Rapport - Buitenspelen in Barneveld
Tekst van het document
Het pad loopt om en door de verschillende speelelementen op de speelplek, waardoor kinderen met een mobiliteitshulpmiddel of visuele beperking alle elementen van de speelplek kunnen bereiken. Ook is er met het gebruik van kunstgras voor gezorgd dat kinderen met een mobiliteitshulpmiddel zo veel mogelijk van het speelterrein kunnen bereiken en gebruiken. Het ‘pannaveldje’ is daarnaast niet geheel omheind, waardoor je er met bijvoorbeeld een rolstoel ook op kunt komen.
Naast de elementen op afbeelding 2 zijn op de speelplek een tweede klimtoestel (met een waterpomp) en een basketbalveld te vinden. Het was de bedoeling dat de baskets verstelbaar zouden zijn, zodat ze aanpasbaar zouden zijn op de behoefte van de gebruiker. Maar verstelbare baskets voor in de buitenruimte bleken nog niet te bestaan, dus de baskets hebben toch een vaste hoogte. Afbeelding 2: Gedeelte van speelplek aan de Churchillstraat in Barneveld Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Speelplek 3: Jan Seppeplein, Barneveld De speelplek aan het Jan Seppeplein is speciaal voor een buurtbewoner aangepast. De zoon van de bewoner die de aanvraag deed, heeft een verstandelijke beperking. Zij wilde graag een speeltoestel waar haar beide zoons, met en zonder beperking, samen op konden spelen. Hiertoe plaatste de gemeente een brede glijbaan waar de twee zoons naast elkaar van af kunnen glijden (afbeelding 3). De glijbaan heeft geen trap, maar een kleine helling als opgang. Andere elementen op de speelplek zijn een wip en een klimrek. De speelplek is geheel verhard of voorzien van kunstgras, waardoor deze navigeerbaar is met een mobiliteitshulpmiddel.
Afbeelding 3: De brede glijbaan aan het Jan Seppeplein in Barneveld Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Speelplek 4: Meester Troelstralaan, Barneveld Deze speelplek aan de Meester Troelstralaan is ontworpen met leerlingen van de naastgelegen middelbare school (afbeelding 4). De speelplek is dan ook gericht op jongeren van 12 jaar en ouder. Verder biedt de speelplek de mogelijkheid voor sporters die bijvoorbeeld een rondje hebben hardgelopen in het bos om vervolgens te bootcampen. Aan toegankelijkheid is op verschillende manieren gewerkt : Er loopt een vlak pad door de speelplek, waardoor jeugd en volwassenen met een mobiliteitshulpmiddel of een visuele beperking zich over de speelplek kunnen bewegen. Er is gebruik gemaakt van kunstgras, omdat dit makkelijker begaanbaar is voor mensen in een rolstoel dan natuurgras of zand. Twee van de speeltoestellen zijn ook geschikt voor kinderen met een beperking: de nestschommel (niet zichtbaar op de afbeelding) en een draaiend toestel waar kinderen in kunnen zitten of liggen. Voor mensen in een rolstoel die willen sporten, is er een stang wat lager bevestigd in het calisthenicsrek. Een drempel bij de entree van de speelplek maakt het wel potentieel lastig om met een rolstoel of ander mobiliteitshulpmiddel het pad door de speelplek op te rijden (afbeelding 5). Idealiter zou er geen hoogteverschil zijn tussen de straat en de speelplek.
Afbeelding 4: De speelplek aan de Meester Troelstralaan in Barneveld Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Afbeelding 5: Drempel tussen straatniveau en de speelplek aan de Meester Troelstralaan in Barneveld Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Speelplek 5: Wethouder te Hamlaan, Barneveld De speelplek aan de Wethouder te Hamlaan is groot en heeft een divers aanbod aan speel- en sportmogelijkheden (afbeelding 6). De speelplek kent een brede glijbaan vergelijkbaar met die aan het Jan Seppeplein (zie ook afbeelding 3). Verder is er een nestschommel waar kinderen in kunnen zitten of liggen. Deze is geschikt voor kinderen met een motorische of andere lichamelijke beperking. Twee andere elementen die geschikt zijn voor kinderen met een beperking, zijn de wip waar gebruikers op kunnen staan of zitten, en een schaak-/damtafel waar ook mensen met een rolstoel kunnen aanschuiven (afbeelding 7).
Door de speelplek loopt een pad, maar dit is onverhard en vrij smal. Hierdoor kan het lastig zijn er met een mobiliteitshulpmiddel overheen te komen. Wel is het pad, mits vrij van kuilen, geschikt voor gebruikers met een visuele beperking: het pad kan helpen navigeren. Afbeelding 6: De speelplek aan de Wethouder te Hamlaan in Barneveld Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Afbeelding 7: De denksporttafel met ruimte voor personen in een rolstoel Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Speelplek 6: Bachlaan, Voorthuizen Ook deze speelplek aan de Bachlaan is toegankelijk gemaakt voor verschillende gebruikers door een verhard pad door en rondom de speelplek aan te leggen (afbeelding 8). Verder is het onderste speelhuisje via een houten hellingbaan toegankelijk met een mobiliteitshulpmiddel. En is de schommel geschikter gemaakt voor een grotere groep kinderen door een rugleuning aan te brengen en de mogelijkheid te geven met twee personen tegelijk te schommelen ( afbeelding 9).
Een nadeel is het zand dat als ondergrond wordt gebruikt bij het klimtoestel. Grote hoeveelheden zand zijn op het pad terechtgekomen (door wind en spelende kinderen), waardoor het verharde pad mogelijk minder goed begaanbaar is geworden voor mensen met een mobiliteitshulpmiddel of geleidestok. Mogelijk kunnen zij nu minder goed rijden op het pad, slippen ze of kunnen ze nog moeilijk onderscheid maken tussen het pad en de zandondergrond van het klimtoestel. Afbeelding 8: De speelplek aan de Bachlaan in Voorthuizen Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Afbeelding 9: De schommel op de speelplek aan de Bachlaan in Voorthuizen Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Speelplek 7: Paltrokstraat, Kootwijkerbroek Deze kleine speelplek in het dorp Kootwijkerbroek is toegankelijker gemaakt door een nestschommel te plaatsen (afbeelding 10). Om de speelplek heen zijn op een verhard pad pijlen en verkeersmarkeringen aangebracht, waardoor het verharde
pad ook onderdeel is geworden van de speelplek. Hier kunnen kinderen in bijvoorbeeld een rolstoel ook gebruik van maken. Een nadeel is dat de poorten van de verschillende achtertuinen die op de speelplek uitkomen, aan het verharde pad liggen. De tuin- en schuurdeuren gaan waarschijnlijk naar binnen (de tuinkant) open, maar gezien de hoogte van de schuttingen is het wel een kwestie van uitkijken voor zowel bewoners als spelende kinderen. Afbeelding 10: De speelplek aan de Paltrokstraat in Kootwijkerbroek Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. Speelplek 8: Rondweg, Zwartebroek De speelplek aan de Rondweg in het dorp Zwartebroek is ook omsloten door een bouwblok, maar is ruimer opgezet dan die in Kootwijkerbroek ( afbeelding 11). De waterpomp en picknicktafel zijn geschikt voor gebruik door kinderen in een rolstoel, al staat de picknicktafel wat onhandig vlak naast een boom en in hoog gras, een stukje van het pad af. De overige speeltoestellen zijn niet specifiek toegankelijk gemaakt voor kinderen met een beperking. Wel loopt het slingerende pad door de speelplek langs de kabelbaan, waardoor kinderen in een rolstoel mee kunnen racen met kinderen die van de kabelbaan gebruikmaken.
Maar het pad is smal en hier en daar vrij hobbelig: op verschillende plekken bevat het pad kuilen, waardoor het in de praktijk lastig is om er met een rolstoel (of bijvoorbeeld een kinderwagen) overheen te gaan.
