RES NHZ 1.0.pdf

RES 1.0

Noord-Holland Zuid 21 april 2021

2,7 TWh duurzame energie in 2030 We wekken al 0,7 TWh op

Samen aan de slag!

meerjarig samenwerkingstraject tussen gemeenten, waterschappen, provincie en netbeheerders. Van begin af aan is samengewerkt met inwoners, energiecoöperaties, experts en maatschappelijke organisaties. En samen doen we als RES-regio een ambitieus bod om 2,7 TWh hernieuwbare energie op te wekken in 2030.

Voorwoord

De afgelopen tweeënhalf jaar hebben flink wat discussies opgeleverd. Dat is logisch. De energietransitie heeft immers grote impact op onze leefomgeving. Zij raakt ons allemaal. Het gesprek daarover aangaan maakt de plannen alleen maar sterker. Naast al die gesprekken over windturbines en zonneparken hebben we gekeken naar de vraag of het past op het elektriciteitsnet. En of het landschappelijk in te passen is, met oog voor leefbaarheid en onze natuur. We zochten en vonden een balans in 32 zoekgebieden, die we in deze RES 1.0 beschrijven.

De energietransitie zorgt voor grote uitdagingen in Nederland. Als we de jeugd een duurzame toekomst willen geven, dan kunnen we niet wachten en moeten we nu echt aan de slag. Dat begint bij onszelf en onze omgeving. Die gaat de komende jaren veranderen, dat is niet altijd makkelijk maar verandering biedt ook kansen.

Als regio zijn we trots op onze ambitie. Waarbij we beseffen dat het nog niet klaar is. De RES 1.0 is een denk- en zoekrichting, er kunnen nog steeds zoekgebieden afvallen of bij komen. De uitwerking is dan ook maatwerk. Eén waar we de komende dertig jaar hard aan zullen werken.

Twee jaar geleden hebben we landelijk heldere afspraken gemaakt in het Klimaatakkoord. In Noord-Holland Zuid zijn we daarmee verder gegaan. Onze voorstellen liggen nu voor u, in de eerste Regionale Energiestrategie (RES 1.0) Noord-Holland Zuid. Het is de uitkomst van een intensief,

Graag danken we iedereen die heeft meegewerkt aan de RES 1.0.

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

2

De eerste stap is gezet. We hopen van harte dat wij de goede samenwerking in onze regio kunnen voortzetten.

Deze PDF voldoet zoveel mogelijk aan de digi-toegankelijkheidseisen. Het kleurcontrast voldoet niet volledig aan deze eisen. Mocht u hiervan problemen ondervinden, dan kunt u contact opnemen met info@energieregionhz.nl (noord info@energieregionhn.nl).

Namens de stuurgroep Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid, Thijs Kroese (voorzitter stuurgroep) Floor Gordon (namens de deelregio Amstelland) Marieke van Doorninck (namens de deelregio Amsterdam) Bart Heller (namens de deelregio Gooi en Vechtstreek) Jurgen Nobel (namens de deelregio Haarlemmermeer) Floor Bal (namens de deelregio IJmond & ZuidKennemerland) Annette Baerveldt (namens de deelregio Zaanstreek/ Waterland) Edward Stigter (namens de provincie Noord-Holland) Thea Fierens (namens de waterschappen) Jocelyn Schaap (namens Liander) Sijas Akkerman (namens de natuur- en milieuorganisaties) Aernoud Olde (namens de energiecoöperaties) Olof van der Gaag (namens de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie)

Wij willen het milieu ontzien. Deze PDF is niet geschikt om te printen.

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

3

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

4

Index

1 1.1 1.2 1 1 1

Voorwoord

2 3 op1 4 Inleiding de2.1RES 1.0 3.1 1.1 4.1 —1

2.2 2 2 2

3.2 3 3 3

1.2 1 4 4 1 4.2 4 1 1 1

1.3 1.1 1.1 1.1

Wat is de Regionale 2.3 3.3 2.1 3.1 2.1 3.1 Energiestrategie? 2.1 3.1—2

1.4 1.2 1.2 1.2

Aanpak in Noord2.4 3.4 2.2 3.2 2.2 3.2 2.2 Holland Zuid —33.2

1.4 1.2 4.2 4.2 1.2 4.4 4.2 1.2 1.2 1.2

1.5 1.3 1.3 1.3

2.5 3.5 3.3 Wat2.3 gebeurt er naast 2.3 3.3 2.3 3.3 de RES? —4 2.6 3.6 2.4 3.4 2.4 3.4 2.4 3.4

1.5 4.3 4.5 1.3 4.3 1.3 4.3 1.3 1.3 1.3

1.6 1.4 1.4 1.4

1.3 1.1 4.1 4.1 1.1 4.3 4.1 1.1 1.1 1.1

1.6 4.4 4.6 1.4 4.4 1.4 4.4 1.4 1.4 1.4

1.5 1.5 1.5

2.5 2.5 2.5

3.7 3.5 3.5 3.5

1.5 4.5 1.5 4.5 4.5 1.5 1.5 1.5

1.6 1.6 1.6

2.6 2.6 2.6

3.8 3.6 3.6 3.6

1.6 4.6 1.6 4.6 4.6 1.6 1.6 1.6

Samenvatting

Katernen

3 6 1 4 7 2 5 8 3 6 19Regionale 4 7 10 2 5 8 11 3 Van ambitie naar realisatie Structuur 2.1 5.1 3.1 6.1 1.14.1 7.1 2.15.1 8.1 3.16.11.1 9.1 4.17.110.1 2.1 5.18.11.1 3.1 —8 Warmte 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 2

5

1 2 1 2 3.2 6.2 1.2 4.2 7.2 2.2 5.2 3 4 5 8.2 6 7 8 1 2 7 8 3 6 1 4 2 5 6 7 8 3 4 5 3 4 5 1.1 2.1 1.1 2.1 3 1.1 4 2.1 5 1.1 en 2.1 Ambitie (aanbod) 1.1 2.1 2.3 5.3 3.3 6.3 1.3 4.3 7.3 2.3 5.3 2.1 3.1 4.1 5.1 8.3 5.1 6.1 7.1 8.1 1.1 2.1 8.1 2.1 5.1 3.1 6.1 4.1 7.1 1.1 2.15.1 zoekgebieden —10 5.1 6.1 7.1 8.1 2.1 3.1 4.1 5.1 2.1 3.1 4.1 5.1 1.2 2.2 1.2 2.2 2.1 3.1 1.24.1 2.25.1 1.2 2.2 Maatschappelijk en 7.4 1.2 2.2 2.4 5.4 3.4 6.4 1.4 4.4 2.4 5.4 8.4 2.2 3.2 4.2 5.2 5.2 6.2 7.2 8.2 1.2 2.2 6.2 7.2 8.2 2.2 5.2 3.2 4.2 5.2 1.2 2.2 5.2 6.2 7.2 8.2 2.2 3.2 4.2 5.2 bestuurlijk draagvlak —18 2.2 3.2 4.2 5.2 1.3 2.3 1.3 2.3 2.2 3.2 1.34.2 2.35.2 1.3 2.3 1.3 2.3 2.5 5.5 3.5 6.5 1.5 4.5 7.5 2.55.3 5.5 8.3 8.5 2.3 3.3 4.3 5.3 6.3 7.3 1.3 2.3 Ruimtelijke 6.3 7.3 8.3 2.3 5.3 3.3 4.3 5.3 1.3 2.3 5.3 6.3 1.44.3 2.3 3.3 5.3 2.3 3.3 4.3 7.3 2.4 5.3 8.3 afwegingen —21 1.4 2.4 2.3 3.3 1.44.3 2.45.3 1.4 2.4 1.4 2.4 2.6 5.6 3.6 6.6 1.6 4.6 7.6 2.65.4 5.6 8.4 8.6 2.4 3.4 4.4 5.4 6.4 7.4 1.4 2.4 6.4 7.4 8.4 2.4 5.4 3.4 4.4 5.4 1.4 2.4 Energie5.4 6.4 1.54.4 7.4 2.55.4 8.4 2.4 3.4 2.4 3.4 4.4 5.4 1.5 2.5 2.4 3.4 4.4 5.4 1.5 2.5 infrastructuur1.5 —28 2.5 3.7 6.7 1.5 2.5 2.5 3.5 4.5 5.5 5.5 6.5 7.5 1.5 2.5 6.5 7.5 8.5 2.5 5.5 3.5 4.5 5.5 8.5 1.5 2.5 5.5 6.5 7.5 8.5 2.5 3.5 4.5 5.5 2.5 3.5 4.5 5.5 1.6 2.6 Effecten 1.6 2.6 2.5 3.5 1.64.5 2.65.5 1.6 2.6 3.8 1.6 2.6 2.6 3.6 4.6 5.6 5.6 6.6 7.6 8.6 1.6 2.6

6.6 7.6 8.6 2.6 5.6 3.6 4.6 5.6 1.6 2.6 5.6 6.6 7.6 8.6 2.6 3.6 4.6 5.6 2.6 3.6 4.6 5.6 2.6 3.6 4.6 5.6 2.2 2 5 5 2 5.2 5 2 2 2

