20230 - Gewaarmerkte programmarekening 2023 d.d. 25.06.2024

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

34

2. Passende en tijdige hulp en bescherming 3. Lerende jeugdhulpregio 1. Positieve gezondheid, preventie en vroegsignalering en een sterke omgeving De gemeente Beesel neemt deel aan de werkgroep Preventie. Deze werkgroep is onderdeel van de regionale werkgroep Jeugd. In 2024 stelt de werkgroep Preventie een regionaal preventieplan op. 2. Passende en tijdige hulp en bescherming De toegang tot jeugdhulp is lokaal georganiseerd. Gemeente Beesel heeft een stevig en deskundig team van gezinscoaches. De gezinscoaches helpen gezinnen die ondersteuning nodig hebben. Gezinscoaches kunnen gezinnen ook verwijzen naar een passende (jeugd)hulpaanbieder. 3. Lerende jeugdhulpregio We leren van en met elkaar. De Adviescommissie Sociaal Domein is betrokken bij het opstellen van het lokaal jeugdbeleid. Er wordt deelgenomen aan de regionale werkgroep Jeugd. In deze werkgroep worden kennis en ontwikkelingen gedeeld met alle collega beleidsmedewerkers Jeugd uit de regio. Verder wordt er intensief samengewerkt met de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein (MGR) op het gebied van sturing en inkoop. Uitvoeringskosten jeugd (voordeel € 42.000) Binnen de uitvoeringskosten jeugd was een bedrag van € 25.000 geraamd voor het opstellen van het lokaal jeugdbeleid. De kosten voor de inhuur van de opsteller van het lokale jeugdbeleid is vanuit een ander budget gedekt.

Verder is er budget geraamd voor de uitvoering van het regionaal beleidsplan door de regionale beleidsmedewerker Jeugd. De kosten hiervoor zijn lager uitgevallen. Ook is er ambtelijke capaciteit geraamd voor het domein Onderwijs. Deze medewerker start per januari 2024. Hierdoor worden taken later opgepakt. Mede door de nieuwe opdracht voor het welzijnswerk zijn bepaalde trainingen en projecten later opgestart. Hierdoor zijn er geen uitvoeringskosten in 2023. Innovatie maatwerkvoorzieningen (voordeel € 25.000, neutraal via reserve) Regionaal is afgesproken om structureel in te zetten op innovatie binnen de Wmo, het voorliggend veld en gemeenschappen. Hiervoor hebben we in onze begroting sinds 2023 structureel € 25.000 geraamd voor het Innovatiefonds. In 2023 zou er een afwegingskader ontwikkeld worden voor het Innovatiefonds. Dit is echter niet ontwikkeld in 2023. Hierdoor is het geraamde budget niet besteed. De ontwikkeling van het afwegingskader is opgenomen in het jaarplan 2024 van de regionale werkgroep Wmo. In 2024 krijgt dit afwegingskader vorm en inhoud. Eigen bijdrage Wmo De inwoner betaalt een eigen bijdrage voor de ontvangen ondersteuning van de Wmo. De gemeente Beesel volgt hierin al jaren de landelijke lijn. In 2023 was de eigen bijdrage € 19 per maand. In de begroting hebben we deze inkomsten reëel begroot.

Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Limburg Noord (voordeel € 26.000) De MGR voert de taken uit zoals die zijn afgesproken in de kadernota en begroting. De afrekening van de uitvoeringskosten MGR is in 2022 en 2023 gunstiger dan begroot. Het voordeel komt met name door lagere personeelslasten en hogere rentebaten van de MGR. Samenhang organiseren in algemene en voorliggende voorzieningen (kader 12) (voordeel € 39.000, neutraal via reserve) Bij de herijking van het welzijnswerk is de samenhang in algemene en voorliggende voorzieningen meegenomen. Het gaat hier om de samenhang in onder meer welzijnswerk, jeugdwerk, ouderenwerk en de informatie- en adviespunten. Met de nieuwe meerjarige subsidieovereenkomst van het welzijnswerk zetten we in op een integrale aanpak van het welzijnswerk op een aantal thema's met veel aandacht voor samenwerking met ketenpartners. Het gaat om de volgende thema's: vitale gemeenschappen, laagdrempelige ondersteuning en jeugd. Hierbij is veel aandacht voor samenwerking met ketenpartners. Het doel van deze integrale aanpak van het welzijnswerk is het verbeteren van de ondersteuning aan onze inwoners.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

35

Naast de herijking van het welzijnswerk zijn we in 2023 gestart met de herijking van het subsidiebeleid. Subsidies spelen een belangrijke rol voor lokale vrijwilligersorganisaties. Deze organisaties zijn op hun beurt weer een belangrijke motor van de samenleving. Het doel van de herijking van het subsidiebeleid is dat de subsidies aan vrijwilligersorganisaties op een eerlijke, transparante en (financieel) duurzame manier worden verdeeld. Hiermee leveren we een bijdrage aan het behoud van een rijk verenigingsleven. Een rijk verenigingsleven draagt bij aan onze beleidsdoelstellingen en de leefbaarheid van de samenleving. De kosten voor de herijking van het subsidiebeleid dekken we uit het bedrag van € 60.000 dat voor kader 12 in de begroting 2023 is opgenomen. In 2023 waren de uitgaven € 21.000. In 2023 is er dus een voordeel van € 39.000. Het resterende bedrag schuiven we door naar 2024. Dit bedrag wordt ingezet om de herijking van het subsidiebeleid af te ronden. Net als in 2023 wordt resterende bedrag gedekt uit de investeringsreserve. Meest inclusieve gemeente van Nederland Voor de uitvoering van de motie 'Beesel de meest inclusieve gemeente van Nederland ' is een budget van € 60.000 geraamd. Dit budget is via de 2e bestuursrapportage 2023 doorgeschoven naar 2024.

Samenwerking Zorgkantoor en Zorgverzekeraar In 2023 zijn er in het kader van gezondheidszorg landelijk 2 grote akkoorden afgesloten: het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Met het IZA wilt de overheid bevorderen dat de zorgsector samenwerkt om de zorg effectief en betaalbaar te houden. Het IZA vraagt de zorgsector om met een integrale blik te kijken naar mensen met een aandoening, ziekte of beperking en hen te helpen met een gezonde(re) leefstijl. Het doel hierbij is om de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden. Met het GALA streeft de overheid naar het bredere doel van een gezonde generatie in 2040. Het GALA vraagt gemeenten om gezonde inwoners te helpen zo lang mogelijk gezond te blijven. Veiligheidsregio Limburg-Noord Met betrekking tot de Gemeentelijke Gezondheidsdienst Limburg-Noord (GGD Limburg-Noord) zijn er geen bijzonderheden te vermelden over 2023. Dotatie voorziening wachtgeld (nadeel € 127.000) Om aan de werkgeversverplichtingen te kunnen voldoen is er € 127.000 gedoteerd aan de voorziening wachtgeld.

Doel: Fysieke omgeving: In Beesel zijn inwoners veilig en gezond in de omgeving waar zij wonen en wonen zo lang en zelfstandig mogelijk in de eigen omgeving Subdoel: Ruimte voor ontmoeten: we bieden ruimte voor ontmoeting in een gemeenschapshuis Wij vinden het belangrijk dat er in onze gemeente een toekomstbestendig gemeenschapshuis is waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten. Samen met partners zetten we hiervoor in op kwaliteit, functionaliteit en duurzaamheid. Zie voor het programma 'Maatschappelijk vastgoed' paragraaf I 'Programmabureau'.