Afbeelding 11: De speelplek aan de Rondweg in Zwartebroek Bron: eigen materiaal, 8 november 2024. In het merendeel van de kernen is minstens één speelplek toegankelijk(er) gemaakt voor kinderen met een beperking. Het gaat hierbij vooral om het plaatsen van toestellen die geschikt zijn voor kinderen in een rolstoel of met een motorische beperking. Ook heeft de gemeente op een deel van de speelplekken paden aangebracht om de speelplekken zo voor kinderen (en volwassenen) met een mobiliteitshulpmiddel of een visuele beperking gemakkelijker navigeerbaar te maken. In combinatie met de bankjes en natuurlijke elementen op de speelplekken , geschikt voor prikkelgevoelige kinderen, lijken de bezochte speelplekken voor de meeste kinderen met een beperking geschikt. Wel is het op een deel van de acht bezochte speelplekken voor kinderen in een rolstoel of met een motorische beperking mogelijk lastig om van het ene naar het andere toestel te komen vanwege hobbels, kuilen en soms hoge drempels of stoepranden. Voor kinderen met een visuele beperking die niet gebruikmaken van een taststok kan dit ook lastig zijn.
Hoofdstuk 6 In dit hoofdstuk beschrijven we het speelruimteplan 2016-2025. Daarnaast gaan we in op de jaarlijkse evaluaties die de gemeente heeft uitgevoerd, en specifiek op de participatie van bewoners daarbij. Hiermee beantwoorden we onderzoeksvragen 10 en 11. Achtergrond Het speelruimteplan 2016-2025 van de gemeente Barneveld is opgesteld met als doel een duidelijke visie te geven op de inrichting en spreiding van speelruimte binnen de gemeente. Dit plan verving het vorige beleidsplan uit 2009 en was noodzakelijk vanwege veranderende demografische en ruimtelijke omstandigheden. De gemeente wilde met dit plan meer houvast creëren voor de uitvoering en communicatie op plekniveau, en daarbij een balans vinden tussen de behoeften van kinderen, de beschikbare ruimte en de financiële mogelijkheden. Jaarlijks voerde de gemeente een evaluatie uit om de voortgang van het beleid te monitoren. In deze evaluaties keek ze naar de uitgevoerde acties, de besteding van financiële middelen en de mate waarin de beleidsdoelen werden gerealiseerd. Uitgangspunten Het speelruimteplan 2016-2025 is gebaseerd op drie uitgangspunten: 1. het kwaliteitsuitgangspunt, gericht op het verbeteren van de speelruimte door meer gevarieerde, uitdagende en toegankelijke speelmogelijkheden te creëren; 2.
het spreidingsuitgangspunt, gericht op een eerlijke en evenwichtige verdeling van speelruimte over de verschillende wijken en dorpen, rekening houdend met kinderdichtheid en geografische beperkingen; 3. het samenwerkingsuitgangspunt, waarbij bewoners, scholen, verenigingen en andere partners werden betrokken bij de realisatie en het beheer van speelruimte. Deze uitgangspunten vormden de doelen van het beleid. De gemeente gebruikte deze als leidraad voor de inrichting van speelplekken, de herverdeling van bestaande voorzieningen en de inzet van financiële middelen. Ambitie Het is de ambitie om met dit beleid niet te kijken naar het plekniveau van een specifieke speelplaats, maar in samenhang te kijken naar de verschillende voorzieningen op speelwijkniveau. In deze analyse maakt de gemeente onderscheid tussen formele speelplekken (waar voorzieningen staan) en informele speelplekken (speelruimte zonder voorzieningen).
Acties In het speelruimteplan geeft de gemeente aan dat ze de volgende concrete acties wil uitvoeren: Het aantal formele speelplekken moet omlaag van 217 naar 159, waarbij de nadruk ligt op kwaliteit in plaats van kwantiteit. Bij ieder plan en iedere maatregel moet nagedacht worden over hoe deze ruimte aantrekkelijker kan worden gemaakt voor kinderen tot en met 18 jaar. Er worden centrale plekken gecreëerd voor sport en spel, steunplekken voor buurten met veel kinderen, en informele plekken zonder toestellen. Voor jongeren worden extra ontmoetingsplekken en sportvoorzieningen gerealiseerd, vooral in de wijk Burgt. Er wordt ingezet op natuurlijk spelen en het gebruik van speelprikkels (zoals boomstammen en waterpompen) om de speelruimte aantrekkelijker te maken. De beheerinspanningen en -budgetten (2.974.019 euro) moeten in evenwicht zijn met de beheerbehoefte. Aan het eind van de levensduur moeten er middelen zijn om het toestel te kunnen vervangen. Er moeten voldoende uren voor het beheer van de speelruimte beschikbaar zijn. Bij het vaststellen van de budgetten voor aanleg, onderhoud en vervanging van speelvoorzieningen moet gezocht worden naar de juiste verhouding tussen deze posten. In deze paragraaf beschrijven we de uitvoering van het beleid tussen 2017 en 2023. Dit doen we aan de hand van de jaarlijkse evaluaties die de gemeente heeft uitgevoerd.
Deze evaluaties zijn aan de gemeenteraad gericht en geven een beeld van de werkzaamheden van dat jaar. 2017 In 2017 heeft de gemeente de eerste fase van het speelruimteplan uitgevoerd, waarbij ze 33 bestaande speelplekken een nieuwe inrichting heeft gegeven (zoals staat beschreven in Projectevaluatie jaarfase 2018), hoewel de gemeente in 2017 spreekt van veertig speelplekken. Mogelijk zijn uiteindelijk zeven speelplekken in 2017 niet aangepakt, waardoor het totaal uitkwam op 33. 2017 stond in het teken van intensieve bewonersparticipatie, waarbij de gemeente bewoners uitnodigde om zelf ontwerpen voor speelplekken te maken. De gemeente werkte samen met vier contractanten om de plannen te realiseren. De Speeltuinbende, een groep die speelruimte toetst op toegankelijkheid, werd ingeschakeld om inclusief spelen te bevorderen. Het jaar werd afgesloten met de realisatie van bijna veertig speelplekken, waarbij de gemeente bewoners betrok via nieuwsbrieven, sociale media en persoonlijke berichten (zoals staat beschreven in Stand van zaken speelruimte, 2017).
2018 In 2018 heeft de gemeente 17 speelplekken gerenoveerd (zoals staat beschreven in Projectevaluatie jaarfase 2018). Daarbij bouwde ze voort op de leerpunten uit 2017, zoals het verbeteren van de communicatie en het faseren van het project. De gemeente organiseerde een speelplekkentour om kinderen en jongeren actiever te betrekken bij het ontwerpproces. Ook zijn 29 renovaties die gepland stonden voor 2017 maar niet konden worden uitgevoerd, alsnog in 2018 uitgevoerd. Het resultaat is dat er in totaal 47 speelplekken zijn gerenoveerd in een jaar tijd. De gemeente stimuleerde inclusief spelen verder, hoewel het betrekken van ouders van kinderen met een beperking een uitdaging bleef. Jongerenparticipatie stimuleerde ze ook, met name via samenwerking met scholen en jongerenwerkers. 2019 In 2019 heeft de gemeente dertig speelplekken gerenoveerd. Het jaar stond in het teken van bewonersparticipatie, waarbij ze bewoners via speelplekkentours en schetsavonden betrok bij het ontwerpproces. Ook zette ze het ‘Right to Challenge’ in, waarbij Plaatselijk Belang Zwartebroek/Terschuur zelf de renovatie van speelplekken uitvoerde. Dat resulteerde in meer speelwaarde tegen lagere kosten. De gemeente bevorderde inclusief spelen verder, met name op centrale speelplekken in Voorthuizen.
