jaarstukken 2020 VrZW.pdf
Tekst van het document
Voorlopige Jaarstukken 2020
Versiebeheer Versie
Datum
Status
0.3 0.4 1.0
09-02-2021 02-03-2021 05-03-2021
1e aanbieding MT 2e aanbieding MT 1e aanbieding DB/AB april 2021
Voorlopig vastgesteld door het Algemeen Bestuur in de vergadering van 1 april 2021, namens deze,
voorzitter, J. Hamming
secretaris, H. Raasing
Inhoudsopgave 1.
Samenvatting ................................................................................................................................... 3 1.1 Wat wilden we bereiken? ............................................................................................................... 3 1.2 Wat hebben we gedaan? ............................................................................................................... 4 1.3 Wat heeft het gekost? .................................................................................................................... 9 1.4 Resultaatbestemming .................................................................................................................. 14 A. Jaarverslag ........................................................................................................................................ 16 2. Programma Samen voor veilig ....................................................................................................... 17 2.1 Wat wilden we bereiken? ............................................................................................................. 18 2.2 Wat hebben we gedaan? ............................................................................................................. 18 3.
Programma Slagvaardig organiseren ................................................................................................ 22 3.1 Product Brandweerzorg ............................................................................................................... 23 3.1.1 Wat wilden we bereiken? ...................................................................................................... 23 3.1.2 Wat hebben we gedaan? ...................................................................................................... 23 3.1.3 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................... 30 3.2 Product Geneeskundige hulpverlening ........................................................................................ 34 3.2.1 Wat wilden we bereiken? ...................................................................................................... 34 3.2.2 Wat hebben we gedaan? ...................................................................................................... 34 3.2.3 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................... 36 3.3 Product beheer gemeenschappelijke meldkamer .......................................................................
38 3.3.1 Wat wilden we bereiken? ...................................................................................................... 38 3.3.2 Wat hebben we gedaan? ...................................................................................................... 38 3.3.3 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................... 39 3.4 Product Rampenbestrijding en crisisbeheersing (incl. Bevolkingszorg) ...................................... 41 3.4.1 Wat wilden we bereiken? ...................................................................................................... 41 3.4.2 Wat hebben we gedaan? ...................................................................................................... 41 3.4.3 Wat heeft het gekost? ........................................................................................................... 46 4. Programma overhead ........................................................................................................................ 48 4.1 Wat wilden we bereiken? ............................................................................................................. 48 4.2 Wat hebben we gedaan? .............................................................................................................
49 4.3 Wat heeft het gekost? .................................................................................................................. 52 5. Overzicht algemene dekkingsmiddelen ............................................................................................. 55 6. Mutaties reserves .............................................................................................................................. 56 7. Heffing vennootschapsbelasting (Vpb) .............................................................................................. 57 8. Paragrafen ......................................................................................................................................... 58 8.1 Paragraaf Weerstandsvermogen en Risicobeheersing ............................................................... 58 8.2 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................... 64 8.3 Paragraaf Financiering................................................................................................................. 65 8.4 Paragraaf Bedrijfsvoering ............................................................................................................ 67 8.5 Paragraaf Verbonden partijen ......................................................................................................
68 B. Jaarrekening ..................................................................................................................................... 71 1. Jaarrekening 2020 .......................................................................................................................... 72 1.1 Overzicht van baten en lasten ..................................................................................................... 72 1.2 Analyse afwijkingen in de rekening en beoordeling rechtmatigheid ............................................ 73 1.3. Overzicht incidentele baten en lasten ......................................................................................... 75 1.4 Balans per 31 december 2020 ..................................................................................................... 76 1.4 Toelichtingen ................................................................................................................................ 78 1.4.1 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................. 78 1.4.2 Toelichting op de Staat van Baten en Lasten ....................................................................... 79 1.4.3 Toelichting op de balans per 31 december 2020 ..................................................................
79 1.4.4 Niet uit de balans blijkende verplichtingen ............................................................................ 84 1.4.5 Wet Normering Topinkomen ................................................................................................. 85 1.5 Overige gegevens ........................................................................................................................ 87 1.5.1 Voortgangsoverzicht investeringen ....................................................................................... 87 C. Accountantsverklaring....................................................................................................................... 91 BIJLAGEN ............................................................................................................................................. 92 Bijlage I Toelichting GRIP opschaling ................................................................................................ 92 Bijlage 2 Afschrijvingstermijnen ......................................................................................................... 93 Bijlage 3 SiSa .....................................................................................................................................
95 Bijlage 5 Definities ratio’s ................................................................................................................... 97 Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
2
1. Samenvatting Jaarverantwoording
Voor u ligt de jaarverantwoording van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) over 2020. We leggen één keer per jaar formeel verantwoording af en twee keer per jaar sturen wij bij over de uitgevoerde taken en de daarbij behorende middelen. Voor het Algemeen Bestuur zijn dit tevens de momenten om waar nodig de begroting voor het jaar daarop bij te stellen en bij te sturen. In deze Jaarverantwoording rapporteren we per programma over de hoofdlijn van de voortgang en eventuele afwijkingen. Per programma presenteren we het financiële resultaat in twee tabellen: het totaalniveau van baten en lasten en een uitsplitsing per wijziging.
1.1 Wat wilden we bereiken? Beleidskader
Het Beleidsplan Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland 2017-2020 (hierna: Beleidsplan) vormt het beleidsmatig kader voor de Jaarrekening van VrZW over 2020.
Het Beleidsplan is richtinggevend voor onze activiteiten in deze periode. Het
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
3
beschrijft onze koers op hoofdlijnen. In het beleidsplan leggen we vast welke maatschappelijke effecten we willen bereiken (wat willen we bereiken?). Jaarlijks vertalen we dit in onze begroting in activiteiten (wat gaan we doen?) en financiële consequenties (wat mag dat kosten?). Vervolgens rapporteren we in de bestuursrapportages en Jaarverantwoording over wat we gedaan hebben en wat het gekost heeft. Tijdens het opstellen van deze jaarrekening wordt gewerkt aan een nieuw beleidsplan voor de periode 2021 – 2024.
1.2 Wat hebben we gedaan? VrZW in 2020
COVID-19 Het jaar 2020 heeft in het teken gestaan van de wereldwijde uitbraak van COVID-19 (het Coronavirus). Het heeft de Nederlandse samenleving vol geraakt en veel veranderingen met zich meegebracht voor het land en onze regio. Na het signaleren van de eerste besmetting in ons land eind februari, is een GRIP 4 situatie afgekondigd en zijn diverse landelijke maatregelen getroffen om verspreiding van COVID-19 tegen te gaan. Vanaf maart 2020 gold landelijk een ‘intelligente lockdown’ met bijbehorende maatregelen die zijn vastgelegd in een Noodverordening COVID-19, waarbij de verantwoordelijkheid voor de uitvoering en naleving van de gestelde regels is neergelegd bij de Voorzitter van de Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland. Voornoemde houdt in dat vanaf maart 2020 de crisisorganisatie in volle omvang werd opgetuigd en operationeel was. Dit betekent dat naast het Regionaal Operationeel Team (ROT) met haar stafsecties ook een Regionaal Beleidsteam (RBT) frequent bijeenkwam. Vanaf 2 maart 2020 t/m 1 december 2020 hebben er concreet 36 RBTvergaderingen plaatsgevonden en 80 bijeenkomsten van het ROT. Elke vergadering bracht voorbereidende werkzaamheden met zich mee en diverse vervolgacties mee terug.
