Notulen agendapunt 3.3 raadsvergadering 10 november gemeente Barneveld.docx

Notulen van de openbare en deels digitale vergadering van de raad van de gemeente Barneveld gehouden op 10 november 2021 Aanwezig zijn de raadsleden: mevrouw M.H. Blankenburgh-in ’t Anker de heer T. den Boon de heer T.N. Bos de heer G. Bouwman de heer R. van den Broek de heer H. Brul de heer H. Buitenhuis de heer A. Flier de heer M.C. Godschalk de heer W. Hazeleger mevrouw W. Heijkoop-van Maanen de heer G.H. Kevelam de heer W.A. Knapen de heer L. de Knegt Voorzitter Griffier De collegeleden Gemeentesecretaris Verslag

de heer A.W. Korevaar de heer S.J. Lasscher de heer M. Lentink de heer F.J. van der Lubbe mevrouw A.R. van der Meer mevrouw M.H.J. Pluimers-Foeken de heer J. van Schaik de heer L.J. Scheijgrond de heer J.M. Schipper de heer J. Top de heer J.A. van den Top de heer D.G. de Vries de heer H.W. Wiesenekker mevrouw J.A.G.M. van den Wildenberg

: de heer J.J. Luteijn : de heer I. Bakker : de heer A.H. van de Burgwal, de heer P.J.T. van Daalen, mevrouw D. Dorrestijn-Taal en de heer B. Wijnne : de heer W. Wieringa : mevrouw M.J. Strijbos-Vermeulen

3.3 Ontwerp-Programmabegroting 2022 De voorzitter, burgemeester Luteijn, constateert dat de woordvoerders van de fracties aanwezig zijn in de raadszaal. Mevrouw Pluimers voert het woord namens de fractie van Lokaal Belang. Het zijn bijzondere tijden. Wie had vier jaar geleden voorspeld dat men in deze tijd in een samenleving zou leven die beheerst werd door een pandemie, waar verdeeldheid tussen gevaccineerden en niet gevaccineerden, met gevoelens van onbegrip en woede naar elkaar, zorgt voor een ongewenste tweedeling? Lokaal Belang wenst iedereen een goede gezondheid en rust toe. Is de rest dan bijzaak? Nee, het leven gaat door en daarom is de vergadering belangrijk. Er moet in de samenleving geïnvesteerd blijven worden. De fractie dankt het college en het ambtelijk apparaat voor het opstellen van de begroting, want hoe men er ook in zit, het blijft een flinke klus. En Lokaal Belang zal ermee instemmen, want de begroting is sluitend, zowel voor 2022 als meerjarig. Dat is heel belangrijk. Lokaal Belang heeft wel drie pijnpunten te bespreken: 1. De groei van investeringen in de samenleving versus het groeiplan: een solide financieel beleid betekent ook dat onvermijdelijke investeringen in de toekomst geschetst worden en de financiële consequenties ervan open voor de raad in beeld worden gebracht, ook als er verkiezingen aankomen.

Dan kan de gemeenteraad besluiten hoe er in de toekomst financieel geprioriteerd moet worden. Dan kan een toekomstige raad en toekomstig college daarmee verder. Dan is het plaatje compleet. Haar fractie meent dat dit nu niet zo is. Lokaal Belang heeft tot tweemaal toe, in 1

2019 en 2020, via moties gevraagd om met een visie op de groei van de gemeente te komen en daarop te anticiperen in de kadernota en de programmabegroting. Tevergeefs. Daarmee zijn er twee kostbare jaren om na te denken over de toekomst van de gemeente verloren. Gelukkig is wethouder Wijnne direct na zijn aantreden aan het werk gegaan. De groei naar 85.000 inwoners of zelfs meer zal enorme veranderingen met zich meebrengen. De raad heeft niet zo lang geleden een hoofdlijnennotitie aangenomen waarin de contouren van de groei zijn vastgelegd. Maar daar is veel te weinig van terug te zien als het gaat om concrete investeringen in de samenleving. De verbouwingskosten van de groei worden aan de nieuwe eigenaar overgelaten, zo lijkt het. Moet er geld gereserveerd gaan worden voor de uitkoop van de Rijnvallei, het bouwen van nieuwe scholen, de ontwikkeling van bedrijventerreinen? De fractie mist een vergezicht naar een horizon die steeds dichterbij komt. Wat wel te zien is, is het groeiplan. Wederom is er een flinke investering van €1 miljoen in de eigen organisatie om te anticiperen op die groei. Maar visie op de concrete investering in de samenleving is er veel minder, heel weinig. Dat is een gemiste kans. Want een goed beleid beperkt zich niet tot het heden, maar strekt zich uit tot de toekomst.

Een voorbeeld is biodiversiteit: het college presenteert een belangrijk plan, maar alleen voor 2022. Het meerjarenperspectief ontbreekt ook hier. Vandaag, Boomfeestdag, heeft Lokaal Belang in ieder geval een concrete bijdrage geleverd door het planten van een prachtige wilg aan de Schothorststraat in Barneveld. 2. Wat de infrastructuur betreft: allen hebben het ontluisterende rapportcijfer voor de wegen in de gemeente gezien, een 4,3. Ongelooflijk, de gemeente is slechter af dan in 2016. Bij de bespreking van de kadernota is destijds een amendement aangenomen dat het kwaliteitsniveau van alle wegen op ‘basis’ moest brengen en houden. Daar zijn miljoenen euro’s voor uitgetrokken. In de Programmabegroting 2021 was het doel nog het realiseren van een inhaalslag. Wordt de noodzaak van de kwaliteit ineens niet meer gezien? Vorig jaar werd gesproken over die noodzaak en het voorkomen van verslechtering. Met lichte verbijstering lazen de fractieleden in de krant dat het college denkt aan een bijstelling van het ambitieniveau naar beneden. In de voorliggende begroting is hiervan nog geen sprake, maar het wordt dus al in de week gelegd.

Is het niet vreemd dat het college enerzijds open staat voor het realiseren van een railterminal waarbij er maar liefst vijfhonderd extra vrachtwagenbewegingen over het wegennet van de gemeente gaan, terwijl het anderzijds bewust oppert om datzelfde wegennet een lagere kwaliteitsstatus toe te dichten om de kosten te drukken? Het investeren in een goed wegennet moet een volgend college dan opknappen. De rapportage ligt er nog maar kort, op zijn vroegst kan hij in december besproken worden. Dat is na de begroting. Dat is te laat. De fractie heeft de volgende vragen. Heeft het college nog wel regie op de kwaliteit van de wegen? Daarbij denkt Lokaal Belang aan de rekenkamer die ook wees op de rol van het college zelf. Op welk niveau gaat het college zich richten? Wil het college de expliciete opdracht van de raad loslaten, namelijk het basisniveau? Er wordt een beheerplan opgesteld en er volgt nog een herijking van de beleidsvisie eind 2022, maar wat gebeurt er in de tussentijd en op welk niveau richt men zich dan? De aannemer was tenslotte bezig met een inhaalslag.