Het jaar werd afgesloten met positieve reacties van bewoners, hoewel het aantal deelnemers aan de inspraak lager was dan in voorgaande jaren. 2020 In 2020 heeft de gemeente vier speelplekken vernieuwd, waaronder een grote centrale speelplek met uitdagende toestellen, zoals een klim- en glijtoestel en een kabelbaan. Daarnaast maakte ze een herinrichtingsplan voor twaalf speelplekken. Door de coronapandemie werd de communicatie met bewoners beperkt tot digitale middelen, zoals online enquêtes en e-mailberichten. De gemeente kon het budget voor jongerenplekken niet volledig besteden vanwege gebrek aan geschikte locaties. Het jaar werd afgesloten met een evaluatie, waarin de gemeente benadrukte dat speelruimte al in het stedenbouwkundig plan moet worden opgenomen. 2021 In 2021 heeft de gemeente vijftien speelplekken aangepakt. Ze werkte aan inclusieve speelmogelijkheden, zoals rolstoeltoegankelijke speeltoestellen en samenspeelplekken. Vanwege de coronapandemie organiseerde ze digitale schetsavonden. Dat bleek minder effectief dan fysieke bijeenkomsten. Het budget voor jongerenplekken bleef grotendeels onbenut vanwege gebrek aan geschikte locaties. Het jaar werd afgesloten met een restantbudget van 180.000 euro, dat werd voorgesteld voor verdere investeringen in speelruimte.
2022 In 2022 heeft de gemeente het restantbudget van 180.000 euro besteed aan renovaties en nieuwe initiatieven. Ze voerde gesprekken met wijkplatforms en bewoners om de wensen voor speelruimte in kaart te brengen. Het jaar stond in het teken van het afronden van lopende projecten en het voorbereiden van nieuwe initiatieven voor 2023. Daarnaast heeft de politieke partij CDA Barneveld in 2022 een enquête uitgezet. 51 mensen hebben deze ingevuld. Uit de enquête bleek dat mensen het speelaanbod als voldoende beoordeelden (een 3 op een schaal van 1 tot 5). De aanbevelingen waren: Zet meer in op de jongste jeugd (1-6 jaar). Kijk kritisch naar verkeersveiligheid rondom speelplaatsen. Zorg voor voldoende voorzieningen voor oudere kinderen. 2023 In 2023 heeft de gemeente verschillende speelplekken gerenoveerd. Hoeveel speelplekken dit zijn, staat niet in de evaluatie. Ze betrok bewoners actief bij de renovatie via speelplekkentours en enquêtes. Inclusief spelen heeft de gemeente verder bevorderd.
Renovatie en vernieuwing van speelplekken Tussen 2017 en 2023 heeft de gemeente Barneveld in totaal ongeveer 100 speelplekken gerenoveerd: in 2017 33 speelplekken in Zwartebroek, Norschoten en Rootselaar-West; in 2018 zeventien speelplekken in de Koot, Oldenbarneveld, Staatsliedenwijk en Rootselaar-Oost; in 2019 dertig speelplekken in Voorthuizen, Kootwijkerbroek en Terschuur; in 2020 vier speelplekken in Kootwijkerbroek; in 2021 vijftien speelplekken in de Vaarst, de Glind, Stroe en Garderen; in 2023 vijf speelplekken, waaronder de Klompenmakerslaan in Voorthuizen, de Haverakker en Vogelwikke in Barneveld, en de Steenkamp in Voorthuizen. Inclusief spelen Een belangrijk onderdeel van het speelruimteplan is het creëren van inclusieve speelmogelijkheden voor kinderen met een beperking (zie hoofdstuk 5). In de meeste jaarlijkse evaluaties besteedt de gemeente aandacht aan inclusief sporten. Zo is een enquête uitgezet om ouders van kinderen met een beperking te bevragen over de toegankelijkheid van speelplekken. Naar aanleiding hiervan heeft de gemeente een aantal specifieke ingrepen in bovenwijkse speelplekken gedaan, zoals het aanbrengen van een hellingbaan en een verdiepte bak. In de Vaarst heeft de gemeente drie centrale speelplekken vernieuwd met samenspeelmogelijkheden, zoals een brede taludglijbaan en een zand- en waterspeelplek.
Ook heeft de gemeente meerdere inclusieve speelplekken gerealiseerd, zoals aan de Klompenmakerslaan in Voorthuizen en de Vogelwikke in Barneveld. Daar heeft de
gemeente de speelplekken rolstoeltoegankelijk gemaakt en speelmogelijkheden voor prikkelgevoelige kinderen toegevoegd. Participatie en communicatie Bewonersparticipatie heeft een centrale rol gespeeld in het speelruimteplan (zie ook paragraaf 6.5). De gemeente heeft speelplekkentours georganiseerd, enquêtes afgenomen en schetsavonden gehouden om bewoners, vooral kinderen en jongeren, te betrekken bij het ontwerpproces. In 2023 heeft ze bewoners actief betrokken bij de renovatie van speelplekken . Zoals de Vogelwikke en Klompenmakerslaan, waar bewoners input hebben gegeven via enquêtes en moodboards. Omdat digitale schetsavonden minder effectief bleken dan fysieke bijeenkomsten, streeft de gemeente naar meer fysieke participatie in de toekomst. Jongerenparticipatie en sportplekken De gemeente heeft inspanningen geleverd om jongeren te betrekken bij het ontwerp van speelplekken, zoals in de Burgt en Veller. In 2023 heeft ze een kunstgrasveld aangelegd in Veller, en er zijn plannen voor een nieuwe inclusieve sportplek bij het Bronveld in Barneveld. Deze initiatieven zijn bedoeld om jongeren meer ruimte te bieden voor sport en ontmoeting. Beleid is goed uitgewerkt en begrippen zijn afgebakend Het speelruimteplan 2015-2026 biedt een duidelijke en gedetailleerde beschrijving van de visie en de uitgangspunten voor het speelruimteplan in de gemeente Barneveld.
De belangrijkste begrippen, zoals ‘speelruimte’, ‘speelplekken’ en ‘speelkwaliteit’, zijn helder gedefinieerd en goed afgebakend. Hierdoor ontstaat geen verwarring over de termen die de gemeente in het beleid gebruikt. En het maakt de uitvoering en opvolging van het beleid transparant. Maar de uitgangspunten zijn niet meetbaar gemaakt, waardoor het onduidelijk is wanneer deze voldoende behaald zijn. In het speelruimteplan staan verschillende concrete acties, maar deze zijn niet gekoppeld aan de uitgangspunten en ook niet op een overzichtelijke wijze in het beleid weergegeven. Relevante partijen zijn structureel betrokken In het speelruimteplan komt duidelijk naar voren dat de gemeente participatie belangrijk vindt. Uit de jaarlijkse evaluaties blijkt dat ze bewoners, ouders, kinderen, maatschappelijke organisaties en lokale bedrijven regelmatig heeft betrokken bij het formuleren, uitvoeren en monitoren van het speelruimteplan. Dit deed ze via diverse consultaties, bijeenkomsten en participatieprocessen.
Doelstellingen zijn niet goed meetbaar Hoewel het speelruimteplan duidelijke uitgangspunten presenteert voor de uitbreiding en verbetering van speelruimtes, ontbreekt het aan meetbare criteria over hoe de gemeente deze gaat realiseren. De uitgangspunten lijken de belangrijkste doelen van het beleid, maar zijn geformuleerd in algemene termen, en niet uitgewerkt met specifieke, kwantificeerbare indicatoren of tijdslijnen om succes te kunnen meten . Dit maakt het moeilijk om te beoordelen of de doelen van het beleid zijn gehaald. Zo geeft de gemeente in het plan aan dat de spreiding van het aantal speelplekken niet overal even goed is, maar niet hoe ze dit gaat verbeteren, voor hoeveel plekken dit gevolgen heeft en welke plekken dit zijn. In de evaluaties gaat de gemeente hier ook niet op in, waardoor het onduidelijk is of ze de doelstellingen heeft gehaald. Evaluaties sluiten niet aan bij de uitgangspunten van het speelruimteplan De uitgevoerde evaluaties lijken niet altijd in lijn te zijn met de oorspronkelijke uitgangspunten van het speelruimteplan. In sommige gevallen voert de gemeente evaluaties uit op basis van andere criteria of richtlijnen, die niet direct verband houden met de doelstellingen van het beleid. Dit kan leiden tot een vertekend beeld van de effectiviteit van het beleid, omdat de evaluaties niet gericht zijn op de kernpunten uit het speelruimteplan zelf.
