Was-wordt-lijst Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Tekst van het document
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag Voor -blad Voor -blad
Verwijderd
Toegevoegd Herijkte
2021-2025
2025-2027
2
Nieuw voorwoord “Barneveld is … en Wonen.”
2
Voorwoord verwijderd “In de …. vastgesteld.” De woonvisie is door de gemeenteraad van Barneveld op 18 maar 2021 vastgesteld
3
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave Leeswijzer
5
Deze woonvisie gaat over de ontwikkelingen en de daaruit voortvloeiende opgaven op het gebied van wonen voor de periode 2021-2025 in gemeente Barneveld, maar doet ook uitspraken over de periode tot 2030 (met soms een doorkijk tot 2040 en verder). Zo anticiperen we op toekomstige (demografische) ontwikkelingen. We willen tenslotte tegemoetkomen aan de woonwensen van de huidige en toekomstige inwoners van Barneveld, zodat mensen hier naar volle tevredenheid kunnen blijven en komen wonen
5
-1-
Met deze herijkte woonvisie 2025-2027 zetten we met volle energie in op de volgende stap in het woonbeleid van de gemeente Barneveld. We bouwen verder op wat goed gaat, maar geven er nieuwe vaart, richting en ambitie aan. Gemeente Barneveld groeit en wij groeien mee met beleid dat doet, verbindt en vooruitkijkt. De woonvisie beschrijft de ontwikkelingen en opgaven op het gebied van wonen voor de periode 2025-2027 met een doorkijk naar 2030 en soms verder. We kijken daarbij niet alleen vooruit, maar handelen er nu al naar. We willen tenslotte tegemoetkomen aan de woonwensen van de huidige en toekomstige inwoners van de gemeente Barneveld, zodat mensen hier met plezier, trots en tevredenheid kunnen (blijven) wonen. Onze gemeente staat niet stil. Nieuwe woningen verrijzen, dorpen vernieuwen en inwoners nemen steeds vaker zelf initiatief. Met deze herijking brengen we meer focus en daadkracht aan. Zo houden we koers en geven we tempo aan onze woonopgave. Onze acties en aanpak In deze herijking maken we duidelijk wat we doen, waarop we inspelen en hoe we het mogelijk maken. We bouwen voort op wat goed gaat en zetten extra vaart
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd
Toegevoegd achter onze woonopgaven met een aanpak die concreet, samen en toekomstgericht is.
Wat we doen
5
-
-
-
-
-
We zorgen voor voortdurende voortgang in de realisatie van nieuwe woningen. We bouwen slimmer: woningen die aansluiten bij de veranderende woonbehoefte van jongeren, starters en ouderen. We stimuleren nieuwe woonvormen zoals flexwoningen, doorstroomwoningen en geclusterde woonconcepten. We versterken vitale dorpen en buurten, waar wonen, werken, ontmoeten en voorzieningen elkaar versterken. We verduurzamen onze woningvoorraad en woonomgeving, zodat elke Barnevelder nu én in de toekomst comfortabel en gezond kan wonen.
Waarop we inspelen
5
-
-
De druk op de woningmarkt en het tekort aan betaalbare woningen. De groeiende vraag vanuit de regio en de instroom van nieuwe inwoners. De veranderende demografie – meer alleenstaanden en ouderen, maar ook jongeren die hier willen blijven. De toenemende druk op zorg en ondersteuning. De noodzaak van verduurzaming en klimaatbestendigheid van woningen en wijken.
Hoe we zorgen dat het kan
5
-
-
-
-2-
We werken actief samen met corporaties, ontwikkelaars, zorg- en welzijnsorganisaties én inwoners. We versnellen planprocessen en koppelen beleid direct aan uitvoering. We benutten beschikbare middelen slim, zoals de kansen die de Woondeal Foodvalley en regelingen vanuit het Rijk en provincie ons biedt.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd
5
5 5 5
5 5 5 5
5 5
5 5
voorop. Er zijn veel inwoners in onze gemeente met woonen verhuiswensen die in de huidige marktomstandigheden niet eenvoudig in te vullen zijn. Bij het programmeren van nieuwbouwontwikkelingen wordt daarom de eerstkomende jaren extra gekeken naar welke segmenten de inwoners in het huidige aanbod (bestaand en nieuw) als tekort of ontbrekend ervaren. Pakt voor We zien daarnaast In deze visie streven de volgende ambities na 1. We houden ons woningbouwtempo hoog. 2. Extra aandacht voor jongeren/starters en ouderen in de woningdifferentiatie. 3. We werken aan vitale en gedifferentieerde buurten en kernen. Barnevelders Het is een echte gezinsgemeente, met een sterk verenigingsleven. Omzien naar elkaar wordt als een groot goed beschouwd. Het is ook een tamelijk welvarende gemeente, mede dankzij het ondernemerschap van een aantal bedrijven en organisaties. Dit willen we graag zo houden en we dragen hieraan bij met ons woonbeleid waarbij iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid neemt (“ZelfSamen-Gemeente) Als gemeente willen we de initiatieven van onze inwoners en organisaties
-3-
Toegevoegd - We sturen op resultaat: minder praten, meer bouwen, verduurzamen en verbinden. Zo brengen we onze ambities in beweging – bouwen, vernieuwen en samen verder groeien aan een sterke en leefbare gemeente Barneveld. van een groot voor centraal. We luisteren actief, signaleren knelpunten en vertalen die naar concrete acties. Er zijn veel inwoners met woonen verhuiswensen die in de huidige marktomstandigheden lastig te realiseren zijn. Bij het programmeren van nieuwbouwontwikkelingen wordt de komende jaren extra gekeken naar welke segmenten van het huidige aanbod als tekortkomend of ontbrekend worden ervaren. Raakt Daarnaast is er Onze ambities zijn helder 1. We hebben eenhoog woningbouwtempo. 2. We hebben extra aandacht voor jongeren/starters, ouderen en andere aandachtsgroepen in de woningdifferentiatie. 3. We versterken vitale, leefbare en gedifferentieerde buurten en dorpen. Onze inwoners Omzien naar elkaar wordt als een groot goed beschouwd. Dit willen we graag behouden en versterken met ons woonbeleid.
volgens het principe Zelf-SamenGemeente uit de visie Sociaal Domein
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
5 5 5 5 5
6
6
7 7 7 7
Verwijderd verder brengen en soms extra aanzwengelen.
Toegevoegd
Vorige 2017-2021 de gemeente Dit vraag om keuzes en richting in de ontwikkeling van de gemeente. Ook al is de verwachting nu dat de groep na 2030 iets afzwakt. Zeker de komende tien jaar zijn veel woningen nodig, zowel voor de huidige inwoners en hunkinderen als voor de woningzoekenden uit de aangrenzende regio’s en de rest van Nederland die ervan dromen om in Barneveld te kunnen wonen. Er is dus werk aan de winkel om deze ontwikkelingen bij te benen, maar vooral ook in goede banen te leiden en keuzes te maken. Keuzes over de positie van Barneveld in de regio en de bijdrage van Barneveld aan de regionale woningbehoefte. De eerdere vastgestelde koers uit de Strategische Visie (2016) willen we niet loslaten. We blijven daarom inzetten op het realiseren van voldoende woningen, die aansluiten bij de behoeften van de inwoners van gemeente Barneveld. Om deze ambitie te bereiken in de huidige woningmarktomstandigheden, actualiseren we de woonvisie uit december 2016. De gemeente Barneveld wil tegemoetkomen aan de woonwensen van de huidige en toekomstige inwoners van Barneveld, zodat mensen hier naar volle tevredenheid kunnen (blijven) wonen.
We streven hiertoe vier ambities na: We houden ons woningbouwtempo hoog Een aantal groepen Van de afgelopen vier jaar vast houden We continueren het woningbouwtempo tot (tenminste) 2025 om aan de vraag van onze inwoners tegemoet te komen en een zekere instroom toe te staan. We willen dus zeker in de eerste vier jaar het bouwtempo hoog -4-
We hebben een hoog woningbouwtempo hoog hebben We zetten actief in op het continueren van een hoog bouwtempo zodat we tegemoetkomen en ruimte blijven bieden aan de vraag van onze inwoners en een zekere instroom van nieuwe bewoners. We willen dus zeker de komende jaren
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
7 7 7 7 7 7
7 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8 8
Verwijderd houden en streven naar een jaarlijkse toevoeging van gemiddeld 450500 woningen.
