Jaarstukken 2025 met verklaring - vastgesteld 07-07-2026
Tekst van het document
Jaarstukken 2025 2 Jaarrekening 2025 3 Jaarrekening 2025 Inhoudsopgave Inhoudsopgave ........................................................................................................ 3 Voorwoord ............................................................................................................... 5 Onderdeel A: Jaarverslag 2025 ................................................................................ 6 1. Inleiding jaarverslag ...................................................................................... 7 2. Kerngegevens ............................................................................................... 9 3. Programma's .............................................................................................. 11 1. Programma 1 | Inwoners, bestuur en veiligheid ............................................... 12 1.1 Inleiding ..................................................................................................... 13 1.2 Wat willen we bereiken? ............................................................................... 16 1.3 Wat hebben we ervoor gedaan? ..................................................................... 17 1.3.1 Algemene ontwikkelingen programma 'Inwoners, bestuur en veiligheid' ...... 17 1.4 Wat heeft het gekost? ..................................................................................
19 1.5 Het programma in beeld ............................................................................... 20 2. Programma 2 | Sociale leefomgeving ................................................................ 21 2.1 Inleiding ..................................................................................................... 22 2.2 Wat willen we bereiken? ............................................................................... 27 2.3 Wat hebben we ervoor gedaan? ..................................................................... 28 2.3.1 Algemene ontwikkelingen programma 'Sociale leefomgeving' ..................... 28 2.4 Wat heeft het gekost? .................................................................................. 30 2.5 Het programma in beeld ............................................................................... 32 3. Programma 3 | Fysieke leefomgeving................................................................ 33 3.1 Inleiding ..................................................................................................... 34 3.2 Wat willen we bereiken ................................................................................. 39 3.3 Wat hebben we ervoor gedaan? ..................................................................... 40 3.3.1 Algemene ontwikkelingen programma 'Fysieke leefomgeving' ....................
40 3.3.2 Beleidsontwikkelingen waarvan de middelen zijn gevraagd in de begroting 2025 ........................................................................................................... 40 3.4 Wat heeft het gekost? .................................................................................. 42 3.5 Het programma in beeld ............................................................................... 43 4. Programma 4 | Bestuurlijke samenwerking en financiën .................................. 44 4.1 Inleiding ..................................................................................................... 45 4.2 Wat willen we bereiken? ............................................................................... 47 4.3 Wat hebben we ervoor gedaan? ..................................................................... 48 4.3.1 Algemene ontwikkelingen programma 'Bestuurlijke samenwerking en financiën' ..................................................................................................... 48 4.4 Wat heeft het gekost? .................................................................................. 49 4.5 Het programma in beeld ............................................................................... 50 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .................................................................
51 (Verplichte) paragrafen ......................................................................................... 53 1. | Lokale heffingen .......................................................................................... 54 2. | Weerstandsvermogen .................................................................................. 62 3. | Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................ 74 4. | Financiering ................................................................................................ 80 5. | Bedrijfsvoering ............................................................................................ 85 6. | Wet Open Overheid ..................................................................................... 89 7. | Verbonden partijen ...................................................................................... 90 8. | Grondbeleid .............................................................................................. 102 9. | Duurzaamheid .......................................................................................... 105 10. | Global Goals ........................................................................................... 109 Onderdeel B: Jaarrekening 2025 ......................................................................... 114 1.
| Overzicht van baten en lasten ..................................................................... 115 2. | Balans ..................................................................................................... 116 3. | Rechtmatigheid ......................................................................................... 118 4. | Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ........................................ 121 5. | Toelichting op balans per 31 december 2025 ................................................ 127 6. | Resultaat uit bedrijfsvoering en resultaatbestemming .................................... 153 7. | Verschillenanalyse gerealiseerd resultaat ...................................................... 155 8. | Onvoorziene uitgaven en incidentele baten en lasten ..................................... 165 9. | Single information Single Audit (SISA) ......................................................... 171 10. | Wet normering Bezoldiging Topfunctionarissen publieke en semipublieke sector 220 Bijlagen ............................................................................................................... 222 1. | Bijlage 1: Overzicht van restantkredieten ..................................................... 223 2. | Bijlage 2: Toelichting mutaties .................................................................... 230 3.
| Bijlage 3: Landelijke taakvelden en indicatoren ............................................. 238 4. | Bijlage 4: Voorstel resultaatbestemming jaarrekening 2025 ............................ 246 5. | Bijlage 5: Besluit vaststelling jaarrekening 2025 ........................................... 249 6. | Bijlage 6: Controleverklaring jaarrekening 2025 ............................................ 250 4 | Jaarrekening 2025 5 Jaarrekening 2025 Voorwoord Woord vooraf Voor u ligt de jaarrekening 2025 van de gemeente Beekdaelen. Met deze jaarrekening leggen wij verantwoording af over het gevoerde beleid en het financiële resultaat van het afgelopen jaar. Het jaar 2025 kenmerkte zich door een positieve ontwikkeling van de gemeentelijke financiën. Waar de begroting 2025 aanvankelijk sluitend werd gemaakt met inzet van de algemene reserve, liet de uitvoering gedurende het jaar een steeds gunstiger beeld zien. De verbeterde financiële positie is het gevolg van onder andere hogere inkomsten uit de algemene uitkering, andere incidentele voordelen zoals een hogere bijdrage vanuit het rijk voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen en rentvoordelen. Daarnaast heeft de gemeente in 2025 actief gestuurd op budgetten en uitvoering, waardoor financiële ruimte is ontstaan. Ook beleidsmatig is in 2025 voortgang geboekt binnen alle programma’s.
Er is gewerkt aan de uitvoering van het coalitieprogramma, met aandacht voor de sociale leefomgeving, de fysieke inrichting van de kernen en de dienstverlening aan inwoners. Diverse projecten zijn voortgezet of afgerond en er is invulling gegeven aan actuele maatschappelijke opgaven. Met deze jaarrekening wordt inzicht gegeven in de mate waarin de voorgenomen beleidsdoelen zijn gerealiseerd en welke financiële resultaten daarbij zijn behaald. 6 Jaarrekening 2025 Onderdeel A: Jaarverslag 2025 7 Jaarrekening 2025 1. Inleiding jaarverslag Intro In deze jaarstukken leggen wij verantwoording af over het in 2025 gevoerde inhoudelijke en financiële beleid. De jaarstukken bestaan uit het jaarverslag enerzijds en de jaarrekening anderzijds. Onderdeel A van deze jaarstukken, het jaarverslag, richt zich op de beleidsinhoudelijke realisatie van beleidsinitiatieven en projecten. Per programma wordt beschreven welke beleidsmatige doelstellingen vanuit de begroting 2025 zijn gerealiseerd. Het betre ft de doelstellingen die zijn verwoord in het coalitieprogramma 2022-2026 'Ons thuis, ons Beekdaelen'. Aan het eind van ieder programma wordt een recapitulatie van de oorspronkelijke en bijgestelde begroting 2025 en de gerealiseerde uitgaven 2025 gegeven.
Voor een analyse van de financiële verschillen tussen de bijgestelde raming 2025 en de realisatie 2025 per programma verwijzen wij naar onderdeel B van de jaarstukken. In dit onderdeel zijn de meer financiële aspecten beschreven. Een nadere inhoudelijke to elichting op die verschillen is in bijlage 2 is opgenomen. De rekening van baten en lasten over 2025 sluit met een positief saldo van afgerond € 2,38 miljoen. Voor een nadere analyse van het rekeningresultaat verwijzen wij naar de jaarrekening 2025 waarin in de paragraaf 'verschillenanalyse gerealiseerd resultaat' per programma uiteen is gezet op welke manier het resultaat tot stand komt. Leeswijzer In de jaarstukken 2025 wordt zowel financieel als beleidsmatig verantwoording afgelegd over het jaar 2025. In de inleiding van de programma's worden algemene beleidsontwikkelingen beschreven. In diezelfde programma's wordt onder het kopje 'wat hebben we ervoor gedaan' de projecten beschreven die bijdragen aan de doelstellingen van het coalitieprogramma. De jaarstukken zijn opgebouwd uit: • een overzicht van een aantal kerngegevens; het betreft hier cijfers die inzicht geven in de sociale, fysieke en financiële structuur van de gemeente. • de beleidsmatige en financiële verantwoording op programmaniveau; In de inleiding van de programma's worden algemene beleidsontwikkelingen beschreven.