Het is daarom ook onduidelijk in hoeverre de drie uitgangspunten leidend zijn geweest bij de uitvoering van het beleid. Voor toekomstig beleid kan het ontwikkelen van een evaluatieaanpak die specifiek kijkt naar de gestelde doelen van het plan, helpen om het beleid bij te sturen en te verbeteren op basis van real-time-feedback. In deze paragraaf gaan we in op de ervaringen van inwoners van Barneveld die aan de participatietrajecten van de gemeente deelnamen, en de lessen die de gemeente daaruit heeft getrokken. We bespreken punten van aandacht (gemarkeerd met een -) en punten waarover bewoners en de gemeente tevreden waren (gemarkeerd met een +). Achtergrond In de periode 2017 tot en met 2023 is de gemeente in samenwerking met kinderen, jongeren en direct omwonenden aan de slag gegaan om speelplekken opnieuw in te richten. Het ging steeds om enkele kernen of wijken tegelijk per jaar. Het idee was dat de gemeente zo de communicatie en de uitvoering kon bundelen. De gemeente heeft steeds na afloop van elk uitvoeringsjaar haar aanpak geëvalueerd. In de eerste jaarfase van de uitvoering van het beleid (2017) heeft de gemeente bewoners de gelegenheid gegeven zelf speelplekken te ontwerpen. Daarvoor heeft
ze alle inwoners van de kernen die dat jaar aan de beurt waren uitgenodigd. Op de eerste bijeenkomst heeft ze bewoners geïnformeerd over de visie en de aanpak voor hun wijk en konden bewoners kiezen tussen een intensief (alle bijeenkomsten) of een extensief participatietraject (alleen eerste en laatste bijeenkomst) (Gemeente Barneveld, 2017). In de daaropvolgende jaren verliep het traject op vergelijkbare wijze, maar voerde de gemeente naar aanleiding van feedback van de deelnemers enkele wijzigingen door om het traject te verbeteren. Deelname + Betrokken worden bij ontwerp en proces In enquêtes die de gemeente de afgelopen jaren heeft afgenomen onder deelnemers aan de participatietrajecten, blijkt dat de deelnemers overwegend tevreden zijn. Ze waarderen het dat ze betrokken worden via nieuwsberichten en via bijeenkomsten, waar ze een actieve rol mogen vervullen. Ook zijn de deelnemers overwegend positief over de informatie die ze hebben ontvangen. De gemeente heeft in de afgelopen jaren steeds geëvalueerd en geleerd, en zoveel mogelijk de geïdentificeerde verbeterpunten toegepast. Zo waren de deelnemers in 2018 al positiever dan in 2017, onder meer door enkele aanpassingen in het traject.
Het bleek bijvoorbeeld effectiever en voor de deelnemers prettiger om concrete opties voor te leggen voor de te vernieuwen speelplekken dan om de deelnemers helemaal zelf een ontwerp te laten verzinnen (Gemeente Barneveld, 2018b). - Wisselende deelname door bewoners Hoewel de gemeente een participatietraject had opgezet met verschillende fases en opties, bleek in de praktijk dat bewoners deelnamen wanneer ze wilden en konden (en dus niet altijd conform waar ze zich voor hadden aangemeld). Het bouwteam en de intensief betrokken bewoners hadden hier soms moeite mee: het proces liep vertraging op doordat gemiste tussenstappen moesten worden herhaald en soms opnieuw ter discussie werden gesteld (Gemeente Barneveld, 2018b). Dit vroeg en vraagt om flexibiliteit vanuit de gemeente en het bouwteam. - (Ouders van) kinderen met een beperking betrekken De gemeente geeft aan moeite te hebben met het betrekken en bereiken van (ouders van) kinderen met een beperking, ondanks pogingen daartoe (Gemeente Barneveld, 2019; Gemeente Barneveld, 2018b). Daarnaast blijkt uit de ingevulde enquêtes dat een groot deel van de deelnemers niet wist dat het de bedoeling was dat (ouders van) kinderen met een beperking deelnamen aan het participatietraject (Gemeente Barneveld, 2018a).
Uiteindelijk lijken er dan ook geen (ouders van) kinderen met een beperking deelgenomen te hebben aan de participatietrajecten. Of de inclusieve speelplekken goed aansluiten op de behoeften van kinderen met een beperking , was en is daardoor vooralsnog niet vast te stellen. + Kinderen en jongeren betrekken Lang niet alle kinderen en jongeren in de gemeente dachten mee over de te vernieuwen speelplekken. Het betrekken van de jonge doelgroep bleek lastig. Maar wat goed werkte, was de speelplekkentour die de gemeente in 2018 voor het eerst deed. De gemeente ging langs bij verschillende speelplekken, zodat kinderen, jongeren en bewoners laagdrempelig konden delen hoe de vernieuwde speelplek eruit moest komen te zien. De gemeente kreeg hier veel positieve reacties op. Een bezoek aan speelplekken in de middag bleek de meeste reacties van kinderen op te leveren. Daarom is de gemeente de speelplekkentour na 2018 in de middag gaan organiseren (Gemeente Barneveld, 2018b). Proces - Vertraging door (onvoorziene) tegenvallers Aanbesteding In 2017 was er vertraging door vragen over de aanbesteding. Hier had de gemeente vooraf geen rekening mee gehouden. Het bouwteam werd pas halverwege de participatie geformeerd.
Dat probleem deed zich na 2017 niet meer voor : de aanbesteding ging over alle jaarfasen, dus na 2017 hoefde de gemeente voor het buitenspeeltraject geen aanbestedingen meer uit te zetten en te beoordelen (Gemeente Barneveld, 2017). Bezwaar Een andere onvoorziene tegenvaller was dat bewoners bij sommige speelplekken nog bezwaar maakten tegen de plannen tijdens de aanlegfase. Hierdoor moest de gemeente de aanleg tijdelijk staken. Deze bewoners bleken onvoldoende geïnformeerd over de plannen. Het uitstel van de aanleg of de aanpassing van plannen leidde vervolgens in een paar gevallen weer tot frustratie van inwoners die juist wel vanaf het begin betrokken waren bij de herinrichting. Na 2017 heeft de gemeente daarom besloten de communicatiestrategie aan te passen en na elke fase het resultaat te communiceren (Gemeente Barneveld, 2018b). Dan weten alle betrokkenen welke beslissingen er genomen zijn. Daarnaast geeft de gemeente voortaan duidelijker aan wanneer en hoe bewoners kunnen participeren. Coronapandemie Een impactvolle tegenvaller bleek de coronapandemie. Vanwege de overheidsmaatregelen moesten participatietrajecten uitgesteld of geschrapt worden of online plaatsvinden. Dit laatste bleek lastig. De gemeente ervaarde dat deelnemers online minder actief deelnamen dan tijdens een fysieke bijeenkomst.
