Bijlage: Ruimtelijke onderbouwing, Evenwichtige Toedeling van Functies aan Locaties (ETFAL)
Tekst van het document
Onderhavig plan Ten aanzien van de voorliggende BOPA is er geen sprake van milieubelastende activiteiten waarvoor in het Bal noch in de bruidsschat van het TOP specifieke regels zijn opgenomen. 3.3 Geluid Bij het ontwikkelen van een ruimtelijk plan is het belangrijk rekening te houden met geluidbronnen en de mogelijke hinder of overlast daarvan voor mensen. De beoordeling van het aspect geluid vindt zijn grondslag in de Omgevingswet en in het Bkl . In deze subparagraaf wordt het aspect geluid door activiteiten behandeld. Het gaat dan om geluid afkomstig van beoogde activiteiten die in de nabijheid van bestaande woningen plaatsvinden en die mogelijk een belemmering vormen voor een goed woon- en leefklimaat ter plaatse van de woning en. Daarbij prevaleren de bestaande rechten van de aanwezige activiteiten boven de nieuwe ontwikkeling. Mocht er sprake zijn van overschrijding van normen vanwege de be oogde activiteiten op de be staande woonfunctie dan zal het plan voor de onderwijsfunctie moeten worden aangepast. Onderhavig plan Ter bepaling van de effecten van geluidbronnen op de beoogde nieuwe functies en omgekeerd is door Spider Monkey Consultancy een akoestisch onderzoek (separate bijlage 2) uitgevoerd. De resultaten van het akoestisch onderzoek zijn in het navolgende beschreven.
Geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen Het toelaten van een geluidgevoelig gebouw in een geluidaandachtsgebied vereist dat in een omgevingsplan rekening wordt gehouden met het geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen en dat het plan erin voorziet dat het geluid aanvaardbaar is. Indien de locatie is Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 26 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d gelegen binnen het geluidaandachtsgebied van een of meer geluidbronnen, wordt het geluid ervan vastgesteld en getoetst aan de standaardwaarden. Als een standaardwaarde wordt overschreden, dient de aanvaardbaarheid van het gecumuleerde geluid op de gevel te worden beoordeeld. De gemeentewegen hebben een verkeersintensiteit lager dan of gelijk aan 1.000 verkeersbewegingen per etmaal en behoeven, gelet op artikel 5.78 lid 1 onder c, geen toetsing aan waarden. De locatie ligt niet in een geluidaandachtsgebied van andere wegen, spoorwegen of industrieterreinen. Dit onderdeel behoeft derhalve geen beschouwing. Geluid door activiteiten Met het toelaten van een geluidgevoelig gebouw dient er sprake te zijn van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties.
Het geluid door activiteiten/functies op de gevel van het geluidgevoelig gebouw dient aanvaardbaar te zijn en tegelijkertijd mogen aanwezige bedrijfsfuncties niet ingeperkt worden door het toelaten van een nieuw geluidgevoelig gebouw. Gebiedsfunctie, gebiedstype van de omgeving Het afwegingskader is afgestemd op de gebiedsfunctie van de omgeving. Op basis van de inventarisatie van functies/activiteiten in de omgeving wordt ‘Gemengd gebied’ van toepassing geacht. Impact van de omgeving op het plan en impact van het plan op de omgeving In de gevolgde methodiek wordt onder stap 1 beoordeeld of er voldoende afstand is tussen enerzijds activiteiten, (bedrijfs -)functies en anderzijds geluidgevoelige gebouwen en/of functies . Uit de beoordeling van de impact van de omgeving op het plan volgt dat in de gevolgde methodiek er geen toetsafstand is opgenomen voor een speeltuin, zodat hiervoor de feitelijke geluidssituatie dient te worden onderzocht. Het geluid door het gebruik van het voetbalveld is op de gevels van het IKC is, gelet op de analyse van de bronsituering en gebruikstijden onder paragraaf 3.2, niet beschouwd. Voor de impact van het plan op de omgeving geldt dat het vlak voor de onderwijsfunctie op voldoende afstand ligt van burgerwoningen, maar dat de methodiek niet voorziet in een richtafstand geluid voor spelende kinderen.
Het parkeren op de natuurinclusieve parkeervoorziening voldoet aan de richtafstand geluid, maar het wordt relevant geacht dit nader te onderzoeken. Resumé: voor drie activiteiten: speeltuin, spelende kinderen op het plein van het IKC en het parkeren op de natuurinclusieve voorziening is de feitelijke geluidsituatie beschouwd. Feitelijke geluidssituatie De feitelijke geluidssituatie van het gebruik van de speeltuin, spelende kinderen op het plein van het IKC en parkeren op de natuurinclusieve parkeervoorziening is onderzocht met een modelberekening volgens bijlage IVh van de Omgevingsregeling. Hierbij is gebruik gemaakt van het softwarepakket Geomilieu. Het geluid door de speeltuin, het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT op de gevel van het IKC waar vertrekken voor kinderopvang aan grenzen, is niet hoger dan de streefwaarde van 50 dB(A). Het maximale geluidniveau LAmax (piekgeluiden) is hoger dan de streefwaarde van 70 dB(A). Uitgaande van een geluidwering van de gevel van tenminste 20 dB (nieuwbouweis), is het maximale geluidniveau binnen niet hoger dan 55 dB(A); hetgeen als maximaal acceptabel wordt beschouwd. Bij toepassing van een warmteterugwinning, een WTW -installatie, zijn er geen gevelopeningen voor ventilatie en zal de geluidwering circa 25 dB bedragen. Het maximale geluidniveau LAmax, piekgeluid is dan binnen niet hoger dan 50 dB(A).
Gelet op het vorenstaande wordt het geluid door de speeltuin aanvaardbaar geacht. Het geluid door spelende kinderen op het plein van het IKC, het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT is op de gevels van woningen niet hoger dan de streefwaarde van 50 dB(A). Het maximale geluidniveau LAmax (piekgeluiden) is op één gevel van een woning, Kerkstraat 53, hoger dan streefwaarde van 70 dB(A) van stap 2 Bedrijven en milieuzonering. Deze waarde kan optreden door het schreeuwen van een kind van 2 – 4 jaar indien deze zich dicht bij de perceelsgrens bevindt; dit zal slechts incidenteel plaat svinden. Bij een kind van 5 – 12 jaar zal de Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 27 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d waarde 69 dB(A) bedragen; dit is niet hoger dan de waarde van 70 dB(A). Dit wordt in de dag gemotiveerd aanvaardbaar geacht. Op de gevels van alle andere woningen wordt wel aan de streefwaarde van 70 dB(A) voldaan. In de avond en nacht zijn er geen spelende kinderen op het plein. Het geluid door parkeren op de natuurinclusieve parkeervoorziening, het langtijdgemiddelde beoordelingsniveau LAr,LT is op de gevels van woningen niet hoger dan de streefwaarde van 50 dB(A) en 45 dB(A) voor de dag, respectievelijk de avond.
Het maximale geluidniveau LAmax (piekgeluiden) is op de gevels van woningen niet hoger dan de streefwaarde van 70 dB(A) en 65 dB(A) voor de dag, respectievelijk de avond. In de nacht wordt er niet geparkeerd. Indirecte akoestische effecten van veranderend verkeer Het geluid door het veranderend verkeer bedraagt ten hoogste 32 dB(A) etmaalwaarde bij de woning Kerkstraat 18-20; het is niet hoger dan de streefwaarde van 50 dB(A). Eindconclusie Met het plan is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 3.4 Kwaliteit van de buitenlucht De regelgeving rondom de luchtkwaliteitseisen is opgenomen in paragraaf 5.1.4.1 Bkl. De overheid beoordeelt vanuit de Omgevingswet vooral de luchtkwaliteit van aandachtsgebieden. Aandachtsgebieden zijn locaties met hogere concentraties stikstofdioxide (NO 2) of fijnstof ( PM10). Deze aandachtsgebieden zijn aangewezen in artikel 5.51 lid 2 en 3 Bkl. De gemeente Beekdaelen valt niet onder deze aandachtsgebieden. Omgevingswaarden Bkl In artikel 2.4 Bkl staan de omgevingswaarden voor stikstofdioxide. Hiervoor gelden de volgende ten hoogste toelaatbare concentraties: - 200 μg/m ³ uurgemiddelde, dat ten hoogste achttienmaal per kalenderjaar wordt overschreden; en - 40 μg/m³ als kalenderjaargemiddelde. In artikel 2.5 Bkl staan de omgevingswaarden voor stikstofdioxide.