Hoe ziet het college de eventuele komst van vijfhonderd extra vrachtwagenbewegingen per dag in relatie tot de kwaliteit van de wegen? Wat vinden de andere fracties ervan? Om de wens van Lokaal Belang te vertalen in concrete maatregelen dient de fractie amendement 5 Dotatie verkeersveiligheid in, dat als doel heeft een bijdrage te leveren voor noodzakelijk maatregelen in het kader van verkeerveiligheid en verkeersmaatregelen. 3. Waar het college helaas wel voortvarend is geweest, is met de aanstaande kap van de enige groene long van Voorthuizen, het Pastoriebos. Die voortvarendheid had niet gehoeven, er had meer naar inwoners geluisterd moeten worden. De heer Wiesenekker constateert dat Lokaal Belang het college aanspreekt op het te lage ambitieniveau, het te laat in actie komen met het oog op het zijn van een groeigemeente. Er ligt een concreet plan voor om in ieder geval de interne huishouding op een goede manier te 2

ontwikkelen en zo klaar te zijn voor de 85.000 inwoners, hen een goede dienstverlening te kunnen geven én een goed antwoord te kunnen geven op allerlei investeringen die gedaan moeten worden, verenigingen die ontwikkeld moeten worden, groeiplannen die gemaakt moeten worden. Lokaal Belang verwijt het college dat er te weinig ambitie is. Maar de ambitie wordt juist vergroot en mevrouw Pluimers wil daar wat van afsnoepen. Hij vraagt waarom zij interne dienstverlening bij alle onderwerpen minder belangrijk vindt dan de ontwikkeling die zij zelf voorstelt. Spreker kan dit niet rijmen. Mevrouw Pluimers benadrukt dat het hier het prioriteren van zaken betreft. Men werd in 2021 verrast door de €1,2 miljoen voor de eigen organisatie, de extra €500.000 voor de eigen organisatie en de thuiswerkregeling. Er is al veel geïnvesteerd in de eigen organisatie. Dat is belangrijk, het is niet zo dat de fractie van mening is dat dit slecht is, integendeel, Lokaal Belang wil een goede dienstverlening. Echter, men is al ruim vijf jaar bezig met de kwaliteit van de wegen. Dat probleem ligt er nu. De discussies in het verleden hielden zich onder andere bezig met het punt dat hoe langer dergelijke dingen uitgesteld worden, hoe duurder de reparaties worden. Ondanks alle miljoenen euro’s ligt er een slecht rapportcijfer.

Kortgeleden is al veel geïnvesteerd in de eigen organisatie, dan mag daar best een klein deel af worden gehaald om te investeren in zaken die belangrijk zijn voor de samenleving. Dat is wat de samenleving nodig heeft. Veel projecten komen naar voren, ook uit wijkplatforms en uit participatiegesprekken met de samenleving. De wensen leven al jaren. Stroe wacht al vier jaar op aanpassingen van de Wolweg. Dat is ook een prioriteit. Men moet op een bepaald moment dergelijke keuzes durven maken. In de begroting staat dat er te weinig geld is om aan al die vragen te voldoen. De heer Wiesenekker stelt dat er straks misschien een interne organisatie is die de verkeersvragen niet meer aan kan. Dat is een punt van zorg. Met minder mensen kan de organisatie het niet aan. Zijn fractie vindt verkeer ook belangrijk en is ervan overtuigd dat, om dit in de toekomst goed te kunnen doen, de interne organisatie mee moet ontwikkelen. De heer Lentink vraagt mevrouw Pluimers welk stuk van het plan zij weg wil halen bij de prioritering. Mevrouw Pluimers is van mening dat de discussie daar niet over gaat. De heer Lentink wijst erop dat mevrouw Pluimers zegt dat er een deel weggehaald kan worden. Hij hoort graag welk deel dit zou betreffen. Mevrouw Pluimers antwoordt dat dit €300.000 betreft. De heer Lentink vraagt waarvoor dit bestemd zou worden.

Mevrouw Pluimers licht toe dat van de €1 miljoen die naar de eigen organisatie gaat, wat op zich belangrijk is, 30% naar concrete maatregelen voor de samenleving moet gaan. De afdeling Verkeer werkt hard, er zitten goede mensen die erg hun best doen. Het zijn echter de wegen die een slechter rapportcijfer krijgen. De samenleving verdient deze concrete investering. Elk jaar wordt hier €800.000 aan uitgegeven, in 2022 wordt €500.000 uitgegeven. Dat is €300.000 minder terwijl het rapportcijfer lager is geworden. Het is een kwestie van en/en waarbij gekeken wordt naar de noodzakelijke dingen die momenteel voorliggen. In de komende maand wordt het groeiplan besproken. De heer Lentink stelt vast dat zijn vraag niet beantwoord is. Mevrouw Van den Wildenberg hoorde mevrouw Pluimers zeggen dat het Pastoriebos gesloopt gaat worden en stelt dat dit niet waar is. Een deel van de bomen wordt vervangen en een klein deel van de bomen gaat weg. Mevrouw Pluimers wijst erop dat er een voorstel is aangenomen waar alle partijen voor hebben gestemd, behalve Lokaal Belang. Dit betekent dat het groene hart wordt aangetast en gesloopt, het zijn ruim 60 bomen. Het betreft niet alleen de sparren, die door de gemeenten onderhouden hadden moeten worden, maar ook andere monumentale bomen. Het cultuurhistorisch aangezicht van Voorthuizen wordt daarmee aangetast. Lokaal Belang betreurt dit.

Volgens mevrouw Van den Wildenberg is dit pertinent niet waar. Het merendeel van het bos blijft staan. 3

Mevrouw Pluimers vervolgt haar betoog. Het luisteren naar inwoners is essentieel, zij moeten serieus genomen worden. Het is hun samenleving waarover de raad besluiten kan nemen en waarin de raad diep kan ingrijpen. Lokaal Belang hoopt van ganser harte dat de gemeente participatie zodanig vormgeeft, dat er werkelijk een goede afspiegeling is van de mening van de samenleving. Geen participatie om af te vinken op een to-dolistje, hoe de opkomst ook is, maar een participatie waarbij werkelijk gepeild wordt en iets wordt gedaan met het draagvlak of het gebrek eraan. De fractie wil graag een overheid die dienstbaar is aan haar samenleving. De heer Bos constateert dat mevrouw Pluimers een kritisch betoog heeft gehouden en dat zij tegen de Kadernota heeft gestemd. Hij vraagt wat haar heeft bewogen om de uitwerking van de Kadernota in de Programmabegroting wel goed te keuren. Mevrouw Pluimers licht toe dat bij de stemverklaringen zal blijken hoe de fractie hier precies in staat. De fractie heeft het vorige jaar veel kritische noten gekraakt met betrekking tot de Programmabegroting 2021. Het belangrijkste punt was een sluitende begroting met een sluitend meerjarenperspectief. Lokaal Belang is van mening dat er verbeteringen zijn aangebracht. De fractie heeft allerlei voorstellen ingediend bij de bespreking van de Kadernota en die hebben het niet gehaald.