In diezelfde programma's wordt onder het kopje 'wat hebben we ervoor gedaan' de projecten beschreven die bijdragen aan de doelstellingen van het coalitieprogramma. Daarnaast wordt in de paragraaf inzicht gegeven in de kosten van het betreffende programma. • de zogenaamde verplichte paragrafen aangevuld met de paragrafen 'Global Goals' en 'Duurzaamheid'. De paragrafen beschrijven het beleid dat dwars door de programma's loopt. 8 Jaarrekening 2025 • de (financiële) jaarrekening 2025: deze bevat onder andere een overzicht van baten en lasten en de balans. In de bijlagen bij de jaarstukken is daarnaast een overzicht opgenomen van de restantkredieten per 31-12-2025 met een toelichting van opvallende verschillen ten opzichte van de ramingen. Daarnaast treft u in die bijlagen een uitgebreide verschillenanalyse aan met afwijkingen in baten en lasten in de jaarstukken 2025 ten opzichte van de (bijgestelde) begroting 2025. Het totaal van die afwijkingen vormt het jaarrekeningresultaat. Ook is in de bijlagen een uitgebreide toelichting opgenomen van de Verbonden Partijen van de gemeente Beekdaelen per 31 december 2025. Tenslotte zijn de landelijk verplicht gestelde beleidsindicatoren als bijlage bij de jaarstukken opgenomen. 2. | Kerngegevens Tabel kerngegevens Kerngegevens per 1 januari gemeente Beekdaelen omschrijving | 2025 begroot | 2025 realisatie A.
Sociale structuur Aantal inwoners | 35.802 | 35.816 · 0 tot en met 18 jaar | 6.032 | 6.077 · 19 tot en met 64 jaar | 19.721 | 19.673 · 65 jaar en ouder | 10.049 | 10.066 totaal aantal periodieke bijstandsgerechtigden | 426 | 426 · personen jonger dan 21 jaar | 21 | 16 · personen van 21 tot en met 64 jaar | 371 | 387 · personen van 65 jaar en ouder | 18 | 20 · uitkeringsgerechtigden ingevolge de - IOAW | 16 | 3 - IOAZ | 0 | 0 Aantal tewerkgestelden in de sociale werkvoorziening (in arbeidsjaren) | 127,0 | 96,4 Aantal personen tewerkgestelden in de sociale werkvoorziening | 151 | 107 B. Fysieke structuur Oppervlakte land (hectare) | 7.831 | 7.831 Oppervlakte binnenwater (hectare) | 18 | 18 Aantal woonruimten | 16.805 | 16.915 Lengte van de wegen (kilometers) | 379 | 379 Openbaar groen (hectare) | 99 | 99 C. Financiële structuur (x € 1.000) Uitgaven gewone dienst | 142.844 | 130.658 Opbrengst belastingen en recht | 22.373 | 22.418 Algemene uitkering uit het Gemeentefonds | 76.718 | 77.136 Boekwaarde investeringen | 127.973 | 133.460 Vaste schuld · langlopende leningen | 29.994 | 35.517 Reserves en voorzieningen: · algemene reserve | 29.570 | 29.545 · reserves | 70.449 | 77.095 · voorzieningen | 19.137 | 21.902 D.
Financiële structuur per inwoner 9 | Jaarrekening 2025 Kerngegevens per 1 januari gemeente Beekdaelen Per inwoner: Uitgaven gewone dienst | 3.990 | 3.648 Opbrengst belastingen en recht | 625 | 626 Algemene uitkering uit het Gemeentefonds | 2.143 | 2.154 Boekwaarde investeringen | 3.574 | 3.726 Langlopende leningen | 838 | 992 Algemene reserve | 826 | 825 Bestemmingsreserves | 1.968 | 2.153 Voorzieningen | 535 | 612 10 | Jaarrekening 2025 11 Jaarrekening 2025 3. Programma's Inleiding programma's De programma indeling in de jaarstukken hebben wij gebaseerd op de hoofdstukindeling van het coalitieakkoord 'Ons thuis, ons Beekdaelen': 1. Inwoners, bestuur en veiligheid 2. Sociale leefomgeving 3. Fysieke leefomgeving 4. Bestuurlijke samenwerking en financiën Uw raad heeft in het duale stelsel een kaderstellende, budgetbepalende en controlerende taak. Doel van de programma’s is om de raad te ondersteunen bij het invullen van die taken. Ieder programma start met een algemene beschouwing over het jaar 2025. Daarnaast wordt, per programma, antwoord gegeven op de 3 w-vragen: Wat willen we bereiken De basis voor de beantwoording van die vraag komt uit het coalitieakkoord 'Ons thuis, ons Beekdaelen'. De doelstellingen uit het programma zijn overgenomen.
Wat hebben we daarvoor gedaan Om antwoord te geven op de tweede w- vraag hebben wij projecten en activiteiten benoemd die bijdragen aan de doelstellingen die zijn beschreven onder het kopje ‘wat willen we bereiken’. Wat heeft het gekost Ieder programma wordt afgesloten met een overzicht van de totale lasten, de totale baten en de resultaatbestemming. 12 Jaarrekening 2025 1. Programma 1 | Inwoners, bestuur en veiligheid 13 Jaarrekening 2025 1.1 Inleiding Anders besturen Om tot de beste plannen en uitvoering te komen, werken wij aan een bestuurscultuur die gebaseerd is op collegiaal bestuur, op samenwerken en samen leren, en zeker ook om dit met onze inwoners te doen. We staan ten dienste van onze inwoners, ondernemers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en andere partners. Het college is toegankelijk, zichtbaar en geïnformeerd. We communiceren helder en transparant over wat wel en niet kan, zodat iedereen weet wat er verwacht kan worden. We werken met elkaar samen op basis van gelijkwaardigheid en we investeren in elkaar. We nemen elkaar serieus en luisteren goed naar elkaar en denken met de ander mee. We houden vast wat goed gaat en staan open voor vernieuwing; met respect voor elkaars verschillende rollen en verantwoordelijkheden.
Burgerparticipatie Het is wenselijk om bewoners en belanghebbenden in een vroeg stadium bij beleidsvorming te betrekken en om het draagvlak voor beleid te vergroten en de kennis in de samenleving te benutten. Hiertoe is de participatieverordening op 1 juli 2023 in werking getreden. Dat begint met duidelijke communicatie en informatievoorziening over wat er speelt. Hierbij hoort ook het actief benaderen van onze inwoners met een luisterende houding en terugkoppeling over wat er is gebeurd met de ingewonnen informatie bij het formuleren van het definitieve beleid. De afgelopen vijf jaar hebben wij de eerste stappen gezet inzake Burgerparticipatie. In de komende jaren continueren wij de burgerinitiatief- en de duurzaamheidstafel, Beekdaelen B(l)oeit!, waarbij burgers zelf initiatieven op het vlak van actieve burgerinitiatieven en innoverende duurzaamheidsprojecten kunnen subsidiëren. Vanaf 1 juli 2023 is hier het uitdaagrecht/right to challenge aan toegevoegd. Sinds het ontstaan van de nieuwe gemeente is geïnvesteerd in een gebied georiënteerde aanpak binnen Beekdaelen. Denk hierbij bv. aan het masterplan Schinveld, de gebiedsontwikkeling De Gijselaar, het ontwikkelplan Nuth en de Nuinhofwijk. Hierbij zijn diverse participatieve initiatieven ontstaan en is samen met ondernemers en burgers een gebiedsontwikkeling op gang gebracht.
