Supermarktnota Voorthuizen 2026
Tekst van het document
Dit in tegenstelling tot de bestedingen in de niet-dagelijkse sector, waar tussen globaal 2009 en | m2 wvo landelijk | Omzet landelijk | Omzet per m2 wvo landelijk 2021 er sprake was van stagnatie, zelfs teruggang of een bescheiden groei: met uitgestelde bestedingen in 2022. De pandemie met haar lockdowns | Markaandelen supermarktformules heeft de verschillen doen toenemen tussen de ‘essentiële’ dagelijkse | Discount-supermarkten zijn gemiddeld genomen kleiner dan service- winkels en de ‘niet-essentiële’ niet-dagelijkse winkels. De bestedingen in | supermarkten. Er bestaan ook verschillen in de omzet per m2 wvo. de food zijn tussen 2010 en 2021 met 20% gestegen, de supermarkten | Service-supermarkten scoren doorgaans een hogere omzet per m2 wvo groeiden nog sneller met groeipercentages van 2% tot 4% per jaar (zie | dan supermarkten gericht op lage prijzen zoals discounters. Zij hebben afbeelding): zelfs 8% in 2022 door de hoge inflatie. Food-speciaalzaken | ook hogere kosten dan discounters. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 31 De personele inzet bij service-supermarkten is doorgaans groter. In distributief onderzoek is het niet gebruikelijk om te rekenen met een hogere omzetclaim per m2 wvo voor service-supermarkten of een lagere omzetclaim voor supermarkten met een laag prijsniveau. Lokaal zijn er namelijk grote verschillen hoe supermarkten functioneren.
Afname aantal versspecialisten, met een actuele revival Er is een afname te zien geweest in het aantal vers speciaalzaken. Prijzenoorlogen versterkten dit proces, waarbij overigens echt onderscheidende specialisten met bijzondere service en assortiment zich goed staande konden houden. We zien dat de speciaalzaken zich verder gaan onderscheiden van de supermarkten met directe consumptie en afhaal- en bezorgmogelijkheden, catering e.d. en dat speciaalzaken elkaar opzoeken in een versconcentratie. Dan moet wel sprake zijn van een voldoende groot verzorgingsgebied. De pandemie heeft een extra stimulans gegeven aan het bezoek aan speciaalzaken. Offline omzet groeit, online maakt even een pas op de plaats Het online boodschappen doen groeit langzaam. Het online markt- aandeel bedraagt circa 6% volgens KSO2025 (maart 2026). Dit komt goed overeen met de monitoring van kennisplatform Supermarkt en Ruimte, zie de afbeelding. Te zien is een correctie na de versterkte groei in 2021 door de pandemie. De groei zet vanaf 2023 geleidelijk door naar 7% in 2025. Hoewel het online aandeel stijgt groeit het offline ofwel fysieke kanaal in absolute zin veel sterker. Per saldo zullen de offline bestedingen blijven groeien, bovenop de verwachte prognose van het marktaandeel van online boodschappen.
Relatie trends en ontwikkelingen met Voorthuizen De algemene trend van de online boodschappen zal op Voorthuizen geen afwijkende invloed hebben. In 2023 was dit aandeel in Voorthuizen 4% wat ongeveer gelijk ligt aan het landelijk gemiddelde. De hoogste online marktaandelen zie je terug in de sterk verstedelijkte gebieden (bron: Supermarkt en Ruimte). Barneveld wordt getypeerd als een weinig stedelijke gemeente (bron: CBS). Ook in Voorthuizen zijn de formules als Albert Heijn en Jumbo online actief met bezorgen of afhalen. Dit versterkt hun landelijke marktaandeel ten opzichte van formules die niet meegaan in deze online trend. Deze klantenbinding komt de omzet in hun winkels ten goede, vandaar dat supermarkten ook moeten blijven vernieuwen om fysiek bezoek aantrekkelijk te houden. 32 Bron: Supermarkt & Ruimte: aandeel online (excl. zakelijk) van totale supermarktomzet tot en met 2025 SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026
De Ladder is een middel voor het meten van ruimtelijke-economische effecten op de leefomgeving. Dit is een verplichte toepassing en motivering op het omgevingsplan waaronder uitwerkings- en wijzigingsplannen en omgevingsvergunningen als bedoeld in artikel 2.24, eerste lid jo. artikel 5.129g, tweede lid Bkl. Planvorming moet hieraan getoetst worden. Hierin wordt bij (nieuwe) winkels volgens de volgende stappen getoetst: Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Voorziet het winkelplan in de toevoeging van een gebouw, dan ligt de ondergrens 'in beginsel' bij een bruto-vloeroppervlakte van minder dan 500 m². Door de toevoeging van 'in beginsel' bij iedere ondergrens, lijkt de Afdeling duidelijk te willen maken dat geen sprake is van ‘harde’ ondergrenzen. Is de stedelijke ontwikkeling 'nieuw'? De Laddertoets moet alleen worden uitgevoerd wanneer de stedelijke ontwikkeling 'nieuw' is. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling is als er nieuw beslag moet worden gelegd op de ruimte. Artikel 5.129 g Bkl is van toepassing.