Een deel van de deelnemers liet ook weten fysieke bijeenkomsten te verkiezen boven een online variant (Gemeente Barneveld, 2021). – Verwachtingsmanagement Uit de feedback van bewoners in verschillende enquêtes blijkt dat de verwachtingen van bewoners niet altijd matchen met de uiteindelijke realiteit. Een aantal bewoners geeft aan zich niet gehoord te voelen en pas achteraf te horen te krijgen dat er voor bepaalde plannen geen budget is (Gemeente Barneveld, 2018a; Gemeente Barneveld, 2018b). Een leerpunt voor de communicatie vanuit de gemeente is dan ook om duidelijk aan te geven wat er wel en niet mogelijk is. En op welke manier bewoners mogen participeren conform de participatieladder van Wilcox: gaat het om bewoners informeren (laagste trede van de ladder), consulteren, laten meebeslissen of onderdeel laten zijn van de uitvoering, of als gemeente een bewonersinit iatief ondersteunen (top van de ladder) (Wilcox, 1994, p. 46)? + Speelplekken én groen: een gecombineerde aanpak In 2021 is de gemeente de renovatie van speelplekken en omliggend groen gaan combineren. Zo is er maar één ontwerp en één participatietraject nodig. Ook bewoners zagen voordelen: de hele locatie wordt in één keer aangepakt en opgeknapt. Hoewel dit integrale werken nog met uitdagingen gepaard ging, heeft de gemeente sindsdien een integrale meerjarenprojectplanning.
Dat maakt samenwerken tussen verschillende disciplines binnen het fysieke domein makkelijker (Gemeente Barneveld, 2021). Draagvlak + Draagvlak en aandacht voor inclusieve speelplekken Uit enquêtes die de gemeente heeft afgenomen onder deelnemers , blijkt dat de meeste deelnemers het belangrijk vinden dat er inclusieve speelplekken komen. Een klein aantal deelnemers stelt als voorwaarde dat de gemeente hier extra geld voor beschikbaar stelt, zodat de extra kosten voor zulke speelplekken niet ten kos te gaan van het budget voor overige speelplekken. Volgens de gemeente zijn de aanvullende kosten beperkt. Een klein deel van de bewoners ziet de noodzaak van inclusieve speelplekken niet. Volgens deze bewoners zou het om zo’n klein aantal kinderen met een beperking gaan dat inclusieve speelplekken overbodig zijn. Maar, aldus de gemeente: 'inclusief spelen [biedt] niet alleen extra speelmogelijkheden voor kinderen met een beperking, ook voor kinderen zonder beperking wordt de speelplek leuker' (Gemeente Barneveld, 2019). De gemeente is, zoals besproken in hoofdstuk 5, dan ook actief aan de slag gegaan met het toegankelijk maken van speelplekken. - Draagvlak voor jongerenplekken Sport- en ontmoetingsplekken kunnen beter al tijdens het stedenbouwkundig ontwerp voor een nieuwe wijk of buurt worden ingetekend. Het is moeilijk om deze nog in een bestaande wijk te realiseren.
Er is veel ruimte nodig en omwonenden willen vaak liever niet naast een sport- en ontmoetingsplek voor jongeren wonen. Hierdoor is het soms niet mogelijk gebleken, bijvoorbeeld in Kootwijkerbroek-West, om de voorgenomen jongerenplek(ken) te realiseren (Gemeente Barneveld, 2020). Hoofdstuk 7 In dit hoofdstuk zetten we onze bevindingen uiteen en geven we antwoord op de onderzoeksvragen. Vervolgens doen we een aantal aanbevelingen voor de gemeente Barneveld. Het speelruimtebeleidsplan van de gemeente Barneveld is opgesteld in 2016 en loopt tot en met 2025. De gemeente heeft het Mulier Instituut gevraagd een brede evaluatie van het speelruimtebeleid uit te voeren. We stelden hiertoe elf onderzoeksvragen op en beantwoordden deze via: een spreidingsanalyse en analyse van buitenspeelgedrag; een vragenlijstonderzoek; een locatiebezoek aan een aantal inclusieve speelplekken; een beleidsanalyse. In deze paragraaf beantwoorden we de elf onderzoeksvragen. Hoeveel dagen per week spelen kinderen, jeugdigen en jongeren buiten in de gemeente Barneveld volgens de cijfers van de GGD? Op basis van de GGD-cijfers is Barneveld van de slechtst scorende gemeente de best scorende gemeente geworden wanneer het gaat om het aandeel kinderen dat dagelijks buitenspeelt. Barneveld blijft iets achter ten opzichte van de regio wat betreft dagelijks buitenspelen en bewegen onder 13-16-jarigen.
Hoe zijn de speelplekken verdeeld over de buurten? En is de spreiding van het aantal speelplekken verbeterd ten opzichte van 2016? De afgelopen jaren zijn er in de gemeente Barneveld nieuwe speelplekken aangelegd (20), speelplekken verwijderd (9) en speelplekken informeel geworden (41). Daarnaast zijn 81 speelplekken gerenoveerd. Netto zijn er dertig formele speelplekken verdwenen in de periode 2016-2024. In Zwartebroek nam het aantal speelplekken toe, in Barneveld, Garderen, De Glind en Voorthuizen nam het af. In Kootwijk, Kootwijkerbroek, Stroe en Terschuur bleef het aantal speelplekken gelijk. Hoewel het aantal inwoners sinds 2016 toenam, is het aantal oudere kinderen (6-11 jaar) en jeugdigen (12-18 jaar) per speelplek voor gedaald. Het aantal jonge kinderen (0-5 jaar) per speelplek nam gemiddeld toe. De meeste buurten beschikten in 2024 over voldoende speelplekken voor 6 -11- en 12-18-jarigen om aan de norm van de gemeente te voldoen. Dit is in mindere mate het geval voor de speelplekken voor 0-5-jarigen. Met name in de kern Barneveld zijn er een aantal buurten waar het aantal kinderen uit deze leeftijdscategorie per speelplek hoger is dan de norm.
Een tweede onderdeel van de norm voor speelplekken in Barneveld is de afstand waarbinnen kinderen een geschikte speelplek moeten hebben. Nagenoeg alle 12-18-jarigen en de meeste 6-11-jarigen hebben een speelplek binnen de richtafstand. Het aandeel 0-5-jarigen met een geschikte speelplek binnen de richtafstand is afgenomen sinds 2016. Hoe verhoudt de spreiding van de speelplekken zich tot die van referentiegemeenten? We vergeleken het aantal kinderen per speelplek en de scores op de Kernindicator Beweegvriendelijke Omgeving (KBO) voor de gemeente Barneveld met die van de gemeenten Renkum en Rheden. In Barneveld heeft een groot deel van de kinderen een speelplek in de buurt. Dit geldt ook voor minder dichtbevolkte buurten. In alle drie de gemeenten zijn in de buitengebieden weinig tot geen speelplekken aanwezig. De dichtbevolkte buurten van Barneveld scoren relatief hoog op het aantal kinderen per speelplek. In vijftien buurten is er één speelplek per 50 kinderen of minder. In Renkum is dat in tien buurten het geval en in Rheden in twee buurten. De gemeente Barneveld scoorde in 2024 87 punten (uit 100) op de deelindicator sport- en speelplekken, vergeleken met 76 voor Renkum en 84 voor Rheden. Dit houdt in dat 87 procent van de inwoners van Barneveld een speelplek kan bereiken binnen 400 meter.