Een ander instrument om invulling te geven aan burgerparticipatie is de ontwikkeling van dorpsplannen. Besloten is om dit proces vorm te geven door gebruik te maken van objectieve data. Hiermee kunnen aandachtspunten per kern of zelfs per deelgebied in een kern zichtbaar gemaakt worden, waardoor het mogelijk is om interventies daar in te zetten waar deze het grootste effect zullen hebben. Door de gemeente worden gebiedsanalyses (foto’s) opgesteld op basis van de beschikbare data. De afgelopen periode is gewerkt aan het verzamelen van openbare en niet direct openbare (gemeentelijke) data op het gebied van armoede en participatie, gezondheid, jeugdhulp, Wmo en mantelzorg, eenzaamheid, verenigingsleven, vrijwilligerswerk en veiligheid. Deze data worden gecombin eerd met data vanuit de fysieke leefomgeving, waarbij thema’s als wonen (aansluiting op woonvisie), verkeer, waardering buitenruimte, natuur en recreatie aan bod komen. 14 Jaarrekening 2025 Een projectleider gaat aan de slag met de gebiedsanalyses, het bespreken van de analyses met de kernen, het samen met communicatie opzetten van een communicatietraject, het organiseren van de open uitvragen richting de kernen en het bewerkstelligen van de vertaalslag naar burgerinitiatieven en het op basis van dit alles opstellen van dorpsplannen, te beginnen met Schimmert en Doenrade.
Vanaf 2024 zijn er 2 fte dorpscoördinatoren structureel in dienst van de gemeente. De dorpscoördinatoren worden gemeente breed ingezet en werken nauw samen met ketenpartners zoals maatschappelijk werk, welzijnswerk en jeugd- en jongerenwerkers, boa’s en straatcoaches. Dienstverlening en communicatie De uitgangspunten uit de herijkte dienstverleningsvisie en communicatievisie vormden in 2025 de basis voor de verdere ontwikkeling van onze dienstverlening en communicatie. Wij werken toe naar passende dienstverlening voor elke Beekdaelenaar: klantgericht, dichtbij, duidelijk en transparant. Ook in een omgeving waarin taken worden uitbesteed, blijven wij het centrale aanspreekpunt en vervullen wij de rol van regisseur en verbindende schakel. Daarbij communiceren wij met impact en streven wij naar een proactieve benadering, waarbij betrokkenheid, participatie en een open werkwijze centraal staan. In 2025 is het grootste deel van de inzet besteed aan de continuïteit en uitvoering van de dagelijkse interne en externe dienstverlening via balies, recepties, telefonie en website, evenals de communicatie en informatievoorziening over onze dienstverlening en projecten. Dit gebeurde in een jaar dat werd gekenmerkt door een piek in aanvragen van reisdocumenten en de organisatie van extra Tweede Kamerverkiezingen binnen een korte doorlooptijd.
Naast de dagelijkse dienstverlening is in projecten gewerkt aan de vernieuwing van systemen, processen en vaardigheden van medewerkers. In 2025 zijn onder meer stappen gezet in het continueren van de bezorgservice voor reisdocumenten, het borgen van de telefonische bereikbaarheid bij calamiteiten, de implementatie van een nieuwe huisstijl en het verbeteren en vastleggen van werkprocessen. De ingezette koers wordt voortgezet, met als doel blijvend te ontwikkelen naar een toekomstbestendige dienstverlening en communicatie die aansluit bij de behoeften van inwoners, ondernemers en andere doelgroepen. Strategische personeelsplanning De wereld om ons heen is constant in beweging. Onze interne organisatie moet hierop inspelen door wendbaar en toekomstbestendig te zijn. Om de kwaliteit van de dienstverlening aan onze burgers en de opgaven en ambities waar we voor staan, nu en in de toekomst, waar te kunnen maken vindt er een continue afstemming plaats tussen de koers van de organisatie en sturing op de samenstelling van ons personeelsbestand. We maken het verschil tussen het benodigd en beschikbaar personeel in de toekomst, zowel in kwaliteit als kwantiteit, heel concreet en sturen op basis van de uitkomsten proactief op de bezetting van functies en de inzet van HR-beleid en instrumentarium. Hierdoor blijft de slagkracht van de organisatie behouden.
Waar nodig investeren we gericht in opleiding en ontwikkeling waardoor kennis, continuïteit en innovatie geborgd zijn. Dit is een geheel en vormt een doorlopend en cyclisch planningsproces. Openbare orde en veiligheid 15 Jaarrekening 2025 Veiligheid is een belangrijk aspect in de leefomgeving in onze kernen. Diverse vormen van overlast, high impact crimes en ondermijning hebben inbreuk op het subjectieve veiligheidsgevoel van de burgers. Op de eerste plaats hebben we ingezet op preventie en een multidisciplinaire aanpak in de interventieteams en indien nodig hebben we gebruik gemaakt van de diensten van het Zorg- en Veiligheidshuis Parkstad. Ook hebben we gewerkt aan preventie van digitale criminaliteit door het verhogen van de weerbaarheid van inwoners. Met de Parkstadgemeenten, politie en het openbaar ministerie werkten wij regionaal samen. Ook hebben we specifiek werk gemaakt van de verdere intensivering van de integrale aanpak van de georganiseerde criminaliteit binnen onze politieregio, zoals de regio brede toepassing van de Integrale Ondermijningsbeelden, de integrale casusaanpak via de Ondermijningstafels, het Regionaal Interventie Team ACT! en (gezamenlijke) preventie (campagnes). Ook de meervoudige aanpak van ondermijning in de Beekstraat in Schinv eld heeft mede via de uitvoering van de regiodeal Parkstad- prioriteit gekregen.
Op het gebied van toezicht & handhaving is er meer gefocust op projectmatig werken. Dit betekent dat in bepaalde periodes onze aandacht meer was gericht op bepaalde thema’s, zoals schoolroutes, blauwe zones en hondenpoep, in plaats van enkel het behandelen van fixi-meldingen. 16 Jaarrekening 2025 1.2 Wat willen we bereiken? Wij staan voor een gemeente waar gemeenschap en gemeente samen optrekken en onderling verbonden zijn. Voor ons gelden de volgende uitgangspunten: • Beekdaelen bestaat uit 15 kernen met hun eigen identiteit; een goed instrument om maatwerk per kern te realiseren of te actualiseren is het in samenwerking met de burger opstellen van dorpsontwikkelingsplannen. • Wij gaan uit van korte lijnen tussen inwoners en overheid en een goede samenwerking tussen inwoners, raad, college en werkorganisatie. • Goede communicatie, samenwerking en feedback leiden tot een optimale dienstverlening, die digitaal is waar mogelijk en persoonlijk waar nodig. • Gemeente Beekdaelen is een prettige werkgever, waar mensen zich kunnen blijven ontwikkelen, ideeën worden gewaardeerd en in een goed samenspel een bijdrage aan de samenleving wordt geleverd. • Inzake de openbare orde en veiligheid zetten we in op het vergroten van zowel de objectieve als de subjectieve veiligheid en op bestrijding en voorkómen van ondermijning.
17 Jaarrekening 2025 1.3 Wat hebben we ervoor gedaan? 1.3.1 Algemene ontwikkelingen programma 'Inwoners, bestuur en veiligheid' Dienstverlening Onder dienstverlening verstaan wij alle contacten met inwoners, ondernemers en bezoekers via onze dienstverleningskanalen, zoals de website, telefonie, post, e-mail en persoonlijk contact op afspraak. Beekdaelen maken we samen: digitaal waar mogelijk en persoonlijk waar nodig. Wij zetten bewust in op persoonlijk contact wanneer dit leidt tot een beter resultaat. De menselijke maat blijft daarbij centraal staat, ook in een steeds verder digitaliserende omgeving. Waar het mogelijk is om diensten op een innovatieve manier aan te bieden, wordt dit opgepakt. In het afgelopen jaar was binnen de dagelijkse uitvoering van de baliedienstverlening sprake van een piek in het aantal aanvragen voor reisdocumenten. Deze piek hangt samen met de wijziging van de geldigheidsduur van paspoorten en identiteitskaarten in 201 4, van vijf naar tien jaar. Veel inwoners hebben hun documenten vernieuwd. Tegelijkertijd is sprake van steeds strengere regelgeving om fraude te voorkomen en de integriteit van Nederlandse reisdocumenten te waarborgen. Naast de reguliere dienstverlening is ook in 2025 projectmatig gewerkt aan de verdere kwaliteitsverbetering van onze dienstverlening.
