Bijlage: Ruimtelijke onderbouwing, Evenwichtige Toedeling van Functies aan Locaties (ETFAL)
Tekst van het document
Vandewall Planologisch Advies BV Boschstraat 21 A • 6211 AS Maastricht • 043.3217613 info@vandewall-planologie.nl • www.vandewall-planologie.nl Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving ten behoeve van het realiseren van het Integraal Kindcentrum aan de Clemensweg in Merkelbeek Gemeente Beekdaelen COLOFON Opsteller: Vandewall Planologisch Advies BV Status: concept Datum: 28 april 2026 Projectnummer: VPA 2025.68 Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 2 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Inhoud 1 Inleiding 3 2 Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving 4 2.1 Ligging en beschrijving projectlocatie ........................................................................................ 4 2.2 Vigerend tijdelijk deel omgevingsplan (TOP) ............................................................................. 6 2.3 Het plan ..................................................................................................................................... 8 2.4 Beleid en regelgeving ............................................................................................................... 16 3 Fysieke leefomgeving 25 3.1 Beschermen van de gezondheid ..............................................................................................
25 3.2 Milieubelastende activiteiten .................................................................................................. 25 3.3 Geluid ....................................................................................................................................... 25 3.4 Kwaliteit van de buitenlucht .................................................................................................... 27 3.5 Bodemkwaliteit ........................................................................................................................ 35 3.6 Externe veiligheid .................................................................................................................... 35 3.7 Natuur ...................................................................................................................................... 36 3.8 Archeologie en cultuurhistorie ................................................................................................ 38 3.9 Water ....................................................................................................................................... 39 3.10 Klimaatadaptatie....................................................................................................................
42 3.11 M.e.r.-beoordeling ................................................................................................................. 46 4 Uitvoerbaarheid 51 4.1 Economische uitvoerbaarheid ................................................................................................. 51 4.2 Maatschappelijke uitvoerbaarheid .......................................................................................... 51 5 Belangenafweging en conclusie 53 5.1 Is sprake van een ETFAL? ......................................................................................................... 53 5.2 Conclusie .................................................................................................................................. 53 Separate bijlagen: 1) Haskoning, Verkeersonderzoek gebiedsontwikkeling Hart Merkelbeek, referentie BK7406 - MI-RP-250910-1247, d.d. 10.09.2025; 2) Spider Monkey Consultancy, Akoestisch onderzoek toelaten van een geluidgevoelig gebouw en het toelaten van activiteiten aan de Kerkstraat in Merkelbeek, projectnummer TGGB250502, d.d. 08.04.2026; 3) Adromi Groep, Notitie onderzoek gezondheidsrisico blootstelling gewasbeschermingsmiddelen IKC Merkelbeek, kenmerk wil/L2025130/2601b, d.d.
08.04.2026; 4) Historisch bodemonderzoek P.M.; 5) Vandewall Planologisch Advies B.V., AERIUS -berekening Realiseren Integraal Kind Centrum Merkelbeek, kenmerk VPA 2025.68.AERIUS, d.d. 27.03.2026; 6) Ecolybrium, Rapportage Quickscan ecologi sche waarden Gebiedsontwikkeling Merkelbeek, kenmerk 25-2007, d.d. 29.12.2025; 7) Archeologisch onderzoek (P.M.); 8) Geonius Infra B.V., Infiltratieonderzoek gebiedsontwikkeling Merkelbeek , kenmerk GA250778.R01.V1.0, d.d. 19.11.2025; 9) Verslag omgevingsdialoog. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 3 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d 1 Inleiding Aanleiding De gemeente Beekdaelen is voornemens nieuwbouw te ontwikkelen ten behoeve van een Integraal Kind Centrum (hierna: IKC) in de kern Merkelbeek . Daarnaast wordt een deel van de openbare ruimte in de omgeving heringericht ten behoeve van een natuurinclusieve parkeervoorziening. De projectlocatie is kadastraal bekend als gemeente Merkelbeek, sectie C, nummers 1436 (ged.), 1472, 1503 (ged.) en 1805 (ged.) en is onderdeel van het sportcomplex van VC Woander Forest. In het IKC zullen basisschool de Woanderboom, peuteropvanglocatie CMWW en kinde rdagverblijf en buitenschoolse opvanglocatie Sjoepkar worden gehuisvest .
In de huidige situatie zijn de basisschool en de opvanglocaties gevestigd nabij de BMV de Henkhof aan de Clemensweg ten oosten van de projectlocatie . De huidige locatie biedt na de fusie met de basisschool Doenrade onvoldoende capaciteit voor het huidig en toekomstig aantal leerlingen. Dit capaciteitstekort is tijdelijk opgelost door het plaatsen van tijdelijke lesunits op het Kerkplein. Daarnaast voldoet het huidige pand aan de Clemensweg niet langer aan de eisen van de huidige tijd. Middels de ontwikkeling van het nieuwe IKC wordt een toekomstbestendige nieuwe onderwijsvoorziening mogelijk gemaakt. Procedure De beoogde ontwikkeling is strijdig met het vigerende (tijdelijk e deel van het ) omgevingsplan van de gemeente Beekdaelen. In het tijdelijk omgevingsplan van de gemeente Beekdaelen is (onder andere) de juridische regeling van het bestemmingsplan ‘ Woonkernen 2013 ’ (vastgesteld d.d. 20.06.2013) geïntegreerd en is de projectlocatie bestemd tot de functie s ‘Sport’ en ‘Waarde – Archeologie 2 hoog ’ en ‘Waarde – Archeologie 3 middelhoog’. Binnen de functie ‘ Sport’ is het realiseren van een onderwijsfunctie niet toegestaan . Het onderhavige plan is derhalve strijdig met (het tijdelijke deel van) het omgevingsplan. Er is geen afwijkings - of wijzigingsmogelijkheid opgenomen in het (tijdelijk) omgevingsplan om de ontwikkeling alsnog ‘binnenplans’ mogelijk te maken.
De beoogde ontwikkeling dient daarom te worden beschouwd als een ‘buitenplanse omgevingsplanactiviteit’ (hierna te noemen: BOPA). Op grond van artikel 5.1, eerste lid, onder a. Omgevingswet (hierna: Ow) is een omgevingsvergunning noodzakelijk voor het uitvoeren van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit. In het kader van de aanvraag omgevingsvergunning dient onderbouwd te worden of de beoogde ontwikkeling voldoet aan een evenwichtige toedeling van functies aan locaties ex artikel 5.21 lid 2, sub b. Ow juncto artikel 8.0a, tweede lid van het Besluit kwaliteit leefomgeving ( Bkl). Met de omgevingsvergunning voor deze BOPA wordt de planologische strijdigheid weggenomen. De voorliggende ‘goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving’ voorziet in de vereiste motivering ten aanzien van dit initiatief. Leeswijzer Dit document is als volgt opgebouwd. Na deze inleiding (hoofdstuk 1) vormt h oofdstuk 2 de feitelijke onderbouwing van het plan . In dit hoofdstuk wordt in paragraaf 2.1 de projectlocatie beschreven en wordt in paragraaf 2. 2 de planologisch -juridische regeling zoals opgenomen in het vigerende (tijdelijk) omgevingsplan toegelicht. In paragraaf 2.3 is het plan voor deze locatie besproken. Paragraaf 2.4 behandelt de relevante ruimtelijke beleidskaders.