Subdoel: Ruimte voor onderwijs: we bieden goede huisvesting voor onze scholen We zien schoolgebouwen als fysieke leeromgeving waar een brede ontwikkeling van jeugdigen plaatsvindt met een doorlopende (leer)lijn van 0 tot en met 17 jaar. Waar mogelijk is er in of bij het schoolgebouw een breed scala aan voorzieningen. Alle basisscholen in onze gemeente zijn al geruime tijd onderdeel van de brede school gedachte. Volgens de brede scholen gedachte is de kinderopvang ondergebracht in of nabij de school. Onder leiding van externe expertise maakt de gemeente een integraal huisvestingsplan. De kaders met scenario's voor dit huisvestingsplan worden opgesteld samen met de kindpartners en schoolbesturen van het primair onderwijs en voortgezet onderwijs.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

36

Onderwijshuisvesting basisonderwijs en voortgezet onderwijs (Integraal Huisvestingsplan) In 2023 heeft de gemeente samen met de schoolbesturen en kinderopvangorganisaties gewerkt aan de uitgangspunten van het Integraal Huisvestingsplan (IHP). Het IHP is een sturingsinstrument voor onderwijshuisvesting. In dit plan worden de wettelijke taken beschreven. Daarnaast bevat het plan beleidsmatige ambities die raakvlakken hebben met onderwijshuisvesting. Denk hier bijvoorbeeld aan ambities met betrekking tot duurzaamheid, integrale kindcentra en inclusief onderwijs. In het huisvestingsplan worden de keuzes voor onderwijshuisvesting beschreven die voortvloeien uit deze ambities. Eind 2023 zijn de uitgangspunten voor het IHP besproken in de projectgroep en stuurgroep. Begin 2024 worden de uitgangspunten in een werkvergadering besproken met de gemeenteraad. Het vaststellen van de uitgangspunten van het IHP staat gepland voor de raadvergadering van april 2024. Noodlokaal Triolier Bij Basisschool De Triolier is een huisvestingsprobleem. Dit komt door een groei in het aantal leerlingen. In 2023 is dit probleem tijdelijk opgelost door de beweeglessen te verplaatsen naar het Anker. Hierdoor kon het Rovertje met de peutergroep tijdelijk gebruikmaken van het speellokaal. Daarmee kwam het lokaal van de peutergroep van het Rovertje vrij voor onderwijs.

Na de zomer 2023 is er een noodlokaal geplaatst als tijdelijke oplossing. De gemeenteraad heeft een krediet beschikbaar gesteld om dit noodlokaal te plaatsen. Het Rovertje gebruikt het noodlokaal. Hierdoor is de speelzaal weer beschikbaar voor de school. Zie voor het programma 'Integraal Kindcentrum' paragraaf I 'Programmabureau'.

Subdoel: Ruimte voor sport en bewegen: we zettten ons in voor een ruimte die uitnodigt tot bewegen Ruimte voor sport en bewegen is 1 van de 6 thema’s uit ons sportbeleid. We streven naar sportaccommodaties en een openbare ruimte die uitnodigen tot sport en bewegen. Kwiek-beweegroute Zie Programma 'Beleven', subdoel 'Ruimte voor sport en bewegen'. Sportaccommodaties Zie Programma 'Beleven', subdoel 'Ruimte voor sport en bewegen'. Ruimte voor sport en bewegen Zie Programma Beleven, subdoel 'Ruimte voor sport en bewegen'.

Subdoel: Toegankelijkheid: we houden er rekening mee dat de fysieke buitenruimte en activiteiten zo toegankelijk mogelijk zijn voor mensen met fysieke beperkingen We zorgen ervoor dat onze buitenruimte fysiek toegankelijk en doorgankelijk is. En we zorgen ervoor dat activiteiten zo toegankelijk mogelijk worden aangeboden zodat iedereen mee kan doen. We vragen actief feedback aan onder andere de Adviescommissie Sociaal Domein en het Gemeentelijk Gehandicaptenplatform Beesel bij nieuw beleid en nieuwe initiatieven. VN-verdrag Handicap De gemeente heeft de taak ervoor te zorgen dat alle openbare en maatschappelijke ruimtes toegankelijk zijn voor iedereen. Voor onze eigen gebouwen hebben we hiervoor advies gevraagd bij het Gemeentelijk Gehandicaptenplatform Beesel (GGB). Op basis van dat advies hebben we aanpassingen gedaan waar dit nodig was. In de omgevingsvisie wordt verder uitgewerkt hoe we ervoor zorgen dat alle openbare en maatschappelijke ruimtes toegankelijk zijn voor iedereen.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

37

Wat heeft het gekost? Samenkracht

Primaire begroting 2023

Gewijzigde begroting 2023

Rekening 2023

Afwijking

Lasten Veerkracht

916

1.148

1.102

46

Leefstijl

55

160

106

53

Mentale gezondheid

5.908

5.388

5.572

-183

Lichamelijke gezondheid

2.591

2.883

2.826

57

Sociaal-economische status

5.607

7.978

7.101

878

798

857

717

140

3.030

3.675

3.559

116

596

775

786

-11

19.501

22.865

21.769

1.096

Veerkracht

332

553

416

-136

Leefstijl

10

114

82

-31

Mentale gezondheid

207

268

293

24

Lichamelijke gezondheid

144

139

146

7

3.105

6.148

5.823

-325

Sociale leefomgeving

0

20

19

-1

Zorggebruik

0

4

-2

-7

Fysieke omgeving

30

36

75

39

3.829

7.281

6.852

-429

-15.673

-15.584

-14.917

667

Sociale leefomgeving Zorggebruik Fysieke omgeving Totaal lasten Baten

Sociaal-economische status

Totaal baten Totaal voor winstbestemming

Personeel: formatie en inhuur Personeel (P) formatie (programma 2: voordeel € 93.000) Het voordeel in het P-budget binnen programma 2 heeft twee hoofdoorzaken. Als een vacature ontstaat wordt deze niet direct ingevuld. Niet altijd wordt de overbruggende periode ingevuld door inhuur en blijft er ruimte in het P-budget. De tweede oorzaak heeft te maken met het benutten van de Sisa regeling Brede Spuk. In de tweede helft van 2023 zijn er veel werkzaamheden verricht voor de regeling. Deze salariskosten zijn eind 2023 alsnog toegerekend aan de Sisa regeling in plaats van toegerekend aan het P-budget. Personeel inhuur (programma 2: voordeel € 54.000) Een voordeel van € 30.000 is ontstaan, doordat geraamde kosten voor de projectcoördinatie Maatschappelijk Vastgoed achteraf niet in rekening zijn gebracht. Een voordeel van € 16.000 is ontstaan door inhuurkosten toe te wijzen aan Sisa regeling Brede Spuk. Het derde verschil is te verklaren doordat afgesproken capaciteit van een inhuuropdracht niet volledig is ingezet (oorzaak ligt bij de inhuurmedewerker).

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

38

Samenvatting financiële mutaties > € 25.000 Onderstaand geven we u een totaaloverzicht van de financiële mutaties > € 25.000 in programma 2 "Samenkracht" met een totaalbedrag van € 667.000 (voordeel). • • • • • • • • • • • • • • • • • •

Gemeentelijk onderwijsachterstanden beleid: nadeel € 60.000; Eenzaamheid: voordeel € 37.000; Maatwerkvoorzieningen Wmo Begeleiding: nadeel € 105.000; Maatwerkvoorzieningen Jeugd: nadeel € 206.000; Jeugdbescherming / Jeugdreclassering: voordeel € 48.000; Crisiszorg Jeugd 2022 en 2023: voordeel € 103.000 Leerlingenvervoer: nadeel € 25.000; Mobiliteitsvoorzieningen: voordeel € 40.000; Sociale uitkeringen: voordeel € 35.000; Eenmalige energietoeslag: voordeel € 531.000; Opvang ontheemde Oekraïners: nadeel € 61.000; Uitvoeringskosten jeugd: voordeel € 42.000, deels neutraal via reserve; Innovatie Wmo: voordeel € 25.000, neutraal via reserve; Bijdrage aan MGR SDLN: voordeel € 26.000; Herijking subsidiebeleid: voordeel € 39.000, neutraal via reserve; Dotatie voorziening wachtgeld: nadeel € 127.000; Personeel formatie: voordeel € 93.000; Personeel inhuur: voordeel € 54.000.

Investeringen programma 2 In dit programma hebben we de volgende investeringen opgenomen (x € 1.000): Investering

Begroting Realisatie Restant 2023 2023 2023

Noodlokaal BS de Triolier

90,0

95,4

Voorbereidingskrediet School Beesel

390,0

19,0

Actie (gereed/vervallen/ doorschuiven)

-5,4 Gereed 371,0 Restant doorschuiven

Uren: Het investeringsbedrag welke wordt toegerekend aan de activering van uren is niet in bovengenoemde tabel opgenomen. Activering van uren leidt tot een hoger investeringsbedrag maar wordt separaat van bovenstaande bedragen geraamd en geactiveerd. In 2023 is geen sprake geweest van een afwijking in geactiveerde uren t.o.v. de begroting.