Juridisch gezien zijn er bijvoorbeeld meerdere Noodverordeningen COVID-19 op regionaal niveau vastgesteld met iedere keer opnieuw een andere interpretatie of vertaalslag van de regels. Het leverde een groot aantal vragen dan wel vraagstukken op vanuit gemeenten en burgers, die vervolgens in afstemming met het landelijk beleid zoveel mogelijk eenduidig en uniform zijn opgelost. Ook gesprekken met burgers in verband met juridisch procedures c.q. handhavingszaken zijn hier onderdeel van geweest. Al met al een grote werkdruk voor de medewerkers van de betrokken crisisteams om e.e.a. in goede banen te leiden. Daarnaast is er eveneens vanuit VrZW ondersteuning geleverd qua informatiemanagement aan het Landelijk Operationeel Team Corona (LOT-C) en is er veel capaciteit ingezet om bestuurders c.q. gemeenteraden mee te blijven nemen in de ontwikkelingen die zich razendsnel opvolgden; oa. een wekelijkse dan wel twee wekelijkse bestuurlijke nieuwsbrief waaraan ook de GGD meewerkte- heeft hieraan bijgedragen. Kortom, een proces dat veel maatwerk heeft vereist van de totale crisisorganisatie. Zoals reeds aangegeven zijn de effecten van de COVID-19 crisis voor de interne organisatie onverminderd groot geweest qua inzet en capaciteit. Hierdoor hebben geplande werkzaamheden of bestaande werkprocessen binnen de organisatie geen doorgang kunnen vinden.
Voorbeelden hiervan zijn het structureel oefenen van de brandweerorganisatie of het opleiden en oefenen van de crisisfunctionarissen uit de verschillende kolommen, het multidisciplinair oefenen. De vrijgekomen capaciteit is dan ook voor een groot deel ingezet voor de crisisorganisatie.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
4
Voor de GHOR geldt eveneens dat er in 2020 een grote aanspraak is geweest op hun inzet tijdens de crisis. De afgesproken doelen uit het jaarplan zijn door de langdurige crisisbestrijding niet allemaal bereikt. Het contact vanuit de witte keten met de verschillende partners is zeer intensief geweest. Ditzelfde geldt voor de afdeling Bevolkingszorg. Sinds de uitbraak is zo goed als alle capaciteit ingezet op de grote aantal complexe communicatieve, juridische en organisatorische vraagstukken die zich dagelijks bij de onze gemeenten en Veiligheidsregio hebben aangediend. Het zijn activiteiten waar we als organisatie voor staan en merken dat Veiligheidsregio´s, crisisen vitale partners en landelijke crisisorganisaties elkaar goed weten te vinden om als één overheid te kunnen handelen. Daarnaast dienen de gevolgen voor de evenementenadvisering te worden benoemd. Om verdere verspreiding van COVID-19 tegen te gaan, zijn in het eerste halfjaar diverse ingrijpende maatregelen genomen, zoals het verbod op alle (vergunningsplichtige) evenementen. Een aantal grote evenementen zoals SAIL en de Dam tot Damloop hebben dit jaar niet plaatsgevonden. Ook hierbij geldt dat door het vervallen van evenementen capaciteit is vrijgekomen die grotendeels is ingezet voor de crisisbestrijding.
Financiële gevolgen COVID-19 Declaratie meer- en minderkosten COVID-19 Vanuit het Ministerie van Financiën is medio 2020 aan de overige ministeries en de VNG verzocht om te komen met de beste inschatting voor de gemaakte meer- en minderkosten COVID-19 inclusief een prognose tot en met december. Deze gegevens van de veiligheidsregio’s zijn gebruikt in de onderhandelingen met het Rijk met betrekking tot een mogelijk compensatie van kosten gerelateerd aan COVID-19. Nadat een rapportage over de geschatte meerkosten op 20 juli 2020 werd opgeleverd heeft de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de voorzitter van het Veiligheidsberaad laten weten dat de kosten op voorschotbasis gedeclareerd mogen worden en op welke wijze. De definities uit het rapport ‘Meerkosten veiligheidsregio's ten gevolge van Corona’ zijn: Specifieke meerkosten: dit betreft extra gemaakte, uitbetaalde kosten die direct aan de COVID-19 activiteiten zijn toe te wijzen. Overige meerkosten: dit betreft extra gemaakte kosten die aan andere taken zijn toe te wijzen (bijvoorbeeld taken die moeten worden ingehaald dat leidt tot externe inhuur). Minder inkomsten: dit betreft inkomstenderving (bijvoorbeeld het wegvallen van inkomsten uit adviestaken of uit het geven van opleidingen).
Minder uitgaven: dit betreft kosten die minder zijn gemaakt per productgroep (bijvoorbeeld het wegvallen van training en oefeningen). Deze worden gesaldeerd met minder inkomsten. In 2020 heeft VrZW de COVID-19 kosten in het verlengde van deze definities periodiek gemonitord waarna er een tweetal voorschotdeclaraties over het kalenderjaar 2020 via de voorzitter van de veiligheidsregio bij het Ministerie van VWS zijn ingediend. Eén over de periode t/m september voor een bedrag van € 80.637 en één voor de periode oktober t/m december voor een bedrag van € 104.786.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
5
De totale declaratie 2020 bedraagt daardoor €185.424 en is als volgt opgebouwd en richting het Rijk verantwoord: Kostensoort Opgave kosten 2020 Coronahotels/centra Inkoop en distributie PBM Overige specifieke meerkosten Overige Meerkosten Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding Meldkamer ROC (opleidingen) GHOR Preventie Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing Bevolkingszorg Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal Minder inkomsten (verrekend met minder kosten) Brandweerzorg repressie/incidentbestrijding Meldkamer ROC (opleidingen) GHOR Preventie Crisisbeheersing & rampenbestrijding Risicobeheersing Bevolkingszorg Bedrijfsvoering Overige taken/activiteiten Subtotaal Totale kosten 2020
€ 362.403
36.239 € 36.239 -170.279 87.468
-130.408
-€ 213.219 € 185.423
Dit bedrag is als opbrengst in de jaarrekening 2020 verwerkt en over twee programma’s verdeeld: - Programma Overhead 168.245 - Programma Slagvaardig Organiseren 17.178 185.423 Op deze wijze zijn de financiële gevolgen van de COVID-19 crisis voor een groot deel geneutraliseerd. De verantwoording van deze meer- en minderkosten vindt plaats als geïntegreerd onderdeel van de jaarrekening. Dit conform de landelijk vastgestelde ‘verantwoordingsinstructie meerkosten COVID-19 Veiligheidsregio’. Deze instructie is tot stand gekomen in nauw overleg met vertegenwoordigers van de sectorcommissie decentrale overheden (SDO) van de NBA en het ministerie van VWS. Zoals hiervoor gesteld worden de gesaldeerde COVIG-19 kosten als voorschot uitbetaald. Na ontvangst en verwerking van de jaarrekening van VrZW inclusief de daarin opgenomen accountantsverklaring worden de ingediende declaraties in de loop van 2021 definitief door het Rijk vastgesteld. Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
6
Doorschuiven van activiteiten naar 2021 i.v.m. de COVID-19 crisis In de tweede bestuursrapportage werd melding gemaakt van het feit dat er in 2020 vanwege de COVID-19 crisis minder middelen besteed werden dan in de begroting werd geraamd. Vacatures stonden langer open en veel geplande (beleids)activiteiten vonden geen doorgaan of liepen vertraging op. Om de achterstand op enkele urgente en noodzakelijke activiteiten en doelstellingen in te lopen, werd in deze bestuursrapportage voorgesteld om op voorhand een deel van het jaarresultaat 2020 te bestemmen voor uitvoering van de vertraagde activiteiten begin 2021. Het Algemeen Bestuur nam hierover op 27 november 2020 een positief besluit zodat niet gewacht hoeft te worden op de definitieve vaststelling van de jaarrekening en de doelstellingen eerder bereikt kunnen worden. In navolging van dit besluit is in deze jaarrekening een bestemmingsreserve COVID-19 opgenomen van €333.000. Samengevat gaat het om de volgende bestemmingen: -
Trainingen (H)OvD Brandweer Evaluaties COVID-19 crisisorganisatie (Multi en GHOR) Ondersteuning crisisorganisatie GHOR 1e hj 2021 Inhaalslag OTO en beleidsontwikkeling GHOR Implementeren E-learning bij multidisciplinair oefenen Implementatie facilitair concept Interne bedrijfsvoering (o.a. bedrijfsfilm, arbeidsmarktcommunicatie, intranet vrijwilligers, uitrol ICT werkplek)
€ 75.000 € 50.000 € 60.000 € 40.000 € 10.000 € 23.000
Te bestemmen voor activiteiten in 2021:
€333.000
€ 75.000
Bij het opstellen van deze specificatie was nog onvoldoende duidelijk of het Rijk alle COVID-19 gerelateerde kosten zou vergoeden en was ook nog niet bekend of de 2 e golf van de pandemie daadwerkelijk op zou treden. Om deze redenen wordt bij de besluitvorming van het Algemeen Bestuur omtrent deze jaarrekening 2020 gevraagd om de bestemming van deze reserve te verruimen ten opzichte van de hierboven genoemde specificatie, overigens zonder het totaalbedrag van deze bestemmingsreserve aan te passen. De COVID-19 gerelateerde kosten zullen bij het Rijk gedeclareerd worden waardoor andere uitgaven die vanwege de tweede golf in 2020 vertraagd zijn, ook ten laste van deze bestemmingsreserve geboekt kunnen worden. Voorwaarde voor deze verruiming is dat een relatie kan worden gelegd met de vertraging als gevolg van COVID-19. Een voorbeeld van een bestemming waaraan nu gedacht wordt, is het op peil brengen van de geoefendheid van Brandweerpersoneel dat door de aanhoudende tweede golf van COVID-19 al lange tijd onvoldoende oefent. Over de uiteindelijke besteding van deze bestemmingsreserve wordt vanzelfsprekend in de loop van 2021 gerapporteerd. Voortgang bezuinigingsmaatregelen In de kaderbrief 2021 zijn voor begrotingsjaar 2020 € 468.000 aan bezuinigingsmaatregelen opgenomen. Aanvullend is een extra budget van €200.000 beschikbaar gesteld voor de vergoedingen aan vrijwilligers.