3.7 3.7 3.7

3.7 3.7 6.7 6.7 6.7 3.7 3.7 3.7

3.8 3.8 3.8

3.8 3.8 3.8 3.8 3.8

RES 1.0

69 4

6.1 9.14.1 6 6 6 3 4 5 6 —40 3 4 5 6 3.2 1.2 9.2 4.2 7.2 10.2 2.2 5.2 8.2 11.2 3.2 6.2 9.2 6 7 8 9 4.2 9 10 11 3 6.2 4 5 6 9 10 11 3 6 4 7 5 8 69 9 10 11 6 7 8 9 6 7 8 9 3.1 4.1 5.1 6.1 3.1 4.1 5.1 6.1 3.1 6 4.1 7 5.1 8 6.19 3.1 4.1 5.1 6.1 Warmtebronnen —44 3.1 4.1 5.1 6.1 3.3 1.3 9.3 4.3 7.3 10.3 2.3 5.3 8.3 11.3 3.3 6.3 9.3 6.1 7.1 8.1 9.1 9.1 10.1 1.1 3.16.3 4.1 5.1 6.1 9.1 10.1 1.1 9.14.3 3.16.1 4.17.1 5.18.1 6.1 9.1 10.1 1.1 6.1 7.1 8.1 9.1 6.1 7.1 8.1 9.1 3.2 4.2 5.2 6.2 —56 3.2 4.2 5.2 6.2 9.1 3.26.1 Warmtevraag 4.27.1 5.28.1 6.2 3.2 4.2 5.2 6.2 3.2 4.2 5.2 6.2 3.4 9.4 4.4 10.4 2.4 5.4 11.4 3.4 6.4 9.4 4.4 6.21.4 7.2 8.2 9.2 9.2 10.2 11.2 3.26.4 4.27.4 5.28.4 6.2 9.2 10.2 11.2 7.2 8.2 9.2 Warmte-infrastructuur 3.26.2 4.2 5.2 6.2 11.2 6.2 8.2 9.2 6.2 9.2 4.37.2 7.210.2 5.3 8.2 9.2 3.3 6.3 3.3 5.3 6.3 9.2 3.36.2 —594.3 4.37.2 5.38.2 6.3 3.3 4.3 5.3 6.3 3.3 5.3 6.3 3.56.3 6.51.5 9.5 4.3 4.57.3 7.510.3 10.5 2.5 5.58.3 8.5 11.5 3.5 6.5 9.54.5 9.3 9.3 11.3 3.3 4.3 5.3 6.3 9.3 10.3 11.3 7.3 8.3 9.3 3.36.3 4.3 5.3 6.3 11.3 6.3 7.3 8.3 9.3 Regionale 6.3 9.3 7.310.3 5.4 8.3 9.3 3.4 4.4 6.4 3.4 4.4 5.4 6.4 8.3 9.3 3.46.3 samenwerking 4.47.3 5.4 6.4 —61 3.4 4.4 5.4 6.4 3.4 5.4 6.4 3.66.4 6.61.6 9.6 4.4 4.67.4 7.610.4 10.6 2.6 5.68.4 8.6 11.6 3.6 6.6 9.64.6 9.4 9.4 11.4 3.4 4.4 5.4 6.4 9.4 10.4 11.4 7.4 8.4 9.4 3.46.4 4.4 5.4 6.4 11.4 6.4 7.4 8.4 9.4 6.49.4 4.5 7.410.4 5.5 8.4 9.4

3.5 6.5 3.5 4.5 5.5 6.5 9.4 3.56.4 Amstelland, 4.57.4 Amsterdam 5.58.4 6.5 3.5 4.5 5.5 6.5 3.76.5 3.7 6.7 9.5 6.7 3.5 4.5 5.5 9.5 10.5 11.5 3.5 4.57.5 5.58.5 6.5 en Haarlemmermeer —65 6.5 9.5 10.5 11.5 7.5 8.5 9.5 3.56.5 4.5 5.5 6.5 9.5 4.67.5 10.5 5.68.5 11.5 6.5 9.5 6.5 7.5 8.5 9.5 3.6 6.6 3.6 4.6 5.6 6.6 9.5 3.66.5 4.67.5 5.68.5 6.6 3.6 4.6 5.6 6.6 3.86.6 9.6 3.8 Gooi4.6 en Vechtstreek —70 6.6 3.6 5.6 7.6 9.6 10.6 11.6 3.6 4.6 5.68.6 6.6 10.6 11.6 6.6 9.6 7.6 8.6 9.6 3.6 4.6 5.6 6.6 9.6 10.6 11.6 6.6 7.6 8.6 9.6 3.7 6.7 6.6 7.6 8.6 9.6 3.7 6.7 7.6 8.6 9.6 3.76.6 6.7 3.7 6.7 IJmond & 3.7 6.7 3.76.7 6.7 3.76.7 6.7 Zuid-Kennemerland —71 6.7 3.8 6.7 3.8 3.86.7 3.8 3.8 3.8 Zaanstreek/Waterland —73 3.8

710 5 8 11 6 I 9 7 10 8 11 Vervolgstappen na de RES 1.0 7.1 10.15.1 8.1 11.1 6.1 II 9.1 7.1 10.1 8.1 11.1

—75 7 7 7 7 7 7.2 10.2 5.2 710 710 10 10 7.1 7.1 10 7.1 7.1 7.1 7.3 10.3 10.1 7.1 10.15.3 7.1 10.1 10.1 7.2 7.2 10.1 7.2 7.2 7.2 7.4 10.4 10.2 7.2 10.25.4 7.2 10.2 10.2 7.3 7.3 10.2 7.3 7.3 7.3 7.5 10.55.5 10.3 7.3 10.3 7.3 10.3 10.3 7.4 7.4 10.3 7.4 7.4 7.4 7.6 10.65.6 10.4 7.4 10.4 7.4 10.4 10.4 7.5 7.5 10.4 7.5 7.5 7.5 10.5 7.5 10.5 7.5 10.5 10.5 7.6 7.6 10.5 7.6 7.6 7.6 10.6 7.6 10.6 7.6 10.6 10.6 10.6

8 9 8 9 8 9 8 9 8 9 8.2 11.2 6.2 III 9.2 811 9 II 9 811 11 11 8.1 9.1 8.1 9.1 11 8.1 9.1 8.1 9.1 8.1 9.1 8.3 11.3 6.3 IV 9.3 11.1 II 8.1 9.1 II 11.1 8.1 9.1 II 9.2 11.1 11.1 8.2 8.2 9.2 11.1 8.2 9.2 8.2 9.2 8.2 9.2 8.4 11.4 6.4 V 9.4 11.2 III 8.2 9.2 III 11.2 8.2 III 9.2 11.2 11.2 8.3 9.3 8.3 9.3 11.2 8.3 9.3 8.3 9.3 8.3 9.3 8.5 11.5 6.5 VI 9.5 11.3 IV 8.3 9.3 IV 11.3 8.3 9.3 IV 9.4 11.3 11.3 8.4 8.4 9.4 11.3 8.4 9.4 8.4 9.4 8.4 9.4 8.6 11.6 6.6 9.6 11.4 V 8.4 9.4 V 11.4 8.4 9.4 V 9.5 11.4 11.4 8.5 8.5 9.5 11.4 8.5 9.5 8.5 6.7 9.5 8.5 9.5 11.5 VI 8.5 9.5 VI 11.5 8.5 9.5 VI 9.6 11.5 11.5 8.6 8.6 9.6 11.5 8.6 9.6 8.6 9.6 8.6 9.6 11.6 8.6 9.6 11.6 8.6 9.6 11.6 11.6 11.6

10 10 10 10 10 7.2 10.2 10 10 10.1 10.1 10.1 10.1 10.1 7.3 10.3 10.1 10.1 10.2 10.2 10.2 10.2 10.2 7.4 10.4 10.2 10.2 10.3 10.3 10.3 10.3 7.5 10.3 10.5 10.3 10.3 10.4 10.4 10.4 10.4 7.6 10.4 10.6 10.4 10.4 10.5 10.5 10.5 10.5 10.5 10.5 10.5 10.6 10.6 10.6 10.6 10.6 10.6 10.6

8.2 8.3 8.4 8.5 8.6

Noord-Holland Zuid

5

11 11 11 11 11 11.2 11 11 11.1 11.1 11.1 11.1 11.1 11.3 11.1 11.1 11.2 11.2 11.2 11.2 11.2 11.4 11.2 11.2 11.3 11.3 11.3 11.3 11.3 11.5 11.3 11.3 11.4 11.4 11.4 11.4 11.4 11.6 11.4 11.4 11.5 11.5 11.5 11.5 11.5 11.5 11.5 11.6 11.6 11.6 11.6 11.6 11.6 11.6

Index

1

4

4 1.1 4.1 1 1 4 1 4 1 1 4.1 1.2 4.2 1.1 1.1 4.1 1.1 4.1 1.1 1.1 4.2 1.3 4.3 1.2 1.2 4.2 1.2 4.2 1.2 1.2 4.3 1.4 4.4 1.3 1.3 4.3 1.3 4.3 1.3 1.3 1.5 4.4 4.5 1.4 1.4 4.4 1.4 4.4 1.4 1.4 4.5 1.6 4.6 1.5 1.5 4.5 1.5 4.5 1.5 1.5 4.6 1.6 1.6 4.6 1.6 4.6 1.6 1.6

2

5

5 2.1 5.1 2 2 5 2 5 2 2 5.1 2.2 5.2 2.1 2.1 5.1 2.1 5.1 2.1 2.1 5.2 2.3 5.3 2.2 2.2 5.2 2.2 5.2 2.2 2.2 5.3 2.4 5.4 2.3 2.3 5.3 2.3 5.3 2.3 2.3 2.5 5.4 5.5 2.4 2.4 5.4 2.4 5.4 2.4 2.4 5.5 2.6 5.6 2.5 2.5 5.5 2.5 5.5 2.5 2.5 5.6 2.6 2.6 5.6 2.6 5.6 2.6 2.6

Voorwoord

3 6 14 7 25 Amstelland

Samenvatting

8

—82 6 1.1 7 2.1 8 3.1 6.1 4.1 7.1 5.1 8.1 3 1 4 2 5 3 6 1 4 7 2 5 8 3 6 4 7 5 8 1 2 1 2 3 4 5 1 2 3 4 5 6.1 7.1 8.1 3.2 6.2 1.2 4.2 7.2 2.2 5.2 8.2 Samenvatting —83 3.1 6.1 1.1 4.1 7.1 2.1 5.1 3.1 4.1 5.1 8.1 3.1 6.1 1.1 4.1 7.1 2.1 5.1 8.1 1.1 2.1 1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 1.1 2.1 3.1 4.1 5.1 Kenmerken en ambities 6.2 7.2 8.2 3.3 6.3 1.3 4.3 7.3 2.3 5.3 8.3 3.2 6.2 1.2 4.2 7.2 2.2 5.2 8.2 3.2 6.2 1.2 4.2 7.2 2.2 5.2 8.2 3.2 4.2 5.2 1.2 2.2 Amstelland —87 1.2 2.2 3.2 4.2 5.2 1.2 2.2 3.2 4.2 5.2 6.3 7.3 8.3 3.4 6.4 1.4 .4 7.4 2.4 5.4 8.4 3.3 6.3 1.3 .3 7.3 2.3 5.3 3.3 6.3 1.3 4.3 7.3 2.3 5.3 8.3 Elektriciteit en warmte —89 3.3 4.3 5.3 8.3 1.3 2.3 1.3 2.3 3.3 4.3 5.3 1.3 2.3 3.3 4.3 5.3 6.4 7.4 3.5 6.5 1.5 4.5 7.5 2.5 .5 8.5 3.4 6.4 1.4 .4 7.4 2.4 .4 8.4 8.4 Energie-infrastructuur —91 3.4 .4 5.4 8.4 3.4 6.4 1.4 .4 7.4 2.4 5.4 1.4 2.4 1.4 2.4 3.4 5.4 1.4.4 2.4 3.4 4.4 5.4 Participatie en draagvlak—93 6.5 7.5 8.5 3.6 6.6 1.6 4.6 7.6 2.6 5.6 8.6 3.5 6.5 1.5 4.5 7.5 2.5 .5 3.5 4.5 .5 8.5 3.5 6.5 1.5 4.5 7.5 2.5 .5 8.5 1.5 2.5 1.5 2.5 3.5 4.5 .5 1.5 2.5 3.5 4.5 5.5 3.7 6.6 7.6 8.6 6.7 1.6 3.6 6.6 4.6 7.6 2.6 5.6 3.6 4.6 5.6 8.6 3.6 6.6 1.6 4.6 7.6 2.6 5.6 8.6 1.6 2.6 1.6 2.6 3.6 4.6 5.6 1.6 2.6 3.6 4.6 5.6 6.7 3.8 3.7 6.7 3.7 6.7 3.7 3.7 3.7 3.8 3.8 3.8 3.8 3.8