Vervolgens komen in hoofdstuk 3 de aspecten van de fysieke leefomgeving aan de orde en wordt in de paragrafen 3.1 tot en met 3.11 aandacht besteed aan de milieuhygiënische en overige relevante planologische aspecten die in het kader van de evenwichtige toedeling van functies aan locaties van belang zijn. In hoofdstuk 4 worden de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid besproken . Hoofdstuk 5 ten slotte , getiteld ‘Belangenafweging en conclusie’ vormt de eindconclusie van deze onderbouwing. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 4 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d 2 Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving 2.1 Ligging en beschrijving projectlocatie De projectlocatie is gesitueerd aan de zuidzijde van de kern Merkelbeek en vormt in de huidige situatie onderdeel van het sportcomplex van VC Woander Forest . De projectlocatie betreft de percelen kadastraal bekend als gemeente Merkelbeek, sectie C, nummer s 1436 (ged.), 1472, 1503 (ged.) en 1805 (ged.) en bestaat uit twee deelgebieden . Deelgebied 1 betreft de beoogde locatie van het IKC en het bijbehorende speelterrein gesitueerd op het huidige voetbalveld. Deelgebied 2 betreft het terrein van de imker en de openbare ruimte rondom de Clemensweg. De totale projectlocatie heeft een oppervlakte van 10.714 m².
Op de navolgende afbeelding is de ligging van de projectlocatie aangegeven middels een rood kader: Ligging projectlocatie (in het rode kader) Omgeving projectlocatie De projectlocatie is onderdeel van een cluster van maatschappelijk e en sportvoorzieningencluster, bestaande uit het sportcomplex van VC Woander Forest , tennisvereniging TC Merkelbeek, BMV de Henkhof en de bestaande basisschool en opvangvoorzieningen. Ten noorden van de projectlocatie is de speeltuin Sjravelheukske gelegen. Verder zijn ten oosten van de projectlocatie de erven behorende bij de woningen aan de zuidzijde van de Kerkstraat aanwezig. Ten westen grenst de projectlocatie aan de gronden behorende bij het agrarisch bedrijf aan de Douve 5. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 5 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d In de navolgende luchtfoto zijn de omliggende functies nader aangeduid. Luchtfoto projectlocatie Op de splitsing van de Kerkstraat en de Clemensweg is de huidige schoollocatie gelegen. Ten oosten van het bestaande schoolgebouw op het Marktplein zijn tijdelijke units geplaatst ten behoeve van het tijdelijk oplossen van het capaciteitsgebrek van het huidige schoolgebouw.
Luchtfoto projectlocatie en omgeving Kerkstraat Clemensweg Tijdelijke lesunits Bestaand schoolgebouw Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 6 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d 2.2 Vigerend tijdelijk deel omgevingsplan (TOP) Ter plaatse van de projectlocatie vigeert thans het omgevingsplan van rechtswege (ook wel: het tijdelijk deel van het omgevingsplan, hierna aangeduid als TOP gemeente Beekdaelen ). Als onderdeel van dit TOP geldt ter plekke de volgende juridische regelingen: 1) bestemmingsplan ‘Woonkernen 2013’; 2) facetbestemmingsplan ‘Archeologie’; 3) facetbestemmingsplan ‘Woningsplitsing, Kamerbewoning en Parkeren’; 4) TAM-omgevingsplan ‘Casino’s en amusementshallen’. In het navolgende zijn de regels uit de bestemmingsplannen die voor de onderhavige projectlocatie relevant zijn beschreven. Regeling bestemmingsplan ‘Woonkernen 2013’ De projectlocatie is planologisch-juridisch geregeld in het TOP en meer specifiek in de regeling van het bestemmingsplan ’Woonkernen 2013’ (vastgesteld door de gemeenteraad van Beekdaelen d.d. 20.06.2013). Hierin is de projectlocatie bestemd tot ‘ Sport’ en deels ‘Maatschappelijk’ met functieaanduiding ‘specifieke vorm van maatschappelijk – 1’. Verder is projectlocatie voorzien van de functie ‘Waarde – Archeologie 2 hoog ’ en ‘Waarde – Archeologie 3 middelhoog ’.
De onderstaande afbeelding toont een uitsnede van de verbeelding behorende bij voornoemd bestemmingsplan. De begrenzing van de projectlocatie is met een rode omlijning aangeduid. Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Woonkernen 2013’ In het navolgende worden de functies en gebiedsaanduidingen beschreven. Functie ‘Sport’ De voor ‘ Sport’ aangewezen locaties zijn ter plaatse bestemd voor het uitoefenen van sport - en spelactiviteiten, evenementen met daaraan ondergeschikt horeca van de categorie ën 1 en 2, in de vorm van een kantine, wegen en paden, groenvoorzieningen, parkeervoorzieningen en water en waterhuishoudkundige voorzieningen. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 7 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Conform artikel 16.2.1 mogen binnen deze locaties gebouwen uitsluitend worden gebouwd ten behoeve van de functie ‘Sport en uitsluitend ter plaatse van de aanduiding ‘bouwvlak’. Deze aanduiding is niet aanwezig op de projectlocatie. In artikel 16.9 is een wijzigingsbevoegdheid tot de functie ‘Maatschappelijk’ ten behoeve van de ontwikkeling van een nieuwe school opgenomen, echter is deze wijzigingsbevoegdheid uitsluitend van toepassing ter plaatse van de aanduiding ‘wro -zone – wijzigingsgebied’. Deze aanduiding ontbreekt ter plaatse van de projectlocatie.
Functie ‘Maatschappelijk’ De voor ‘Maatschappelijk’ aangewezen locaties zijn bestemd voor bibliotheken, gezondheidszorg , jeugd- en kinderopvang, onderwijs, sociaal -culturele doeleinden, openbare dienstverlening, religie, verenigingsleven, welzijnsinstellingen, zorginstellingen, het uitoefenen van sport - en spelactiviteiten, detailhandel, dienstverlening, horeca van categorie 1 tot en met 4 met daaraan ondergeschikt groenvoorzieningen, parkeervoorzieningen, water en waterhuishoudkundige voorzieningen. In de huidige situatie is dit deel van de projectlocatie in gebruik als toegangsweg naar het sportcomplex. Ter plaatse van de voor ‘Maatschappelijk’ aangewezen gronden vindt de herinrichting van de openbare ruimte plaats. Deze activiteiten zijn niet strijdig met de functie ‘Maatschappelijk’, maar zijn wel relevant voor de ontwikkeling van het IKC en zijn derhalve volledigheidshalve meegenomen in de onderbouwing. Functie ‘Waarde – Archeologie 2 hoog’ Tevens is de projectlocatie gedeeltelijk voorzien van de functie ‘Waarde – Archeologie 2 hoog’. De gronden met deze functie zijn, behalve voor de andere daar voorkomende functie(s), mede bestemd voor het behoud en bescherming van de aanwezige of te verwachten archeologische waarden.
Archeologische onderzoeksplicht Wanneer bodemverstoringen plaatsvinde n binnen 50 meter van een archeologische vindplaats of de bodemverstoring een verstoringsoppervlakte van 250 m² of meer heeft met een diepte van meer dan 40 cm beneden maaiveld , dient middels een archeologisch onderzoek te worden aangetoond dat geen archeologische waarden worden aangetast. De wijze waarop in het onderhavige plan rekening is gehouden met het aspect archeologie is beschreven in paragraaf 3.8 van deze onderbouwing. Functie ‘Waarde – Archeologie 3 middelhoog’ Een gedeelte van de projectlocati e aan de oostzijde is voorzien van functie ‘Waarde – Archeologie 3 middel hoog’. De voor 'Waarde - Archeologie 3 middelhoog' aangewezen locaties zijn, behalve voor de andere daar voorkomende bestemming(en), mede bestemd voor de bescherming van archeologische waarden. Archeologische onderzoeksplicht Wanneer bodemverstoringen plaatsvinden binnen 50 meter van een archeologische vindplaats of de bodemverstoring een verstoringsoppervlakte van 2 .500 m² of meer heeft met een diepte van meer dan 40 cm beneden maaiveld, dient middels een archeologisch onderzoek te worden aangetoond dat geen archeologische waarden worden aangetast. De wijze waarop in het onderhavige plan rekening is gehouden met het aspect archeologie is beschreven in paragraaf 3.8 van deze onderbouwing.