De fractie respecteert hierbij de democratische meerderheid. Maar als het grootste kritiekpunt van het vorige jaar zo verbeterd is, dan moet de grondhouding ten opzichte van de begroting positief zijn. De heer Lentink komt terug op het feit dat Lokaal Belang tegen de Kadernota heeft gestemd maar voor een begroting zal stemmen die daar een direct gevolg van is. Hij informeert of de fractie voor de begroting zal stemmen als amendement 5 Dotatie verkeersveiligheid niet wordt aangenomen. Mevrouw Pluimers meent dat er dan sprake is van een situatie die zij binnen de fractie zal bespreken. Zij doet hier zelf geen uitspraken over. De fractie is er bijvoorbeeld ook benieuwd naar of Pro’98, als het amendement over de railterminal niet wordt aangenomen, tegen de railterminal zal stemmen. De voorzitter wijst erop dat amendement 5 Dotatie verkeersveiligheid deel uitmaakt van de beraadslagingen. De heer Top voert het woord namens de fractie van de SGP. ‘Koersvast, robuust en vooral ook voor meerdere jaren sluitend’, met die woorden kenschetste het college de Programmabegroting 2022 bij de presentatie ervan in de krant. En terecht, de SGP is van mening dat het een goede prestatie is dat in de huidige lastige tijd een uitdagende en tevens degelijke begroting wordt neergelegd.

In de presentatie van de begroting zijn diverse verbeteringen zichtbaar, verbeteringen waar de SGP al langer om heeft gevraagd. Zo is er beter inzicht in de structurele en incidentele inkomsten en uitgaven en is ook de meerjarige reservepositie duidelijk weergegeven. Hierdoor is het voor de raad een beter te lezen begroting. Via de bijdrage geeft de SGP-fractie haar reactie op de Programmabegroting richting het college, de rest van de raad en zeker ook de burger. Want daar doet men het allemaal voor. De begroting is dus sluitend, echter de SGP deelt de mening van het college dat men voorzichtig moet zijn omdat er nog onzekerheden zijn. Zo komen er de nodige zaken op de gemeente af. Ook zijn de inkomsten vanuit het Rijk nog onzeker. De SGP gaat in op een vijftal thema’s uit de Programmabegroting en wat daarmee samenhangt. 1. Grondvoorraad, buitengebied en OZB - De grondvoorraadquote daalt volgens de Programmabegroting van 47% in 2021 naar slechts 3% in 2025. Dit wordt een verbetering genoemd. De SGP ziet dat anders en zou een bepaalde voorraad grond aan willen houden. Niet voor niets staat de norm op 50%. De gemeente wil namelijk fors groeien en veel woningen en bedrijfsruimten realiseren, maar waar wordt dan 4

-

-

2.

-

straks de grond vandaan gehaald? Of levert de gemeente zich uit aan ontwikkelaars? Tijdens de commissievergadering bracht het college naar voren dat de raad aan zet zou zijn door in 2022 de Nota Grondbeleid vast te gaan stellen. Er is echter nog een Nota Grondbeleid actief, daar kan het college mee werken. De SGP roept het college enerzijds op om actief en ondernemend met dit vraagstuk aan de slag te gaan en om anderzijds vaart te maken met de herijking van het grondbeleid. Graag een reactie van het college op dit punt. De oproep om grond te verwerven laat onverlet dat de SGP wil blijven opkomen voor de boeren in de gemeente. De zorgen rond de vogelgriep en het stikstofdossier zijn groot, de fractie steunt de boeren in de huidige moeilijke tijd. Zij zorgen immers voor de voedselvoorziening, zij zijn de beheerders van het buitengebied. De fractie roept het college op om slim te werk te gaan, namelijk door ruimte om te ontspannen voor de burgers te combineren met landbouw. De OZB-verhoging voor 2022 is van de baan. Goed dat het college deze route kiest (op aangeven van de raadsbreed gesteunde motie). De SGP kan zich vinden in het feit dat de verhoging in 2023 nog niet is geschrapt, maar wil wel de toezegging van het college dat de verhoging bij de Programmabegroting 2023 opnieuw wordt beoordeeld en zo mogelijk wordt geschrapt.

Energietransitie en duurzaamheid De SGP gaat in haar bijdrage niet uitgebreid in op energietransitie en duurzaamheid. Belangrijk is wel dat de gekozen richting van de RES 1.0 moet worden doorgezet, waarbij goede communicatie met de burger van belang is. Eén initiatief op het gebied van duurzaamheid is dat van de provincie Gelderland en het Gelders Energieakkoord. Hierbij wordt, samen met de organisatie Band op Spanning, in elke Gelderse gemeente een zogenaamde Slimme Bandenpomp geplaatst. Automobilisten kunnen gratis gebruik maken van de pomp en daarmee zuiniger, schoner en veiliger rijden.

De heer Bos meent dat dit geen taak is van de overheid. Hij hoort graag de reactie van de SGP hierop. Ook is het zo dat dit bij veel benzinestations al gratis wordt aangeboden en hij informeert naar de toegevoegde waarde van extra lucht elders. De heer Top licht toe dat de SGP het inderdaad een taak van de overheid vindt. De overheid realiseert veel zaken om duurzaamheid te stimuleren, bijvoorbeeld het opladen van een elektrische auto. Het genoemde is een klein voorbeeld dat toch een en ander kan realiseren. De heer Bos merkt op dat de markt dit al doet en vraagt of het niet overbodig is. Mevrouw Pluimers wijst erop dat de ondernemers die benzinestations runnen blij zijn als mensen langskomen voor het oppompen van banden en dan ook even een rol pepermunt, een bosje bloemen of benzine kopen. Zij vraagt hoe de SGP aankijkt tegen het feit dat het die ondernemers minder makkelijk wordt gemaakt. De heer Top stelt dat dit geen concurrentie is van de bezinepompen. Mensen tanken vaker dan dat zij banden oppompen. Het rolletje pepermunt of de bloemen kunnen dan nog steeds gekocht worden. Het betreft hier een Slimme Bandenpomp, die aan het kenteken ziet wat voor auto het is en dan automatisch voor de juiste spanning zorgt. Veel mensen worstelen met de huidige pompen en deze kosten soms ook geld.

Nu zal die ene euro weinig verschil maken, maar het initiatief gaat echt helpen bij het beter oppompen van banden waardoor enerzijds brandstof en CO2-uitstoot worden bespaard en anderzijds de automobilist een geschat bedrag van €100 per jaar bespaart. De SGP is van mening dat dit een goed initiatief is en inmiddels lijken ook andere fracties ervan overtuigd. De heer Top vervolgt zijn betoog. Het doel is om in Gelderland binnen twaalf maanden 51 Slimme Bandenpompen te plaatsen. Deze moeten de komende vijf jaar zorgen voor ruim 25.000 ton minder CO2-uitstoot. De SGP dient hiervoor motie 6 Bandenpomp in die zorgdraagt voor minimaal één dergelijke pomp in de gemeente. 5

3. Participatie en samenleving - De vraag naar ambulante jeugdhulpverlening stijgt flink, onder andere vanwege de coronacrisis. De SGP wil dit op de voet volgen en wil periodieke rapportage van college naar raad op dit gebied en inhoudelijke discussies binnen de gemeenteraad als de financiën en de vraag meer uiteen gaan lopen. Hij hoort graag een toezegging van het college hierop. De SGP staat daarbij voor goede zorg met voldoende financiën. Lastige keuzes moeten niet uit de weg gegaan worden. - De houdbaarheid van Wmo-voorzieningen zoals Huishoudelijke Ondersteuning en Valleihopper staat onder druk doordat middelen en menskracht niet onbeperkt beschikbaar zijn. Deze voorzieningen zijn echter van groot belang om mensen langer in hun eigen huis te laten wonen en volwaardig deel te kunnen laten nemen aan de maatschappij. Ook hier wil de SGP op de hoogte worden gehouden van de ontwikkelingen. - Bij de activiteiten in het kader van de nieuwe Wet Inburgering bestaat het risico dat de financiën achterblijven bij de ambitie die Barneveld heeft, onder andere als meer inburgeraars de duurdere onderwijsroute gaan volgen.

