voorkeurscenario Omgevingsvisie Barneveld 2040

Het voorkeursscenario zegt nog vrijwel niets over de rol die de gemeente kan en wil aannemen met het oog op de ontwikkelingen in de gemeente. Soms zal de gemeente zelf initiatiefnemer zijn en/of de regie in handen nemen, op andere momenten volstaat het om te faciliteren en/of de samenleving uit te nodigen met mooie initiatieven te komen. In de ontwerp omgevingsvisie zal hier duidelijkheid over worden gegeven. De rolopvatting en de te kiezen rol hangen ook samen met de financiële mogelijkheden en de capaciteit van de organisatie. De uitwerking zal voor een belangrijk deel ook gebiedsgericht zijn. We werken de indeling in de vier hoofdgebieden verder uit en verdelen deze vier hoofdgebieden ook weer onder in meerdere deelgebieden, met de

37

5.2.

De planning voor het vervolg

Activiteit Thematische en gebiedsgerichte uitwerking voorkeursscenario Sessie ketenpartners Inventariseren dilemma’s en botsingen Voorbereiden keuzesessie met de gemeenteraad Keuzesessie met de gemeenteraad (commissie) Opstellen ontwerp omgevingsvisie Vaststellen ontwerp omgevingsvisie Ontwerp omgevingsvisie ter inzage Verwerken zienswijzen en opstellen reactienota Vaststellen omgevingsvisie Barneveld 2040

Periode november 2023 – januari 2024 december 2024 november 2023 – januari 2024 december 2023 – januari 2024 30 januari 2024 februari – mei 2024 juni 2024 juni – augustus 2024 september en oktober 2024 december 2024

Toelichting: Het is belangrijk om partijen als het waterschap, de provincie, omliggende gemeenten en de veiligheidsregio inbreng te vragen op de omgevingsvisie. Hetzelfde geldt voor lokale organisaties die voortdurend samenwerken met de gemeente, zoals woningbouwcorporaties. Dergelijke partijen willen we uitnodigen voor de “sessie ketenpartners”. De exacte lijst uit te nodigen partners bepalen we later. Bij de uitwerking van het voorkeursscenario zullen we op dilemma’s en botsingen stuiten. Niet alles kan, niet alles kan tegelijk en soms kan een bepaalde keuze niet samengaan met een andere keuze. Deze dilemma’s en botsingen brengen we in beeld. De belangrijkste daarvan leggen we aan de gemeenteraad voor in een keuzesessie. Die keuzesessie is opnieuw een belangrijk moment waarbij de gemeenteraad de richting van de omgevingsvisie bepaalt.

omgevingsvisie Barneveld 2040 ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. In de planning is niet een extra participatieronde opgenomen. Het valt te overwegen dat wel alsnog te doen, tussen de keuzesessie en het vaststellen van de ontwerp omgevingsvisie, zeker daar waar keuzes aanzienlijke impact op de leefomgeving kunnen hebben. Dit kan op een later moment uitgewerkt worden.

Nadat de ketenpartnersessie en de keuzesessie hebben plaatsgevonden, beschikken we over voldoende informatie om de ontwerp omgevingsvisie op te stellen. Dat doen we in de winter en het voorjaar van 2024. Daarna kan het ontwerp in de zomer ter inzage worden gelegd. Vervolgens is er tijd nodig om de ingekomen zienswijzen te verwerken. Aansluitend zal de

