CConstaterende datBarneveld
Koppel je AI →
Document · PDF

Supermarktnota Voorthuizen 2026

Commissie Bestuur 30 juni 2026, gemeente BarneveldBij agendapunt: Raadsmemo Supermarktnota Voorthuizen en brief Aldi - 20:0010.299 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 Datum | 29 april 2026 Projectnummer: G-RE-25032 Opdrachtgever:

INHOUD 2 0.1 0.1 Supermarktnota Voorthuizen Supermarktnota Voorthuizen 5 5 0.2 0.2 Leeswijzer Leeswijzer 6 6 1 1 Specifieke analyses Specifieke analyses 7 7 1.1 1.1 Beleidskader Beleidskader 8 8 1.2 1.2 Verzorgingsgebied Verzorgingsgebied 11 11 1.3 1.3 Toerisme Toerisme 14 14 1.4 1.4 Detailhandelstructuur en leegstand Detailhandelstructuur en leegstand 15 15 1.5 1.5 Supermarktaanbod Supermarktaanbod 16 16 1.6 1.6 Benchmark Benchmark 17 17 1.7 1.7 Proces gemeente, supermarkten, regiegroep en De Bunte Vastgoed Oost Proces gemeente, supermarkten, regiegroep en De Bunte Vastgoed Oost 18 18 2 2 Behoefte en advies Behoefte en advies 20 20 2.1 2.1 Kwantitatieve behoefte Kwantitatieve behoefte 21 21 2.2 2.2 Kwalitatieve behoefte: afwegingskader Kwalitatieve behoefte: afwegingskader 24 24 2.3 2.3 Naar de gewenste situatie Naar de gewenste situatie 25 25 Bijlage: algemene analyses Bijlage: algemene analyses 27 27 3 3 2.4 2.4 Sanering plancapaciteit centrum? Sanering plancapaciteit centrum? 26 26 Supermarktnota: samenvatting en conclusies Supermarktnota: samenvatting en conclusies Inleiding Inleiding 0 0 4 4 3 3 SUPERMARKTNOTA: SAMENVATTING EN CONCLUSIES De gemeente Barneveld heeft Ginder gevraagd om een nota op te stellen over de | De gemeente voert ook overleg met ondernemers, eigenaren en bewoners om supermarktbranche in Voorthuizen.

De Centrumvisie is in 2021 door de raad | gewenste ontwikkelingen te stimuleren. vastgesteld, gevolgd door Centrumplan Voorthuizen in 2025. Beide documenten focussen zich op het centrum om op de supermarktdynamiek in te spelen. In 2021 | Analyse en kwantitatieve behoefte én 2025 werd onderkend dat de supermarkten niet optimaal gesitueerd waren. | De analyses laten zien dat de bouw van circa 1.600 woningen leidt tot een groei Verplaatsing van Aldi naar het voormalige Albert Heijn-pand werd wenselijk | van 12.300 inwoners in 2025/2026 naar 16.600 inwoners in 2040: 4.300 inwoners geacht. Dit lost de leegstand op en het centrum wordt compacter in haar | erbij. Tijdens de Centrumvisie in 2021 was zo’n groei nog niet voorzien. Een kernwinkelgebied. Inmiddels staat dit pand 10 jaar leeg en is de supermarkt- | benchmark bevestigt dat in Voorthuizen het dagelijks aanbod per 1.000 inwoners situatie in Voorthuizen nauwelijks veranderd sinds 2016. Het ontbreekt nog steeds | achterblijft. Twee van de drie centrumsupermarkten zijn relatief klein. En in die aan perspectief op verbetering. | benchmark is nog geen rekening gehouden met de bovenlokale én toeristische verzorgingsfunctie van Voorthuizen. Het centrum kent enige leegstand maar die Juli 2025 heeft de raad twee nieuwe beleidskaders vastgesteld: Ontwikkelkader | panden zijn nauwelijks voor verhuur beschikbaar.

In de berekeningen van de Voorthuizen-Zuid en de Omgevingsvisie 2040. Allebei bieden mogelijkheden om | marktruimte moet rekening gehouden worden met het lege supermarktpand. in Voorthuizen-Zuid een wijkvoorziening te realiseren waarbij gedacht wordt aan | Dan blijkt een kwantitatieve behoefte van 60 m2 wvo (2025/2026) groeiend naar een supermarkt. Als locatie is Holzenbosch-West voorzien. De kaders geven als | 1.420 m2 wvo (2040) in de supermarktbranche. voorwaarden mee dat de supermarkt aanvullend moet zijn op en niet mag concurreren met het centrum. Vooraf moet onderzoek zijn gedaan naar de | Kwalitatieve behoefte: afwegingskader en voorkeurssituatie effecten op de bestaande (supermarkt)structuur. Deze nota vormt dat onderzoek. | Bij de kwalitatieve behoefte moet de gemeente rekening houden met specifieke eisen. Regels in het omgevingsplan of bij een buitenplanse omgevingsactiviteit Proces | moeten leiden tot een Evenwichtige Toedeling van Functies aan Locaties (ETFAL). De supermarktnota is tot stand gebracht in samenspraak met het Ruimtelijk | Daarbij wordt de Ladder voor duurzame verstedelijking gevolgd. Ook Domein (project Centrumplan Voorthuizen, Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid) en | jurisprudentie moet worden betrokken om precedentwerking te voorkomen, met Economie.

Er is informatie opgehaald bij een afvaardiging van de Regiegroep | evenals ruimtelijk relevante aspecten. Conclusie is dat het centrum (bijna) klaar is Centrumplan en bij de drie supermarkten. Met hen zijn de conceptresultaten | zijn zodra op termijn de supermarkt in Zuid gemotiveerd en gerealiseerd wordt. gedeeld. Ook is contact gelegd met De Bunte Vastgoed Oost, eigenaar- | Het evenwicht in de structuur blijft behouden met één supermarkt in Zuid, vanaf ontwikkelaar van Holzenbosch-West. Wat betreft de gemeente zelf vervult zij in | medio 2035 en circa 1.300 m2 wvo. het Centrum en in Zuid haar rechtmatige rol via de planologische kaders. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 3 SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 4 Inleiding 0 0.1 | SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN Centrumvisie & -aanpak, Ontwikkelkader-Zuid en Omgevingsvisie | opgehaald over hun functioneren, knelpunten en wensen. Afstemming was De gemeente Barneveld heeft grote ambities in Voorthuizen. De kaders | er ook met een afvaardiging van de Regiegroep Centrumplan. De concept- volgen uit vier documenten. Uit de Centrumvisie Voorthuizen (2021) kwam | versie van de supermarktnota is aan hen voorgelegd. Die is later ook met de Centrumplan Voorthuizen (2025) voort. Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid | supermarkten Albert Heijn, Aldi en Jumbo besproken. Daarna is er contact voorziet in een groot deel van de 1.600 nieuwe woningen tot 2040.

In dit | gelegd met De Bunte Vastgoed Oost over hun plan in Zuid. kader wordt aan wijkgerichte voorzieningen gedacht zoals een supermarkt. De Omgevingsvisie 2040 biedt aanknopingspunten om onder voorwaarden | Doel en resultaat wijkvoorzieningen te faciliteren. Dit samennemend heeft de gemeente | Het doel en resultaat van deze nota volgen uit de vier documenten. De nota Barneveld vragen aan Ginder voorgelegd. Die moeten inzicht geven in de | biedt het kader voor een actueel inzicht in de gewenste supermarktstructuur. gewenste ontwikkeling van de supermarktbranche. In het centrum is al | Die is van belang voor de totale detailhandel en het voorzieningenniveau in langdurig onduidelijkheid in de ‘puzzel’ nadat Albert Heijn in 2015 verplaatste | Voorthuizen. De nota moet supermarkten stimuleren om op de juiste plek te naar het Smidsplein. De gemeente heeft de volgende vragen: | investeren en ze moet ongewenste ontwikkelingen zien te voorkomen. ➢ Is in Voorthuizen-Zuid supermarktaanbod gewenst zodra hier voldoende | Onderkend moet worden dat de positie van de gemeente zelf zich primair draagvlak is dankzij woningbouw? Zo ja wat voor soort supermarkt, en met | richt op haar rechtmatige rol. Aanvullend stemt de gemeente via overleg af of zonder verplaatsing of sanering van plancapaciteit? | met betrokken partijen zoals ondernemers, eigenaren en bewoners.