Noodlokaal BS de Triolier uw raad heeft een krediet beschikbaar gesteld voor het noodlokaal bij de Triolier. Met betrekking tot dit noodlokaal moeten we nog de volgende zaken afronden: • •

Afspraken schriftelijk vastleggen tussen Akkoord, gemeente en Rovertje over de beschikbaarheid van het lokaal voor 6 jaar en over de huurinkomsten. Afhandeling van de laatste facturen.

Voorbereidingskrediet Integraal Kind Centrum Beesel Nadat de gemeenteraad in oktober 2022 heeft besloten tot realisatie van nieuwbouw van een Integraal Kind Centrum (IKC) op locatie de Solberg is in de raadsvergadering op 17 april 2023 een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld van € 390.000. Dit krediet is ingezet voor de inhuur van een projectbegeleider. Zie voor een omschrijving van genomen stappen paragraaf I 'Programmabureau'.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

39

Programma 3. Fijn wonen en bedrijvig Wat willen we bereiken? Doel: Een gemeenschap met voorzieningen en bedrijvigheid waar het dorpse karakter behouden blijft We hebben in het belang van onze gemeenschap ingezet voor levendige en leefbare centra, waarin de middenstand floreert en die uitnodigen tot ontmoeten. Voor toekomstbestendige bedrijvigheid hebben we ingezet op een gezond ondernemersklimaat en ruimte om te ondernemen.

Doel: Een woongemeenschap met de juiste woning van de juiste kwaliteit, voor de juiste doelgroep, op de juiste plek en op het juiste moment beschikbaar in een aantrekkelijke woonomgeving We hebben samen met onze partners gewerkt aan de realisatie van passende woningen voor onze inwoners, waarbij we focussen op twee doelgroepen: starters om onze jongeren te behouden en de bouw van woningen om doorstroming te stimuleren. We hebben ook oog gehad voor de huisvesting van urgente doelgroepen. Het thema wonen is nadrukkelijk méér dan alleen de woning zelf. Er is een sterke verwevenheid met thema’s als zorg, participatie en leefbaarheid. Met een hoogwaardige, groene, goed onderhouden en duurzame woongemeenschap, met veel voorzieningen en bedrijvigheid, maar waar het eigen karakter behouden blijft, hebben we voorzien in een aantrekkelijke en veilige woonomgeving.

Doel: We willen een klimaatbestendige, toegankelijke, goed bereikbare, groene, schone en veilige fysieke leefruimte van hoge kwaliteit We hebben ons ingezet voor een optimale inrichting van woon-, werk- en leefomgeving; een fysieke en sociale leefomgeving die toegankelijk, goed bereikbaar, veilig en gezond is voor iedereen. Daarmee komen we tot een klimaatbestendige, toegankelijke, groene en veilige openbare ruimte van hoge kwaliteit. We hebben gewerkt aan de totstandkoming van plekken met belevingswaarde, die uitnodigen tot ontmoeten, bewegen, sociale verbondenheid, verblijven en recreëren.

Doel: Duurzaamheid: transitie naar een duurzame samenleving door te werken aan sociale duurzaamheid, duurzame energie, biodiversiteit en klimaatadaptatie, schone en slimme mobiliteit en circulaire economie We hebben door onze acties in het kader van energiearmoede gewerkt aan sociale duurzaamheid (iedereen kan meedoen, iedereen het kan betalen en kan meeprofiteren). We hebben op grond van het actieprogramma Duurzaamheid gewerkt aan duurzame energie (besparing van energie en duurzame opwekking) en aan circulariteit (delen van spullen, repareren en hergebruik waar mogelijk, zodat we zuinig zijn met grondstoffen). Ook hebben we ingezet op slimme mobiliteit, voor een toekomst waarin we ons slim, schoon, veilig en aangenaam verplaatsen. En op klimaatadaptatie en biodiversiteit, omdat we een groen en biodivers Beesel, waarin we planten en diersoorten behouden en adaptief zijn voor extreem weer, van groot belang vinden.

Wat hebben we ervoor gedaan? Doel: Een gemeenschap met voorzieningen en bedrijvigheid waar het dorpse karakter behouden blijft Subdoel: Centra: we zorgen voor een balans tussen levendige en leefbare centra, waarin de middenstand floreert en die uitnodigen tot ontmoeten

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

40

In 2023 hebben we de uitvoering van het actieprogramma Toekomstbestendige centra voortgezet. Met als doel de centra in onze gemeente te versterken en voor te bereiden op de toekomst. Toekomstbestendige centra (voordeel € 117.000, neutraal via Investeringsreserve) In 2023 hebben we de uitvoering van het actieprogramma Centrum Reuver voortgezet. De looptijd van de provinciale subsidie in het kader van de regeling 'Kwaliteit Limburgse Centra' is verlengd tot en met 31 december 2024. De resterende middelen hevelen we daarmee ook over naar 2024. In 2023 is gewerkt aan een nieuw terrassenbeleid. Hieraan zijn regels gekoppeld voor het huren van gemeentegrond. Dit nieuwe beleid gaat in op 1 januari 2024. Doel van het beleid is om een evenwichtige balans te creëren tussen de belangen van de ondernemers (het commercieel ondernemen) en het algemene belang (bijvoorbeeld leefbaarheid en uitstraling van de kernen). Centrum Reuver Half 2023 zijn we gestart met het project Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Het KVO zorgt dat de ondernemers, ondernemersvereniging, gemeente, politie, brandweer en andere relevante partijen structureel samenwerken aan een heel, schoon en veilig winkelcentrum. De ondernemersvereniging Stichting Ondernemers Centrum Reuver (SOCR) speelt een belangrijke rol bij het toekomstbestendig maken van het centrum.

Momenteel zijn er verschillende acties in voorbereiding, waaronder het organiseren van evenementen en het opstellen van een promotieplan. We voeren regelmatig overleg met het bestuur om de voortgang te bespreken. Centrum Beesel In samenspraak met het kernoverleg Beesel zijn de mogelijkheden verkend voor het plaatsen van een Geldmaat. Er is vooralsnog geen geschikte locatie gevonden die voldeed voldoet aan de voorwaarden van Geldmaat. Het voorzieningenniveau in de kern Beesel is onderwerp van gesprek in het overleg met het kernoverleg Beesel. Zo verkent het kernoverleg de mogelijkheid van een dorpsservicepunt. Centrum Offenbeek Samen met Kernoverleg Veur Óffebek is gewerkt aan het ontwerp voor een nieuw dorpshart. Een intensief participatieproces met ondernemers, bewoners en de gemeenteraad heeft geleid tot de vaststelling van het definitief ontwerp in december. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Planologische verankering centrumgebied In december 2023 is het bestemmingsplan ‘Detailhandel en terrassen gemeente Beesel’ vastgesteld. Hiermee is uitvoering gegeven aan het detailhandelsbeleid. Het bestemmingsplan bevat ook regels over het toestaan van terrassen op de pleinen in Reuver en Beesel. En over het mogelijk maken van wintertuinen bij horecagelegenheden.

Het bestemmingsplan ligt tot half februari 2024 ter inzage bij de Raad van State en wordt, zonder eventueel beroep, daarna onherroepelijk. Actualisatie kosten elektriciteit (nadeel € 51.000) Bij de tweede bestuursrapportage 2023 was de verwachting dat de kosten voor elektriciteit lager zouden uitvallen. We hebben daarom destijds de budgetten bijgesteld/verlaagd met een totaalbedrag van € 199.000 over de gehele begroting. Achteraf bleek deze aframing te groot. De kosten zijn uiteindelijk € 99.900 hoger geworden ten opzichte van gewijzigde/verlaagde budgetten. Dit komt door een hogere jaarafrekening 2023 en de vertraagde jaarafrekening 2022. Voor het subdoel ‘Centra: we zorgen voor een balans tussen levendige en leefbare centra, waarin de middenstand floreert en die uitnodigen tot ontmoeten' onder programma 3, betreft dit een nadeel van € 50.900.