Regeling facetbestemmingsplan ‘Archeologie’ De projectlocatie is conform het facetbestemmingsplan ‘ Archeologie’ (vastgesteld d.d. 23.04.2024) gelegen binnen de functie ‘Waarde – Archeologie 4’ en functie ‘Waarde – Archeologie 5’. De regeling van het bestemmingsplan ‘ Archeologie’ vormt in het onderhavige geval een voortzetting van de regels van de functie ‘Waarde – Archeologie 2 hoog ’ en ‘Waarde – Archeologie 3 middelhoog’ uit het bestemmingsplan ‘ Woonkernen 2013 ’. Dit aspect wordt verder behandeld in paragraaf 3.8 van deze onderbouwing. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 8 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Planologische strijdigheid Het onderhavige plan voorziet in de ontwikkeling van een Integraal Kindcentrum . De onderwijsfunctie is op basis van de vigerende functie ‘Sport’ reeds functioneel niet toegestaan. Er is derhalve sprake van strijdigheid met het TOP van de gemeente Beekdaelen. Er zijn in het TOP geen binnenplanse afwijkingsmogelijkheden opgenomen waarmee aan de beoogde ontwikkeling alsnog medewerking kan worden verleend. Aan het initiatief kan op grond van artikel 5.1, eerste lid, onder a. van de Omgevingswet medewerking worden verleend middels het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).
In het kader van de aanvraag van deze omgevingsvergunning dient op grond van artikel 5.21, tweede lid, aanhef en sub b. van de Omgevingswet en artikel 8.0a, tweede lid van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) onderbouwd te worden dat de beoogde ontwikkeling voldoet aan een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL). Het voorliggende document voorziet in deze onderbouwing. 2.3 Het plan Beoogde situatie Door de gemeente Beekdaelen is een bouwplan vervaardigd voor de ontwikkeling van het Integraal Kindcentrum (IKC) Merkelbeek. De beoogde nieuwbouw voorziet in een nieuwe locatie voor basisschool de Woanderboom en kindpartners CMWW (peuteropvang) en Sport Kinderopvang Sjoepkar (kinderopvang en buitenschoolse opvang). Het nieuwe gebouw wordt gesitueerd aan de westzijde van de projectlocatie tussen de speeltuin aan de noordzijde en het voetbalveld aan zuidzijde. Aan de oostzijde van de projectlocatie is het speelterrein behorende bij het IKC gesitueerd. In de navolgende afbeelding is de beoogde situatie inzichtelijk gemaakt.
Situatietekening (bron: Povse & Timmermans Architecten) Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 9 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d 3D-impressie nieuwe situatie (bron: Povse & Timmermans Architecten) 3D-impressie nieuwe situatie (bron: Povse & Timmermans Architecten) De beoogde bebouwing van het IKC bestaat uit (grotendeels) twee bouwlagen met een bruto - vloeroppervlakte van 2.497 m². Het gebouw heeft een bouwhoogte van 10,9 meter. Een deel van de bebouwing aan de oostzijde bestaat uit één bouwlaag met een hoogte van 4 meter. Op de eenlaagse bebouwing wordt een overloop voorzien richting de entree van de ruimtes op de verdieping. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 10 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d In de navolgende afbeeldingen zijn de gevelaanzichten van het IKC weergegeven. Voorgevelaanzicht (bron: Povse & Timmermans Architecten) Gevelaanzicht oostgevel (bron: Povse & Timmermans Architecten) Gevelaanzicht westgevel (bron: Povse & Timmermans Architecten) Gevelaanzicht noordgevel (bron: Povse & Timmermans Architecten) Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 11 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Begane grond De begane grond van het pand wordt gebruikt door de kinderdagopvang, peuteropvang en groepen 1 en 2 van de basisschool.
In de noordwestelijke hoek van de begane grond zijn drie ruimtes gesitueerd ten behoeve van de kinderdagopvang met een oppervlakte van 56 m² per ruimte. Tussen de ruimtes zijn de benodigde voorzieningen zoals een verschoo nruimte en slaapkamers aanwezig. In de noordoostelijke hoek zijn vier lokalen ten behoeve van het basisonderwijs gesitueerd met een oppervlakte van circa 60 m² per lokaal. In het tussenliggende deel aan de noordzijde zijn twee ruimten ten behoeve van de peuteropvang gelegen. Het overige gedeelte van begane grond bestaat grotendeels uit een speelkamer, aula en enkele kantoor - en vergaderruimtes. Plattegrond begane grond (bron: Povse & Timmermans Architecten) Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 12 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Verdieping De eerste verdieping wordt voornamelijk gebruikt ten behoeve van de groepen 3 t/m 8 van de basisschool en bestaat uit negen leslokalen, twee atelierruimtes , toiletruimtes, snoezelruimte en spreekkamer. De leslokalen en atelierruimtes hebben een oppervlakte van 58 m² per ruimte. De verdieping is tevens toegankelijk via de overloop aan de oostzijde van de bebouwing.
Plattegrond eerste verdieping (bron: Povse Timmermans) Herinrichting openbare ruimte Ten behoeve van de bereikbaarheid en het realiseren van voldoende parkeergelegenheid wordt in aanvulling op de ontwikkeling van het IKC de openbare ruimte ten oosten van de projectlocatie heringericht. De beoogde herinrichting voorziet in een natuurinclusieve parkeerzone bestaande uit circa 60 parkeerplekken, een wandel - en fietspad, en voldoende ruimte voor waterhuishoudkundige voorzieningen en groenelementen. Het uitgangspunt voor het ontwerp van de natuurinclusieve voorziening vormt het creëren van een verkeersveilige omgeving. Door het situeren van het wandel - en fietspad rondom de parkeerzone kruisen gemotoriseerd verkeer en wandelaars en fietsers elkaar niet. Aan de noordzijde van dit gebied wordt een grondwal gerealiseerd om overlast voor de woonpercelen aan de Kerkstraat te voorkomen. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 13 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d De navolgende afbeelding geeft de beoogde herinrichting van de openbare ruimte weer. 2.3.4 Parkeren Ten behoeve van het nieuw te realiseren complex van IKC Merkelbeek is een verkeer - en parkeeronderzoek (separate bijlage 1) uitgevoerd door Haskoning. In deze paragraaf zijn de belangrijkste conclusies voor dit plan verwoord.
Huidige parkeeraanbod De basisschool, de BMV en de sportvelden zijn bereikbaar via de Clemensweg. Langs vrijwel de gehele lengte van de Clemensweg zijn aan beide kanten haakse parkeervakken aanwezig. Dit betreft in totaal 83 parkeervakken. Daarnaast bevinden zich op het Kerkplein 28 parkeerplaatsen, echter kunnen een deel van deze parkeerplekken (16 plekken) in de huidige situatie niet gebruikt worden vanwege de tijdelijke lesunits op deze locatie. In de omgeving zijn aan de Kerkstraat tussen de Clemensweg en de Douve in westelijke richting 33 parkeerplekken beschikbaar en zijn langs de weg de Douve 38 parkeerplekken aanwezig. Het bestaande parkeeraanbod bedraagt derhalve 182 parkeerplekken. Parkeerbehoefte IKC Merkelbeek Voor het parkeren van auto’s van medewerkers en bezoekers dienen voldoende permanente parkeerplaatsen aanwezig te zijn. In de Nota parkeernormen van de gemeente Beekdaelen zijn de parkeernormen opgesteld voor zowel auto’s als fietsen. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 14 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d De omgeving van het IKC Merkelbeek wordt aangemerkt als gebiedstype ‘rest bebouwde kom’.