Het saldo van de oorspronkelijke bezuinigingsmaatregelen in 2020 van €268.000 1 stond nog niet in de primaire begroting opgenomen en is om die reden in de tweede bestuursrapportage verwerkt. Het merendeel van de bezuinigingsmaatregelen is inmiddels geïmplementeerd in de organisatie. De implementatie van enkele (kleinere) 1
In de bestuursvergadering van 2 juli 2020 werd dit bedrag met €10.000 verlaagd naar €258.000.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
7
taakstellingen vindt naar verwachting begin 2021 plaats. Autonome ontwikkelingen (extern/intern) naast COVID-19 Evaluatie Wet Veiligheidsregio’s De Evaluatiecommissie Wet Veiligheidsregio’s heeft in opdracht van de Minister van Justitie en Veiligheid de effecten van de Wet Veiligheidsregio’s geëvalueerd en het eindrapport op 4 december 2020 opgeleverd c.q. gepubliceerd. Richtinggevende adviezen vanuit de commissie en de reactie van het kabinet op dit rapport liggen met name op het vlak van grenzeloze samenwerking met alle betrokken crisispartners, kennisontwikkeling, het gezamenlijk opstellen van kwaliteitsnormen en het lerend vermogen. Dit laatste houdt onder meer in dat het van groot belang is gezamenlijk te evalueren en leren van een incident of crisis en vanuit de eigen verantwoordelijkheid opgavegericht te gaan samenwerken (netwerksamenwerking). Het kabinet zal het evaluatierapport met uitgangspunten vervolgens gebruiken voor de totstandkoming van een integraal wettelijk kader waarin crisisbeheersing en de brandweerzorg beiden een eigenstandige positie krijgen toebedeeld. De gevolgen van de aanpassingen in de wet worden in 2021 door VrZW verder opgepakt ter implementatie.
WNRA/Taakdifferentiatie vrijwilligers In 2020 heeft een landelijke denktank taakdifferentiatie een denkrichting uitgewerkt met betrekking tot het differentiëren van taken tussen vrijwillige brandweermensen en beroepsbrandweermensen. Vervolgens is er een verzoek neergelegd bij de Veiligheidsregio’s om de regionale consequenties van deze denkrichting in kaart te brengen met daaropvolgend nog de vraag voor een nadere specificering van deze gevolgen. Naast de uitvraag voor deze twee onderzoeken heeft er eveneens een opiniepeiling plaatsgevonden onder al het repressieve brandweerpersoneel. VrZW heeft medewerking verleend aan drie voornoemde processen en de gevraagde informatie aangeleverd. In 2021 zal de denkrichting van het Veiligheidsberaad worden uitgewerkt en in besluitvorming worden gebracht. Diversiteit In 2020 is verder gewerkt aan het programma Diversiteit en veel inspanning geleverd om een diverse organisatie neer te zetten. Daarbij heeft de gehele breedte van het onderwerp aandacht vanuit de benadering van inclusiviteit. Als resultante kunnen we de verhouding man-vrouw binnen de verschillende afdelingen van de organisatie noemen aangezien die goed meetbaar is. Hier is een mooi resultaat opgeleverd. Binnen het repressieve beroepspersoneel is in twee jaren tijd een verdrievoudiging van het aantal vrouwen te zien (een stijging met 10 procentpunten).
Bij de vrijwilligers gaat het om een stijging van een kleine 2 procentpunten, dat in twee jaar tijd een stijging van 28% is. Ontwikkelingen diversiteit, aandeel vrouwen in personeelsbestand groep
% vrouw eind 2018
%vrouw eind 2020
VRZW beroeps
27,1%
Repressie beroeps Repressie vrijwillig
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
32,6%
Aantal vrouwen eind 2018 57
Aantal vrouwen eind 2020 74
5,1%
15,2%
2
7
5,9%
7,6%
29
36
8
Verder zijn er binnen de verschillende afdelingen veel gesprekken gevoerd over de betekenis van diversiteit binnen de organisatie. Het heeft de bewustwording ten aanzien van dit onderwerp vergroot. In 2021 wordt de inzet binnen dit programma gecontinueerd. Medewerkersonderzoek. Om goed beeld te blijven houden van wat er leeft bij de medewerkers binnen de organisatie is er in 2020 wederom een medewerkersonderzoek gehouden. Het is een terugkerend instrument – in 2018 was het laatste onderzoek- dat op onderdelen laat zien of optimale inzet kan worden geleverd binnen de organisatieonderdelen doordat medewerkers zowel willen als kunnen presteren. Als opbrengst kan worden gemeld dat vrijwel over de hele lijn een verbetering van resultaten valt te constateren. De tevredenheid stijgt, het werkplezier is van een 6,7 naar een 7,2 gegaan, waarbij de meest recente benchmark van de Veiligheidsregio’s een 6,6 voor werkplezier aangeeft. De trots op de organisatie blijft onverminderd waarbij VrZW een 6,7 scoort (benchmark Veiligheidsregio’s 5,9). Daarnaast zijn er eveneens deelresultaten waarover het gesprek zal worden aangegaan en de organisatie mee aan de slag gaat. Ziekteverzuim Ook het ziekteverzuim ontwikkelde zich in 2020 gunstig. Het verzuimcijfer daalde van 3,35% in 2019 naar 2.53% in 2020.