Toegevoegd het bouwtempo hoog houden en streven naar een jaarlijkse toevoeging van gemiddeld 600 nieuwe woningen verspreid over verschillende dorpen en doelgroepen. en andere aandachtgroepen Op een manier die past bij hun levensfase en behoefte en zeker voor een groot en toekomstbestendige Aandachtsgroepen Om te kunnen voorzien in deze veranderende behoefte, moeten we ook actief blijven inzetten voor alternatieve, flexibele en soms tijdelijke oplossingen.
Passend bij hun behoefte Alsook voor een Doelgroepen Om te kunnen voorzien in deze veranderende behoefte, moeten we ook aan alternatieve en flexibele en soms tijdelijke oplossingen denken. Zorgen voor Passend bij de behoefte Huishoudens Huur- en koop Meest sterk Een goede Kernen Passend bij de behoefte van de mensen die er wonen Het En En gezonde Daarmee is er ook aandacht voor de
Zetten actief in op Die passen bij de woonwensen Groepen Sterkst De Dorpen Zodat iedere inwoner een passende plek zal kunnen vinden , en gezond Daarom besteden we ook aandacht aan een goede en We actief , leefbare Dorpen
Kernen , willen
Stimuleren en ondersteunen Ondersteunen Zo Blijvende en verbondenheid We vinden het belangrijk dat woningen en de woningomgeving klaar zijn voor de toekomst. En vraagt nu om blijvende en versnelde actie En toekomstbestendig maken
8 8 -5-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 8 8
Verwijderd
8 9
Monden uit in een duidelijk Deze woonvisie continueert op een aantal punten het bestaande woonbeleid en wordt aangevuld met nieuwe opgaven, die mede voortkomen uit de recente ontwikkelingen op de woningmarkt. Om zo te voldoen aan de woonbehoeften van onze inwoners. Dit alles gebaseerd op de huidige inzichten met betrekking tot de woningmarkt. Bekend Kernen Wordt
9
9 9 9 9
door te werken aan deze opgaven Dit alles zodat Barneveld een prettige gemeente blijft voor een ieder die er nu woont, en een ieder die er de komende jaren zal komen wonen
9
Derhalve
9
Deze woonvisie continueert op een aantal punten het bestaande woonbeleid en wordt aangevuld met nieuwe opgaven, die mede voortkomen uit de recente ontwikkelingen op de woningmarkt. Om zo te voldoen aan de woonbehoeften van onze inwoners. Dit alles gebaseerd
9
-6-
Toegevoegd Actief hier met volle inzet aan te blijven werken en waar mogelijk te versnellen. Zo blijft Barneveld een prettige, gezonde en toekomstbestendige gemeente voor iedereen die er nu woont en iedereen die er de komende jaren zal komen wonen Vormt een concreet en richtinggevend Deze woonvisie bouwt voort op het bestaande beleid en vertaalt nieuwe ontwikkelingen en kansen op de woningmarkt in concrete keuzes en nieuwe opgaven voor de komende jaren. Zo zorgen we dat ons aanbod blijft aansluiten op de behoeften van inwoners, met oog voor betaalbaarheid, kwaliteit en duurzaamheid Duidelijk Dorpen Is De vastgestelde Omgevingsvisie Barneveld 2040 is hierin leidend Naast jongeren en ouderen vragen ook andere aandachtsgroepen zoals mensen met een beperking, inwoners met een psychische kwetsbaarheid, dak- en thuislozen, en mensen die afhankelijk zijn van begeleiding of ondersteuning bij het wonen, om aandacht en maatwerk in woonvormen. Het is belangrijk dat de woningdifferentiatie concreet inspeelt op hun woonbehoeften, bijvoorbeeld door het realiseren van geclusterde woonvormen, begeleid wonen en woningen met zorg of ondersteuning nabij. Door deze koppeling te maken, versterken we de samenhang tussen woonbeleid en zorgopgaven en dragen we bij aan een gemeenschap waarin iedereen een passend thuis kan vinden.
Deze woonvisie bouwt voort op het bestaande beleid en vertaalt nieuwe ontwikkelingen en kansen op de woningmarkt in concrete keuzes en nieuwe opgaven voor de komende jaren. Zo zorgen we dat ons aanbod blijft aansluiten op de behoeften van
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
9
9 9 9 9 9
9 9
Verwijderd op de huidige inzichten met betrekking tot de woningmarkt. Deze woonvisie wordt derhalve een bouwsteen voor de omgevingsvisie van onze gemeente. Deze omgevingsvisie vormt een integraal beleidsdocument voor de fysieke leefomgeving. De Omgevingswet die naar verwachting in 2022 in werking treedt verplicht gemeenten om een dergelijke visie op te stellen (voor 2024). Een omgevingsvisie gaat onder meer in op de samenhang tussen ruimte, water, milieu, gezondheid, natuur, landschap, verkeer en vervoer en cultureel erfgoed. In de in 2016 vastgestelde Strategische Visie Barneveld 2030 zijn beleidsonderwerpen terug te lezen, die opnieuw voor de omgevingsvisie van belang zijn, maar dan in een geactualiseerde context en rekening houdend met trends en ontwikkelingen die op ons afkomen. Dit wordt in een kaderstellende Hoofdlijnennotitie verwoord. Genoemde visies en notitie geven richting aan de (ruimtelijke) ontwikkeling van de gemeente. dus in zekere zin Van onze vooruitlopend op de omgevingsvisie Het vraagstuk waar op termijn aanvullende woningbouwlocaties moeten komen is onderwerp voor ruimtelijk ordening en zal in de nieuwe omgevingsvisie aan de orde komen.
Deze In de in 2016 vastgestelde Strategische Visie Barneveld 2030 zijn beleidsonderwerpen terug te lezen, die opnieuw voor de omgevingsvisie van belang zijn, maar dan in een geactualiseerde context en rekening houdend met trends en ontwikkelingen die op ons afkomen. Dit wordt in een kaderstellende Hoofdlijnennotitie verwoord.
-7-
Toegevoegd inwoners, met oog voor betaalbaarheid, kwaliteit en duurzaamheid. Deze woonvisie is een in lijn met de de Omgevingsvisie Barneveld 2040 die in juli 2025 is vastgesteld c.q. een uitwerking van de punten genoemd in de Omgevingsvisie. Deze omgevingsvisie vormt het integrale kader voor onze fysieke leefomgeving. Thema’s zoals ruimte, water, milieu, gezondheid, natuur, landschap, verkeer en vervoer en cultureel erfgoed worden hierin meegenomen.
Daarmee deels De gemeente voorlopende uit de omgevingsvisie
De In juli 2025 is de Omgevingsvisie Barneveld 2040 vastgesteld
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 9 9 9 9 9
9
9
9 9 9 9
10
Verwijderd Genoemde visies en notitie geven richting aan de (ruimtelijke) ontwikkeling van de gemeente. Dus in zekere zin Een Ambities en doelstellingen die we nu al formuleren vormen tegelijkertijd de inbreng vanuit het woondomein in het opstellen van deze integrale visiestukken. Het feit dat we nog keuzes voor de jaren 2025-2030 en verder moeten maken is de reden waarom we in deze woonvisie een knip maken tussen de periode 2021-2025 en de periode die daarop volgt. Wel blikken we af en toe al vooruit. Keuzes rond het woningbouwprogramma maken we alleen voor de eerste vier jaar. De periode daarna ligt nog grotendeels open en vullen we later in. De in deze woonvisie getelde ambities en doel worden als realistisch en haalbaar beschouwd. Er wordt uitgegaan van een stabiele economische ontwikkeling van Nederland op basis van verschillende verkenningen. Maar bepaalde ontwikkelingen kunnen hier verandering in brengen. Zo kan bijvoorbeeld nog niemand de gevolgen van het gevoerde Coronabeleid voorspellen bijvoorbeeld voor de woningmarkt. Gemeente brengt een sterke economische positie met veel banen met zich mee.
er ook naar Barneveld gekeken als interessant gebied voor het bouwen van woningen Buurregio’s Het is de ambitie van de provincie Gelderland, regio Arnhem-Nijmegen en regio FoodValley om zo’n 100.000 extra woningen te realiseren tot 2040 (met het accent op de periode 2020-2030 door de toevoeging van 80.000 woningen) In het najaar van 2021 is
-8-
Toegevoegd
daarmee deels Gemeente De
De in deze woonvisie gestelde ambities en doelen worden als realistisch en uitvoerbaar beschouwd, uitgaande van een stabiele economische ontwikkeling van Nederland. Bepaalde ontwikkelingen kunnen hier verandering in brengen, waar we indien nodig op zullen bijsturen.