Voor het bepalen van de parkeerbehoefte van de functies van het IKC Merkelbeek worden de navolgende normen gehanteerd: Op basis van het bovenstaande dienen ten behoeve van het personeel minimaal 7 (13 * 0,5= 6,5) aanwezig te zijn voor het personeel. Het oppervlak van de peuteropvang is 197 m² b.v.o. en van de kinderopvang 326 m² b.v.o. In totaal bedraagt het oppervlak ten behoeve van de kinderopvang derhalve 523 m² b.v.o. Dit leidt tot een aanvullende parkeerbehoefte van 7 (5,23 * 1,3 = 6,8) parkeerplekken voor de peuter- en kinderopvang. Halen en brengen (piekmomenten) Voor het halen en brengen is er in de parkeernormen gemeente Beekdaelen (2023) een detailberekening opgenomen. Deze berekening gaat uit van het percentage leerlingen die met de auto wordt gebracht, de leeftijdsgroep, de parkeerduur en het aantal kinderen per auto. Hiervoor wordt de volgende formule gebruikt: - Aantal leerlingen x percentage met de auto x reductiefactor parkeerduur x reductiefactor aantal kinderen per auto = aantal parkeervakken. Als uitgangspunt is gehanteerd dat de onder - en bovenbouw nagenoeg gelijkmatig verdeeld is (306 leerlingen waarvan 153 in de onderbouw en 153 in de bovenbouw). Op basis van deze verdeling en met uitgangspunten uit de voorgaande tabel zijn 30 parkeerplaatsen benodigd voor het halen en brengen voor het onderwijs en 10 parkeerplaatsen voor de kinderopvang en peuteropvang.
De haal- en brengtijden van het onderwijs en de kinderopvang zullen normaliter niet gelijk vallen waardoor het totale aantal parkeerplekken (voor haal- en brengmomenten) mogelijk lager ligt. Conclusie In conclusie bedraagt de totale parkeerbehoefte van het IKC Merkelbeek 54 parkeerplekken in de toekomstige situatie. De totale parkeervraag is in navolgende tabel weergegeven: Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 15 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Als gevolg van de ontwikkeling van het IKC Merkelbeek vervalt de parkeerbehoefte van de huidige basisschool en het kinderdagverblijf de Sjoepkar aan de Clemensweg. Op basis van de Nota parkeernormen van de gemeente Beekdaelen vervalt als gevolg van het verwijderen van deze functies een parkeerbehoefte van 41 parkeerplekken. Daarnaast zijn de tijdelijke lesunits op het Kerkplein niet langer noodzakelijk en komen ook op deze locatie 16 parkeerplekken weer beschikbaar. Verder wordt als onderdeel van het onderhavige plan een gedeelte van de openbare ruimte in de omgeving van de projectlocatie heringericht ten behoeve van natuurinclusief parkeren. Als gevolg van de herinrichting vervallen 59 bestaande parkeerplekken. In conclusie dienen als gevolg van de beoogde ontwikkeling per saldo 56 parkeerplekken voorzien te worden.
De gemeente Beekdaelen vangt de resterende parkeerbehoefte op binnen de beoogde natuurinclusieve voorziening ten oosten van de projectlocatie. In de voorziening worden 60 parkeerplekken gerealiseerd waardoor er nog enige parkeercapaciteit resteert ten behoeve van toekomstige ontwikkelingen . In de navolgende afbeelding wordt de beoogde inrichting van de openbare ruimte weergegeven. De verkeersveiligheid wordt in de beoogde inrichting van de openbare ruimte gewaarborgd door het scheiden van wegen voor gemotoriseerd verkeer (aangeduid middels de zwarte lijn) en wandel – en fietspaden rondom de natuurinclusieve voorziening. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 16 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d 2.4 Beleid en regelgeving 2.4.1 Rijksbeleid en Rijksregels Nationale Omgevingsvisie In de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Nederland staat voor een aantal urgente maatschappelijke opgaven, die zowel lokaal als regionaal, nationaal en internationaal spelen. Grote en complexe opgaven, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw zullen Nederland flink veranderen. Met de NOVI biedt het Rijk een perspectief om deze grote opgaven aan te pakken.
Omgevingskwaliteit is het kernbegrip: dat wil zeggen ruimtelijke kwaliteit én milieukwaliteit. Met inachtneming van maatschappelijke waarden en inhoudelijke normen voor bijvoorbeeld gezondheid, veiligheid en milieu. In de NOVI wordt gebruik gemaakt van afwegingsprincipes bij het maken van keuzes: 1. combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal, en 3. afwentelen wordt voorkomen. In de NOVI zijn de volgende belangrijkste keuzes opgenomen: 1. een klimaatbestendige inrichting van Nederland. Dat betekent dat Nederland zodanig wordt ingericht dat het land de klimaatveranderingen aankan. Daarvoor is nodig dat functies meer in evenwicht met natuurlijke systemen (bodem en water) worden ingepast; 2. de verandering van de energievoorziening. Bij de inpassing van duurzame energie dient oog te zijn voor omgevingskwaliteit; 3. de overgang naar een circulaire economie, waarbij Nederland tegelijk goed kan blijven concurreren en een aantrekkelijk vestigingsklimaat kan bieden; 4. de ontwikkeling van het Stedelijk Netwerk Nederland, waarmee wordt gestuurd op een goed bereikbaar netwerk van steden; 5. het bij elkaar plaatsen van zogenaamde logistieke functies (bijvoorbeeld distributiecentra, datacenters) om hiermee de openheid en de kwaliteit van het landschap te behouden; 6.
het toekomstbestendig maken van het landelijk gebied in goed evenwicht met de natuur en landschap. Daarbij wordt bijvoorbeeld gewerkt aan de overgang naar de kringlooplandbouw zodat gebruik van de grond meer wordt afgestemd op de natuurlijke water- en bodemsystemen. Ter uitvoering van de in de NOVI gemaakte keuzes is een Uitvoeringsagenda opgesteld. Daarin staat hoe samen met medeoverheden en de samenleving uitvoering zal moeten worden gegeven aan de NOVI. In de Uitvoeringsagenda staat een overzicht van instrumenten voor de verschillende beleidskeuzes uit de NOVI. De NOVI is en wordt uigewerkt in algemene rijksregelsef, bestuurlijke afspraken, beleidsprogramma’s, inzet van financiële middelen en kennisontwikkeling. Daarnaast wordt gebiedsgericht gwerkt met Omgevingsagenda’s en NOVI-gebieden. Onderhavig plan Voor de onderhavige projectlocatie bevat de NOVI geen relevante uitgangspunten . Instructieregels Rijk Artikel 8.0b, lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (hierna: Bkl) bepaalt dat bij een aanvraag om een BOPA de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen.
Een omgevingsvergunning voor een BOPA wordt geweigerd indien de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van deze instructieregels, of indien spra ke is van een voorbeschermingsregel of indien de activiteit het uitvoeren van een projectbesluit van provincie of Rijk belemmert. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 17 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Onderhavig plan Vanuit afdeling 5.1 van het Bkl (Instructieregels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties) gelden v oor de onderhavige projectlocatie met name instructieregels voor het waarborgen van de veiligheid , het beschermen van waterbelangen , het beschermen van de gezondheid en van het milieu en de bescherming van landschappelijke en stedenbouwkundige waarden. Deze aspecten komen in het navolgende aan de orde. Waarborgen van de veiligheid In Bijlage VI van het Bkl onder E. sub b. onder 1. en sub e. onder 1. is aangegeven dat een bijeenkomstfunctie voor kinderopvang en een onderwijsfunctie voor basisonderwijs gezien moeten worden als een zeer kwetsbaar gebouw. Volgens de huidige, beschikbare Atlas Leefomgeving is de projectlocatie niet gelegen binnen brand-, explosie- en gifwolkaandachtsgebieden van infrastructuur en/of bedrijven met gevaarlijk e stoffen. Dit aspect is verder uitgewerkt in paragraaf 3.6 van deze onderbouwing.