➢ Wat zijn de effecten op de supermarkten en detailhandelsstructuur in het centrum? Toevoeging van supermarktaanbod in Zuid mag geen afbreuk | Ladder, Dienstenrichtlijn, jurisprudentie en Omgevingswet doen aan het centrum volgens Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid. | De nota houdt rekening met de Ladder voor duurzame verstedelijking, de Europese Dienstenrichtlijn, jurisprudentie en de Omgevingswet. Goede Aanpak, proces en eerdere adviezen | argumentatie blijft noodzakelijk. Ook voor supermarkten moeten territoriale De vraagstelling aan Ginder is afgestemd met het Ruimtelijke Domein | beperkingen ruimtelijk gemotiveerd worden. Deze Supermarktnota geeft (projecten Centrumplan Voorthuizen en Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid) | inzicht en handvaten, Ze is te zien als programmatische beleidsdoorwerking en met Economie. Gezamenlijk is besloten een ‘Supermarktnota Voorthuizen | van de Omgevingsvisie. Zo verantwoordt de gemeente dat ze inzet op een 2026’ op te stellen die de vragen beantwoordt. Ginder heeft de afgelopen 10 | ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties (‘ETFAL’) in de fysieke jaar (voorheen als Seinpost) diverse studies opgesteld over de supermarkten | leefomgeving’. Dat evenwicht is belangrijk vanwege de invloed van en detailhandel in Voorthuizen¹. Zo ook voor de Centrumvisie. Net als in | supermarkten op de detailhandelsstructuur.

Barneveld is in Voorthuizen bij supermarkt-organisaties marktinformatie | ¹ Detailhandelsvisie 2014 (met voorafgaand supermarkteffectstudie verplaatsing Albert Heijn SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 2013 (over Blankensgoed), Vastgoedfoto 2020, Centrumvisie 2021 (met Kragten). | 5 Voor de kern Barneveld heeft Ginder in 2024 de Kadernota Supermarkten van 2020 geactualiseerd. LEESWIJZER Opbouw De Supermarktnota maakt onderscheid naar specifieke en algemene analyses. De eerste staan in de hoofdrapportage in de hoofdstuk een en twee, de laatste als bijlage in hoofdstuk drie. Dat is gedaan in verband met de leesbaarheid. De inhoud van de bijlage wordt als bekend verondersteld als de lezer de hoofdstukken een en twee leest. De splitsing is ook gemaakt in relatie tot de Europese Dienstenrichtlijn. Specifieke en algemene analyses onderbouwen de noodzakelijkheid en evenredigheid van branchering en planregels. Specifieke analyses (hoofdstuk 1) Deze analyses gaan over Voorthuizen. Gebruikelijke aandachtspunten zijn het verzorgingsgebied, de woningbouw en detailhandelsstructuur. Daarbinnen wordt het aanbod supermarkten beschreven. Er wordt ingegaan op de gesprekken met de supermarktondernemers en regiegroep. Er is een benchmark uitgevoerd met vergelijkbare kernen. Vervolgens wordt ingegaan op de trends in de markt in hoofdstuk 3.

Behoefte en advies (hoofdstuk 2) In hoofdstuk twee worden de specifieke analyses vervolgd met de kwantitatieve en kwalitatieve behoefte, de voorkeurssituatie en effecten. Algemene analyses (bijlage hoofdstuk 3) In de bijlage staan de algemene analyses over de detailhandel, de dagelijkse sector en daarbinnen de supermarktbranche. Dat geldt ook voor de uitleg van de Ladder voor duurzame verstedelijking. Hoofdstukken 1 en 2 verwijzen soms naar de algemene analyses. Definities Supermarkt Een supermarkt is een relatief grote zelfbedieningswinkel waar algemene levensmiddelen worden verkocht met een steeds groter aandeel vers en met additioneel assortiment non-food artikelen. Hiervoor is SBI-code "4711- Supermarkten" in gebruik. Levensmiddelenzaken kleiner dan 100 m2 winkelvloeroppervlak worden gerekend tot mini-supermarkten of nachtwinkels. Dat geldt ook voor tankstations met mini-supermarkten. De bestedingen in deze kleinere supermarkten vallen buiten die van de supermarktbranche (bron: Retailinsiders en CBS). Gespecialiseerde supermarkten profileren zich met biologische en natuurproducten, met buitenlands assortiment, partijenhandel of puur online als afhaal-bezorgsupermarkt. Ze verkopen specifieke producten binnen een beperkt assortiment. Daardoor zijn ze gemiddeld kleiner dan ‘niet-gespecialiseerde’ reguliere supermarkten.

Ze hebben een beperktere verkeers- en bezoekers-aantrekkende werking omdat ze eigen doelgroepen aantrekken. Hierdoor heeft een gespecialiseerde supermarkt veel meer het karakter van gewone detailhandel dan de katalysator- functie van de reguliere supermarkten. De ruimtelijke impact op de detailhandelsstructuur staat centraal. Daar is ook jurisprudentie over. M2 wvo Het winkelvloeroppervlak (wvo) bestaat uit het voor het publiek toegankelijke deel, exclusief magazijn, kantoor en etalage (bron: Locatus). SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 6 0.2 SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 7 Om de behoefte te kunnen bepalen gaan we in op aspecten als verzorgingsgebied, aanbod en een benchmark. We verwijzen naar de trends in de bijlagen. Specifieke analyses1 BELEIDSKADER Voor deze Supermarktnota zijn vier documenten relevant. 1. Centrumvisie Voorthuizen De Centrumvisie is van 2021 met een scope tot 2030. Vanuit de Centrumvisie wordt intensief samengewerkt met de ondernemers- eigenaren, bewoners en andere partijen. Een regiegroep coordineert het centrumplan. De raad is mei 2025 via een raadsmemo geinformeerd en het ontwerpschets is 7 juli 2025 breed gepresenteerd. De aanpak heeft ook betrekking op de supermarkten, verwoord in de visie: ‘Met drie reguliere supermarkten, die verschillende marktsegmenten bedienen, heeft Voorthuizen in dit opzicht een prima basis te bieden.

Deze zijn momenteel niet optimaal gesitueerd in het centrum. Het toevoegen van een vierde supermarkt wordt niet reëel geacht. In de Centrumvisie en -aanpak ligt de focus op het kernwinkelgebied en de verbetering van het verblijfsklimaat. Buiten het kernwinkelgebied is het niet mogelijk een nieuwe supermarkt te realiseren. Om die reden vraagt de aanpak om aandacht dat supermarkten zullen blijven investeren bij aanpassingen in de verkeers- en parkeersituatie: bestemmingsverkeer dient goed gefaciliteerd te worden. Het verkeers- model van de centrumaanpak faciliteert de gewenste inpassing van supermarkten. 2. Centrumplan Voorthuizen Uit de ‘Centrumvisie Voorthuizen’ van 2021 komt ‘Centrumplan Voorthuizen’ voort. De ‘Kaderstelling voorkeursscenario Centrumplan Voorthuizen is op 10 december 2025 door de raad vastgesteld. Ze dient als toetsingskader voor initiatieven vanuit de markt voor uitbreiding, nieuwvestiging of verplaatsing van supermarkten en voor overige initiatieven in Voorthuizen-centrum Aanvulling op Centrumvisie en Centrumplan: Zuid Anno 2025 geeft de gemeente vanuit Voorthuizen-Zuid mee dat hier ontwikkelingen plaatsvinden. Een mogelijke supermarktlocatie volgt uit het Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid en uit de Omgevingsvisie. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 8 Afbeelding 1: Structuur in Voorthuizen: kernwinkelgebied en mogelijke supermarktlocatie in Zuid. 1.1

3. Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid Dit Ontwikkelkader is 16 juli 2025 door de raad vastgesteld. Hier komen de meeste van de 1.600 nieuwe woningen tot 2040. Hier is ook een mogelijke locatie voorzien voor toevoeging van detailhandel in de vorm van een supermarkt, zie de vorige kaart en onderstaand Holzenbosch-West. In de plancapaciteit voor supermarkt-aanbod moet nog voorzien worden. De gemeente geeft in het 'Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid' de afweging mee dat een supermarkt ‘geen afbreuk doet aan het centrum van Voorthuizen’. Immers, het toevoegen van een supermarkt kan verstorend werken op de huidige detailhandelstructuur in Voorthuizen. Voorwaarde voor het toevoegen van een supermarkt buiten het centrum is ‘dat er vooraf onderzoek wordt gedaan naar de effecten op de bestaande (supermarkt)structuur. Dit is vanzelfsprekend niet de enige afweging die in deze keuze wordt gemaakt, maar wel van dusdanig belang dat deze hier specifiek wordt benoemd’. Het komt erop neer dat het Ontwikkelkader de bestaande (supermarkt)- structuur in Voorthuizen als uitgangspunt neemt voor de effecten. Holzenbosch-West, eigendom van De Bunte Vastgoed Oost / Van de Kolk.