De SGP staat voor een goede en tevens sobere inburgering die ertoe leidt dat de inburgeraars volwaardig kunnen meedoen in de samenleving, niet alleen de taal spreken maar daadwerkelijk onderdeel gaan uitmaken van de Nederlandse samenleving met haar christelijke normen en waarden. Ook hier wil de SGP vanuit het college strakke monitoring en rapportage over de te verwachten financiële middelen en uitgaven. 4. Wegen en verkeer - De Wesselseweg is al jarenlang in het nieuws vanwege de vele ongelukken. De provincie geeft nu aan dat op de weg ‘60 km per uur’ gaat gelden. Het is niet duidelijk of dit wel de juiste oplossing is. De SGP heeft zich de afgelopen jaren druk gemaakt over deze weg vanwege de vele ongelukken. Hij hoort graag een reactie van het college hierop. - De SGP blijft hameren op het belang van de aanleg van de oostelijke rondweg. De fractie steunt het college in de lobby voor financiële toezeggingen vanuit Gelderland. - Als het gaat om het onderhoud van de wegen is de fractie bezorgd. Zij begrijpt de noodzaak van het meer ‘werk met werk’ maken, maar als daarbij het kwaliteitsniveau verlaagd wordt, wordt te veel roofbouw gepleegd op de wegen. De SGP ziet het college graag met een plan komen over hoe dit niveau opgekrikt gaat worden. Wat de SGP betreft, komt dit plan er uiterlijk juni 2022. Hij vraagt of het college dit kan toezeggen. 5.

Programma Groei en dienstverlening aan de burger - De SGP is positief over het groeiplan en het feit dat hiervoor geld wordt uitgetrokken. De fractie gaat er zonder meer van uit dat dit geld uiteindelijk ten goede komt aan inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties. Er wordt in het gemeentehuis hard gewerkt, echter de samenhang tussen afdelingen én de communicatie naar de burger moeten echt beter. Er moet meer worden gewerkt met één aanspreekpunt voor burgers en bedrijven die contact legt met de betreffende afdelingen en ook de voortgang in de gaten houdt. Muren tussen afdelingen moeten zoveel mogelijk worden geslecht. Recente voorbeelden waar het echt mis ging zijn de situatie rondom het wijkfeest in Oldenbarneveld en het plotselinge verdwijnen van de crossbaan in de wijk De Burgt. Hopelijk wordt ook dit soort zaken mede door het groeiplan in de toekomst voorkomen. - Het is een goede zaak dat het college geld reserveert voor buurtplannen, in samenwerking met de diverse wijken. Participatie en betrokkenheid van de burgers is van groot belang. De SGP hoopt dat de €250.000 op een goede manier besteed wordt. Goed dat het initiatief van een eerste gebiedsregisseur een vervolg krijgt met nog twee gebiedsregisseurs. De bijdrage begon met het gebruiken van het woord ‘koersvast’. Voor de SGP heeft dit woord een diepere dimensie.

Koersvast kan men alleen zijn als op God wordt vertrouwd en van Hem alles verwacht wordt. Het volgen van Gods geboden is daarbij naar de overtuiging van de SGP goed en nuttig voor álle inwoners. Hoe God handelt met de wereld, met het land en met de gemeente is voor

6

mensen niet te begrijpen. De Heere voert echter zeker en vast Zijn plan uit. Tot Zijn eer en tot redding van mensen. Die redding wenst de fractie iedereen toe. De SGP is content met de sluitende meerjarenbegroting voor 2022. De fractie is benieuwd naar de reactie op haar opmerking over grondpolitiek en de andere aspecten. De SGP spreekt haar waardering uit voor het vele werk dat is verzet bij het opstellen van de Programmabegroting. De fractie wenst alle betrokkenen, college, ambtenaren, collega-raadsleden én alle inwoners van de mooie gemeente van harte Gods zegen toe bij de uitvoering van de voorgenomen plannen. De voorzitter wijst erop dat motie 6 Bandenpomp deel uitmaakt van de beraadslagingen. De heer Bos voert het woord namens de fractie van de VVD. De VVD dankt het ambtelijk apparaat. Ook dankt de fractie de SGP-fractie voor de steun die zij uitsprak voor de boeren, zeker als pluimveehouder dankt hij de fractie daarvoor in de huidige tijd waarin de vogelgriep heerst. De Programmabegroting is in feite de uitwerking van de Kadernota 2021. De VVD heeft tegen de Kadernota gestemd en de vraag is of het college, de coalitiepartijen, iets heeft gedaan om de fractie zover te krijgen dat zij instemt met de begroting. Dit is het geval, er is in de OZB €141.000 geschrapt. Spreker ziet de partijen opveren, maar dat is te vroeg want het is niet genoeg. De VVD wil meer. 1.

Twintig jaar geleden kreeg wethouder Verhoeks van de SGP al een onvoldoende voor de kwaliteit van het wegennet. De vraag is dan wat men geleerd heeft in twintig jaar. De huidige wethouder komt binnenkort met een voorstel om de kwaliteit te verhogen en om te voldoen aan de huidige norm en dat houdt in het behalen van een voldoende. De VVD is echter bang voor een antwoord dat te vinden is op pagina 64 en komt hier nog op terug. 2. Wat het afval betreft: het voorstel is om een egalisatiefonds in het leven te roepen. De reden hiervoor is een aanpassing van de Milieustraat. Daar vindt het college de VVD aan zijn zijde. Maar de reden voor een egalisatiefonds komt ook voort uit het gescheiden inzamelen van afval. Dit vindt niet goed plaats en daarom kan het niet worden gebracht naar de plek waar het naar toe zou moeten. Het gaat naar de verbrandingsoven en dat kost geld. De kosten stijgen daardoor en daarom houdt het college zich niet aan de prijzen die het in het vooruitzicht heeft gesteld toen gescheiden afval werd ingevoerd. Het is niet gelukt om de kosten te laten dalen. Daar wordt een egalisatiefonds voor in het leven geroepen. De VVD zou hier wel over na willen denken, maar wil dan in die discussie ook de vraag meenemen of toch niet overgegaan moet worden tot het achteraf scheiden van afval.

