezen hierin dat het welzijnswerk beperkt wordt, we moeten bezuinigen, er ligt een taakstelling en het voorliggend veld lost het wel op. Uw college heeft het onder andere over Synthese en het Steunpunt Eenzaamheid waar pas op de plaats gemaakt wordt. Voorzitter, we hopen toch echt dat niet de fout gemaakt wordt om te stoppen met een voorziening zonder dat een evaluatie heeft plaatsgevonden en zonder dat er een warme overdracht naar alternatieven plaatsvindt. Kunt u dit toezeggen voorzitter? Communicatie Samen Verder krijgt te vaak signalen dat de gemeente slecht communiceert. Dat uit zich in niet terugbellen, ook niet na herhaald verzoek, het niet of onvoldoende beantwoorden van vragen en een serviceverlening die onder de maat is. De signalen betreffen vooral het sociaal domein en de ruimtelijke ordening. Voorzitter, kan het college uitleggen hoe er in dit huis geëvalueerd wordt op contacten tussen inwoners en gemeente en of, en zo ja welke, acties er lopen? Vorig jaar hebben we bij de Algemene Beschouwingen aandacht gevraagd voor communicatie. Onze boodschap was toen: zorg voor een open en transparante communicatie en ga na of de ontvanger de boodschap heeft begrepen. Uzelf heeft destijds toegezegd dat u zich hier sterk voor zou maken. Tot onze teleurstelling moeten we hier wederom aandacht voor vragen.

De miscommunicatie rondom de kermis heeft voor veel teleurgestelde kinderen gezorgd. De onhandige communicatie met betrekking tot de afsluiting van de A73 en Rijksweg heeft social media doen ontploffen. Goedbedoelde brieven over schuldhulpverlening die naar de verkeerde doelgroep zijn gestuurd, hebben voor paniek gezorgd. Wederom vragen wij uw college om zorgvuldig en transparant te communiceren. Verplaats u in de ontvanger en vraag uzelf af of de boodschap duidelijk is. Communiceer niet van bovenaf maar vanuit de gemeenschap. Wij horen graag hoe u dit gaat oppakken. Conclusie Dus voorzitter, ga aan de slag met zero based begroten waarbij uitgegaan wordt van duidelijke en meetbare doelen, evalueer tussentijds de resultaten en stel waar nodig tijdig bij. Onze inwoners verdienen een daadkrachtig bestuur dat zware verliezen weet om te buigen naar een gezonde financiële gemeente maar onze inwoners mogen daar nu niet extra voor belast worden. Tot zover onze eerste termijn.”

Dhr. Urru (Samen Verder) brengt een punt van orde in. Dhr. Urru vraagt of de eerste termijn van het college schriftelijk gedeeld kan worden met de raad. De voorzitter geeft aan dat de eerste termijnen van het college na het uitspreken gedeeld zullen worden. Dhr. van den Beucken (VLP) steunt het verzoek van dhr. Urru (Samen Verder) en wenst de eerste termijnen vooraf te ontvangen. De voorzitter schorst de vergadering zodat de eerste termijnen van het college gedeeld kunnen worden. Schorsing door de voorzitter: 10:04 uur tot 10:13 uur. De collegeleden spreken hun eerste termijn uit. De onderstaande teksten zijn aangeleverd door het college en dienden in een aantal gevallen als leidraad. De daadwerkelijke uitgesproken eerste termijnen zijn in sommige gevallen lijviger. Deze zijn integraal terug te luisteren met behulp van de geluidsfragmenten.

Eerste termijn college Burgemeester Vostermans Er wordt een aantal vragen gesteld die over de begroting en het proces er omheen. Dit proces is voortdurend in beweging. Door fluctuaties in taakstellingen of ambities, maar ook door financiële risico’s die daarmee samenhangen. Daarnaast speelt de onbetrouwbaarheid van de Pagina 14 van 39

Rijksoverheid als beheerder van het Gemeentefonds hierin een rol. Het is aan de gemeente om in dit financiële krachtenveld koers te houden. De financiële doelstelling is een meerjarige structurele realistische robuuste begroting. De afgelopen begrotingen heeft de gemeente stappen gezet om de afhankelijkheid van de reserves te verminderen. Het saldotekort 2020 heeft voor versnelde ombuiging gezorgd. Denk hierbij aan het herstelplan. In de berap light 2021 zie we hiervan de eerste positieve effecten. De fracties hebben begrijpelijkerwijs nog vragen over de voorliggende begroting. De vragen en opmerkingen van de fracties worden per thema (niet per fractie) behandeld. Begroting algemeen Samen Verder vraagt of het college de begroting gebruikt om beleid aan te passen. De begroting is wél richtinggevend en we reserveren geld om invulling te geven aan ons beleid. Bij de invulling van het beleid kan het voorkomen dat we afwijken van datgeen wat in de begroting is voorgesteld (afwijking op de 2e w-vraag), maar daarin nemen we de raad mee. Dit doen we via een separaat voorstel of via de p&c-cyclus. Samen Verder noemt ook de afname van de reserves en voorzieningen in afgelopen jaren, maar wil de voorgestelde jaarlijkse aanvulling aan de reserve van € 350.000 schrappen. Het is juist dat de reserves in een te hoog tempo zijn afgenomen.