• maakt deel uit van de grotere gebiedsontwikkeling in Zuid (zie afbeelding hiernaast), op te leveren in de jaren 2020-2032 en daarna; • grenst aan de Baron van Nagelstraat, dat is een belangrijke ontsluitingsroute voor Voorthuizen en Zuid; • heeft vanaf de rotonde verbindingen in westelijke richting met het Woon-werklandschap, en in oostelijke richting via de Holzen- boschlaan met verderop gelegen nieuwe woonbuurten. Deze ontsluiting wordt waarschijnlijk in oostelijke richting afgerond als tracékeuze voor de afronding van de zuidelijke rondweg: van Voorthuizen richting Garderbroekerweg. De ligging van mogelijk supermarktaanbod in Holzenbosch-West ligt vast voor de gemeente. Er is geen behoefte meer aan een onderzoek naar eventuele alternatieve locaties. De geplande locatie is dusdanig dat ze niet alleen kan voorzien in een verzorgingsfunctie voor de nieuwe bewoners in Zuid. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 9 Afbeelding 2: Holzenbosch-West, ontsluiting en woningbouw in Zuid 4. Omgevingsvisie 2040 Deze is 3 juli 2025 vastgesteld door de raad. Ze benoemt een forse woningbouwopgave, veel groter dan in de Centrumvisie. Hierdoor verwacht de gemeente dat er behoefte kan ontstaan aan nieuwe voorzieningen, bijvoorbeeld een supermarkt op wijkniveau. Daarmee kan ook het centrum worden ontlast, zo stelt de Omgevingsvisie.

Ook in Voorthuizen wil de gemeente meer sturen vanuit het niveau van de wijk omdat dat het niveau is waar zich het dagelijks leven in de samenleving afspeelt. Dat vergt dragers in de wijk, zeker ook wat betreft voorzieningen. Dan gaat het om commerciële functies zoals winkels en niet commerciële functies zoals een plaats om elkaar te ontmoeten. Naarmate wijken groter zijn kan het voorzieningenniveau hoger zijn: ‘met als randvoorwaarde dat het aanvullend is op bestaand aanbod en dus niet concurrerend met het centrum van Voorthuizen’. De wijken in Barneveld en in mindere mate Voorthuizen wil de gemeente verrijken met ruimtes voor kleinschalige werkgelegenheid en kwalitatieve (winkel)voorzieningen. Dat zal de wijken levendiger en vitaler maken. Basisvoorzieningen -bijvoorbeeld supermarkten in woonwijken en kernen - leiden tot een afname van autogebruik en van de behoefte aan parkeerareaal in het centrum van met name Barneveld. De bespaarde ruimte kan daar dan voor andere centrumvoorzieningen worden benut. Conclusies beleidskader De kaders van Centrumvisie en Centrumplan Voorthuizen, Ontwikkel- kader Voorthuizen-Zuid en Omgevingsvisie 2040 vragen actueel inzicht in de gewenste supermarktstructuur en in de mogelijke effecten: ook op de bestaande supermarktstructuur in het centrum. Deze supermarktnota biedt het kader zodat er ingezet kan worden op het juiste voorzieningen- niveau.

Kunnen de gewenste ontwikkelingen in het centrum en Zuid parallel lopen? Uit het stelsel van de Omgevingswet volgt een nieuw afwegingskader. De gemeente moet verantwoorden dat ze inzet op een Evenwichtige Toedeling Van Functies Aan Locaties (ETFAL) in haar fysieke leefomgeving. Dat bereikt ze door regels te stellen over activiteiten op locaties in een omgevingsplan of in een buitenplanse omgevingsactiviteit. Deze worden onderling evenwichtig afgewogen. Het doel is een goede balans te vinden tussen belangen zoals levendigheid en leefbaarheid met aandacht voor bereikbaarheid en ook duurzaamheid. De ruimte wordt optimaal benut. Ondernemers worden zo gestimuleerd om te investeren op de juiste plek. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 10 Afbeelding 3: Visiekaart uit Omgevingsvisie 2040. 1.2 | VERZORGINGSGEBIED Het juiste schaalniveau van het verzorgingsgebied | De gemiddelde huishoudensomvang ligt op buurtniveau in Voorthuizen Om de ruimtebehoefte aan supermarkten te bepalen wordt het | op maximaal 2,6 (Prinsessenwijk, De Steenkamp). Rekening houdend met ruimtelijke verzorgingsgebied op het juiste schaalniveau bepaald. De | enige huishoudensverdunning in de bestaande voorraad wordt gerekend Ladder voor duurzame verstedelijking vereist dit, zie de bijlage. Omdat het | met 2,5 inwoner per extra woning.

De bevolkingsprognose tot en met centrum het enige winkelgebied van Voorthuizen is wordt de eigen kern | 2040 ziet eruit als in afbeelding 4: als verzorgingsgebied aangehouden. De toevloeiing komt uit de regio of is te danken aan het toerisme. | Voorthuizen inwoners en huishoudens 2010-2040 17.000 Sinds 2020 is Voorthuizen versneld gegroeid naar 12.305 (2025). Dit houdt | 15.000 verband met de ambities van FoodValley. Namens Rijk, provincie, | 13.000 gemeenten en corporaties is de Woondeal* FoodValley 2022-2030 | 11.000 gesloten. Dit plan zet in op 5.380 woningen tot medio 2030-2033: ± 600 woningen per jaar in de gemeente. Het vormt een versnelde groei, de | 9.000 nadruk ligt op ééngezinswoningen. | 7.000 5.000 Ook Voorthuizen heeft hier behoefte aan aansluitend op de woonwensen. | 3.000 De gemeente heeft bevestigd dat uitgegaan mag worden van 160 | 2010 | 2015 | 2020 | 2025 | 2030 | 2035 | 2040 woningen per jaar tot en met 2032, gevolgd door 70 woningen per jaar tot | Inwoners | Huishoudens 2040. Totaal gaat het om ± extra 1.600 woningen in het verlengde van de | Afbeelding 4: Inwoners- en huishoudensgroei Voorthuizen 2010-2040 al opgeleverde woningbouw in Zuid: de meeste nieuwe woningen komen in Voorthuizen-Zuid, zie afbeelding 3, gedrapeerd rond de bestaande kern.

De woningbouw vult de bestaande cirkel (of ovaal) tot een afstand van | Voorthuizen groeit van 12.305 (2025, in 2026 12.312) naar 14.305 (2030), maximaal 1.000 tot 1.500 meter vanaf het centrum. | 15.740 (2035) en 16.615 (2040) inwoners: totaal 4.310 inwoners erbij (+35%). * Een woondeal is een set afspraken voor een langjarige samenwerking. Dit moet de haalbaarheid en daadwerkelijke realisatie bevorderen. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 11 Voorthuizen heeft een licht afwijkende bevolkingssamenstelling. Haar | Voorthuizen vergeleken met Nederland inwoners zijn iets jonger dan gemiddeld: ruim meer 0-14 jarigen en iets meer 65+’ers, en iets minder 25-44 en 45-64-jarigen. Het gemiddeld | % 0-14 jarigen inkomen per inwoner blijft 4% achter en dat heeft te maken met het | % 15-24 jarigen aandeel kinderen: de huishoudens zijn namelijk gemiddeld groter. De aandelen migranten uit ‘overig Europa’ en ‘buiten Europa’ blijven achter. | % 25-44 jarigen % 45-64 jarigen De gemiddelde huishoudensomvang ligt op 2,4 tegenover Nederland 2,1. | % 65 jaar en ouder Ook in Voorthuizen daalt de omvang van huishoudens geleidelijk terwijl | Index Inkomen die in nieuwbouwwijken hoger ligt. Het percentage huishoudens met | % niet-Europese allocht. kinderen ligt hoger, er zijn weinig een-persoons-huishoudens. Wat betreft overige kenmerken ligt het autobezit in Voorthuizen hoger dan landelijk.

| % Europese allochtonen Dat geldt ook voor het percentage koopwoningen. De sociale huursector | Index Huish. omvang blijft achter evenals het aandeel meergezinswoningen. De gemiddelde | % Huish. met kinderen WOZ-waarde ligt veel hoger dan landelijk. Dat heeft te maken met het | % Huish.1-persoon hogere aandeel eengezinswoningen en met de ligging van Voorthuizen: | Index Autobezit goed bereikbaar en op korte afstand van enerzijds de regio Amersfoort en anderzijds de Veluwe / Apeldoorn, Ede / Veenendaal e.d. In de regio is voldoende werkgelegenheid en het is een aantrekkelijk gebied om er te | % Koopwoningen wonen. | % Sociale huurwoningen % Meergezinswoningen Index WOZ-waarde 0% | 20% | 40% | 60% | 80% | 100% | 120% | 140% Nederland | Voorthuizen Afbeelding 5: Bevolking en woningvoorraad kern Barneveld vergeleken SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 12 Verschil met Centrumvisie 2021 In de Centrumvisie van 2021 is de woningbouw in Zuid wel genoemd (450- 500 woningen) maar die is in haar marktscan in bijlage 4 niet doorgerekend. De Centrumvisie rekende met 10.475 inwoners in 2020 tot 11.210 inwoners in 2030 om de uitbreidingsruimte te bepalen. Anno 2025 ligt het werkelijke inwonertal al ruim 1.000 inwoners hoger dan de prognoses van 2030. En anno 2030 ligt de huidige prognose 3.100 inwoners hoger dan de prognose voor 2030 in de Centrumvisie.