36

9

Katernen

5 11 8 I 69 710 Gooi en Vechtstreek 4.17.1 10.1 5.11.1 8.1 III 6.1 9.1 7.1 10.1

1 4 7 10 2 5 8 11 3 69 Amsterdam

4 710

—94 9 1.1 10 2.1 11 3.1 3.1 6.1 9.1 7.1 10.1 8.1 11.1 9.1 3 6 4 7 5 8 6 9 3 6 9 1 14.1 4 7 10 2 25.1 5 8 11 3 36.1 6 9 6 9 7 10 8 11 9 3 4 5 6 3 4 5 6 6 7 8 9 1 2 3 3 4 5 6 1 2 3 6 7 8 9 9.1 10.1 11.1 3.2 6.2 9.2 1.2 4.2 7.2 10.2 2.2 5.2 8.2 11.2 3.2 6.2 9.2 Samenvatting —95 3.1 6.1 9.1 1.1 4.1 7.1 10.1 2.1 5.1 8.1 11.1 3.1 6.1 9.1 3.1 6.1 7.1 8.1 9.1 6.1 9.1 1.14.1 7.110.1 2.15.1 8.111.1 3.16.1 9.1 3.1 4.1 5.1 6.1 3.1 4.1 5.1 6.1 6.1 7.1 8.1 9.1 1.1 2.1 3.1 3.1 4.1 5.1 6.1 1.1 2.1 3.1 6.1 7.1 en beleidscontext 8.1 9.1 Ambities 9.2 10.2 11.2 3.3 6.3 9.3 1.3 4.3 7.3 10.3 2.3 5.3 8.3 11.3 3.3 6.3 9.3 3.2 6.2 9.2 1.2 4.2 7.2 10.2 2.2 5.2 8.2 11.2 3.2 6.2 9.2 3.2 6.2 1.2 4.2 7.2 2.2 5.2 8.2 3.2 6.2 9.2 6.2 9.2 deelregio 7.210.2Amsterdam 8.211.2 —98 9.2 3.2 4.2 5.2 6.2 3.2 4.2 5.2 6.2 6.2 7.2 8.2 9.2 1.2 2.2 3.2 3.2 4.2 5.2 6.2 1.2 2.2 3.2 6.2 7.2 8.2 9.2 9.3 10.3 11.3 3.4 6.4 9.4 1.4 .4 7.4 10.4 2.4 5.4 8.4 11.4 3.4 6.4 9.4 3.3 6.3 9.3 1.3 .3 7.3 10.3 2.3 5.3 8.3 11.3 3.3 6.3 9.3 3.3 6.3 1.34.3 7.3 5.3 8.3 6.3 9.3 —100 6.3 9.3 Elektriciteit 7.310.3 2.3 8.311.3 3.3 9.3 3.3 4.3 5.3 6.3 3.3 4.3 5.3 6.3 6.3 7.3 8.3 9.3 1.3 2.3 3.3 3.3 4.3 5.3 6.3 1.3 2.3 3.3 6.3 7.3 8.3 9.3 9.4 10.4 11.4 3.5 6.5 9.5 1.5 4.5 7.5 10.5 2.5 .5 8.5 11.5 3.5 6.5 9.5 Warmte —121 3.4 6.4 9.4 1.4 .4 7.4 10.4 2.4 .4 8.4 11.4 3.4 6.4 9.4 3.4 6.4 .4 7.4 5.4 8.4 6.4 9.4 6.4 9.4 1.4 7.410.4 2.4 8.411.4 3.4 9.4 3.4

4.4 5.4 6.4 3.4 4.4 5.4 6.4 6.4 7.4 8.4 9.4 1.4 2.4 3.4 3.4 5.4 6.4 1.4.4 2.4 3.4 6.4 7.4 8.4 9.4 Elektriciteitsinfrastructuur 9.5 10.5 11.5 3.6 .6 9.6 1.6 4.6 7.6 10.6 2.6 5.6 8.6 11.6 3.6 .6 9.6 3.5 .5 9.5 1.5 4.5 7.5 10.5 2.5 .5 8.5 11.5 3.5 .5 9.5 3.5 6.5 1.54.5 7.5 .5 8.5 6.5 9.5 6.5 9.5 —125 7.510.5 2.5 8.511.5 3.5 9.5 3.5 4.5 5.5 6.5 3.5 4.5 5.5 6.5 6.5 7.5 8.5 9.5 1.5 2.5 3.5 3.5 4.5 .5 6.5 1.5 2.5 3.5 6.5 7.5 8.5 9.5 3.7 3.76.7 9.6 10.6 11.6 6.7 3.6 .6 9.6 1.6 4.6 7.6 10.6 2.6 5.6 8.6 11.6 3.6 .6 9.6 3.6 .6 1.6 4.6 7.6 5.6 8.6 3.6 .6 9.6 .6 9.6 Leefomgeving 7.610.6 2.6 8.611.6 9.6 en ruimte 3.6 4.6 5.6 6.6 3.6 4.6 5.6 6.6 .6 7.6 8.6 9.6 1.6 2.6 3.6 3.6 4.6 5.6 1.6 2.6 3.6.6 —127 6.6 7.6 8.6 9.6 3.8 3.8 3.7 3.7 6.7 6.7 3.7 3.7 6.7 6.7 6.7 3.7 6.7 3.7 6.7 6.7 3.7 3.7 Participatie en maatschap3.76.7 6.7 pelijke acceptatie —1303.8 3.8 3.8 3.8 3.8 3.8 3.8 3.8 3.8

4 10 47 7 10 10 7 7 10 4 7 4 10 4.2 7.2 0.2 4.1 7.1 10.1 4.17.1 10.1 10.1 7.1 7.1 10.1 4.1 4.17.1 10.1 4.3 7.3 10.3 4.2 7.2 10.2 4.2 7.2 10.2 10.2 7.2 7.2 10.2 4.2 7.2 4.2 10.2 4.4 7.4 10.4 4.3 7.3 10.3 4.3 7.3 10.3 10.3 7.3 7.3 10.3 4.3 7.3 4.3 10.3 4.5 7.5 10.5 4.4 7.4 10.4 4.4 7.4 10.4 10.4 7.4 7.4 10.4 4.4 7.4 4.4 10.4 4.6 7.6 10.6 4.5 7.5 10.5 4.5 7.5 10.5 10.5 7.5 7.5 10.5 4.5 7.5 4.5 10.5 4.6 7.6 10.6 4.6 7.6 10.6 10.6 7.6 7.6 10.6 4.6 7.6 4.6 10.6

RES 1.0

5 8 II 6 7 5 11 11 8 69 9 710 10 11 —133 8 9 10 8 9 10 11 5 6 7 8 9 5 6 710 11 II Samenvatting —134 5.2 11.2 8.2 III 9.2 7.2 10.2 5.1 8.1 II 6.1 9.1 7.1 10.1 5.11.1 8.1 1.1 II6.2 6.1 9.1 7.1 10.1 1.1 8.1 9.1 10.1 8.1 9.1 10.1 11.1 5.1 6.1 7.1 8.1 9.1 10.1 5.1 6.1 7.1 11.1 Kenmerken en ambities III 5.3 11.3 8.3 IV 6.3 9.3 7.3 10.3 5.2 11.2 8.2 III 6.2 9.2 7.2 10.2 5.2 11.2 8.2 III 6.2 9.2 7.2 10.2 8.2 9.2 10.2 Gooi11.2 en Vechtstreek —138 8.2 9.2 10.2 11.2 5.2 6.2 7.2 8.2 9.2 10.2 5.2 6.2 7.2 11.2 IV 5.4 11.4 8.4 V6.4 9.4 7.4 10.4 5.3 11.3 8.3 IV 6.3 9.3 7.3 10.3 5.3 11.3 8.3 IV 6.3 9.3 7.3 10.3 Energiebesparing 11.3 8.3 9.3 10.3 8.3 9.3 10.3 11.3 5.3 6.3 7.3 8.3 9.3 10.3 Gooi —1417.3 5.3 en Vechtstreek 6.3 11.3 V 5.5 11.5 8.5 VI 6.5 9.5 7.5 10.5 5.4 11.4 8.4 V 9.4 7.4 10.4 5.4 11.4 8.4 V6.4 6.4 9.4 7.4 10.4 11.4 8.4 9.4 10.4 8.4 9.4 10.4 11.4 Elektriciteit en6.4 warmte —148 5.4 7.4 8.4 9.4 10.4 5.4 6.4 7.4 11.4 VI 5.6 11.6 8.6 9.6 7.6 10.6 5.5 11.5 8.5 VI 6.5 9.5 7.5 10.5 5.5 11.5 8.5 VI6.6 6.5 9.5 7.5 10.5 11.5 8.5 9.5 10.5 Energie-infrastructuur —151 8.5 9.5 10.5 11.5 5.5 6.5 7.5 8.5 9.5 10.5 5.5 6.5 7.5 11.5 6.7 5.6 11.6 8.6 6.6 9.6 7.6 10.6 5.6 11.6 8.6 6.6 9.6 7.6 10.6 11.6 Participatie en draagvlak —153 8.6 9.6 10.6 8.6 9.6 10.6 11.6 5.6 6.6 7.6 8.6 9.6 10.6 5.6 6.6 7.6 11.6 6.7 6.7 6.7 6.7

9 10 11 I Haarlemmermeer 11.1 8.1 II 9.1 10.1 11.1 II 11 8

I

11 8 11 8 11 11 8 11 8

III 9 10 11 10 11 —1549 I 9 10 11 9 10 11 I Samenvatting —155 III 9.2 10.2 11.2 II 9.1 10.1 11.1 II 9.1 10.1 11.1 II II 9.1 10.1 11.1 9.1 10.1 11.1 II Kenmerken en ambities IV 9.3 10.3 11.3 III 9.2 10.2 11.2 III 9.2 10.2 11.2 IIIdeelregio Haarlemmermeer III 9.2 10.2 11.2 9.2 10.2 11.2 III—160 V 9.4 10.4 11.4 IV 10.3 11.3 IV 9.3 10.3 11.3 IV 9.3 IV 9.3 11.3 Elektriciteit en10.3 warmte —165 9.3 10.3 11.3 IV VI 9.5 10.5 11.5 V 9.4 10.4 11.4 V 9.4 10.4 11.4 V V Energie-infrastructuur —168 9.4 10.4 11.4 9.4 10.4 11.4 V 9.6 10.6 11.6 VI 9.5 10.5 11.5 VI 9.5 10.5 11.5 VIParticipatie en draagvlak VI 9.5 10.5 11.5 9.5 10.5 11.5 VI—169 9.6 10.6 11.6 9.6 10.6 11.6 9.6 10.6 11.6 9.6 10.6 11.6