Door blijvend te investeren in de vaardigheden van medewerkers en in processen en systemen, is verder gebouwd aan zowel de interne als externe dienstverlening. Daarbij zien wij dat digitalisering en besluitvorming op basis van meer data kunnen bijdragen aan efficiëntere processen, ten gunste van zowel inwoners als medewerkers. Beleidsregel Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Bibob) De reikwijdte (zgn. toepassingsbereik) van de wet Bibob is uitgebreid (o.a. op het gebied van de ‘vastgoedtransacties’, ‘aanbestedingen’, ‘subsidies’, ‘onderzoek’ ‘omgevingswet’ en ‘informatiedeling’) in het kader van de bestrijding van criminaliteit. Bij de herziening van het bibob-beleid wordt onderzocht of en in hoeverre deze uitbreiding van integriteitsonderzoeken bij onze dienstverlening dient te worden toegepast. Uitbreiding is slechts aan de orde indien onderzoek naar criminogeniteit dat aannemelijk maakt. Daarnaast is beschikbare capaciteit ook een afwegingskader binnen deze autonome taak. Een concept nieuw Bibob-beleid is opgeleverd waarin de aangenomen motie van de raad inzake 'aanpak zorgfraude/zorgcriminaliteit' is verwerkt. Een volgende stap is interne afstemming en draagvlak.
De Limburgse norm Op 26 oktober 2023 is tijdens het Informerend Riec Overleg (IRO) door alle burgemeesters van de 31 Limburgse gemeenten, de Provincie Limburg en het Waterschap de ‘Limburgse Norm, handreiking voor een weerbare overheid’ aangenomen. 18 Jaarrekening 2025 De Limburgse Norm is een gezamenlijk afgesproken niveau voor een weerbare overheid. Het biedt gemeenten, de provincie en het Waterschap handvaten om de weerbaarheid in hun eigen organisatie te bekijken en te versterken. Bestuurlijke weerbaarheid zorgt ervo or dat een gemeente als organisatie zowel haar bestuurders, ambtenaren als inwoners zoveel mogelijk probeert alert te maken en te beschermen tegen ondermijnende criminaliteit. De Limburgse norm is een groeimodel. De handreiking bestaat uit verschillende normen die vervolgens zijn onderverdeeld in specifieke thema’s. Er worden aanbevelingen gedaan om te werken aan: bewustwording rondom ondermijning, integriteit, een veilige werkomgeving, een veilige publieke taak, de informatiepositie in combinatie met informatiebeveiliging, ondermijningsbeleid, handhaving en communicatie. Ten aanzien van diverse thema's worden de aanbevelingen binnen onze organisatie uitgevoerd.
1.4 Wat heeft het gekost? Inwoners, bestuur en veiligheid (bedragen x € 1.000) | Primitief | Bijgesteld | Rekening | Verschil lasten per taakveld: 0.1 bestuur | -1.884 | -1.936 | -4.513 | -2.577 0.2 burgerzaken | -1.000 | -1.089 | -1.461 | -372 0.4 overhead | -9.541 | -10.454 | -9.550 | 904 1.1 crisisbeheersing en brandweer | -3.109 | -3.201 | -3.191 | 10 1.2 openbare veiligheid | -1.697 | -2.258 | -2.092 | 166 totale lasten | -17.232 | -18.939 | -20.807 | -1.868 baten per taakveld: 0.1 bestuur | - | - | 36 | 36 0.2 burgerzaken | 709 | 710 | 784 | 74 0.4 overhead | 27 | 28 | 87 | 59 1.1 crisisbeheersing en brandweer | 86 | 89 | 177 | 88 1.2 openbare veiligheid | 1 | 512 | 534 | 22 totale baten | 824 | 1.339 | 1.618 | 279 Saldo van baten en lasten bestaand beleid | -16.407 | -17.600 | -19.189 | -1.589 Resultaatbestemming 0.10 Toevoeging reserves | - | - | - | - 0.10 Onttrekking reserves | 465 | 1.348 | 809 | -540 Saldo resultaatbestemming | 465 | 1.348 | 809 | -540 Resultaat programma | -15.942 | -16.251 | -18.380 | -2.129 19 | Jaarrekening 2025 20 Jaarrekening 2025 1.5 Het programma in beeld Het programma in beeld
21 Jaarrekening 2025 2. Programma 2 | Sociale leefomgeving 22 Jaarrekening 2025 2.1 Inleiding Gezond Beekdaelen Er zijn verschillende landelijke zorgakkoorden die als doel hebben de gezondheid van onze inwoners te verbeteren. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) loopt tot en met 2026 en richt zich op de beweging van zorg naar preventie. Belangrijke onderdelen zijn een gezonde leefomgeving, een sterke sociale basis en een gezonde generatie in 2040. In 2025 hebben we opnieuw gewerkt aan de 13 GALA-thema’s en bijbehorende ketenaanpakken. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) zorgt ervoor dat de zorg in de toekomst goed, betaalbaar en toegankelijk blijft. In de regio draait dit om het opzetten van mentale gezondheidscentra, het beschikbaar houden van cruciale ggz-zorg, het terugdringen van wachttijden, het aanpakken van personeelstekorten en het digitaliseren van zorg. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), waar de VNG in november 2025 mee heeft ingestemd, borgt dat iedereen de zorg krijgt die nodig is. De focus ligt op preventie, mentale gezondheid, sterke lokale wijkteams en een betere verbinding tussen zorg en het sociaal domein. IZA-transformatieplannen in Zuid-Limburg In 2025 zijn twee IZA-plannen goedgekeurd door CZ/VGZ die belangrijk zijn voor Beekdaelen: 1. PlusWijken De kernen Nuth en Schinveld zijn in 2025 gestart als pilot PlusWijken.
Het doel is om de zorgdruk te verlagen en de positieve gezondheid van inwoners te vergroten door samenredzaamheid, eigen regie en de kracht van de gemeenschap te versterken. We brengen huisartsen, welzijnsorganisaties en de gemeente dichter bij elkaar, voeren Pluswijkaanpakken in (zoals Welzijn op Recept, de Doorbraakmethode en het Kernteam Ouderen) en werken aan een sterk wijknetwerk. 2. Mentale Gezondheid Alle Zuid-Limburgse gemeenten voeren het Uniform Instroommodel (UIM) in. Hiermee worden inwoners sneller naar passende hulp verwezen, wordt ingezet op preventie en krijgt ervaringsdeskundigheid een grotere rol. Een belangrijk onderdeel is het verkennend gesprek: hierin wordt bepaald of ggz- behandeling nodig is of dat ondersteuning in het sociaal domein beter aansluit. Ook wordt intensiever samengewerkt in het Domein Overstijgend Casusoverleg (Doco) met vaste contactpersonen vanuit zowel het Sociaal Domein als de GGZ. Aanpak in Beekdaelen In 2025 is Beekdaelen gestart met het versterken van de samenwerking tussen gemeente, zorg en het medische domein. De onderdelen uit beide IZA-plannen — en straks ook de AZWA-uitgangspunten — sluiten hierop aan. Ons uitgangspunt: aansluiten bij wat er al is (laagdrempelige voorzieningen, vrijwilligersorganisaties, bestaande netwerken), extra overlegstructuren voorkomen en werken vanuit het gedachtegoed van Positieve Gezondheid.
23 Jaarrekening 2025 Decentrale taken: participatie - jeugd - Wmo Gemeenten staan door maatschappelijke en demografische ontwikkelingen en de toenemende druk op zorg voor grote uitdagingen in het sociaal domein. In 2025 is het Toekomstperspectief Sociaal Domein 2025–2028 vastgesteld. Hierin kijken we strategisch vooruit naar de noodzakelijke aanpassingen binnen het brede sociaal domein van Beekdaelen. In onze gemeente versterken we samen met onze partners de sociale basis en werken we vanuit de principes van normaliseren en integraliteit. Dat betekent dat we inwoners zoveel mogelijk ondersteunen binnen hun eigen netwerk en tegelijk domein overstijgend samenwerken om maatwerk te bieden waar dat nodig is. In de met onze professionele partners afgesloten contracten hebben we ook de gezamenlijke visie en gezamenlijke doelen opgenomen, zoals normalisering, van individueel naar collectief, innovatie en integr aliteit. Om invulling te geven aan de opgave om integraal en gebiedsgericht werken, hebben we in 2025 de twee eerste gebiedsteams ingericht (in Schinveld en Nuth), zijn we gestart met de Doorbraakmethode en hebben we onze integrale toegang verder uitgebreid met maatschappelijk werk.