Voor PM 10 gelden de volgende ten hoogste toelaatbare concentraties: - 50 μg/m³ als 24 -uurgemiddelde, dat ten hoogste 35 maal per kalenderjaar wordt overschreden; en - 40 μg/m³ als kalenderjaargemiddelde. Blootstellingscriterium Het bevoegd gezag toetst en monitort de luchtkwaliteit op plaatsen waar representatieve blootstelling is. Alleen als de blootstelling voldoende lang of 'significant' is, moet het bevoegd gezag de omgevingswaarden voor stikstofdioxide en fijnstof toetsen. Die omgevingswaarden zijn er om de gezondheid van mensen te beschermen op plaatsen waar zij verblijven. Dit uitgangspunt heet ook wel het ‘blootstellingscriterium’. Bij de blootstellingsduur gaat het om de gemiddelde verblijftijden van personen op een plek. Daarin is geen onderscheid naar hooggevoelige groepen zoals kinderen, zieken of ouderen of het type verblijf. Het bevoegd gezag toetst niet als de blootstellingsduur kort is vergeleken met de middelingstijd van de omgevingswaarde. Dan is er geen significante blootstelling. Deze middelingstijd hangt af van de omgevingswaarde waarvoor een toets nodig is. Uitgaande van de omgevingswaarden vanuit het Bkl is voor stikstofdioxide (NO 2) de jaargemiddelde norm bepalend. De middelingstijd voor NO2 is daarom vrijwel altijd een jaar. Voor fijnstof (PM 10) is de daggemiddelde norm bepalend.
De vraag is dus of de beoogde gebruiksduur in verhouding tot e en jaar respectievelijk een dag significant is. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 28 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Als voorbeeld van ‘significant ten opzichte van een jaar’ kan gedacht worden aan: - woningen, andere voor wonen bestemde gebouwen en woonboten; - kinderopvang; - basisscholen en scholen voor middelbaar en hoger onderwijs; - verzorgings- en bejaardentehuizen; - revalidatie-instellingen; - gebouwen waar personen langdurig verblijven (met uitzondering van werkplekken of kantoorgebouwen). Denk bijvoorbeeld aan gevangenissen en asielzoekerscentra. Als voorbeeld van ‘significant ten opzichte van een dag’ kan gedacht worden aan: - tuinen bij woningen en bij andere voor wonen bestemde gebouwen; - recreatiewoningen en campings; - sport- en recreatieterreinen zoals buitenzwembaden, speelplaatsen, speelweiden en speeltuinen, parken en pretparken; - havens voor recreatievaartuigen; - badinrichtingen in oppervlaktewater. Omdat kinderopvangvoorzieningen en basisscholen significant ten opzichte van een jaar worden geacht dient getoetst te worden aan de omgevingswaarden.
NIBM: in hoeverre verslechtert de nieuwe activiteit de luchtkwaliteit Toetsen aan de omgevingswaarden voor luchtkwaliteit is volgens artikel 5.53 Bkl niet nodig als een project of activiteit weinig bijdraagt aan luchtverontreiniging (‘niet in betekenende mate’ ofwel NIBM). Concreet betekent dit dat indien het toelaten van activiteiten leidt tot een verhoging van de kalenderjaargemiddelde concentratie in de buitenlucht van zowel stikstofdioxide als PM 10 van 1,2 μg/m³ of minder (tenzij het gaat om een veehouderij). In artikel 5.54 Bkl zijn de standaardgevallen NIBM aangewezen. Onderhavig plan Het bovenstaande in ogenschouw nemende kan voor het te realiseren IKC het volgende worden aangegeven. Bestaande situatie: actuele luchtkwaliteit in de projectlocatie De actuele luchtkwaliteit op en rond de projectlocatie is raadpleegbaar in de Atlas Leefomgeving. Uit de Atlas Leefomgeving volgt dat de concentraties luchtverontreinigende stoffen stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM 10) in de directe omgeving van de projectlocatie lager liggen dan de grenswaarden die voor deze stoffen zijn vastgesteld (voor NO2 μg/m³, ‘Goed’, Atlas Leefomgeving d.d. 09.04.2026) en voor PM10 μg/m³ (‘Goed’, Atlas Leefomgeving d.d. 09.04.2026) . Deze concentraties liggen (ver) beneden de aangegeven grenswaarden.
NIBM: nieuwe activiteit In artikel 5.54 Bkl zijn de categorieën van gevallen opgenomen die ‘niet in betekenende mate’ bijdragen aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Deze categorieën van gevallen hebben overwegend te maken met woningen of een combinatie van functies met woningen. Zo is in het artikel 5.54 Bkl vastgelegd dat het ‘omslagpunt’ voor wat betreft de verslechtering van de luchtkwaliteit ligt bij de realisering van 1.500 woningen bij één ontsluitingsweg. Een kinderopvangvoorziening, basisschool en andere maatschappelijke functies behoren niet tot deze categorieën. Om deze ontwikkeling aan de normen te kunnen toetsen wordt gebruik gemaakt van de NIBM -tool (IPLO, versie 2026). Daarbij dient het realisatiejaar te worden ingevuld alsmede de toename van verkeersbewegingen als gevolg van de nieuwe ontwikkeling. In de NIBM -tool wordt gerekend met een weekdaggemiddelde, dat wil zeggen dat vijfdaags gebruik (5 dagen in een werkweek) moet worden omgerekend naar zevendaags gebruik; zo ontstaat het weekdaggemiddelde. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 29 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Vervolgens dient het aantal verkeersbewegingen te worden bepaald. Het gaat dan om: - verkeersbewegingen brengen/halen kinderen; - verkeersbewegingen basisschool; - verkeersbewegingen kinderopvangvoorzieningen.
Voor het bepalen van de verkeersgeneratie is gebruik gemaakt van het verkeersonderzoek dat voor deze ontwikkeling is uitgevoerd (separate bijlage 1). Brengen/halen kinderen Er zijn geen kencijfers opgenomen in de CROW -parkeernormen ten aanzien van de verkeersgeneratie van een basisschool. De verkeersgeneratie is namelijk sterk afhankelijk van lokale factoren. Om de verkeersgeneratie van het IKC Merkelbeek te bepalen wordt gebruik gemaakt van de parkeerbehoefte op basis van de parkeernormen van de gemeente Beekdaelen. Ten behoeve van het halen en brengen van de leerlingen is in de verkeersstudie rekening gehouden met een parkeerbehoefte van 30 parkeerplekken (15 plekken voor de onderbouw en 15 plekken voor de bovenbouw). Het uitgangspunt is dat een parkeerplek door meerdere ouders wordt gebruikt. Voor de onderbouw wordt de parkeerplaats door 2 ouders gebruikt en in de bovenbouw door 4 ouders. Iedere bezetting per parkeerplek leidt tot 4 verkeersbewegingen per etmaal. Dit leidt tot een totale dagelijkse verkeersgeneratie als gevolg van het halen en brengen van leerlingen van 360 verkeersbewegingen per etmaal. Personeel basisschool Het aantal verkeersbewegingen van het basisschoolpersoneel is eveneens bepaald op basis van de parkeerbehoefte. Op basis van de parkeernormen van de gemeente Beekdaelen geldt een parkeerbehoefte van 7 parkeerplekken ten behoeve van het personeel.