Tot 2040 komen er nog eens 2.300 inwoners bij: samen 5.400 inwoners meer dan in de Centrumvisie. De stip op de horizon van de Centrumvisie was +7% tot 2030, de stip op de horizon tot 2040 blijkt nu ±60% meer dan 2020. Dit is een dusdanige afwijking van de Centrumvisie dat de vraag gesteld kan worden of het toekomstige centrum deze inwonersgroei kan faciliteren. Het centrum krijgt in de toekomst te maken met een toename van klantenstromen en de bijbehorende verkeersintensiteiten en parkeerdruk. Binnen de Centrumvisie wordt uitgegaan van concentratie van supermarkten in het centrum. Centrumplan Voorthuizen, dat op 10 december 2025 is vastgesteld, is gebaseerd op een wegprofiel van GOW30 inclusief verkeersremmende maatregelen voor de Hoofdstraat en de Apeldoornsestraat, waarbij de modelresultaten rekening houden met autonome groei van verkeer en toename door ruimtelijke plannen. In 2026 wordt het verkeersmodel nogmaals geactualiseerd in het hoogseizoen ten behoeve van toerisme. Deze supermarktnota beschrijft de mogelijke ontwikkelingen binnen deze branche in Voorthuizen. Daarbij worden verschillende situaties beoordeeld, inclusief effecten op verkeer, parkeren en ruimtelijke aspecten. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 13 Van Voorthuizen is bekend dat ze een substantiële toeristisch-recreatieve functie vervult.

De capaciteit aan verblijfstoerisme omvat 5.200 eenheden en 26.000 ‘bedden’ rondom de kern (bron: Landelijke Database Logies- accommodaties 2025). Het werkelijke aantal overnachtingen per jaar in Voorthuizen vanuit de toeristenbelasting ligt volgens de gemeente op circa 410.000. Dit betekent dat de toeristisch-recreatieve invloed op Voorthuizen substantieel is. Dat was al bekend vanuit eerdere studies van Ginder (c.q. Seinpost Adviesbureau / ZKA). Een voorbeeld is het bezoekers- onderzoek in de Centrumvisie: 40% van de respondenten kwam van buiten Voorthuizen, van die 40% kwam tweederde van buiten de regio. Volgens de Omgevingsvisie zijn er geen uitbreidingsplannen in de toeristische verblijfscapaciteit mogelijk. De fysieke ruimte ontbreekt en er liggen ook andere opgaven: verduurzaming, waterinfiltratie en versterking van de landschappelijke kwaliteit. Wel zijn er vernieuwings- plannen om recreatieparken modern of toekomstbestendig te maken. Dit wordt aangevuld met mogelijke (toeristische) nevenactiviteiten bij agrarische bedrijven. De bredere basis is het Programmaplan Programma Vitale Vakantieparken 2023-2025. Vermeldenswaard is dat diverse parken over een kleinere supermarkt beschikken: IJsvogel, Ackersate, Sanderij e.d. Die vervullen een ondergeschikte functie op een park, met name voor hoog frequente boodschappen.

Doorgaans zijn ze ook op zondag open, in tegenstelling tot de reguliere detailhandel in de gemeente Barneveld. Om deze toeristische invloed nader te kunnen duiden wordt hierop in de ondernemersgesprekken terug gekomen. De ervaring van Ginder leert dat met name supermarkten het toeristische aandeel over de seizoenen goed kunnen duiden als ze dat vergelijken met hun supermarkten in niet- toeristische gebieden. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 14 Afbeelding 6: Spreiding van Logiesaccommodaties met 500 bedden of meer TOERISME1.3 1.4 | DETAILHANDELSTRUCTUUR EN LEEGSTAND Structuur: centrum en verspreid | 900 m2 wvo uit het lege supermarktpand. Ook aan haar achterzijde langs De detailhandelsstructuur van Voorthuizen bestaat alleen uit het | de Koninginnelaan staan panden leeg. Vanuit regiegroep Centrumplan is centrum. De overige detailhandel ligt verspreid, totaal ongeveer 10 | de leegstand gecheckt. Zij bevestigen die zeven panden maar die zijn verkooppunten, gedomineerd door In/Om Huis. In de dagelijkse sector is | volgens hun niet voor verhuur beschikbaar. In werkelijkheid kan de dat één verkooppunt, de apotheek aan De Gaffel van 95 m2 wvo. Zoals | leegstand dus lager liggen. Recent is nog een ondernemer gestopt, één aangegeven is het aanbod exclusief de kleinere supermarkten of overige | stopte eind 2025: april 2026 telt Locatus via deskresearch 8 lege panden.

winkels op de recreatieparken. Dat is omdat ze ondergeschikt zijn aan de | Centrum | Verkooppunten | M2 wvo hoofdfunctie van zo’n park. De kern heeft 4.045 m2 wvo dagelijks aanbod. | Sector | 2025 | 2020-2025 | 2025 | 2020-2025 Detailhandelsdynamiek 2020-2025 | Leegstand | 7 | 0 | 1.333 | -141 Locatus heeft juni 2025 de verkooppunten geïnventariseerd in het centrum. Dit aantal is vergeleken met 2020, de situatie tijdens de opstart | Dagelijks | 15 | 1 | 3.950 | -14 van de Centrumvisie. Geconcludeerd wordt dat het centrum een stabiel | Mode & Luxe | 14 | 0 | 3.375 | -164 aanbod kent: 15 dagelijkse winkels (+1), 17 recreatieve winkels (Mode-Luxe en Vrije tijd) en 8 doelgerichte winkels (In / Om Huis, overig: -2). In m2 is | Vrije Tijd | 3 | 0 | 571 | 0 het aanbod 280 m2 wvo minder. Op totaal 9.480 m2 wvo is dit 3%. Dit zo goed als stabiele aanbod is bijzonder te noemen, wetende dat op landelijk | In/Om Huis | 6 | -1 | 1.325 | -35 niveau het niet-dagelijkse aanbod krimp vertoont (zie paragraaf 3.1). Detailh Overig | 2 | -1 | 260 | -65 Overig aanbod | Cultuur-Ontspanning | 0 | 0 Het centrum kent een ruim horeca-aanbod, het aantal dienstenfuncties blijkt iets afgenomen. Cultuur & ontspanning ligt niet in het centrum, wel | Horeca | 14 | 1 | 1.340 | -5 erbuiten, zoals Recreatie, Sport, Welness en Cultuur (bibliotheek e.d.).

Diensten | 10 | -3 | 380 | -200 Leegstand | Totaal | 71 | -3 | 12.534 | -624 De leegstand is bijna onveranderd: nog steeds 7 verkooppunten en 140 m2 wvo minder anno juni 2025. De 1.333 m2 wvo leegstand bestaat voor | % Leeg | 10% | - | 11% | - SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | Afbeelding 7: Voorthuizen-centrum 2025 (juni) en 2020-2025 | 15 Het aanbod luidt als volgt volgens Locatus en de supermarkten zelf: • Albert Heijn 1.300 m2 wvo • Jumbo 1.000 m2 wvo • Aldi 615 m2 wvo • Totaal: 2.915 m2 wvo (exclusief leegstaand pand van 900 m2 wvo). Dit aanbod is sinds de Albert Heijn-verhuizing in 2016 niet of nauwelijks veranderd. Na 2016 is Spar (achter de nieuwe Albert Heijn) gesloten (260 m2 wvo). Dat is nu een winkel in niet-dagelijkse artikelen. Vanwege haar invulling en omvang wordt dit pand niet meer meegenomen als potentiële supermarkt. In de voorraad moet nog rekening gehouden worden met het voormalige Albert Heijn-pand. Daarin zou zich in theorie een vierde supermarkt kunnen vestigen. Het pand heeft een omvang van 900 m2 wvo en staat sinds eind 2015 zo goed als leeg. In het begin zou er Deen-supermarkt komen maar die is niet gerealiseerd. Vanwege haar omvang wordt dit leegstaande pand wel meegenomen als potentiële supermarkt.

SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 SUPERMARKTAANBOD 16 1.5 Afbeelding 8: foto’s supermarkten in Voorthuizen 1.6 | BENCHMARK Benchmark m2 per 1.000 inwoners Om te bepalen of Voorthuizen over veel of weinig aanbod beschikt is | Benchmark structuur een benchmark uitgevoerd. Het aanbod is vergeleken op m2 wvo per | Gelderland heeft 33 kernen met 10.000 tot 20.000 inwoners. Daarvan kent 1.000 inwoners. Omdat Voorthuizen gaat groeien van 12.000 naar 16.000 | tweederde deel supermarktaanbod buiten het centrum. Bij eenderde inwoners is de kern vergeleken met kernen met 10.000-15.000 en | deel ligt het supermarktaanbod alleen in het centrum. Hieruit wordt de 15.000-20.000 inwoners, met Nederland, Gelderland en de gemeente. | conclusie getrokken dat het unieker wordt als Voorthuizen sterk gaat De benchmark bevestigt dat de leegstand op een gemiddeld niveau | groeien en haar supermarkten volledig in het centrum gevestigd zouden ligt. Niet zo laag als de gemeente Barneveld, en niet zo hoog als in de | blijven. relevante inwonersklassen en Nederland: wel rond het provinciale cijfer. | Benchmark leegstand in het centrum De dagelijkse detailhandel blijft duidelijk achter.