1.3 Wat heeft het gekost? Financieel resultaat
De primaire begroting werd in de zomer van 2019 bestuurlijk vastgesteld en sloot met een positief resultaat van € 83.000. Op 2 juli 2020 is de 1e bestuursrapportage 2020 door het Algemeen Bestuur vastgesteld met een voordelig resultaat van € 203.000. In de 2e bestuursrapportage werd een positief resultaat verwacht van € 963.000. Deze is op 27 november 2020 door het Algemeen Bestuur vastgesteld. De mutaties die zich na de 2e bestuursrapportage voordeden en in deze jaarrekening zijn verwerkt, komen € 324.000 positiever uit waardoor er een voordelig exploitatieresultaat over 2020 ontstaat van € 1.288.000. Zoals in de tweede bestuursrapportage 2020 al werd toegelicht is de onderbesteding op budgetten in 2020 voor het overgrote deel op de COVID-19 crisis terug te voeren. Geplande activiteiten lagen deels stil en het was door de crisis moeilijker om adequaat ontstane vacatures in te vullen. Daar waar de aandacht verschoof naar de crisisbestrijding van de COVID-10 pandemie stelde het Rijk zich garant om de aan COVID-19 gerelateerde kosten te vergoeden. Als laatste zorgde een vrijval van de bestemmingsreserve Meldkamer ook voor een hoger positief resultaat. Deze vrijval was bij het opstellen van de tweede bestuursrapportage nog niet voorzien. Alle hierboven genoemde oorzaken van dit hoge positieve resultaat hebben een incidenteel karakter.
De toelichting op de cijfers richt zich op de verschillen die na de 2 e bestuursrapportage zijn ontstaan. Een financieel overzicht op hoofdlijnen geeft het volgende beeld:
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
9
De ontwikkeling van het uiteindelijke voordelige resultaat 2020 kan als volgt weergegeven worden:
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
10
Nadere toelichting
De belangrijkste verschillen ten opzichte van de ‘begroting na wijziging’ zijn weergegeven in onderstaande tabel. Deze verschillen hebben zonder uitzondering een incidenteel karakter. Een nadere detaillering en toelichting per post is opgenomen bij de afzonderlijke programma’s/producten.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
11
Lagere salariskosten en inhuur derden en lagere opbrengst detacheringen Om grip te houden op de salarisbegroting (inclusief inhuur en externe detacheringen) wordt deze elk kwartaal geactualiseerd. In de tweede bestuursrapportage werd al melding van een onderuitputting op de loonkosten gemaakt. Deze onderuitputting blijkt groter te zijn dan eerder werd verwacht omdat bij het opstellen ervan nog niet duidelijk was dat de COVID-19 crisis in de laatste maanden van 2020 zou voortduren. De onderbesteding wordt onder andere veroorzaakt doordat vacatures ook in het tweede half jaar langer open bleven staan en als gevolg van het niet doorgaan van oefeningen een lagere VNG-vergoeding voor vrijwilligers werd verstrekt. De lagere VNG-vergoeding voor vrijwilligers is betrokken bij het opstellen van de declaratie van de COVID19 kosten voor het rijk. De lagere uitgaven die COVID-19 gerelateerd zijn worden namelijk verrekend met de ontstane meerkosten. Ontwikkelingen Meldkamer Het voordelig saldo dat met betrekking tot de meldkamer ontstaat, heeft deels betrekking op de reguliere bedrijfsvoering en deels op een lagere afrekening van de zogeheten frictiekosten a.g.v. de samenvoeging van de meldkamers. Deze lager frictiekosten leiden ook tot een lagere onttrekking van de bestemmingreserve Meldkamer. Zie ook de toelichting bij het product Meldkamer in hoofdstuk 3.3.
Bijdrage COVID-19 Rijk In hoofdstuk 1.2 wordt nader toegelicht dat het mogelijk is gemaakt om de (gesaldeerde) meer- en minderkosten en minder-opbrengsten bij het Rijk te declareren. Dit verklaart een bijdrage aan het positieve saldo van €185K. Lagere kosten oefenen/opleiden en bijscholen In de tweede bestuursrapportage werd er nog van uitgegaan dat de opleidingsen oefenactiviteiten in het tweede halfjaar van 2020 weer opgestart zouden worden. Echter hebben ook deze activiteiten voor een groot deel stil gelegen wat tot een voordelig saldo leidt. Minder opbrengsten Oefencentrum Vanwege de COVID-19 crisis hebben de activiteiten in het Oefencventrum voor een aanzienlijk deel stil gelegen. De lagere opbrengsten voor dit Oefencentrum zijn opgenomen in de declaratie richting het Rijk.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
12
Mutaties reserves In hoofdstuk 6 wordt een toelichting op de mutaties van de reserves gegeven. Investeringsniveau in 2020 In 2020 werd wederom een inhaalslag gerealiseerd wat betreft de investeringen die uit voorgaande jaren werden overgeheveld.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
13
1.4 Resultaatbestemming Voorgesteld besluit
Deze jaarrekening over boekjaar 2020 sluit met een voordelig saldo van €1.288.039. Voordat dit resultaat bepaald wordt is er al een dotatie aan de nieuw gevormde bestemmingsreserve COVID-19 gedaan, aangezien het algemeen Bestuur op 27 november 2020 met de vorming ervan instemde. Aanvullend wordt in onderstaande besluiten wel voorgesteld de bestemming van de COVID-19 bestemmingsreserve te verruimen. Aangezien de aanwezige algemene- en bestemmingsreserves op niveau zijn, wordt voorgesteld het positieve resultaat aan de gemeenten uit te keren. Het Algemeen Bestuur wordt bij de definitieve vaststelling van de jaarstukken op 1 juli 2021 gevraagd de volgende besluiten te nemen: •
Het resultaat 2020, ter hoogte van €1.288.039 terug te betalen aan de aangesloten gemeenten conform de verdeelsleutel 2020;
•
De nog niet afgeronde investeringskredieten 2020 door te schuiven naar de periode 2021-2023 (zie overzicht par. 1.51 in onderdeel B van de jaarrekening 2020);
•
De in de eindbalans 2020 aanwezige bestemmingsreserves Meldkamer, WNRA en COVID-19 mee te nemen naar 2021.
•
De besteding op activiteitenniveau van de bestemmingsreserve COVID-19 te verruimen ten opzichte van de specificatie die in de tweede bestuursrapportage 2020 werd opgenomen met als voorwaarde dat voor alle uitgaven een relatie kan worden gelegd met de vertraging a.g.v. COVID-19.