zorgen voor een sterke economische positie De gemeente Barneveld gezien als een aantrekkelijk gebied voor woningbouw Regio’s De provincie Gelderland, regio ArnhemNijmegen en regio FoodValley hebben de ambitie om tot 2040 ongeveer 100.000 extra woningen te realiseren(met het accent op de toevoeging van 80.000 woningen in de periode 2020-2030). De regiogemeenten, provincie en rijksoverheid werken hiervoor samen in
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
10
Verwijderd het de bedoeling met de regiogemeenten, de provincie en de rijksoverheid de concept-verstedelijkingsstrategie vast te stellen waarmee deze ambitie handen en voeten wordt gegeven. Deze beschrijft In regio Amersfoort speelt een soortgelijke verstedelijkingsdiscussie. Om de aantrekkelijkheid en nationale betekenis van de regio Amersfoort te behouden, moet de regio (in balans) blijven groeien. De regio wordt geconfronteerd met complexe opgaven om dit vol te houden met behoud van kwaliteit. De ambitie is helder: op alle fronten zorgen voor een gezonde verstedelijking en vitaliteit van kernen; leefbaarheid behouden en in probleemwijken versterken; ruimte bieden voor wonen, werken, voorzieningen, duurzame energieopwekking, landbouw, recreatie, natuur, infrastructuur, waterberging etc.. De ambitie is om tot 2040 meer dan 30.000 nieuwe woningen in deze regio te bouwen. De regio wordt daarbij ondersteund door provincie en Rijk, temeer omdat regio Amersfoort sinds kort tot de zogeheten Woondealregio’s (samen met regio Utrecht) behoort en dus ook op financiële middelen vanuit het Rijk kan rekenen. De komende periode moeten we als Barneveld onze positie bepalen.
Welke bijdrage willen we leveren aan deze regionale woningbouw-/ verstedelijkingsopgaven? In deze woonvisie geven we de eerste aanzet hiervoor, met het accent op de woonopgaven voor de periode 20212025 en een suggestie voor de periode daarna. Dit proces krijgt een vervolg in het opstellen van onze nieuwe omgevingsvisie en de daarbij horende kaders.
-9-
Toegevoegd een concept-verstedelijkingsstrategie waarin staat
De gemeente Barneveld moet in deze regio haar positie blijven bepalen. Met de ondertekening van de Woondeal Foodvalley in 2022 heeft de gemeente zich gecommitteerd aan de realisatie van 8.000 woningen tot 2040. In deze herijkte woonvisie geven we een aanzet voor de invulling hiervan, met het accent op de woonopgaven voor de periode tot 2030 en een suggestie voor de periode daarna. Dit proces wordt verder vormgegeven in de uitvoeringsagenda’s van onder meer de vastgestelde Woonzorgvisie en het nog op stellen Volkshuisvestingsprogramma.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 10
Verwijderd 1.4 Aanleiding en totstandkoming Om beter … website aan.
Toegevoegd Van visie naar uitvoering Met deze herijkte woonvisie leggen we niet alleen ambities vast, maar zetten we ze om in actie. We weten wat we willen bereiken, waar we kunnen bouwen en met wie we dat doen. De komende jaren staan daarom in het teken van een hoog bouwtempo houden, samenwerken en zichtbaar resultaat boeken. In de volgende hoofdstukken beschrijven we hoe we dat concreet aanpakken: welke woningbouwopgave voor de gemeente Barneveld geldt, waar de grootste kansen en knelpunten liggen en hoe we met slimme keuzes en duidelijke prioriteiten onze doelen halen.
11 12 12 12 12 12 12
We houden ons woningbouwtempo hoog Het tempo van Vast te houden
We hebben een hoog woningbouwtempo
12 12 12 12 12 12
12
Barneveld Barneveld Bepalen we het gewenste bouwtempo
in 2021-2025 450-500 van de hoofdlijnennotitie (met Strategische Visie als onderlegger) en Waar de gemeente in 2010 zo’n 52.500 inwoners telde, zijn we eind 2020 de grens van 60.000 inwoners gepasseerd, oftewel een groei van bijna 700 personen per jaar. In dezelfde periode nam de woningvoorraad met ca. 4.500 woningen toe tot ruim 23.000 woningen. De Primos prognose (2019) gaat in de periode 2020-2025 uit van een groei van het inwonertal met gemiddeld 765 personen per jaar (tot ruim 62.000 inwoners in 2025) en gemiddeld 600 personen in 20252030. Vanaf 2030 daalt het groeitempo en dit vlakt na 2040 verder af.
-10-
Te realiseren de gemeente onze gemeente de gemeente Wordt bepaald wat het gewenste bouwtempo is Gemeente Zal zijn 600 vastgestelde
Volgens de provinciale prognose (Gelderse Primos Trendvariant 2022) neemt het aantal huishoudens in de gemeente in de periode 2023- 2030 toe met 2.865 huishoudens. Het aantal inwoners stijgt volgens deze prognose in dezelfde periode met 5.965 inwoners.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 12
Verwijderd
Toegevoegd
12
12
13 13 13
13 13 13 13 12 13
In 2040 zou de gemeente dan ruim 79.375 inwoners tellen. Het aantal huishoudens neemt volgens toe tot ruim 30.390 huishoudens in 2040. volgens de prognoses. gemeente Uitgaande van deze huishoudensprognoses is tot 2030 een toevoeging van 275-325 woningen per jaar wenselijk. Barneveld Vier Gemiddeld zo’n 485 2025-2040 Van de huishoudens die tussen 2016 en 2018 een Barneveldse woning betrokken hebben, kwam 60% uit gemeente Barneveld, 11% uit de regio en 29% van verder weg. Gemeente Barneveld is dus in trek bij mensen die van buiten komen. In de periode 2010-2018 werd 35% van de woningen die beschikbaar kwamen, door huishoudens van buiten de gemeente betrokken. De verhouding overig FoodValley, Randstad en overig Nederland lag ongeveer gelijk.
-11-
Gemeente de gemeente 400-500 2030-2040 Gemeente Barneveld heeft de afgelopen jaren per saldo meer inwoners getrokken van buiten dan dat er inwoners vertrokken zijn naar andere gemeenten. Deze inwoners kwam de afgelopen 10 jaar vaak uit Amersfoort en Nijkerk. Met Apeldoorn was juist sprake van een negatief migratiesaldo. Ook aan de studentensteden Amsterdam en Utrecht verliest de gemeente per saldo inwoners.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd Vooral jongere leeftijdsgroepen (tot 45 jaar) waren mobiel, maar daarnaast ook oudere leeftijdsgroepen. Dit kunnen overigens deels ook huishoudens zijn die in Barneveld zijn opgegroeid en weer terugkeren. Bijvoorbeeld nadat ze elders zijn gaan studeren (of werken). Daarnaast past de toename van vestigers in het beeld waarbij met name gezinnen uit stedelijke regio’s met een nog hogere marktdruk (en prijsontwikkeling), deze regio’s hebben verlaten.
13
14 14 14 14 14 14 14
Recent (minimaal tot 2025) Houden De
14 14
in de periode 2021-2025 (met de daarbij behorende Hoofdlijnennotitie) zal worden Om de druk op de woningmarkt te verlichten is de ambitie geformuleerd om tot 2025 versneld 43.000 woningen te realiseren, waaronder in regio FoodValley. De 450-500 vast te houden Hoofdlijnennotitie en Bepalen we periode daarna Wij zien de huishoudensprognose van Primos 2019 (die uitgaat van 325
14 14
14 14 14 14 14
Toegevoegd Ruim 43% van de huishoudens die zich vestigen in de gemeente Barneveld zijn 12-huishoudens in de leeftijd tot 35 jaar. Zij vinden vaker dan gemiddelde een woning in Barneveld (51%), Kootwijkerbroek (51%) en De Glind (45%). 24% van de vestigende huishoudens in de gemeente is een gezin. Voorthuizen, Garderen en Kootwijk waren aantrekkelijker voor vestigende huishoudens in de leeftijd van 45 jaar en ouder dan de andere dorpen. Gemeente Barneveld vesting en vertrek naar gemeente 2011-2023
zetten een gemeente De gemeente In 2025 is het vernieuw actieplan vastgesteld Vernieuwd Actieplan Wonen waarin de acties voor de provincie voor de korte termijn tot 2027 staan.