Iedere parkeerplek wordt doordeweeks dagelijks éénmalig bezet. Dit betekent dat per parkeerplek twee verkeersbewegingen per etmaal worden gemaakt (één aankomende beweging in de ochtend en één vertrekkende beweging in de middag). De verkeersgeneratie van het personeel bedraagt derhalve (7 parkeerplekken * 2=) 14 bewegingen per etmaal. Kinderdagverblijf Voor een kinderdagverblijf geldt volgens de CROW -systematiek een gemiddelde verkeersgeneratie van 35,7 verkeersbewegingen per werkdag per 100 m² bvo. Het uitgangspunt voor de functie kinderdagverblijf is 530 m² bvo en dit betekent (5,3 x 35,7=) 190 verkeersbewegingen per werkdag. De totale verkeersgeneratie van het te realiseren Integraal Kind Centrum bedraagt 574 verkeersbewegingen per etmaal. Omgerekend naar een werkdaggemiddelde is dit (574 * 5/7) = 410 verkeersbewegingen. Als worst case scenario wordt geen rekening gehouden met vakanties en feestdagen. Daarnaast wordt rekening gehouden met een ruime marge van 5% voor het vrachtverkeer (leveranciers).
Invoering van de genoemde gegevens in de NIBM -tool met realisatiejaar 2027 leidt tot het volgende resultaat: Bron: NIBM-tool 2025 Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 30 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Geconcludeerd kan worden dat het plan ‘niet in betekenende mate’ bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit en dat daarmee kan worden vastgesteld dat het aspect luchtkwaliteit geen belemmering vormt bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties ten aanzien van dit plan. Spuitzones Op agrarisch bestemde grond, waarop gewassen mogen worden geteeld, kunnen gewasbeschermings- en bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. Deze zorgen ervoor dat planten, groente of fruit beschermd worden tegen schimmels, insecten en andere plagen. Door de wind kunnen deze middelen in de omgeving worden verspreid. Dit heet drift. Drift van gewasbeschermingsmiddelen kan tot gezondheidsproblemen leiden. Er zijn geen wettelijke bepalingen in de wet opgenomen ten aanzien van dit onderwerp. In de jurisprudentie die zich over dit onderwerp heeft ontwikkeld, wordt als vuistregel een afstand (ook wel ‘spuitzone’ genoemd) van 50 meter tussen de agrarische grond en gevoelige functies, zoals woningen, aangehouden (modelberekeningen van TNO vormden hiervoor de basis). Deze in de praktijk gebruikte afstand is indicatief.
Dat wil zeggen dat er van deze richtafstand van 50 meter kan worden afgeweken, mits deze afwijking goede wordt onderbouwd. Onderhavig plan In voorbereiding op het onderhavige plan is een locatiespecifiek onderzoek (separate bijlage 3) door Adromi Groep B.V. opgesteld. De conclusies van dit onderzoek zijn in het navolgende weergegeven. Conclusies Uit het onderzoek blijkt dat het niet noodzakelijk is om in planologische context extra driftreducerende voorzorgmaatregelen te nemen omdat anders sprake zou zijn van onvoldoende bescherming van de volksgezondheid. Immers: 1. Het Unierecht biedt een uitputtend en omvattend kader voor de toelating, herbeoordeling en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in Europa. Niet alleen is het Europese recht op dit vlak het strengste regelkader voor gewasbeschermingsmiddelen in de wereld, maar ook worden stoffen in gewasbeschermingsmiddelen strenger beoordeeld dan ieder andere stof of diergeneesmiddel dat op de Europese markt wordt toegelaten. Enkel medicijnen worden nog strenger beoordeeld; 2. Er zijn geen aanwijzingen dat deze regelgeving in Nederland of in de rest van de Unie tekortschiet. Er blijkt immers niet van nadelige gezondheidseffecten door blootstelling aan gewasbeschermingmiddelen; 3.
Echter omdat gezondheidseffecten nooit volledig kunnen worden uitgesloten, dient rees op grond van het Unierecht invulling te worden gegeven aan het voorzorgbeginsel. Dit mag volgens het Unierecht door het aanhouden van een bepaalde onderlinge afstand of door het nemen van technische maatregelen . Nederland heeft deze Europese verplichting geïmplementeerd via een technische (bron)maatregel, namelijk door minimaal 75% driftreductie verplicht te stellen voor spuitapparatuur (ten opzichte van 0% of 50% driftreductie). Nederland heeft niet gekozen voor een overdrachtsmaatregel in de vorm van extra afstand. Het geldende wettelijke stelsel voorziet dus al in bescherming van de volksgezondheid middels een hoge veiligheidsstandaard die enerzijds betekent dat middelen herbeoordeeld worden bij voortschrijdend inzicht en anderzijds uit voorzorg extra driftreductie moet worden toegepast. Blijkens een uitspraak van het Europese Hof van Justitie dient bij de risicobeoordeling van gewasbeschermingsmiddelen een open gezondheidsnorm te worden gehanteerd, zodat voortdurend nieuwe wetenschappelijke inzichten in de beoordeling en herbeoordeling moeten worden betrokken.
Om die reden wordt op dit moment door EFSA en Ctgb nader onderzoek Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 31 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d uitgevoerd naar onder meer de mogelijke effecten van chronische blootstelling en aspecten zoals cumulatie, synergisme, antagonisme en additie. Een en ander heeft ook geleid tot uitspraken van de civiele rechter, welke erop neer zouden komen dat instanties als EFSA en Ctgb op dit moment nog onvoldoende invulling hebben gegeven aan waar het Unierecht hen toe verplicht. Dit kan hoogstens als een tijdelijke situatie worden beschouwd. Aangezien er in de context van planologische besluitvorming sowieso van dient te worden uitgegaan dat de wet wordt nageleefd, zijn deze civiele uitspraken niet relevant voor onderhavige context. Proportionaliteit en effectiviteit Via het Unierecht zijn voldoende voorzorgen ingebouwd in het toelatings - en herbeoordelingskader om te voorkomen dat gezondheidsrisico’s worden onderschat. Indien onverhoopt zou blijken van meer of andere nadelige gezondheidseffecten, dan verplicht het Unierecht om in te grijpen.
Met andere woorden: indien onverhoopt toch zou blijken van nadelige gezondheidseffecten (van een specifiek middel of bepaalde combinaties), dan kan die situatie heel proportioneel met niet - planologische besluitvorming worden geremedieerd door het verbieden van middelen. De extra driftreductie waar Nederland voor gekozen heeft, vormt hierbij een proportionele niet - planologische invulling van het voorzorgbeginsel. Het nemen van een bronmaatregel, namelijk voorkomen dat stoffen in de lucht terecht komen welke een gezondheidsrisico insluiten, is vele malen effectiever dan dat gekozen wordt voor een overdrachtsmaatregel in de vorm van afstand, wat ongetwijfeld ook de reden is dat in Nederland gekozen is voor extra driftreductie in plaats van afstandseisen. Daargelaten de vraag of het hierbij gaat om blootstellingshoeveelheden die relevant kunnen zijn voor de gezondheid, geldt hierbij ook dat het aanhouden van een bepaalde afstand ook weinig effectief is als het gaat om dampen en aerosolen. Door het toelaten van steeds veiliger middelen en uitfasering van minder veilige middelen en door toepassing van extra driftreductie op de spuitmachine zal daarentegen niet alleen het risico op verspreiding van druppeldrift kleiner zijn, maar zal ook minder damp - en aerosoldrift ontstaan.
Grote druppels dampen immers minder snel uit en doordat minder druppeldrift buiten het gewas terecht kan komen, zal eventuele damp - en aerosoldrift ook op grotere afstand tot de omgeving ontstaan. Gelet op het geldende wettelijke stelsel dat verplicht om voortschrijdend inzicht voortdurend te incorporeren in het toelaten en herbeoordelen van middelen is de kans dat onverhoopt toch gezondheidseffecten zouden optreden zo gering mogelijk gemaakt. Mede doordat ook het voorzorgbeginsel is geïntegreerd in de geldende regelgeving worden resterende risico’s op nadelige gezondheidseffecten als gevolg van dit wettelijke stelsel politiek acceptabel geacht. Planologische voorzorg Zoals aangegeven is een planologisch besluit niet bedoeld om te compenseren voor niet -naleving van wettelijke voorschriften. Dit alleen al omdat dan niet duidelijk is in welke mate gecompenseerd zou moeten worden voor niet -naleving (er is altijd nog wel een scenario te bedenken waarin de wet nog ernstiger wordt overtreden etc.). En sowieso geldt dat EFSA en Ctgb hebben bevestigd dat zij de laatste wetenschappelijke inzichten incorporeren in hun toelatingen en herbeoordelingen – dus te doen waar het Unierecht toe verplicht.