De voorgestelde teruggave aan de gemeenten is als volgt te specificeren: Gemeentelijke bijdrage 2020 Gemeente Begroting 2020 Beemster Edam-Volendam Landsmeer Oostzaan Purmerend Waterland Wormerland Zaanstad Totaal
€ 807.175 € 2.536.213 € 769.430 € 670.710 € 6.050.472 € 1.467.722 € 1.293.513 € 11.906.847 € 25.502.082
Verdeling resultaat 2020 -40.768 -128.097 -38.862 -33.876 -305.592 -74.131 -65.332 -601.382 € -1.288.039
Definitieve bijdrage 2020 € 766.407 € 2.408.116 € 730.568 € 636.834 € 5.744.880 € 1.393.591 € 1.228.181 € 11.305.465 € 24.214.043
Proces Na vaststelling van de voorlopige Jaarstukken 2020 in het Algemeen Bestuur van 1 april 2021, worden de voorlopige jaarstukken (conform Gemeenschappelijke regeling VrZW, art. 24, lid 1) ter kennisname aan de raden van de deelnemende gemeenten gezonden. Op 1 juli 2021 stelt het Algemeen Bestuur de Jaarstukken 2020 definitief vast. Na definitieve vaststelling vindt de teruggave aan de gemeenten plaats.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
14
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
15
A. Jaarverslag
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
16
2. Programma Samen voor veilig Doel
Onze focus ligt op het gezamenlijk beperken van risico’s en beheersen van (de effecten van) crises. • Gezamenlijk, omdat veiligheid geen exclusieve taak van de veiligheidsregio is. Samen met inwoners, instellingen en bedrijven kunnen we Zaanstreek-Waterland veiliger maken. • Beperken van risico’s, omdat volledige beheersing van risico’s niet realistisch is. • Beheersen van effecten, omdat als het dan toch misgaat, de veiligheidsregio optreedt om de continuïteit van de samenleving te waarborgen.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
17
2.1 Wat wilden we bereiken? Prioriteiten in 2020
Prioriteit in 2020 heeft: • Risicocommunicatie • Zicht op kwetsbare groepen • Betrekken van de samenleving • Samenwerking met veiligheidspartners
2.2 Wat hebben we gedaan? Voortgang
In het kader van het betrekken van de samenleving bij de zorg voor veiligheid zijn in 2020 diverse werkzaamheden verricht voor verschillende aandachtsgebieden. Risicocommunicatie Risicocommunicatie is een belangrijk instrument om het veiligheidsbewustzijn én de zelfredzaamheid te versterken – en is breder dan alleen brandveiligheid. VrZW werkt mee aan het Landelijke programma ‘Toekomstgerichte Risico- en Crisiscommunicatie’ van het Ministerie van Justitie en Veiligheid. Dit programma onderzoekt hoe we doelgroepen op het juiste moment, met de juiste boodschappen en middelen kunnen bereiken. Vanwege de coronacrisis heeft dit programma vertraging opgelopen. Onder andere het opleveren van beeldmateriaal ter ondersteuning van kernboodschappen en een landelijke contentkalender, waarmee veiligheidsregio’s tegelijkertijd hetzelfde over bepaalde risico’s kunnen communiceren is vertraagd (bijvoorbeeld in de zomer over hitte en rond Koningsdag over evenementen). Risicogericht werken In september is het project ‘Regionaal Risicoprofiel 2021-2024’ van start gegaan. Een multidisciplinaire projectgroep geeft het Regionaal Risicoprofiel 2021-2024 vorm. In september zijn de raadsleden van alle gemeenten geïnformeerd ten aanzien van het proces. Ook zijn de raadsleden via een enquête gevraagd welke risico’s zij relevant vinden voor Zaanstreek-Waterland.
Omdat het momenteel niet mogelijk is om fysieke expertsessies te houden, wordt er gebruik gemaakt van een klankbordgroep van experts om mee te denken over de risico’s in onze regio. Het ‘Regionaal Risicoprofiel 2021-2024’ is input voor het Beleidsplan dat tegelijkertijd wordt opgesteld. Het eindproduct, inclusief bestuurlijke afstemming, is gepland voor Q2 2021. Omgevingswet De nieuwe Omgevingswet zou per 1 januari 2021 in werking treden. De uitbraak van het Covid-19 virus heeft er echter toe geleid dat de Minister de datum van inwerkingtreding heeft opgeschort tot 1 januari 2022. De inwerkingtreding van de Wet Kwaliteitsborging Bouwen (WKB) is in lijn hiermee ook opgeschort. Door het uitstel van de Omgevingswet en de WKB en door de COVID-19 crisis is de implementatie vertraagd. Het beperkt fysiek bij elkaar kunnen komen, maakt afstemming en oefenen met de instrumenten van de omgevingswet (zoals de omgevingstafel) moeilijk.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
18
In 2020 hebben er wel voorbereidende omgevingstafel sessies plaatsgevonden. Deze sessies hadden het karakter van een verkennend vooroverleg. Een randvoorwaarde voor een goede implementatie van de Omgevingswet is het tijdig gereed komen van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en de investering in digitale werkprocessen (zaaksystemen). Ook deze processen zijn in 2020 vertraagd. Dit alles neemt niet weg dat de afgelopen periode de samenwerking en afstemming is gezocht met de betrokken organisaties om hen, zo ver als mogelijk is onder de huidige omstandigheden, mee te nemen in de voorbereiding op de komst van de Omgevingswet in 2022. Energietransitie De energietransitie heeft impact op de fysieke leefomgeving en daarmee op de fysieke veiligheid van burgers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden. In 2020 is landelijk een start gemaakt met het in kaart brengen van de risico’s van de energietransitie voor de fysieke veiligheid. Dit is een veelomvattend project. Op regionaal niveau is eveneens een projectgroep gestart (NoordWest4-verband) die het veilig gebruik van waterstof (rondom opslag en transport) als onderwerp geadopteerd heeft. Hiertoe worden initiatieven op het gebied van waterstof in kaart gebracht en wordt in een zo vroeg mogelijk stadium, met de stakeholders, het gesprek aangegaan over de risico’s van het initiatief.
Het doel hiervan is om de benodigde veiligheidsmaatregelen geïmplementeerd te krijgen. Daarnaast zijn wij vertegenwoordigd in landelijke vakgroepen en platforms zoals de door het IFV opgerichte Communities of Practice waterstof (COP H2). De vakgroep incidentbestrijding is vervolgens in NW4 verband aangesloten bij het project van de vakgroep risicobeheersing. Zij gaan de gevolgen van het gebruik van waterstof uitwerken voor de incidentbestrijding. Betrekken van de samenleving VrZW zou zich in 2020, net als voorgaande jaren, richten op twee belangrijke doelgroepen in de samenleving: de zorginstellingen waar 24-uurszorg wordt geleverd en senioren die langer zelfstandig thuis wonen. Hier zouden voorlichtingsbijeenkomsten, maatschappelijke ontruimingsoefeningen en ontruimingsoefeningen in het kader van Geen Nood Bij Brand (GNBB) voor georganiseerd worden. Door de COVID-19 crisis konden deze oefeningen bij deze ‘kwetsbare’ doelgroepen niet doorgaan. De maatschappelijke ontruimingsoefeningen bij seniorencomplexen vragen intensieve (fysieke) begeleiding en kunnen daarom niet Coronaproof worden uitgevoerd. De GNBB oefeningen vinden plaats bij zorginstellingen.
Ook het in beperkte vorm oefenen van een ontruiming met alleen de BHV-organisatie van de zorginstelling kon geen doorgang vinden door nieuwe COVID-19 maatregelen vanaf het najaar 2020 en andere prioriteiten als gevolg van de COVID-19 crisis bij de betreffende instellingen. De ingeplande oefeningen zijn verplaatst naar een later moment in 2021.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
19
Samenwerking met veiligheidspartners Het afgelopen jaar hebben we de samenwerking in NoordWest4-verband gecontinueerd en geïntensiveerd. Als gevolg van de coronacrisis is dit anders gelopen dan voorzien, maar juist door de crisis is de samenwerking met onze vaste, bekende partners veel hechter en vanzelfsprekender geworden. Hierdoor verwachten we na de crisis meer ruimte te hebben om in de samenwerking met nieuwe partners te investeren. Ook als we kijken naar de waardering van de regiogemeenten (met name bestuurders) voor onze inzet bij COVID-19, zijn we geslaagd in het maken van verbinding en samenwerking in crisissituaties. Daarnaast heeft de bovenregionale en met name de landelijke samenwerking een impuls gekregen door COVID-19. Het Landelijk Operationeel team-Corona (LOT-C) is daar het bewijs van. Verder heeft VrZW actief bijgedragen aan landelijke samenwerking in de vorm van detachering van een drietal medewerkers naar het LOT-C (hoofd sectie Informatiemanagement, Adviseur Continuïteit & schaarste en scenario’s en projectmedewerker Samenwerkingsplatform ‘Arbeidsmigranten en COVID-19’). Zodoende hebben we als regio bijgedragen aan het algemeen belang voor een adequate bezetting in de landelijk opererende crisisteams.