-12-
Is
600 te realiseren Is aangegeven komende periode
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd woningtoevoegingen per jaar) als een kwantitatieve ondergrens.
Toegevoegd
14 14 14 14 16 16 16 16 16 16 16 16 16 16
Ontmoetingsplekken, supermarkten en huisartsen e.d. nu de omgevingsvisie is vastgesteld
wanneer de omgevingsvisie met de gebiedsgerichte uitwerking klaar is Kernen Kernen in 2021-2025 450-500 vast te houden
Dorpen Dorpen 600 te realiseren Gemeente
na 2025 rapportage ‘Faseren en doseren” 6 En netcongestie 5.600 woningen (peildatum 2021) (2021 tot 2025 en later) Met dit reeds bekende planaanbod overtreffen we in feite reeds de basisprognose van Primos 2019 die een uitbreiding van bijna 4.000 woningen in de periode 2020 tot 2040 voorziet. Genoemde planvoorraad is nagenoeg voldoende om aan het gewenste aanbod volgens scenario 1 (uitgaande van een geringere woningbouwproductie vanaf 2025) tot 2040 te kunnen voldoen (ruim 6.000). Voor het tweede scenario, waarin we het huidig bouwtempo doorzetten, zouden we nog aanvullend op zoek moeten gaan naar nieuwe woningbouwlocaties. De belangrijke uitbreidingslocaties waar we onze groei de eerstkomende jaren realiseren liggen vooral in Barneveld en Voorthuizen en deels in enkele overige kernen: Barneveld-Zuid: De Burgt (700800 woningen) Barneveld-Noord: Bloemendal (1.550-1.600 woningen) Voorthuizen-Zuid/Oost: Holzenbosch (meerdere fasen) en Woonwerklandschap (800-900 woningen) Terschuur/Zwartebroek: Eendrachtstraat en Dwarsakker fase 2 (200- 250 woningen) -13-
voortgangsrapportage Wonen 7 4200 woningen peildatum juli 2025) In de Omgevingsvisie Barneveld is aangeven dat de grootste groei voor de gemeente geprognotiseerd is in Barneveld (50%) en in Voorthuizen (20%) voor de nieuwbouw. De overige dorpen groeien gestaag mee naar behoefte (De Glind 1.5%), Garderen (4%) , Kootwijk (0.5%), Kootwijkerbroek (10%), Stroe (6%) Tersbroek/ Terschuur (7.5%). Hierbij wordt gelet op behoud van eigen identiteit voor alle dorpen en een gelijkmatige groei per dorp. Op deze wijze zullen ook de kleine dorpen een toekomstbestendige omvang krijgen om basisvoorzieningen te behouden. Kernen moeten daarvoor voldoende omvang hebben. Deze omvang is ook nodig om een gevarieerd woningaanbod voor de verschillende doelgroepen te realiseren.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd Garderen: H.C.Bosstraat en Garderen-West (150-160 woningen) Kootwijkerbroek-Oost: Oostbroek (150-160 woningen) 2021 t/m 2024 Derhalve wordt voor 2021-2025 rekening gehouden met een toevoeging van gemiddeld 500 woningen per jaar. tot 2025 De introductie van de Omgevingswet en de daarbij horende werkprocessen zal extra tijd en capaciteit vragen in relatie tot deze ruimtelijke projecten 2021-2025 Kernen
Toegevoegd
18
Hoofdstuk 3: Woningdifferentiatie : extra aandacht voor jongeren en ouderen
19 19 19 19 19 19 19 19 19 19 19 19
En Denken
Hoofdstuk3: Woningdifferentiatie: extra aandacht voor jongeren, ouderen en andere aandachtsgroepen , werken Langer zelfstandig thuiswonen aamdachtsgroepen Gemeente aandachtsgroepen (2024) De gemeente Jaren in de gemeente gemeente 4
17 17 17 17
17 17
Doelgroepen Doelgroepen per januari 2021. Barneveld 15 jaar Barneveldse 2
-14-
2025 t/m 2030
2025-2030 dorpen Door tijdelijke en snelle woonvormen te realiseren willen we op korte termijn effectief inspelen op de groeiende vraag naar woonruimten. Met tijdelijke en snellen woonvormen creëren we snel nieuwe woonkansen voor wie dat nu hard nodig heeft. Ondertussen bouwen we stap voor stap aan de woonoplossingen van morge.n
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 20
Verwijderd
21
Vrijstaande en half vrijstaande woningen vormen ruim een derde van het totale woningaanbod, eengezins rij- en hoekwoningen dicteren met 43% de markt.
21
ruim 40% heeft een waarde die in 2019 hoger lag dan €300.000. Het aandeel woningen met een waarde van minder dan €200.000 bedraagt zo’n 20%. De gemiddelde WOZ-waarde lag in 2019 op ruim €315.000. De marktwaarde van woningen die worden verkocht ligt doorgaans royaal boven deze WOZwaarden
21
In 2020 bedroeg de gemiddelden verkoopwaarde ruim €400.000,Kernen 2021 60.000 22600 Van 2020 38% Namelijk 20%
21 21 21 21 21 21 21 21
Toegevoegd
meer dan een derde van de koopwoningen in de gemeente heft een WOZ-waarde van meer dan €550.000,--. Daarnaast heeft ruim een derde van de koopwoningen in de gemeente een WOZwaarde tussen €390.000,-- en €550.000 Dit betekent dat bij driekwart van de koopvoorraad in de gemeente een WOZ waarde boven de lande betaalbaarheidsgrens heeft (prijspeil 2024). In 2024 bedroeg de gemiddelde verkoopwaarde €510.000,-. Dorpen 2025 63.000 Bijna 24.000
(geschatte verdubbeling in 2040)
-15-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 21
Verwijderd
Toegevoegd
Doelgroepen
aandachtsgroepen gemeente
22
22 22 22 22
Tot 2025 is de koers helder, zie hoofdstuk 2 De uitkomsten van het woningbehoefteonderzoek 2019 laat zien dat de komende jaren een groot aantal huishoudens wenst te verhuizen, waarvan meer dan 60% doorstromers op de woningmarkt zijn. Voor de bepaling van de toekomstige woningbehoefte wordt ook gekeken naar de demografische ontwikkelingen, waaronder huishoudensamenstelling in relatie tot de verwachte economische groei (negatief, basis of positief) in relatie tot geuite woonvoorkeuren. In de volgende figuren is uitgegaan van een ‘gemiddeld’ basisscenario. Met name de ontwikkeling van de hoge inkomensgroepen verschilt per economische variant. Binnen het negatieve en basisscenario neemt de doelgroep van beleid (lees lagere inkomensgroepen) iets toe. De hogere inkomensgroepen vormen een ruime meerderheid binnen de Barneveldse bevolking. Binnen deze ‘doelgroep van beleid’ neemt vooral, samenhangend met de vergrijzing, het aandeel ouderen (65plussers) toe (van 42% huidig tot 52% in 2030 en bijna 60% in 2040 in het basisscenario). -16-
Volgens het woningbehoefteonderzoek van Companen (2025), komt de woningbehoefte voort uit de ontwikkeling van het aantal huishouders en het inlopen van het huidige woningtekort van 5% nu naar 2% in 2030. Uitgangspunt is wel dat het tekort niet volledig wordt ingelopen om een zekere druk te behouden om de woningmarkt goed te kunnen laten functioneren; een tekort van 2% wordt landelijk als uitgangspunten gehanteerd. Dit leid tot een behoeft van minimaal 3.560 extra woningen in de periode 2023 tot en met 2030 en nog eens 4.385 woningen in de periode daarna tot 2040.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 23 23 23 23
23 23
23
23 23 24
Verwijderd 2019 Heroriëntatie 2021 De bewaking van de omvang van de kernvoorraad in relatie tot de doelgroep van beleid en de betaalbaarheid, zullen daarin belangrijke gespreksonderwerpen zijn. , de inkomensstructuur Binnen de belangstelling voor de huursector zijn huurprijzen tot de aftoppingsgrenzen (horend bij het passend toewijzen van lagere inkomensgroepen) veruit favoriet ten opzichte van duurdere huurwoningen. Binnen de koopsector is de belangstelling voor duurdere woningen (€405.000 en hoger) het grootst. Dit heeft te maken met de huishoudens- en inkomenssamentelling in de gemeente Barneveld en de grote groep huishoudens die wil doorstromen naar een andere woning. Zo’n 23% Tabel 3.1
Toegevoegd 2025 Actualisatie 2025
De vraag naar sociale huurwoningen is onverminderd groot. Het gaat om zowel huurwoningen tot de aftoppingsgrenzen (horend bij passend toewijzen) als woningen tot de liberalisatiegrens.