Het gescheiden inzamelen heeft al ongeveer €1 miljoen gekost door de invoering, de extra routing en de afkeur. Het onderwerp achteraf scheiden van afval zou integraal meegenomen moeten worden in de discussie. De VVD hoort hier graag een reactie op van het college. 3. Bij de huidige lastenstijgingen voor de burger door energie, voedsel en duurzaamheidsopgave ziet de VVD kwijtschelding van afvalstoffenheffing en rioolheffing als een risico. Dit wordt 700 keer per jaar gedaan. Het kan echter in de huidige tijd van inflatie doorgroeien naar een aantal van 800 of 1.000 keer per jaar. Dat betekent een risico van €30.000 tot misschien wel €100.000 extra bij de risicoparagraaf. De VVD is een volkspartij die het vangnet misschien op een ander niveau legt dan andere partijen. Er moet gekeken worden of die risico’s meegenomen kunnen worden. Voor een volkspartij is een ander punt nog belangrijker: het vroege signaleren om een armoedeval te voorkomen. 4. De VVD dient motie 7 Grondexploitatie in. De SGP-fractie noemde dit al. In de commissie is gesproken over het feit dat de grondvoorraad de komende jaren snel daalt. Dat betekent dat voor de verkochte gronden geld wordt ontvangen waarmee eigenlijk de schuld moet worden afgelost. Dit wordt niet gedaan. De VVD is verbaasd: de schuldenquote blijft in het rood staan.

In de commissie antwoordde de wethouder dat in veel zaken geïnvesteerd moet worden. Dat klopt, Barneveld is een groeigemeente. Maar die groei moet dan betaald worden door de groei in het Gemeentefonds en de groei in het aantal mensen dat belasting betaalt. Daarom komt de VVD 7

met een motie waarin gesteld wordt dat grond kopen en grond verkopen één op één aan elkaar gekoppeld moeten worden, waarbij het wel mogelijk is om de winst extra in te zetten. In het dictum staat dan ook dat de VVD dit in de actualisatie van het grondbeleid in 2022 wil meenemen. Mevrouw Pluimers laat weten dat haar fractie enigszins verbaasd is over de motie van de VVD. Na alle ellende van de afgelopen jaren met Columbiz Park lijkt het erop dat de VVD wil dat de gemeente weer de rol van projectontwikkelaar gaat spelen met gemeenschapsgeld. Zij vraagt of dit juist is. Heeft de gemeente niet juist de les geleerd dat dit aan de markt overgelaten moet worden? Het college wil doorgaan met het aflossen van de schulden. De heer Bos memoreert dat Barneveld in het verleden een grote grondpositie had. Daar kunnen huizen van gebouwd worden, dat is in het verleden ook gebeurd. In 2018 of 2019 heeft de gemeente een grote winstneming kunnen realiseren en daarmee is de schuld voor een flink deel afgelost. Als de gemeente wil doorgaan met groeien, goedkope woningen wil blijven bouwen en dit niet aan projectontwikkelaars wil overlaten, dan moet de gemeente de regie nemen en het niet overlaten aan de markt. De gemeente is er voor de burger en dan is het belangrijk om duurzaam en goedkoop te kunnen bouwen.

Mevrouw Pluimers constateert dat de heer Bos haar vraag bevestigend beantwoordt: de VVD wil dat de gemeente meer regie neemt, meer projectontwikkelaar is. Zij wijst erop dat de gemeente nog steeds ongeveer de hoogste schuldquote van de provincie Gelderland heeft. Hier maakt zij zich zorgen over en zij meende dat de VVD hier ook geen voorstander van was. De heer Bos wil niet meer of minder dan de projectontwikkelaar zoals die er in het verleden is geweest. Hij wil dat de gemeente een actieve rol speelt in het goedkoop bouwen voor toekomstige inwoners. Dat is belangrijk. Hij is niet van mening dat de gemeente in het verleden als projectontwikkelaar in de markt heeft gestaan. Er is wel actie ondernomen, hier en daar werd het voorkeursrecht gebruikt om op die manier de opdracht uit te kunnen voeren. Mevrouw Pluimers licht toe dat zij het woord projectontwikkelaar niet letterlijk bedoelde. De heer Top sluit zich aan bij de heer Bos wat het voorstel betreft. De SGP is er geen voorstander van dat de gemeente allerlei risico’s rond projectontwikkeling naar zich toetrekt. De afgelopen tientallen jaren hebben laten zien dat daar waar de gemeente de regie heeft, de gemeente goede wijken voor de inwoners heeft kunnen bouwen. Een voorbeeld is Bloemendal. Dat beleid zou voortgezet moeten worden.

Het verrast hem dat mevrouw Pluimers daar niet achter staat en zich wil laten overleveren aan projectontwikkelaars en dan naar wil zien wat er gebeurt. De heer Bos vervolgt zijn betoog. 5. Op pagina 64 staat de onbenutte belastingcapaciteit van €7,5 miljoen benoemd. Hij meent dat hier in feite staat: ‘Burgers, begin maar vast te sparen, want u gaat de komende tijd dit bedrag betalen’. Dit is onder meer nodig voor het verbeteren van de kwaliteit van de wegen, om van het rapportcijfer een voldoende te maken. De VVD is hier geen voorstander van en is ervan geschrokken dat dit als paragraaf wordt meegenomen. Hij vraagt hoe dit moet worden vertaald naar de burger toe. De heer De Vries hoort in de bijdrage van de VVD drie punten die vooral op uitvoeringsniveau zitten: de grondexploitatie (de uitgangspunten hierbij zouden meegenomen moeten worden bij het actualiseren van het grondbeleid), afval (het achteraf scheiden in de discussie brengen) en het kijken naar de risico’s op het gebied van armoede. Hij vraagt of dat de punten zijn die maken dat de VVD de begroting niet kan steunen of dat er iets anders meespeelt. De heer Bos antwoordt dat als motie 7 Grondexploitatie wordt aangenomen, hij zeker zal overleggen met de fractie. De fractie zit dan dichtbij steun voor het voorstel omdat eerder geconstateerd werd dat er een lek was in de grondexploitatie waardoor de schuldquota blijven.

De heer Wiesenekker voert het woord namens de fractie van de ChristenUnie. 8

Het is de laatste begroting die in de huidige raadsperiode wordt voorgelegd. De fractie heeft daarbij opmerkingen, maar ziet ook reden voor een compliment. Het college heeft veel moties tot een uitstekende vertaling in de begroting gebracht, zo hoeft de OZB niet extra verhoogd te worden boven de inflatiecorrectie, zet het college zich actief in om het natuurinclusief bouwen door te voeren en daarmee bij te dragen aan de biodiversiteit in met name nieuwbouwwijken en komt de burgemeester met een reactie op de oproep van de ChristenUnie om problematisch middelengebruik tegen te gaan. Enkele redenen waarom spreker betrokken wilde raken bij de politiek waren omdat hij met kracht wil opkomen voor mensen die kwetsbaar zijn, om zorg te dragen voor Gods prachtige schepping waarin ook kinderen in de toekomst goed moeten kunnen wonen én om ervoor te zorgen dat recht wordt gedaan waar onrecht is. Op school wordt geleerd dat Nederland een democratische rechtsstaat is waar mensen beschermd moeten worden door en tegen de overheid. Die bescherming is niet vanzelfsprekend, daar moet aan gewerkt worden. Als politieagent wordt hij veelvuldig geconfronteerd met de verwoestende werking van huiselijk geweld, drugshandel en mensenhandel. Er moet opgekomen worden voor mensen die daaronder lijden.