Beschermen van de waterbelangen In pargraaf 5.1.3 Bkl zijn instructieregels voor de bescherming van de waterbelangen opgenomen. Het gaat dan hoofdzak elijk om primaire waterkeringen, kustfundamenten, grote rivieren en grote wateren. Deze zijn voor het voorliggende plan niet relevant , aangezien de projectlocatie buiten het stroomvoerend rivierbed of het waterbergend winterbed van de Maas gelegen is. Wél is de algemene instructieregel zoals vastgelegd in artikel 5.37 relevant, die aangeeft dat rekening moet worden gehouden met de gevolgen voor het (beheer van het) watersysteem. Welke aspecten voor het voorliggende plan daarbij aan de orde zijn is verwoord in paragraaf 3. 9 van deze onderbouwing. Beschermen van de gezondheid en van het milieu In par agraaf 5.1.4 van het Bkl zijn instructiere gels opgenomen van milieuhygiënische aard. Het befreft de aspecten luchtkwaliteit, geluid door activiteiten, geluid door wegen, spoorwegen en industrieterreinen, trillingen , windturbines, bodemkwaliteit en geur. Deze aspecten komen - voor zover relevant voor deze projectlocatie - aan de orde in paragraaf 3.2 tot en met 3. 5 van deze onderbouwing. Beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed In paragraaf 5.1. 5.5 (artikel 5.130) is het belang van het behoud van het cultureel erfgoed vastgelegd (zowel erfgoed als archeologie).
Naast instructieregels ter voorkoming van aantasting van cultureel erfgoed en archeologisch e monumenten is tevens de mogelijkheid opgenomen om in het omgevingsplan onderzoek naar archeologische waarden verplicht te stellen. Daarbij geldt te allen tijde een ondergrens van 100 m² voor archeologisch onderzoek. Meer hierover in relatie tot dit plan is opgenomen in paragraaf 3.8 van deze onderbouwing. In paragraaf 5.1.5.4 (artikel 5.129g. van het Bkl , ‘zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand’) is de motiveringseis van de ladder voor duurzame verstedelijking opgenomen. Met toepassing van deze motiveringsplicht worden nieuwe stedelijke ontwikkeling gemotiveerd en afgewogen met oog voor de ruimtevraag, de beschikbare ruimte en de ontwikkeling van de omgeving waarin dit gebied ligt. Deze motivering is in het navolgende opgenomen. De Ladder voor duurzame verstedelijking voor onderhavig plan Allereerst dient de voorvraag te worden gesteld of sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling is een ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.
Uit overzichtsjurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State inzake de stedelijke functie wonen is de ondergrens van een nieuwe stedelijke ontwikkeling bij niet - woningbouwplannen ‘in beginsel’ gelegd op een toevoeging van bebouwing van 500 m². Gelet op het voorliggende initiatief, waarbij sprake is van de bouw van een IKC met een bruto Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 18 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d vloeroppervlakte van 2.497 m² b.v.o. (verdeeld over twee bouwlagen), kan worden gesteld dat dit initiatief dient te worden beschouwd als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De ladder voor duurzame verstedelijking dient derhalve te worden doorlopen. Een Integraal Kindcentrum is een maatschappelijke voorziening die door de gemeente in samenwerking met een schoolbestuur en andere maatschappelijke partijen wordt gerealiseerd. De ontwikkeling van het IKC te Merkelbeek komt voort uit een samenwerking tussen de gemeente Beekdaelen, de onderwijsstichting MOVARE en de kind eropvanglocaties CMWW en Sport Kinderopvang Sjoepkar. De beoogde ontwikkeling van het IKC is een gevolg van de fusie van de basisscholen Merkelbeek en Doenrade. De huidige schoollocatie biedt onvoldoende ruimte voor het aantal leerlingen van de nieuwe basisschool.
Daarnaast voldoet het huidige gebouw niet meer aan de wensen en eisen van deze tijd. Het IKC biedt een permanente en toekomstbestendige oplossing voor de huidige onderwijshuisvestingsproblematiek in Merkelbeek. De samenwerkende partijen hebben in voorbereiding op het onderhavige plan een programma van eisen opgesteld op basis waarvan de doorgaande leer - en ontwikkellijn van opvang tot en met basisschool wordt gefaciliteerd. De huidige locaties van de basisschool en kinderopvanglocaties komen te vervallen en kunnen op termijn opnieuw worden ingevuld voor een andere ruimtelijke ontwikkeling . Het onderhavige plan leidt niet tot leegstand van een andere schoollocatie. Het voorliggende initiatief betreft enkel een verplaatsing van de huidige schoollocatie en leidt tot een wijziging van het leerlingenaantal of de schoolstructuur. Overige instructieregels Voor het overige zijn er vanuit afdeling 5.1 geen instructieregels van het Rijk van toepassing op deze projectlocatie. Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om beperkingengebieden voor het spoor en voor Rijkswegen. Deze onderwerpen zijn op de projectlocatie niet relevant. Resumerend kan worden aangegeven dat voldaan wordt aan het Rijksbeleid en aan de instructieregels van het Rijk zoals opgenomen in het Bkl.
2.4.2 Provinciaal beleid en provinciale regels Omgevingsvisie Limburg (POVI) Op 1 oktober 2021 is de Omgevingsvisie Limburg vastgesteld. Om goed in te kunnen spelen op de Limburgse kansen en uitdagingen in de leefomgeving is een visie nodig voor de langere termijn (2030 - 2050), waarin allerlei onderwerpen aan bod komen, zoals wonen, bodem, infrastructuur, energie, economie, landbouw, water, natuur, landschap en cultureel erfgoed, maar ook gezondheid en de gezonde leefomgeving. Zo geeft de Omgevingsvisie richting aan de manieren waarop Limburg klaargemaakt wordt voor de toekomst. De provincie zoekt naar de balans tussen het beschermen én benutten van de fysieke leefomgeving waarin we leven, wonen, werken, leren en vrije tijd besteden. Afwegingen hierbinnen geschiedt op basis van de onderstaande Limburgse principes: - streven naar een inclusieve, gezonde en veilige samenleving die uitnodigt tot ontmoeten, recreëren en maatschappelijke betrokkenheid; - de kenmerken en identiteit van gebieden staan centraal. Een gebiedsgerichte aanpak is de basis voor samenwerking met andere partijen en initiatiefnemers ; - stedelijke functies worden geconcentreerd in compacte steden en dorpen. Landelijke gebieden worden als tegenhanger van de drukkere stedelijke gebieden ontwikkeld ; - zorgvuldig omgaan met de ruimte en voorraden, zowel onder - als bovengronds.