Er is geen aanleiding om in planologische context een dubbele invulling te geven aan het voorzorgbeginsel door het aanhouden van extra afstand nu Nederland heeft gekozen om via extra driftreductie invulling te geven aan het voorzorgbeginsel en ook bij toepassing van Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 32 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d gewasbeschermingsmiddelen voorzorgen dienen te worden getroffen dat deze niet buiten het doelgewas terecht komen. De geldende milieuregelgeving op basis van het Unierecht dus voldoende bescherming van de gezondheid, inclusief de invulling van het voorzorgbeginsel die al dient plaats te vinden. Gelet hierop is het niet noodzakelijk om in planologische context voorzorgmaatregelen te nemen in de vorm van extra onderlinge afstand of afscherming. Uitfasering van middelen op basis van voortschrijdende ontwikkelingen en nieuwe wetenschappelijke inzichten is meer effectief en proportioneel. Gelet op een en ander bestaat er in planologische context hoogstens aanleiding om rekening te houden met voorzorgen die te maken hebben met voorstelbare onbedoelde gebeurtenissen die, ook al zijn deze formeel in strijd met regelgeving, in de praktijk ook niet volledig kunnen worden uitgesloten.
Concreet kan hierbij worden gedacht aan menselijke vergissingen bij het aanlengen van gewasbeschermingsmiddelen, waardoor met een te grote hoeveelheid werkzame stof wordt gespoten, dan wel aan stuur - en bedieningsfouten bij het hanteren van de spuitapparatuur, waardoor er toch op buurpercelen gespoten wordt. Verder kan worden gedacht aan een onverwachte windvlaag waardoor spuitdruppels over een groter gebied verspreid worden dan bij toegelaten windsnelheden het geval kan zijn. In lijn met dit additionele planologische voorzorgbeginsel kan ook in deze situatie worden voorzien in maatregelen waarmee het driftblootstellingsrisico zo klein mogelijk wordt gemaakt / gehouden. Hierbij dienen de maximale planologische mogelijkheden als uitgangspunt te worden genomen. Voorzorgmaatregelen Bovenwettelijke driftreductie De gemeente is overeengekomen met de eigenaren/gebruikers van de betreffende agrarische gronden dat op het noordelijke gedeelte van deze gronden, voor zover gelegen binnen 50 meter, enkel spuitmachines zullen worden gebruikt welke minimaal 80% driftreductie bieden. Gebouw als afscherming / extra afstand Het gebouw van het IKC zal aan de zijde van de agrarische gronden worden gerealiseerd. Hiermee zal het gebouw afscherming en extra afstand bieden tot aan het beoogde buitenterrein met speelfunctie.
De minimale afstand tot het buitenterrein zal hierdoor circa 35 meter bedragen. Maatregelen aan gebouw Het gebouw zal binnen een afstand van 8 meter tot aan de agrarische gronden geen te openen ramen krijgen, enkel reguliere toegangen die normaal gesloten zijn. Hiermee wordt voorkomen dat druppeldrift in gebouw terecht zou kunnen komen. Verder zal de inlaat van de luchtverversingsinstallaties op zo groot mogelijke afstand tot de agrarische gronden worden gesitueerd en worden voorzien van een fijnstoffilter (filterklasse F7 of vergelijkbaar). Afscherming Om de luchtstroom over en/of om het gebouw af te remmen en zo tegen te gaan dat drift met de lucht wordt meegevoerd naar de andere zijde, wordt voorzien in een groene afscherming op de grens met de agrarische gronden. Deze afscherming zal worden vormgegeven als grondwal met daarop vegetatie. - Hoogte Voor het actuele grondgebruik voor eenjarige teelten zoals akkerbouw kan worden volstaan met een afscherming met een hoogte van 1,5 tot 2 meter hoogte (uitgaande van spuithoogtes van 0,5 tot 1,5 meter en een overhoogte van 0,5 meter – nodig om te voorkomen dat drift over de haag heen waait).
Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 33 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Alleen op het moment dat teeltomschakeling plaatsvindt naar een opgaande teelt met hogere spuithoogten zoals boomgaarden zal een hogere haag nodig zijn. Concreet zal bij gewassen die op - en zijwaarts gespoten kunnen worden rekening moeten worden gehouden met een overhoogte van 1 meter. Uitgaande van een spuithoogte van 3 meter in een boomgaardscenario, zal een afscherming dus 4 meter hoog moeten zijn. Aangezien de afscherming zal worden vormgegeven als een grondwal, kan de vereiste afschermingshoogte worden bereikt door de gecombineerde hoogte van de grondwal en de vegetatie. Echter hierbij is wel van belang dat er op de grondwal altijd vegetatie wordt aangebracht met een hoogte van minimaal 0,5 meter om te voorkomen dat wind en druppeldrift over de wal heen zou waaien. - Positie en dichtheid Er kan in de gegeven situatie worden gekozen om de grondwal met afscherming direct langs de agrarische gronden aan te planten, zodat druppeldrift zo dicht mogelijk bij de bron uit de lucht kan worden gevangen. Er moet hierbij worden gestreefd naar een bladdichtheid van rond de 90%, opnieuw om te voorkomen dat wind over de haag heen slaat en druppels meevoert.
- Overlengte Er moet worden voorzien van een overlengte van minimaal 2 -3 meter om te voorkomen dat eventuele drift om de afscherming heen zou waaien. Dit is met name het geval aan de zuidzijde, aangezien de agrarische gronden aan de noordzijde doodlopen. Mede door de breedte van de afscherming van 5 meter is voldoende geborgd dat druppeldrift niet om een afscherming heen zou kunnen verspreiden. - Bladhoudendheid Uitgaande van fruitboomgaarden in de maximale planologische situatie dient verder rekening te worden gehouden met gewasbehandelingen buiten het volbladseizoen, dus op momenten dat het te behandelen gewas zelf weinig interne afschermende werking zal hebben. Het gaat hierbij alleen om enkele behandelingen tegen schimmel, waarbij middelen worden gebruikt die een beperkt humaan risico kennen. Verder geldt dat de factor uitdamping vanwege de lagere temperaturen buiten het volbladseizoen ook lager zal zijn. Om die reden zou kunnen worden gekozen voor afscherming met niet bladverliezende soorten, maar strikt noodzakelijk is dat niet. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 34 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Overzicht voorzorgmaatregelen Tijdelijke maatregelen Het is in principe niet noodzakelijk om tijdelijke maatregelen te nemen.
Immers de afschermende haag kan direct worden aangeplant, zodat deze reeds voldoende hoogte en dichtheid zal hebben voor de bestaande teelten op het moment dat het IKC is voltooid en in gebruik zal worden genomen. In geval van teeltomschakeling naar hogere teelten zal de haag ook snel de vereiste extra hoogte kunnen bieden, vanwege de omstandigheid dat de haag dan al goed geworteld is en een nieuw aangeplante boomgaard nog niet, waarbij fruitbomen dus minder snel op hoogte zullen zijn dan de afscherming. Mocht de haag toch niet op tijd de benodigde dichtheid en hoogte hebben bereikt, dan kan gekozen worden voor tijdelijke afscherming door het plaatsen van Suzuki gaas totdat de haag volgroeid is. Hier kan ook voor worden gekozen op het moment dat de haag door omwaaien of sterfte op enig moment in de toekomst onvoldoende afscherming zou bieden. Conclusie Door de beschreven maatregelen kan de blootstelling aan drift en daarmee het risico op nadelige gezondheidseffecten zo klein mogelijk worden gemaakt. Hiermee wordt invulling gegeven aan het additionele planologische voorzorgbeginsel en kan invulling worden gegeven aan paragraaf 1.1 van de rapportage, waarbij overeenkomstig het bepaalde van de Omgevingswet voldoende aandacht is gegeven aan het belang van de bescherming van de gezondheid.
Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 35 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d 3.5 Bodemkwaliteit Voorafgaand aan het volgen van een ruimtelijke procedure dient te worden nagegaan of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het huidige of toekomstige gebruik. Het belangrijkste uitgangspunt hierbij is dat eventueel aanwezige bodemverontreinigingen geen onaanvaardbare risico’s opleveren voor de gebruikers van de bodem en dat de bodemkwaliteit niet verslechtert door grondverzet. Ter bescherming van de gezondheid zijn in het Bkl instructieregels voor de bodemkwaliteit opgenomen. Deze inhoud van deze regels is via het Aanvullingsbesluit bodem Omgevingswet opgenomen in paragraaf 5.1.4.5 Bkl. Het Aanvullingsbesluit bepaalt daarbij voor welke activiteiten kan worden volstaan met een melding. Er worden drie basisvormen onderscheiden: landbouw/natuur, wonen en industrie. De kaders zijn gebaseerd op de risicogrenswaarden die voor de betreffende situaties zijn afgeleid. De gemeente stelt als bevoegd gezag de waarde voor de toelaatbare kwaliteit van de bodem vast. Deze waarde mag niet hoger zijn dan het blootstellingsniveau van het maximaal toelaatbaar risico voor de mens. Dit is opgenomen in bijlage Vb van het Bkl. Deze toelaatbare kwaliteit is een voorwaarde voor bouwen op verontreinigde bodem en is geen omgevingswaarde.
Onderhavig plan Ter voorbereiding op de realisatie van het plan is door Geonius Milieu B.V. een historisch bodemonderzoek ( separate bijlage 4) (P.M.) uitgevoerd ter plaatse van de projectlocatie. De resultaten van het onderzoek zijn in het navolgende beschreven. 3.6 Externe veiligheid Externe veiligheid gaat over het beheersen van de risico's voor de omgeving als gevolg van gebruik en opslag van gevaarlijke stoffen bij bedrijven, het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg, het water, het spoor en door buisleidingen. De risicobenadering externe veiligheid kent twee begrippen om het risiconiveau van transport en aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in relatie tot de omgeving aan te geven. Deze begrippen zijn het plaatsgebonden risico (PR) en de Aandachtsgebieden. Plaatsgebonden risico Het PR is de kans per jaar dat een persoon, die zich continu en onbeschermd op een bepaalde plaats in de omgeving van een transportroute of inrichting bevindt, overlijdt door een ongeval met het transport van gevaarlijke stoffen op die route of binnen die inrichting. Plaatsen met een gelijk risico kunnen door zogenaamde risicocontouren op een kaart worden weergegeven. Bij het vaststellen van het omgevingsplan moeten gemeenten voldoen aan regels over externe veiligheid. Enerzijds moeten ze in het omgevingsplan een grenswaarde in acht nemen voor het plaatsgebonden risico.
Dit speelt bij het toelaten van milieubelastende activiteiten en bij het toedelen van locaties voor kwetsbare gebouwen en locaties en zeer kwetsbare gebouwen. Daarnaast moeten gemeenten in het omgevingsplan voor beperkt kwetsbare gebouwen en locaties rekening houden met de standaardwaarde voor het plaatsgebonden risico. Anderzijds gelden er aandachtsgebieden voor bepaalde activiteiten met gevaarlijke stoffen. Groepsrisico Het groepsrisico drukt de kans per jaar uit dat een groep mensen (minimaal 10) overlijdt als direct gevolg van een ongeval met gevaarlijke stoffen. Het GR is daarmee een maat voor de maatschappelijke ontwrichting bij een calamiteit. Het GR wordt bepaald binnen het invloedsgebied van een risicovolle activiteit. Dit invloedsgebied wordt begrensd door de 1% letaliteitsgrens (tenzij anders bepaald): de afstand waarop niet meer dan 1% van de blootgestelde mensen in de omgeving komt te overlijden bij een calamiteit met gevaarlijke stoffen. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 36 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Aandachtsgebieden In de externe veiligheid worden drie aandachtsgebieden onderscheiden: brandaandachtsgebieden, explosieaandachtsgebieden en gifwolkaandachtsgebieden. Binnen een aandachtsgebied moet de gemeente rekening houden met het groepsrisico.
Ook gaat het om het afwegen van beschermende maatregelen voor mensen die in dat gebied wonen, werken of recreëren. De aandachtsgebieden gelden zodra de activiteit wordt verricht. Het bevoegd gezag kan in een omgevingsplan een locatie waar een brand - of explosieaandachtsgebied geldt, aanwijzen als een brand - of explosievoorschriftengebied. Binnen de voorschriftengebieden gelden dan bouwvoorschriften voor nieuwe bouwwerken bovenop de standaard bouweisen. Het gaat daarbij om bouweisen die extra beschermen tegen de gevolgen van een van buiten komende brand of explosie. Deze extra bouweisen gelden dan alleen voor nieuwbouw. Het aanwijzen van een voorschriftengebied is verplicht als op die locatie ook zeer kwetsbare gebouwen (zoals ziekenhuizen en kinderdagverblijven) zijn toegelaten. Onderhavig plan In Bijlage VI van het Bkl onder E. sub b. en d. is bepaald dat een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang en een basisschool gezien moeten worden als een ‘ zeer kwetsbaar gebouw’. Dat betekent dat rekening moet worden gehouden met mogelijke risico’s inzake externe veiligheid. Volgens de huidige, beschikbare Atlas Leefomgeving ( maart 2026) is de projectlocatie niet gelegen binnen een aandachtsgebied van een risicobron ext erne veiligheid. Concreet betekent dit dat er geen aandachtspunten zijn met betrekking tot externe veiligheid.
Het aspect externe veiligheid leidt niet tot belemmeringen bij de evenwichtige toedeling van functies aan locaties. 3.7 Natuur Vanuit Europa is de bescherming van soorten en gebieden geregeld in de Europese Vogelrichtlijn (Richtlijn 79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (Richtlijn 92/33/EEG). Deze richtlijnen hebben de bescherming van soorten en hun natuurlijke habitats tot doel. Elke EU -lidstaat is verplicht speciale beschermingszones aan te wijzen, die samen één Europees netwerk van natuurgebieden vormen: ‘Natura 2000’. In de Omgevingswet zijn zowel de gebiedsbescherming als de soortenbescherming in Nederland geregeld. Conform deze wet zijn de provincies het bevoegd gezag binnen hun grondgebied en zorgen zij voor eventueel noodzakelijke vergunningen en ontheffingen. De regels die in het Bkl zijn opgenomen zijn regels voor de gebiedsbescherming van de Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming (flora en fauna) en regels ter bescherming van houtopstanden. Er zal eerst een voortoets moeten worden uitgevoerd. Deze bestaat uit een stikstofdepositieberekening (eventueel aangevuld met een ecologische voortoets) en een flora - en fauna onderzoek.
Indien - na uitvoering van deze voortoets - sprake is van overschrijding van normen ten aanzien van de gebiedsbescherming wordt de activiteit tevens aangemerkt als een Natura 2000-activiteit en dient hiervoor een vergunning te worden aangevraagd ex artikel 5.1 lid 1 sub e Ow. In afdeling 8.6 Bkl is het beoordelingskader opgenomen voor omgevingsvergunningen voor Natura 2000-activiteiten. 3.7.1 Gebiedsbescherming voor dit plan In de directe omgeving van de projectlocatie zijn geen Natura 2000 -gebieden aanwezig. Ten zuidwesten van de projectlocatie ligt op een afstand van circa 3,7 kilometer het Natura 2000 - gebied ‘Geleenbeekdal’. Ten zuidoosten van de projectlocatie ligt op een afstand van 3,9 kilometer het Natura 2000 -gebied ‘Brunssummerheide’. Verder is ten oosten van de projectlocatie op Duits grondgebied het Natura 2000-gebied ‘Tevener Heide’ gelegen op een afstand van 5,5 kilometer. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 37 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Op de navolgende afbeelding is de projectlocatie middels een rode pijl aangeduid. Nabijgelegen Natura 2000-gebieden (bron: Ministerie van LNV) De wijze waarop in het onderhavige plan rekening is gehouden met de gebiedsbescherming is in het navolgende beschreven.