Met net zoveel weerzin is te zien hoe mensen in de rechtsstaat het slachtoffer worden van het handelen van de overheid. De belastingdienst die duizenden mensen grote sommen geld laat terugbetalen, wat geleid heeft tot financiële en psychische problemen, zelfs tot uithuisplaatsing van honderden kinderen die een trauma zullen hebben in de rest van hun leven. Dit onderwerp speelt op landelijk niveau. Maar het toont wel aan dat in de rechtsstaat de bescherming tegen de overheid geen vanzelfsprekendheid is maar een grote verantwoordelijkheid voor de raad. Een verantwoordelijkheid die de ChristenUnie serieus neemt. Er is geen tijd om alle onderwerpen te bespreken. Bij een paar zaken legt de fractie een vinger. 1. Onlangs is in de commissie gesproken over de termijn waarbinnen mensen een declaratie moeten indienen voor de bijzondere bijstand. De termijn is verkort van drie maanden naar een maand. Het blijft onduidelijk waarom dit nodig is, de wethouder kon hier geen overtuigend antwoord op geven. Wat wel bleek, is dat het voorkomt dat na een maand nog declaraties worden ingediend door mensen zelf maar vaak door bewindvoerders. Mensen met schuldenproblemen hebben dermate veel stress, dat dit het functioneren van de hersenen aantast. Daarom hebben zij hulp nodig om uit de schulden te komen. De ChristenUnie is van mening dat dit besluit averechts werkt.

De fractie dient met Pro’98, Burger Initiatief, Lokaal Belang en CDA motie 9 Bijzondere bijstand in om dit recht te zetten. Mevrouw Pluimers wijst erop dat haar fractie enkele uren geleden de ChristenUnie heeft laten weten dat Lokaal Belang de motie zou steunen, ook haar fractie vindt het belangrijk dat mensen met schulden geholpen worden. Haar fractie heeft gevraagd om het logo boven en de naam van de fractie onder de motie te zetten. Dat is gebeurd. Echter, een lid van de ChristenUnie-fractie heeft gemeend te moeten zeggen dat logo en naam er niet op moesten komen te staan. Zij betreurt dit en vraagt of de voorzitter van de ChristenUnie kan uitleggen waarom het logo en de naam van Lokaal Belang niet op de motie mochten staan. De heer Wiesenekker heeft de motie zojuist ingediend en de fracties genoemd die ermee ingestemd hebben. De motie is laat gedeeld met de fracties die in de commissie voor dit belang hebben gestreden met de ChristenUnie. De fractieleden hebben ervoor gekozen om de motie met genoemde partijen in te dienen. Het is belangrijker om over het onderwerp te spreken dan over het proces. Mevrouw Pluimers benadrukt dat het logo van Lokaal Belang boven de motie stond en de naam eronder. Dit werd echter niet geapprecieerd en is later verwijderd. Daarom vraagt zij hiernaar.

De heer Wiesenekker antwoordt dat hij het logo er niet boven heeft gezet en er niet heeft afgehaald, hij heeft de motie enkel doorgestuurd. Wellicht is dit via de organisatie gegaan. De voorzitter meent dat het er vooral om gaat of de fracties instemmen met de motie en niet of alle fracties er tevoren al bij betrokken waren. Volgens mevrouw Pluimers gaat het hier ook over de manier waarop met elkaar wordt omgegaan bij moties. Het is vreemd als een fractielid logo en naam eraf laat halen, dan is het belangrijk om er met elkaar van gedachten over te wisselen en om een reactie te vragen. 9

De heer Wiesenekker vervolgt zijn betoog. 2. Bij het thema bereikbaarheid is veel ambitie te zien. De oostelijke rondweg is hard nodig, wat onder andere te zien is aan de drukte op de Lunterseweg. Het knooppunt A30 moet aangepakt worden en er wordt nog altijd naar een directe treinverbinding met Apeldoorn gestreefd. Eén ding bevalt de fractie niet en zij maakt zich daar zorgen over: het afwaarderen van het onderhoudsniveau van de wegen. Het moet wel veilig blijven. Daarom heeft de fractie dit besluit geagendeerd ter bespreking in de volgende commissieronde. De ChristenUnie stelt alvast de vraag wat het college doet als de €500.000 voor het GVVP te weinig blijkt te zijn, de veiligheid acuut in het geding is en er directe maatregelen nodig zijn. 3. Ten aanzien van de veiligheid wil de fractie ook aandacht geven aan de aanpak van digitale criminaliteit. In de begroting staat genoemd dat er met name initiatieven worden opgepakt om ondernemers en jongeren cyberwise te maken. Dit terwijl juist ook ouderen regelmatig slachtoffer zijn van digitale criminaliteit, daardoor regelmatig duizenden euro’s kwijtraken en in financiële problemen komen, nog los van de psychische schade die de mensen ervaren omdat ze zich niet meer veilig voelen.

De ChristenUnie dient samen met SGP, CDA en Lokaal Belang motie 10 Begroting - Gedigitaliseerde criminaliteit in om ook de ouderen te betrekken in de plannen tegen gedigitaliseerde criminaliteit. 4. Op 17 juni heeft de raad unaniem een motie van ChristenUnie en Pro’98 aangenomen die het college oproept om, mede op basis van de pilot van het IJslandse model, te overwegen hoe het Barneveldse drugs- en alcoholmatigingsbeleid versterkt kan worden. De fractie complimenteert de burgemeester met het feit dat hij een campagne wil starten rond alcoholgebruik en al gestart is met diverse maatschappelijke gesprekken. Het bleek nodig, volgens de politie. De raad riep het college verder expliciet op te overwegen om deel te nemen aan het implementatietraject van de IJslandse werkwijze door het Trimbos-instituut. De gemeente kan zich dit jaar nog aanmelden. De ChristenUnie verwacht dat nog voor die tijd een afweging wordt gemaakt, zeker nu de politie het belang ervan heeft benadrukt, tussen wel of niet deelnemen aan het traject en dat dit naar de raad wordt gecommuniceerd. Spreker hoort graag een toezegging. 5. De fractie maakt zich zorgen over de onderwijsvoorzieningen van het basisonderwijs in Barneveld. Er staan gelukkig diverse scholen genoemd waarbij uitbreidingen worden verwacht en dit is een goede uitwerking van de motie tijdens de begroting.