De recreatieve | Kijkend naar dezelfde 33 kernen dan ligt de leegstand lager in de centra detailhandel (Mode-luxe, Vrije tijd) scoort gemiddeld, en de | zonder supermarktaanbod erbuiten: gemiddeld 8% van de verkoop- doelgerichte detailhandel (In/Om Huis en Overig) blijft ook achter. Dat | punten, bij de centra met supermarktaanbod erbuiten is dat 10%. komt omdat grootschalige winkels in de Doe-het-zelf, Woninginrichting | Beschouwen we de centra met 10% leegstand of meer, dan kent en Tuincentra maar beperkt aanwezig zijn in de kern Voorthuizen. | tweederde supermarktaanbod erbuiten. Beschouwen we de centra met Als Voorthuizen de komende 10-15 jaar met duizenden inwoners groeit | 5% leegstand of minder, dan zie je hetzelfde beeld: tweederde kent geen dan kan ook het dagelijkse metrage meegroeien. Aanvullend vervult ze | supermarktaanbod buiten het centrum. een toeristische functie waarmee in onderstaande afbeelding nog geen | Conclusies benchmark rekening is gehouden. | Voorthuizen heeft een relatief beperkt dagelijks metrage als van haar Gebied | inwonertal wordt uitgegaan. Het bleek al uit de Centrumvisie dat met Dagelijks | Recreatief | Doelgericht | Leegstand | name Aldi en Jumbo relatief klein zijn, zie ook sheet 45 in de algemene Voorthuizen | 333 | 348 | 417 | 110 | analyses.

Dat tekort loopt op als er in de komende 10-15 jaar nog 10.000-15.000 inwoners | 478 | 394 | 987 | 147 | duizenden inwoners bijkomen. Ook de structuur wordt unieker als haar 15.000-20.000 inwoners | 415 | 299 | 846 | 148 | supermarkten volledig in het centrum geconcentreerd blijven. Ligt er wel Nederland | 379 | 345 | 776 | 141 | supermarktaanbod buiten het centrum dan vraagt de mogelijke Gelderland | 382 | 361 | 835 | 116 | leegstand om extra aandacht. Een supermarkt buiten het centrum heeft Gem. Barneveld | 346 | 385 | 1.052 | 80 | daar mogelijk invloed op. Afbeelding 9: Benchmark detailhandel en leegstand SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 17 PROCES GEMEENTE, SUPERMARKTEN, REGIEGROEP Gemeente vindt participatie belangrijk. Betrokken zijn de ondernemers, de supermarkten zelf, eigenaren, bewoners en VisitVoorthuizen. De projectleider Ruimtelijk Domein heeft de centrumambities toegelicht. Er is aandacht nodig voor het evenwicht tussen levendigheid en leefbaarheid. Ofwel een te versterken kernwinkelgebied met een goede spreiding van trekkers, met deelgebieden die goed verbonden zijn en elkaar aanvullen, in een aantrekkelijk verblijfskwaliteit en met passende verkeers- en parkeer-oplossingen. De ‘puzzel’ van de supermarkten en het lege pand is nog niet gelegd. Supermarkten Wij hebben de woordvoerders van supermarkten Albert Heijn, Aldi en Jumbo gesproken.

Van hen is marktinformatie verkregen over m2 wvo, functioneren, klantenherkomst (Voorthuizen en regio: 15-20% dankzij toerisme), en knelpunten en wensen. Het blijkt dat Albert Heijn zeer goed functioneert en dat het functioneren van Jumbo en Aldi op een gemid- deld niveau ligt. Oorzaak is een verschil in voorwaarden en metrage als parkeren, ontsluiting en bereikbaarheid. Jumbo behaalt de hoogste marktaandelen in Voorthuizen-West, in de invloedsfeer van Zuid. Er zijn diverse studies verricht voor een supermarkt-voorziening van diverse afmetingen en met of zonder toevoegen van woningen op de voormalige AH-locatie aan de Hoofdstraat 168. Tevens zijn studies verricht om de huidige AH-locatie aan het Smidsplein uit te breiden, met parkeercompensatie elders. Dat vervalt namelijk deels nabij het huidige pand. Ontwikkeling van de huidige of oude plek vraagt aandacht, het centrumplan zet namelijk in op verblijf en minder op verkeer. Nadat Zuid bekend werd zien niet alleen AH en Aldi maar ook Jumbo hier mogelijkheden om hun ruimtelijke knelpunten op te lossen. Regiegroep In een fysiek gesprek is overlegd met een afvaardiging van de Regiegroep Centrumplan, bestaande uit Ondernemersvereniging Voorthuizen, bewoners (Plaatselijk Belang Voorthuizen / Wijkplatform) en VisitVoorthuizen. Met hen is het onderzoek en zijn de diverse scenario’s besproken.

Uit de gesprekken maken wij op dat deels dezelfde ondernemers en eigenaren betrokken zijn bij het centrumplan, het lege supermarktpand en Zuid. Daardoor kunnen plannen elkaar beinvloeden. Volgens de regiegroep moet voorkomen worden dat de supermarkt- branche de aandacht verschuift naar Zuid zonder oplossing van de knelpunten in het centrum. Tenslotte zal in Zuid een supermarkt moeten voorzien in voldoende parkeren. Ze komt op een goed bereikbare locatie. Ze zal niet alleen in de behoeften van nieuwe bewoners voorzien. De huidige supermarkten zijn in het centrum niet optimaal gesitueerd. Één pand staat al 10 jaar zo goed als leeg. De regiegroep maakt zich zorgen over deze situatie. Zij wijst op de korte afstand tot de nieuwbouwwijken, grenzend aan de bestaande kern. De marktruimte voor uitbreiding wordt onderkend maar eerst moet het centrum op orde gebracht. Mocht erna toch een supermarkt in Zuid komen houdt dan ook rekening met de dagelijkse specialisten die zich daar mogelijk willen vestigen. De regiegroep verwacht hierbij een sturende en proactieve rol van de gemeente, ook bij de herinvulling van het lege supermarktpand. Bij voorkeur met een integrale ontwikkeling met woningen en nevenfuncties. Onderkend moet worden dat de gemeente geen eigenaar is van de supermarktpanden. Zij kan niet bepalen wat erin komt. De gemeente vervult hooguit haar rechtmatige rol.

SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 18 1.7 De Bunte Vastgoed Oost Na de supermarkten en regiegroep heeft Ginder contact gelegd met De Bunte Vastgoed Oost. Er is gesproken over het actuele plan en de mogelijke invulling in Zuid: een supermarkt van ±1.500 m2 bvo (tot 1.300 m2 wvo) en bijvoorbeeld een snackbar, kapsalon of maatschappelijke functies. Er is geen aanvullende detailhandel naast de supermarkt voorzien. Overige detailhandel komt in het centrum veel beter tot haar recht om daar te kunnen specialiseren en vernieuwen. Kleinere detailhandel is daar ook goed inpasbaar. De planning was gericht op realisatie medio 2030-2032. Er wordt rekening mee gehouden dat de supermarkt op langere termijn met ±500 m2 bvo uit te breiden is. Dit geldt alleen na 2040 als Voorthuizen-Zuid blijft doorgroeien. Later hebben Ginder en de gemeente samen een gesprek gevoerd met De Bunte Vastgoed Oost. Conclusie gesprekken en toelichting conceptresultaten Vanuit de supermarkten, regiegroep, de projecten Centrumplan en Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid en De Bunte Vastgoed Oost is input opgehaald ten aanzien van de gewenste supermarktdynamiek in Voorthuizen. In fysieke bijeenkomsten met de regiegroep en supermarktondernemers zijn de conceptresultaten besproken. De reacties zijn verwerkt in deze Supermarktnota.

SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 19 PROCES MET DE BUNTE VASTGOED OOST SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 20 Behoefte en advies2 2.1 | KWANTITATIEVE BEHOEFTE Koopstromen | Marktruimte 2025 Begin 2024 is het koopstromenonderzoek Oost-Nederland gepubliceerd. | Op de volgende pagina staan de marktruimte | -berekeningen uitgewerkt. Met uitkomsten over 2023 op het niveau van de gemeente en de kern: | Deze vragen om een toelichting. De analyse is uitgevoerd op het niveau van de kern Voorthuizen, dat is de juiste afbakening van het verzorgingsgebied: Dagelijkse sector | Gemeente | Voorthuizen | Norm | • | Voor 2025 zijn twee kolommen gebruikt: één voor de totale dagelijkse sector, en één voor de supermarktbranche. In Zuid Omzet 2023 excl. BTW | € 179.000.000 | € 37.000.000 | beperkt de mogelijke detailhandel zich tot supermarktaanbod; • | (A) Inwoners 2025, 2030, 2035, 2040: zie sheet 9 Verzorgingsgebied Aanbod KSO 2023 | 20.500 | 4.000 | • | (B) De winkelomzet per hoofd komt van de Omzetkengetallen 2024 (juli 2025): de gemiddelde winkelomzet per hoofd van de laatste vijf Aanbod Locatus juni 2025 | 21.350 | 4.045 | jaar. Het bedrag is gecorrigeerd op het inkomensniveau in Voorthuizen, 4% onder landelijk (bron: CBS). Bij een elasticiteit van Omzet per m2 excl. BTW | € 8.384 | € 9.147 | € 8.571 | 0,4 is de gecorrigeerde winkelomzet per hoofd bepaald.

• | (D) De koopkrachtbinding komt van het koopstromenonderzoek Afwijking huidige norm | 98% | 107% | 2023. Op de factsheet van de kern Voorthuizen staat een binding Afbeelding 10: Functioneren dagelijks aanbod 2023 | van 83%. Daar moet de 4% van het online marktaandeel nog vanaf. Zonder die 4% ligt de binding op 87%. Ter informatie is in de afbeelding het aanbod anno 2025 toegevoegd. Dat | • | (F) De toevloeiing is door het koopstromenonderzoek bepaald op wijkt weinig af van dat anno 2023. De onderste regel laat zien dat het | 14%. Die is overgenomen. dagelijks aanbod normaal tot goed functioneert vergeleken met de | • | (G) De toeristische toevloeiing is beperkt inbegrepen. Die is los landelijke norm. Die norm geldt voor de afgelopen vijf jaar (bron: | berekend op 15-20% (18%), afgeleid van eerdere studies, supermarkt | - Omzetkengetallen 2024 ten behoeve van ruimtelijk | -economisch | organisaties en regiegroep. In het toeristisch seizoen ligt dat % onderzoek, juli 2024). Omdat jaarcijfers sterk kunnen fluctueren houden | hoger, piekend rond de zomervakanties, en buiten dit seizoen lager. adviesbureaus het vijfjaars-gemiddelde aan: de normatieve winkelomzet | • | (I) Normatieve winkelomzet per m2 wvo is het vijfjaars gemiddelde per m2 wvo én per hoofd. De uitkomsten in de afbeelding zijn indicatief. | • | (K) Het aanbod is het huidig metrage, excl. leeg supermarktpand.

Zo is de omzet dankzij toerisme alleen op gemeenteniveau bepaald en | • | (L) De marktruimte om het dagelijkse of supermarktaanbod uit te niet doorvertaald naar de kernen. En het is de vraag of die representatief | breiden gemeten zijn. Dit geldt zeker voor Voorthuizen waar de omzet dankzij | • | (M) Marktruimte minus 900 m2 wvo leegstaande supermarkt | . Die toerisme substantieel is. | onbenutte plancapaciteit maakt deel uit van het aanbod. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 21 Uitleg. | Marktruimteberekening | Dagelijks 2025 | Supermarkt 2025 | Supermarkt 2030 | Supermarkt 2035 | Supermarkt 2040 A | Inwoners verzorgingsgebied | 12.305 | 12.305 | 14.305 | 15.740 | 16.615 B | Winkelomzet per hoofd gecorrigeerd | € 2.907 | € 2.326 | € 2.326 | € 2.326 | € 2.326 C=A*B | Bestedingspotentieel | € 35.767.386 | € 28.623.596 | € 33.275.948 | € 36.614.010 | € 38.649.414 D | Koopkrachtbinding (in %) | 87% | 87% | 87% | 87% | 87% E=C*D | Totaal gebonden omzet | € 31.117.626 | € 24.902.528 | € 28.950.074 | € 31.854.189 | € 33.624.990 F | Koopkrachttoevloeiing (in%) | 14% | 14% | 14% | 14% | 14% G=±18% van H | Toeristische toevloeiing (18%) | € 7.942.673 | € 6.356.289 | € 7.389.412 | € 8.130.678 | € 8.582.669 H=(E/(100-F))+G | Omzetpotentieel totaal | € 44.125.959 | € 35.312.717 | € 41.052.289 | € 45.170.432 | € 47.681.495 I=landelijke norm | Normatieve winkelomzet per m2 wvo | € 8.571 | €

9.104 | € 9.104 | € 9.104 | € 9.104 J=H/I | Haalbaar aanbod in m2 wvo | 5.150 | 3.880 | 4.509 | 4.960 | 5.240 K | Aanwezig aanbod in m2 wvo | 4.045 | 2.915 | 2.915 | 2.915 | 2.915 L=J-K | Marktruimte in m2 | 1.100 | 960 | 1.594 | 2.050 | 2.320 M | Marktruimte min lege supermarkt 900 m2 wvo | 200 | 60 | 690 | 1.150 | 1.420 Afbeelding 11: Distributieve behoefte in 2025, 2030, 2035 en 2040 SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 22 Marktruimte 2025 | halen. Dan zijn klanten gewend aan zo’n nieuwe boodschappenlocatie. De uitkomst in afbeelding 11 komt op € 44 miljoen dagelijkse omzet over | Realisatie is haalbaar medio 2035. 2025. Dat is 15% hoger dan de € 37 miljoen van het koopstromen-onderzoek 2023. Die 20% is verklaarbaar omdat het aantal inwoners met 4% en de | Verschillen met eerdere berekeningen van Ginder (Seinpost) landelijke winkelomzet per hoofd met 7% is gestegen: samen 11%. En in het | In deze verkenning is uitgegaan van de laatste koopstroomgegevens, op koopstromenonderzoek is maar deels rekening gehouden met toerisme. | gemeente, kern- en centrumniveau. Vergeleken met onze eerdere Ginder heeft van de supermarktorganisaties de omzet vertrouwelijk mogen | marktruimtestudies waren die cijfers niet beschikbaar en zijn andere ontvangen en die bevestigen dat totaalniveau. De conclusie is dat er 1.100 m2 | bronnen gebruikt. Deels waren aannames gedaan.

Nu is er ook expliciet wvo marktruimte is in de dagelijkse sector, en 960 m2 wvo in de supermarkt- | rekening gehouden met het aandeel toerisme. branche. Minus de onbenutte plancapaciteit van de leegstaande supermarkt is de marktruimte 200 m2 wvo in de dagelijkse sector en 60 m2 wvo in de | In 2013 berekenden we al een haalbaar supermarktmetrage in 2023 van 3.930 supermarktbranche in 2025. | m2 wvo terwijl we nu voor 2025 op 3.880 m2 wvo uitkomen: dat komt overeen. In de Centrumvisie kwamen we op een haalbaar supermarkt- Marktruimte 2030-2035-2040 | metrage van 3.200 m2 wvo in 2021 (bij 10.475 inwoners) en 3.750 m2 wvo in Naar de toekomst toe wordt rekening gehouden met de verwachte | 2030 (bij 11.208 inwoners). Als met het inwonersverschil rekening wordt bevolkingsgroei. De winkelomzet per hoofd, binding en (toeristische) | gehouden zijn de uitkomsten in afbeelding 11 hier ook mee in lijn. Het toevloeiing worden gelijk gehouden. De groei van online aankopen in de | inwonertal blijkt sneller te groeien dan in de Centrumvisie werd dagelijkse sector (over 2023 4% in Voorthuizen én in Oost-Nederland) heeft | verondersteld. tot op heden weinig invloed op de winkelomzet. Vandaar dat de winkelomzet per hoofd naar de toekomst niet naar beneden bijgesteld wordt.

Dan zie je in | Enige nuancering van de uitkomsten vanwege toerisme de afbeelding dat het omzetpotentieel in de supermarktbranche groeit van € | In de supermarktbranche is 18% van de jaaromzet te danken aan toerisme. 35 miljoen in 2025 naar € 40 miljoen in 2030, € 45 miljoen in 2035 en € 48 | Deze omzet is niet evenwichtig verdeeld over het jaar. In het vroege voor- en miljoen in 2040. De marktruimte groeit naar 1.500 m2 wvo in 2030, 2.050 m2 | late najaar en de winterperiode ligt dat omzetaandeel aanmerkelijk lager. In wvo in 2035 en 2.320 m2 wvo in 2040. | Minus de 900 m2 wvo onbenutte | en rond de zomervakantie is er een duidelijke piek. Het supermarktaanbod plancapaciteit van het leegstaande pand resteert een marktruimte van 690 | moet hierop zien te anticiperen, bijvoorbeeld met de openingstijden en m2 wvo in 2030, 1.150 m2 wvo in 2035 en 1.420 m2 wvo in 2040. Een nieuwe | personele bezetting. Dit heeft gevolgen voor de exploitatie. De marktruimte supermarkt heeft enkele jaren nodig om haar normatieve omzetniveau te | om het aanbod uit te breiden wordt hierdoor enigszins genuanceerd. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 23 De kwantitatieve behoefte laat zien dat er marktruimte ontstaat voor uitbreiding. Om in deze supermarktnota tot het juiste advies te komen wordt een kwalitatief afwegingskader rekening gehouden.

