2. Conceptbegroting 2027 VRZL
Tekst van het document
2027
Begroting 2027 VRZL
Pagina 1 van 60
INHOUDSOPGAVE VOORWOORD .................................................................................................................................................. 3 DEEL A – BELEIDSBEGROTING .................................................................................................................... 4 1 1.1 1.2 1.3
PROGRAMMAPLAN ........................................................................................................................... 5 Concern .............................................................................................................................................. 5 Crisisbeheersing en rampenbestrijding .......................................................................................... 9 Brandweerzorg ................................................................................................................................. 20
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
PARAGRAFEN .................................................................................................................................. 27 Algemeen .......................................................................................................................................... 27 Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................................. 27 Onderhoud kapitaalgoederen ......................................................................................................... 35 Financiering ...................................................................................................................................... 36 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................. 40 Verbonden partijen .......................................................................................................................... 46 Wet open overheid ........................................................................................................................... 48
DEEL B – FINANCIËLE BEGROTING ........................................................................................................... 49 3.1 Algemene uitgangspunten financiële begroting ........................................................................... 50 3.2 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 52 3.3 Uiteenzetting van de financiële positie .......................................................................................... 53 3.4 Overzicht baten en lasten per taakveld ......................................................................................... 53 3.5 Overzicht van bijdragen gemeente ................................................................................................ 54 3.6 Overzicht van bijdragen per deelnemende gemeente 2027-2030 ................................................ 55 3.7 Staat van reserves en voorzieningen (x € 1.000) .......................................................................... 56 3.8 Geldleningen .................................................................................................................................... 57 3.9 Meerjareninvesteringsplan en kapitaallasten (MIP) ......................................................................
58 3.10 Recapitulatie structureel en reëel evenwicht begroting 2027-2030 ............................................ 60
Pagina 2 van 60
VOORWOORD
Voor u ligt de begroting 2027 van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), met een doorkijk naar de jaren 2028-2030. In de begroting 2027 zijn geen majeure beleidswijzigingen aangebracht. Het betreft een begroting die in het teken staat van de verdere implementatie van het vastgestelde beleid “een solide basis voor de toekomst ”. 2027 wordt het laatste jaar van ons vigerende beleidsplan. Zoals in de mid-term review meegegeven lopen we bij de meeste thema’s op koers en gaan we er van uit dat we nog lopende zaken in 2027 zullen realiseren. We merken ook dat de dagelijkse werkelijkheid vaak anders is dan we aan de voorkant hebben ingeschat. Zo is het meerjarenbeleidsplan opgesteld in 2022/2023. De onderwerpen Maatschappelijke Weerbaarheid, Operationele continuïteit en noodcommunicatie speelden toen nog geen rol van betekenis en hebben ons (de veiligheidsregio’s en de gemeenten) in 2025 en 2026 flink bezig gehouden. Bij het schrijven van dit voorwoord zijn we samen met onze gemeenten volop in gesprek over de inrichting en opzet van coördinatiepunten (veiligheidsregio) en noodsteunpunten (des gemeentes) en hoe we dat naadloos op elkaar laten aansluiten. Dat zal ook in 2027 een thema zijn waar we met elkaar stappen in moeten blijven zetten. In 2026 kenden we een korting op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR) van 10%.
De daarmee gepaard gaande opgave (ongeveer € 1 miljoen bezuinigen) hebben we in de eigen begroting opgevangen. Deels door de inzet van incidentele middelen, deels door taken te faseren en uit te stellen. De bezuiniging heeft -conform bestuurlijke opdracht- niet geleid tot een verhoging van de gemeentelijke bijdragen. Vanaf 2027 zouden er weer aanvullende middelen beschikbaar komen (volgens het toenmalige kabinet Schoof) zodat we het toekomstgericht verder professionaliseren van het vak crisisbeheersing in de breedte van onze organisatie kunnen blijven vormgeven. De nieuwe uitdagingen die op ons afkomen maken dat we daar als organisatie ook meer op moeten investeren. Dat doen we onder meer door een organisatie breed programma Mentale Veerkracht aan te bieden om onze medewerkers (ook de vrijwilligers) mentaal voor te bereiden en daarmee duurzaam inzetbaar te maken. In 2027 weten we weer iets beter hoe de wereld om ons heen er uitziet en welke aanvullende taken van de veiligheidsregio verwacht worden. We kijken er naar uit om samen met onze deelnemende gemeenten, onze bestuurders en de raadsleden in gesprek te blijven over de wijze waarop wij als veiligheidsregio Zuid-Limburg in gezamenlijkheid invulling kunnen geven aan die continu veranderende taak.
Léon Houben Directeur Veiligheidsregio Zuid-Limburg en commandant Brandweer
Pagina 3 van 60
DEEL A – BELEIDSBEGROTING
Pagina 4 van 60
1
PROGRAMMAPLAN
1.1 CONCERN 1.1.1 Wie zijn we? Wij zijn Veiligheidsregio Zuid-Limburg (VRZL), één van de 25 veiligheidsregio’s in Nederland. VRZL is een hands-on hulpverleningsorganisatie en een netwerkorganisatie in één. In de periode 2010-2024 hebben we ons ontwikkeld van een groot aantal samenwerkende (lokale) brandweerorganisaties naar één veiligheidsregio. Op basis van de gemeenschappelijke regeling is elke gemeente van de regio verplicht deelnemer en daarmee onderdeel van VRZL. De organisatiestructuur bestaat uit twee primaire programma’s: Crisisbeheersing & Rampenbestrijding en Brandweerzorg. Ondersteunend daaraan opereert het programma Bedrijfsvoering, waar ook een behoorlijke taak ligt, omdat de organisatie nauw verbonden is binnen het brede netwerk van burgers, bedrijven en instellingen. Binnen VRZL werken het programma Brandweerzorg en het programma Crisisbeheersing & Rampenbestrijding nauw samen.
Hoe organiseren we de brandweerzorg? Welke veiligheidsrisico’s zijn er op dit ogenblik en welke kunnen ontstaan in de nabije toekomst? Hoe maken we de kans op ongevallen en rampen zo klein mogelijk? En als er dan tóch een incident plaatsvindt: hoe treden we zo snel en vakkundig mogelijk op? Omvangrijk netwerk Wij werken samen met 16 gemeenten, de Politie Eenheid Limburg, zorgorganisaties, het Openbaar Ministerie (OM), provincie Limburg, Veiligheidsregio Limburg-Noord (VRLN), Waterpartners Limburg (waterschap, zuiveringsschap, waterleidingmaatschappij), Defensie, de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en Chemelot (waaronder Sitech). Maar denk ook aan partijen als het Nederlandse Rode Kruis, Essent, Enexis, Brightlands, ProRail, de overige zuidelijke veiligheidsregio’s (Zuid-6) en natuurlijk de verschillende hulpverleningsorganisaties in het Euregionale grensgebied (EMRIC). Missie, visie en kernwaarden We maken en houden Zuid-Limburg zo veilig mogelijk. Dat is onze missie. Om deze missie te volbrengen moeten we de (toekomstige) risico’s in onze regio kennen en daarop voorbereid zijn. Paraat zijn en slagkracht leveren. Dat doen we samen met burgers, bedrijven en instellingen. ‘Samen veilig’ is dan ook onze pay-off. We kunnen onze missie en visie alleen waarmaken met een professionele, vitale en wendbare organisatie.
En met vakbekwame, initiatiefrijke teamplayers die lef tonen (onze kernwaarden). De afgelopen jaren is de rol van veiligheidsregio’s uitgebreid en hebben we als veiligheidsregio een regisserende en coördinerende rol gekregen in langdurige crises. Sprekende voorbeelden hiervan zijn de coronacrisis en de vluchtelingencrisis. De voorbereiding op toekomstige – en veelal ook langdurige crises – vraagt om een verdere versterking van het fundament van de veiligheidsregio. Dit zowel op het gebied van crisisbeheersing als op het gebied van de informatiepositie. In 2023 zijn bestuurlijke afspraken gemaakt om het fundament van de veiligheidsregio’s te versterken. Onderdeel daarvan is de trapsgewijze toevoeging van € 83 miljoen (structureel) in de brede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR) vanaf 2023. Deze verhoging bouwt tot 2026 geleidelijk op tot het genoemde bedrag. In het Veiligheidsberaad is ingestemd om de extra middelen vanaf 2023 aan te wenden voor:
Pagina 5 van 60
1. 2.