24
Deze situatie doe zicht voor als er voldoende goedkoop en betaalbaar aanbod wordt toegevoegd in de koopsector. Als dat niet het geval is blijft er (extra vraag) naar grondgebonden huurwoningen in de vrijehuursector. Een deel van de vraag naar goedkope koopwoningen is afkomstig van huishoudens die zouden willen doorstromen vanuit een sociale huurwoning. Als deze woningen niet beschikbaar zijn, legt dit extra druk op de sociale huursector.
26
doepgroepen
aandachtsgroepen -17-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 26 26
Verwijderd Doelgroepen
25
Woningbehoefte versus geplande woningbouw 2021 t/m 2024
Toegevoegd Aandachtsgroepen
Wanneer we de hiervoor beschreven kwalitatieve woningbehoefte afzetten tegen de plannen die voor de periode 2021 t/m 2024 voorzien zijn, dan blijkt dat deze relatief gezien voor wat betreft de sociale huur en sociale koopsector (gedefinieerd tot €280.000) in belangrijke mate overeenkomen. Een gedeelte van het programma (vooral voor 2024) staat nog niet definitief vast en is daarmee nog af te stemmen op deze behoefte. Het duurdere segment in de programmering lijkt daarbij nog wat te kunnen worden uitgebreid, in relatie tot de behoefte (zoals vraag van woningen > €400.000,-) zoals die is gemente . Circa de helft is geprogrammeerd in de vorm van eengezinswoningen en 27% gestapeld; op basis van de vraagbehoefte zou in het gedeelte dat nog niet definitief geprogrammeerd staat het accent wat meer op grondgebonden woningen moeten liggen. Bijvoorbeeld in de vorm van grondgebonden seniorenwoningen 25
-18-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd
Toegevoegd
Woningstichting Barneveld heeft al langere tijd een aantal Koopgarantwoningen in haar bezit.
senioren En aandachtsgroepen Woningstichting Barneveld heeft een kleine portefeuille Koopgarantwoningen (Verkoop onder Voorwaarden). Deze zijn gericht op huishoudens met een laag middeninkomen.
25
26 26 26
26
26 27
De woningstichting wil de komende jaren betaalbare starters koopwoningen aanbieden door de verkoop van bestaande grondgebonden woningen. Daarvoor wil de woningstichting graag senioren en starterswoningen terugbouwen. Beide maatregelen dragen bij aan gedifferentieerde buurten en wijken in onze gemeente. De eerste vier jaar Relevante uitkomsten onderzoek woonwensen jongeren Barneveld (2020) •Er is een relatief grote verhuiswens (40% wenst binnen 2 jaar te verhuizen). •Zelfstandig wonen en gaan samenwonen/trouwen vormen de -19-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
26 28 28
Verwijderd belangrijkste verhuisredenen. Circa 50% wil met een partner gaan wonen, en ruim een kwart alleen. •Opvallend is dat de woonvoorkeuren van 18-23 jarigen niet noemenswaardig afwijken van 24-30 jarigen. •Eengezins rij- en hoekwoningen zijn het meest populair (37%), gevolgd door (half)vrijstaande woningen (23%) en een appartement of studio (22%). •Een Tiny-House wordt door ruim 10% als voorkeur aangegeven, deels vanwege de lagere woonlasten en deels vanuit ideologische overwegingen. •Voor kamerbewoning bestaat beperkt interesse (6% bij 1823 jarigen). •Kopen heeft bij 66% van de jongeren de voorkeur; 13% wil expliciet huren (vooral vanwege niet rond krijgen hypotheek of nog niet toe zijn aan een koopwoning) •De gewenste koopprijs ligt vooral in de prijsklassen tot €200.000 (25%) en verder in de prijsklassen €200.000 tot €300.000 (42%). •Woningzoekenden zijn geïnteresseerd in koopconstructies (waaronder Koopgarant), waardoor de aanschafprijs lager uitvalt, en verder in tijdelijke jongeren huurcontracten. •De gemeente Barneveld heeft bij circa 50% als gewenste woonplaats de voorkeur, gevolgd door regio FoodValley (18%). De kernen Barneveld en Voorthuizen zijn favoriet. •Het niet kunnen vinden van betaalbare woonruimte is de belangrijkste reden om de gemeente te verlaten, gevolgd door het niet vinden van de gewenste woning.
•Voor anderen is de aanwezigheid van familie/vrienden, werk en het prettig wonen, de reden om in gemeente Barneveld te blijven wonen. Barneveldse We zetten nadrukkelijk in op een andere kwaliteit dan we tot op heden gewend zijn. Het gevolg van de wens om betaalbaar te bouwen is dat we compacter, met smallere beukmaten en rug-aan-rug bouwen. -20-
Toegevoegd
In de gemeente Gemeente
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 28 28 28 28 29 29
29 29
Verwijderd doelgroepen Staan open voor doelgroepen kijken
Toegevoegd aandachtsgroepen Gaan op zoek naar aandachtsgroepen werken de gemeente
We dagen de in Barneveld actieve bouwers en ontwikkelaars uit aan de slag te gaan met vernieuwende/ minder traditionele bouwmethoden om de stichtingskosten van nieuwe woonruimten zo laag mogelijk te houden. in 2021 De doelgroepenverordening ‘sociale woningbouwen middenhuur Barneveld (sinds 2018) is van toepassing en zal met enige regelmaat geactualiseerd worden naar de huidig marktomstandigheden.
29 29
29
30
We wijzen marktpartijen actief op financieringsmogelijkheden die het Rijk en/of provincie bieden Met het oog op het realiseren (en in stand houden) van betaalbare koopwoningen onderzoeken we de introductie van een gemeentelijke koopgarantregeling en stimuleren we particuliere ontwikkelaars dergelijke koopgarantregelingen aan te bieden en overwegen we onze groenden (tijdelijk) in erfpacht uit te geven. Woningstichting Barneveld bouwt de komende jaren het aantal VerkoopOnder-Voorwaarde (VOV) woningen af. Dit omdat een deel van deze woningen een te hoge (taxatie)waarde heeft om nog betaalbaar te zijn voor de doelgroep en de terugkoopverplichting ‘drukt’ op de financiële ratio’s van de woningcorporatie. De woningen die ‘teruggekocht’ worden, worden weer in verhuur genomen, zonder voorwaarden verkocht of wederom met VOV verkocht. De mogelijke verkoop van sociale huurwoningen door Woningstichting Barneveld zal in overleg met gemeente Barneveld en Huurdersvereniging Barneveld zijn en onderwerp voor de prestatieafspraken zijn . Dit in relatie tot het nieuwbouwbeleid en overige -21-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd maatregelen van de woningstichting. Hierbij wordt de omvang van de sociale huurvoorraad bewaakt in relatie tot de omvang van de doelgroep van beleid
31
31 31
Een bijkomend voordeel van een woonzorgvorm zou kunnen zijn dat het ook een middel zou kunnen zijn om (toenemende) eenzaamheid tegen te gaan. Zie ook het Witboek, Ouderen Zorg en Wonen van Acttiz (juni 2020) Ingezet moet worden op dat ouderen langer zelfstandig kunnen functioneren en blijven deelnemen aan de samenleving en dat meer inwoners zich beter zelfstandig kunnen redden met behulp van hun eigen netwerk.