Voor de gemeente Barneveld ligt dit percentage dus iets hoger dan voor de referentiegemeenten. Hoe veel uur per dag en waar spelen kinderen, jeugdigen en jongeren buiten in de gemeente Barneveld? Gemiddeld spelen kinderen, jeugdigen en jongeren in Barneveld twee uur per dag buiten. Jeugdigen (6-11 jaar) en jongens spelen gemiddeld de meeste uren per dag buiten. Dit is meer dan blijkt uit de cijfers van de GGD. De meeste kinderen, jeugdigen en jongeren wonen in een huis met tuin en kunnen daar spelen (88%). De eigen tuin blijkt de populairste speelplek (76%). Verder spelen relatief veel kinderen, jeugdigen en jongeren op een speelplek met toestellen (36%), op een speelveld of grasveld (31%), op straat (31%) of op een openbaar schoolplein (14%). Bewoners missen een natuurspeeltuin (36%) of kinderboerderij (23%) in hun buurt. Wat vinden bewoners van het aanbod en de kwaliteit van de speelplekken? En in hoeverre sluit het aanbod aan speelplekken aan bij de wensen van bewoners? Ongeveer de helft van de bewoners oordeelt negatief over de geschiktheid van hun buurt om er buiten te spelen (51%). Dit heeft in de ogen van de inwoners vooral te maken met de mate van uitdaging die speelplekken hun kind bieden: 72 procent laat weten dat speelplekken in de buurt onvoldoende uitdagend zijn. Onder (ouders van) oudere kinderen is dit aandeel met 92 procent het hoogst.
Over de toegankelijkheid van speelplekken voor kinderen met een beperking zijn bewoners verdeeld: slechts vier ouders lieten weten een kind met een beperking te hebben. Zij hadden allemaal andere opvattingen over de toegankelijkheid van speelplekken. Waar bevinden zich de speelplekken die toegankelijk zijn voor kinderen met een beperking? En wat kenmerkt inclusieve speelplekken in de gemeente Barneveld? We bezochten in oktober 2024 acht speelplekken waar de gemeente aanpassingen heeft gedaan om ze toegankelijker te maken (zie kaart in bijlage 4). We hebben geregistreerd welke aanpassingen dit zijn geweest en foto’s gemaakt voor in de rapportage. De toegankelijkheid en de manier waarop de speelplek toegankelijk(er) is gemaakt voor kinderen met een beperking, lopen uiteen. Grofweg viel op dat in het merendeel van de kernen minstens één speelplek toegankelijk(er) is gemaakt voor kinderen met een beperking. Het gaat hierbij vooral om het plaatsen van toestellen die geschikt zijn voor kinderen in een rolstoel of met een motorische beperking. Ook heeft de gemeente op een deel van de speelplekken paden aangebracht om de speelplekken zo voor kinderen (en volwassenen) met een mobiliteitshulpmiddel of een visuele beperking gemakkelijker navigeerbaar te maken.
In combinatie met de bankjes en natuurlijke elementen op de speelplekken, geschikt voor prikkelgevoelige kinderen, lijken de bezochte speelplekken voor de meeste kinderen met een beperking geschikt. Wel is het op een deel van de acht bezochte speelplekken voor kinderen in een rolstoel of met een motorische beperking mogelijk lastig om van het ene naar het andere toestel te komen vanwege hobbels, kuilen en soms hoge drempels of stoepranden. Hoe zit het speelruimteplan van de gemeente Barneveld in elkaar, en hoe is er uitvoering aan gegeven? Uit de beleidsanalyse volgden vier belangrijke conclusies: 1. Het beleid is goed uitgewerkt en begrippen zijn afgebakend . Het speelruimteplan 2015-2026 biedt een duidelijke en gedetailleerde beschrijving van de visie en de strategische doelen in de gemeente Barneveld. De systematische aanpak van het beleid draagt bij aan een consistent gebruik van de termen en zorgt ervoor dat het beleid op een uniforme manier wordt toegepast. 2. Relevante partijen zijn structureel betrokken. Dat de gemeente zich inspant om relevante belanghebbenden te betrekken, zorgt voor een breed draagvlak en de mogelijkheid om lokale behoeften en wensen in kaart te brengen. De structurele betrokkenheid van deze partijen draagt bij aan de kwaliteit en effectiviteit van het beleid. 3. Evaluaties sluiten niet aan bij de uitgangspunten van het speelruimteplan .
In sommige gevallen voert de gemeente evaluaties uit op basis van andere criteria of richtlijnen, die niet direct verband houden met de doelstellingen van het beleid. De evaluatie was in deze gevallen voornamelijk gericht op de uitvoering en geen reflectie op het beleid. Hoewel dit waardevol is, kan het leiden tot een vertekend beeld van de effectiviteit van het beleid, omdat de evaluaties niet gericht zijn op de kernpunten uit het speelruimteplan zelf. Het is daardoor niet geheel duidelijk in hoeverre de drie uitgangspunten leidend zijn geweest bij de uitvoering van het beleid. 4. Doelstellingen zijn niet goed meetbaar. Hoewel het speelruimteplan duidelijke uitgangspunten bevat voor de uitbreiding en verbetering van speelruimtes, ontbreekt het aan meetbare criteria over hoe de gemeente uitgangspunten gaat realiseren. Daardoor is niet vast te stellen of de doelstellingen uit het beleid zijn behaald. Hoe hebben deelnemers het participatietraject voor de verbetering van de speelplekken en de communicatie hierover ervaren? Voor meer inzicht in de ervaringen van bewoners met het participatietraject in het kader van de vernieuwing van een groot aantal speelplekken in de gemeente, hebben we een aantal evaluaties bestudeerd. Overwegend blijken betrokken bewoners positief.
Wel zijn er nog aandachtspunten, zoals het betrekken van jongeren en (ouders van) kinderen met een beperking, en verwachtingsmanagement richting bewoners over hun rol en impact. De gemeente Barneveld is al goed op weg met haar uitgebreide beleid, waarin ook expliciet aandacht is voor participatie, inclusie en integraal werken (een samenwerking tussen bijvoorbeeld de beleidsthema’s groen/klimaatadaptatie en buitenspelen). Bovendien heeft de gemeente een uitgebreide dataset met actuele gegevens over alle speelplekken in de gemeente. We zien dat de gemeente Barneveld zich, op basis van haar beleidsvisie en uitvoeringsplan, inspant om buitenspelen te faciliteren en te stimuleren . Toch zien we ook enkele aandachtspunten. Op basis van de bevindingen van dit onderzoek doen we daarom een aantal aanbevelingen. Besteed extra aandacht aan jonge kinderen en kinderen met een beperking In met name de kern Barneveld zijn er relatief veel kinderen van 0 -5 jaar ten opzichte van het aantal speelplekken (zie figuur 3.10). De druk op speelplekken in Barneveld is daarmee onder deze groep hoog, Mogelijk zijn er meer speelplekken nodig die geschikt zijn voor deze leeftijdsgroep in de kern Barneveld. In de wijken waarin het aantal kinderen per speelplek hoger is dan de norm, zijn in de meeste gevallen geen informele speelplekken aanwezig die ingericht kunnen worden als formele speelplek.
Alleen in De Wheem in Voorthuizen is dit wel mogelijk.
Verder is het advies om kinderen met een beperking en hun ouders beter te bereiken en zo te betrekken bij de inrichting van speelplekken. De huidige inclusieve speelplekken zijn veelal zonder (ouders van) kinderen met een beperking tot stand gekomen. Daardoor is niet duidelijk of de speelplekken goed aansluiten op de behoeften van deze kinderen. Zorg voor meer uitdaging voor oudere kinderen (Ouders van) met name kinderen vanaf 12 jaar geven aan speelplekken in de gemeente te weinig uitdagend te vinden. Dit weegt mee in hun oordeel over de geschiktheid van hun buurt om er buiten te spelen. Inzetten op meer speelplekken (dit kunnen ook hang- of sportplekken zijn) die ook leuk zijn voor oudere kinderen, kan helpen om deze groep meer speelplezier te laten ervaren. Mogelijk worden (ouders van) deze kinderen dan positiever over de geschiktheid van de buurt om er buiten te spelen. Het hoeft hier niet te gaan om extra speelplekken: de gemeente zou ook enkele speelplekken kunnen aanpassen. Maak doelstellingen in het beleid meetbaar De voortgang is het best vast te stellen wanneer doelstellingen meetbaar zijn: pas dan kun je een concreet uitvoeringsplan maken, monitoren en achteraf evalueren om te onderzoeken of je de doelstellingen hebt gehaald.