Centraal staat dat de gemeente een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL) moet kunnen verantwoorden. Dat doet ze bij haar regels in het omgevingsplan en bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsactiviteit. Dit kan vertaald worden in ‘geen afbreuk aan - en niet concurrerend met - het centrum’, anderzijds een gewenst voorzieningenniveau in de wijk. Ook in het centrum zelf moet worden ingezet op een evenwicht. Verder speelt de Ladder voor duurzame verstedelijking mee. Jurisprudentie en procedures leveren inzicht in de haalbaarheid van plannen en in precedentwerking e.d.

We houden rekening met de volgende ruimtelijk-relevante aspecten: • Omvang en uitstraling: krijgen supermarkten voldoende ruimte om het assortiment uit te stallen, in een prettige omgeving? • Afstand: liggen supermarkten op loop- en fietsafstand, voldoende verspreid over wijken zodat zoveel mogelijk inwoners op korte afstand beschikken over een supermarkt? Gaan we bij onze keuzen ontwrichting en leegstand tegen in de gewenste en vitale detailhandelstructuur? • Keuze: neemt de keuze voor de consument toe, heeft het nieuwe aanbod toegevoegde waarde: onder andere in de opbouw van de segmentering om te zorgen voor differentiatie in het aanbod? • Verkeer-parkeren: wordt de verkeersafwikkeling van het auto- en bevoorradingsverkeer goed opgelost, zodat de overlast beperkt blijft? Is er voldoende (gratis) parkeerruimte in de nabijheid? • Duurzaamheid: dit aspect verdient in algemene zin steeds meer aandacht bij vastgoed, openbare ruimte, verkeer, energie e.d. Dat geldt ook binnen de Evenwichtige Toedeling van Functies aan Locaties (ETFAL). Duurzaamheid wordt verder niet uitgewerkt. Het geldt namelijk voor zowel bestaande als nieuwe locaties. Via dit afwegingskader wordt het huidige en toekomstige supermarkt- aanbod in Voorthuizen beoordeeld. Van belang is dat het aanbod inspeelt op de kwalitatieve behoeften van de consument op basis van deze ruimtelijk-relevante aspecten.

Plannen worden hieraan getoetst. Dit geldt voor de totale kern. In de eerste plaats voor het centrum zelf, in de tweede plaats voor Zuid. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 24 KWALITATIEVE BEHOEFTE: AFWEGINGSKADER2.2 2.3 | NAAR DE VOORKEURSSITUATIE Structuurniveau | centraal. Dan wordt ingezet op een ‘Evenwichtige Toedeling van Functies In de voorkeurssituatie ligt de afweging eerst op structuurniveau: wel of | Aan Locaties’ in het centrum. Bij voorkeur is sprake van een bredere geen wijkvoorziening in Zuid. Belangrijk is dat geen afbreuk wordt | dorpsontwikkeling op de ex-AH-locatie. Om deze voorkeurssituatie te gedaan aan het centrum. De benchmark met andere Gelderse kernen | doen slagen vervult de gemeente een rechtmatige rol. Er wordt vanuit laat zien dat hierbij aandacht nodig is om leegstand in de centra te | gegaan dat de herschikking of uitbreiding van het supermarktaanbod in voorkomen. | het centrum medio 2026-2032 uitgewerkt en vervolgens gerealiseerd wordt. Advies is om op termijn in te zetten op één supermarkt in Zuid. Dan wordt voldaan aan een wijkvoorziening in Voorthuizen-Zuid, met een | Planning van Zuid supermarktvoorziening op korte afstand van de woning in de | De oorspronkelijke planning was om de wijkvoorziening in Zuid medio nieuwbouwwijken. Hiervoor ontstaat vanaf medio 2035 voldoende | 2030-2032 te realiseren.

Het zal verstandiger zijn om uit te gaan van iets draagvlak en marktruimte. In dat geval wordt op structuurniveau ingezet | later, medio 2035 zodra er voldoende marktruimte ontstaat. Dit vergroot op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Het | ook de kans dat de gewenste investering aan het centrum toekomt en voorkomt dat het centrum belast wordt met nog meer verkeer en | dat de ruimtelijke procedures voor Zuid goed doorlopen worden. parkeren vanuit dezelfde nieuwbouwwijken. En het gewenste | Planvoorbereiding kan al enkele jaren eerder starten. Het is van belang verblijfsklimaat in het centrumplan kan gerealiseerd worden. De | dat het planmetrage gemotiveerd wordt vanuit de ambitie in voorkeurssituatie veronderstelt dat er ontwikkelingsmogelijkheden | Ontwikkelkader Zuid. Detailhandel bestaat dan alleen uit een supermarkt blijven in het centrum zoals op de voormalige supermarkt-locatie. | als wijkvoorziening. Dit voorkomt mogelijke precedentwerking. Tenslotte profiteert het supermarktaanbod in het centrum ook van de inwonersgroei van Voorthuizen. | Onderlinge tijdsplanning Het is van belang dat Zuid pas gerealiseerd wordt als het centrum (bijna) Focus op de ‘puzzel’ in het centrum | klaar is. Of in ieder geval als alle procedures doorlopen en deals gesloten De belangrijkste resultaat is dat er na bijna 10 jaar beweging komt in het | zijn.

Dan is er ook duidelijkheid over de herinvulling van de ex-AH-locatie bestaande inclusief leegstaande supermarktaanbod in Voorthuizen- | aan de Hoofdstraat waardoor een nieuwe supermarkt in Zuid beter centrum. De voorkeur gaat uit naar versterking door herschikking of | gemotiveerd kan worden. Het bevordert de kansrijkheid en voortgang van uitbreiding van het aanbod: in de westelijke en/of oostelijke halter, en | haar ruimtelijke procedure. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | 25 2.4 SANERING PLANCAPACITEIT CENTRUM? Welke supermarkt er in Zuid komt is nog niet bekend. De gemeente Barneveld heeft daarop weinig invloed. In Zuid heeft de gemeente vanuit haar rechtmatige rol wel invloed op het planologisch kader en op de procedure van de omgevingsvergunning. Hierop vooruitlopend kan de gemeente erop anticiperen dat in het centrum alle procedures doorlopen en deals gesloten zijn om de supermarktbranche in het centrum te versterken. Op termijn is één nieuwe supermarkt mogelijk in Zuid. Een verplaatsing van een supermarkt vanuit het centrum naar Zuid betekent dat de dynamiek van de supermarktbranche in het centrum gekoppeld zou worden aan die in Zuid. Verplaatsing betekent dat beschikbare plancapaciteit wordt onttrokken aan het centrum. Sanering van plancapaciteit om zo tot concentratie te komen kan alleen ingezet worden ten behoeve van het kernwinkelgebied zelf.

Dit maakt het onmogelijk om een supermarkt of plancapaciteit te verplaatsen naar een verspreide locatie als Zuid. Dat zou in tegenspraak zijn met de vastgestelde Centrumvisie Voorthuizen en Centrumplan Voorthuizen. Volgens de Omgevingsvisie moet het aanbod aanvullend zijn op het centrum. Volgens de Ontwikkelkader Voorthuizen-Zuid mag Zuid geen afbreuk doen aan het centrum. Beiden zijn niet het geval als een van de centrumfuncties wordt uitgeplaatst naar Zuid. Zou dat toch gebeuren dan kan de gemeente niet meer verantwoorden dat ze inzet op een Evenwichtige Toedeling van Functies aan Locaties (ETFAL): in Voorthuizen zelf, en daarbinnen in het centrum. Een potentiële supermarkttrekker verplaatsen vanuit het centrum onttrekt plancapaciteit aan het centrum. Dit onttrekt ook een klantenstroom die op dit moment combinatiebezoek genereert met andere winkels of centrumfuncties. Een supermarkt verplaatsen en een andere supermarkt niet, of een speciaalzaak niet, schept mogelijk precedentwerking. Initiatieven op andere verspreide locaties in Voorthuizen kunnen dan ook niet meer zijn tegen te houden. Om de ontwikkeling van het centrum en Zuid onderling af te stemmen vervult de gemeente haar rechtmatige rol en voert overleg met de marktpartijen. Ze kan niet inzetten op verplaatsing van een supermarkt of van plancapaciteit vanuit het centrum naar Zuid.