11.2 8.2 11.1 8.1 11.1 8.1 11.1 11.1 8.1 11.1 8.1 11.3 8.3 11.2 8.2 11.2 8.2 11.2 11.2 8.2 11.2 8.2 11.4 8.4 11.3 8.3 11.3 8.3 11.3 11.3 8.3 11.3 8.3 11.5 8.5 11.4 8.4 11.4 8.4 11.4 11.4 8.4 11.4 8.4 11.6 8.6 11.5 8.5 11.5 8.5 11.5 11.5 8.5 11.5 8.5 11.6 8.6 11.6 8.6 11.6 11.6 8.6 11.6 8.6

II II I

III II II II II II IV III III III III III V IV IV IV IV IV VI V V V V V VI VI VI VI VI

Noord-Holland Zuid

6

1 1 1

2 2 2

3 3 3

4 4 4

5 5 5

6 6 6

Index

25

8

2.1 5.1 8.1

36 9 3.1 6.19.1

25 8 36 9 8 9 5 8.2 6 9.2 2.2 5.2 3.2 6.2 8 9 8 9 2.1 5.1 8.1 3.1 6.1 9.1 2 8.1 9.13 2 3 5.1 8.3 6.19.3 2 3.3 3 2.3 5.3 6.3 8.1 9.1 8.1 9.1 2.2 5.2 8.2 3.2 6.2 9.2 2.1 3.1 8.2 9.2 2.1 3.1 5.2 8.4 6.29.4 2.1 3.4 3.1 2.4 5.4 6.4 8.2 9.2 8.2 9.2 2.3 5.3 8.3 3.3 6.3 9.3 2.2 3.2 8.3 9.3 2.2 3.2 5.3 6.3 2.2 3.5 3.2 2.5 .5 8.5 6.59.5 8.3 9.3 8.3 9.3 2.4 5.4 8.4 3.4 6.4 9.4 2.3 3.3 8.4 9.4 2.3 3.3 5.4 6.4 2.3 3.6 3.3 2.6 5.6 8.6 .69.6 8.4 9.4 8.4 9.4 2.5 .5 8.5 3.5 6.5 9.5 2.4 3.4 8.5 2.4 3.4 5.5 6.5 2.4 3.7 3.4 6.79.5 8.5 9.5 8.5 9.5 2.6 5.6 3.6 .69.6 2.5 3.5 8.6 9.6 2.5 3.5 5.6 8.6 6.6 2.5 3.8 3.5 8.6 9.6 8.6 9.6 3.7 6.7 2.6 6.7 3.6 2.6 3.6 2.6 3.6 3.8

3.7 3.7 3.7

Voorwoord

Samenvatting

4 7 10 5 8 11& 69 IJmond Zuid-Kenne11.1 4.1 7.110.1 5.1 8.1 6.1 9.1 merland

10 7 10.1 7.1

47 10 58 11 69 10 11 710.2 811.2 9 —173 4.2 7.2 5.2 8.2 6.2 9.2 10 11 10 11 4.1 7.1 8.1 11.1 6.1 9.1 4 5.1 Samenvatting — 1745 0.1 11.1 5 6 7.10.1 8.1 9.1 6 4 5.3 5 6.3 6 0.34 11.3 4.3 7.3 8.3 9.3 10.1 11.1 10.1 11.1 Kenmerken en ambities 4.2 7.2 10.2 5.2 8.2 11.2 9.2 4.1 5.1 6.2 10.2 11.2 4.1 6.1 7.2 8.2 9.2 6.1 4.1& Zuid5.1 6.4 6.1 10.4 11.45.1 4.4 7.4 5.4 8.4 9.4 IJmond 10.2 11.2 10.2 11.2 Kennemerland —179 4.3 7.3 10.3 5.3 8.3 11.3 9.3 4.2 5.2 6.3 6.2 10.3 11.3 4.2 6.2 7.3 8.3 9.3 4.2 5.5 5.2 6.5 10.5 11.55.2 4.5 7.5 8.5 9.5 6.2 10.3 Elektriciteit en 11.3 warmte —181 10.3 11.3 4.4 7.4 10.4 5.4 8.4 11.4 9.4 4.3 5.3 6.4 6.3 10.4 11.4 4.3 6.3 7.4 8.4 9.4 4.3 5.6 5.3 6.6 10.6 11.65.3 4.6 7.6 8.6 9.6 6.3 Energie-infrastructuur —182 10.4 11.4 10.4 11.4 4.5 10.5 5.5 8.5 11.5 6.5 9.5 4.4 7.5 10.5 11.55.4 4.4 5.4 7.5 8.5 9.5 4.4 5.4 6.7 Lokaal eigendom en 10.5 10.5 —18511.5 11.5 draagvlak 4.6 7.6 10.6 5.6 8.6 11.6 6.6 9.6 4.5 10.6 11.65.5 4.5 5.5 7.6 8.6 9.6 4.5 5.5 10.6 11.6 10.6 11.6 6.7 4.6 5.6 4.6 5.6 4.6 5.6

10 7 10 10.2 7.2 10.1 7.1 10.1 10.3 7.3 10.2 7.2 10.2 10.4 7.4 10.3 7.3 10.3 10.5 7.5 10.4 7.4 10.4 10.6 7.6

10.5 7.5 6.4 6.4 6.4 10.5 10.6 7.6 6.5 6.5 6.5 10.6

Katernen

Relaties met andere 11.1 II opgaven

I 11 8 9 Zaanstreek / 10 Waterland II 9.1 11.1 8.1 10.1

11

—186

11 8 11 11.2 8.2

II 9 10 III 9.2 10.2 II 11.1 8.1 II —9.1 10.1 7 8 Samenvatting 187 9 7 8 9 11.1 7 11.3 8II 9.3 9 10.3 IV 8.3 II II Kenmerken en 9.2 ambities 11.2 8.2 8.1 III 7.1 9.1 10.2 III 7.1 8.1 11.2 7.1 9.1 V 9.4 9.1 11.4 8.4 8.1 10.4 Zaanstreek/Waterland —190 III III 11.3 8.3 8.2 IV 9.3 9.2 10.3 7.2 IV 7.2 8.2 9.2 11.3 Elektriciteit en warmte —191 7.2 VI 11.5 8.5 8.2 9.5 9.2 10.5 IV IV 11.4 8.4 8.3 V 10.4 7.3 Energie-infrastructuur —194 V 9.4 9.3 7.3 8.3 9.3 11.4 7.3 11.6 8.6 8.3 9.6 9.3 10.6 V V Participatie en draagvlak 10.5 11.5 8.5 8.4 VI 7.4 VI 9.5 9.4 7.4 8.4 9.4 11.5 7.4 8.4 9.4 —197 VI VI 11.6 8.6 8.5 9.6 9.5 10.6 7.5 7.5 9.5 7.5 11.6 8.5 8.5 9.5

I

11 II —198 11.2 III 11.1 10 10 10 11.3

II Klimaattafels —199 11 II11 11 IV

Bijlagen

I

—219

II I III II IV

II I

Begrippenlijst —220

Economie, ruimte en 11.2 III 10.1 11.1 10.1 11.1 III 10.1 11.4 V11.1 maatschappij —208

III V

II II II

Verantwoording en bronnen —223

11.3 IV 10.2 11.2 10.2 11.2 10.2 11.5 IV 11.2 VI

IV VI

III III III

Bijlagen RSW —226

11.4 V 10.3 11.3 10.3 11.3 10.3 11.6 V 11.3

V

IV IV IV

Netimpactanalyse —239

11.5 VI 10.4 11.4 10.4 11.4 VI 10.4 11.4

VI

V V V

Moties en amendementen —240

11.6 11.5 10.5 10.5 11.5 10.5 11.5

VI VI VI Colofon —241

6.6 6.6 6.6

7.6 7.6 7.6

8.6 8.6 8.6

9.6 9.6 9.6

10.6 10.6 10.6

11.6 11.6 11.6

6.7 6.7 6.7

3.8 3.8 3.8 RES 1.0

Noord-Holland Zuid

7

Index

Voorwoord

Samenvatting

Katernen

RES 1.0

Katernen Deze katernen kunnen online worden gelezen of gedownload.

RES 1.0

RES-proces van startnotitie tot RES 1.0

MER en milieueffecten

Noord-Holland Zuid

Noord-Holland Zuid

Samen aan de slag!

Samen aan de slag!

Download

Download

RES 1.0

Innovatie Noord-Holland Zuid

Samen aan de slag!

Download

RES 1.0

RES 1.0

Rollen, beleidskaders en instrumenten overheden

Energie infrastructuur

Download

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

Noord-Holland Zuid

Samen aan de slag!

Samen aan de slag!

Download

RES 1.0

Thematafels Noord-Holland Zuid

Samen aan de slag!

Download

Noord-Holland Zuid

8

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

9

Mogelijkheden verkennen en plannen concreter maken

Samenvatting Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid Samen aan de slag In het Klimaatakkoord uit 2019 is afgesproken dat dertig energieregio’s de mogelijkheden in hun gebied onderzoeken voor grootschalige opwek van zonne- en windenergie op land. In de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 staan de plannen die overheden, netbeheerders, maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners hiervoor hebben gemaakt. Daarnaast worden in de RES 1.0 de mogelijkheden verkend om met behulp van duurzame warmtebronnen en -technieken gebouwen te verwarmen in plaats van met aardgas. De RES 1.0 is een vervolg op de concept-RES van april 2020.

Het opstellen van de RES is geen studeerkamerproject. Het is het resultaat van een intensief samenwerkingstraject van gemeenten, provincie en waterschappen met netbeheerders, energiecoöperaties, maatschappelijke organisaties, natuur- en milieuorganisaties, ondernemers en inwoners. Samen verkennen zij de mogelijkheden om duurzame energie op te wekken in de regio en maken zij stap voor stap de plannen concreter.

Elektriciteit (zonne- en windenergie) Ambitie, potentie en zoekgebieden In het RES-proces in Noord-Holland Zuid zijn 32 zoekgebieden aangemerkt voor de opwek van zonne- en windenergie. De regio heeft de ambitie om in deze gebieden 2,7 TWh aan hernieuwbare energie op te wekken in 2030. Bovenop deze ambitie is nog meer mogelijk: de ‘theoretische potentie’ in Noord-Holland Zuid is in totaal 3,0 TWh. Dit biedt ruimte om in de verdere uitwerking van de plannen op zoek te gaan naar de best passende oplossingen. Daarbij kijken we naar draagvlak, ruimtelijke inpassing en een efficiënte inzet van de energie-infrastructuur.