De stikstofdepositie die ontstaat als gevolg van bepaalde ruimtelijke ontwikkelingen kan een probleem vormen voor zowel de verwezenlijking van de instandhoudingsdoelstellingen voor de stikstofgevoelige habitattypen en soorten in veel Natura 2000-gebieden als voor het mogelijk maken van economische ontwikkelingen die stikstofdepositie veroorzaken op deze gebieden. Een te hoge achtergronddepositie zorgt voor een stikstofdeken, die tot gevolg heeft dat in veel Natura 2000-gebieden de zogenoemde kritische depositiewaarden voor de aangewezen habitattypen ruim worden overschreden. Een overschrijding van de kritische depositiewaarde brengt het risico met zich mee dat de kwaliteit van habitattypen worden aangetast als gevolg van de verzurende en/of vermestende invloed van stikstofdepositie. Deze negatieve effecten worden veroorzaakt door de uitstoot van stikstof en ammoniak. Deze stoffen komen vrij bij alle verbrandingsprocessen en door ammoniakemissies in de landbouw. De voornaamste bronnen zijn verkeer, industrie en landbouw. Voor omgevingsvergunningen en ruimtelijke plannen is een berekening van de stikstofdepositie in de gebruiksfase en de aanleg-/bouwfase noodzakelijk. In het kader van het onderhavige plan is door Vandewall Planologisch Advies een stikstofdepositieberekening (separate bijlage 5) uitgevoerd.
Voor het opstellen van de stikstofdepositieberekening in de AERIUS Calculator is zoveel mogelijk gekozen voor uitgangspunten volgens het worst-case principe. Het projecteffect in zowel de bouwfase als de gebruiksfase is niet hoger dan 0,00 mol/ha/jr. boven de kritische depositiewaarde. Omdat significante negatieve effecten redelijkerwijs kunnen worden uitgesloten, is er geen omgevingsvergunning voor de Natura 2000 -activiteit ex artikel 5.1, eerste lid, onder e Omgevingswet of Passende beoordeling noodzakelijk. 3.7.2 Soortenbescherming voor dit plan Om te kunnen bepalen of er in een te ontwikkelen gebied (habitats van) beschermde plant - en diersoorten aanwezig zijn wordt in de meeste gevallen voorafgaand aan een ruimtelijke ontwikkeling een quickscan flora en fauna uitgevoerd. Mocht uit deze quickscan blijken dat er geen (habitats van) beschermde flora - en fauna aanwezig zijn dan is daarmee aan de onderzoeksplicht Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 38 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d voldaan. Is er naar aanleiding van deze quickscan wel sprake van aanwezigheid of vermoeden van voorkomen van (habitats van) beschermde plant - en diersoorten dan dient in veel gevallen een vervolgonderzoek hierover meer duidelijkheid te verschaffen.
Onderhavig plan In voorbereiding op het onderhavige plan is een ecologische quickscan (separate bijlage 6) opgesteld door Ecolybrium. De resultaten van de ecologische quickscan zijn hierna samengevat weergegeven. Conclusies • De ingrepen leiden mogelijk tot effecten op broedvogels met jaarrond beschermde nesten. Nader onderzoek is noodzakelijk om vast te stellen of er soorten als steenuil, kerkuil, ransuil en sperwer broeden binnen de onderzoekslocatie; • effecten op andere algemeen voorkomende broedvogels treden mogelijk op. Geadviseerd wordt nader onderzoek uit te voeren om negatieve effecten op broedvogels uit te sluiten; • effecten op vleermuizen zijn op voorhand niet geheel uit te sluiten. Het gebied zal zeker gebruik worden als foerageergebied en kan primaire vliegroutes bevatten, waardoor effecten op het functioneren van vaste rust - en verblijfplaatsen, die in de rondom liggende bebouwing aanwezig kunnen zijn, niet uit te sluiten zijn. Er is vervolgonderzoek nodig om dit in beeld te krijgen; • op de locatie is geen sprake van een goed ontwikkeld habitat voor dagvlinders, libellen, amfibieën vissen, reptielen, grondgebonden zoogdieren en overige ongewervelden. Uit bovenstaande bevindingen blijkt dat aanvullend soortgericht ecologisch onderzoek noodzakelijk is. Het uitvoeren van dit aanvullend onderzoek wordt als voorschrift verbonden aan de omgevingsvergunning.
3.8 Archeologie en cultuurhistorie De regelgeving over het behoud en beheer van cultureel erfgoed is sinds 2016 ondergebracht in de Erfgoedwet. Samen met de Erfgoedwet maakt de Omgevingswet een integrale bescherming van het cultureel erfgoed mogelijk. De vuistregel voor de verdeling tussen Erfgoedwet en Omgevingswet is als volgt: de duiding van cultureel erfgoed en de zorg voor cultuurgoederen in overheidsbezit staat in de Erfgoedwet; de omgang met het cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving is geregeld in de Omgevingswe t. Voor gebouwde of aangelegde monumenten betekent dit dat de vergunningverlening voor het wijzigen van rijksmonumenten is geregeld in de Omgevingswet. Ook aanwijzing en omgang met beschermde stads - en dorpsgezichten gebeurt op grond van de Omgevingswet. Datzelfde geldt voor de omgang met archeologie in de fysieke leefomgeving (vergunningverlening en integratie in de planvorming). In paragraaf 5.1.1.5 (artikel 5.130) Bkl is , zoals eerder aangegeven de mogelijkheid opgenomen voor het bevoegd gezag om in het omgevingsplan onderzoek naar archeologische waarden verplicht te stellen. Daarbij geldt te allen tijde een ondergrens van 100 m² voor archeologisch onderzoek. In het vigerende tijdelijk omgevingsplan van Beekdaelen zijn richtlijnen ter behoud van mogelijke archeologische waarden en cultuurhistorisch erfgoed opgenomen.
3.8.1 Archeologie De regelgeving over het behoud en beheer van cultureel erfgoed is sinds 2016 ondergebracht in de Erfgoedwet. Samen met de Erfgoedwet maakt de Omgevingswet een integrale bescherming van het cultureel erfgoed mogelijk. De vuistregel voor de verdeling tussen Erfgoedwet en Omgevingswet is als volgt: de duiding van cultureel erfgoed en de zorg voor cultuurgoederen in overheidsbezit staat in de Erfgoedwet; de omgang met het cultureel erfgoed in de fysieke leefomgeving is geregeld in de Omgevingswet. Voor gebouwde of aangelegde monumenten Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 39 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d betekent dit dat de vergunningverlening voor het wijzigen van rijksmonumenten is geregeld in de Omgevingswet. Ook aanwijzing en omgang met beschermde stads - en dorpsgezichten gebeurt op grond van de Omgevingswet. Datzelfde geldt voor de omgang met archeologie in de fysieke leefomgeving (vergunningverlening en integratie in de planvorming). In paragraaf 5.1.1.5 (artikel 5.130) Bkl is, zoals eerder aangegeven de mogelijkheid opgenomen voor het bevoegd gezag om in het omgevingsplan onderzoek naar archeologische waarden verplicht te stellen. In het vigerende tijdelijk omgevingsplan van de gemeente Beekdaelen zijn richtlijnen ter behoud van mogelijke archeologische waarden en cultuurhistorisch erfgoed opgenomen.