Daarnaast zijn we in 2025 gestart met onderzoek naar de vraag of – om het integraal werken verder te versterken – het in eigen beheer uitvoeren van de taken op het gebied van de participatiewet bijdraagt aan het integraal en daardoor eff ectiever en wellicht ook goedkoper werken. Ten aanzien van jeugdhulp zijn we in 2025 op Zuid-Limburgse schaal gestart met de acties uit het plan van aanpak gericht op het verbeteren van de kwaliteit van beleid en uitvoering, met als doel goede en betaalbare jeugdhulp in Zuid-Limburg te waarborgen. We maakten werk van het inrichten van een nieuwe governance-structuur voor de samenwerking, waardoor taken en verantwoordelijkheden helderder worden, er meer doorzettingsmacht komt, er effectiever gewerkt kan worden en hierdoor het vertrouwen in en commitm ent aan de samenwerking groeit. Verder hebben we in 2025 de regionale Visie Wonen Welzijn Zorg vastgesteld, waarin uitgangspunten zijn opgenomen ten aanzien van de benoeming en spreiding van doelgroepen in het kader van fair share. Dit wordt de komende periode verder uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma. Ook hebben we in 2025 gewerkt aan diverse gezondheidsprogramma's, met als doel toe werken naar een gezonde generatie in 2034. Dit doen we door middel van diverse preventie - en beweegactiviteiten en het inrichten van een gezonde leefomgeving die uitnodigt t ot bewegen.
Om integraal beleid te kunnen ontwikkelen hebben we verder gewerkt aan het in kaart brengen van betrouwbare openbare en interne data vanuit jeugdzorg, Wmo, participatie en maatschappelijk werk, per kern, wijk en buurt. Dit gebeurt via het dashboard in Sofi -E, dat in 2025 verder is aangevuld en gecompleteerd. Vitale kernen: onderwijs - cultuur - sport - verenigingen 24 Jaarrekening 2025 Integraal huisvestingsplan Onderwijs Op basis van het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan voor het onderwijs wordt gewerkt aan een toekomstbestendige onderwijsvoorziening voor alle kinderen in Beekdaelen. De realisatie van een nieuw kindcentrum in Amstenrade zit in de opleverfase en de benodigde voorbereidingen om te komen tot een nieuwe kindcentrum in Merkelbeek vinden op dit moment plaats. Daarnaast is onderzoek gedaan en een besluit genomen over de locatie voor een nieuw kindcentrum in Puth. Dit wordt de komende periode verder uitgewerkt. Lokale educatieve agenda / OAB beleid In 2025 is ingezet op de verdere ontwikkeling van de samenwerking tussen schoolbesturen, de gemeente en samenwerkingspartners. Deze samenwerking vormt de basis voor het gezamenlijk oppakken van onderwijsinhoudelijke en maatschappelijke opgaven van de Lokale Educatieve Agenda (LEA).
In aanloop naar 2026 is gestart met de voorbereiding van een herijking van de LEA-opgaven, zodat deze blijven aansluiten bij actuele ontwikkelingen en behoeften in het onderwijsveld. In het schooljaar 2025-2026 is het LEA/OAB-project Schoolarrangementen van start gegaan. Binnen dit project wordt zorg ingezet op gedragsvraagstukken, met een nadrukkelijke focus op het versterken van inclusief onderwijs binnen de scholen. Het project Schoolarrangementen is opgezet als een meerjarig traject voor de komende drie schooljaren. In 2025 is de gemeente aan de slag gegaan met de aanbevelingen en conclusies die zijn voortgekomen uit de VVE resultaat monitoring op kwalitatieve en kwantitatieve resultaten. Daarin is ingezet om naast cruciale taal doelen (die zijn voortgekomen uit Beekdaelen Hard voor Taal) ook cruciale doelen te implementeren op het gebied van sociaal emotionele ontwikkelingen die van belang zijn bij een warme overdracht van het kind naar het PO. Deze werkwijze wordt nu door alle aanbieders uitgevoerd. Cultuur Cultuur speelt een belangrijke rol in het versterken van de sociale samenhang binnen Beekdaelen. Het vormt een verbindende factor tussen inwoners, verenigingen, organisaties en lokale initiatieven en draagt bij aan een leefbare en betrokken gemeenschap.
De door de raad vastgestelde kadernota De kracht van cultuur in Beekdaelen en het bijbehorende uitvoeringsprogramma vormen het inhoudelijk kader voor het cultuurbeleid binnen de gemeente. In 2025 is een overgangsfase bereikt. Het uitvoeringsprogramma is afgerond en geëvalueerd, en er is de behoefte ontstaan om het bestaande cultuurkader te herijken. De maatschappelijke context, de rol van cultuur in de samenleving en de verwachtingen van inwoners en culturele partners geven aanleiding om toe te werken naar een nieuwe kadernota cultuur. Hier wordt de komende periode invulling aan gegeven. Sport en bewegen Sport en bewegen zijn belangrijk. Het zijn manieren om andere mensen te ontmoeten en ze dragen bij aan de gemeenschapsvorming in relatie tot leefbaarheid, sociale cohesie en gezondheid. In 2025 is samen met onze partners gekeken naar een optimalisatie van het uitvoeringsplan. Daarbij is gekozen in te zetten op interventies en aanbod die het meeste impact hebben. Daarnaast is in 2025 gestart met het opstellen van een integraal sport en beweegbeleid. Daarbij wordt ook kritisch gekeken op welke onderdelen de gemeente meer regie kan pakken. In 2026 zal de beleidsnotitie aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Maatschappelijke accommodaties 25 Jaarrekening 2025 De maatschappelijke accommodaties vervullen een belangrijke rol in het sociaal welzijn en het vitaal houden van de inwoners van Beekdaelen. In 2025 is verder uitvoering gegeven aan het door de raad vastgestelde strategisch accommodatiebeleid, dat is ontwik keld in reactie op ontwikkelingen zoals teruglopende ledenaantallen, afnemende participatie in sport en cultuur, stijgende exploitatiekosten en de verduurzamingsopgave. Ook is in 2025 is gewerkt aan het verstrekken van incidentele bijdragen aan gemeenschapsvoorzieningen, met als doel het onderhoudsniveau van deze voorzieningen meer op een gelijk niveau te brengen. Hiermee is ingezet op het verkleinen van verschillen in de staat van onderhoud tussen maatschappelijke accommodaties binnen Beekdaelen. Daarnaast is in 2025 gewerkt aan de ontwikkeling van een voorstel voor een structurele onderhoudsbijdrage voor gemeenschapsvoorzieningen. Met dit voorstel wordt beoogd het toekomstbestendig beheer en onderhoud van deze voorzieningen beter te borgen. Dit krijgt zijn verdere beslag in 2026. Samen met de kerngroep is in 2025 tevens verder gewerkt aan het burgerinitiatief Park de Oirsprong, waarbij o.a. ook de tennisvereniging is betrokken. De samenwerking met betrokken inwoners en partners is verder verdiept en uitgewerkt.
In 2026 zijn hierove r besluiten genomen om door te groeien naar een volgende fase in de ontwikkeling van dit initiatief. Nieuwkomers: inburgering - vluchtelingen - statushouders De uitvoering van de taken op het gebied van de Wet Inburgering is belegd bij Kompas. Hiertoe behoort het laten doorlopen van een inburgeringstraject door de betreffende statushouders en het bieden van maatschappelijke begeleiding aan nieuwe statushouders . Deze laatste taak is door Kompas verder uitbesteed aan GRIB. Naast de uitvoering van de inburgeringswet hebben wij ook een majeure opgave op het gebied van opvang van vluchtelingen. Dit zijn onder andere vluchtelingen die formeel een status ontvangen hebben (statushouders) en waar elke gemeente er jaarlijks een fors aantal van moet huisvesten conform de taakstelling (voor Beekdaelen 61 in 2025). Hiervoor zijn afspraken gemaakt met de diverse- in onze gemeente- werkzame woningcorporaties. Het jaarlijks te huisvesten aantal statushouders per gemeente loopt nog steeds op en vergt veel van de capaciteit van de sociale woningen. Daarnaast vangen wij ook vluchtelingen uit Oekraïne op. Dit zal ook in 2026 nog aan de orde zijn. Wij geven de voorkeur aan kleinschalige locaties –zoals leegstaande schoolgebouwen of ander gemeentelijk vastgoed- verspreid over de kernen. Het aantal opvanglocaties is de afgelopen drie jaar gegroeid naar 7 met in totaal ca.