Subdoel: Ondernemers: we staan voor een gezond ondernemersklimaat en fysieke en sociaal maatschappelijke ruimte om te ondernemen In het afgelopen jaar hebben we als gemeente belangrijke stappen gezet om ons ondernemersklimaat te versterken en een gezonde basis te leggen voor de toekomst. Bijvoorbeeld door in te zetten op het

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

41

intensiveren van de contacten met ondernemers en onderwijs (onder andere door het afleggen van werkbezoeken). Bedrijfsbezoeken/ bedrijvencontactfunctionaris In 2023 hebben we een vervolg gegeven aan het afleggen van werkbezoeken bij ondernemers. Deze bezoeken zijn een waardevol instrument voor het opbouwen van een goede relatie met ondernemers en om inzicht te krijgen in de bedrijfsvoering, behoeften en uitdagingen van hen. Deze waardevolle input hebben we onder andere gebruikt bij het opstellen van de economische visie. Economische visie en uitvoeringsprogramma Binnen de dynamiek van de mondiale, regionale en lokale ontwikkelingen is er behoefte aan een visie die de economische koers voor de toekomst schetst. Samen met onder andere ondernemers en het onderwijs zijn we in 2023 een traject gestart om te komen tot deze visie. Op basis van deze visie gaan we aan de slag met een concreet 10-punten-plan. De gemeenteraad is middels een werkvergadering meegenomen in dit proces. De visie wordt in 2024 ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad. Regionale samenwerking De besluitvorming over de 5e tranche/projectenveloppe die beoogd was in 2023, is uitgesteld naar 2024. De provincie heeft aangegeven ruimte te bieden aan een 6e tranche, naar verwachting eind 2024.

In onze bedrijfscontacten leggen we verbinding tussen onze lokale ondernemers en regionale ontwikkelingen en initiatieven. Voorbeelden zijn Regio in je rugzak en Land van de Makers. De Regio Noord-Limburg kent sinds een aantal jaren een triple helix-organisatie, genaamd Crossroads Limburg. Crossroads Limburg betreft een samenwerkingsverband tussen ondernemers, onderwijs en overheid en heeft als doel de brede welvaart binnen de regio Noord Limburg verder te ontwikkelen vanuit een economische aanvliegroute. In 2023 is Crossroads gestart met het opstellen van een routeplan voor de periode 2024-2028 inclusief financieringsvoorstel. Uitbreiding Roversheide De bestemmingswijziging voor de uitbreiding van het bedrijventerrein Roversheide is in 2023 vastgesteld. Momenteel loopt hiervoor nog een beroepsprocedure bij de Raad van State. Bij de uitvoering van de plannen vormt een netcongestie een belemmering. Hiervoor wordt bekeken welke oplossingen er zijn.

Doel: Een woongemeenschap met de juiste woning van de juiste kwaliteit, voor de juiste doelgroep, op de juiste plek en op het juiste moment beschikbaar in een aantrekkelijke woonomgeving Subdoel: Transformatie van de bestaande woningvoorraad In 2023 is op diverse vlakken gewerkt aan de bestaande woningvoorraad in gemeente Beesel. Onder andere aan beleid, prestatieafspraken, startersleningen en leefbaarheid. Ook zijn er stappen gezet bij de verduurzaming, dat is te lezen in paragraaf H 'Duurzaamheid'. Ontwikkeling woonbeleid In de zomer van 2023 is de nieuwe woonzorgvisie vastgesteld door de gemeenteraad. In deze woonzorgvisie zijn de ambities omschreven op het gebied van 4 thema's: Bestaande bouw, Nieuwbouw, Wonen, zorg en welzijn en Leefbaarheid. Diverse onderwerpen uit de woonzorgvisie zijn inmiddels opgestart, zoals de Nota Grondbeleid, de prestatieafspraken, de urgentie-/huisvestingsverordening, het Wmo-convenant en het woonwagenbeleid. Lokale prestatieafspraken In december 2022 zijn de prestatieafspraken voor 2023 ondertekend. In 2023 is gewerkt aan de uitvoering van de prestatieafspraken. We kijken terug op een prettige samenwerking tussen gemeente, Nester, Woonwenz en de huurdersbelangenverenigingen. De prestatieafspraken worden na het jaar geëvalueerd. De gemeenteraad wordt hierover nog geïnformeerd met een

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

42

raadsinformatiebrief. In december 2023 zijn de prestatieafspraken voor 2024 ondertekend. De gemeenteraad is in december 2023 hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief. Voor het vervolg werken we toe naar meerjarige prestatieafspraken. Startersleningen Startersleningen worden verstrekt via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederland (SVn) via een revolverend fonds. De starterslening helpt bij het verbeteren van de positie van starters op de koopwoningmarkt en bevordert de doorstroming op de woningmarkt. Doelstelling is om met het maximale aankoop- en leenbedrag aan te blijven sluiten bij de mogelijkheden van de provincie. In 2023 zijn 11 startersleningen verleend. In 2022 waren dit er 8 en in 2021 waren dit er 11. Er is nog voldoende bestedingsruimte voor het verstrekken van startersleningen. Leefbaarheidsaanpak In 2023 is vanuit een inwoner het initiatief gekomen om ‘Buurtouders’ op te starten. Doel van het initiatief is dat volwassen inwoners contact leggen met jongeren in de buurt om behoeften en gedragingen met elkaar te bespreken, elkaar te helpen en de wijk leefbaar en veilig te houden. Samen met Nester, Synthese, de moskee en vrijwilligers uit de gemeenschap ondersteunen we het project in de opstart. In 2023 zijn de eerste stappen gezet: een cursus voor de vrijwilligers, herkenbare kleding en een plan van aanpak.

In het kader van het project modulaire woningen is in het participatieproces samen met bewoners gewerkt aan de uitwerking van het aspect leefbaarheid. Zie ook het programma Leefbaarheid in de paragraaf I 'Programmabureau'.

Subdoel: Nieuwbouw en uitbreiding van de woningvoorraad In 2023 is op diverse vlakken gewerkt aan nieuwbouw en uitbreiding van de woningvoorraad via de Aanpak Wonen, Nota Grondbeleid, Woondeal, regionale samenwerking, Town Deal en diverse woningbouwprojecten. Aanpak Wonen (voordeel € 50.000, neutraal via investeringsreserve) De gelden uit de 'Aanpak wonen' zijn voor diverse doeleinden ingezet. Denk daarbij aan onder andere de begeleiding, planvorming en het participatietraject voor de woningen aan de Wederikstraat, de visievorming voor het gebied Rustoord en de advisering voor de woonzorgvisie. Ook de inhuur van expertise voor het woonwagenbeleid, de regionale huisvestingsverordening en Nota Grondbeleid is uit deze middelen gefinancierd. De resterende middelen schuiven we door naar 2024 om hiermee uitvoering te geven aan de vastgestelde woonzorgvisie. Woningbouwprojecten in uitvoering • In 2023 is gebouwd aan de woningen van Woonwenz aan het Kloosterhof en Oppe Stein. De oplevering vindt plaats in 2024. • Voor de locatie Rustoord is samen met woningcorporatie Nester een gebiedsvisie opgesteld. Deze gebiedsvisie is door Nester gepresenteerd aan de omgeving. Op basis van de opgehaalde input is gestart met de verdere uitwerking van het project. • De 6 middenhuurwoningen van Nester in het plan Oppe Brik zijn opgeleverd.

• Aan de Keulseweg in Offenbeek, ter hoogte van het Grescollege, is gestart met de bouw van 15 appartementen. • Aan de Rijksweg in Reuver, ter hoogte van de voormalige apotheek, is gestart met de bouw van 12 appartementen. • Direct naast deze locatie aan de Rijksweg, op de plek van het voormalige 'Het Witte Huis', hebben sloopwerkzaamheden plaatsgevonden. In 2024 wordt hier gestart met de bouw van 28 appartementen. • Woningcorporatie Nester heeft in 2023 de haalbaarheid onderzocht van woningbouw aan de Pastoor Vranckenlaan. Dit is niet haalbaar gebleken. Daarmee stopt dit initiatief vooralsnog. • Voor de locatie Kleine Solberg in Beesel is een ontwerp-bestemmingsplan ter inzage gelegd. • Voor de ontwikkeling Heijackerstraat is het wijzigingsplan onherroepelijk geworden en is de uitgifte van de kavels opgestart.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

43

• •

Daarnaast lopen diverse particuliere woningbouwinitiatieven en zijn we in gesprek met initiatiefnemers over een aantal herbestemmings- en herstructureringslocaties in alle kernen. In de uitgebreide actualisatie en verantwoording van de grondexploitaties zoals opgenomen in de paragraaf F 'Grondbeleid', staan de in uitvoering zijnde gemeentelijke woningbouwontwikkelingen.