Er wordt gestreefd naar functiecombinaties en het optimaal benutten van bestaande functies. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 19 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Compacte steden blijven het uitgangspunt. Nieuwe stedelijke ontwikkelingen moeten zoveel mogelijk een plek krijgen binnen het bebouwd gebied. Dit om de diversiteit tussen stad en land, tussen dynamisch en rustiger en tussen wonen, werken en recreëren als kwaliteit van de leefomgeving te kunnen behouden. Daarbij is er aandacht voor compacte binnensteden, het behoud van basisvoorzieningen en leefbaarheid. Landelijke kernen De onderhavige p rojectlocatie is conform de kaarten behorende bij de Omgevingsv erordening Limburg gelegen binnen de zone ‘ Landelijke kernen’. De leefbaarheid en vitaliteit van de kernen in het landelijk gebied is belangrijk. Een aantal kernen vervult op sommige terreinen een regionale verzorgende functie met onderwijs, zorg, cultuur, winkels en werklocaties. De zorg voor een goede kwaliteit van de leefomgeving en een goede bereikbaarheid zijn hier belangrijke uitgangspunten. Limburgse steden en dorpen moeten ook in de toekomst een aantrekkelijke en leefbare basis voor de inwoners zijn. de Limburgse steden en dorpen krijgen de komende decennia te maken met grote gecompliceerde vraagstukken en transities.
Bij veel vraagstukken in het bebouwd gebied geldt dat de overheid, maatschappelijke organisaties en het bedrijfsleven samen oplossingen moeten vinden. Een belangrijke rol ligt bij de gemeenten. Een toenemend aantal vraagstukken overstijgt echter het lokale niveau en vraagt om gezamenlijk optrekken van gemeenten in regionaal verband. Onderhavig plan De ontwikkeling van een Integraal Kindcentrum komt ten goede aan het voorzieningenniveau binnen de kern Merkelbeek. De ontwikkeling vormt een oplossing voor het capaciteitstekort van de huidige schoollocatie en faciliteert een kwalitatieve impuls van de onderwijs - en kinderopvang voorzieningen in Merkelbeek. Hiermee blijft Merkelbeek aantrekkelijk voor jonge gezinnen om te wonen, hetgeen de leefbaarheid ten goede komt. Daarnaast kan de vrijkomende schoollocatie binnen de bestaande kern op termijn worden benut voor een andere ruimtelijke invulling. Instructieregels provincie (Omgevingsverordening Limburg) Artikel 8.0b, lid 1 van het Bkl bepaalt dat bij een aanvraag om een BOPA de instructieregels in hoofdstuk 5 van het Bkl, de provinciale instructieregels en eventuele instructies het beoordelingskader vormen.
Een omgevingsvergunning voor een BOPA wordt geweigerd indien de activiteit zou leiden tot een situatie die niet is toegelaten op grond van deze instructieregels, of indien sprake is van een voorbeschermingsregel of indien de activiteit het uitvoeren van een projectbesluit van provincie of Rijk belemmert. Onderhavig plan Vanuit afdeling 5.1 van het Bkl (Instructieregels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties) gelden voor de onderhavige projectlocatie , gelet op de inhoud van het plan, met name instructieregels voor de ligging in het beschermingsgebied Nationaal Landschap Zuid - Limburg, na -ijleffecten steenkoolwinning , overstromingskansgebied E , uitsluitingsgebied windturbines en klimaatadaptatie. Deze aspecten komen in het navolgende aan de orde. Beschermingsgebied Nationaal Landschap Zuid-Limburg Uit artikel 7.2 van de Omgevingsverordening blijkt dat de motivering bij een omgevingsplan dat betrekking heeft op een gebied gelegen in het beschermingsgebied Nationaal Landschap Zuid - Limburg een beschrijving dient te bevatten van de op de projectlocatie voorkomende kernkwaliteiten, de wijze waarop met de bescherming en versterking van de kernkwaliteiten is omgegaan en de wijze waarop de negatieve effecten zijn gecompenseerd.
De kernkwaliteiten in het Beschermingsgebied Nationaal Landschap Zuid -Limburg zijn het reliëf, het open en besloten karakter en het cultuurhistorisch erfgoed. Deze zijn in het navolgende verder uitgewerkt. - Nationaal Landschap Zuid-Limburg Een Nationaal Landschap is een gebied met een zeldzame en nationaal kenmerkende kwaliteiten op landschappelijk, cultuurhistorisch en natuurlijk gebied. In Nederland zijn 20 Nationale Landschappen aangewezen die samen het gezicht van Nederland bepalen. Het Nationaal Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 20 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Landschap biedt ruimte voor regionale en lokale bedrijvigheid, inclusief grondgebonden landbouwbedrijven, maar altijd vanuit een groot respect naar de omgeving. In de Omgevingsverordening Limburg is aangegeven wat de kernkwaliteiten van het Nationaal Landschap Zuid-Limburg zijn: 1. het reliëf (steilere hellingen, steilranden, graften, holle wegen, droogdalen, grubben, beekdalen, bron - en kwelzones, vochtige laagten , breuktreden, overgangen Maasterrassen, geologische verbindingen); 2. het open -besloten karakter (openheid op plateaus, kleinschaligheid rondom dorpen, op hellingen en in droogdalen); 3.
het groene karakter (bronbossen, beken, hellingbossen, kalkgraslanden, heischrale graslanden, moerassen, bronnen, zinkflora, mantel- en zoomvegetaties, hellingen met veel graften, grubben en holle wegen); 4. het cultuurhistorisch erfgoed (archeologische verwachtings)waarden, kastelen, historische bouwkunst, historische geografische elementen en patronen, zoals wegen, kavelpatronen, verdedigingswerken, ondergrondse kalksteengroeves, heggen). - Deelgebieden Het Nationaal Landschap Zuid -Limburg (hierna: NLZL) is onder te verdelen in een aantal deelgebieden. De deelgebieden zijn opgedeeld door de natuurlijke fysieke grenzen die gevormd worden door de landschapstypen (plateaus, hellingen en dalen). De deelgebieden verschillen onderling, soms subtiel en soms zijn de verschillen groot. Ze verschillen van elkaar in landschapstypen en kernkwaliteiten. Door de nuance verschillen kunnen bepaalde leidende beginselen in meer of mindere mate van toepassing zijn voor elk deelgebied. Die toepasbaarheid is ook afhankelijk van de specifieke locatie en de soort ruimtelijke ontwikkeling. Deelgebied Plateau van Doenrade Het plateau van Doenrade kenmerkt zich door relatief grote vlakke oppervlakken. Ter hoogte van Schinnen strekt zich vanuit de Geleenbeek een brede, haast niet zichtbare, laagte het plateau in.
De ligging van de kernen Oirsbeek en Amstenrade in deze laagte versterkt de zichtwerking vanaf de omliggende hoge delen van het plateau. In veel gevallen vormt de sterk verdichte lintbebouwing geen belemmering op deze zichtwerking. In kernen Puth, Doenrade en Oirsbeek zijn in het verdichte oude lint nog veel carréboerderijen te vinden die vroeger de spil waren in deze van oorsprong landschappelijke dorpen. Waar de Geleenbeek de westelijke plateaurand duidelijk markeert, is de zuidelijke plateaurand niet meer als zodanig herkenbaar omdat stadse uitbreidingen van onder andere Hoensbroek en Brunssum tot over de plateaurand zijn gekropen. Juist doordat bebouwde kernen zich vrijwel allemaal op de overgang van plateau en droogdal bevinden, hebben de vlakke delen van het plateau, op enkele agrarische gebouwen na, hun open karakter behouden. Vanaf de hoge plateautoppen kan over het hellingbos heen gekeken worden. - Leidende beginselen voor het Plateau van Doenrade De vier kernkwaliteiten van het NLZL zijn niet vanzelfsprekend en zijn daarom gebaat bij een zorgvuldige omgang en bescherming. Ze vormen het kapitaal van de omgeving. Om een raamwerk voor deze bescherming te bieden is er een aantal zogenaamde leidende beginselen gesteld. De leidende beginselen zijn algemene principes met als doel de vier kernkwaliteiten van het NLZL te behouden dan wel te versterken.