Op welke situatie er ook wordt ingezet, uiteindelijk moet de gewenste supermarktstructuur in Voorthuizen gerealiseerd en geborgd worden. Dat geldt zowel ruimtelijk-economisch als planologisch waar supermarkten zich mogelijk kunnen vestigen. Wat betreft supermarkten is dat een versterkt supermarktaanbod in het centrum, met speciale aandacht voor de versterking van haar westelijke en/of oostelijke halter en herinvulling van de leegstaande ex-AH-locatie. De supermarkt in Zuid is in m2 wvo en timing afgestemd op de gewenste dynamiek in het centrum. Zo houdt de gemeente aandacht voor de Evenwichtige Toedeling van Functies Aan Locaties (ETFAL) en voor de Ladder voor duurzame verstedelijking. SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 26 27 SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 Bijlage: algemene analyses 3 3.1 | MARKTTRENDS LANDELIJK Retail: fysieke omzet per inwoner (absoluut) | Retail: m2 wvo naar sector (2015=100) 3500 | 140 3000 | 120 2500 | 100 2000 | 80 1500 | 60 1000 | 40 500 | 20 0 | 0 Dagelijks | Recreatief | Doelgericht | Online | Dagelijks | Recreatief | Doelgericht | Leegstand 2015 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2015 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 • | De online omzet (webwinkels excl. multi | -channel) is sterk gegroeid.

Na | • | Het metrage aan Mode & luxe en Vrije tijd daalt, in de periode 2020 | - de versnelde pandemie-groei (2020-2021) volgde een correctie in 2022 | 2026 vergelijkbaar met 2015-2020. en groei in 2023 en 2024. De online omzet omvat met name niet | - | • | In de Doelgericht retail stijgt de omzet per hoofd heel geleidelijk. Het dagelijks producten, met name recreatieve producten. Online is het | metrage In/Om Huis groeit al bijna 10 jaar niet meer en daalt nu licht. assortiment veel groter dan in fysieke winkels, en het gemak voor de | • | In Dagelijkse retail groeit de omzet per hoofd, behalve in 2024 door de consument speelt een grote rol: online bestellen en doorgaans de | tabaksban. Inmiddels is de omzet bijna net zo groot als de drie andere volgende dag in huis. | sectoren samen. Het dagelijks aanbod groeit door maar bleef in 2025 • | In de Recreatieve retail (Mode-Luxe, Vrije Tijd) is de omzet sinds 2015 | stabiel. weinig gegroeid: 2022 bleken uitgestelde aankopen van 2020 | -2021, met • | Leegstand wisselt. Die is sinds 2020 gaan dalen maar stijgt weer vanaf een kleine groei in 2023 en 2024. | 2023. Veel m2 zijn uit de retailmarkt genomen en getransformeerd SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | naar horeca, wonen e.d.

| 28 3.2 | SUPERMARKTEN BINNEN DAGELIJKSE SECTOR Groeimarkt, dankzij en ondanks inflatie, maar ook overnames | Omzet in € mln Supermarkten • De omzet in het fysieke kanaal groeide van € 32 miljard in 2012 naar € | 45000 45 miljard in 2023 en 2024 (bron Retailinsiders). In 2024 groeide die omzet niet meer (bron CBS, NielsenIQ, Circana). Tabaksban en stijgende | 35000 prijzen waren mede de oorzaak voor de achterblijvende volumegroei. | 25000 • Ondanks het omzetaandeel via multi-channel (7-8% landelijk, excl. pure | 15000 webwinkels) wordt de meeste omzet besteed in fysieke winkels. | 5000 • De niet-consumenten omzet wisselt over de jaren met een piek in 2022. Bezorging bij bedrijven is een groeimarkt voor supermarkten. | -5000 | 2012 | 2014 | 2016 | 2018 | 2020 | 2022 | 2023 | 2024 • Het winkelvoeroppervlak blijft groeien. Bestaande supermarkten | Online via multichannel | in fysieke winkel worden geleidelijk groter. Kleinere supermarkten in dorpen en buurten | Niet-consumenten omzet | Lineair (Online via multichannel ) verbreden hun serviceniveau met complementaire diensten (pakket | Lineair (in fysieke winkel ) stomerij, bankzaken e.d.) maar staan door de tabaksban onder druk. • Er komen geleidelijk supermarkten bij, ook door to-go-concepten (locaties met veel passanten) en gespecialiseerde supermarkten.

| M2 wvo*1000 en verkooppunten Supermarkten Consolidatie | 7.000 In het supermarktlandschap vindt een geleidelijke en gestage | 6.000 consolidatie plaats, mede door de grote (prijs)concurrentie en kleinere | 5.000 marges. Regionale ketens als Deen, COOP en Jan Linders zijn | 4.000 overgenomen door Albert Heijn, Jumbo en PLUS, en Boni door | 3.000 Nettorama. Panden worden doorverkocht als ze niet in de | 2.000 vastgoedportefeuille passen of als de ACM geen toestemming geeft. | 1.000 Overnames hebben te maken met investeringen in technologie, | 0 2012 | 2014 | 2016 | 2018 | 2020 | 2022 | 2024 | 2025 marketing, transport en distributiecentra. Die zijn noodzakelijk bij een multichannel-strategie en in de supermarkten zelf, met zelfscanning, | Winkelvloeroppervlakte (*1000) digitale schapkaartjes, inzet van QR-codes en Artificial Intelligence (AI). | Verkooppunten Lineair (Winkelvloeroppervlakte (*1000)) SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 | Lineair (Verkooppunten) | 29 30 In deze paragraaf staan de (landelijke) trends en ontwikkelingen binnen de dagelijkse sector en meer specifiek de supermarktbranche centraal. Detailhandel is een dynamische sector, die sterk wordt beïnvloed door maatschappelijke, culturele en economische ontwikkelingen. Het is van belang voor de situatie in Barneveld om een goed overzicht te krijgen van deze ontwikkelingen.

Toenemende oriëntatie op supermarkt Het marktaandeel van supermarkten in het food-assortiment is toegenomen. Landelijk ligt de oriëntatie over geheel 2020 op 88%, wat betekent dat van elke euro 88 cent in de supermarkt terechtkomt en 12 cent bij speciaalzaken. Opkomst gespecialiseerde supermarkten De laatste jaren zien we een duidelijke trend met de opkomst van biologische en niet-westerse supermarkten die zich professionaliseren en waar ook schaalvergroting optreedt. Er zijn zelfs supermarkten voor restpartijen, diepvriessupermarkten en andere gespecialiseerde vormen maar die ontwikkelen zich niet zo gestaag (Oost-/Zuid-Europese / Aziatische supermarkt). Combinatiebezoek van supermarkten Consumenten bezoeken meer formules dan vroeger. Zij hebben doorgaans een vaste servicesupermarkt als eerste aankoopplaats, maar bezoeken daarnaast (met een lagere frequentie) afwisselend andere supermarkten. Lidl was als discounter met name een secundaire supermarkt maar dat verschuift langzamerhand naar primair. Door de hoge inflatie bezoeken klanten vaker de goedkopere supermarkten en kopen steeds meer prijsaanbiedingen (bron: Circana). SUPERMARKTTRENDS EN ONTWIKKELINGEN SUPERMARKTNOTA VOORTHUIZEN 2026 Wettelijke regelgeving | zien hun relatieve omzetaandeel teruglopen. Naar de toekomst zijn er Supermarkten moeten rekening houden met wettelijke regelgeving.

| onzekerheden hoe de omzetten zich ontwikkelen. De oplopende prijzen Naast de veranderingen rondom statiegeld (plastic flesjes, blikjes) geldt | en inflatie lijken tot rust gekeerd. De consument moet ergens op dat voor tabaksverkoop dat vanaf juli 2024 niet meer is toegestaan. Dit | bezuinigen maar van dalende omzetten in de dagelijkse sector zal niet heeft tijdelijke effecten gehad op de omzetgroei in dat jaar. Mogelijk dat | snel sprake zijn. het voor (kleinere) dorps- en buurtsupermarkten een grotere impact | Supermarktomzet, aanbod en omzet per m2 wvo (landelijk, 2010 = 100) heeft. 160 Supermarkten worden steeds groter | 150 Het gemiddelde winkelvloeroppervlak van een supermarkt is sinds 2005 | 140 toegenomen van 768 vierkante meter naar 1.000 vierkante meter. Een | 130 grotere supermarkt kan beter voorzien in de consumentenbehoeften die | 120 de complete boodschappen wil kunnen doen. 110 Omzet en bezoekfrequentie nemen verder toe, 2024 tijdelijk niet | 100 De bestedingen in de dagelijkse sector namen jaarlijks (nominaal) toe met | 90 1 tot 3%, behalve dan in 2024. 2025 laat al weer een groei zien (bron: CBS, | 80 Nielsen IQ) zodat er vanuit gegaan wordt dat de omzet in de dagelijkse sector de komende jaren blijft stijgen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://barneveld.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/cf69c1da-dfc0-4cd1-86bd-41d32be46d93?agendaItemId=3e8f8ead-7215-484a-99f1-0e39300f062b