Nota Grondbeleid Het grondbeleid is een middel om gemeentelijke doelstellingen te verwezenlijken. In 2023 is gestart met het opstellen van een nieuwe Nota Grondbeleid. Deze wordt in 2024 afgerond. Geconstateerd wordt dat uitdagingen bij verschillende beleidsvelden om ruimte vragen binnen de openbare inrichting. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de opwek van duurzame energie, woningbouw, bedrijvigheid en klimaatadaptatie. In de herziene Nota Grondbeleid willen we meer handvatten en kaders voor hoe te handelen bij aankopen en verkopen van gronden. Zo kunnen we op strategisch niveau keuzes maken bij grondtransacties. Het huidige grondbeleid dateert uit 1993 en gaat uit van een passieve houding vanuit de gemeente bij aankoop en verkoop van gronden. Woondeal De Limburgse Woondeal geldt tussen het Rijk, regio's/gemeenten en de provincie. De Limburgse Woondeal is na een intensief proces tot stand gekomen en in maart 2023 ondertekend. De Limburgse Woondeal maakt onderscheid tussen een eerste en korte termijn (2022-2024) en een tweede en langere termijn (2025-2030). ln de Limburgse Woondeal zijn onder andere het Limburgse bod, specifieke huisvestingsopgaven, kritische succesfactoren en hulpvragen van elke regio beschreven. Naar aanleiding van de Woondeal zijn diverse overlegstructuren opgericht, zoals versnellingstafels en 'woonkeukens'.

De voortgang van de Woondeal wordt periodiek gemonitord door het Rijk en de provincie. Regionale samenwerking Al jaren wordt er op regionaal niveau samengewerkt binnen het thema wonen. De regionale urgentie/huisvestingsverordening is een van de onderwerpen waarbij we intensief samenwerken. Dit geldt ook voor de toekomstige regionale woon(zorg)visie. Daarnaast worden op regionaal niveau diverse ontwikkelingen (provinciaal en regionaal) met elkaar besproken en ervaringen uitgewisseld. Town Deal De gemeente Beesel heeft te maken met een gebied waar momenteel woonfuncties en werkfuncties naast en door elkaar gebruikt worden. De gemeente wil dit gebied op een toekomstbestendige, duurzame manier transformeren en dit in goede processtappen vertalen. In 2023 is hiervoor het Town Deal-proces gestart. In 2024 worden de resultaten van de Town Deal gepresenteerd aan de gemeenteraad. Verliesvoorzieningen Parklaan en Oppe Brik (€ 97.000 nadeel) Als voor een grondexploitatie op basis van de jaarlijks geactualiseerde exploitatieopzet een verlies op eindwaarde optreedt, dan storten we hiervoor een bedrag in de voorziening voor verwachte verliezen. • Parklaan: In de jaarrekening 2022 was een verliesvoorziening opgenomen voor Parklaan van € 324.000. Op basis van de daadwerkelijke boekingen in 2023 en de geactualiseerde inzichten, wordt het verlies voor Parklaan geschat op € 348.000.

Dit is een nadeel van € 24.000 ten opzichte van de al eerder goedgekeurde verliesvoorziening. • Oppe Brik: In de jaarrekening 2022 was een verliesvoorziening opgenomen voor Oppe Brik van € 1.331.000. Op basis van de daadwerkelijke boekingen in 2023 en de geactualiseerde inzichten, wordt het verlies voor Oppe Brik geschat op € 1.404.000. Dit is een nadeel van € 73.000 ten opzichte van de al eerder goedgekeurde verliesvoorziening. De toelichting met betrekking tot bovenstaande verschillen staat in paragraaf F 'Grondbeleid'.

Doel: We willen een klimaatbestendige, toegankelijke, goed bereikbare, groene, schone en veilige fysieke leefruimte van hoge kwaliteit Subdoel: We richten in en onderhouden onze openbare ruimte doelmatig en klimaatbestendig

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

44

We hebben ons ingezet voor het onderhoud van onze openbare ruimte en de inrichting daarvan. Groenbeheerplan Het opstellen van het groenbeheerplan is in 2023 gestart met een aantal interne gesprekken. In de loop van dit jaar kwam naar voren dat de onkruidgroei in de bestrating en rond obstakels de beleving domineerden. In het groeiseizoen is er veel regen gevallen. Dit stimuleerde de onkruidgroei. Het onderhoud van het groen en van de bestrating bepalen samen in grote mate de kwaliteitsbeleving van de openbare ruimte. We willen daarom in 2024 een gezamenlijk plan opstellen voor het onderhoud van groen én verharding in de gemeente. Vaststelling daarvan is voorzien voor 2025. Daarnaast willen we hierin een systematiek gebruiken die ook eenvoudig toepasbaar is voor andere beheeraspecten in de openbare ruimte. Op deze manier kan het plan in de toekomst worden uitgebreid. Aanpak Japanse Duizendknoop In 2023 zijn we op 5 locaties in de gemeente gestart met de bestrijding van de Japanse Duizendknoop. Andere plekken worden 2-jaarlijks gemonitord. Gemeentelijk rioleringsplan Het beheer en onderhoud van de riolering vindt plaats volgens het Gemeentelijk rioleringsplan (GRP). We leggen dit beleidsplan 1 keer in de 4 jaar voor aan de gemeenteraad. Het GRP bevat een opsomming van de noodzakelijke maatregelen en bijbehorende investeringen.

Het huidige Gemeentelijk rioleringsplan loopt tot en met 2027. De belangrijkste uitgangspunten zijn de Kaderrichtlijn Water (2027) en het klimaatbestendig en waterrobuust inrichten van de openbare ruimte én saneren van alle externe overstorten (2050). De realisatie van de groene berging aan de Oude Weg (voorheen genoemd Klaashofweg) vraagt om een zeer creatieve oplossing waarover we nog steeds met het waterschap in overleg zijn. Riolering (per saldo neutraal via voorziening riolering) In 2023 is € 132.000 minder onttrokken aan de voorziening voor riolering, ten opzichte van de begroting. Dit kwam vooral door een voordeel in de totale kosten (€ 116.000). Dit voordeel is ontstaan door lagere kosten op diverse onderdelen (bijvoorbeeld externe advieskosten, onderhoud en overhead). Groenblauwe speelterreinen basisscholen Het schoolplein van basisschool de Triolier is omgebouwd naar een groenblauw speelterrein. De officiële opening heeft plaatsgevonden op donderdag 2 november 2023. Inspectie- en reinigingswerkzaamheden riolering In 2023, met uitloop naar half januari 2024, is bijna 18 kilometer vrijvervalriool gereinigd en geïnspecteerd. De rioolbeelden van de inspectie gaan we begin 2024 beoordelen. Op basis hiervan gaan we aan de slag met het opstellen van een maatregelenplan. Onze hoofdgemalen zijn allemaal gereinigd en hebben hun jaarlijkse inspectie gehad.