Door het algemene karakter gelden de leidende beginselen voor meerdere landschapstypen. Onderstaand zijn de leidende beginselen aangegeven die binnen het Geuldal van toepassing kunnen zijn: - L01: Benadrukken cultuurhistorisch erfgoed; - L03: Bos en groene verdichting op steile hellingen - L05: Vergroenen dorpsranden; - L06: Herstel van kleine landschapselementen; - L07: Herstel van bronnen; - L08: Zorgvuldige omgang met bebouwing in kwetsbare delen; Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 21 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d - L09: Passend bouwen in dorpsstructuur en dorpssilhouet; - L10: Herstructurering bebouwd gebied. Voor het onderhavige plan zijn met name L05, L08 en L09. L05: Vergroenen dorpsranden Het vergroenen van dorpsranden versterkt het cultuurlandschap, verbetert het uitzicht op de dorpsranden, creëert kleinschalige ecologische verbindingen, geeft ruimte voor de teelt van regionale producten, markeert dorpsranden en verbetert de lokale recreatiemogelijkheden. Geïnspireerd door het historische landschap worden dorpen op de plateaus bij voorkeur omzoomd met kleine weilanden, heggen en hoogstamboomgaarden. L08: Zorgvuldige omgang met bebouwing in kwetsbare delen Door ongestructureerde verspreide bebouwing te ordenen naar landschappelijke logica en te zorgen voor buffers tussen bebouwde gebieden wordt verrommeling voorkomen.
Op de dalbodems, steile hellingen en op de hoge delen van de plateau’s is het wenselijk terughoudend om te springen met verdere bebouwing. Daarentegen zijn er, mits een zorgvuldige inpassing, in de lagere delen, soms wel ontwikkelingen mogelijk. L09: Passend bouwen in dorpsstructuur en dorpssilhouet De dorpsstructuren en -silhouetten in de regio Zuid -Limburg zijn karakteristiek en uniek. Om dit te behouden is het belangrijk aandacht te besteden aan een zorgvuldige inpassing van nieuwe bebouwing in het dorpssilhouet. Ongestructureerde verspreide bebouwing wordt hiermee beperkt en wordt een bijdrage geleverd aan de logica van het landschap. - Kansen voor ontwikkeling Lange tijd hebben ontwikkelingen plaatsgevonden in balans met natuur en landschap. Echter, in de 20ste eeuw doorwerkend naar de huidige tijd, is de ontwikkeling van het landschap in een stroomversnelling geraakt. Niet altijd is er even zorgvuldig omgegaan met de kwaliteiten van het landschap. Nieuwe ontwikkelingen zijn onvermijdelijk en de snelheid waarmee deze zullen plaatsvinden is niet te voorspellen. Het NLZL is een levend landschap waar vanuit maatschappelijke vragen vanuit de verschillende thema’s ruimtelijke opgaven zullen blijven ontstaan.
Een doorontwikkeling van een toekomstbestendig en kwalitatief landschap voor alle belangen is alleen mogelijk als de kernkwaliteiten gevalideerd en ontwikkeld worden als fundament van nieuwe ontwikkelingen. Het landschap is immers het kader waar alle ontwikkelingen plaatsvinden. Deze ontwikkelingen zijn afkomstig uit vrijwel alle lagen van de samenleving en maatschappij, maar zijn onderverdeeld in acht thema’s: 1) infrastructuur; 2) wonen; 3) toerisme & recreatie; 4) landbouw; 5) water; 6) groen & natuur; 7) bedrijvigheid; 8) overige ontwikkelingen. Toepassing op dit initiatief: De onderhavige projectlocatie is onderdeel van een bestaand maatschappelijk cluster aan de rand van de kern Merkelbeek. Rondom de projectlocatie is reeds sprake van een groene inpassing middels de bestaande bomenrij. Het groene karakter wordt versterkt door het toepassen van groenelementen in de vorm van een haag aan de westzijde van de projectlocatie. Daarnaast levert de herinrichting van de openbare ruimte een positieve bijdrage aan de landschappelijke inpassing van het project door het verwijderen van verhard oppervlak en het ontwikkelen van een natuurinclusieve voorziening waarin de benodigde verkeer - en parkeervoorzieningen worden ingepast middels het toevoegen van groenelementen en waterbuffers.
Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 22 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Na-ijlende gevolgen steenkoolwinning (art. 12.12) In artikel 12.12 van de Omgevingsverordening is aangegeven dat in de toelichting bij een ruimtelijk plan dat het bouwen van een nieuw bouwwerk in de gemeenten Brunssum, Beekdaelen, Heerlen, Landgraaf, Voerendaal, Kerkrade, Simpelveld, Beek, Sittard -Geleen en Stein mogelijk maakt, wordt beschreven op welke wijze rekening is gehouden met de na -ijlende effecten van de voormalige steenkoolwinning. Onderhavig plan P.M. Informatie en kaartmateriaal noodzakelijk vanuit gemeente (niet openbaar beschikbaar) Klimaatadaptatie (artikel 3.5) Conform artikel 3.5 van de O mgevingsverordening bevat de toelichting bij een ruimtelijk plan dat een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling mogelijk maakt een beschrijving van de wijze waarop in het plan rekening is gehouden met de risico’s en gevolgen van klimaatverandering en de maatregelen en voorzieningen die worden getroffen om de risico’s en gevolgen van klimaatverandering te voorkomen of te beperken en de afweging die daarbij is gemaakt op het gebied van wateroverlast, overstroming en droogte. Onderhavig plan Door klimaatverandering nemen hittestress, wateroverlast, droogte en de kans op overstromingen toe. Dat levert risico’s op voor onze gezondheid, veiligheid en economie.
Daarnaast staan de kwaliteit van de natuur en de biodiversiteit onder druk. Ook in de gebouwde omgeving. Het is van groot belang dat de gemeente Beekdaelen zich aanpast aan deze veranderingen. De overheid, maatschappelijke organisaties, inwoners en bedrijven werken aan de benodigde aanpassingen voor het omgaan met extreme weersomstandigheden en het versterken van de biodiversiteit, zodat dit het nieuwe normaal wordt. De afwegingen inzake klimaatadaptatie zijn opgenomen in paragraaf 3.10 van deze onderbouwing. Uitsluitingsgebied windturbines In artikel 13.1 is aangegeven dat een omgevingsplan dat betrekking heeft op het uitsluitingsgebied windturbines, binnen dat gebied geen plaatsing van een windturbine met een masthoogte van 25 meter of hoger toelaat. Onderhavig plan Van deze activiteiten is in het onderhavige plan geen sprake. Overstromingskansgebied E Met het oog op de bergings - en afvoercapaciteit waarop regionale wateren moeten zijn ingericht geldt voor overstromingskansgebied E een gemiddelde overstromingskans van 1:100 per jaar als omgevingswaarde. Onderhavig plan Deze omgevingswaarde is een inspanningsverplichting voor het Waterschap Limburg. De gemeente of de initiatiefnemer van dit plan hebben hier geen rol in. Resumerend kan worden aangegeven dat voldaan wordt aan het provinciaal beleid en aan de instructieregels uit de Omgevingsverordening Limburg.
2.4.3 Beleid Waterschap De gemeente Beekdaelen valt in de zin van wateraangelegenheden binnen het Waterschap Limburg. Vanuit het waterschap zijn de Waterschapsverordening en het Waterbeheerplan relevante documenten die betrokken dienen te worden bij ruimtelijke ontwikkelingen. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 23 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Waterschapsverordening Waterschap Limburg Sinds de invoering van de Omgevingswet geldt de Waterschapsverordening van het Waterschap Limburg. In deze verordening zijn ook de regels van de voormalige Keur opgenomen. Deze regels gaan over gedoogplichten, geboden en verboden op en vlakbij waterkeringen, watergangen en kunstwerken. De Waterschapsverordening bevat de ligging en maatvoering van waterstaatkundige werken en waterpartijen, alsmede de onderhoud - en beschermingszones. Deze zijn opgenomen in bijlage I van de Waterschapsverordening. Projectlocatie Voor de voorliggende projectlocatie zijn in genoemde bijlage geen specifieke uitgangspunten vastgelegd, aangezien in en om de projectlocatie geen watergangen, waterkeringen et cetera gelegen zijn. Waterbeheerplan Waterschap Limburg 2022-2027 Het Waterschap is de waterkwantiteit - en waterkwaliteitsbeheerder en de beheerder van de primaire en secundaire waterkeringen.