150 opvangplekken. Wij blijven voortdurend alert op nieuwe mogelijkheden. Verder hebben wij eind 2025 steun verleend aan het initiatief voor de opening van een locatie voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen met status (AMV-ers) in Hulsberg. Hier wonen momenteel 8 minderjarige meisjes onder begeleiding van Nidos. 26 Jaarrekening 2025 Integratie in de samenleving vindt beter en sneller plaats als mensen de taal spreken. Taalvaardigheid zorgt voor snellere deelname aan werk of andere vormen van participatie in de samenleving. We zetten daarom het actieve beleid met betrekking tot het Taalhuis in combinatie met de bibliotheken, sociale partners door. De nieuwkomers krijgen, net als alle andere inwoners van onze gemeente, optimale kansen om zelfstandigheid te ontwikkelen. Verder geven wij invulling aan de door de raad aangenomen motie inzake het verlenen van medewerking aan structurele uitbreiding van het AZC met 150 plekken. 27 Jaarrekening 2025 2.2 Wat willen we bereiken? Wij staan voor een gemeente die bevordering en behoud van vitale en gezonde burgers in Beekdaelen nastreeft. Voor ons gelden de volgende uitgangspunten: • Wij willen een inclusieve samenleving in Beekdaelen. Iedereen hoort erbij en iedereen moet kunnen meedoen. We staan open voor initiatieven vanuit de bevolking.
• Inwoners zorgen primair voor zichzelf, maar kunnen op ons rekenen als ze zich niet meer helemaal zelf of met behulp van hun omgeving kunnen redden. • We stimuleren onze inwoners om actief mee te doen en bevorderen de (samen) zelfredzaamheid in de samenleving. Onze dienstverlening sluit daarop aan door het hanteren van de ‘menselijke maat’ en een integrale en laagdrempelige aanpak. We hebben de ambitie om in meer kernen een ‘hoeskamer’ te faciliteren. • Het bestrijden van armoede en eenzaamheid onder kinderen, jongeren en ouderen zijn speerpunten. • De lichamelijke en psychische gezondheid en het sociaal welbevinden van kinderen, volwassenen en ouderen worden verder versterkt. 28 Jaarrekening 2025 2.3 Wat hebben we ervoor gedaan? 2.3.1 Algemene ontwikkelingen programma 'Sociale leefomgeving' Uitvoering accommodatiebeleid waaronder Park de Oirsprong Met het vaststellen van het accommodatiebeleid heeft gemeente Beekdaelen een kader om de komende jaren met haar verenigingsleven te werken aan een duurzame vastgoedportefeuille, die bijdraagt aan een sterk verenigingsleven. Het opstellen van het uitvoeringsrapport behoort tot de eerste fase van realisatie van deze nota, waarbij 2025 en verder wordt benut om de kaders per cluster tot uitvoering te laten komen in de praktijk.
Gedurende het kwartiermakerschap Park de Oirsprong is geconcludeerd dat transformatie van Park de Oirsprong van sport- naar ontmoetingspark haalbaar is, zolang er gefaseerd te werk wordt gegaan. In lijn met het accommodatiebeleid alsook het visiedocument ‘De toekomst van tennis in Beekdaelen’ is er in 2025 gewerkt aan een kredietaanvraag voor Park de Oirsprong, die behandeld is in de raadsvergadering van 24 februari 2026. Daarnaast is in een overgangsperiode van oud naar nieuw accommodatiebeleid de incident ele onderhoudsbijdrage geïmplementeerd. Tot slot is er in 2025 toegewerkt aan het concept uitvoeringsplan, gereed om begin 2026 ter besluitvorming aan het college voor te leggen. Iedereen kan sporten De gemeente Beekdaelen neemt sinds 2024 bij wijze van pilot deel aan Iedereen Kan Sporten (IKS), het provinciale (sporttak)platform voor mensen met een beperking. Het gaat hierbij om mensen met een auditieve- (doof/slechthorend), lichamelijke-, verstandelijke-, of visuele beperking (blind/slechtziend), niet aangeboren hersenletsel, gedragsproblematiek en/of meervoudige beperking. Tijdens de pilotperiode is heeft IKS haar meerwaarde bewezen: inwoners met een beperking vinden goed hun weg naar passend sport- en beweegaanbod en er is intensieve samenwerking ontstaan met scholen, zorg- en welzijnsorganisaties.
Eind 2025 is besloten IKS te continueren en aan te sluiten bij de regionale samenwerking IKS Zuid-Limburg (16 gemeenten). De uitvoering ervan is ondergebracht bij Huis voor de Sport Limburg. Dit moet zorgen voor een efficiëntere organisatie, continuïteit, een breder sportaanbod- over sub-regiogrenzen heen - voor inwoners met een beperking en aansluiting bij provinciale en bovenregionale samenwerkingspartners en beleid. Masterplan Schinveld 2.0 In 2025 is verder ingezet op de realisatie van het Masterplan 2.0 voor het centrum van Schinveld. Er zijn binnen de in het plan gedefinieerde deelgebieden 4 panden aangekocht. Voor de panden Pres. Rooseveltstraat. 5 en 7 zijn de voor de sloop benodigde onderzoeken uitgevoerd waarna de sloop (inmiddels nagenoeg afgerond) is gepland. Voor de eerste 2 deelgebieden (Beekstraat-Noord en Aan de Platz), waar de gemeente alle vastgoed reeds verworven had, is een Tender voorbereid om een projectontwikkelaar te selecteren die de nieuwbouw ook daadwerkelijk gaat realiseren. 29 Jaarrekening 2025 Verder is in 2025 vanuit de gemeenschap een projectgroep opgericht die een plan gaat maken voor de nieuwe gemeenschapsvoorziening. Deze projectgroep wordt hierbij ondersteund en begeleid door stichting VKKL; de gemeente faciliteert in deze. Verder heeft de afronding van het project Aanpak Ondermijning Beekstraat plaatsgevonden.
Ingezoomd op de doelstellingen is een groot deel van de aanpak voltooid danwel in uitvoering (zoals bijvoorbeeld brede veiligheidspreventie door risk factory). Uitvoering Participatiewet Halverwege 2025 heeft de gemeenteraad de opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren naar de uitvoering van de aan ISD Kompas opgedragen taken op het gebied van de participatiewet. De raad heeft daarbij expliciet gekozen om zowel de kwaliteit als de integraliteit van de uitvoering, én de uitvoeringskosten te laten onderzoeken door een extern, onafhankelijk adviesbureau. Het eerder uitgevoerde onderzoek door de Universiteit Maastricht (“Effectiviteit van een coöperatieve, integrale samenwerking als innovatief re-integratie-instrument”), heeft vastgesteld dat de onderzochte aanpakken van het Mensontwikkelbedrijf en de werkcoöperatie effectiever zijn dan de standaard, minder intensieve re-integratieroutes in de regio en in Nederland. Uit dat onderzoek bleek onder meer dat de coöperatieve aanpak, gebaseerd op zelfsturing en gedeelde verantwoordelijkheid tussen cliënt en werkge ver, in het algemeen effectiever is in de toeleiding naar werk dan intensieve trajecten waarbij cliënten eerst arbeidsfit worden gemaakt. De onderzoeksresultaten van deze coöperatieve aanpak zijn echter tot op heden niet officieel gepubliceerd.