Aan de hand van deze inspectieronde is een offerte opgevraagd om de geconstateerde gebreken aan de hoofdgemalen op te lossen. In 2023 is het onze buitendienst niet gelukt om de volledige reguliere inspectieronde van de minigemalen uit te voeren. In 2024 willen we dit rechttrekken. Dit doen we gelijktijdig met de verplichte 5-jaarlijkse NENkeuring van onze gemalen. De wervelventielen zijn wekelijks gecontroleerd en indien nodig schoongemaakt. Verder zijn alle kolken door onze aannemer gereinigd. Jaarlijks onderzoeksbudget riolering Rapportage over de motie 'Minder hemelwaterafvoer, minder rioolheffing (19 december 2022)' is afgerond en met een raadsinformatiebrief aangeboden aan de gemeenteraad. Onderzoeken naar onder meer doorsijpeling van water in de straat Ronkenstein en het afvalwaterakkoord lopen door in 2024. Vervanging komborden In november zijn alle kombordportalen vervangen voor nieuwe komborden, met dialectnaam van de betreffende kern. Hiermee is ook voorzien in onderhoud op de langere termijn.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

45

Actualisatie kosten elektriciteit (nadeel € 48.000) Bij de tweede bestuursrapportage 2023 was de verwachting dat de kosten voor elektriciteit lager zouden uitvallen. We hebben daarom destijds de budgetten bijgesteld/verlaagd met een totaalbedrag van € 199.000 over de gehele begroting. Achteraf bleek deze aframing te groot. De kosten zijn uiteindelijk € 99.900 hoger geworden ten opzichte van de gewijzigde/verlaagde budgetten. Dit komt door een hogere jaarafrekening 2023 en de vertraagde jaarafrekening 2022. Voor subdoel ‘We richten in en onderhouden onze openbare ruimte doelmatig en klimaatbestendig' onder programma 3 betreft dit een nadeel van € 48.400. Glasvezel DeltaFiber heeft in 2022 en 2023 haar glasvezelnetwerk aangelegd. De werkzaamheden zijn volledig afgerond. Leges nutsbedrijven (voordeel € 68.000) Voor de aanleg van kabels en leidingnetten, stelt gemeente Beesel haar grond ter beschikking aan nutsbedrijven. Hiervoor krijgt de gemeente een vergoeding van de nutsbedrijven. In 2023 zijn er meer werkzaamheden geweest voor het aanleggen van kabels en leidingen. Hierdoor waren de inkomsten in 2023 hoger.

Subdoel: Ter waarborging van een veilige en kwalitatieve leefomgeving maken we beleidsvisies en plannen, hebben we een omgevingsvergunningstelsel en voeren we toezicht en handhaving op basis van een integrale belangenafweging 2023 stond in het teken van de voorbereiding op de implementatie van de Omgevingswet. Waar mogelijk hebben we gewerkt in de geest van de Omgevingswet. Dit betekent dat we onder andere gebruik hebben gemaakt van het eerder vastgestelde participatiebeleid en het VTH (vergunningverlening, toezicht en handhaving)-zaaksysteem. Bovendien bespreken we meer complexe principeverzoeken aan de omgevingstafel. Daarnaast is er gewerkt aan het opstellen van bestemmingsplannen en deelbeleid. Bijvoorbeeld het bestemmingsplan ‘Veegplan Buitengebied Beesel 2023’ en het bestemmingsplan ‘Detailhandel en terrassen’. Omgevingsvisie De focus heeft in 2023 gelegen op het opstellen van deelbeleid zoals de economische visie. De daadwerkelijke start van het traject om te komen tot een omgevingsvisie start in 2024. Hierbij werken we participatief en betrekken we ook de gemeenteraad. Omgevingswet (voordeel € 33.000, neutraal via investeringsreserve) Een belangrijke ontwikkeling voor de fysieke leefomgeving is de invoering van de Omgevingswet. De Omgevingswet gaat in op 1 januari 2024. Het jaar 2023 stond dan ook in het teken van de voorbereidingen op deze wet.

De noodzakelijke besluitvorming in het college en de gemeenteraad voorafgaand aan de inwerkingtreding, is volgens planning verlopen. Daarnaast is doorlopend geoefend met het werken in de geest van de Omgevingswet. Bijvoorbeeld door behandeling van initiatieven op de omgevingstafel, het toepassen van het participatiebeleid en het gebruiken van het nieuwe VTH-zaaksysteem. Deze inspanningen in 2023 hebben ervoor gezorgd dat we voldoende voorbereid zijn op de inwerkingtreding van de wet op 1 januari 2024. Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) We hebben in 2023 ons VTH-zaaksysteem aangepast zodat we per 1 januari 2024 kunnen werken en vergunningen kunnen verlenen volgens de Omgevingswet. De vergunningcheck in het landelijk Omgevingsloket is zeer uitgebreid en complex. Om inwoners en ondernemers te ondersteunen bij een aanvraag hebben we het mogelijk gemaakt om via onze eigen website een informatieverzoek of een vergunningcheck te doen als mensen iets aan hun woning, bedrijf of omgeving willen veranderen. Bodembeleid (warme overdracht bodemtaken) Met de komst van de Omgevingswet veranderen de taken op bodemgebied. Volgens de Wet bodembescherming waren de provincie Limburg en de gemeenten Heerlen, Maastricht en Venlo bevoegd gezag. Met het ingaan van de Omgevingswet krijgen alle gemeenten die taak.

De provincie Limburg en de gemeenten Heerlen, Maastricht en Venlo blijven nog wel verantwoordelijk voor het overgangsrecht. Bestaande bodemsaneringsgevallen worden afgerond. De provincie blijft ook bevoegd gezag voor de bodemtaken ten aanzien van de complexe bedrijven en voor de algemene

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

46

grondwaterkwaliteit. Gemeenten hadden al de bevoegdheid voor het toezien op het toepassen van bouwstoffen, grond en baggerspecie. Per 1 januari 2024 komen hier de bevoegdheden voor de activiteiten graven en saneren bij. Volgens een plan van aanpak heeft de provincie Limburg in 2023 in nauw overleg met de gemeenten de nieuwe taken en bevoegdheden aan de gemeenten overgedragen. De uitvoering van de (nieuwe)bodemtaken vindt, met uitzondering van bodembeleid en bodemadvies, per 1 januari 2024 plaats via de RUD LN. Onderzoek ontgrinding De voorbereidingen voor het onderzoek naar zand- en grindwinning is in 2023 gestart. Hierbij is ook verkennend gesproken met ketenpartners. De eerste resultaten van het onderzoek worden begin 2024 verwacht. Regionale uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN) We hebben samengewerkt met onze partners van de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN). Deze werkzaamheden bestonden onder andere uit het uitvoeren van milieucontroles, het verlenen van vergunningen, het verstrekken van specialistisch advies, het uitvoeren van controles op het gebied van energie en deelname aan de regionale 24-uurs piketregeling. Deze producten hebben we geleverd zoals opgenomen in het Regionaal Uitvoeringsprogramma (RUP). In maart 2021 bood de adviescommissie Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (commissie Van Aartsen) het rapport “Om de leefomgeving” aan.

Hierin stelt de commissie dat verdere verbeteringen in het VTH-stelsel nodig zijn om schade voor het leefmilieu te beperken. De commissie stelt daarin dat het stelsel nog niet op het gewenste niveau functioneert, effectiever en slagvaardiger moet worden en nog steeds wordt gekenmerkt door fragmentatie en vrijblijvendheid. Omgevingsdiensten kunnen daardoor niet functioneren zoals de bedoeling was bij de oprichting van dit stelsel. Deze commissie adviseert om het stelsel van omgevingsdiensten en de landelijke rijksinspecties verder aan te scherpen. Op basis van dit advies werd door de VNG, IPO en het Rijk medio 2022 het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (IBP VTH) gestart om de aanbevelingen van de Commissie Van Aartsen daadwerkelijk te implementeren. Het IBP ontwikkelt daartoe een aantal ‘producten’ die aan de benodigde versterking moeten bijdragen. Zo heeft het IBP in 2023 robuustheidscriteria opgesteld die staan voor de absolute ondergrens van organisatorische randvoorwaarden waaraan omgevingsdiensten moeten voldoen om VTH-taken professioneel (deskundig, consistent en daadkrachtig) uit te kunnen blijven voeren. Alle omgevingsdiensten hebben in 2023 een zelftoets ingevuld. Het ministerie van I&W concludeert op basis van deze zelftoetsen dat geen enkele omgevingsdienst in Nederland op dit moment robuust is.