3.
Het toekomstgericht – in lijn met de contourennota voor de wijziging van de Wet veiligheidsregio’s – verder professionaliseren van crisisbeheersing als vak binnen de veiligheidsregio. A. De informatiepositie van de veiligheidsregio’s versterken en waarborgen door het inrichten van een goed werkend Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK) per veiligheidsregio. Dit om een goed zicht op risico’s te verkrijgen en om te zorgen voor een goede informatiedeling met crisispartners; B. Een impuls voor de ontwikkeling en het beheer van informatiesystemen door de veiligheidsregio’s en het Rijk gezamenlijk; Het instellen van een hoogwaardig en gegarandeerd informatie-, actie- en coördinatiepunt voor Rijk, regio’s en partners; het KCR2 (Knooppunt Coördinatie Rijk-Regio’s).
Voor VRZL betekent de structurele verhoging van de BDUR dat we vanaf 2025 € 2,1 miljoen hebben gekregen voor de versterking van crisisbeheersing en onze informatiepositie. Dit bedrag zou in 2026 verder oplopen naar ca. € 2,4 miljoen. In 2026 wordt gekeken naar een mogelijke herijking van deze middelen en welke gevolgen dat eventueel heeft voor de veiligheidsregio’s en de daarbij behorende aanwending van deze middelen. Het kabinet heeft besloten dat vanaf 2026 een korting van 10% doorgevoerd wordt op niet alleen deze extra BDuR gelden maar ook op de reguliere BDuR gelden die wij vanuit het Rijk ontvangen. De korting van 10% heeft tot gevolg dat VRZL de nadere plannen voor het verder versterken van onze crisisbeheersing en dus ook voor de besteding van de extra BDUR-middelen die daaraan gekoppeld zijn, bij dient te stellen. De bestuurlijke opdracht is dat bezuinigingen van het kabinet op de BDuR niet mogen leiden tot een toename van de gemeentelijke bijdrage aan de Veiligheidsregio. De extra BDUR-middelen voor de versteviging van de informatiepositie zullen in onze regio worden ingezet voor het borgen en het verder ontwikkelen van informatie gestuurde veiligheid (gericht op o.a. risicomonitoring en –analyse; zicht op risico’s). Ten behoeve van de versterking van onze crisisbeheersing hebben we nadere plannen opgesteld.
In lijn met de landelijke ambities van het Rijk en het Veiligheidsberaad – en met het oog voor geconstateerde regionale behoeften – ligt het accent op onderstaande zaken: 1. 2. 3.
Verstevigen van crisisbeheersing als vak (leren, ontwikkelen, kennisborging en kwaliteitszorg/’zicht op prestaties’). Verstevigen van de regiefunctie in het netwerk van crisispartners (gezamenlijke aanpak van risico’s en crises). Door de bovenstaande verstevigingen realiseert VRZL ook een robuustere crisisorganisatie, die zowel in staat is om acute incidenten te bestrijden (‘GRIP-opschalingen’) als om langdurige crises te bestrijden door de inzet van crisisregisseurs en informatiemanagers.
De ambitie is om deze accenten te continueren en daarmee huidige en toekomstige scenario’s beter te kunnen bestrijden. Bij het schrijven van deze teksten is een scenario militaire dreiging actueel. In samenspraak met de bestuurders hebben we geconstateerd dat de eigen operationele continuïteit en de continuïteit van dienstverlening naar de gemeenten belangrijke items daarbij zijn. Onze inspanningen zullen dus ook in 2027 onder meer gericht zijn op het verbeteren van onze eigen operationele continuïteit en het samen met onze gemeenten borgen van de risico- en crisiscommunicatie en het opzetten van coördinatiepunten en noodsteunpunten. VRZL kent een programma Mentale Veerkracht. We zien dat in langdurige crises de mentale veerkracht van onze collega’s van belang is om langdurig en duurzaam inzetbaar te blijven.
Pagina 6 van 60
In de verwachting dat er de komende jaren nog meer langdurige crises zullen voorkomen willen we onze medewerkers (inclusief vrijwilligers) daarop voorbereiden en handvatten geven om daar adequaat mee om te kunnen gaan. Alle leidinggevenden van directie tot en met het niveau van Ploegchef hebben deelgenomen aan dit programma. Dit is met alle teams en medewerkers opgepakt en daar waar nodig zullen wij maatwerk leveren aan collega’s die daar behoefte aan hebben, om zo te komen tot duurzame inzetbaarheid. Dat willen wij graag in 2027 continueren en verder uitbreiden met onze vrijwilligers. 1.1.2 Waar staan we voor? VRZL is ingericht om de zorg voor openbare veiligheid in de regio te organiseren. Burgers, bedrijven en instellingen verwachten dat wij er voor ze zijn met advies en hulp waar nodig. Samen met onze partners: • dragen we (pro)actief bij aan de veiligheid in de regio. We brengen risico's in kaart en treffen voorbereidingen op maat; • geven we adviezen om daar waar mogelijk onveiligheid te voorkomen en te beperken; • bestrijden we incidenten en crises als ze zich toch voordoen. We treden effectief op tijdens een ramp om schade te beperken; • beogen we leed en schade zo veel mogelijk te beperken en helpen we verstoringen van het openbare leven zo snel mogelijk te herstellen. We zetten in op slachtofferhulp, nazorg en herstel van materiële schade.
1.1.3 Ons werkgebied Het werkgebied van VRZL is een compact verstedelijkt gebied van ongeveer 650 km2. Buiten de economisch bijzonder waardevolle clustering in onder meer chemie en health en unieke kansen voor versterking van de regio spelen er, door de geografische ligging van Zuid-Limburg, specifieke opgaven. Voor deze regio, die uiterst excentrisch ligt binnen Nederland (ruim 200 km grenslengte en op het smalste deel met 6 km verbonden aan de rest van Nederland), geldt dat in bijzondere mate. Met ongeveer 600.000 inwoners ligt Zuid-Limburg centraal in de Euregio Maas-Rijn. Er zijn binnen VRZL grote industrieën met specifieke veiligheidsrisico’s, zoals chemische industrie en de luchthaven Maastricht-Aachen Airport en we monitoren overstromingsrisico’s door rivieren en het bekenstelstel. Met name in de zomermaanden ontvangen we daarnaast veel toeristen, die zowel in de stedelijke als de landelijke gebieden verblijven. Ook vinden in onze regio veel (grote) evenementen plaats, zoals de Amstel Gold Race, het WK en NK Wielrennen, Pinkpop, Oktoberfeesten, kerstmarkten, carnaval en de concerten van André Rieu.
Pagina 7 van 60
1.1.4 Wat gaat het kosten? Veiligheidsregio ZuidLimburg (totaal)
Rekening 2025
Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
Totaal baten Totaal lasten
142.850 117.645
72.838 55.625
74.574 57.526
76.928 59.639
79.344 60.360
81.729 62.265
Overhead Onvoorzien Totaal
15.312 15.312
15.408 10 15.418
15.642 10 15.652
15.483 10 15.493
15.704 10 15.714
16.034 10 16.044
Mutatie voorzieningen Mutatie reserves
4.171 3.224
3.086 -1.291
1.888 -492
2.046 -250
2.554 716
2.607 812
Resultaat
2.498
-
-
-
-
-
Toelichting De primitieve begroting 2026 is als basis gebruikt voor de begroting 2027. De besluiten van het Algemeen Bestuur in 2025 ten aanzien van de begroting 2026 zijn meegenomen in de begroting 2027 en verder. Hier is o.a. in verwerkt de structurele impact van het huisvestingsdossier en de besluitvorming die daarover gepleegd is, de vorming van een bestemmingsreserve PTSS en de vorming van een bestemmingsreserve operationele continuïteit. In de overige inkomsten binnen het programma Brandweerzorg is een incidentele baat verantwoord dekking van de kosten Oekraïne en noodopvang asielzoekers. Hiertegenover staat een verhoging bij de lasten onder de huisvestingskosten. De begroting 2026 zal middels een begrotingswijziging in 2026 worden aangepast met deze genomen besluiten.