32 32 32 32 32
Toegevoegd
gemeente Hierbij zullen zgn. verhuiscoaches worden ingezet. gemeente In woonvormen Tabel 3.2 Ontwikkeling aantal 75-plussers in relatie tot indicatiestelling en geschikt verpleeghuisaanbod bij zorginstellingen
Bron: inventarisatie gemeente Barneveld en gegevens databank CIZ
33 33 33 33 33 33 33 33 33
en -woningen en van de wijk En realisering van ontmoetingsplekken en om de zelf- en samenredzaamheid te stimuleren En ondersteuning Zorg- en welzijnspartijen
zorgpartijen Die Jaar wordt Dit als onderdeel van het project Woon Bewust
33
Rond de Als rond de 80
en willen dit verder stimuleren. Daarnaast willen we er meer bekendheid aan geven en kijken of de mogelijkheden verruimd kunnen worden. Gedacht kan worden aan initiatieven voor familiewonen, wonen op het erf of flexwonen. -22-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 34 34 34 34 34 34 34 34 34 34
34 34
Verwijderd doelgroepen doelgroepen doelgroepen doelgroep
doelgroepen doelgroepen Woningstichting Barneveld wil hier de komende tijd meer in gaan betekenen (bijvoorbeeld in de vorm van flexibele concepten) aangezien het huisvesten van deze doelgroepen als een belangrijk onderdeel van haar maatschappelijke taak kan worden beschouwd. Waaronder bij GGz Centraal
Toegevoegd aandachtsgroepen aandachtsgroepen aandachtsgroepen aandachtsgroep Er lopen hier momenteel pilots voor. uit instellingen aandachtsgroepen aandachtsgroepen en Beschermd Thuis Woningstichting Barneveld levert een bijdrage aan het huisvesten van aandachtsgroepen aangezien hier huisvesten van deze doelgroepen een onderdeel van haar maatschappelijk taak is.
Een van de opgaven de komende jaren is dat we inzetten op een afname in gebruik van Beschermd wonen en een toename van Beschermd thuis Zelfstandig of in Geclusterde vorm. Samen met de aanbieders pakken we deze opgave zorgvuldig op. Als gemeente gunnen wij iedereen een eigen thuis. Samen met andere gemeenten in de Valleiregio heeft de gemeente Barneveld een Regionaal Actieplan Dakloosheid 2025-2029 opgesteld. De aanpak is gebaseerd op de overtuiging dat dak- en thuisloosheid in de kern een woonprobleem is, geen opvangprobleem. Het actieplan is gericht op het voorkomen van dakloosheid, het realiseren van tijdelijke opvang en vooral het realiseren van voldoende passende huisvesting. Dak- en thuislozen vormen een grote en diverse groep, waarvan het exacte aantal niet bekend is. Om meer zicht te krijgen in de aard en omvang van dak en thuisloosheid heeft de Valleiregio meegedaan aan de ETHOS-telling 2025. In de gemeente Barneveld zijn in totaal 215 personen geteld. Het merendeel van de getelde personen woont in een nietconventionele woonruimte o.a. op de vakantieparken (145 getelde personen) en bij familie, vrienden of derden (23
35
-23-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd
Toegevoegd getelde personen). Van getelde personen zijn 42 kinderen, die samen met een of beide ouders in deze kwetsbare woonsituatie leven. De uitkomsten van de ETHOS telling 2025 zijn meegenomen in het actieplan. De woontypen die nodig zijn voor deze doelgroep zijn betaalbare (kleine) woonvormen, alternatieve woonvormen zoals Anders Wonen, woningen voor tijdelijke overbrugging en flexwoningen.
35 35
doelgroepen 25% van het vrijkomend huuraanbod gereserveerd.
35
Samen met de woningcorporaties gaan we huurachterstanden tegen. De gemeente en Woningstichting Barneveld werken samen aan de uitvoering van het convenant vroegsignalering Schulden (Vroeg Er Op Af).
aandachtsgroepen in het Afsprakenkader aandachtsgroepen nadere afspraken gemaakt over reservering van een bepaald percentage van het vrijkomend huuraanbod. Samen met de woningverhuurders, zorgverzekeraars en nutsbedrijven pakken we signalen van betaalachterstanden vroegtijdig op .
35
Wel moeten we ons realiseren dat bewoning op een vakantiepark ook als overbrugging kan dienen naar een definitieve (zelfstandige) woning. Na realisatie van een aantal pilot projecten wordt het beleid geëvalueerd en zo nodig het beleidskader aangepast. voor woonwagens
36 36 36
waar in 2020 al onderzoek naar is gedaan
36
36 37 37 38 38 38
Specifiek voor dak- en thuislozen zetten we in op speciale woonvormen voor hen als betaalbare (kleine) woonvormen, alternatieve woonvormen zoals Anders Wonen, woningen voor tijdelijke overbrugging en flexwoningen. Hoofstuk 4: Vitale en gedifferentieerde buurten en kernen Kernen
Kern Kernen
-24-
Hoofdstuk 4: Vitale en gedifferentieerde buurten en dorpen Dorpen -en samen en omzien naar elkaar Dorp Dorpen
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 38
Verwijderd
Toegevoegd Waar we omzien naar elkaar en zelfstandig kunnen wonen Wijken met een prettige leefomgeving met toegankelijke voorzieningen Dorpen 63.000 inwoners (januari 2025) Dorpen dorpen Het dorp dorp Groter dorp dorpen en wat naar voren kwam bij de diverse participatieprocessen dorp dorpen dorpen Dorpen
38 38 38 38 38 38 38 38 38 38
Kernen 60.000 inwoners (december 2020) Kernen Kernen de kern Kern Grotere kern Kernen
38 38 38 38 38 38 38 38 39 39
Kern kernen kernen kernen Dorps elke kern 6 doelgroep Woningbouw senioren De locatie De Enk in Barneveld is hier een mooi voorbeeld van. kernen kernen de grootste kern kernen kernen kern
39 39 39 39 39 39 39 39
39
elk project 7 aandachtsgroep Levensloopbestendige woningbouw
dorpen dorpen het grootste dorp dorpen dorpen dorp en draagkrachtige
In de praktijk leggen we dus de ene keer het accent wat meer op het betaalbare segmenten en de andere keer op wat duurdere woningen, afhankelijk van de behoefte die er is en met inachtneming van demografische veranderingen. 2021 t/m 2024 Uit figuurtabel 4.12 blijkt dat wanneer we deze plannen per kern in relatieve zin vergelijken met de huidige aandelen binnen de totale woningvoorraad, dat vooral in de kern Voorthuizen, relatief wat meer gebouwd wordt en daardoor in Barneveld relatief wat minder, terwijl in de overige kernen de verwachte plannen zich nagenoeg verhouden tot de marktaandelen. De nieuwbouw zal zich -25-
2025 t/m 2030 We hebben al aangegeven dat de grootste groei voor de gemeente geprognotiseerd is in Barneveld (50%) en in Voorthuizen (20%) voor de nieuwbouw. De overige kernen groeien gestaag mee naar behoefte (De Glind 1.5%), Garderen (4%) , Kootwijk (0.5%), Kootwijkerbroek (10%), Stroe (6%) Terbroek/ Terschuur (7.5%).
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
39 39
Verwijderd in absolute en relatieve zin (55%) het meeste in de grootste kern, Barneveld manifesteren.
Toegevoegd
Figuur 4.1 Verdeling bouwplannen (aantallen woningen) over de kernen 2021t/m 2024 versus verdeling woningvoorraad
Bron: Gemeente Barneveld, woningbouwprogrammaös
39 40
Figuur 4.1
Tabel 4.2
Kerntypering kern kern Veller en Een nieuw dorpshuis De Eng faciliteert voor ontmoeting en gemeenschapszin .
Dorpstypering dorp dorp
40
40
40
41 41 41 41 41
-26-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 41 41 41 41 41 41 41 41 42 42 42 42 42 42 42 42 42 42 42 42 42 42 42 43 43 43 43 43 43
43
Verwijderd kern (Blanckensgoed en Holzenbosch en Wikselaarse Eng) Kern De kern De kern en Hoeveldorp De kern kernen
Toegevoegd dorp ( Holzenbosch en Woonwerklandschap) dorp Het dorp Het dorp Het dorp dorpen
(waaronder locatie Kloezeman en de Koepellocatie) Deze kern
kern Kleine landelijke kern De kern De kern kern De kern Kleine bijzondere kern De kern de kern De meest recente nieuwbouw betreft het project Blaupot ten Catehof. kernen De kern kernen kernen kernen We gaan met de dorpen (Dorpsbelangen) in gesprek over de invulling van de gewenste woningbouw voor de komende jaren (en eventuele koppelkansen die zich daarbij voordoen), ook voor de nieuwbouw vanaf 2025, om zo bij te dragen aan de vitaliteit van deze kernen. We vinden het belangrijk om identiteitsdragers, mogelijkheden voor ontmoeting, en basisvoorzieningen zoveel mogelijk te behouden; dit komt de vitaliteit van de kern ten goede. In 2021 stellen we een nieuw accommodatiebeleid op waarin dit onderwerp aan de orde komt. -27-
Dit dorp (H.C.Bosstraat en Garderen-West) De deelvisie Garderen (2024) moet hierbij in acht genomen worden. dorp Klein landelijk dorp Het dorp Het dorp conform de vastgestelde Omgevingsvisie Dorp Het dorp Klein bijzonder dorp Het dorp het drop
Dorpen Het dorp dorpen dorpen dorpen
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 45
Verwijderd Hoofdstuk 5 Het onderwerp ‘duurzaamheid’ heeft de afgelopen jaren aan importantie gewonnen.