Projectlocatie In het tijdelijk omgevingsplan van de gemeente Beekdaelen is de projectlocatie voorzien van de functies ‘Waarde – Archeologie 4’ en ‘Waarde – Archeologie 5’. Bij bodemverstoringen met een oppervlakte van 250 m² of meer en met een diepte van 0,40 meter of meer beneden maaiveld is het uitvoeren van archeologisch onderzoek noodzakelijk. Onderhavig plan De grenswaarden van de archeologische onderzoeksplicht word en in het kader van het onderhavige plan overschreden. Door Geonius Archeologie is een archeologisch onderzoek (separate bijlage 7) uitgevoerd. De resultaten van het onderzoek zijn in het navolgende samengevat weergegeven. Archeologisch onderzoek P.M. 3.8.2 Cultuurhistorie Binnen de onderhavige projectlocatie zijn geen cultuurhistorische waarden aanwezig. 3.9 Water Zoals in paragraaf 2.4 (beleid) reeds is aangegeven geldt het beleid van het Waterschap Limburg als het uitgangspunt voor hemelwaterafkoppeling bij kleinschalige particuliere initiatieven. Hierin ligt onder meer vast dat particulieren bij nieuwe ontwikkelingen het hemelwater op eigen terrein dienen te verwerken. Onderhavig plan In voorbereiding op het onderhavige plan is door Geonius Infra B.V. een infiltratieonderzoek (separate bijlage 8) uitgevoerd. De bevindingen van het onderzoek zijn in het navolgende samengevat weergegeven.
Bodemgesteldheid Het terrein was ten tijde van de uitvoering van het grondonderzoek begroeid met gras. Tijdens de uitvoering van het infiltratieonderzoek lag het maaiveld ter plaatse van de onderzoekspunten op een niveau van NAP +103,4 tot +102,8 m. Op basis van de ingemeten onderzoekspunten heeft het terrein een hoogteverschil van ca. 0,6 m. Bodemopbouw De bodemopbouw is op basis van het uitgevoerde grondonderzoek en de geraadpleegde openbare bronnen geïnterpreteerd en beschreven in de navolgende tabel. Het aangehouden maaiveld is gelijk aan bovenkant laag 1. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 40 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Grondwaterstand Het grondwaterniveau is tijdens de uitvoering van het grondonderzoek niet in de boorgaten aangetroffen tot de maximaal verkende diepte van ca. 10,0 m -maaiveld. Dit komt overeen met ca. NAP +92,9 m. Het betreft hier slechts een eenmalige meting, waardoor deze waarneming slechts een indicatie betreft. De grondwaterstand verschilt van seizoen tot seizoen en wordt beïnvloed door variërende neerslag, lagenopbouw en lokale omstandigheden (aanvoer van grondwater uit hoger gelegen gebieden, grondwateronttrekkingen, kwel en/of inzijging). Het is niet uit te sluiten dat in nattere of drogere jaargetijden een hogere of lagere grondwaterstand kan worden aangetroffen.
Exacte vaststelling van de grondwaterpotentialen en fluctuatie hiervan, kan alleen middels frequente en/of langdurige peilbuismetingen worden verkregen. Op basis van het regionale grondwatermodel IBRAHYM, wordt de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) op de locatie door ons ingeschat op ca. 35 m -maaiveld, ofwel NAP +68 m. Doorlatendheid Om de doorlatendheid van de bodem ten behoeve van infiltratie te berekenen, zijn vier proeven in de onverzadigde zone uitgevoerd volgens de omgekeerde open -boorgatmethode (Porchet) ter bepaling van de horizontale doorlatendheid. Bij de doorlatendheidsproeven worden drie metingen uitgevoerd. De eerste meting geeft in de onverzadigde zone meestal een hogere doorlatendheid omdat de aanwezige grond dan nog niet verzadigd is. Bij de volgende twee metingen raakt de grond langzaam verzadigd. De derde meting is meestal maatgevend voor de doorlatendheid. De reikwijdte van gemeten doorlatendheden is opgenomen in de navolgende tabel. Infiltratie hemelwater Over het algemeen wordt gesteld dat infiltratie van hemelwater interessant is indien: - de doorlatendheid groter is dan ca. 0,2 m/d; - de grondwaterstand dieper dan 1,0 m minus maaiveld aanwezig is; - het te infiltreren hemelwater niet is verontreinigd.
Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 41 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Toetsing In de navolgende tabel zijn de maatgevende doorlatendheden weergegeven ter plaatse van de metingen. De doorlatendheid van de bodem is geclassif iceerd en tevens is weergegeven of de doorlatendheid aan de eerste eis voldoet. Aan de tweede eis wordt voldaan aangezien het grondwater niet is aangetroffen tot de maximaal verkende diepte van ca. 10,0 m -maaiveld ofwel ca. NAP +92,9 m. Aan de derde eis kan worden voldaan door alleen het schone regenwater te infiltreren. Voor infiltratie van het water zal een zand- en slibvangsysteem moeten worden aangebracht. De mogelijkheden voor infiltratie zijn als volgt: 1. Infiltratie in de bovengrond (tot ca. 1,0 m - maaiveld) door middel van oppervlakkige infiltratie via doorlatende verharde oppervlakten. Dit behoort tot de mogelijkheden, maar is geen economisch aantrekkelijke oplossing en zeer gevoelig voor dichtslibben. Doorlatende verhardingen kunnen wel toegepast worden om het af te koppelen oppervlak (en dus de toestroom van hemelwater) te beperken, bijvoorbeeld door de verhardingen met grind of grasbetontegels uit te voeren. 2. Infiltratie is de bovengrond (tot ca. 1,0 m - maaiveld) middels een open bovengronds systeem zoals een infiltratieveld, wadi of greppel.
Dit behoort tot de mogelijkheden, maar zal ten koste gaan van de beschikbare ruimte. Afhankelijk van de beschikbare ruimte is dit wel een economisch aantrekkelijk, robuust en goed onderhoudbaar systeem. 3. Infiltratie in de ondiepe ondergrond (toto ca. 3,5 m - maaiveld) middels een ondergronds systeem. Hierbij valt te denken aan infiltratie via infiltratiekratten, infiltratiekoffers, putten en/of infiltratieriool. Dit behoort tot de mogelijkheden. Het gekozen infiltratiesysteem dient wel op voldoende afstand van de bestaande en nieuwbouw geprojecteerd te worden. 4. Infiltratie naar de diepere ondergrond (dieper dan ca. 3,5 m - maaiveld). Dit kan middels grindpalen naar een dieper niveau. Dit behoort tot de mogelijkheden, maar biedt gezien de goed doorlatende toplaag geen toegevoegde waarde. Conclusie Uit de gemeten doorlatendheden en grondwaterstand blijkt dat infiltratie van hemelwater tot de mogelijkheden behoort. De doorlatendheid van de toplaag is goed, de doorlatendheid van de diepere bodem is vrij goed. Geadviseerd wordt een infiltratievoorziening in de open bovengrond aan te leggen, bijvoorbeeld een wadi of een infiltratievoorziening in de ondiepe ondergrond, bijvoorbeeld infiltratiekratten. Infiltratie naar dieper gelegen lagen door gebruik te maken van o.a. grindpalen wordt niet nodig geacht.
Dimensionering infiltratievoorziening Bij het dimensioneren van de voorziening zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Algemeen: - conform de gegevens verstrekt door de opdrachtgever bedraagt het totale afwaterend oppervlak voor de uitbreiding maximaal ca. 3.699 m²; - conform de beleidsregels van de gemeente Beekdaelen, dient de voorziening gedimensioneerd te worden op een waterschijf van 60 mm. Als infiltreren aantoonbaar
Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 42 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d niet of nauwelijks mogelijk is, kan middels een leegloopvoorziening van een diameter van maximaal 110 mm vertraagd worden afgevoerd; - de hoeveelheid toestromend water is berekend op basis van het afwaterend oppervlak en de waterschijf van 60 mm. De uitkomst van deze berekening bedraagt ca. 221,9 m³; - conform de beleidsregels van de gemeente Beekdaelen wordt een ledigingstijd van maximaal 48 uur gehanteerd; - conform ISSO -publicatie 70.1 is de afvloeiingscoëfficiënt aangehouden op 1; dat wil zeggen dat alle neerslag op het beschouwde oppervlak, in het infiltratiesysteem terecht komt. Wadi: - voor de wadi is uitgegaan van een talud van 1:3 of flauwer zodat deze nog machinaal gemaaid kan worden; - voor de wadi wordt uitgegaan dat deze ontstaat door ontgraving van het terrein en begroeid zal zijn met gras. Derhalve is voor de berekening van de wadi conform de Leidraad Riolering uitgegaan van de doorlatendheid van gras welke conform de Leidraad 0,5 m/dag bedraagt. Eventueel kan de bodem van de wadi voorzien worden van drains en drainagezand; - voor de berekening is uitgegaan van een wadi met diepte van 0,5 m en een waakhoogte van 0,1 m.