Het samenwerken in dit soort netwerken draagt eraan bij dat we ons netwerk vergroten en zodoende kunnen komen tot verbreding en verdieping van onze samenwerking met veiligheidspartners. De interregionale netwerkdag crisispartners in NoordWest4-verband is vervolgens niet doorgegaan. Deze jaarlijks terugkerende netwerkdag heeft tot doel om medewerkers van de veiligheidsregio(‘s) en de (vitale) partners te informeren over de risico’s in de regio. Regionale en interregionale netwerkdagen worden daarbij afgewisseld. Daarnaast moest het samenwerkingsverband ‘Digitale ontwrichting NW4’ haar activiteiten in 2020 stopzetten en is de landelijke cyberoefening ISIDOOR naar 2021 verschoven. Waterveiligheid De samenwerking op het gebied van waterveiligheid heeft geleid tot een herijking van het programma ‘Watercrises’, waarin naast de NoordWest4 veiligheidsregio’s ook Provincie Noord-Holland, Politie-Eenheid Noord-Holland, Hoogheemraadschap Hollands Noorder Kwartier, Rijkswaterstaat-West Nederland Noord en Defensie participeren. In het kader van de waterveiligheid is een aanvang gemaakt met het opstellen van een operationeel plan voor het gebied ten noorden van het Noordzeekanaal. Hierin komt de evacuatiestrategie en het handelingsperspectief te staan De verwachting is dat de resultaten hiervan gereed zijn in Q2 2021.
De e-learning voor crisisfunctionarissen is in oktober 2020 versneld opgeleverd.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
20
Multidisciplinaire evenementenadvisering In navolging op het in juli 2020 vastgestelde tijdelijk beleid is structureel beleid voor Multidisciplinaire evenementenadvisering opgesteld. Het Algemeen bestuur stelde dit beleid op 27 november 2020 vast. Sinds 2 juli is er ten behoeve van de advisering op de evenementaanvragen wekelijks overleg tussen de hulpdiensten en is er een driewekelijks overleg met de gemeentelijke vergunningverleners, de Omgevingsdienst IJmond en het Recreatieschap Noord-Holland.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
21
3. Programma Slagvaardig organiseren Doel
Inwoners, instellingen en bedrijven in Zaanstreek-Waterland kunnen erop rekenen dat we onze kerntaken op orde hebben.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
22
Algemene toelichting kosten COVID-19 Binnen het programma Slagvaardig Organiseren worden direct aan COVID-19 gerelateerde kosten via een voorschot gedeclareerd bij het Rijk. Binnen de GHOR is sprake geweest van externe inhuur gericht op de reguliere voortgang van beleid en zijn de diverse extra piketdiensten binnen de GHOR gerelateerd aan COVID-19 uitbetaald. Daarnaast zijn heeft de VrZW de ontsmetting van ingezette ambulances op zich genomen en heeft er de uitbetaling van de vergoeding van niet gecompenseerde uren aan de desbetreffende medewerkers plaatsgevonden. Tenslotte zijn er diverse ‘out of pocket’ uitgaven verantwoord die direct zijn toe te wijzen aan COVID-19. Binnen het programma Slagvaardig Organiseren is ook sprake van minder inkomsten. Zo is voor diverse medewerkers de detachering bij het IFV of Schiphol tijdelijk stopgezet door de COVID-19 situatie. Ook exploiteert VrZW een regionaal opleidingscentrum. Dit jaar is door COVID-19 minder geoefend en dus is er van het opleidingscentrum minder gebruik gemaakt als normaal. Hierdoor zijn de inkomsten in vergelijking met de voorgaande jaren afgenomen. Daarnaast is er samen met de ‘minder inkomsten’ ook sprake van ‘minder uitgaven’.
Zo is in vergelijking met voorgaande jaren de vergoeding aan de vrijwilligers afgenomen wegens COVID-19 aangezien de daling van het aantal oefeningen en hebben er geen wedstrijden plaatsgevonden waar een vergoeding tegenover staat. Tenslotte heeft het Multidisciplinair Opleiden Trainen en Oefenen (MOTO) als gevolg van COVID-19 minder plaatsgevonden dan waar in de begroting mee rekening is gehouden.
3.1 Product Brandweerzorg 3.1.1 Wat wilden we bereiken? Doel
Prioriteiten in 2020
Prioriteit in 2020 heeft: • Brandveiligheid • Brandrisicoprofiel • Dekkingsplan • Wabo-advisering • Vakbekwaamheid • Operationele Informatie Systemen (OIV) • Interregionale operationele grenzen • Dienstverleningsovereenkomst Nationale Politie (DVO).
3.1.2 Wat hebben we gedaan? Voortgang
Brandweerzorg
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
23
Brandveiligheid In 2020 hebben diverse ontwikkelingen op het gebied van brandveiligheid en (brand)veilig leven plaatsgevonden ongeacht COVID-19. Een nieuw initiatief in 2020 was de Three Minute Pop-up store. De Pop-up store is eerst enkele maanden in het voorjaar in Purmerend ingericht en is in het najaar van 2020 naar Zaandam verhuisd. In de Pop-up store zijn veel inwoners geïnformeerd over de belangrijkste oorzaken van brand en hoe deze te voorkomen zijn. Ondanks dat de Pop-up store volledig coronaproof is ingericht, moest deze tijdens de lockdown twee keer worden gesloten. Uit een tussenevaluatie is vervolgens gebleken dat bezoekers het concept beoordelen met een 8,7. Bovendien geven ze aan dat ze zich meer bewust zijn geworden van mogelijk brandrisico’s en dat ze hier wat aan gaan doen. Vanwege het succes van de Pop-up store blijft deze tot en met februari 2021 (indien de situatie dit toelaat) geopend. Verder is de voorlichting inzake brandveiligheid binnen de kaders van de maatregelen COVID-19 in beperkte mate doorgegaan. Dit betrof in alle gevallen voorlichting aan kleine groepjes. Voorlichting over brandveiligheid na brand is ook doorgegaan met inachtneming van de maatregelen. VrZW heeft daarnaast een belangrijke bijdrage geleverd aan het project ‘brandweer op school’.
Binnen dit project is er één uniform lespakket ontwikkeld voor de groepen 1 tot en met 8 van de basisschool. De samenwerking op het gebied van brandveilig leven binnen NoordWest4verband is daarnaast versterkt. De lijnen zijn kort en we houden elkaar op de hoogte van ontwikkelingen. Toezicht Het toezicht op brandveiligheid heeft vanaf maart 3 maanden stil gelegen door de intelligente lockdown. De toezichthouders zijn die periode ingezet op andere activiteiten, veelal COVID-19 gerelateerd. Dit betrof bijvoorbeeld hulp bij de opbouw van COVID-19 testlocaties, het invullen van een rol in de crisisorganisatie, maar ook het adviseren van scholen waar knelpunten ontstonden tussen de toepassing van COVID-19 maatregelen en brandveiligheid. Hierna is het toezicht weer opgestart conform een werkwijze die COVID-proof is. Bij het toezicht valt op dat het naleefgedrag op het gebied van de brandveiligheid is afgenomen. Dit resulteert erin dat er vaker hercontroles moeten worden uitgevoerd dan voorheen. Daarnaast worden controles op dit moment op afspraak uitgevoerd. Dit is minder efficiënt en zorgt voor meer administratief werk. Zowel de veranderde werkwijze als het feit dat er meer strijdigheden worden geconstateerd met de verleende gebruiksvergunning, betekent dat het toezicht meer tijd kost dan voor de COVID-19 crisis.