RES 1.0

Energieregio Noord-Holland Zuid Noord-Holland Zuid (NHZ) is een van de dertig energieregio’s in Nederland die een RES opstellen. Doel van de RES’en is dat de energieregio’s samen in 2030 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. De regio Noord-Holland Zuid is onderverdeeld in zes deelregio’s: Amstelland, Amsterdam, Gooi en Vechtstreek, Haarlemmermeer, IJmond & Zuid-Kennemerland en Zaanstreek/ Waterland.

Noord-Holland Zuid

10

Regionale Energiestrategie 1.0

Legenda

Noord-Holland Zuid Zoekgebieden

Bestaande windturbines

GWh 2030

Zon op grote daken

1099

Zon boven parkeerplaatsen

146

Zon op geluidschermen e.d.

18

Geplande windturbines Gebouwde omgeving Water

Ambitie van

Zon

663-697

Wind

209

Zon + wind

29-36+38-75

Totaal potentiële opwekking (GWh)

2203-2281

Totaal potentiële opwekking (TWh)

2,20-2,28

Bestaande duurzame opwekking (TWh)

0,74

2,7 TWh duurzame energie in 2030, waarvan 0,7 TWh huidige opwek.

32 zoekgebieden

In de online RES-viewer staat de actuele stand van zaken per zoekgebied. Nieuwe initiatieven buiten de zoekgebieden zijn mogelijk.

RES-viewer

N

25-50-100-200 ha 0 1 Noord-Holland 2 3 4 km Zuid

RES 1.0

11

Een zoekgebied is een gebied waar de mogelijkheden voor zonne- en/of windenergie verder worden onderzocht. Het staat dus nog niet vast dat binnen de aangewezen 32 zoekgebieden wind- en zonne-energie zullen worden opgewekt. Of en hoe dat gebeurt, is onderwerp van verdere overleggen met inwoners en andere belanghebbenden. In de RES 1.0 staan verschillende soorten zoekgebieden met elk hun eigen kansen en uitdagingen. Algemene zoekgebieden voor zonne-energie zijn grote daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen. Daarnaast zijn er plaatsgebonden zoekgebieden voor zonne- of windenergie, zoals grond langs wegen of kanalen en grond op of rond bedrijventerreinen. Deze plaatsgebonden zoekgebieden staan op de kaarten van de deelregio’s in de RES. Daarbij is aangegeven of het gaat om een zoekgebied voor zonnepanelen (geel) of windturbines (blauw) of een combinatie van beide (groen). De zoekgebieden zijn nu nog ruim genomen. In het vervolgproces gaan we samen met de omgeving en belanghebbenden bepalen wat de meest geschikte plek is voor de zonnepanelen of windturbines.

Uitgangspunten RES NoordHolland Zuid Het RES-proces heeft veel mensen op de been gebracht. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd in de deelregio’s en de gemeenten, er is kennis gedeeld en er zijn discussies zijn gevoerd.. Daarbij zijn de volgende uitgangspunten voor de vervolgstappen geformuleerd: 1.  Zorgvuldige participatie: bij planvorming kunnen inwoners en andere belanghebbenden meedenken en faciliteert de gemeente inwonersinitiatieven. 2. Eerlijke verdeling van lusten en lasten: er wordt gestreefd naar minimaal 50 procent lokaal eigendom per project.

RES 1.0

3. Bij ieder project wordt gestreefd naar toegevoegde waarde voor landschap en natuur en worden maatregelen genomen om negatieve effecten te voorkomen of te verminderen. 4. Per project wordt verkend hoe kansen gekoppeld kunnen worden, ofwel waar opwek gecombineerd kan worden met andere functies. 5. De wettelijke kaders voor afstand en (geluids)overlast blijven het uitgangspunt. Lokale overheden kunnen besluiten tot strengere normen. 6. Snel realiseerbare projecten zoals zon op grote daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen worden actief gestimuleerd. 7. Er is en blijft ruimte voor nieuwe initiatieven en zoekgebieden. 8. Ruimtelijke samenhang is belangrijk. De provincie neemt het voortouw om deze te bewaken.

Noord-Holland Zuid

12

Belangen zorgvuldig afwegen Bij de keuzes in de RES spelen verschillende belangen een rol. Die belangen wegen we zorgvuldig tegen elkaar af. Een afwegingskader helpt om de voors en tegens naast elkaar te zetten: op welke plekken levert opwek het meeste op (kwantiteit)? Waar passen de ideeën voor zonne- en windenergie ruimtelijk het beste? Is er al energie-infrastructuur of zijn er efficiënte aansluitmogelijkheden (netefficiëntie)? Is er draagvlak voor de plannen bij inwoners en politiek? Bij deze afwegingen is inzicht in de effecten van de keuzes nodig. Deze worden daarom onderzocht. Maatschappelijk en bestuurlijk draagvlak is voorwaarde Op weg naar deze RES 1.0 hebben vele partijen samen nagedacht over waar in de regio ruimte zou zijn voor de opwek van zonne- en windenergie. De zoekgebieden op de kaart zijn de uitkomst van dit uitgebreide participatieproces. Alle betrokkenen zijn ervan overtuigd dat samenwerking en zorgvuldige participatie cruciaal zijn voor het realiseren van de doelen. Bij de vervolgstappen wordt deze werkwijze dan ook voortgezet. Daarnaast zetten overheden en andere partijen in Noord-

Holland Zuid zich in om per energieproject te streven naar minimaal 50 procent lokaal eigendom. Speciale aandacht voor landschap en leefomgeving In de RES 1.0 is ook de ruimtelijke opgave die de opwek van hernieuwbare energie met zich meebrengt verkend. Windturbines en zonnepanelen zijn zichtbaar en vragen om zorgvuldige inpassing in het landschap. Hierbij is aandacht nodig voor ruimtelijke samenhang, een gedegen ruimtelijk ontwerp en koppeling met andere (ruimtelijke) opgaven. Ook moet rekening worden gehouden met voldoende ruimte voor de energie-infrastructuur. In de afgelopen periode is daarvoor een aantal ontwerpstudies gedaan en een handreiking opgesteld (Handreiking zoekgebieden Zon en Wind in relatie tot landschap, natuur en leefbaarheid). Voor de ruimtelijke samenhang is het van belang dat de (boven)regionale samenwerking en afstemming ook na vaststelling van de RES 1.0 worden voortgezet, in het bijzonder over het IJsselmeer en het Groene Hart.

RES 1.0

Energie-infrastructuur uitbreiden In Noord-Holland Zuid ligt een robuust elektriciteitsnetwerk. Op dit moment kan het echter niet meer overal aan de energievraag voldoen. En het verbruik van elektriciteit zal de komende jaren ook nog eens fors stijgen in de stedelijke regio Noord-Holland Zuid. Daardoor raakt de vraagkant steeds meer overbelast. Het gevolg is dat op 41 stations de maximale capaciteit in 2030 zal worden bereikt. Er is op de meeste stations momenteel wel voldoende netcapaciteit beschikbaar voor de opwek van duurzame energie. Uit de netimpactanalyse van de netbeheerder blijkt dat op 5 van de 57 stations een knelpunt zal ontstaan door duurzame opwek. Daar zijn uitbreidingen en nieuwe stations nodig om duurzame opwek aan te sluiten. Dit betekent een grote opgave. Afstemming en samenwerking met de netbeheerder zijn essentieel om dit te gaan realiseren. Effecten in beeld brengen Gelijk met de uitwerking van de zoekgebieden uit de RES 1.0 en de borging daarvan in het omgevingsbeleid, worden de maatschappelijke en financiële effecten van energieprojecten en de effecten op de energie-infrastructuur

Noord-Holland Zuid

13

verder in beeld gebracht. Daardoor wordt het mogelijk om alternatieven of varianten te vergelijken en onderbouwde keuzes te maken. De RES gaat ook over warmte Naast de opwek van duurzame elektriciteit is de warmteopgave een belangrijk onderdeel van de RES. Doel van deze opgave is gebouwen te verwarmen zonder aardgas. Voor de RES 1.0 is op regionaal niveau afgesproken de mogelijke duurzame warmtebronnen in kaart te brengen en samenwerking op te zetten. Dit gebeurt in de Regionale Structuur Warmte (RSW). Gemeenten zijn daarnaast druk bezig met hun Transitievisies Warmte (TVW) over de warmtevraag en -aanbod binnen hun gemeente. Voor beide documenten is van belang vast te stellen welke bovengemeentelijke bronnen in Noord-Holland Zuid een effectieve en betaalbare bijdrage kunnen leveren aan de warmtetransitie. Ook wordt verkend welke infrastructuur nodig is voor de warmtetransitie en hoe gemeenten hierin samen kunnen optrekken. Een vraag die nog beantwoord moet worden is in hoeverre geothermie beschikbaar en toepasbaar is in de gebouwde omgeving. Het gebruik

van aquathermie heeft potentie, maar vergt nader onderzoek voordat het grootschalig kan worden toegepast. Om die reden is een gezamenlijke werkagenda opgesteld om ontwikkelingen en innovaties op de voet te volgen, toe te passen en aan te jagen. De RES 1.0 is een stap in een traject van dertig jaar De energietransitie is een enorme opgave. Daarom is de RES een meerjarig traject. Het RES-proces staat continu open voor nieuwe gesprekspartners, nieuwe technologie, nieuwe omstandigheden en voortschrijdend inzicht. De plannen worden steeds concreter. In de RES 1.0 staan zoekgebieden op de kaart die verder uitgewerkt worden. In het traject naar de RES 2.0 gaan we van zoekgebieden naar locaties en vervolgens naar projecten. Inwoners kunnen in dit hele proces meepraten over de energieplannen. De RES 1.0 is tot stand gekomen na een intensief samenwerkingstraject van overheden, netwerkbeheerders, maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners. Deze samenwerking wordt door alle partijen gewaardeerd en als waardevol beschouwd. Om de ambities en afspraken in de RES verder te brengen is het van belang deze

RES 1.0

samenwerking voort te zetten. Daarom wordt voor en na de zomer van 2021 een regionaal uitvoeringsprogramma uitgewerkt met daarin regionale samenwerkingsafspraken over zon, wind en warmte. Vervolgstappen en vraag aan het Rijk Na vaststelling van de RES 1.0 door de gemeenteraden werken gemeenten, initiatiefnemers en andere belanghebbenden de zoekgebieden verder uit. Zij werken hiervoor samen met provincie, waterschappen en de netbeheerder. De uitkomsten van de RES worden vastgelegd in het omgevingsbeleid. Daarnaast dragen de overheden bij aan de uitvoering van de RES, door innovaties en initiatieven aan te jagen en samenwerking en (financiële) participatie te stimuleren. Aan het Rijk wordt gevraagd wet- en regelgeving zo aan te passen dat duurzame energieprojecten daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden en dat er passende (fiscale) maatregelen zijn.