Pagina 8 van 60
1.2 CRISISBEHEERSING EN RAMPENBESTRIJDING 1.2.1 Wie zijn we? Het programma crisisbeheersing & rampenbestrijding (C&R) omvat alle activiteiten die gericht zijn op de voorbereiding op mogelijke crises en rampen, en geeft daarmee invulling aan de wettelijke taken zoals gedefinieerd in de Wet veiligheidsregio’s. Het gaat om de beheersing van risico’s (voorkomen, beperken) en de gezamenlijke multidisciplinaire voorbereiding op mogelijke incidenten. Hierbij wordt het begrip “incident” breed opgevat. Het gaat niet alleen om het incident zelf maar ook om de dreiging ervan of de aankondiging van een gebeurtenis. Het kan ook gaan om incidenten of verstoringen die op zichzelf geen ramp of crisis zijn maar die (mogelijk) de openbare orde en veiligheid bedreigen zoals thema’s die grote maatschappelijke onrust tot gevolg kunnen hebben. Het programma omvat de volgende teams, met onderliggende processen: • Informatiemanagement (IM) en Operationele Informatievoorziening (OIV); • Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV) en Multidisciplinair Opleiden, Trainen en Oefenen (MOTO) en Bevolkingszorg (inclusief evenementen en multidisciplinaire risicobeheersing); • GHOR; • Kwaliteitszorg; • EMRIC. Wij zijn een betrouwbare partner die samen met (vitale)partners bijdraagt aan een omgeving waarin wij samen zorgen voor veiligheid.
Om dat te realiseren zetten wij in op de volgende punten: • Wij kennen en monitoren onze grootschalige risico’s; • Ons advies is essentieel in de voorbereiding op crises en rampen en bij het signaleren en oplossen van veiligheidsvraagstukken; • Wij leveren als onderdeel van de Veiligheidsregio Zuid-Limburg 24/7 een adequate hulpverlening, monodisciplinair en multidisciplinair; • Wij zijn wendbaar in een continu veranderende maatschappij. Wij staan voor een adequate voorbereiding op- en coördinatie van crisisbeheersing en rampenbestrijding binnen het gebied Zuid-Limburg en met betrekking tot bijstandsaanvragen van andere omliggende regio’s, ook in het buitenland (EMRIC). Dat houdt onder meer in de coördinatie, afstemming, facilitering, regievoering, en het stimuleren van multidisciplinaire samenwerking. Met een goede invulling van de voorbereiding en coördinatie kan de veiligheidsregio haar regie- en netwerkfunctie waarmaken. Daarbij wordt ook ingezet op participatie van burgers (zelfredzaamheid), ondernemers (veerkracht) en instellingen. Wij doen dat door uitvoering van onder meer de processen informatiemanagement, operationele informatievoorziening, risicoen crisiscommunicatie, operationele voorbereiding (planvorming), en opleiden, trainen en oefenen; een goed kwaliteitszorgsysteem monitort daarbij waar we ons constant kunnen verbeteren.
De Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) is per 1 januari 2025 als team onder het programma C&R van de veiligheidsregio komen te vallen. De dagelijkse aansturing vindt plaats door de manager C&R. De GHOR, beleidsmatig aangestuurd door de directeur publieke gezondheid (DPG) als adviseur van het openbaar bestuur en van de voorzitter veiligheidsregio, vervult een onafhankelijke coördinatie-, aansturings- en regiefunctie voor de zorgorganisaties in het kader van de rampenbestrijding en crisisbeheersing en de voorbereiding daarop.
Pagina 9 van 60
1.2.2 Wat willen we bereiken? Algemeen Crisisbeheersing en rampenbestrijding blijft in de komende jaren volop in beweging. Enerzijds zijn er de meer traditionele risico’s in onze regio waar we op voorbereid moeten blijven en bij moeten acteren. Dat er steeds meer nieuwe risico’s bijkomen, waarbij ontwikkelingen elkaar snel opvolgen, zorgt voor een dynamische agenda. Dit komt onder meer door de geopolitieke ontwikkelingen, waarbij wij ons moeten blijven voorbereiden op de effecten hiervan, waaronder de uitval van vitale infrastructuren. Dit vraagt om een andere kijk op voorbereiden en een breed inzetbare crisisorganisatie die in al deze scenario’s kan acteren. Hiermee zijn we al aan de slag gegaan, maar is ook voor 2027 een belangrijk thema. Daarnaast vragen deze ontwikkelingen dat we blijven investeren in een weerbaardere samenleving. Dit doen we met de Zuid-Limburgse gemeenten al in projectvorm, waarbij we in 2027 ook door zullen moeten blijven gaan met de uitkomsten. In 2027 zullen met name de steunpunten en coördinatiepunten een verdere ontwikkeling gaan krijgen. Geopolitieke en economische ontwikkelingen De wereld om ons heen verandert continue en in een steeds sneller tempo. De geopolitieke situatie is volop in beweging en de effecten zijn direct of indirect ook in onze regio te verwachten. Als veiligheidsregio moeten wij ons ook gaan voorbereiden op deze effecten.
Hiervoor zijn verschillende scenario’s ontwikkeld en deze scenario’s zullen ook in 2027 nog zeker kunnen veranderen gezien de snel opvolgende ontwikkelingen. Belangrijk is dat we als veiligheidsregio proactief blijven opereren binnen deze scenario’s. Dit vraagt een sterk netwerk met crisispartners en andere organisaties. Dit netwerk onderhouden en verbinden zal ook in 2027 een belangrijk speerpunt zijn. De afgelopen jaren zijn wij ons gaan voorbereiden op langdurige verstoringen van vitale infrastructuur, onze netwerken met o.a. defensie verder versterken en onze eigen operationele continuïteit gaan regelen. In 2027 zullen hier ook nog verdere actiepunten uit opgepakt en beoefend worden. Op het gebied van economische ontwikkelingen zien wij veel veranderingen in onze regio en binnen onze traditionele risico’s. Zo zal het industriegebied Chemelot nog volop onderhevig zijn aan de economische ontwikkelingen. Belangrijk is dat we ons hier ook blijven voorbereiden op de mogelijke risico’s en nieuwe risico’s adequaat meenemen. Weerbare samenleving. Belangrijk onderdeel van de snel veranderende risico’s en dreigingen is om onze samenleving weerbaarder te maken. Hierdoor kan de overheid meer worden ontlast bij een crisis of dreiging en zijn mensen meer in staat voor zichzelf en hun omgeving te zorgen.
Dit thema heeft landelijk veel aandacht en als Veiligheidsregio ZuidLimburg zullen we, samen met onze gemeenten en partners ook in 2027 aandacht aan besteden. In 2025 en 2026 zijn al belangrijke stappen gezet op dit gebied, waaronder een grootschalige communicatiecampagne. In 2027 zullen we op dit thema aan de slag blijven, waarbij we ons meer gaan richten op de verdere inrichting van steun- en coördinatiepunten. Dynamisch risicoprofiel De wereld om ons heen verandert continue en in een steeds sneller tempo. Hierdoor veranderen zoals gezegd ook onze risico’s sneller en moeten wie sneller op kunnen inspelen. De Wet veiligheidsregio's schrijft veiligheidsregio's voor om een maal per 4 jaren een risicoprofiel op te stellen, waarin de risico's waar een veiligheidsregio mee te maken kan krijgen, zijn beschreven en afgewogen. De huidige wereld vraagt echter een snellere systematiek om deze risico's af te wegen en ons hier ook op voor te bereiden.