45 45 45
1
45 45
verleiden
45 45
Toegevoegd Duurzaamheid speelt een belangrijke rol binnen de woningvisie om zo een gezond en toekomstbestendig Barneveld te realiseren. Sinds begin 2022 werken we aan meerdere duurzaamheidsthema's onder het Programma Duurzaamheid van de gemeente. Dat gaat om de thema's Energie, Duurzame Mobiliteit, Klimaatadaptatie, Biodiversiteit en Groen en Circulaire Economie. We zien daarnaast belangrijke ontwikkelingen die hebben plaatsgevonden sinds het opstellen van de Woonvisie, denk met name aan de uitdagingen rondom netcongestie. Dit heeft grote impact op de woningbouwontwikkelingen in de gemeente Barneveld. Vanuit die veranderde context is onderstaand hoofdstuk aangepast en herschreven. de impact van netcongestie en een veranderend klimaat 4 2024 is aangescherpt met betrekking tot het risico op oververhitting.
, en we streven naar zo netbewust mogelijk En natuurinclusieve In het nationale Klimaatakkoord is We bevinden ons midden in de afgesproken dat we in de gebouwde energietransitie, waarin de gemeente omgeving geen aardgas meer gaan Barneveld een actieve en sturende rol gebruiken voor verwarming, warm vervult om deze ontwikkeling in goede tapwater en koken. In 2050 moeten banen te leiden. Ons uitgangspunt is een landelijk 7 miljoen woningen en 1 miljoen energievoorziening die voor iedereen gebouwen aardgasvrij zijn. Als eerste betaalbaar, betrouwbaar en duurzaam stap moeten in 2030 de eerste 1,5 is. Daarbij werken we samen met miljoen bestaande woningen inwoners, bedrijven en partners om de verduurzaamd zijn. Voor Barneveld overstap naar hernieuwbare energie te teruggerekend gaat het om 4.000 versnellen, het net te ontlasten en woningen in 2030. Ook willen we dan de tegelijkertijd oog te houden voor CO2-uitstoot met 55% hebben ruimtelijke kwaliteit en maatschappelijke teruggebracht en een energiebesparing belangen. In het nationale van 50% hebben bereikt. Dit beide ten Klimaatakkoord is afgesproken dat we in opzichte van 1990. We moeten op zoek 2050 in de gebouwde omgeving geen naar warmtealternatieven om onze aardgas meer gaan gebruiken voor woningen en gebouwen mee te verwarming, warm tapwater en koken. In -28-
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd verwarmen en daarvoor hebben we meer elektriciteit uit hernieuwbare bronnen nodig. Ons uitgangspunt is dat we streven naar een betaalbare, betrouwbare en duurzame energievoorziening voor iedereen. Voorlopig hebben we regionaal de doelstelling geformuleerd om in de regio FoodValley in 2030, 0,75 Terra Watt uur (TWh) duurzame energie op te kunnen wekken (concept bod Regionale Energie Strategie). De zon en wind zijn de belangrijkste leveranciers hiervan. Barneveld staat aan de lat voor twaalf megawatt (MW) aan wind en 650.000 zonnepanelen in 2030¹. De technologische ontwikkeling op dit gebied gaat hard, en de innovaties volgen elkaar in een rap tempo op. Dat maakt het soms lastig om keuzes ver van tevoren te maken. Er is in 2019 een verkenning gedaan naar wat de meest voor de hand liggende technieken zijn voor de vervanging van aardgas in de verschillende kernen o.b.v. maatschappelijke kosten. Daarbij zien we grofweg een verdeling tussen de twee grote kernen (Barneveld en Voorthuizen) en de kleinere dorpskernen. Het is nog niet duidelijk of dit ook de technieken zijn die uiteindelijk daar ontwikkeld worden. Dit hangt o.a. af van landelijk onderzoek naar de mogelijkheden van geothermie en van de plaatselijke situatie. In de kleine kernen is de verwachting dat die door hun omvang en ligging niet aan kunnen haken bij eventuele grote warmtebronnen.
Daar zal lokaal onderzoek moeten gaan plaatsvinden de komende jaren. In De Glind vindt momenteel al een dergelijk maatwerkonderzoek plaats met lokale betrokkenen
-29-
Toegevoegd 2050 moeten landelijk 7 miljoen woningen en 1 miljoen gebouwen aardgasvrij zijn. Deze doelstellingen zijn verankerd in de Klimaatwet. Als eerste stap moeten in 2030 de eerste 1,5 miljoen bestaande woningen verduurzaamd zijn. Voor Barneveld gaat het om 4.000 woningen in 2030. Ook willen we dan de CO2-uitstoot met 55% hebben teruggebracht, ten opzichte van 1990. Daarnaast streven alle gemeenten vanuit de RES naar een energiebesparing van 1,5% per jaar. De gemeente Barneveld heeft zich met de Energievisie 2015-2020 zich altijd gericht op 2% energiebesparing per jaar en zal dit percentage ook aanhouden in het Energiebeleidsprogramma. Netcongestie is een nieuwe ontwikkeling waarmee we in heel Nederland, maar zeker ook in onze gemeente, mee te maken hebben. Hierdoor is het verkrijgen van grootverbruik aansluitingen niet meer mogelijk en zullen mogelijk vanaf 2026 ook geen kleinverbruik aansluitingen meer worden uitgegeven. Wat grote impact heeft op de woningbouw en waardoor vertraging kan optreden. Dit betekent dat we woningen netbewust en dus anders moeten ontwerpen en bouwen, zodat we zo efficiënt mogelijk omgaan met de beschikbare energie. Hiervoor zijn verschillende technische maatregelen op woning- als gebiedsniveau beschikbaar. De technische ontwikkelingen gaan hard binnen de energietransitie, innovaties volgen elkaar in een snel tempo op.
Onderzoeken gedaan naar de mogelijkheid voor grote collectieve warmtenetten en geothermie voor de kernen Barneveld en Voorthuizen hebben aangegeven dat dit niet betaalbaar is. Dus op lokaal niveau moet worden gekeken of kleine collectieve warmtenetten, WKO's of andere warmteen koeltealternatieven wel haalbaar en betaalbaar zijn. Om te bepalen of een maatregel haalbaar is, speelt de
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd
46 46 46 46
60% gaat vinden Hierbij is het zaak spijtinvesteringen te voorkomen. Dit zijn investeringen die later teniet gedaan moeten worden, doordat ze niet samengaan met de duurzame warmtebron die op termijn wordt gekozen en haalbaar en betaalbaar is. Het is dan ook van belang om samen (bottom up) met inwoners, ondernemers en bijvoorbeeld Woningstichting Barneveld op zoek te gaan naar goede, betaalbare, duurzame oplossingen en de financiering ervan. In onze verder aangescherpte Energieen warmtevisie (gereed eind 2021) beschrijven we de uitgangspunten voor de warmtetransitie, inclusief de volgorde waarin we wijk- of gebiedsgewijs samen aan de slag gaan op basis van wijktransitieplannen. Ook actualiseren we in deze visie onze ambitie voor energiebesparing en duurzame energieopwekking. We werken via drie sporen om zo onze inwoners mee te nemen in deze gewenste energietransitie: van
46
46
-30-
Toegevoegd ruimtevraag voor de energietransitie een steeds grotere rol. Maatregelen zoals een WKO of buurtbatterij vragen ruimte zowel boven- als ondergronds als financieel. Ook meer energie uit hernieuwbare bronnen wordt opgewekt en is nodig. Hierbij moet rekening gehouden worden met een netbewuste ontwikkeling waar vraag en aanbod van energie zoveel mogelijk lokaal in balans is om het net te ontlasten. De energietransitie is een enorme opgave waar een goede samenwerking met partners essentieel is. Het is dan ook van belang om samen (bottom up) met inwoners en ondernemers op zoek te gaan naar goede, betaalbare, duurzame oplossingen en de financiering ervan. Om zo vanuit de samenleving meer aandacht te geven aan lokale opwek en opslag om te streven naar meer energieonafhankelijkheid. Driekwart Vindt Dit gaat om no-regret maatregelen. Denk hierbij voornamelijk aan energiebesparing door isolatie.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd bewustwording, naar besparen en isoleren, om uiteindelijk warmtevoorzieningen te verkennen en toe te passen.