In de tweede lockdown konden werkzaamheden, volgens de nieuwe werkwijze (coronaproof), grotendeels wel doorgaan. Bij zorginstellingen is slechts zeer beperkt toezicht geweest omdat de situatie dit niet toeliet. In 2020 hebben we, ondanks COVID-19, 70% van de geplande toezichtmomenten kunnen uitvoeren bij de gemeentes. Gedurende 2020 is er overleg en afstemming geweest met de gemeenten over het niet behalen van het totaal afgesproken toezichtmomenten. In 2021 zal, als de situatie het toelaat, een inhaalslag worden gemaakt in het toezicht brandveiligheid. Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
24
Zelftoezicht In 2020 is een pilot gestart met onze huidige software ontwikkelaar Go2Sure om een app te ontwikkelen waarmee zelftoezicht door instellingen en ondernemers mogelijk is. Deze pilot is niet geslaagd, omdat de app niet gebruiksvriendelijk genoeg bleek te zijn. In 2021 worden nieuwe manieren onderzocht om het zelftoezicht vorm te geven. Hiervoor is een goede samenwerking met de gemeenten noodzakelijk. Zij moeten onder andere de juiste contactgegevens aanleveren van de te benaderen bedrijven, die aan het zelftoezicht deel gaan nemen. Brandrisicoprofiel Er zijn geen wijzigingen doorgevoerd in het brandrisicoprofiel in 2020. Het profiel vormt één van de onderleggers voor het dekkingsplan en zal in 2022 in samenhang met het nieuwe dekkingsplan bestuurlijk worden vastgesteld. Dekkingsplan 2021-2025 De evaluatie van het dekkingsplan 2016-2020 is 3 april 2020 vastgesteld in het Algemeen Bestuur VrZW. Hierbij is geconcludeerd dat de nog onbekende uitkomsten van de landelijke discussie over taakdifferentiatie vrijwilligers (nav WNRA) en de pilot gebiedsgerichte opkomsttijden aanleiding zijn het huidige dekkingsplan binnen de bestaande uitgangspunten te continueren voor één jaar. In 2021 wordt e.e.a. verder opgepakt. Wabo-advisering In 2020 zijn er 873 adviesaanvragen in de regio in behandeling genomen. Slechts 11 hiervan konden niet binnen de termijn geadviseerd worden.
In die gevallen is er overleg geweest met de betreffende gemeente. Doorontwikkeling organisatie Op organisatorisch vlak is in het kader van de doorontwikkeling op 1 mei 2020 de afdeling Incidentbestrijding verdergegaan onder de nieuwe naam afdeling Brandweerzorg. De afdeling heeft geïnvesteerd op de (gewenste) zelfstandigheid van de postcoördinatoren en posten. Daarnaast is in de 2e helft van 2020 hard gewerkt aan centrale en integrale ondersteuning van de afdeling Brandweerzorg. Dit heeft geresulteerd in het vormgeven van het Bureau Ondersteuning Brandweerzorg. Met de herinrichting van Brandweerzorg is gevolg gegeven aan de wensen zoals geuit door de Brandweermensen van VrZW in het Belevingsonderzoek en de aanbevelingen van de visitatiecommissie Vrijwilligheid Het vinden en binden van voldoende vrijwilligers is eveneens in 2020 een uitdaging gebleven. Dit is ook een landelijke trend, waardoor binnen de Raad van Brandweercommandanten hiervoor ook extra aandacht is gevraagd middels de uitvoering van het programmaplan vrijwilligheid. Helaas hebben de aangekondigde activiteiten geen doorgang kunnen vinden door de Coronamaatregelen. Ondanks de corona-maatregelen heeft de paraatheid van de posten en de bezetting met vrijwilligers hier niet onder geleden. Deze is continue op sterkte geweest. Maar niet alleen COVID-19 is van invloed geweest op de voortgang in het programma.
Ook de ontwikkelingen op het gebied van de rechtspositie Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
25
brandweervrijwilligers en het onderzoek naar welke consequenties de taakdifferentiatie heeft voor de brandweerorganisatie hebben impact hierop. In de 2e helft van 2020 heeft de landelijke uitvraag onder de repressieve collega’s (vrijwilligers en beroeps) naar de consequenties van de taakdifferentiatie wel plaatsgevonden. Waar Corona het toelaat zullen activiteiten en gremia in het kader van voornoemd programma verder worden opgepakt in 2021. Op regionaal niveau heeft Brandweerzorg echter niet stilgezeten. Het team dat is opgericht ter ondersteuning van de postcoördinatoren en posten heeft zich verder verdiept in de wensen van de huidige maar ook de te werven Brandweermensen. De acties die daaruit zijn voortgekomen zijn onder andere de verbetering van (digitale) informatiestromen en directe toegang tot ondersteunende middelen en diensten. Dit zijn aspecten die met name de vrijwillige Brandweermens in staat stelt om het werk in vrijwilligheid te blijven uitvoeren. DVO met Nationale Politie In 2020 is een nieuwe dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de Nationale Politie opgesteld voor een periode van vijf jaar. Deze is voor VrZW kosteneffectief en efficiënt en daarmee dekkend ingericht. Het gaat hier om de samenwerking met twee afzonderlijke teams samengebracht onder een paraplu.
Het betreft de teams van de Landelijke Faciliteit Opsporing en Ontmanteling (LFO), veilig ontmantelen van drugslaboratoria en het team Landelijke Faciliteit Forensische Opsporing (LTFO), grootschalige incidenten met gevaarlijke stoffen zoals de Moerdijk brand en de MH17 ramp. Door de COVID-19 crisis is de definitieve vaststelling van de DVO vertraagd. De Nationale Politie heeft aangegeven het samenwerkingsverband, de organisatievorm met het LFO nader te willen onderzoeken met Brandweer Nederland. De kernvraag in deze is, zijn er mogelijkheden de samenwerking en organisatie daarvan in het licht van de aankomende inrichting van landelijke IBGS steunpunt regio’s op landelijk niveau vorm te geven. Dit inclusief een nieuwe financiële verdeelsleutel. Deze vraag is geagendeerd in het overleg van de RvDC en uitgezet ter beoordeling en beantwoording door de Programmaraad Incidentbestrijding. De uitkomst daarvan wordt verwacht medio het tweede kwartaal van 2021. Dit heeft mogelijk gevolgen voor het samenwerkingsverband in 2022 en verder. Business Intelligence Brandweer (BI-Brandweer) In 2020 heeft VrZW de beschikking gekregen over realtime BI-dashboards t.b.v. monitoren van de operationele prestaties. Inmiddels is ook op landelijk niveau vanuit het IFV dit dashboard operationeel en beschikbaar.
Beide dashboards zijn op elkaar aangesloten, waardoor de data geüniformeerd zijn conform de landelijke standaard van brandweer kerndata. De operationele prestaties van VrZW zijn hiermee op landelijk niveau vergelijkbaar geworden. Met deze ontwikkelingen zijn we nog beter in staat zowel kwantitatieve als kwalitatieve analyses uit te voeren en daarover bestuurlijk te rapporteren. Vakbekwaamheid Door COVID-19 is er zowel bij vakbekwaam worden (opleiden) als blijven (oefenen) een achterstand ontstaan. Vijf maanden was het niet of beperkt mogelijk om medewerkers op te leiden en geoefend te houden. Er zijn Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
26
noodzakelijke bijscholingen en oefenmomenten uitgesteld die in 2021 alsnog worden ingehaald. Actualisatie gebruik oefencentrum (Businesscase) Landelijke en regionale ontwikkelingen vragen om een heroriëntatie van opleiden en oefenen om deze toekomstbestendig te houden. Daarnaast is verdergaande samenwerking met partners één van de speerpunten van het beleidsplan VrZW 2017-2020. De brandweerschool Noord-Holland is hiervan een concreet voorbeeld. Ten behoeve van het vakbekwaam worden en blijven stelt VrZW het oefencentrum in dit kader aan de verschillende partners ter beschikking. In 2019 is de business case ‘’oefencentrum VrZW’’ afgerond. In de tweede helft van 2020 is hieraan uitvoering gegeven. Er is een projectleider aangesteld en een de projectgroep gevormd. In het eerste kwartaal van 2021 zal gestart worden met een marktverkenning en oriëntatieonderzoek. Hierin wordt onder andere bekeken hoe ‘virtual reality’ een plaats in het gemoderniseerde oefencentrum kan krijgen. Verbouwing werkplaats Prins Bernhardplein De verbouwing van de werkplaatsen op de locatie Prins Bernhardplein en de hierbij gemoeide aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen, materiaal en materiaal is goedgekeurd door het Algemeen Bestuur VrZW. De werkzaamheden zullen in 2021 worden gerealiseerd worden. Mede ingegeven door een zorgvuldig aanbestedingsproces en vergunningstraject.