38

6. Samenvatting Voorkeursscenario In dit voorkeursscenario is beschreven wat de gemeente Barneveld wil bereiken op de lange termijn tot 2040 voor elk van vijf gedefinieerde hoofdopgaven voor de fysieke leefomgeving. Deze vijf hoofdopgaven zijn: • Gezond en toekomstbestendig Barneveld • Prettig leven in vitale dorpen • Ruimte voor ondernemerschap • Waardevol landelijk gebied • Bereikbaar nu en in de toekomst. Voorafgaand aan de beschrijving van het voorkeursscenario voor elk van deze vijf opgaven is een overkoepelende ambitie voor de gemeente Barneveld tot 2040 opgenomen in paragraaf 3.1. Deze overkoepelende ambitie moet gezien worden als een onderdeel van de hier beschreven samenvatting. Op deze plaats kan worden volstaan met een verwijzing naar wat daar is geschreven. Dit voorkeursscenario is ook nog een heleboel niet. De confrontatie tussen de uitgewerkte opgaven heeft nog niet plaatsgevonden, er is nog geen prioriteitsstelling, er is nog niets geschreven over de rol van de gemeente en de rol van de samenleving. Evenmin bevat het voorkeursscenario een gebiedsgerichte uitwerking. Dat zijn allemaal stappen voor het vervolg, het uitwerken van het voorkeursscenario naar een volledige ontwerp omgevingsvisie. Er is wel een basiskaart geïntroduceerd met een basisindeling in vier gebieden, op basis van de huidige gebiedskenmerken, als grondslag voor het vervolg.

Niet alles wat de gemeente wil, zoals dat in dit voorkeursscenario is opgeschreven zal altijd mogelijk blijken. De ambities moeten daarom worden gezien als een streven. Bij elke ontwikkeling wordt nagegaan wat er redelijkerwijze gerealiseerd kan worden. Het voorkeursscenario kan voor elk van de vijf hoofdopgaven als volgt worden samengevat.

Gezond en toekomstbestendig Barneveld Een gezonde omgeving • Bijdragen aan een gezonde leefomgeving is een belangrijke voorwaarde voor de inrichting van de leefomgeving • De gemeente zorgt voor een omgeving waarin inwoners op een waardige manier langer zelfstandig thuis kunnen wonen en meedoen in de buurt. • De gemeente voert het Schone Lucht Akkoord uit. • De geluidsbelasting op de woonomgeving beperken we zoveel mogelijk. • De gemeente streeft naar een leefomgeving die uitnodigt tot gezond gedrag en waar de druk op de gezondheid zo laag mogelijk is. • Barneveld investeert meer in buurten waar het minder goed gaat met de gezondheid van de bewoners. • De gemeente Barneveld ontwikkelt indicatoren en richtlijnen voor de gezonde leefomgeving. • De gemeente streeft naar een sterke sociale basis als fundament voor de lokale gemeenschap. • Barneveld werkt aan veilige en inclusieve wijken en dorpen. • Jeugdigen groeien op in een kansrijke omgeving. Verkleinen gezondheidsverschillen tussen buurten Groen in de gemeente Water, bodem en klimaatverandering • Gemeente Barneveld past de 3 – 30 – 300 regel toe waar mogelijk. • Barneveld streeft naar ontwikkeling en behoud van groene overgangszones rond de dorpen. • De principes van bodem en water zijn leidend. Circulariteit • Minder primaire grondstoffen verbruiken. • Hoogwaardig hergebruik van materialen.

• Gemeente Barneveld streeft naar duurzame inkoop. • De gemeente zet een beweging in gang naar circulaire bedrijfsvoering in de agrarische sector.

39

Versterken biodiversiteit • Versterken van biodiversiteit in de dorpen en het buitengebied. • Inrichten van recreatiezones rond de dorpen; • Afstemming met de agrarische sector bij de inrichting van deze zones. Meegroeiende voorzieningen sporten, bewegen, cultuurparticipatie en ontmoeten • Laagdrempelige en toegankelijke basisvoorzieningen voor iedereen in de openbare ruimte, aansluitend bij de behoefte. • Voldoende ontmoetingsplekken in de dorpen. • Definitie van een basiskwaliteitsniveau van voorzieningen in de leefomgeving. Gezond voedsel voor een duurzame toekomst • Vergroting van het aanbod aan lokaal of regionaal geproduceerd voedsel en het stimuleren korte voedselketens. • Faciliteren van buurtmoestuinen. • Rookvrije buitenruimtes. • Een gezonde voedselomgeving nabij scholen Cultureel erfgoed • Erfgoed is een belangrijk element in Barneveld • Dat erfgoed moet worden beschermd, toegankelijk zijn en worden gebruikt. • Kansen benutten om de zichtbaarheid van het erfgoed te verbeteren

Prettig leven in vitale dorpen De groei van de gemeente Barneveld en de druk op de woningmarkt • 8.000 nieuwe woningen tot 2040, binnen de randvoorwaarden. • Nieuwbouw in elke kern, met een 70/30 verdeling tussen Barneveld en Voorthuizen en de overige kernen. • Meer dan gemiddelde groei in Kootwijkerbroek, Terschuur, Zwartebroek, Garderen, De Glind en vooral in Stroe.