Noord-Holland Zuid

14

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

15

Leeswijzer Deze RES 1.0 voor NoordHolland Zuid bestaat uit 1) het hoofddocument met bijlagen en 2) zes katernen met achtergrondinformatie. Hoofdstuk 1 beschrijft wat de RES is en wat niet, het waarom van de RES maken en de regionale ambitie. Hoofdstuk 2 gaat in op het aanbod van de energieregio Noord-Holland Zuid in termen van grootschalige wind- en zonneenergieopwekking, en welke globale zoekgebieden in gezamenlijkheid zijn bepaald om deze grootschalige opwekking van duurzame energie te realiseren. In dit hoofdstuk wordt tevens ingegaan op draagvlak, ruimtelijke samenhang, infrastructuur en effecten.

Hoofdstuk 3 gaat over de Regionale Structuur Warmte. In dit hoofdstuk worden onder meer de warmtevraag, het warmteaanbod en de warmte-infrastructuur in de regio in beeld gebracht, wordt een aanzet gemaakt voor een afwegingskader en wordt door middel van een werkagenda beschreven hoe de partijen in de energieregio de komende periode gezamenlijk tot concretere stappen komen. In dit hoofdstuk wordt ook de samenhang geschetst tussen de Regionale Structuur Warmte, de Transitievisies Warmte en de Wijk Uitvoeringsplannen. Hoofdstuk 4 beschrijft de vervolgstappen na de RES 1.0, welke stappen gaan gezet worden, wie is aan zet, wat gaat uitgezocht worden, hoe komt de participatie tot stand? In de hoofdstukken 5 tot en met 10 wordt het aanbod per deelregio verder beschreven, onderbouwd en uitgewerkt. Achtereenvolgens komen aan de orde: Amstelland, Amsterdam, Gooi en Vechtstreek, Haarlemmermeer, IJmond & Zuid-Kennemerland, Zaanstreek/ Waterland.

RES 1.0

De opgaven van de RES, elektriciteit en gebouwde omgeving, raken aan de andere sectortafels uit het Klimaatakkoord: industrie, mobiliteit en landbouw. Ook zijn er raakvlakken met thema’s op het gebied van economie, arbeidsmarkt en maatschappij. Deze onderwerpen komen in hoofdstuk 11 aan bod. In de bijlagen vindt u meer informatie over de netimpactanalyse en zijn de begrippenlijst, verantwoording / bronnen en het colofon opgenomen. Daarnaast treft u de bijlage ‘moties/amendementen’ aan. Deze wordt na de besluitvorming gevuld met de inbreng die gemeenteraden en Provinciale Staten op de RES 1.0 hebben. In aparte achtergrond- katernen wordt aandacht besteed aan de ambities, rollen en beleidsinspanningen van gemeenten, provincie en de waterschappen. In aparte achtergrondkaternen wordt aandacht besteed aan de ambities, rollen en beleids inspanningen van gemeenten, provincie en waterschappen, aan de milieueffectrapportage, RES-proces, innovatie, energie-infrastructuur en de thematafels die zijn georganiseerd.

Button Button In het document zijn buttons verwerkt. Buttons zijn voor navigatie in het document.

Noord-Holland Zuid

16

1

Inleiding op de RES 1.0 RES 1.0

Noord-Holland Zuid

1

Noord-Holland Zuid is een van de dertig energieregio’s

1.1 Wat is de Regionale Energiestrategie? Om invulling te geven aan de gemaakte afspraken in het Klimaatakkoord werken overheden, netbeheerders, maatschappelijke organisaties, ondernemers en inwoners uit de ‘energieregio’ NoordHolland Zuid samen aan de Regionale Energiestrategie.

In het Klimaatakkoord uit 2019 is afgesproken dat dertig ‘energieregio’s’ in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) opstellen. De focus van de RES ligt op de opgaven van de sectortafels Gebouwde omgeving en Elektriciteit. Het doel is dat de energieregio’s in 2030 samen 35 terawattuur (TWh) aan grootschalige hernieuwbare elektriciteit op land opwekken. NoordHolland Zuid (NHZ) is een van die dertig energieregio’s. De regio Noord-Holland Zuid is onderverdeeld in zes deelregio’s: Amstelland, Amsterdam, Gooi en Vechtstreek, Haarlemmermeer, IJmond & ZuidKennemerland en Zaanstreek/Waterland.

RES 1.0

Deze partijen zoeken met elkaar naar de meest geschikte gebieden voor grootschalige opwek van hernieuwbare energie (wind op land en zon). Daarnaast verkennen zij de mogelijkheden voor het inzetten van duurzame warmtebronnen en -technieken in plaats van fossiele brandstoffen. Rol provincie en waterschappen De provincie brengt gedurende het proces kennis en middelen in, denkt mee en inspireert. Daarnaast heeft de provincie de regie als het gaat om het borgen van de kwaliteit en samenhang van het NoordHollandse landschap en de Noord-Hollandse economie. De waterschappen hebben als eigenaar en beheerder van grote water- en landoppervlakten de wettelijk toetsende rol als het gaat om energieopwek op of aan keringen en oppervlaktewater. Daarnaast werken zij aan kaders voor het gebruik van warmte uit het oppervlakte- en afvalwater.

 Andere sectortafels zijn Klimaatberaad, Industrie, Mobiliteit en Landbouw en landgebruik. Zie ook: Tafels klimaatakkoord met organisatie.

Noord-Holland Zuid

2

1.2 Aanpak in Noord-Holland Zuid De regio Noord-Holland Zuid heeft gekozen voor een intensief bottom up-proces. Met deze aanpak zijn de vele belangen en opgaven in beeld gebracht, is samenwerking ontstaan tussen betrokken partijen en is een solide basis gelegd voor de energietransitie van de regio. In dit gezamenlijke proces zijn 32 zoekgebieden aangemerkt voor de opwek van zonne- en windenergie.

RES helpt om eigen doelen te verwezenlijken De energietransitie waar Nederland voor staat, is urgent en wordt breed gevoeld. De gemeenten, de provincie en de waterschappen hebben elk hun eigen doelstellingen voor klimaatneutraliteit. Zo werkt de provincie toe naar ‘Noord-Holland in 2050 klimaatneutraal en circulair’. En gemeenten en waterschappen hebben hun eigen ambities en prioriteiten. De RES helpt om deze doelstellingen te verwezenlijken. Gelijktijdig levert de RES Noord-Holland Zuid met haar ambitie een belangrijke bijdrage aan de landelijke opgave. Inspelen op nieuwe inzichten en veranderende omstandigheden De RES 1.0 is een momentopname, een eerste stap in een langetermijnproces van dertig jaar waarin alle betrokkenen in Energieregio Noord-Holland Zuid zorgvuldig vormgeven aan de energie- en warmtetransitie. Het is een flexibel proces dat zich stap voor stap ontwikkelt en waarbij samenwerken en leren centraal staan. Tijdens het proces van de RES 1.0 tot vergunningverlening kunnen zoekgebieden afvallen en kunnen er, ook buiten de zoekgebieden, nieuwe ideeën en initiatieven ontstaan. Daarnaast kunnen nieuwe technieken of innovaties een rol gaan spelen. Daarom wordt de RES elke twee jaar

RES 1.0

“Ik denk dat je uiteindelijk nooit ambitieus genoeg bent. Als er meer kan, moet je meer duurzame energie neerzetten.” Alissa Valent, deelnemer Jongerentafel

Noord-Holland Zuid

3

geactualiseerd. In de online RES-viewer wordt de stand van zaken van de zoekgebieden bijgehouden, waarmee er steeds een actueel overzicht beschikbaar is. De RES 1.0 is meer dan een kaart met zoekgebieden en een regionale warmtestructuur. Het proces van de RES heeft geleid tot een groeiend besef van urgentie, tot nauwe samenwerking tussen overheden, netbeheerders en belanghebbenden, tot nieuwe samenwerkingen tussen partijen, tot nieuwe kennis over een breed spectrum aan onderwerpen maar vooral ook tot de overtuiging dat binnen de regio ruim voldoende kansen liggen om de energietransitie gezamenlijk en verantwoord vorm te geven. Alle partijen onderschrijven dat de energietransitie alleen kan slagen als er breder wordt gekeken dan de eigen opgave: de verduurzaming van het bedrijfsleven en de industrie, de agrarische sector en de mobiliteit zijn verbonden aan de RES. Het vraagt een brede blik op onder meer de infrastructuur en om verbinding met het onderwijs, de arbeidsmarkt en het stimuleren van veelbelovende innovaties.

1.3 Wat gebeurt er naast de RES? De focus van de RES ligt op grootschalige opwek van zonne- en windenergie op land en op het duurzaam omgaan met warmte. De energietransitie is echter veel breder dan dat. Zo wordt er op het gebied van opwek van zonne- en windenergie landelijk gewerkt aan de opschaling van wind op zee naar 49 TWh. Daarnaast is er een autonome groei van kleinschalige opwekking van hernieuwbare energie (installaties kleiner dan 15 kW, dit zijn ongeveer 45 zonnepanelen). De prognoses laten zien dat deze kleinschalige opwekking zal optellen tot zeker 7 TWh in 2030. Een forse en belangrijke bijdrage aan de landelijke energiebehoefte.

RES 1.0

Andere vormen van energieopwekking worden in het bod van de RES 1.0 niet meegenomen. Deze zijn (nog) niet grootschalig toepasbaar, worden toegerekend aan andere opgaven of hebben een dusdanig lange realisatietijd dat ze in 2030 nog niet actief kunnen bijdragen aan de doelstelling van het Klimaatakkoord. Ook op het gebied van mobiliteit, in de industrie, bij het bedrijfsleven en in de landbouw zijn in het Klimaatakkoord ambitieuze doelstellingen vastgesteld om de CO2-uitstoot te reduceren. De samenwerking en de volgende stappen die voor deze opgaven worden gezet, worden niet meegenomen in de RES. Regelmatig komt de terechte vraag naar voren waarom dit niet gebeurt. Deze opgaven worden vanwege hun eigen omvang en complexiteit tegelijkertijd met de RES, maar in andere trajecten opgepakt. Uiteraard zijn er wel de nodige raakvlakken. Daarom besteden we ook aan deze thema’s aandacht om de verbinding met de RES te maken en te behouden. In hoofdstuk 11 schetsen we de raakvlakken en actuele ontwikkelingen van de aanpalende thema’s. Hoewel energiebesparing geen onderdeel van de RES is en energiebesparing van de gebouwde omgeving een plek krijgt in

Noord-Holland Zuid

4

de Transitievisies Warmte, wordt aan dit onderwerp wel aandacht besteed in het katern Rollen, beleidskaders en instrumenten. Ook energiebesparing door het bedrijfsleven is geen onderdeel van de RES 1.0. Ruimte voor innovatie De RES 1.0 gaat uit van bewezen technieken voor grootschalige opwek, te weten zonneen windenergie. Dit betekent echter niet dat in de (nabije) toekomst geen ruimte is voor nieuwe manieren van opwek. Binnen de regio, in Nederland en in de rest van de wereld wordt veel onderzoek gedaan naar alternatieve manieren om energie op te wekken en op te slaan. Elke twee jaar wordt de RES geactualiseerd. Als er nieuwe technieken zijn die een serieuze bijdrage kunnen leveren aan de grootschalige opwekking, krijgen deze ook een plek in de RES. Nu al zijn er in de regio gebouwen die verwarmd worden met warmte uit het oppervlaktewater, en zijn gevels bekleed met zonnepanelen. In samenwerking met What Design Can Do (WDCD) en de Metropoolregio Amsterdam (MRA) wordt ruimte gecreëerd voor experimenten en innovatie. In het aparte katern Innovatie leest u hier meer over.