Pagina 10 van 60
Daarom hebben wij ons risicoprofiel door ontwikkeld naar een dynamisch risicoprofiel met een actueler risicobeeld. In 2026 gaan we dit implementeren en in 2027 zullen we volgens deze nieuwe systematiek gaan werken. Netwerkmanagement Een van de vele inzichten die de COVID-19 pandemie, de Hoogwaterramp 2021, de vluchtelingencrisis en de huidige militaire dreiging ons gebracht hebben, is dat het in crisissituaties belangrijk is om je collega’s te kennen. Met name de internationale component speelt daarbij een grote rol voor Zuid-Limburg (zie hierover ook de paragraaf EMRIC). Door intensief te investeren in netwerkmanagement zijn we tijdens een crisis sneller en beter in staat elkaar te vinden en effectief samen te werken. Dat geldt niet alleen voor de crises waar VRZL voor aan de lat staat, maar ook voor crises of situaties waar VRZL een coördinerende en verbindende rol heeft. Juist door een breed netwerk te hebben kunnen we ook beter op de hoogte zijn over nieuwe risico's vanuit de kennis en kunde van de partijen uit ons netwerk. In 2024 is gestart onze netwerken eenduidig in kaart te brengen. In 2025 en 2026 is en wordt gewerkt om deze netwerken systematischer in te gaan zetten aan de hand van de veranderende risico’s. In 2026 en 2027 zullen we de netwerken gaan uitbreiden met nieuwe partners passend bij die veranderende risico’s.
Omdat veel partners en samenwerkingsverbanden op landelijke schaal ingericht gaan worden, zullen we in 2027 ook moeten blijven inzetten om de juiste contacten te onderhouden. Bevolkingszorg en evenementen Ook binnen Bevolkingszorg zal in 2027 het thema weerbare samenleving centraal staan. Wij willen een verbindende en adviserende rol spelen in de versterking van de gemeentelijke crisisorganisaties binnen onze regio. Regulier blijven wij ons inzetten om de piketpools binnen Bevolkingszorg op sterkte en vakbekwaam te houden. Op het gebied van evenementen willen we de integrale advisering vanuit de hulpdiensten en de operationele voorbereiding bij een evenement versterken. Denk hierbij aan een betere informatievoorziening voor meldkamer en hulpdiensten. In 2026 wordt hiervoor een nieuwe Handreiking evenementenveiligheid opgesteld, die in 2027 verder geïmplementeerd moet worden samen met de hulpdiensten, gemeenten en evenementenorganisatoren. Informatiemanagement Het verzamelen, duiden en veredelen van informatie om adequate antwoorden op te leveren voor crisismanagement is onmisbaar. Informatiemanagement is een belangrijk speerpunt binnen C&R en wordt steeds meer gezien als een primair proces van de veiligheidsregio (van strategisch belang). Het is de motor voor verandering en verbetering van denk- en werkwijzen in de organisatie.
Informatiemanagement heeft zowel betrekking op onze 24/7-informatiepositie als op de snelle en correcte beeldvorming bij complexe incidenten. De rol van informatiemanagement wordt steeds belangrijker. De opkomst van AI biedt allerlei nieuwe mogelijkheden, die we in 2027 verder willen verkennen. Zo kunnen tijdens een crisis met behulp van AIalgoritmes beelden van drones of camera's realtime gescand worden en kunnen ze zaken als rookpluimen herkennen of aantallen mensen berekenen. Uitgangspunt is daarbij dat AI geen beslissingen neemt, maar zorgt voor een betere informatiepositie en snellere reactietijden.
Pagina 11 van 60
Multidisciplinaire Operationele Voorbereiding (MOV) en multidisciplinaire Opleiding, training en oefening (MOTO) In 2027 gaan wij wederom een zeer complete oefenkalender aan opleidingen, trainingen en oefeningen aanbieden. Dit doen we voor functionarissen binnen de crisisteams en binnen Bevolkingszorg en is gericht op onze traditionele maar ook op nieuwe risico’s. Naast de jaarlijkse oefendagen voor de verschillende crisisteams, besteden wij in de komende jaren extra aandacht aan generieke competenties en in te zetten structuren binnen crisisteams. Dit zijn de vaardigheden en basisbeginselen die nodig zijn om te acteren in een crisisteam, ongeacht welke crisis of dreiging er op ons af komt. In 2025 is hiervoor een meerjarige leerlijn vastgesteld in een cyclus van 4 jaren. 2027 zal het tweede jaar van de leerlijn omvatten, met kernthema informatiemanagement binnen crisisteams. De afgelopen jaren zijn de kosten voor crisisopleidingen en -trainingen bij verschillende landelijke aanbieders sterk opgelopen, daarnaast zijn er landelijk meer afspraken gemaakt over kwaliteitseisen en benodigde competenties voor crisisfunctionarissen. Tegelijk zien wij een groter verloop bij crisisfunctionarissen in piketfuncties.
Dit maakt dat wij in de komende jaren een continue uitdaging gaan ervaren tussen enerzijds de beschikbare middelen en anderzijds het blijven afleveren van opgeleide en getrainde crisisfunctionarissen. We zullen daarover met de gemeenten in gesprek blijven. Risico- en crisiscommunicatie Een risicoloze samenleving bestaat niet, maar we kunnen wel bewuster omgaan met risico’s. Dat betekent dat burgers, bezoekers, instellingen, bedrijven en overheid zich bewust moeten zijn van de aanwezige risico’s en weten wat zij kunnen doen rondom die risico’s. Zij hebben immers samen invloed op de (fysieke) veiligheid in Zuid-Limburg. Dat bewustzijn start met kennis van de aanwezige risico’s. Ons risicobeeld zal de komende jaren evolueren, waarbij nieuwe dreigingen een belangrijkere rol zullen gaan spelen. Ieder zal vanuit de eigen verantwoordelijkheid moeten acteren en waar mogelijk slim op risico’s moeten interveniëren. Hierbij hebben burgers en bedrijven mede een eigen verantwoordelijkheid. VRZL ondersteunt daarbij door middel van communicatie over de risico’s en het bieden van een handelingsperspectief. Naast de risicocommunicatie informeert VRZL de bevolking over wat deze geacht wordt te doen in het geval van crises, en duidt zij incidenten in de regio en daarbuiten. Dat vraagt een samenhangende aanpak van risicocommunicatie, reguliere voorlichting en crisiscommunicatie.
Het gaat erom de communicatie zo te organiseren dat VRZL vooruitdenkt en antwoord geeft op vragen die kunnen spelen en dat de communicatie klantgericht wordt uitgevoerd voor burgers, partners en media. Daarbij wordt gebruik gemaakt van moderne middelen en technieken om de verschillende doelgroepen te kunnen bereiken. We willen adequaat kunnen blijven inspelen op de toegenomen vraag naar duidelijke communicatie in een zich snel veranderende wereld, waarbij crises elkaar steeds meer opvolgen en/of versterken en andersoortige maar ook langdurige crises zich steeds vaker voordoen. Kwaliteitszorg en professionaliteit Ook in 2027 is kwaliteitszorg een essentieel onderdeel van de taakuitvoering van de Veiligheidsregio ZuidLimburg. Het doel is het borgen en continu verbeteren van de kwaliteit en doelmatigheid van de organisatie, zodat de regio blijvend voldoet aan wettelijke eisen en maatschappelijke verwachtingen.
Pagina 12 van 60
Dit in overeenstemming met de eis vanuit de Wet veiligheidsregio’s die stelt dat het bestuur van de veiligheidsregio’s een kwaliteitszorgsysteem hanteert. De focus ligt op het verder ontwikkelen van een integraal kwaliteitsmanagementsysteem. Dit omvat een overkoepelende structuur voor kwaliteit, een documentmanagementsysteem, procesmatig werken en het cyclisch evalueren van beleid en processen binnen de programma’s brandweerzorg, crisisbeheersing en rampenbestrijding en bedrijfsvoering. De ontwikkeling en implementatie van het kwaliteitsmanagementsysteem vindt plaats in afstemming met landelijke ontwikkelingen, landelijke netwerken en in samenwerking met andere veiligheidsregio’s, zodat kennis ervaringen en best practices worden gedeeld en zoveel mogelijk uniformiteit en onderlinge versterking wordt gerealiseerd. Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR) De GHOR is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening bij grote crises en rampen en met de advisering daarover aan overheden en organisaties op dit gebied. Een belangrijke basis voor het werk van de GHOR is het provinciaal risicoprofiel, dat de beide Limburgse veiligheidsregio’s hebben opgesteld, en daar op aansluitend het Zorgrisicoprofiel, dat in gezamenlijkheid met de zorgpartners is opgesteld.