• • •

Inbreiding naast uitbreiding. Gericht verdichten zo min mogelijk ten koste van bestaand groen. Extra aandacht voor de stationsomgevingen, alert op transformatiekansen van binnenstedelijke bedrijven. Meer gestapeld bouwen (5 – 6 lagen grote kernen, 2 – 3 lagen kleine kernen).

Demografische ontwikkelingen en de samenstelling van de woningvoorraad • Nieuwbouw moet voorzien in behoefte en doorstroming bevorderen. • Levensloopbestendigheid in de wijk. • Voortzetting van de lijn divers en gemengd bouwen, met extra aandacht voor een en tweepersoonshuishoudens. • Inclusieve wijken in alle opzichten, met een ongelijke aanpak gericht op kwetsbare wijken. • Nieuwe woonconcepten en faciliteren. • Betaalbare programmering met spreiding over de kernen. De vitaliteit van alle kernen met passend meegroeiende voorzieningen • Sturen op vitale en inclusieve wijken. • Ruimte voor kleinschalige bedrijvigheid in elke wijk, ruimte voor winkels in de grotere wijken van de kern Barneveld. • Actief sturen op passende basisvoorzieningen in elke wijk en kern. • Toegankelijke voorzieningen voor sport en cultuur, bewegen en ontmoeten die passend zijn bij de inwoners van de wijk/kern. • Kwalitatieve versterking van het aanbod grotere voorzieningen. Een toekomstbestendige openbare ruimte • Vitale, duurzame en klimaatbestendige inrichting openbare ruimte. • Uitgangspunten gezonde wijk vertrekpunt voor inrichting openbare ruimte. • Inzetten op meervoudig ruimtegebruik. • Voldoende sport-, beweeg-, cultuur en ontmoetingsmogelijkheden in de openbare ruimte.

• Lagere parkeernormen waar alternatieven zijn voor de auto, bijvoorbeeld nabij hoogbouw of bij ontwikkelingen rond stationsomgevingen.

40

•

Parkeervoorzieningen bundelen waar mogelijk, en meer uit het zicht brengen.

Ruimte voor ondernemerschap Werkgelegenheid • Focus op bedrijven die veel werkgelegenheid opleveren. • Focus op een beroepsbevolking met een praktische opleiding en hoger beroepsonderwijs als achtergrond en de daarmee samenhangende bedrijvigheid. • Gericht bredere hogere bedrijvigheid en kenniswerkers vooral in de centrumgebieden. • Evenwicht in het pendelverkeer. • Passende kleinschalige werkmogelijkheden in de wijken. Vestigingsklimaat • De groei van arbeidsplaatsen staat voorop (regionaal bedrijventerrein). • Geen nieuwvestiging van logistieke bedrijven met een groot ruimtebeslag, en terugdringen van fijnstof uitstotende bedrijven. • Versterk de lokale kracht. • Ruimte voor experiment, innovatie en broedplaatsen. • Zorgdragen voor een kwalitatief hoogwaardige inrichting van openbare ruimte om de kwaliteit van de werkomgeving te kunnen waarborgen. Werklocaties • Uitbreiding van het bedrijventerrein De Harselaar tot 2030 met zo’n 40 ha in het deelgebied Harselaar-Zuid. • Tot 2040 minimaal kunnen voldoen aan de groeivraag van bestaande bedrijven en zo mogelijk aan de regionaal berekende groeivraag. • In en nabij kernen ruimte voor kleinschalige en lichte werklocaties. • Waar mogelijk verdichting van bestaande bedrijventerreinen.