Het ministerie van I&W heeft aangegeven dat een netwerkorganisatie, zoals de RUD LN nu functioneert, niet robuust is. Uiterlijk 1 april 2024 moet er bij het ministerie een plan van aanpak liggen waarin de acties staan die de RUD LN uitvoert om robuust te worden. De (financiële) consequenties daarvan zijn nog niet duidelijk. Uitvoeringsprogramma VTH 2023 Het uitvoeringsprogramma 2023 hebben we voor 1 januari 2022 regionaal afgestemd. Het college heeft dit op 10 januari 2023 vastgesteld. Per raadsinformatiebrief van 11 januari 2023 is het uitvoeringsprogramma VTH 2023 aan de raad aangeboden. • Vergunningverlening: We hebben in 2023 in totaal 418 aanvragen en meldingen behandeld. Dit betreft informatieverzoeken principeverzoeken, aanvragen om een omgevingsvergunning en meldingen met de volgende activiteiten: ο 76 omgevingsvergunningen; ο 1 intrekking op verzoek van een omgevingsvergunning met de activiteit bouwen; ο 85 meldingen met de activiteit sloop; ο 13 meldingen met de activiteit milieu; ο 5 meldingen met de activiteit bodem(energie); ο 150 informatieverzoeken; ο 52 principeverzoeken; ο 36 welstandsverzoeken. Toezicht en handhaving: Ons vergunningenbestand voor bedrijven is actueel. Het aantal vergunningplichtige bedrijven is met 9 gelijk gebleven ten opzichte van 2022. Dit blijft naar verwachting ook zo.

Het effect van het steeds ruimer wordende kader voor meldingsplicht in de

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

47

milieuwetgeving heeft nog maar minimaal invloed op ons huidige vergunningplichtige bedrijvenbestand. •

Conclusies uitvoering toezicht en handhaving ο We hebben 9 milieucontroles meer uitgevoerd dan geraamd. In het eerste kwartaal van 2022 hebben we vanwege de coronapandemie bewust minder fysieke milieucontroles uitgevoerd. In 2023 hebben we deze 9 milieucontroles ingehaald en uitgevoerd. ο Het nalevingsgedrag van de milieuwetgeving van de door ons gecontroleerde bedrijven is goed. Bij 6% van de uitgevoerde milieucontroles werden 1 of meerdere overtredingen geconstateerd. Als gevolg hiervan hebben we weinig hercontroles uit hoeven te voeren. ο Het bouwtoezicht heeft meer ureninzet gevergd dan geraamd. Dit komt door controles van bouwontwikkelingen in uitvoering en constateringen van zaken die strijdig zijn met het bestemmingplan. We zien een toename van het aantal sloopmeldingen en vergunningen waarbij asbest is betrokken. Dit heeft meer toezichtcapaciteit gevraagd dan we hadden geraamd. ο We hebben minder uren dan geraamd besteed aan overig toezicht waaronder klachten.

Bouwleges (nadeel € 48.000) In 2023 is er € 47.900 minder aan leges ontvangen dan begroot. Dit komt vooral door een bezwaarschrift dat tot gedeeltelijke terugbetaling heeft geleid.

Subdoel: Groen: we richten plekken in met belevingswaarde, die uitnodigen tot ontmoeten, bewegen, sociale verbondenheid, verblijven en recreëren In 2023 zijn verschillende plekken in de gemeente verrijkt of heringericht met groen, en hebben daarmee meer beleving en biodiversiteit gekregen. Inboet algemeen Op een aantal plekken was het nodig om weggevallen planten opnieuw in te planten om het beeld in de plantsoenen te herstellen. We verbeterden meteen de bodem en hebben de planten afgestrooid met een vochtvasthoudende laag. Zo wordt de kans op aanslaan vergroot. Bij volledig nieuwe aanplant kozen we soorten die bijdragen aan de beleving en de biodiversiteit, en die bestand zijn tegen hitte en droogte. Voedselbos Samen met een groep enthousiaste vrijwilligers is het Voedselbos Beesel aangelegd en officieel geopend. De groep vrijwilligers komt regelmatig samen om het voedselbos te verzorgen en zal langzaam het roer overnemen van de gemeente. Anjers voor veteranen In het centrum is een plantenbak met anjers geplaatst als dank en herinnering aan de veteranen in onze gemeente. De plantenbak vormt een geheel met het heringerichte centrum van Reuver. Versterken bomenrijen In 2023 zijn we gestart met het structureel bijplanten van bomen in rijen langs een aantal wegen.

Hiermee versterken we op een vanzelfsprekende manier onze bestaande groenstructuur: Er zijn bomen geplant langs de Bakheide in Beesel, de Burgemeester Janssenstraat in Beesel en de Rijksweg ten zuiden van Reuver. Bloemrijke akkerranden Jaarlijks doen we mee met de actie van de Plattelandscoöperatie. Door mee te doen aan deze actie kunnen bewoners en agrariërs tegen een zeer gereduceerd bedrag bloemenzaden aanschaffen. Voederhuisjes Nieuwe bewoners in de gemeente ontvangen een welkomstpakket met daarin een vogelvoederhuisje met het logo van de gemeente Beesel. We willen hiermee de biodiversiteit en de natuurbeleving in de tuinen bevorderen. Campagne Buurtboom Elk jaar kunnen bewoners een aanvraag doen voor de aanplant van een boom in de openbare ruimte in hun buurt.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

48

Nestkasten Wij zijn een actie gestart waarmee organisaties, verenigingen en groepen nestkasten kunnen aanvragen om in hun buurt op te hangen en te verzorgen. Ook op deze nestkasten staat het logo van de gemeente. We willen hiermee de biodiversiteit bevorderen. Regels voor groenadoptie Wij stelden regels op voor adoptie van boomspiegels en de participatie in het groen. Hiervoor zijn enkele aanvragen binnengekomen.

Subdoel: Mobiliteit: We bevorderen duurzame mobiliteit In 2023 is door middel van verschillende projecten, zowel lokaal als regionaal, gewerkt aan het bevorderen van duurzame mobiliteit. Denk hierbij aan de uitvraag voor het mobiliteitsplan, de aanpak vrachtverkeer, regionale projecten, de aanpak verkeersknelpunten en de realisatie van de snelfietsroute Venlo - Reuver. Mobiliteitsplan In 2023 is gestart met de voorbereidingen voor het nieuwe mobiliteitsplan. De gemeenteraad is hierover geïnformeerd met een raadsinformatiebrief (29 november 2023). Dit proces loopt door in 2024. Vrachtverkeeraanpak In 2023 is uitvoering gegeven aan de voorbereidingen van fase 1 van de vrachtverkeeraanpak. De gemeenteraad heeft op 6 maart 2023 hierover besloten. Door middel van een uitgebreid participatieproces zijn verkeersmaatregelen voor de Heerstraat en Mariastraat tot stand gekomen. In verband met de slechte weersomstandigheden heeft realisatie niet in 2023 kunnen plaatsvinden, maar in 2024. Snelfietsroute Venlo - Reuver De realisatie van de snelfietsroute is gestart na de zomervakantie van 2023. De werkzaamheden lopen tot half maart 2024. De kosten vallen binnen het geraamde budget. Daarnaast is voorzien in haagbeplanting langs de Rijksweg (binnen de bebouwde kom). Groene Loper Op basis van de opgehaalde input tijdens de bewoners- en raadsbijeenkomst van juni 2023 zijn kaders opgesteld.

Deze kaders zijn door de gemeenteraad vastgesteld. Daarnaast heeft overleg plaatsgevonden met Brüggen over samenwerking binnen dit project. Op basis van de kaders en de samenwerking met Brüggen werkt het college aan de uitwerking van het project de Groene Loper. Trendsportal/Regionale projecten Voor wat betreft de regionale projecten heeft Beesel in 2023 ingezet op fietsstimulering, Kommee (het stimuleren van OV bij de doelgroep 55+) en is een verkennend onderzoek gestart naar autodelen in de buurt (niet zakelijk vervoer). Aanpak verkeersknelpunten Uit dit budget zijn verschillende onderzoeken uitgevoerd naar verkeersknelpunten. Bijvoorbeeld de aanpak vrachtverkeer en de verkeerssituatie Ouddorp. Het resterende deel van het budget is besteed aan het aanbrengen van 2 fietsoversteken via een middeneiland bij de t-splitsing Rijksweg/Julianastraat. Voor het toevoegen van de fietsoversteken via een middeneiland is 50% cofinanciering vanuit het Rijk verkregen.