Daarnaast werkt de GHOR aan de ketencontinuïteit van zorg samen met haar partners. De GHOR maakt vanaf 2025 organisatorisch onderdeel uit van VRZL en is ondergebracht bij het programma C&R. Daarmee maakt de GHOR deel uit van deze begroting. 2025 was een aanloopjaar. De overgang van de GGD naar de veiligheidsregio is goed verlopen en begeleid. In 2026 zullen we de samenwerking intensiveren en bezien op welke manier de verschillende teams binnen C&R van elkaar kunnen leren en ontwikkelen. Euregio Maas-Rijn Incidentbestrijding en Crisisbeheersing (EMRIC) Voor de grensoverschrijdende samenwerking bij rampen en grote ongevallen hebben de verantwoordelijke ministeries in Nederland, Duitsland en België bilaterale overeenkomsten gesloten. In de projecten EMRIC en EMRIC+ is deze samenwerking doorontwikkeld naar complete EMRIC-samenwerkingsconcepten tussen de VRZL en de partners in Duitsland en België binnen het gebied van de Euregio Maas-Rijn. Daarin staan de operationele grootschalige samenwerkingsmodellen beschreven voor brandweerzorg, technische en specialistische hulpverlening, spoedeisende medische hulpverlening, infectieziektebestrijding en informatie-uitwisseling tussen de diverse crisisorganisaties en tussen de meldkamers. Sinds 1 januari 2024 maakt Ambulancezorg Limburg als partner onderdeel uit van EMRIC.
In 2027 worden de activiteiten van EMRIC gecontinueerd en zal de samenwerking geïntensiveerd worden. In internationale scenario’s is het goed dat betrokkenen elkaar kennen en vinden.
1.2.3 Wat gaan we daarvoor doen? Algemeen Het risicoprofiel voor de VRZL is voor een periode van vier jaar herzien met de ons nu bekende risico’s. Hier bereiden we onze organisatie op voor, maar ook spelen we snel en adequaat in op veranderingen. Veiligheidsregio’s worden in toenemende mate geconfronteerd met een stapeling van incidenten en crisis en langdurige crisis.
Pagina 13 van 60
Het Rijk kijkt meer en meer naar veiligheidsregio’s om crises te coördineren en de interpretatie van de taak van de veiligheidsregio staat ter discussie, waardoor deze mogelijk breder geïnterpreteerd zal worden. De COVID-crisis, de Hoogwaterramp 2021 en de vluchtelingencrisis hebben laten zien dat we binnen de VRZL in staat zijn in te spelen op deze veranderingen, maar ook dat het tijd is voor een stap voorwaarts, gezien de steeds bredere capaciteitsvraag die vanuit het Rijk, en daarmee vanuit de maatschappij, bij veiligheidsregio’s wordt neergelegd. Om die stap voorwaarts te realiseren zetten we de beschikbaar gestelde middelen (vanuit de gemeenschappelijk regeling en vanuit de BDUR) gericht in. Wij richten ons de komende jaren op het beter beheersbaar maken van de onderstaande prioritaire risico’s: • Toenemende maatschappelijke onrust • Effecten klimaatverandering • Energietransitie Daarnaast zal er invulling worden gegeven aan de geformuleerde opdrachten bij de beschikbaarstelling van de extra BDUR middelen. Zoals eerder benoemd zullen de geopolitieke en economische ontwikkelingen in 2027 een sterke stempel drukken op onze prioritaire risico’s. Langdurige crises In 2024 is een brede projectgroep van start gegaan om een inrichting en voorbereiding op toekomstige langdurige crises te ontwikkelen. In 2025 is dit verder geïmplementeerd.
Van belang is dat we als veiligheidsregio blijven klaarstaan voor de volgende langdurige crisis. Dit vraagt dat we in 2027 met dit thema aan de slag moeten blijven door middel van monitoren van risico’s, oefeningen en updaten van werkwijzen. Dynamisch risicoprofiel In het kader van doorontwikkeling van ons risicoprofiel naar een dynamisch risicoprofiel gaan we aan de slag met een systematiek rondom data-analyse, creëren van kennisnetwerken en risicoanalyses. In 2026 wordt hiervoor een tool opgeleverd. In 2027 zal deze tool worden ingezet om systematisch risico’s te monitoren en prioriteiten bij te stellen, zowel op strategisch, tactisch als operationeel niveau. Netwerkmanagement We gaan nadrukkelijker deelnemen in relevante regionale en landelijke netwerken, met name netwerken die zich richten op de genoemde geprioriteerde risico’s. Ook zullen we een nadrukkelijkere rol op ons nemen in het bij elkaar brengen en faciliteren van thematische netwerken. Voor het intensiveren van de EMRICsamenwerking: zie paragraaf EMRIC. Bevolkingszorg en evenementen Zoals vastgelegd in de contourennota adviseert de commissie Muller op basis van de evaluatie Wet veiligheidsregio’s een aantal zaken met betrekking tot de inbedding van bevolkingszorg in de veiligheidsregio. Veel van deze aanbevelingen zijn in de VRZL reeds geïmplementeerd.
Concreet gaat dit over: • Het inrichten van een aantal uniforme bevolkingszorgfuncties zodat er duidelijkheid komt over de basisorganisatie van bevolkingszorg en de bovenregionale samenwerking kan worden versterkt; • Een voldoende niveau van vakbekwaamheid van de kernfuncties bevolkingszorg conform vastgestelde kwaliteitseisen en kwalificatiedossiers; • Verantwoording richting algemeen bestuur. Onderdeel hiervan is het monitoren van het gerealiseerde kwaliteitsniveau van bevolkingszorg en de invulling van landelijke kwaliteitscriteria die de branche vaststelt en beheert. De landelijke kwaliteitsnormen zelf worden niet in de wet opgenomen;
Pagina 14 van 60
• •
Het bevorderen van de samenwerking tussen alle organisaties die bevolkingszorgtaken uitvoeren én organisaties die aansluiten op bevolkingszorg. Wettelijk verankeren regierol voor besturen van veiligheidsregio’s voor bevolkingszorg en risico en crisiscommunicatie.
De verdere implementatie van deze aanbevelingen zal in de huidige beleidsperiode gerealiseerd worden. Informatiemanagement Informatie gestuurd werken We willen altijd weten wat er speelt in de (Eu)regio, dit geven we vorm door informatie gestuurd te werken onder de noemer van informatie gestuurde veiligheid. Als VRZL en samen met de vijf andere zuidelijke veiligheidsregio’s in Zuid-6 verband, werken we ook in 2027 verder aan de doorontwikkeling van informatieproducten en werkwijzen voor de versterking van de 24/7-informatiepositie binnen crisisbeheersing. In totaal zijn er 17 projecten die we in Zuid-6 verband zo vormgeven en waar we voor enkele zelf de karttrekker zijn. Hierin heeft ook de opkomst van AI een prominente plek en willen we onderzoeken welke meerwaarde hiermee in de praktijk te behalen is. Masterprogramma IV In 2025 is het landelijke Masterprogramma IV 2025-2030 gestart. Dit programma kent een vijftal ontwikkellijnen: informatieveiligheid, data en infra, missie kritische communicatie, informatie gestuurde veiligheid en tot slot digitale fitheid. Al deze onderwerpen hebben tot doel om de samenwerking op landelijk niveau verder te stroomlijnen en de gezamenlijke informatievoorziening verder te verbeteren. In 2027 zullen we dan ook op alle vijf ontwikkellijnen samen verdere stappen zetten.