• •

Borgen van veiligheid bedrijventerreinen. Beperkte mogelijkheden voor bedrijvigheid via functieverandering

Verduurzaming bedrijventerreinen • Barneveld streeft verduurzaming na van de bedrijventerreinen. Toerisme en recreatie • Voortzetten beleid Vitale Vakantieparken. • Vakantieparken: juiste kwaliteit op de juiste plaats. • Inzetten op de kwaliteitstoerist • Spreiding van toerisme over de verschillende gebieden. • Balans tussen betreding en natuurbehoud. • Gasten verleiden centra te bezoeken. • Seizoen verlengen. Centrumgebieden • Basisvoorzieningen in elk kern, passend bij de omvang. • Hoog niveau voorzieningen in grotere kernen, ook voor bezoekers. • Stimuleren combinatie wonen en werken. • Werk- en ontmoetingslocaties kenniswerkers nabij stations.

Waardevol landelijk gebied P.M.6

Bereikbaar nu en in de toekomst Bereikbaarheid via het onderliggend wegennet (OWN) • Ruimtelijke ontwikkelingen bij voorkeur daar plannen waar het wegennet nog capaciteit heeft. • Pas als optimalisatie van het bestaande wegennet een te grote impact heeft, komt de aanleg van nieuwe infrastructuur aan de orde.

6

Het onderdeel waardevol landelijk gebied is niet opgenomen in deze conceptversie van het voorkeurscenario. Dit in verband met de nadere overweging van het onderwerp.

41

•

Bij onze afwegingen letten we op de aanrijdtijden voor de hulpdiensten.

Verbetering verkeersveiligheid (inrichting en aanpassing gedrag) • Risicogestuurde aanpak ongevallen. • 30 km/u in de bebouwde kom is uitgangspunt. • Inrichten schoolzones waar dit meerwaarde heeft. • Voorkomen zoekverkeer. • Inzet op parkeerclusters. Inzet op mobiliteitstransitie • De auto blijft een onverminderd belangrijk in Barneveld, mede gelet op de samenstelling van de werkende bevolking en de ligging van de kernen. • Streven naar verbetering van het openbaar vervoer, en kansen benutten voor alternatieve vormen van (duurzamere) mobiliteit. • Een fundamentele verschuiving van autogebruik naar het openbaar vervoer is voorlopig niet te verwachten. • De huidige parkeernormen handhaven, zolang er geen kansrijke alternatieven zijn voor persoonlijk autobezit en -gebruik. Met mogelijke uitzondering van de parkeernorm in stationsomgevingen. Vergroten capaciteit hoofdwegennet (HWN) • Regionaal en bovenregionaal verkeer afwikkelen op snelwegen en hoofdwegen, die daarvoor over voldoende capaciteit moeten beschikken. • Benutten bestaande capaciteit wegennet binnen acceptabele grenzen. • Streven naar een robuuste infrastructuur van rondwegen en radialen.

Verbetering ov-aanbod • Om het gebruik van het ov te stimuleren streeft de gemeente haltes na op de spoorlijn Amersfoort – Apeldoorn bij station Barneveld-Noord en bij Stroe. • Barneveld blijft lobbyen voor verbetering van ov-voorzieningen en de toegankelijkheid ervan voor alle doelgroepen. Voorzieningen in wijken • Minder verkeersbewegingen door voldoende basisvoorzieningen in de wijken en kernen. • Basisvoorzieningen combineren met pakketkluizen. Schoner en duurzamer vervoer • Verminderen uitstoot broeikasgassen met 55% per 2030 en volledig emissievrij per 2050, conform bestaand beleid. • Stimuleren elektrisch rijden.

Bijlagen: • •

•

A. De Toekomstscenario’s B. Participatieverslag 2e participatieronde C. Omgevingseffectrapportage

De oostelijke rondweg Barneveld • Mede gelet op de groei van de gemeente Barneveld is de aanleg van een oostelijke rondweg noodzakelijk.

42