Subdoel: Beheer van gronden Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG) en Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) De basisregistraties worden continu bijgehouden zodat deze zoveel mogelijk overeenstemmen met de fysieke werkelijkheid. De basisregistraties vormen een basis die intern gebruikt worden voor bijvoorbeeld het beheer van de openbare ruimte. Het bijhouden van de BAG gebeurt in samenspraak met de Belastingsamenwerking Gemeenten en Waterschap (BsGW), omdat er een link ligt met de panden die gewaardeerd worden om de onroerende zaakbelasting op te leggen.

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

49

Externe deskundige (voordeel € 25.000) In 2023 hebben we gebruik gemaakt van een externe deskundige, tot het moment dat het duidelijk werd dat er voor deze werkzaamheden iemand geworven zou worden. Het bewust voortijdig beëindigen heeft een voordeel opgeleverd van € 25.000. Verkoop reststroken In 2022 hebben we beleid vastgesteld voor de verkoop van reststroken. Op basis hiervan hebben we aankoopverzoeken voor deze reststroken beoordeeld. Met de vaststelling van het beleid hebben we ook het aanvraag- en behandelproces verbeterd. Hierdoor kunnen we de verzoeken efficiënter afhandelen. Dit heeft geleid tot meer aankoopverzoeken in 2023.

Subdoel: We zorgen voor veilige wegen Door middel van regulier onderhoud en groot onderhoud voorzien we in veilige wegen binnen onze gemeente. Openbare verlichting In 2023 zijn alle werkzaamheden afgerond voor de projectmatige vervanging van de traditionele lichtmasten naar LED. Gladheidsbestrijding In 2023 hebben we ons gladheidsbestrijdingsplan geëvalueerd. Uit deze evaluatie is gebleken dat ons huidige gladheidsbestrijdingsplan is verouderd. In 2024 gaan we ons gladheidsbestrijdingsplan actualiseren. We kijken dan vooral naar de strooiroutes. Uitgangspunt blijft dat we als gemeente niet alle wegen in de gemeente kunnen strooien en dat we ook het een en ander van onze inwoners blijven vragen. Onderhoud wegen In 2023 zijn diverse kleinschalige werkzaamheden uitgevoerd ten behoeve van het onderhoud aan wegen. Het grootschalige onderhoud aan de Keulseweg is opgenomen in het project de Groene Loper. Dit project komt in 2024 in de uitvoering.

Doel: Duurzaamheid: transitie naar een duurzame samenleving door te werken aan sociale duurzaamheid, duurzame energie, biodiversiteit en klimaatadaptatie, schone en slimme mobiliteit en circulaire economie Subdoel: Sociale duurzaamheid: iedereen kan meedoen, iedereen kan het betalen en iedereen kan meeprofiteren Zie voor sociale duurzaamheid de paragraaf H 'Duurzaamheid' en programma 2, subdoel 'Armoede en schulden voorkomen'.

Subdoel: Duurzame energie: we besparen zoveel mogelijk energie en dat wat we nodig hebben, wekken we op een duurzame manier op Zie voor de inhoudelijke verslaglegging van duurzame energie de paragraaf H 'Duurzaamheid'. Inzet Subsidie CDOKE (Capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid) Voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid heeft de Rijksoverheid in 2023 middelen ter beschikking gesteld aan provincies en gemeenten. Deze middelen zijn gericht op uitbreiding van capaciteit (personeel, inhuur of externe adviseurs). In 2023 was de inzet van de subsidiegelden hoger geraamd (€ 54.000), bijvoorbeeld voor een coördinator van de energiebrigade. Deze rol is in 2023 nog niet vervuld. De middelen uit 2023 zijn tot en met 2025 inzetbaar.

Subdoel: Biodiversiteit en klimaatadaptatie: we gaan voor een groen Beesel, behouden planten en diersoorten en zijn adaptief voor extreem weer en hittestress

Programmarekening 2023

KSG Registeraccountants B.V.

Paraaf:

Behorende bij onze verklaring d.d. 25 juni 2024

PBO

50

Zie voor biodiversiteit en klimaatadaptatie de paragraaf H 'Duurzaamheid' en programma 3, subdoel 'Groen: we richten plekken in met belevingswaarde, die uitnodigen tot ontmoeten, bewegen, sociale verbondenheid, verblijven en recreëren'.

Subdoel: Circulaire economie: we delen spullen, repareren en hergebruiken waar mogelijk, zodat we zuinig zijn met grondstoffen Zie paragraaf H ‘Duurzaamheid' voor een tekstuele toelichting rondom het programma circulaire economie (zoals Waardevol Beesel, circulaire inkoop en Grondstoffenplan). Afval (per saldo neutraal via voorziening afval) In 2023 is € 69.000 meer toegevoegd aan de voorziening voor afval, ten opzichte van de begroting. • Enerzijds was er een klein voordeel in de totale kosten. o We hadden hogere kosten voor de overslag, sortering en vermarkting van de ingezamelde kunststof, vanwege onder andere afrekeningen over voorgaande jaren (afrekening addendum 2019, vermarktingskosten 2021 en ketenregie 2017-2021). o We hadden lagere kosten op diverse andere vlakken waaronder bijvoorbeeld overhead. Dit resulteerde samen in een (klein) kostenvoordeel. • Anderzijds was er sprake van hogere inkomsten (€ 68.000) door: o Hogere opbrengsten uit ledigingen (€ 38.000): • GFT afval: 12,41% meer ledigingen ten opzichte van 2022 • Restafval: 4,99% meer ledigingen ten opzichte van 2022 o Hogere vergoedingen over diverse afvalsoorten. Afvalverwerking rest- en GFT-afval In 2023 heeft er de Europese aanbesteding voor de verwerking van restafval en GFT-afval plaatsgevonden via Afvalsamenwerking Limburg. De opdracht is voor beide afvalstromen gegund aan Attero.

Rechtszaak Veolia | Afvalsamenwerking Limburg (ASL) Veolia is met Afvalsamenwerking Limburg in overleg getreden om te komen tot een minnelijke schikking. In 2024 volgt een besluit hierover. De financiële gevolgen verwerken we in de bestuursrapportage. Zwerfafval Met onze aanpak zwerfafval hebben we extra maatregelen getroffen (zoals participatie, voorzieningen, gedragsbeïnvloeding) om voor een schonere openbare ruimte te zorgen en te investeren in het oplossen van zwerfafvalproblematiek. De Maas Cleanup is een groot succes. De Maas Cleanup wordt elk voorjaar georganiseerd in Reuver en Beesel. De opkomst was groot te noemen en er is veel zwerfafval opgeruimd. In samenwerking met KernGezond vindt scholing plaats rondom zwerfafval, inclusief opruimactie door de kinderen. Verder zijn er in de gemeente vele kleine buurtinitiatieven en vrijwilligers die zich melden om actief zwerfvuil te rapen tijdens wandelingen. De proef met de doneerringen is positief ontvangen. Het aantal doneerringen is inmiddels uitgebreid richting het station. Hier hebben we 3 doneerringen bijgeplaatst. Het doel van deze doneerringen is tweeledig. Enerzijds om extra zwerfvuil te voorkomen, doordat er niet gegraaid wordt naar statiegeldblikjes en -flesjes in de prullenbakken.

Anderzijds dat de blikjes en flessen worden ingeleverd voor het statiegeld en zo weer de keten ingaan om gerecycled te worden en niet in de verbrandingsoven belanden.

Subdoel: Schone en slimme mobiliteit: we gaan voor een toekomst waarin inwoners zich slim, schoon, veilig en aangenaam verplaatst van A naar B De uitrol van publieke laadinfra heeft plaatsgevonden binnen de huidige concessie. Er zijn nog enkele laadpalen voorzien, buiten aanvragen voor een openbare laadpaal (vanuit bewoners of werknemers). Het project Duurzaam (zakelijk) Deelvervoer (MobilityMixx) is beëindigd vanwege verschillende gebreken en niet na gekomen afspraken vanuit de opdrachtnemer. Daarom is besloten om het zakelijk deelvervoer vanaf november 2023 in eigen beheer uit te voeren.