Vanuit de vakraad IV sturen we op de realisatie van het masterprogramma en bouwen we mee aan door de afvaardiging en deelname van onze eigen IV beslisser in de vakraad. Meldkamer informatievoorziening Vanuit de visie op de meldkamer 2030 zal informatiemanagement in 2027 steeds nauwer betrokken raken bij de ontwikkelingen, omdat deze een grote informatiecomponent kennen. Richting 2030 zal de meldkamer steeds meer het kloppend hart van de informatie gestuurde veiligheid zijn. Operationele informatievoorziening Operationele Informatievoorziening richt zich op het voorzien in de informatiebehoefte van de primaire processen binnen het programma brandweerzorg: incidentbestrijding en risicobeheersing. Dit betekent dat alle onderdelen van de informatievoorziening (mensen, middelen, data, hard- en software) gericht zijn op het zo veilig en efficiënt mogelijk laten werken van de mensen in de primaire processen. Op dit gebied blijven we ook in 2027 werken aan de vervolmaking van rol- en incidentafhankelijke informatie om daarmee de informatie overload zoveel mogelijk te beperken. We willen mensen aanbieden wat ze écht moeten weten. We behalen een sterkere informatiepositie door nog meer de samenwerking op te zoeken op het gebied van informatiedeling en een intuïtief en innovatief applicatielandschap.
Door steeds meer te doen met data en moderne technieken zoals AI te gebruiken, zorgen we voor steeds beter onderbouwde inzichten. Dit vormt daarmee een steeds belangrijkere basis om te komen tot juiste beslissingen rondom de inrichting en aansturing van onze primaire processen.
Pagina 15 van 60
In het kader van de gemeenschappelijke meldkamer zullen we ook in 2027 samenwerken met Veiligheidsregio Limburg Noord, om ervoor te zorgen dat het informatiemanagementproces op de meldkamer voor beide veiligheidsregio’s dezelfde uitgangspositie heeft. Een 'Common Operational Picture' (COP), is daarbij een belangrijk uitgangspunt – we willen allemaal kijken naar hetzelfde gedeelde, actueel beeld van een incident of crisis. Het COP dient als één centraal referentiepunt om gezamenlijk een incident of crisis te managen. MOV en MOTO Multidisciplinaire operationele voorbereiding zal geïntensiveerd worden met betrekking tot de eerder genoemde geprioriteerde thema’s (voor het grootste gedeelte crisis planvorming): toenemende maatschappelijke onrust, effecten klimaatverandering en de energietransitie. De collega’s van MOV en MOTO participeren actief in vele netwerken om tijdig nieuwe risico’s te signaleren en hierop in te kunnen spelen. Hiernaast zal de reguliere planvorming op basis van het risicoprofiel ten minste conform de wettelijke kaders (herzieningscyclus) geüpdatet worden. Na vaststellen van adequate operationele voorbereiding zullen deze thema’s middels opleidingen, trainingen en oefeningen ingebed worden onder crisisfunctionarissen. Hierin werken de collega’s vanuit MOV en MOTO intensief samen.
Risico- en Crisiscommunicatie Op het gebied van risico- en crisiscommunicatie participeren we ook in 2027 in verschillende ontwikkeltrajecten en projecten. We zetten in op het continu verbeteren van de risicocommunicatie en daarmee meer risicobewustzijn bij de bevolking creëren. In 2026 en 2027 zal er met name veel aandacht uitgaan naar het weerbaarder maken van de inwoners met als doel dat zij 72 uur zelfredzaam zijn bij crises, zoals bijvoorbeeld grootschalige en langdurige stroomuitval. Ook zullen de in 2025 opgerichte website en app Zuidlimburgveilig nog verder onder de aandacht van inwoners worden gebracht en worden nieuwe functionaliteiten toegevoegd. We investeren in het kwalitatief verbeteren van de crisiscommunicatie op basis van belevingsonderzoeken en veiligheidsvisies en in het intensiveren van de samenwerking met Chemelot (en andere partners) om sneller de juiste informatie te kunnen delen in crisissituaties. We investeren continu in het versterken van de communicatie en het opleiden en trainen van de functionarissen die daaraan bijdragen. Kwaliteitszorg Kwaliteitszorg heeft in deze beleidsperiode een organisatie brede opdracht, waarvan het onderdeel C&R een onderdeel vormt. Zie hiervoor de toelichting onder hoofdstuk bedrijfsvoering. • Het door ontwikkelen en uitbreiden van het organisatie brede kwaliteitsmanagementsysteem.
• Het verder inrichten en verankeren van het bedrijfscontinuïteitsmanagementsysteem. Dit systeem ondersteunt de organisatie bij het waarborgen van de continuïteit van kritieke processen en dienstverlening, ook onder verstorende omstandigheden. Het draagt bij aan een veerkrachtig en wendbare organisatie. • Het verder inrichten van een documentmanagementsysteem. • Consolideren en verder ontwikkelen van systematiek van GRIP-evaluaties, GRIP-atlas, verbetermonitor. Rapportages in samenhang brengen met landelijke ontwikkelingen en het landelijke netwerk. • Kennisregie: ontwikkelen en ondersteunen van het proces om ook externe evaluaties en onderzoeken intern te vertalen en op te volgen. • Het verder versterken van kwaliteitsbewustzijn en vakbekwaamheid van medewerkers. • Het voorbereiden en coördineren van de verdiepende visitatie bij het programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding. • Het betrekken van getroffenen bij de evaluatie van de dienstverlening.
Pagina 16 van 60
De beschikbare middelen kwaliteitszorg worden in 2027 ingezet voor personele capaciteit, deskundigheidsbevordering, strategisch extern advies, procesmanagement en ondersteuning van verbetertrajecten. Hierbij kan gedacht worden aan de implementatie van het BCMS, migratie naar nieuwe DMS-omgeving en KMS in samenhang met landelijke afspraken. Hiermee wordt bijgedragen aan een wendbare, lerende en toekomstbestendige veiligheidsregio. Geneeskundige hulpverlening (GHOR) De GHOR heeft net als de andere onderdelen binnen C&R te maken met langdurige crises en veranderende crisistypen. Recente crises hebben het belang van ketencontinuïteit in de zorg nadrukkelijk onderstreept. De GHOR werkt nauw samen met de zorgorganisaties in Zuid-Limburg om gezamenlijk beter voorbereid te zijn. Ter bevordering van deze samenwerking worden partnergesprekken met zorgpartners gevoerd waarin ontwikkelingen worden besproken en de onderlinge samenwerking wordt verbeterd. Daarnaast wordt gestart met bestuurlijke partnergesprekken tussen de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) en zorgbestuurders, met als doel de voorbereiding van zorgorganisaties op rampen en crisis onder de aandacht te houden en ontwikkelingen te bespreken. De inzichten die uit deze gesprekken voortkomen, vormen input voor een nieuwe bestuursrapportage die de mate van voorbereiding van de zorgketen in Zuid-Limburg weergeeft.
Om de bestuurlijke positie van de GHOR en VRZL verder te verstevigen wordt onderzocht hoe het annotatieproces binnen de VRZL kan worden doorontwikkeld tot een integrale werkwijze voor alle afdelingen. Dit heeft als doel om als organisatie integraal ontwikkelingen te monitoren en op te volgen. Op basis van risico’s die voortkomen uit het Zorgrisicoprofiel worden gerichte voorbereidingen getroffen met zorgorganisaties. Ter versterking van de weerbaarheid binnen het zorgnetwerk organiseert de GHOR meerdere themabijeenkomsten. Ook wordt de crisisorganisatie van de GHOR beoefend op verschillende crisistypen. De landelijke en regionale samenwerking wordt actief gestimuleerd om de informatieduiding en -deling makkelijker en sneller met de betrokken partijen voor elkaar te krijgen. Er wordt gestreefd naar landelijke uniforme werkwijzen zodat de voorbereiding op en het handelen tijdens een crisis bovenregionaal effectief kan verlopen. Er wordt afstemming gezocht met landelijke en regionale koepelorganisaties om in gezamenlijkheid op te kunnen treden. Ook wordt er gekeken hoe dit geborgd kan worden bij langdurige stroomuitval en bij de inrichting van noodsteunpunten. Daarnaast vervult de GHOR een belangrijke rol in het adviseren van gemeenten bij evenementen en heeft daarbij vooral aandacht voor de veiligheid en gezondheid van deelnemers.