Hierdoor kunnen deze resultaten geen onderdeel vormen van de lopende verkenning naar de uitvoeringskosten van ISD Kompas en de uitvoering van de Participatiewet. Het onafhankelijke onderzoek in opdracht van de raad richt zich daarom alleen op de hierboven benoemde aspecten. 2.4 Wat heeft het gekost? Sociale leefomgeving (bedragen x € 1.000) | Primitief | Bijgesteld | Rekening | Verschil lasten per taakveld: 4.2 onderwijshuisvesting | -1.359 | -1.398 | -860 | 539 4.3 onderwijsbeleid en leerlingenzaken | -1.995 | -2.244 | -2.270 | -26 5.1 sportbeleid en activering | -886 | -975 | -968 | 7 5.2 sportaccommodaties | -3.091 | -3.383 | -3.351 | 32 5.3 cultuurpresentatie, -presenatie, - participatie | -387 | -400 | -298 | 102 5.4 musea | -31 | -93 | -73 | 20 5.5 cultureel erfgoed | -40 | -132 | -89 | 43 5.6 media | -981 | -1.517 | -1.423 | 94 6.1 samenkracht en burgerparticipatie | -5.969 | -7.105 | -5.906 | 1.199 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | -601 | -621 | -486 | 135 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | -940 | -872 | -565 | 307 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | -43 | -44 | - | 44 6.3 inkomensregelingen | -12.538 | -12.576 | -12.842 | -266 6.4 wsw en beschut werk | -5.154 | -5.188 | -5.298 | -110 6.5 arbeidsparticipatie | -1.066 | -808 | -237 | 571 6.6 hulpdiddelen en diensten (WMO) | -1.158 | -1.140 | -1.299 | -159 6.711 huishoudelijke
hulp (WMO) | -5.184 | -5.932 | -5.935 | -3 6.712 begeleiding (WMO) | -1.580 | -1.572 | -1.714 | -142 6.713 dagbesteding (WMO) | -967 | -833 | -822 | 11 6.714 overige maatwerkarrangementen (WMO) | -82 | -131 | -207 | -76 6.751 jeugdhulp ambulant lokaal | -148 | -228 | -469 | -241 6.752 jeugdhulp ambulant regionaal | -7.729 | -8.719 | -9.056 | -337 6.753 jeugdhulp ambulant landelijk | -135 | -6 | -36 | -30 6.761 jeugdhulp met verblijf lokaal | -175 | -229 | -229 | -0 6.762 jeugdhulp met verblijf regionaal | -3.498 | -2.989 | -3.265 | -276 6.763 jeugdhulp met verblijf landelijk | -238 | -59 | -93 | -34 6.792 PGB jeugd | -276 | -363 | -423 | -60 6.811 beschermd wonen (WMO) | -452 | -450 | - | 450 6.812 maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) | -51 | -51 | -49 | 1 6.821 jeugdbescherming | -423 | -497 | -427 | 70 6.822 jeugdreclassering | -37 | -34 | -23 | 11 6.91 coördinatie en beleid WMO | -993 | -1.010 | -990 | 20 6.92 coördinatie en beleid Jeugd | -1.236 | -1.214 | -1.472 | -258 7.1 volksgezondheid | -2.862 | -2.982 | -2.891 | 91 totale lasten | -62.304 | -65.796 | -64.066 | 1.730 baten per taakveld: 4.2 onderwijshuisvesting | 165 | 185 | 185 | 0 4.3 onderwijsbeleid en leerlingenzaken | 623 | 767 | 779 | 13 5.1 sportbeleid en activering | 256 | 299 | 299 | - 5.2 sportaccommodaties | 354 | 1.163 | 1.894 | 731 5.3 cultuurpresentatie, -presenatie, - participatie | - | - | - 5.4
musea | - | - 5.5 cultureel erfgoed | - | - 5.6 media | 19 | 460 | 460 | 0 6.1 samenkracht en burgerparticipatie | 567 | 3.178 | 3.649 | 470 6.21 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen WMO | - 30 | Jaarrekening 2025 6.22 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd | 23 | 23 6.23 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Integraal | - 6.3 inkomensregelingen | 8.162 | 8.263 | 8.655 | 392 6.4 wsw en beschut werk | 28 | 28 6.5 arbeidsparticipatie | 725 | 730 | 730 | - 6.60 hulpdiddelen en diensten (WMO) | 21 | 21 | 21 | 0 6.711 huishoudelijke hulp (WMO) | 325 | 375 | 391 | 17 6.712 Begeleiding (WMO) | 11 | 11 6.713 dagbesteding (WMO) | - 6.714 overige maatwerkarrangementen (WMO) | - | - | - | - 6.751 jeugdhulp ambulant lokaal | - 6.752 jeugdhulp ambulant regionaal | 277 | 277 6.753 jeugdhulp ambulant landelijk | - 6.761 jeugdhulp met verblijf lokaal | - 6.762 jeugdhulp met verblijf regionaal | 148 | 148 6.763 jeugdhulp met verblijf landelijk | - 6.792 PGB jeugd | 21 | 21 6.811 beschermd wonen | - 6.812 maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) | - | - | - 6.821 jeugdbescherming | - 6.822 jeugdreclassering | - 6.91 coördinatie en beleid WMO | - 6.92 coördinatie en beleid Jeugd | 90 | 90 | 159 | 68 7.1 volksgezondheid | 216 | 228 | 299 | 72 totale baten | 11.523 | 15.758 | 18.029 | 2.272 Saldo van baten en lasten bestaand beleid | -50.781 | -50.038 | -46.037 | 4.002 Resultaatbestemming 0.10
Toevoeging reserves | -3.500 | -4.598 | -4.598 | - 0.10 Onttrekking reserves | 2.856 | 3.926 | 1.667 | -2.258 Saldo resultaatbestemming | -644 | -672 | -2.931 | -2.258 Resultaat programma | -51.425 | -50.711 | -48.967 | 1.743 31 | Jaarrekening 2025 32 Jaarrekening 2025 2.5 Het programma in beeld
33 Jaarrekening 2025 3. Programma 3 | Fysieke leefomgeving 3.1 Inleiding Wonen en herstructurering Beekdaelen is niet zomaar een plek, het is ons thuis. Een thuis is meer dan een dak boven ons hoofd. Het is een plek waar je jezelf kunt zijn en die moet passen bij de levensfase waarin jij je bevindt. Om dat waar te kunnen maken is het belangrijk dat ook in de toekomst in onze gemeente een breed en divers aanbod van woningen bestaat, dat aansluit op de wensen en behoeften van mensen die hier (willen) wonen. De bestaande en nieuwe uitdagingen in de regionale woningmarkt (op het gebied van herstructurering, nieuwbouw, leefbaarheid, duurzaamheid) vragen om een versterking van het organiserend vermogen (van woningcorporaties, marktpartijen en gemeenten) om projecten versneld tot uitvoering te brengen. Op basis van het woonbehoefteonderzoek (STEC), waar in januari 2025 een update voor is uitgevoerd en de gesloten woondeal willen wij ons inzetten voor meer tempo maken met het bouwen van woningen, die aansluiten bij de vraag | – kwalitatief en kwantitatief - van o.a. jongeren, gezinnen en ouderen. De Regionale en Lokale Woonvisies Beekdaelen 2023 | -2028 zijn in mei 2023 vastgesteld. De woonvisie is gericht op thema’s als leefbaarheid, bouwopgave, betaalbaarheid, wonen met zorg, duurzaamheid en urgente aandachtsgroepen.