Klimaatakkoord en ‘Parijs’ Het mondiale doel is de uitstoot van broeikasgassen zodanig terug te dringen dat de wereldwijde temperatuurstijging ruim beneden de 2°C blijft. Het streven is om onder de 1,5°C te blijven. Dat is in 2015 afgesproken tijdens de VN-klimaattop in Parijs. In Nederland krijgt de energietransitie gestalte via het Nederlandse Klimaatakkoord en de afspraken die daaruit voortvloeien. De ambitie van Nederland is om de Nederlandse broeikasgasuitstoot in 2050 met 80 tot 95 procent te verminderen ten opzichte van 1990. De Europese Unie wil de doelen aanscherpen van 49 procent naar 55 procent in 2030. Hoe Nederland hiermee omgaat en of dit tot een hogere doelstelling voor elektriciteitsopwekking zal leiden, zal vermoedelijk duidelijk worden als er een nieuw regeerakkoord is.

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

5

“Elke gemeente zou een iconisch energieproject moeten hebben.”

Advies jongeren:

“Wees ambitieus waar het kan” Op locaties waar natuur en leefbaarheid niet in het geding zijn en die technisch geschikt zijn voor duurzame opwek, moet zo veel mogelijk opgewekt worden, aldus de jongeren. Als er voldoende van dit soort locaties zijn, kan de totale ambitie van NoordHolland Zuid nog best omhoog.

Sanne van Dorp, deelnemer Jongerentafel

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

6

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

7

2

Van ambitie naar realisatie RES 1.0

Noord-Holland Zuid

8

Vier leidende afwegingscriteria

Het is de ambitie van de regio Noord-Holland Zuid om zich in te zetten voor de realisatie van 2,7 TWh zonne- en windenergie in 2030. De potentie in de regio is groter. Dit geeft ruimte om in de verdere uitwerking op zoek te gaan naar de best passende oplossingen. Samen zetten we een volgende stap, op weg naar een duurzame toekomst.

Om van zoekgebied tot vergunningverlening en realisatie te komen, moeten nog veel stappen gezet worden. Dit is een complex proces, waarmee uiteenlopende belangen zijn gemoeid. Een locatie zal waarschijnlijk nooit voor alle belangen groen licht krijgen. Bij de afweging tussen de belangen zijn vier criteria leidend. Naast de 1) kwantitatieve vraag hoeveel TWh een zoekgebied voor wind of zon, dan wel een warmtebron oplevert, gaat het om 2) draagvlak, zowel politiek als onder de omwonenden, 3) ruimtelijke afwegingen en 4) systeemefficiëntie. Na de RES volgen nog meerdere besluiten. Daarbij is het wenselijk om de effecten van de keuzemogelijkheden te kennen. Tijdens het RES-proces is een eerste aanzet daarvoor gedaan. Dit hoofdstuk bevat de opbrengst van het RES-proces, de inzet en de aanpak van de regio Noord-Holland Zuid.

“De RES-stuurgroep borgt de democratische legitimiteit van het RES-proces. We ondersteunen gemeenten om het RES-proces op een goede manier te doorlopen, met voldoende inbreng van volksvertegenwoordigers en belanghebbenden.” Thijs Kroese, wethouder van Purmerend en voorzitter van de RES-stuurgroep Noord-Holland Zuid (bron: website Energieregio NHZ)

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

9

Dit is het startpunt en de rode draad in de strategie. Omdat de theoretische potentie binnen de zoekgebieden groter is (die telt op tot 3,0 TWh), geeft dit ruimte om in de verdere uitwerking van de plannen op zoek te gaan naar de optimale oplossing bezien vanuit draagvlak, ruimtelijke inpassing en netefficiëntie.

Kw a

Afwegingskader

ui

k

p ha d t s c ij k M a a u u rl b est

p ra e lij k ag & vla k

br

De ambitie van Energieregio Noord-Holland-Zuid is om vast te houden aan het aanbod van 2,7 TWh opwek van hernieuwbare energie op land zoals deze is vastgelegd in de concept-RES.

Sys te e

it ite t n

ntie cië effi m

2.1 Ambitie (aanbod) en zoekgebieden

bezig zijn met hun Transitievisies Warmte. In wisselwerking daarmee wordt gezocht naar bovengemeentelijke bronnen in NoordHolland Zuid die een effectieve en zo betaalbaar mogelijke bijdrage kunnen leveren aan de warmteambitie.

R ui

e mt

ge

Daarnaast wordt verkend welke infrastructuur nodig is en hoe gemeenten effectief samen kunnen optrekken. Een vraag die bijvoorbeeld nog beantwoord moet worden is in hoeverre geothermie beschikbaar en toepasbaar is in de gebouwde omgeving. Het gebruik van aquathermie heeft potentie, maar ook dit vraagt nog om nader onderzoek voordat het grootschalig kan worden toegepast. Om die reden is gekozen voor het gezamenlijk opstellen van een werkagenda om ontwikkelingen en innovaties op de voet te volgen, toe te passen en aan te jagen.

De RES gaat ook over warmte De regio heeft tot nu toe vooral stappen gezet op het onderdeel duurzame opwek van elektriciteit met zonne- en windenergie. De warmteopgave is echter een even prominent en urgent onderdeel van de RES. Voor de RES 1.0 is op regionaal niveau alleen een procesdoel afgesproken over deze opgave, waarbij gemeenten al wel druk

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

10

“We zetten in op een gelijke verdeling van de lasten en de lusten. Waarbij zoveel mogelijk mensen in de omgeving van een windpark of zonneweide hiervan kunnen profiteren. Voor wat hoort wat.” Edward Stigter, gedeputeerde provincie Noord-Holland (bron: website Energieregio NHZ)

Uitgangspunten voor de realisatie van de ambitie Het RES-proces heeft veel mensen op de been gebracht. Er zijn bijeenkomsten georganiseerd in de deelregio’s en de gemeenten, er is kennis gedeeld, er zijn discussies gevoerd en er zijn aandachtspunten meegegeven. Dit proces heeft geresulteerd in de volgende uitgangspunten voor de vervolgstappen: 1.  Zorgvuldige participatie: bij planvorming kunnen inwoners en andere belanghebbenden meedenken en faciliteert de gemeente inwonersinitiatieven. 2. Eerlijke verdeling van de lusten en lasten: er wordt gestreefd naar minimaal 50 procent lokaal eigendom per project.

RES 1.0

3. Op projectniveau wordt gestreefd naar toegevoegde waarde voor landschap en natuur en worden maatregelen genomen om negatieve effecten op natuur en omgeving te voorkomen of te verminderen. 4.  Koppelkansen worden per project verkend en waar mogelijk benut, denk daarbij bijvoorbeeld aan het combineren van opwek met andere functies. 5. De wettelijke afstandscriteria en normen voor (geluids)overlast dienen als uitgangspunt. Lokale overheden kunnen besluiten tot strengere normen. 6. Zon op grote daken, parkeerplaatsen en geluidsschermen wordt actief gestimuleerd om de realisatie te versnellen. 7. Er is en blijft ruimte voor nieuwe initiatieven en zoekgebieden. 8. Ruimtelijke samenhang is belangrijk. De provincie neemt het voortouw om deze te bewaken.

Noord-Holland Zuid

11

Regionale Energiestrategie 1.0

Legenda

Noord-Holland Zuid Zoekgebieden

Bestaande windturbines

GWh 2030

Zon op grote daken

1099

Zon boven parkeerplaatsen

146

Zon op geluidschermen e.d.

18

Geplande windturbines Gebouwde omgeving Water

Ambitie van

Zon

663-697

Wind

209

Zon + wind

29-36+38-75

Totaal potentiële opwekking (GWh)

2203-2281

Totaal potentiële opwekking (TWh)

2,20-2,28

Bestaande duurzame opwekking (TWh)

0,74

2,7 TWh duurzame energie in 2030, waarvan 0,7 TWh huidige opwek.

32 zoekgebieden

In de online RES-viewer staat de actuele stand van zaken per zoekgebied. Nieuwe initiatieven buiten de zoekgebieden zijn mogelijk.

RES-viewer

N

25-50-100-200 ha 0 1 Noord-Holland 2 3 4 km Zuid

RES 1.0

12

Nieuwe rekenmethodiek theoretische potentie Voor het bepalen van de theoretische potentie van de opwek binnen de zoekgebieden wordt gebruikgemaakt van de nieuwe, landelijke rekenmethodiek (december 2020). In de RES 1.0 van Noord-Holland Zuid zijn minder zoekgebieden opgenomen dan in de conceptRES. Dit komt doordat er zoekgebieden zijn afgevallen in het proces van reacties en wensen en bedenkingen of door later aangenomen moties. De nieuwe rekenmethodiek zorgt toch voor een hogere potentie (TWh) van de zoekgebieden in de RES 1.0, ten opzichte van de concept-RES. Dit verschil wordt veroorzaakt doordat in de nieuwe methodiek wordt gerekend met een hoger aantal zonne-uren en een toegenomen potentiële opwek per zonnepaneel. Kortom, dezelfde zonne-energieopstelling brengt meer op. Hiermee bewijst de systematiek van de RES haar waarde: gedurende het proces kunnen nieuwe ontwikkelingen en inzichten meegenomen worden. Hierdoor worden ambities kansrijker en kunnen keuzes bijgesteld worden. Door de landelijke rekenmethodiek aan te houden, zijn de RES’en in Nederland uniform en vergelijkbaar. De rekenmethodiek is theoretisch. De praktijk zal uitwijzen wat haalbaar is. Daarom wordt in de RES uitgegaan van een gedeeltelijke benutting

van de potentie van zoekgebieden. De precieze haalbaarheid, wenselijkheid en invulling worden verder onderzocht. Zoekgebieden kunnen nog worden aangepast of zelfs afvallen.