Er worden thans voorbereidingen getroffen om de werkplaatsen van het team Onderhoud & Techniek (O&T) en duikersruimte op locatie Prins Bernardplein (PBP) aan te passen om zodoende de werkprocessen te optimaliseren en te voldoen aan huidige regelgeving op gebied van onder andere arbeidshygiëne en -omstandigheden. De noodzaak om te vernieuwen en investeringen te plegen aan de huidige inventaris, met name rond de inrichting van de wasmachines en andere relevante (onderhouds)apparatuur, ingegeven door de technische en economische afschrijving was hierbij een belangrijke katalysator. Actiecentrum Brandweer Naast de reguliere werkzaamheden is de afdeling Brandweerzorg in het kader van COVID-19 actief geweest binnen het actiecentrum Brandweer (onderdeel van de crisisorganisatie). Ze hebben de gevolgen voor de repressieve dienst van de brandweer continu gemonitord en waar nodig hierop geïntervenieerd. Enkele opgelopen clusterbesmettingen zijn hiermee bijvoorbeeld effectief tot stand gebracht zonder hinderlijke gevolgen voor de operationele paraatheid en inzetbaarheid van de repressieve dienst. Landelijk afgekondigde maatregelen zijn daarnaast via het actiecentrum Brandweer doorgezet in regionale voorschriften en werkwijzen voor de repressieve dienst.
Gebiedsontwikkeling gemeente Edam-Volendam Het college van gemeente Edam-Volendam heeft het besluit genomen tot stedelijke ontwikkeling van het gebied rond de Hoogstraat in Edam. Eind 2020 heeft het bestuur van de gemeente Edam-Volendam in dit kader een locatie voor de brandweerpost gekozen; een besluit c.q. plan dat begin 2021 verder zal worden uitgewerkt voor besluitvorming in de raad.
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
27
Het gevolg van deze gebiedsontwikkeling betekent dat de huidige locatie van de brandweerpost van Edam, die binnen deze gebiedsontwikkeling valt, (tijdelijk) verplaatst dient te worden. Een projectorganisatie is hiertoe ingericht. Diverse locatie scenario’s zijn doorgerekend qua dekkingstijden en kosten. Gelet op het korte tijdspad van aanvang van de eerste uitvoering activiteiten, wordt ingezet op besluitvorming in de gemeenteraad van februari 2021, de realisatie van een (tijdelijk) onderkomen september/ oktober 2021. Implementatie inzet SI2 De SI2 (Snel Interventievoertuig) is in 2020 ingezet binnen de repressieve organisatie na afronding van de pilot in 2019. Echter voor het gebruik maken van dit construct in zijn volle omvang is meer opgeleid en geoefend personeel nodig. De beperkingen van COVID-19 hebben dit proces helaas vertraagd. In 2021 wordt dit opnieuw opgepakt wanneer de omstandigheden dit verder toelaten. Prestatie-indicatoren Onderstaande nieuwe tabel lay-out komt overeen met de indeling van de nieuwe BI dashboards en de landelijk vastgestelde classificaties en normen daarbij. Incidenten per categorie Jaar
Periode
2020
Totalen 2020-III
2020-II
2020-I
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
Categorie
Alle Alarm Brand Dienstverlening Extreem weer Meting Ongeval Alle Alarm Brand Dienstverlening Extreem weer Meting Ongeval Alle Alarm Brand Dienstverlening Extreem weer Meting Ongeval
Aantal Incidenten 2638 804 135 230 306 34 55 44 1131 189 316 420 68 60 78 703 123 169 215 106 62 28
Aantal Voertuigbewegingen 5150 1537 160 549 521 40 132 135 2296 223 912 707 98 146 210 1317 146 425 354 145 139 108
28
Zorgnorm per gebied Jaar
Periode
2020
Totalen 2020-III
2020-II
2020-I
Gebied
Alle Beemster, Purmerend, Wormerland Markermeer Zaanstad, Oostzaan Alle Beemster, Purmerend, Wormerland Markermeer Zaanstad, Oostzaan Alle Beemster, Purmerend, Wormerland Markermeer Zaanstad, Oostzaan
Jaarstukken 2020 Versie 1.0 / 1e aanbieding DB/AB
Aantal gebouwbranden
Mediaan Opkomsttijd
177 57 17
06:40 06:54 05:42
Percentage Zorgnorm Behaald 74,03% 68,75% 87,50%
8 32 77 22
08:39 07:41 06:29 05:27
42,86% 64,00% 81,16% 90,48%
4 51 43 11
06:24 06:44 06:47 06:24
100,00% 75,00% 67,57% 55,56%
7 25
07:37 06:46
85,71% 66,67%
29
3.1.3 Wat heeft het gekost? Brandweerzorg (exclusief kazernes) Slagvaardig organiseren
Begroting primair
Brandweerzorg
Begroting na wijziging
Rekening 2020
Saldo
Lasten
€
Baten Totaal saldo van baten en lasten
€
479- €
869- €
804- €
65
€
19.095 €
18.496 €
18.369 €
127-
19.574 €
19.365 €
19.173 €
192-
Toelichting op verschillen product "Brandweerzorg" Lasten
V/N
Lagere salarislasten en inhuur derden
€
207-
V
Lagere kosten opleiden/oefenen en bijscholen door Covid-19
€
113-
V
Hogere kosten voertuigen
€
62
N
Hogere kosten kleding
€
58
N
Lagere kosten Regionaal Risicoprofiel
€
14-
V
Lagere kosten Brandveilig leven
€
15-
V
Hogere kosten software
€
31
N
Overige
€
6
N
Totaal lasten
€
192-
V
Verkoop activa
€
49-
V
Schadeuitkeringen verzekeringsmaatschappij
€
16-
V
Lagere opbrengsten detacheringen
€
23
N
Lagere opbrengsten werken derden
€
22
N
Bijdrage Covid- 19 (saldo baten-lasten)
€
70
N
Lagere opbrengsten DVO LFO/LTFO
€
12
N
Overige
€
3
N
Totaal baten
€
65
N
Saldo
€
127-
V
Baten
Toelichting lasten
V/N
Lagere salarislasten en inhuur derden De lagere loonkosten worden veroorzaakt door het minder oefen van vrijwilligers door Covid-19. In voorgaande Bestuursrapportage was er al een salaris onderuitputting zichtbaar van 77K deze is nu vrijgevallen. Lagere kosten opleiden/oefenen en bijscholen Door COVID-19 is er zowel bij vakbekwaam worden (opleiden) als blijven (oefenen) een achterstand ontstaan. Vijf maanden was het niet of beperkt mogelijk om medewerkers op te leiden en geoefend te houden. Er zijn noodzakelijke bijscholingen en oefenmomenten uitgesteld die in 2021 alsnog worden ingehaald. Hogere kosten voertuigen Vooral bij de grote voertuigen zijn een aantal noodzakelijke forse reparaties uitgevoerd. Daarnaast is gestart met de ombouw naar de O bundels een gedeelte van dit project is geboekt op onderhoud grote voertuigen.