De afgelopen jaren zijn grote herstructureringsprojecten gestart via de Regio Deal | en het Volkshuisvestingsfonds. Voor onze gemeente hebben wij in 2025 een regionale woon(zorg)visie opgesteld welke door de raad is vastgesteld op 11 maart 2025. Daarin komen ook alternatieve vormen van wonen aan de orde voor aandachtsgroepen, zoals geclus | terd wonen en wonen in (knarren)hofjes. Momenteel zijn wij regionaal doende met het opstellen van een uitvoeringsagenda Wonen, Welzijn & Zorg. Daarnaast is een aanvang gemaakt met de opzet van een Huisvestingsverordening, inclusief een urgentieregeling, in het kader van de aankomende Wet versterking regie volkshuisvesting. Deze wetswijziging zal naar verwachting per 1 juli 2026 of 1 januari 2027 in werking treden. De urgentieregeling is het minimale en wettelijke verplichte onderdeel van de Huisvestingsverordening. Hierin staan i.i.g. de wettelijke urgentiegroepen genoemd. Gezamenlijk zijn we regionaal in Parkstad verband hiermee aan de slag in h | et opgestelde bestuurlijk gremium Wonen, Welzijn en Zorg. Hierin | zijn gemeenten, corporaties, zorg | - en welzijnsorganisaties gezamenlijk vertegenwoordigd. De Woondeal is in maart 2023 ondertekend en gemeente Beekdaelen zet zich in voor de realisatie van 900 woningen als gemeentelijk aandeel in de regionale opgave. De thans vigerende woondeal loopt t/m 2031.
We maken in overleg met de woningcorporaties afspraken met o.a. als doel sociale en goedkope huurwoningen terecht te laten komen bij de inwoners voor wie die woningen bedoeld zijn. We geven de corporaties daarnaast meer ruimte om locaties te (her)ontwikkelen. De verruiming van de mogelijkheden voor de corporaties moet aansluiten bij de gemeentelijke ambities. In 2024 hebben we regionale prestatieafspraken 2024 | -2028 opgesteld alsmede de lokale meerjarige prestatieafspraken 2025-2028. Deze vormen ook de basis voor het opstellen van de jaarschijven prestatieafspraken t/m 2028. Hierin worden gezamenlijke doelen en uitgangspunten geformuleerd. Buitengebied en groenbeleid - natuur en landschap 34 | Jaarrekening 2025 35 Jaarrekening 2025 De gemeente Beekdaelen vormt letterlijk èn figuurlijk de groene verbinding tussen de stedelijke gebieden Parkstad Limburg en Westelijke Mijnstreek en het Heuvelland. Mede om een verbindingsfunctie te kunnen vervullen, heeft Beekdaelen er bewust voor gekoze n om zowel lid te zijn van Parkstad Limburg als onderdeel uit te maken van Stichting Samenwerking Zuid-Limburg. Beekdaelen heeft een karakteristiek landschap en in de gemeente is veel cultuurhistorisch en hoog gewaardeerd erfgoed aanwezig. Het landschap vormt de bron voor prettig wonen, leven en werken en vormt de basis voor agrarische en toeristisch – recreatieve bedrijven.
Beekdaelen herbergt een netwerk van vele fiets- en wandelpaden en ruiterroutes. Het op een duurzame wijze behouden en met elkaar verbinden van landschap, ondernemerschap en ecologische waarden, cultuurhistorisch waardevolle objecten en vergezichten, vormen een uitdaging en kans bij de verdere vormgeving en inrichting van het buitengebied. Daarbij bieden het Landschapskader Beekdaelen, onze strategische visie en de omgevingsvisie handvatten. In het behoud en ontwikkeling van landschappelijke kwaliteiten staat de gemeente niet alleen aan de lat. Daarom zetten wij vol in op samenwerking met tal van partijen: van agrariërs tot natuurbeschermers, van waterschap tot terreinbeherende organisaties en van particuliere grondeigenaren tot inwoners. Daarbij wordt voortdurend gestreefd naar een evenwichtige afweging van belangen. Initiatieven van inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties worden toegejuicht, waarbij elk idee in maatwerk dient te worden beoordeeld. Steeds meer maatschappelijke opgaven zullen moeten landen in het buitengebied. Denk hierbij aan de landelijke transitie opgaven op het gebied van natuur, water en klimaat en onderliggende doelen als stikstofreductie, instandhoudingsdoelen natuurkwaliteit, schoon oppervlakte- en grondwater en koolstofvastlegging. Hierbij gaat het dus niet alleen om doelen waarmee belangen in het landelijk gebied gediend worden.
Zeker waar het betreft de stikstofproblematiek, ligt in het landelijk gebied de sleutel voor de oplossing van stagnerende ontwikkelingen in het bebouwd gebied. Gezien de veelheid en diversiteit van belangen zijn een zorgvuldige en integrale afweging hiervan en heldere keuzes nodig. Een gebalanceerde ruimtelijke ordening is nodig om evenwicht te vinden tussen behoud van het open en groene karakter van het buitengebied, behoud en versterking van natuur- en landschapswaarden, behoud van de recreatieve aantrekkelijkheid van het landschap, een duurzame en gezonde bedrijfsvoering voor agrariërs, het voorkomen van leegstand van (agrarisch) vastgoed en invulling van maatschappelijke opgaven op het gebied van bijvoorbeeld water en energie. Ons hart voor het groene karakter van Beekdaelen zien we ook terug in de inrichting èn het behoud van het groene karakter van onze kernen. Wij stimuleren mensen om actief deel te nemen aan hun omgeving. Ruimte en mobiliteit Het areaal aan openbare wegen, fiets- en voetpaden is voor onze gemeente met een oppervlakte van 7,8 ha relatief groot. Dat vraagt, naast diverse extern ondergebrachte contracten, om een grote inzet van onze buitendienst. 36 Jaarrekening 2025 Ook in 2025 is weer gewerkt aan de uitvoering aan het vastgestelde Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte (IBOR). Hiermee wordt de kwaliteit van de buitenruimte integraal benaderd.
Hiermee voldoen wij aan de kwaliteitseisen voor de openbare ruimte, rekening houdend met de gebruiksmogelijkheden, beeldkwaliteit, veiligheid en verzorgingsgraad en daarmee de leefbaarheid van de wijken en dorpen. Daarbij steunen wij initiatieven vanuit de wijken en dorpen (eigen kracht) en we ondersteunen deze zoveel mogelijk. We vinden het belangrijk om daar waar mogelijk te stimuleren dat onze inwoners voor korte afstanden, zoals verkeersbewegingen binnen de bebouwde kom, de auto laten staan. We hanteren als uitgangspunt dat de doorstroming voor het verkeer goed moet zijn op de hoofdroutes. In de straten binnen de bebouwde kom zijn we in 2025 doorgegaan met snelheidsbeperking tot maximaal 30 km/u en door een passende inrichting de inwoners uitnodigen om vooral te gaan wandelen en fietsen. Dit maakt deel uit van het opgestelde uitvoeringsplan. Samen zorgen we ervoor dat onze straten, buurten en buitengebied veilig zijn en blijven. Dit doen we door met elkaar in gesprek te blijven over verkeersveiligheid en voortdurend op zoek te gaan naar duurzame oplossingen die bijdragen aan een leefbare en veilige woonomgeving. In dat kader hebben wij ook in 2025 aandacht gevraagd bij andere overheden voor de schadelijke gevolgen van vliegverkeer boven kernen in onze gemeente.
We hebben onze verzoeken richting landelijke overheid gecontinueerd om naar de toekomst toe rekening te houden en te bevorderen dat nieuwe ontwikkelingen niet tot voortzetting en zeker niet tot verdere aantasting van ons leefklimaat zullen leiden. Daarom is het vergroten van de operationaliteit van de AWACS-basis te Geilenkirchen ongewenst. Met betrekking tot compensatie van de AWACS-overlast blijven wij doorlopend bij het ministerie van defensie aandringen op het -op welke wijze dan ook- versterken van de leefbaarheid in onze kernen. Klimaatadaptatie en circulaire economie Klimaatverandering De klimaatverandering stelt nieuwe eisen aan het beheer van de openbare ruimte. Zo krijgen we vaker te maken met zeer intensieve regenbuien en langdurig droge periodes. Dit heeft invloed op het ontwerp en beheer van de openbare ruimte, waaronder riool- en watersysteem, de inrichting van wegen, gebouwen en groenvoorziening. In (boven)regionaal verband wordt samengewerkt aan het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (DPRA), waarin ambities zijn opgenomen om te zorgen dat Nederland in 2050 waterrobuust en klimaatbestendig is ingericht. Hierbij werken we aan een regionaal programma water en klimaatadaptatie. Met Waterschap Limburg blijven we samenwerken binnen de aanpak ‘Water in balans’. In Beekdaelen wordt gewerkt aan actualisatie van het Water- en Rioleringsprogramma 2024-2027.