Wel staat er in de begroting dat door capaciteitsgebrek de herbestemming van scholen vertraging oploopt. Hij vraagt het college om toe te zeggen dat het de scholen die vol zitten én dichtbij toekomstige nieuwbouw gesitueerd zijn voorrang geeft om te ontwikkelen. Hierbij wordt specifiek gedoeld op de scholen in De Burgt, nabij nieuwbouwwijken Burgthoven en Woudse Erven en het IKC in De Vaarst nabij wijk Bloemendal. 6. De gemeente bestaat uit negen dorpen die onderverdeeld zijn in wijken en industrieterreinen. Het werken met gebiedsregisseurs en wijkwethouders juicht de ChristenUnie van harte toe. Het vergroot de nabijheid van de gemeente in wijken en dorpen en maakt potentiële initiatieven kansrijker. Daarom is de fractie enthousiast over het Impulsbudget Wijken en Dorpen. Wel is het schaars, het is jammer dat dit budget vooralsnog voor slechts één jaar wordt ingezet. Het kan daardoor mogelijk ook maar worden ingezet voor één initiatief want ook dit bedrag is snel op. Met de groene long in Kootwijkerbroek, het vergroenen van het centrum in Voorthuizen en het Oldenbarneveldplein zijn er al te veel initiatieven voor het impulsbudget. Daarom dient de ChristenUnie met Burger Initiatief en Pro’98 motie 8 Impulsbudget Wijken en Dorpen in om hetzelfde bedrag met hetzelfde doel in de kadernota van 2023 mee te nemen.

Het geeft het college ruimte om, als meerdere initiatieven zich aandienen, perspectief te bieden en het enthousiasme van betrokken inwoners vast te houden. Daarbij moet het college bij de komende kadernota wel een voorstel doen voor een bijpassend budget. Niet alle onderwerpen konden behandeld worden, maar die komen wel terug in de begroting waarmee de ChristenUnie zal instemmen.

10

Spreker sluit af met een Bijbeltekst uit Spreuken 2: ‘Want het is de Heer die wijsheid schenkt, Zijn woorden bieden kennis en inzicht. Aan wie rechtschapen is, geeft hij voorspoed en wie oprechte wegen gaat is Hij een schild.’ De ChristenUnie wenst het college en alle ambtenaren Gods onmisbare zegen toe in het waardevolle werk. Zij hebben de kans om dagelijks recht te doen. Mevrouw Van den Wildenberg voert het woord namens de fractie van Burger Initiatief. De fractie begint graag met zaken waar zij blij mee is. a. Dat is in de eerste plaats de sluitende begroting voor de komende jaren. Hoeveel last had men de afgelopen jaren niet van het frame dat Barneveld financieel niet gezond was. b. De verhoging van de OZB is van de baan. Dat past helemaal bij Burger Initiatief dat dit in elk verkiezingsprogramma opgenomen heeft en hier altijd voor zal pleiten. c. De invoering van het groeiplan dat een integraal onderdeel wordt van het werken in het gemeentehuis. Het is een goed vervolg op de organisatievisie Blij met Barnveld. De verwachting is dat hiermee duidelijk handen en voeten gegeven worden aan de vier kernwaarden: gastvrij, ondernemend, verbindend en wendbaar. Bij de volgende punten heeft de fractie wat vraagtekens. 1. De lokale heffingen gaan omhoog en daar heeft Burger Initiatief zorgen over.

Gelukkig gaat de rekenkamer op voorstel van de fractie onderzoek doen naar de positie van Barneveld wat de lokale heffingen betreft. Zijn die hoog of laag, afgezet tegen andere gemeenten? De fractie is benieuwd naar de uitkomst. Alles bij elkaar lijkt het behoorlijk veel, maar zij kan zich vergissen. 2. In de begroting en ook eerder heeft men regelmatig gelezen en gehoord over het Gemeentefonds. In eerste instantie leek de herziening heel gunstig voor Barneveld uit te pakken maar in tweede instantie weer niet. Burger Initiatief begrijpt dat het college hier niet direct zelf iets aan kan doen, maar misschien kan dit indirect wel. De vraag is dan ook wat het college heeft gedaan bij de VNG maar ook bij de politieke partijen in de Tweede Kamer, zoals ChristenUnie, CDA en D66 (dat toch ook een beetje bij Pro’98 hoort), om dit goed onder de aandacht te brengen. 3. Wat het Gemeentefonds verder betreft: Burger Initiatief ziet in de begroting dat er voorzichtig wordt omgegaan met een voordeel of een nadeel. Dat is niet vreemd, maar het maakt het voor de lezer niet gemakkelijker. De raadsrapporteurs, waar ook Burger Initiatief aan deelneemt, zijn bezig om samen met ambtenaren de budgettaire informatie in zijn algemeenheid te verbeteren. De fractie wil dit volgend jaar graag terugzien in de begroting. 4. In de begroting komt minstens twee keer de Apeldoornsestraat in Voorthuizen voor.

Er is al het nodige gezegd over onderhoud en verkeer. Burger Initiatief heeft in het bijzonder aandacht gevraagd voor de fietspaden langs de Apeldoornsestraat. Het college heeft in een eerdere commissievergadering toegezegd dat het specifiek zou kijken naar mogelijkheden om het onderhoud hiervan naar voren te halen. De vraag is wanneer dit gaat gebeuren. De fractie zou graag zien dat de fietspaden aangepakt worden voordat er ongelukken gebeuren. Spreker heeft aan den lijve ondervonden dat een ongeluk in een klein hoekje zit, een losse tegel bijvoorbeeld, en dat een fietser er niet altijd wat aan kan doen. 5. De fractie vraagt hoe verstandig de bezuiniging op de oostelijke rondweg is, zeker nu de weg zo vaak genoemd wordt in combinatie met de railterminal. Hier wordt overigens niet zozeer de bezuiniging als wel het wegzetten van de reserves bedoeld. 6. De vorige spreker haalde het Impulsbudget Wijken en Dorpen aan. Burger Initiatief wil dit graag voor het volgende jaar al ingezet zien. De uitleg van de wethouder tijdens de technische avond was niet helemaal voldoende. De impulsen zijn namelijk nodig omdat inwoners uitgenodigd moeten worden om te participeren, initiatieven te ontwikkelen en eventueel zelfs gebruik te maken van Right to Challenge. Er valt zeker meer te zeggen over de begroting, maar vanwege de beschikbare tijd voor Burger Initiatief laat de fractie het hierbij.

11

Mevrouw Pluimers brengt naar voren dat Lokaal Belang niet negatief tegenover het impulsbudget staat, maar in de motie wordt een oproep gedaan om het in de kadernota van volgend jaar op te nemen. Momenteel wordt de begroting besproken en zij vraagt waarom de motie wordt ingediend. Hij zou beter bij de bespreking van de kadernota ingediend kunnen worden. Mevrouw Van den Wildenberg is van mening dat het handig is dat dit alvast wordt aangekondigd en meegenomen kan worden. Het college kan dit gebruiken bij de kadernota. Het belang dat Burger Initiatief en ChristenUnie, en hopelijk andere fracties, eraan hechten is in ieder geval duidelijk. De heer Lentink voert het woord namens de fractie van Pro’98. Het moet een plezierig idee zijn om bij de laatste begrotingsbehandeling een begroting te kunnen leveren waarmee een volgende coalitie verder kan. Tenminste, als de raad niet te veel ongedekte checks uitschrijft. Niet alleen financieel ligt er een gezonde basis, maar de afgelopen vier jaar is er ook qua beleid een ambitieuze lijn gekozen waar men de komende jaren nog veel plezier van gaat hebben. Een voorbeeld is het biodiversiteitsplan dat op de agenda staat. Een solide begroting dus en het is goed om behoedzaam te begroten als men ziet dat in luttele maanden tijd de balans kan omslaan van positief naar negatief als het gaat om de uitkeringen uit het Gemeentefonds.