Door de doelstellingen SMART te formuleren worden ze naast meetbaar ook specifiek en tijdgebonden, en moet de gemeente bij het vaststellen van de doelstellingen waarborgen dat deze ook acceptabel (gedragen) en realistisch zijn . Dat wil zeggen dat de gemeente beschikt over draagvlak en de benodigde middelen om de doelen te kunnen realiseren. Evalueer op basis van de uitgangspunten en doelen van het beleid Door evaluaties te baseren op het beleid wordt duidelijk welke rol de uitgangspunten hebben gespeeld bij de uitvoering ervan en welke voortgang er is geboekt op de doelen. Hierbij is het belangrijk om elk jaar op dezelfde manier te evalueren. Zo krijg je over een langere periode goed inzicht in de voortgang en kun je zo nodig bijsturen. Bronnenlijst CBS (2024). Bevolking op 1 januari en gemiddeld; geslacht, leeftijd en regio [laatst gewijzigd 16 oktober 2024]. Gemeente Barneveld (2017). Stand van zaken speelruimte. Evaluatie uitvoering fase 1 (aug 2016 – sep 2017). Gemeente Barneveld (2018a). Evaluatie participatie speelruimte 2018. Gemeente Barneveld (2018b). Ruimte voor spelen! Projectevaluatie speelruimteplan jaarfase 2018. Gemeente Barneveld (2019). Evaluatie speelruimteplan 2019. Gemeente Barneveld (2020). Evaluatie speelruimteplan 2020. Gemeente Barneveld (2021). Evaluatie speelruimteplan 2021. Huiberts, I., Pieroelie, A., Wilderink, L., & Singh, A. S. (2025).
Buitenspelen in kaart: resultaten van een pilotstudie naar het gebruik van de BinK - vragenlijst. Mulier Instituut. Lucassen, J. M. H., Singh, A. S., Heijnen, E., & Slot-Heijs, J. J. (2020). Buitenspelen 2020: een verkenning van het beleid in Nederland en Europa. Mulier Instituut. Oost-Mulder, E. G., & Frelier, M. M. (2016). Ruimte voor spelen! Speelruimteplan 2016-2025 Gemeente Barneveld. OBB Ingenieursbureau. Ten Tije, T., Slot-Heijs, J. J., & Singh, A. S. (2023). Buitenspelen in Nederland: De ontwikkeling tussen 2015 en 2021. Mulier Instituut. Wilcox, D. (1994). Guide to Effective Participation. Delta Press. Bijlage 1 Tabel B1.1 Cijfers buitenspelen GGD-regio Gelderland-Midden, naar gemeente (in procenten) Kindermonitor | Gezondheidsmonit or Jeugd Dagelijks | Dagelijks Dagelijks buitenspelen | Buurt kindvriendelijk | bewegen | bewegen (min. 1 | (min.
1 uur) uur) (2-12 jaar) | (0-12 jaar) | (4-12 jaar) | (13-16 jaar) Gemeente | 2013 | 2021 | 2013 | 2021 | 2021 | 2023 Arnhem | 22% | 25% | 83% | 85% | 29% | 18% Barneveld | 20% | 38% | 77% | 84% | 34% | 15% Doesburg | 27% | 28% | 75% | 83% | 28% | 14% Duiven | 23% | 28% | 88% | 91% | 27% | 16% Ede | 23% | 32% | 77% | 83% | 33% | 16% Lingewaard | 26% | 29% | 80% | 87% | 30% | 18% Nijkerk | 21% | 30% | 79% | 86% | 30% | 15% Overbetuwe | 23% | 24% | 84% | 85% | 30% | 13% Renkum | 24% | 35% | 78% | 82% | 33% | 17% Rheden | 25% | 30% | 78% | 79% | 27% | 17% Rozendaal | - | - | 88% | - | - | - Scherpenzeel | - | 30% | 79% | 86% | 29% | 12% Wageningen | 21% | 31% | 83% | 85% | 32% | 14% Westervoort | 23% | 25% | 78% | 82% | 31% | 16% Zevenaar | 27% | 30% | 76% | 83% | 25% | 18% Bron: GGD Gelderland-Midden, Kindermonitor, 2013 en 2021; GGD Gelderland-Midden, Gezondheidsmonitor Jeugd 2023.
Bijlage 2 Tabel B2.1 Aantal kinderen/jeugdigen per speelplek in de eigen buurt/kern, naar leeftijdscategorie (in aantallen, ontbrekende cijfers indien er geen speelplek in de buurt is | /was) 0-5-jarigen | 6-11-jarigen | 12-18-jarigen Buurt | 2016 | 2024 | 2016 | 2024 | 2016 | 2024 Barneveld (gem.) | 25 | 26 | 36 | 32 | 137 | 74 Buitengebied | - | 45 | - | 67 | - | 77 Centrum | 23 | 52 | 15 | - | - | - De Briellared | - | - | - | - | - | - De Burgt | 25 | 24 | 44 | 28 | 168 | 89 De Koot | 33 | 51 | - | - | - | - De Lors | 61 | 68 | 38 | 56 | 97 | 217 De Vaarst | 29 | 21 | 28 | 21 | 128 | 63 De Valk | - | 41 | 69 | 38 | - | - Norschoten | 16 | 23 | 30 | 21 | 156 | 40 Oldenbarneveld | 21 | 20 | 29 | 20 | 69 | 39 Rootselaar-Oost | 19 | 19 | 26 | 17 | 87 | 33 Rootselaar-West | 17 | 15 | 35 | 23 | 123 | 62 Staatsliedenwijk | 22 | 33 | 38 | 37 | - | 70 Veller | 49 | 38 | 32 | 86 | 61 | 198 Vliegersveld | 32 | 43 | 85 | 87 | 175 | 125 Vogelbuurt | - | 32 | 48 | 39 | 104 | 93 De Glind (gem.) | 6 | 7 | 9 | 8 | 50 | 80 Buitengebied De Glind | - | - | - | - | - | - De Glind | 4 | 5 | 7 | 7 | 42 | 61 Garderen (gem.) | 30 | 25 | 32 | 29 | 81 | 55 Buitengebied Garderen | - | - | - | - | - | - Garderen | 19 | 19 | 26 | 21 | 69 | 42 Kootwijk (gem.) | 7 | 11 | 5 | 4 | - | - Buitengebied Kootwijk | 7 | - | 5 | - | - | - Kootwijk | - | 11 | - | 4 | - | - Kootwijkerbroek (gem.) | 39 | 40 | 62 |
31 | 138 | 47 Buitengebied Kootwijkerbroek | - | 53 | - | - | - | - Kootwijkerbroek | 25 | 25 | 50 | 18 | 106 | 33 Kootwijkerbroek-west | - | - | - | - | - | - Stroe (gem.) | 29 | 19 | 33 | 38 | - | 85 Buitengebied Stroe | - | - | - | - | - | - Stroe | 18 | 10 | 22 | 26 | - | 64 Terschuur (gem.) | 13 | 13 | 17 | 10 | 67 | 63 Blankenhoef | 16 | 13 | 26 | 10 | - | 21 Buitengebied Terschuur | - | - | - | - | - | - Terschuur | 11 | 13 | 12 | 9 | 31 | - Zwartebroek (gem.) | 15 | 35 | 14 | 46 | 84 | 45 Buitengebied Zwartebroek | - | - | - | - | - | - Zwartebroek | 15 | 26 | 14 | 34 | 79 | 32 Voorthuizen (gem.) | 17 | 20 | 33 | 25 | 161 | 65 Blankensgoed | 38 | 12 | 29 | 20 | 40 | 23 Buitengebied Voorthuizen | - | 44 | - | 41 | - | - Centrum Voorthuizen | - | - | - | - | - | - Componistenwijk | 11 | 17 | 15 | 14 | 34 | 31 De Kromme Akker | 13 | 9 | 12 | 17 | - | 37 De Maat | 10 | 16 | 38 | 17 | 215 | 56 De Steenkamp | 13 | 4 | 14 | 11 | - | - De Wheem | 17 | 30 | 28 | 43 | - | 111 Haarkamp | 29 | - | - | - | 68 | 35 Prinsessenwijk | 9 | 18 | - | - | - | - Roeleneng | 23 | 13 | - | 8 | - | - Zeeheldenwijk | 25 | 32 | - | 30 | - | 85 Bron: Gemeente Barneveld, speelplekken en inwoneraantallen, 2024. CBS, buurtindeling, 2024. Bewerking: Mulier Instituut.