Om dit proces te versnellen wordt er een digitale applicatie ontwikkeld die de GHOR ondersteunt bij het opstellen van maatwerkadviezen. Deze applicatie zal gebruikmaken van aangeleverde planvorming en risicobeoordelingen om het adviesproces te versnellen en te verbeteren. Het doel is om de adviseur meer ruimte te geven voor persoonlijk contact met de partners, en zo de samenwerking verder te versterken. Intern wordt de samenwerking met verschillende afdelingen op meerdere thema’s verder geïntensiveerd. Zo wordt onder meer met Risicobeheersing, Vakbekwaamheid en diverse teams binnen C&R verkend op welke wijze we in bepaalde trajecten gezamenlijk kunnen optrekken om de efficiëntie te vergroten.
Pagina 17 van 60
EMRIC Het samenwerkingsverband, ondersteund door het EMRIC-bureau, voert het EMRIC Meerjarenplan 20242028 uit. EMRIC geeft invulling aan het verder versterken van de (Eu)regionale samenwerking en heeft daarbij de volgende ambities: • Benoeming in elke organisatie van twee warme liaisons die tijdens een incident met grensoverschrijdende effecten voor elkaar bereikbaar zijn. Bij gezamenlijke inzetten functioneren ze ter plekke als vooruitgeschoven commandopost om de hulpverlening al in een vroeg stadium zo goed mogelijk te laten verlopen. • Handhaving bestaande overleggroepen om de netwerkcontacten te verstevigen en een inhoudelijke bijdrage te leveren aan de planvorming voor grensoverschrijdende inzetten. • Bevordering van stages, uitwisselingen en publiekscommunicatie. • Verbeteren van afspraken door e-learning- en opleidingsprogramma’s en euregionale oefeningen. • Up to date houden van bestuurlijke verdragen en operationele samenwerkingsplannen. • Versterking van de risico- en crisiscommunicatie. • Ontwikkeling van instrumenten die deze communicatie en de aanvraag van bijstand vergemakkelijken in Euregio Maas-Rijn. • Innovatie en kwaliteitsverbetering mogelijk maken via de uitwisseling van best practices. • Onderzoek (laten) doen naar nieuwe dreigingen zoals de gevolgen van cybercrime en klimaatverandering.
• Monitoring van de samenwerkingskwaliteit en de concretisering van afspraken.
Pagina 18 van 60
1.2.4 Wat gaat het kosten? Programma Crisisbeheersing en Rampenbestrijding (incl. GHOR) Baten Baten Baten
Rekening Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028
Begroting 2029
Begroting 2030
132 132
350 350
400 400
430 430
435 435
500 500
4.779 423 1.174 583 43 10 7.012
5.199 540 1.447 470 42 200 7.898
6.081 500 875 540 186 15 8.197
6.355 505 900 565 189 15 8.530
6.546 510 905 570 192 16 8.739
6.742 520 950 600 194 16 9.023
Overhead Onvoorzien Totaal
-
-
-
-
-
-
Dotatie voorzieningen Onttrekking voorzieningen Mutatie voorzieningen
187 187
-
-
-
-
-
Dotatie reserves Onttrekking reserves Mutatie reserves
189 -189
-
-
-
-
-
-6.878
-7.548
-7.797
-8.100
-8.304
-8.523
Lasten Personeel Opleiding, vorming en training Kantoor Automatisering Huisvesting Voertuigen Materialen Kapitaallasten Lasten
Resultaat
Pagina 19 van 60
1.3 BRANDWEERZORG 1.3.1 Wie zijn we? Het programma brandweerzorg bestaat uit een vijftal teams, te weten: • Risicobeheersing • Vakbekwaamheid • Kaderstelling • Meldkamer • Incidentbestrijding We verhogen de veiligheid in Zuid-Limburg door ons inzicht in risico’s verder te verbeteren, door voorlichting en communicatie en door snelle en ter zake doende interventies daar waar het toch mis is gegaan. 1.3.2 Wat willen we bereiken? We willen de risico’s op branden en incidenten (van klein tot grote ramp/crisis) in de regio verkleinen mede door kennis te delen en het lerend vermogen van onze organisatie te vergroten. We bestrijden brand- en andere incidenten, dragen zorg voor de redding van mens en dier en we verkleinen de fysieke, sociale, economische en ecologische gevolgen van brand en andere ongevallen. Daarvoor moeten we de risico’s in onze regio goed kennen en analyseren. En is samenwerking met publieke partners zoals politie, ambulancedienst, de provinciale- en rijksoverheid, Duitse en Belgische autoriteiten en hulpdiensten, Rijks Waterstaat, het Waterschap Limburg en de Water Maatschappij Limburg belangrijk. Maar ook met private partners zoals de energieleveranciers, telefonie- en internetproviders. Zo kunnen we risico’s snel signaleren en daarover gezaghebbend adviseren en adequaat optreden.
Onze sterke verbondenheid met de maatschappij maakt dat we de samenwerking actief op kunnen en moeten zoeken. 1.3.3 Wat gaan we daarvoor doen? Onderstaand wordt per onderdeel binnen het programma Brandweerzorg aangegeven met welke zaken zij bezig zijn en/of waarmee zij aan de slag gaan in 2027: Risicobeheersing VRZL werkt in een complexe en dynamische samenleving. Voortdurend wordt de samenleving beïnvloed door maatschappelijke en technologische ontwikkelingen, wijzigingen in wet- en regelgeving, nieuwe optredende risico’s en andere verwachtingspatronen van burgers en (keten)partners. Het wordt complexer en leidt tot meer en andere risico’s. Het effect en de impact hiervan noodzaken tot een nog intensievere integrale samenwerking binnen de veiligheidsketen. Als verbindend thema hierin ligt de nadruk op risicobeheersing vanuit een risicogerichte benadering. De nadruk komt steeds meer te liggen op het voorkomen en beheersbaar maken van incidenten. Dat vergt niet alleen het toepassen van regels, maar ook het scherp in beeld brengen en afwegen van risico’s, zoeken naar maatregelen die de veiligheid bevorderen, motiveren van anderen die het verschil kunnen maken en het beïnvloeden van risicovol gedrag. De “Visie Risicobeheersing” is opgenomen in het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van VRZL. In 2024 en 2025 is deze visie geïmplementeerd. In 2027 zal de visie structureel geborgd zijn.
De reguliere taken van het team risicobeheersing zijn: Wettelijke adviestaken voor producten Risicobeheersing • Seveso inspecties; • Aanwijzing en toetsing bedrijfsbrandweer;
Pagina 20 van 60
• • •
Advisering omgevingsvergunning milieubelastende activiteit; Operationele informatievoorziening; Risicoanalyses.
Niet-wettelijke adviestaken producten Risicobeheersing in het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van VRZL is vastgelegd dat de VRZL de volgende taken voor de gemeenten uitvoert. • • • • • • • • • •
Brandweer Risicoprofiel; Omgevingsvisie, Omgevingsplan, Omgevingsvergunning; Integraal Veiligheidsplan; Nieuwe risico’s; Evenementen; Controle, Toezicht en Handhaving; Brandveilig Leven; Risicocommunicatie; Beleid en projecten; Samenwerking en afstemming.
In 2027 richten wij ons op de volgende speerpunten: a. b. c. d.
e.
f. g. h. i.