46
46
46 46
47
Dat kan een warmtenet zijn, of elektrische verwarming, of in de toekomst misschien wel waterstof. Een ‘Dorpentour’ is hier onderdeel van. In deze Dorpentour spreken inwoners en ondernemers per kern over de uitvoering van de energietransitie. De gemeente ondersteunt hierbij. Zo moet zich een beeld gaan vormen van de lokale (gedragen) mogelijkheden. De Glind, vormt de eerste kern waar ‘De Wijk van de Toekomst’ is gestart. We werken een passende communicatiestrategie uit over de energietransitie en het worden van een aardgasvrije gemeente, ook de mogelijkheden die de inwoners van Barneveld hebben om middels een aanpassing van hun gedrag energie te besparen komt hierbij aan de orde. Een eerste start is hierin reeds gemaakt met het uitwerken van ideeën rondom een breed digitaal toegangsportaal o.g.v. de energietransitie. We geven de woningcorporaties zo snel als mogelijk inzicht in de kern- en wijkvolgordes waarin de gemeente de verduurzaming aanpakt, zodat ze hun activiteiten hierop kunnen baseren. -31-
Toegevoegd
Voor 2026 staat de publicatie het Energiebeleidsprogramma van de gemeente Barneveld gepland (2025 vaststellen van de kaders en de leidende principes en 2026 wordt het energiebeleidsprogramma vastgesteld). Dit is de opvolger van de Energie- en warmtevisie. Hierin beschrijven we de uitgangspunten voor de energietransitie. Ook actualiseren we hierin onze ambitie voor energiebesparing en duurzame energieopwekking. In het Energiebeleidsprogramma worden concrete maatregelen en financiële kaders genoemd om onze ambities en doelen te halen. Dat is in veel gevallen elektrische verwarming, en in nieuw te ontwikkelen wijken kijken hoe we de energievoorziening zo netbewust mogelijk ontwikkelen. Per kern moet zich een beeld gaan vormen van de lokale (gedragen) mogelijkheden. De bijbehorende werkzaamheden pakken we gezamenlijk met onze partners op.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag 47
47
47
47
47
Verwijderd De bijbehorende werkzaamheden - door onder andere de netbeheerder, particuliere eigenaren, woningcorporaties en onszelf - pakken we gezamenlijk op. Zodoende kunnen we de buurt gelijktijdig een kwaliteitsimpuls geven op het gebied van duurzaamheid, woningkwaliteit, leefbaarheid én klimaatbestendigheid (waarover later meer) Zolang we niet weten wat de duurzame warmtebron van een wijk of kern wordt zetten we in op het nemen van maatregelen waar we nooit spijt van krijgen zoals isolatie van woningen en gebouwen en zonnepanelen of kleinere aanpassingen als het plaatsen van Ledverlichting en tochtstrippen. Deze maatregelen dragen direct bij aan de reductie van energieverbruik en het terugdringen van de CO2-uitstoot. Op een later moment stappen deze woningen over op de gekozen duurzame warmtebron en maken we de woning volledig aardgasvrij. Op grond van een routekaart in Aedesverband streven de corporaties naar een gemiddeld label B in 2021 en een CO2neutrale woningvoorraad in 2050. Het gemiddeld label B is reeds bereikt. Woningstichting Barneveld heeft met een Energie index (EI) van 1,34 voldaan aan de eerste doelstelling (Label B is een EI tussen 1,21 en 1,40). Waar het de woningen van de woningcorporaties betreft kijken we vooral naar de verdere verduurzaming van de woningen die er in 2050 nog staan; alleen dan zijn de hoge kosten voor verduurzaming te verantwoorden.
We vragen de woningcorporatie(s) te beginnen met het verder verduurzamen van de goedkope sociale huurwoningvoorraad, zodat deze huurders hiervan als eerste profiteren. Woningstichting Barneveld heeft gekeken waar ze de meeste vooruitgang in energieprestatie kunnen realiseren. Het zijn met name complexen met grondgebonden woningen met -32-
Toegevoegd
Woningstichting Barneveld verduurzaamt haar woningen projectmatig. Daarbij pakt ze de woningen met de minst duurzame energielabels als eerste aan. Nu al heeft bijna driekwart van het bezit een label B of beter. Gemeente en woningcorporatie trekken samen op in een gebiedsgerichte aanpak ten behoeve van de warmtetransitie.
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
48
49 49
Verwijderd gemiddeld de laagste labels die als eerste verduurzaamd zullen worden. Samen met Woningstichting Barneveld onderzoeken we de haalbaarheid van een soortmanagementplan (SMP) voor gebouwgebonden soorten (zoals vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen) voor renovatie en verduurzaming van de bestaande bebouwing in de gemeente. Daarmee kan een gebiedsontheffing Wet natuurbescherming (Wnb) worden aangevraagd. Verleiden De sturingsmogelijkheden voor de gemeente zijn beperkt. Gelukkig zijn er naast de positieve bijdrage aan het milieu ook andere redenen om te verduurzamen. Veel investeringen in energiebesparende maatregelen verdienen zichzelf in de loop der jaren terug door een besparing op de energierekening.
49 49
-33-
Toegevoegd
waar wij als gemeente een stimulerende en faciliterende rol in spelen. Onze aanpak is integraal: naast energie richten we ons ook op de andere duurzaamheidsthema’s uit het Programma Duurzaamheid. Voor het thema energie geldt, dat het bestrijden van energiearmoede de afgelopen jaren een beleidsprioriteit geworden is met ondersteuning van het Nationaal Isolatieprogramma. Zo is ook de Specifieke Uitkering Lokale Aanpak Isolatie van de Rijksoverheid in het leven geroepen om verduurzaming te stimuleren. De gemeente Barneveld heeft deze SPUK meermaals aangevraagd en zet het in om bewoners te helpen slecht geïsoleerde woningen te verduurzamen. Naast de positieve bijdrage aan de klimaatdoelen, verdienen veel investeringen in energiebesparende maatregelen zichzelf in de loop der jaren terug door een besparing op de energierekening. Verder informeren we inwoners via de website over duurzame en innovatieve materialen voor het isoleren. - We werken voortdurend aan de aanpak geld – en energiebesparing, waarbij alle activiteiten bijdragen aan het verlagen van de energierekening van inwoners, bijvoorbeeld door acties als de witgoedregeling (uitgevoerd in 2025), de uitvoering van de SPUK Lokale Aanpak Isolatie
Erratum Woonvisie 2021-2025 – Herijking Woonvisie 2025-2027
Pag
Verwijderd
Toegevoegd en door gerichte communicatiecampagnes. - We werken voortdurend aan de aanpak geld – en energiebesparing, waarbij alle activiteiten bijdragen aan het verlagen van de energierekening van inwoners, bijvoorbeeld door acties als de witgoedregeling (uitgevoerd in 2025), de uitvoering van de SPUK Lokale Aanpak Isolatie en door gerichte communicatiecampagnes. - Voor inwoners en bedrijven is een gemeentelijke subsidieregeling klimaatadaptieve maatregelen beschikbaar. , en we streven naar zo netbewust mogelijk. Bij het realiseren van nieuwbouw in Barneveld hanteren we een integrale aanpak waar duurzaamheid een grote rol speelt. Dit doen we mede door het afwegingskader duurzaamheid toe te passen bij nieuwbouw ontwikkelingen. Hiermee worden alle duurzaamheidsthema's en ambities van het Programma Duurzaamheid naar concrete indicatoren op projectniveau vertaald. Doormiddel van dit afwegingskader stimuleren wij verschillende duurzaamheidsmaatregelen in de nieuwbouwontwikkelingen die bijdragen aan een toekomstbestendig Barneveld. Bij nieuwbouw zullen we niet alleen moeten kijken naar wat een duurzame warmtebron is voor de nieuw te bouwen woningen, maar ook of hier (ruimtelijke) mogelijkheden zijn om een gedeelte van de bestaande bouw te bedienen.