Daarnaast volgt uit jurisprudentie dat wanneer het om een functie- wijziging gaat, moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging, dat desalniettemin gesproken kan worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, dient de toelichting van het omgevingsplan(activiteit) een beschrijving van de behoefte aan de detailhandel die mogelijk wordt gemaakt te bevatten. De behoefte dient te worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de detailhandelsontwikkeling. Dit kan soms een wijk, soms een gemeente en soms een grotere regio zijn. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Bij detailhandel bieden koopstromen vaak goede handvatten voor de afbakening van het verzorgingsgebied. De Ladder verplicht niet in alle gevallen tot regionale afstemming. Op basis van de aard en de omvang van het winkelplan moet bepaald worden of regionale afstemming nodig is. Bij kleinschalige ontwikkelingen die geen gemeentegrens overstijgend effect hebben, is bovengemeentelijke afstemming niet nodig. Meer hierover leest u onder kernbegrippen. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Bij de beoordeling van de behoefte dient het bestaande aanbod betrokken te worden.
Voor detailhandel betekent dit dat er moet worden gemotiveerd, dat rekening is gehouden met (de effecten op) winkelleegstand. Daarbij dient inzichtelijk te worden gemaakt dat het plan geen zodanige leegstand tot gevolg zal hebben, dat dit tot een onaanvaardbare situatie zal leiden uit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 33 LADDER VOOR DUURZAME VERSTEDELIJKING3.3 Het enkele gegeven dat overaanbod ontstaat, betekent niet dat de ontwikkeling in strijd is met de Ladder. Daarnaast kan op plekken waar weinig marktruimte aanwezig is voor detailhandel vernieuwing en versterking van de winkelstructuur soms nodig zijn. Wanneer er beleid is over winkels, waaruit blijkt op welke locaties toevoeging nog nodig is om kwalitatieve redenen en waar niet, kan dit helpen bij het taxeren van de aanvaardbaarheid van effecten. Een voorbeeld hiervan is de Retailvisie in de Leidse regio die verschillende typen winkelgebieden aanwijst. Een onderzoek naar de behoefte dient, in het geval dat de nieuwe stedelijke ontwikkeling een dienst is in de zin van artikel 1 van de Dienstenwet, slechts tot doel te hebben na te gaan of de vestiging van de dienst in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.
Ligt de stedelijke ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied? Als het winkelplan voorziet in een behoefte en gepland is binnen bestaand stedelijk gebied dan wordt voldaan aan de Ladder. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. Meer hierover leest u op de pagina met kernbegrippen. De stedelijke ontwikkeling ligt buiten bestaand stedelijk gebied, wat nu? Als de detailhandelsontwikkeling buiten bestaand stedelijk gebied is gepland, moet worden gemotiveerd waarom niet binnen bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Daarbij spelen de beschikbaarheid en geschiktheid van locaties binnen bestaand stedelijk gebied een rol. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 34 GINDER Brugstraat 1a 5211 VS ’s-Hertogenbosch T: 088 210 02 00 E: info@wijzijnginder.nl I: wijzijnginder.nl Rien Romijn R.Romijn@wijzijnginder.nl Keava Richt K.Richt@wijzijnginder.nl Dit rapport is met uiterste zorgvuldigheid tot stand gekomen op basis van deskundig onder zoek. Onderhavig rapport bevat een weergave en inter- pretatie van (delen van de) onderzoeksresultaten.
Het is anderen toegestaan om (delen van) het rapport en gehanteerde methodieken en modellen te kopiëren, distribueren, vertonen, op te voeren zolang Ginder als maker van het werk wordt vermeld en het werk niet commercieel wordt gebruikt.