De maximale waterdiepte komt hiermee op 0,4 m; - voor het dimensioneren van een voorziening middels een wadi is als doorlatend oppervlak conform de Leidraad Riolering 40% van de hoogte van de wanden meegenomen en 100% van het bodemoppervlak. Ontwerpadvies In de navolgende tabel is berekend welke dimensionering de voorzieningen minimaal moet hebben om aan de eisen te voldoen en of de voorziening daarmee aan de ledigingstijd voldoet. Afhankelijk van de beschikbare ruimte kunnen afwijkende afmetingen worden toegepast. Bij de berekeningen is uitgegaan van een stationaire situatie. In conclusie leidt het onderhavige initiatief niet tot negatieve effecten voor de waterhuishouding. 3.10 Klimaatadaptatie 3.10.1 Risico’s van weersextremen en overstromingen In Nederland leidt klimaatverandering tot hogere temperaturen, meer (extreme) neerslag, drogere zomers en een stijgende zeespiegel. Het gaat daarbij niet alleen om geleidelijke veranderingen. Extreem weer, zoals hittegolven en forse regen - en hagelbuien, zal steeds vaker voorkomen en tot meer schade en slachtoffers leiden. De risico’s voor de gebouwde omgeving op schade bij de verschillende thema’s zijn samenvattend: - hitte kan leiden tot ongezonde opwarming in gebouwen en stress: meer zieken, ziekenhuisopnamen, sterfgevallen en verminderde arbeidsprestatie/toename arbeidsverzuim.
- droogte kan leiden tot schade aan funderingen van gebouwen en infrastructuur, natuur, agrarische gewassen en schade aan bomen en groenvoorzieningen in de bebouwde omgeving. In combinatie met hitte kan droogte leiden tot natuur - en bermbranden. De schade aan de biodiversiteit wordt steeds groter omdat de veerkracht uit het systeem verdwijnt. De openbare ruimte en bermen kampen met een slechte bodemkwaliteit waardoor de schade door weersextremen alleen maar groter wordt.
Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 43 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d - wateroverlast als gevolg van extreme buien kan leiden tot schade aan gebouwen en infrastructuur (directe en indirecte schade) en tot uitval van delen van vitale en kwetsbare functies, zoals energie, telecom, IT-voorzieningen, hoofdinfrastructuur. - overstromingen kunnen leiden tot sterftegevallen, schade aan gebouwen en infrastructuur en tot uitval van vitale en kwetsbare functies. Naast materiële en economische schade, kan het voorkomen van bijvoorbeeld wateroverlast en overstromingen ook leiden tot emotionele schade en een gevoel van onveiligheid. 3.10.2 Risico’s van verminderde biodiversiteit in steden De toenemende druk op de beschikbare ruimte kan ten koste gaan van natuur en biodiversiteit, zowel in nieuw als bestaand stedelijk gebied. De aanwezigheid van een gezond functionerend stedelijk ecosysteem met ruimte voor water en natuur heeft veel positieve effecten. Het draagt het bij aan geluidisolatie, vermindering van luchtvervuiling, verbetering van de waterbergingscapaciteit, vastgoedwaardestijging, bestuiven van gewassen, beperken van plaaginsecten en meer biodiversiteit. Natuur levert een positieve bijdrage aan de gezondheid van de inwoners van steden en dorpen, zowel fysiek als mentaal, en bevordert sociale contacten.
Kortom: een natuurinclusieve inrichting kan een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren van actuele maatschappelijke opgaven, zoals klimaatmitigatie en -adaptatie, (drink)waterkwaliteit, biodiversiteitsherstel en een gezonde leefomgeving. 3.10.3 Klimaatadaptatie en natuurinclusiviteit: een voor de hand liggende combinatie Klimaatadaptief en natuurinclusief bouwen en inrichten dragen beide bij aan een aantrekkelijke leef- en vestigingslocaties met meer groen en ruimte voor water in de bebouwde omgeving. Meer groen en een vitale bodem dragen bij aan de infiltratiecapaciteit van de bodem, houden water beter vast en zorgen voor schaduw (met name bomen en pergola’s) en verkoeling tijdens hete periodes. (Openbaar) groen met een hoge diversiteit en met inheemse vegetatie draagt bij aan het verbeteren van de leefgebieden van diersoorten in de gebouwde omgeving. Kortom: minder verharding en meer (inheemse en diverse) bomen, struiken en groenstroken leveren een belangrijke bijdrage aan zowel klimaatadaptatie als aan het versterken van de biodiversiteit. Zorgplichten regenwater en grondwater perceeleigenaar De zorgplicht voor afvloeiend hemelwater en het nemen van grondwatermaatregelen is vastgelegd in de Omgevingswet.
De gemeente is verantwoordelijk voor inzameling van afstromend hemelwater van percelen, waarvan de eigenaren redelijkerwijs niet zelf kunnen voorzien in afvoer naar oppervlaktewater of bodem. Met andere woorden: de zorgplicht begint bij de perceeleigenaar. Bij de verwerking van overtollig regenwater op percelen speelt in de praktijk het afkoppelen van de afvoer van regenwater van de riolering een belangrijke rol. Bij de verwerking van het afgekoppelde regenwater en de daarbij gehanteerde lozingsroute (in de bodem of naar het oppervlaktewater) is het van belang om rekening te houden met het feit dat afstromend regenwater niet altijd schoon is. 3.10.4 Hittestress Hitte is een van de thema’s van het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie, naast droogte, wateroverlast en overstroming. Steden houden door verstening meer warmte vast, waardoor het daar ’s nachts tot 7 graden warmer kan zijn dan in het buitengebied: dit wordt het stedelijk hitte - eilandeffect genoemd. De mate waarin het hitte -eilandeffect optreedt, varieert: hoe warm het ergens wordt, hangt af van de lokale ruimtelijke kenmerken. De meest bepalende factoren hierin zijn het aandeel bebouwd oppervlak , het aandeel verhard oppervlak en het aandeel groen oppervlak. De toenemende hitte -extremen hebben verschillende effecten, zoals gezondheid, veiligheid, natuur, landbouw en infrastructuur.
Er zijn diverse maatregelen om hitte te beperken, zoals het aanpassen van gebouwen en infrastructuur, het vergroenen van tuinen, openbare ruimte en Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 44 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d bedrijventerreinen en het aanpassen van gedrag. De ladder van koeling kan houvast bieden bij de keuze van specifieke maatregelen. De ladder van verkoeling bevat vier treden: - zorgen voor een verkoelende omgeving (bijv. met bomen of groen dak); - warmte weren (bijvoorbeeld met screens of zonwering); - passief koelen (bijvoorbeeld met nachtventilatie); - milieuvriendelijke actieve koeling (bijvoorbeeld met warmtepomp). Een integrale aanpak, waarin andere klimaatthema’s worden meegenomen (bijvoorbeeld droogte of wateroverlast) heeft hierin de voorkeur. Huidige situatie hittestress op de projectlocatie (bron: Klimaateffectatlas) Gevoelstemperatuur (Klimaateffectatlas: hittestress gevoelstemperatuur) Op de projectlocatie is de huidige situatie met betrekking tot hittestress ongunstig met uitzondering van de rand van het bestaande voetbalveld als gevolg van de bestaande bomensingel . De bomensingel zal behouden blijven in het plan.