Tabel B2.2 Aandeel kinderen met een geschikte speelplek binnen de richtafstand, naar leeftijdscategorie (in procenten, ontbrekende cijfers als er geen kinderen van de leeftijdscategorie in de buurt wonen | /woonden) 0-5-jarigen | 6-11-jarigen | 12-18-jarigen 2016 | 2024 | 2016 | 2024 | 2016 | 2024 Barneveld (gem.) | 78 | 72 | 91 | 90 | 100 | 100 Buitengebied | 0 | 1 | 0 | 7 | 100 | 100 Centrum | 13 | 31 | 10 | 95 | 100 | 100 De Briellared | 0 | 0 | 100 | 100 | 100 | 100 De Burgt | 97 | 61 | 100 | 75 | 100 | 100 De Koot | 42 | 45 | 18 | 17 | 100 | 100 De Lors | 46 | 34 | 94 | 100 | 100 | 100 De Vaarst | 76 | 89 | 99 | 100 | 100 | 100 De Valk | 0 | 37 | 25 | 40 | 100 | 100 Norschoten | 91 | 93 | 100 | 100 | 100 | 100 Oldenbarneveld | 72 | 67 | 100 | 100 | 100 | 100 Tabel B2.2 Rootselaar-Oost | 99 | 94 | 100 | 100 | 100 | 100 Rootselaar-West | 94 | 95 | 92 | 100 | 100 | 100 Staatsliedenwijk | 45 | 31 | 100 | 100 | 100 | 100 Veller | 73 | 95 | 97 | 99 | 100 | 100 Vliegersveld | 49 | 30 | 100 | 100 | 100 | 100 Vogelbuurt | 30 | 36 | 56 | 100 | 100 | 100 De Glind (gem.) | 50 | 52 | 100 | 100 | 100 | 100 Buitengebied De Glind | 75 | 80 | 100 | 100 | 100 | 100 De Glind | 38 | 44 | 100 | 100 | 100 | 100 Garderen (gem.) | 52 | 48 | 62 | 63 | 100 | 98 Buitengebied Garderen | 61 | 52 | 40 | 45 | 100 | 92 Garderen | 47 | 46 | 68 | 71 | 100 | 100 Kootwijk (gem.) | 29 | 73 | 100 | 100 | 0 |
0 Buitengebied Kootwijk | 29 | - | 100 | - | 0 | 0 Kootwijk | - | 73 | - | 100 | - | 0 Kootwijkerbroek (gem.) | 69 | 76 | 76 | 87 | 100 | 100 Buitengebied Kootwijkerbroek | 42 | 77 | 73 | 58 | 100 | 100 Kootwijkerbroek | 70 | 80 | 89 | 94 | 100 | 100 Kootwijkerbroek-west | 76 | 67 | 0 | 89 | 100 | 100 Stroe (gem.) | 71 | 70 | 75 | 80 | 100 | 100 Buitengebied Stroe | 77 | 62 | 81 | 74 | 100 | 100 Stroe | 67 | 78 | 73 | 83 | 100 | 100 Terschuur (gem.) | 75 | 65 | 96 | 96 | 100 | 100 Blankenhoef | 100 | 69 | 100 | 100 | 100 | 100 Buitengebied Terschuur | - | - | 67 | 0 | 100 | 100 Terschuur | 38 | 64 | 96 | 100 | 100 | 100 Zwartebroek (gem.) | 74 | 54 | 77 | 91 | 100 | 100 Buitengebied Zwartebroek | 0 | 25 | 0 | 83 | 100 | 100 Zwartebroek | 76 | 64 | 80 | 94 | 100 | 100 Voorthuizen (gem.) | 79 | 58 | 78 | 81 | 100 | 100 Blankensgoed | 85 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 Buitengebied Voorthuizen | 75 | 26 | 76 | 35 | 100 | 100 Centrum Voorthuizen | 17 | 7 | 52 | 47 | 100 | 100 Componistenwijk | 100 | 98 | 100 | 100 | 100 | 100 De Kromme Akker | 100 | 91 | 100 | 100 | 100 | 100 De Maat | 100 | 98 | 100 | 100 | 100 | 100 De Steenkamp | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 | 100 De Wheem | 69 | 58 | 75 | 95 | 100 | 100 Haarkamp | 55 | 15 | 43 | 79 | 100 | 100 Prinsessenwijk | 47 | 28 | 5 | 100 | 100 | 100 Tabel B2.2 Roeleneng 35 46 100 100 100 100 Zeeheldenwijk 60 38 19 93 100 100 Bron: Gemeente
Barneveld, speelplekken en inwoneraantallen, 2024. CBS, buurtindeling, 2024. Bewerking: Mulier Instituut. Bijlage 3 Tabel B3.1 Kenmerken kinderen en jongeren uit Barneveld voor/door wie de vragenlijst is ingevuld, 2024-2025 (in procenten en absolute aantallen, n=190) Kenmerk | % | n 0 t/m 5 jaar oud | 47 | 87 Leeftijdscategorie | 6 t/m 11 jaar oud | 46 | 85 12 t/m 18 jaar oud | 7 | 13 Een jongen | 55 | 104 Geslacht | Een meisje | 44 | 83 Anders/zeg ik liever niet | 2 | 3 Ja | 66 | 125 School of niet | Mijn kind gaat (nog) niet naar school | 33 | 63 Zeg ik liever niet | 1 | 2 Ja | 2 | 4 Beperking | Nee | 97 | 185 Zeg ik liever niet | 1 | 1 Is de beperking | Ja | 25 | 1 belemmerend bij het | Soms wel, soms niet | 50 | 2 buitenspelen? | Nee | 25 | 1 Matig stedelijk | 74 | 136 Stedelijkheidsgraad | Weinig stedelijk | 23 | 42 Niet stedelijk | 4 | 7 Barneveld | 55 | 105 Barneveld/Terschuur | 22 | 42 Garderen | 1 | 2 Kootwijkerbroek | 1 | 2 Wijk | Stroe/Voorthuizen | 1 | 1 Voorthuizen/Garderen | 16 | 30 Zwartebroek | 1 | 2 Onbekend | 3 | 6 Bron: Gemeente Barneveld/Mulier Instituut, Vragenlijst | buitenspelen in Barneveld, 2024-2025. Bewerking: Mulier Instituut. Bijlage 4 Figuur B4.1 Speelplekken die de gemeente Barneveld in de afgelopen jaren toegankelijk(er) heeft gemaakt voor kinderen met een beperking De speelplekken liggen in vijf van de tien kernen.
Bron: Gemeente Barneveld, dataset inclusieve speelplekken, 2024; Kadaster & CBS, Wijk- en buurtkaart 2023. Kaartvervaardiging: Mulier Instituut.
Robin Rauws r.rauws@mulierinstituut.nl Niels Meulenbroeks n.meulenbroeks@mulierinstituut.nl Waldemar Wessels w.wessels@mulierinstituut.nl Mark Noordzij m.noordzij@mulierinstituut.nl Mulier Instituut | 2025