Een omslag van regelgericht naar risicogericht werken, en van toetsen aan wettelijke regels naar (brand)veiligheidsadvies. Dit is geborgd in de processen risicobeheersing. Proactief inspelen op trends en ontwikkelingen met name op het gebied van energietransitie en weerbaarheid van de maatschappij. Met de beschikbare capaciteit een zo hoog mogelijke veiligheidswinst behalen aandacht te besteden aan de belangrijkste risico’s, waarbij het brandweerrisicoprofiel het fundament vormt. Verbinding maken tussen het brandweerrisicoprofiel en lokaal veiligheidsbeleid, waarbij de Output van de gesprekken met de gemeenten de input vormt voor de speerpunten in het gemeentelijk integraal veiligheidsplan en de daaraan verbonden jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. In 2027 zal voor de laatste 4 gemeenten het brandweerrisicoprofiel worden opgesteld. Ook is structurele afstemming met het provinciaal risicoprofiel geborgd. Met het dynamisch brandweerrisicoprofiel is een basis gelegd voor het verder realiseren van een verbinding tussen het brandweerrisicoprofiel en het lokale veiligheidsbeleid. Output van gesprekken hierover vormen terugkerend input voor de speerpunten in het gemeentelijk integraal veiligheidsplan en de daaraan verbonden jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s. Daarmee scherpen we de schaarse inzet van mensen en middelen op die risico’s die er toe doen.
Brandveilig leven is ook structureel geborgd binnen de Risk Factory. Adequate verankering van fysieke veiligheid in het instrumentarium van de Omgevingswet. Het leveren van een integraal advies vanuit de veiligheidsregio is geborgd via het zaaksysteem RXmission. Een integrale afweging bewerkstelligen door het bevoegd gezag, waarbij restrisico’s bewust worden geaccepteerd. En waarbij actief en transparant wordt gecommuniceerd over deze risico’s, zodat burgers daarmee bekend zijn en op basis daarvan weten hoe te handelen.
Pagina 21 van 60
Incidentbestrijding Het bewaken en borgen van de continuïteit in paraatheid en slagkracht van onze repressieve organisatie is ons primaire product. Daarnaast zullen we in 2027 verder gaan met het implementeren van de ambitie incidentbestrijding zoals vastgesteld in het Meerjarenbeleidsplan 2024-2027 van de VRZL. Speerpunten hierbij zijn Gebiedsgerichte Opkomsttijden, het landelijk Kader Uitruk op Maat met een minimale bezetting van 4 mensen (waaronder een bevelvoerder) en het behoud van vrijwilligheid en onze backbone van beroepskazernes. Belangrijke thema’s in 2027 zijn: • Het verder uitwerken en implementeren van een programma behoud vrijwilligheid, diversiteit en flexibiliteit staan hierbij centraal. • Het behouden/creëren van een goede uitgangspositie op de krappe arbeidsmarkt. • We zijn een lerende organisatie die zich wil verbeteren. Daartoe zal gewerkt worden aan een verdere verbetering en implementatie van de evaluatiesystematiek voor het mono optreden van de brandweer bij incidenten. • Het inrichten van een toekomstbestendige piketorganisatie. • De brandweerzorg toekomst bestendig maken. Meldkamer In 2027 richt de Meldkamer Brandweer zich op het verder toewerken naar een informatie gestuurd en regisserend operationeel centrum, in lijn met de landelijke koers en de visie “2030… dichterbij dan je denkt”.
De ontwikkelingen die in de periode 2024–2026 in gang zijn gezet, worden in 2027 verder geconcretiseerd, verbreed en voorbereid op structurele borging in de jaren daarna). De ontwikkelingen die in de periode 2024– 2026 in gang zijn gezet, worden in 2027 tastbaar, de contouren die zijn uitgezet krijgen langzaam vorm. Op basis van de doelstelling en de voorzienbare ontwikkelingen worden in 2027 de volgende ontwikkellijnen centraal gesteld: 1.
Doorontwikkeling van informatie gestuurd werken In 2027 werken wij verder aan het structureel benutten van actuele informatie in de meldkamer. De focus ligt op het stapsgewijs uitbreiden van het binnenhalen, interpreteren en toepassen van informatie uit onder andere videobeelden en sensoren. Deze ontwikkeling is erop gericht de informatiepositie van (brandweer)eenheden en functionarissen te versterken en de besluitvorming in de vroege fase van incidenten beter te ondersteunen. De multidisciplinaire meldkamer volgt de ontwikkelingen van het VIK en dit leidt tot tastbare producten in de multidisciplinaire meldkamer.
2.
Toewerken naar een signalerende en regisserende meldkamerfunctie In 2027 zetten wij vervolgstappen in de ontwikkeling van de meldkamer als continu signalerend knooppunt binnen de veiligheidsketen. Door informatie eerder te duiden en ontwikkelingen actief te volgen, werken wij toe naar een snellere en effectievere start van crisisrespons. Deze ontwikkeling vraagt om verdere afstemming met de crisisorganisatie en het versterken van de rol van de meldkamer in de warme fase.
3.
Verdere standaardisatie en voorbereiding op een robuuste inrichting In 2027 zetten wij het proces van standaardisatie van werkwijzen, informatiesystemen en ICTvoorzieningen voort. Dit is noodzakelijk om te komen tot een beheersbare, veilige en toekomstbestendige meldkamerfunctie.
Pagina 22 van 60
De nadruk ligt op het harmoniseren van processen en het voorbereiden van keuzes die in de jaren daarna tot structurele inrichting en borging moeten leiden. Dit helpt de meldkamers om als meer landelijke organisatie te kunnen functioneren. De landelijke visie “2030… dichterbij dan je denkt” blijft hierbij richtinggevend. In 2027 werken wij verder aan de vertaling van deze visie naar de regionale praktijk, met specifieke aandacht voor: • De realtime multi-sensor maatschappij. • De doorontwikkeling van de meldkamerfunctie. • De relatie tussen meldkamer, operationeel centrum en multidisciplinaire opschaling. • Informatie gestuurde veiligheid • Strategisch personeelsmanagement, wat zijn de competenties van de centralist van de toekomst? En hoe vinden wij deze? Een voldoende en vakbekwame personele bezetting blijft ook in 2027 een essentiële randvoorwaarde. In het licht van arbeidsmarkt krapte en veranderende taken wordt in 2027 nadrukkelijk toegewerkt naar een personele inrichting die deze ontwikkelingen kan dragen. Vakbekwaamheid Er zal ook in het begrotingsjaar 2027 uitvoering gegeven worden aan ons reguliere werk. Dit betreft o.a. het verzorgen van reguliere opleidingen voor manschappen, bevelvoerders en specialismen. Op het gebied van oefenen en bijscholen betreft het de organisatie van het totale domein vakbekwaam blijven mono brandweer, met daarmee o.a.
de afstemming van een regionaal oefenrooster en het verzorgen van bijscholingen voor onze medewerkers. Dit gebeurt binnen het ‘Kader blijvende vakbekwaamheid VRZL’. Ook zal er ingezet worden op een verdere doorontwikkeling en optimalisering van de elektronische en virtuele leeromgeving, digitale simulaties, borging van de vakbekwaamheid in het nieuwe skills-managementsysteem en verdere stabilisatie van het instructeursbestand middels werving en bijscholingen op onderwijs en didactiek. Het realistisch oefenprogramma zal in het teken staan van de implementatie van het ‘Kader blijvende vakbekwaamheid VRZL’. Hierbij zal o.a. optimaal gebruik gemaakt worden van onze faciliteiten en de mogelijkheden van de digitale leeromgeving en -hulpmiddelen. Daarnaast zal 2027 in het teken staan van de implementatie van de herziening c.q. herinrichting van het (landelijke) brandweeronderwijs en de nieuwe kaders vanuit het ministerie van J&V. Naar aanleiding van de audit van 2025 en de hierin geboekte resultaten maakt dit integraal onderdeel uit van de doorontwikkeling van het regionale brandweeronderwijs. Daarmee geven we aantoonbaar vorm aan het concept “de lerende organisatie” en blijven wij toekomstbestendig ingericht. Kaderstelling In het team wordt de inhoudelijke beleidsvoorbereiding voor brandweerzorg geconcentreerd.