Ruimte voor nieuwe ideeën en initiatieven Naast de zoekgebieden in de RES 1.0, kunnen er bottom up nieuwe ideeën en initiatieven ontstaan om op land en binnenwateren energie op te wekken. Juist omdat ze van onderop ontstaan, is het belangrijk om dergelijke initiatieven te onderzoeken en de mogelijkheden en onmogelijkheden te verkennen. Initiatiefnemers doen daarvoor een eerste verkenning naar de haalbaarheid (onder andere draagvlak, netinfrastructuur, ecologie en goede ruimtelijke inpassing). Nieuwe initiatieven kunnen (apart van besluitvorming over de RES) voor besluitvorming worden voorgelegd aan de gemeenteraad en/of Provinciale Staten. Uiteindelijk worden ze meegenomen in de RES 2.0, de RES 3.0 en verder.

Wat is een zoekgebied? Een zoekgebied in de RES geeft aan waar de mogelijkheden voor de opwek van zonne- en/ of windenergie verder worden onderzocht. Deze verkenning gebeurt in gesprek met inwoners en belanghebbenden. De uitkomsten van de RES worden verwerkt in het omgevingsbeleid van de gemeente en provincie. In de RES 1.0 worden

RES 1.0

geen concrete locaties vastgelegd. Voordat zoekgebieden vertaald worden naar concrete projecten en vergunningen, wordt voor plannen en projecten een zorgvuldig participatieproces doorlopen.

Online RES-viewer De kaart met zoekgebieden in de RES 1.0 is een momentopname. Naast de RES 1.0 is een openbare online RES-viewer ingericht waarop de actuele situatie van de zoekgebieden kan worden bekeken. Dit betekent dat als een gemeente of de provincie besluit om een zoekgebied toe te voegen, te wijzigen of te schrappen, dit zichtbaar wordt in de RES-viewer.

Gebiedspaspoort Elk zoekgebied in de RES-viewer krijgt een ‘gebiedspaspoort’. Het gebiedspaspoort biedt informatie en een technische beschrijving van het zoekgebied, zoals de status van het zoekgebied, een beschrijving van de locatie(s), het (potentieel) opwekkingsvermogen, de stappen van participatie, uitgangspunten voor lokaal eigendom, de technische mogelijkheden van de bestaande energie-infrastructuur en een beschrijving van geldende beperkingen en beleidskaders.

Noord-Holland Zuid

13

KLIMAATAKKOORD JUNI 2019

ENERGIEREGIO NOORDHOLLAND ZUID

Aalsmeer, Amstelveen, Amsterdam, Beemster, Beverwijk, Blaricum, Bloemendaal, Diemen, EdamVolendam, Gooise Meren, Haarlem, Haarlemmermeer, Heemskerk, Heemstede, Hilversum, Huizen, Landsmeer, Laren, Oostzaan, Ouder-Amstel, Purmerend, Uithoorn, Velsen, Waterland, Weesp, Wijdemeren, Wormerland, Zaanstad en Zandvoort.

Provincie Noord-Holland 3 waterschappen en 29 gemeenten

Samen met netbeheerders, inwoners, ondernemers, energiecoöperaties, woningcorporaties, agrariërs, onderwijs en maatschappelijke organisaties op het gebied van natuur en milieu.

De weg naar RES 1.0

10 3 deelregio bijeenkomsten

Met elkaar naar een schone en duurzame regio

scenario’s per deelregio

12

Reflectiebijeenkomst & virtuele bustours voor volksvertegenwoordigers en stakeholders

expertsessies naar effecten energiestrategie & kennissessies ambtenaren

1.500 inwoners, energiecoöperaties dorpsraden, buurtcoöperaties & VVE’s

gespreksthema’s

44 lokale bijeenkomsten

50 jongeren

5

middelbare scholen

3

6

JONGEREN TAFEL

8

Voor ambtenaren, stakeholders en volksvertegenwoordigers

gespreksthema’s

kennisen inspiratie sessies

IN UITVOERING

thema tafels

A B C

sept 2020 t/m feb 2021

BOUWSTENEN RES NATUUR

GEZONDHEID

55

Reflectiebijeenkomst & benen-optafelgesprek voor volksvertegenwoordigers

Lokale bijeenkomsten en studies

Ambitie van

2,7

TWh duurzame energie in 2030, waarvan 0,7 TWh huidige opwek

32

zoekgebieden voor zonneen/of windenergie

2023

2025 2030

Hoe is het aanbod tot stand gekomen? Het aanbod en de zoekgebieden zijn de opbrengst van een intensief en zorgvuldig proces van de afgelopen tweeënhalf jaar. Een uitgebreide beschrijving van het proces vindt u in het katern RES-proces. Concept-RES, reactienota en thematafels De concept-RES is het resultaat van onderzoeken, gesprekken en participatiebijeenkomsten. Betrokkenen konden een reactie geven op de concept-RES en volksvertegenwoordigers hebben vervolgens hun wensen en bedenkingen geuit. In de reactienota is vastgelegd hoe de reacties en wensen en bedenkingen op de concept-RES verwerkt zouden worden. Over sommige reacties op de concept-RES kon nog geen besluit worden genomen, omdat nog niet alle kennis of informatie beschikbaar was. Voor deze reacties zijn rondom specifieke onderwerpen acht thematafels georganiseerd, met als doel om samen met belanghebbenden en experts dilemma’s op te lossen, kansen te benutten en inspiratie op te doen waarmee de RES verrijkt kan worden. De belangrijkste conclusies en uitkomsten zijn verwerkt in het hoofddocument van de RES. In het katern thematafels leest u alle achtergrondinformatie.

Concretisering zoekgebieden In deelregio’s en gemeenten is en wordt gewerkt aan de concretisering van een aantal zoekgebieden. De concretisering is altijd maatwerk, om goed te kunnen aansluiten op de lokale situatie en context. Voor een aantal zoekgebieden zijn (lokale) participatiebijeenkomsten georganiseerd. De verantwoordelijkheid voor het organiseren van participatie ligt bij de gemeenten, samen met initiatiefnemers, en loopt ook door na de vaststelling van de RES 1.0.

Zon op dak Zonnepanelen op grote daken kunnen rekenen op veel draagvlak. Dit wordt gezien als kansrijk. Hierbij kan tegelijkertijd de kanttekening worden geplaatst dat de realisatie veel verschillende uitdagingen kent. Niet alle daken zijn geschikt voor zon, vanwege de draagconstructie of de ligging, en de realisatie is afhankelijk van de eigenaar. Daarnaast zijn stimulering en sturing vanuit het Rijk wenselijk met wet- en regelgeving en financiële maatregelen om het potentieel van zon op dak te kunnen benutten.

Elk zoekgebied heeft zijn specifieke kansen en uitdagingen

Zon op parkeerplaatsen Het plaatsen van zonnepanelen boven parkeerplaatsen is kansrijk en heeft draagvlak vanuit alle ateliers. Het is een goed voorbeeld van dubbel ruimtegebruik. De realisatie is niet altijd eenvoudig. De kosten voor realisatie liggen bijvoorbeeld (nog) hoger dan voor traditionele zonopstellingen en parkeerplaatsen kunnen afgelegen liggen waardoor het aansluiten van de opstellingen op het elektriciteitsnet een uitdaging kan zijn. Ook de inpassing in de omgeving is nog een aandachtspunt bij dit type zoekgebied. Voor zon op parkeerplaatsen kan de regio een faciliterende rol spelen om de realisatie te versnellen. Vooral ook omdat de gronden vaak in overheidshanden zijn.

Op de kaart staan generieke zoekgebieden, zoals zon op grote daken, parkeerplaatsen en geluidsweringen. Daarnaast zijn er locatiespecifieke zoekgebieden aangemerkt op de kaart zoals zon of wind langs infrastructuur, op of rond bedrijven- en industrieterreinen of op of langs binnenwater. Deze specifieke zoekgebieden hebben een eigen nummer op de kaarten van de deelregio. Ieder zoekgebied kent zijn eigen kansen en uitdagingen.

RES 1.0

Noord-Holland Zuid

15

Zoekgebieden langs infrastructurele lijnen Spoorinfrastructuur en (vaar)wegen lenen zich om meerdere redenen voor een combinatie met hernieuwbare energie. Enerzijds omdat dit structurerende lijnen in het landschap zijn, anderzijds vanwege de mogelijkheden van dubbel ruimtegebruik. Door heel NoordHolland Zuid bevinden zich infrastructurele lijnen. In de regio staan zoekgebieden langs infrastructurele lijnen ook veelvuldig ingetekend: onder meer langs de A7, A8 en A10 in Zaanstreek/Waterland, langs de A9 in IJmond en Zuid-Kennemerland en de A1 in Gooi en Vechtstreek. Vanuit landschappelijk oogpunt kunnen deze lijnen worden versterkt, mits de opwek van zonne- en/ of windenergie op de juiste manier wordt ingepast, rekening wordt gehouden met de ruimtelijke samenhang en met geldende beschermingsregimes. Zoekgebieden bij industrie en bedrijventerreinen Hernieuwbare energieopwekking op en rond industriële gebieden zoals Tata Steel in IJmuiden en bedrijventerreinen is mogelijk kansrijk. Dit is ook interessant vanuit het perspectief om zo veel mogelijk grote hoeveelheden energie op te wekken op de plek waar de vraag ook groot is. Ook bij deze zoekgebieden dient bij de verdere

concretisering integraal gekeken te worden naar leefbaarheid, landschap, natuurwaarden en economische belangen. Wat betreft Tata Steel moet dit echter inpasbaar zijn in de duurzame toekomst van het concern en afgestemd worden met de omgeving. Zoekgebieden op en nabij water Tot slot zien we in Energieregio NoordHolland Zuid een aantal zoekgebieden op of nabij water. Deze zoekgebieden lenen zich voor pilots om te leren en te ervaren hoe technische oplossingen voor wind- en zonneenergie gecombineerd kunnen worden met andere opgaven. En waar niet? In de RES 1.0 zijn voor een aantal zoekgebieden zorgvuldige afwegingen tussen verschillende belangen en belanghebbenden gemaakt. Hierbij bekeek de regio onder andere hoe de hernieuwbare energie past in het landschap, of vraag en aanbod bij elkaar gerealiseerd kunnen worden en of de opgave voor hernieuwbare energie gecombineerd kan worden met andere opgaven in de regio. De cultuurhistorische landschappen, natuurgebieden, de duinen en het open landschap in de regio worden zonder uitzondering gekoesterd. Dit vertaalt zich op de kaart naar zoekgebieden die voornamelijk tegen het stedelijk gebied aanliggen.