Denk aan inzet voor het tekort op het Sociaal Domein in 2020 en een tekort op Oppe Brik en de Parklaan. Tegelijkertijd moeten we ons realiseren dat we als gemeente geen overtollige middelen op de plank moet laten liggen. Dit is geld van en voor de gemeenschap. Tegelijkertijd moeten we zorgen dat we voldoende reserves aanhouden, m.n. om tegenvallers op te vangen. In deze begroting zorgen we voor een evenwichtige reservepositie. De Beeselse Lijst roept op tot het toevoegen van een lijst met openstaande moties bij de behandeling van de gemeentelijke begroting. Het college zegt dit toe. Sterker nog, het college onderzoekt de mogelijkheid om dit in de p&c-cyclus te integreren. Samen Verder vraagt naar de mogelijkheid om met een voorstel voor een bestuursrapportage nieuwe stijl te komen. We zijn gestart met een onderzoek naar de doorontwikkeling van de p&ccyclus. Het ZBB is daar een voorbeeld van, maar we willen er vooral voor zorgen dat we een duidelijk beeld krijgen van de structurele p&c-cyclus. Uw suggestie om de 2e berap naar voren te halen nemen we mee in dit onderzoek, we zijn daar zelf ook voorstander van. De VLP stelt de vraag wanneer het college de conceptbegroting heeft ontvangen. Het college heeft het 1e concept ontvangen tijdens de week van de begroting, week 37. OZB De aanvullende ozb verhoging is voor zowel Samen Verder als voor de VLP een belangrijk punt.

Het is begrijpelijk dat er weerstand is op dit vlak. Het verhogen van deze ozb (totale meeropbrengst 238k) hebben we echter weloverwogen in de voorliggende begroting doorgevoerd. Zoals door uw raad ook eerder is onderkend, willen en moeten we minder afhankelijk worden van inkomsten vanuit het Rijk. Ook hebben we met uw raad onder andere tijdens het perspectiefgesprek gesproken over de overgang van risicovol naar robuust begroten. We waren het met elkaar eens dat het risicovol ramen tot de verleden tijd moest behoren en dat onze reservepositie weer op orde moest komen. Ons voorzieningenniveau is, zeker in vergelijking met andere gemeenten, nog altijd hoog. Met de verhoging van de ozb kunnen we dit hoge voorzieningenniveau in stand houden en creëren we meer financiële slagkracht onder andere bij onverwachte tegenvallers. Daarnaast zagen we dat we als Beesel nog steeds de laagste belastingdruk hadden in Limburg. Dit tezamen maakt het voor ons gerechtvaardigd om deze ozb-verhoging door te voeren. De motie van de Beeselse Lijst met betrekking tot de ozb zien we overigens graag tegemoet. Aanvullen reserves De OZB-verhoging en het aanvullen van de reserves zijn twee verschillende dingen. De aanvulling van onze investeringsreserve vanuit de reserve Oppe Brik is een eenmalige aanvulling. Een robuuste begroting houdt echter ook in dat we structureel onze reservepositie Pagina 15 van 39

op orde houden, waardoor een eenmalige aanvulling, zoals hierboven beschreven, niet meer nodig is. De storting van de 350K betreft de structurele aanvulling, waarmee we ook in onze reservepositie meer robuustheid aanbrengen. De VLP geeft aanvullend hierop aan dat we onze reserves eventueel nog meer kunnen aanvullen met de mogelijk aanvullende Rijksmiddelen over de jaren 2023 tot en met 2025. Dat is inderdaad een optie, daar heeft u helemaal gelijk in. Het is ook iets waar we zelf over hebben nagedacht. Aangezien op dit moment echter nog niet zeker is dat we deze middelen ook daadwerkelijk gaan ontvangen, kunnen wij hier op voorhand nog niet in mee gaan. Ook het vrij laten vallen van bruteringsreserves (waarmee we € 222.000 aan kapitaallasten dekken) lijkt ons op dit moment onverstandig. Met de vrijval van de bruteringsreserve Oppe Brik hebben we ruim € 5,5 miljoen aan onze investeringsreserve toe kunnen voegen. Hiervoor moesten we echter wel ruimte vinden om de € 150.000 aan kapitaallasten van dit project in de begroting structureel te dekken. Wanneer we de overige bruteringsreserves ook vrij zouden laten vallen, wat op zich altijd mogelijk is, zou dit een extra aanvulling op onze investeringsreserve zijn van € 5,0 miljoen. Hier staat dan echter wel tegenover dat we voor € 222.000 aanvullende ruimte in onze begroting moeten vinden om deze kapitaallasten te dekken.

Omdat we in de begroting ook een structurele toevoeging van 350K aan onze investeringsreserve hebben opgenomen, en op die manier een robuustere reservepositie creëren, vinden wij het op dit moment niet noodzakelijk om de reservepositie nog meer aan te vullen en daarmee onze begroting extra te belasten. Wanneer echter in de toekomst een aanvulling van onze investeringsreserve noodzakelijk blijkt, dan zullen we de door de VLP voorgestelde optie zeker opnieuw overwegen. ZBB Het CDA vraagt naar de nut en noodzaak van het ZBB-traject. Uit het resultaat over 2020 bleek dat we onvoldoende zicht hadden op onze doelen en prestaties en dat we financieel te weinig grip hebben gehad. Naar aanleiding hiervan hebben we in 2021 het herstelplan opgesteld. Los van het feit dat we dankzij dit plan al meer grip op onze financiën hebben gekregen, blijkt uit diverse benchmarks dat we op een aantal onderdelen flink uit de pas lopen ten opzichte van vergelijkbare gemeenten. Met Zero Based Budgeting gaan we terug naar de basis. We gaan niet uit van bestaande budgetten of regelingen, maar stellen we de fundamentele vraag hoeveel uren en geld er per se nodig zijn om de gewenste activiteiten uit te voeren. Door deze analyse krijgen we een duidelijk beeld waar het minder, of wellicht ook meer, kan en welke taken we ook niet meer gaan uitvoeren.