Het Waterbeheerplan 2022 -2027 is het plan van het Waterschap Limburg waarmee de koers wordt uitgezet voor een toekomstbestendig waterbeheer in Limburg. Hierin is aangegeven hoe invulling wordt gegeven aan de taak om te zorgen voor veilige dijken, droge voeten en voldoende en schoon water. In het plan is vastgelegd hoe men het watersysteem en waterkeringen op orde wil brengen en houden. Ook staat hierin welke bijdrage de waterschappen leveren aan de Europese Kaderrichtlijn Water. Voorbeelden van maatregelen zijn: het aanleggen en verbeteren van dijken tegen overstromingen, het aanpakken van knelpunten van wateroverlast en herstellen van beken. Projectlocatie Voor de voorliggende projectlocatie kent het Waterbeheerplan geen specifieke uitgangspunten. Conclusie Het voorliggende plan kent geen aandachtspunten vanuit de Waterschapsverordening dan wel het waterbeleid. De reguliere waterparagraaf (vanuit de instructieregel ex artikel 5.37 Bkl) is opgenomen in paragraaf 3.9 van deze onderbouwing. 2.4.4 Gemeentelijk beleid Omgevingsvisie gemeente Beekdaelen Op 25 november 2025 heeft de gemeenteraad van Beekdaelen de Omgevingsvisie voor gemeente Beekdaelen vastgesteld. De Omgevingsvisie schetst een strategische visie voor de inrichting van de fysieke leefomgeving tot 2040.
De visie bouwt voort op de strategische visie ‘Leven en werken in het landschap’ (vastgesteld op 17 september 2024) en op sectorale visies. Het is een dynamisch document dat flexibel inspeelt op toekomstige veranderingen en uitdagingen zoals klimaatverandering, woningnood en energietransitie. De visie benadrukt de samenwerking met inwoners, ondernemers en regionale partners. Dit doet Beekdaelen door de gemeenschap actief te betrekken bij beleidsvorming en bij de beleidsuitvoering. De visie en ambities op het sociale domein zijn beschreven in het toekomstperspectief sociaal domein’. De strategische visie, het toekomstperspectief sociaal domein en de omgevingsvisie vormen gezamenlijk het fundament voor de toekomst van Beekdaelen. Beekdaelen in 2040 In ruimtelijke keuzes laat Beekdaelen zich leiden door de wens om de brede welvaart te versterken. Bij de lokale inpassing van deze ambitie worden de volgende drie principes gehanteerd: a) PEOPLE: Excellent wonen en vitale kernen; b) PROFIT: Duurzame economische ontwikkeling; c) PLANET: Landschappelijke ontwikkeling als kans. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 24 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d Ten aanzien van het onderhavige plan is met name het principe ‘Excellent wonen en vitale kernen’ van belang.
De gemeente Beekdaelen zet in op een sociale en vitale gemeente, waarbij het voorzieningenniveau in de grote kernen wordt versterkt. Reguliere basisscholen maken plaats voor integrale kindcentra. Bij de ontwikkeling van de Integrale Kindcentra worden versteende schoolpleinen getransformeerd tot groene speelruimten. Onderhavige plan Het voorliggende plan voorziet in het realiseren van een Integrale Kind Centrum in de kern Merkelbeek. Het IKC biedt een toekomstbestendige oplossing voor het capaciteitsgebrek op de huidige locatie aan de Clemensweg als gevolg van de fusie van de scholen in Doenrade en Merkelbeek. Verder voorziet het plan in een functionele versterking van de onderwijsvoorzieningen en bijbehorende kinderopvangvoorzieningen en draagt het plan derhalve bij aan de verbetering van het voorzieningenniveau binnen de kern Merkelbeek . Het kindcentrum en het bijbehorende speelterrein worden groen ingepast en past derhalve ook binnen de ambitie tot het realiseren van groene speelruimten. Geconcludeerd wordt dat het onderhavige plan in overeenstemming is met de beleidsuitgangspunten van de Omgevingsvisie gemeente Beekdaelen. Strategische visie gemeente Beekdaelen 2024-2040 In de Strategische Visie is een beoogd toekomstbeeld gegeven van de gemeente Beekdaelen in 2040. Dit toekomstbeeld wordt opgebouwd aan de hand van vier pijlers: 1. excellent wonen in vitale kernen; 2.
landschappelijke ontwikkeling; 3. duurzame economische ontwikkeling; 4. een nieuwe relatie tussen gemeenschap en gemeente. In het kader van het onderhavige plan zijn met name pijlers 1 en 4 van belang. Onderdeel van de pijler ‘excellent wonen in vitale kernen ’ is het faciliteren van voorzieningen binnen de gemeente Beekdaelen. Om alle doelgroepen zich welkom te laten voelen wordt het voorzieningenniveau verstevigd. Er is een passend aanbod van voorzieningen, zoals winkels, onderwijs, horeca, zorg - en welzijnsdiensten, ontmoetingsplekken en sport - en recreatiemogelijkheden. Niet alles is in elke kern aanwezig, maar alle voorzieningen zijn wel altijd op (fiets-)afstand bereikbaar. Onderhavig plan De ontwikkeling van het IKC draagt bij aan het voorzieningenniveau binnen de kern Merkelbeek en biedt nieuwe duurzame huisvesting voor de basisschool en kinderopvangvoorzieningen. Daarnaast ontstaat ruimte voor toekomstige ontwikkelingen op de huidige schoollocatie aan de Clemensweg. Geconcludeerd wordt dat het voorliggende plan in overeenstemming is met de Strategische Visie gemeente Beekdaelen 2024-2040. Integraal Kindcentrum Merkelbeek Gemeente Beekdaelen - pagina 25 - Goede onderbouwing voor de fysieke leefomgeving d 3 Fysieke leefomgeving 3.1 Beschermen van de gezondheid In artikel 1.3 Ow zijn de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet aangegeven.
De wet, zo is beschreven, is gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en b. op het doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. In d it hoofdstuk komt aan de orde op welke wijze bij de beoogde buitenplanse omgevingsplanactiviteit rekening wordt gehouden met het aspect gezondheid. De vraag die daarbij wordt gesteld is of de vergunningverlening van deze BOPA leidt tot (mogelijk) ernstige nadelige gevolgen voor de gezondhei d. In de navolgende paragrafen 3.2 t/m 3.1 1 komen de aspecten die hierbij een rol spelen aan de orde. 3.2 Milieubelastende activiteiten Volgens artikel 1 Ow en de daarbij behorende bijlage is een milieubelastende activiteit een activiteit die nadelige gevolgen voor het milieu kan veroorzaken, niet zijnde een lozingsactiviteit op een oppervlaktewaterlichaam of een lozingsactiviteit op een zuiveringtechnisch werk of een wateronttrekkingsactiviteit. Regels over milieubelastende activiteiten zijn opgenomen in het Bal (Besluit activiteiten leefomgeving), het Bkl (in de vorm van (instructieregels) en in de bruidsschat (afdeling 22.3 van het Tijdelijk Omgevingsplan van de gemeente Beekdaelen).