Waar Pro’98 ook blij mee is, zijn de technische wijzigingen in de presentatie van de Programmabegroting die ten opzichte van voorgaande begrotingen een beduidend beter inzicht geeft in niet alleen de uitgaven, maar ook de investeringen en de ontwikkeling van de reserves. Dit is een goede stap op weg naar een betere Planning & Control, niet alleen voor de organisatie, maar zeker ook voor de raad. De fractie ziet uit naar het proces om die verbetering nog meer gestalte te geven. Pro’98 stemt in met de gevraagde beslispunten. Betekent dit dat de fractie de toekomst zonder zorgen tegemoetziet? Dat ook weer niet. De belangrijkste zorg ligt niet bij de in de Programmabegroting vastgelegde ambitie en plannen, die komen overeen met wat eerder bij de Kadernota is afgesproken. Maar ambities en plannen moeten goed worden uitgevoerd. En niet alleen de gemeente heeft ambitie, het Rijk heeft die ook en wil die vooral graag door gemeenten uitgevoerd zien. In het stuk staan er een aantal opgenoemd, waaronder de warmtetransitie en mogelijke opkoop- en beëindigingsregelingen voor de stikstofaanpak. Zacht gezegd géén klein bier. En de ervaring leert inmiddels dat het Rijk wel taken delegeert, maar daar niet noodzakelijkerwijs de financiële ruimte bij levert. Dan komen er nog taken bij die, samen met de eigen groeiplannen, wel zwaar op de RO-ploeg drukken.

De fractie wil het volgende over de programma’s opmerken. 1. De fractie wil het als eerste noemen: meedoen. In de commissie is het al genoemd; naast de NPOgelden die specifiek voor onderwijsachterstanden zijn bedoeld, komt er een apart budget naar de gemeenten. Pro’98 pleit ervoor om dat budget toch vooral in te zetten voor het leggen van verbinding, om ervoor te zorgen dat jongeren, zeker jongeren in kwetsbare situaties, uitgenodigd worden om verbinding te maken met elkaar en met anderen. In een denktank-sessie over eenzaamheid onder jongeren van een paar maanden geleden met een aantal deskundigen en uitvoerenden op dit terrein bleek dat daar ideeën en plannen leven die ondersteuning verdienen. De fractie komt daar bij de uitwerking graag op terug. Pro’98 zou een goede besteding van de NPO-gelden niet alleen aan de scholen willen overlaten, maar naast de scholen willen gaan staan om een breder pakket te bieden dan alleen het oplossen van corona-achterstanden en om ontmoetingen te faciliteren niet alleen in maar vooral rondom school. En uiteraard ziet Pro’98 graag iederéén meedoen, in alle diversiteit en creativiteit. Be Creative! 2. Mensen doen graag mee als ze zich zeker voelen. Als ze de bestaanszekerheid hebben dat er echt een steuntje in de rug is als ze het zelf niet redden en niet in de goede netwerken zitten.

Men moet het niet accepteren dat er ook maar iemand in de gemeente in armoede moet leven. Het woord zegt het al, in ‘gemeente’ zit ook gemeenschap. 3. Als het gaat om de bereikbaarheid pleit de fractie al heel lang voor een regiosprinter met een station aan de hoofdlijn in Barneveld-Noord en één in Stroe. Voor de regiosprinter gloort

12

perspectief, maar hij is er nog even niet. Hij vraagt het college om hier alle aandacht en blijvende inzet voor te hebben. 4. Met alle geplande groei kraakt de bestaande infrastructuur in haar voegen, qua onderhoud, maar ook qua capaciteit. Uitbreiding is nodig, ook in de vorm van de oostelijk rondweg. Die is nodig voor de ondersteuning van verkeer en bedrijvigheid. 5. Wat bedrijvigheid betreft, zit het de fractie dwars dat er, ondanks alle krapte op de arbeidsmarkt, nog steeds goede mensen langs de kant staan die wachten op een kans. Pro’98 roept ondernemers op om die kans te grijpen. De gemeente moet het goede voorbeeld geven, divers en inclusief zijn en er voor iedereen zijn. Die kansen liggen er ook. Er zijn ook mensen die graag willen, maar die zijn opgeleid voor de vórige baan. Laten gemeente en bedrijfsleven samen faciliteren dat wordt opgeleid voor de vólgende baan. Dat gebeurt al met prachtige initiatieven zoals Barneveld Tomorrow en Barneveld Techniek Opleiding. Men wil graag zonnepanelen op alle daken. Dan moeten er wel genoeg mensen zijn om die te plaatsen. 6. Over de woon- en leefomgeving zal gesproken worden bij de behandeling van het biodiversiteitsplan, maar alvast een paar opmerkingen. Op álle grond in de gemeente liggen vele claims. Daar zullen heldere keuzes in gemaakt moeten worden. Veel is nodig, niet alles is mogelijk.

Zo is er de claim voor de energievoorziening. Of dat nu wind is, zonnefarms zijn of aardwarmte-installaties; ze hebben ruimte nodig. Dat geldt ook voor recreatie. Pro’98 ziet voor het buitengebied een toenemende rol, en mogelijk ook een verdienmodel, op recreatiegebied. Laat het groene Rondje Barneveld gevolgd worden door groene rondjes bij álle kernen, liefst met onderlinge verbindingen: een regionaal knooppuntennet van wandelroutes voor mensen die de fiets eens willen laten staan. Er zouden voor wandelaars en fietsers gelegenheden moeten komen om onderweg dingen te bekijken, te pauzeren en wellicht wat te gebruiken. Daarmee wordt meteen de recreatiedruk verlegd van kwetsbare natuur naar meer robuust buitengebied. 7. Bij de planning van nieuwe wijken wordt natuurlijk rekening gehouden met kinderen, dus er wordt energieneutraal gebouwd en burgers worden waar mogelijk onafhankelijk van grote energieleveranciers gemaakt. Waar dat niet anders kan, wordt geprobeerd om het eigendom van de energiebronnen in eigen hand te houden. Daar speelt het nieuwe energieWEB een rol bij. Pro’98 zal echter blijven pleiten voor een grotere rol van de gemeente. 8. Die onafhankelijkheid is ook te zien bij het grondstoffenbeleid.

De fractie ziet graag de stappen naar meer circulair gebruik stevig doorgezet, óók waar dat nog lastig is, bijvoorbeeld bij de inzameling van PMD bij de appartementsgebouwen. De heer Bos wees al op de afgekeurde ingezamelde grondstoffen, die komen voor een belangrijk deel daar vandaan omdat er onvoldoende scheidingsmogelijkheden zijn. Pro’98 zou hier verbetering in willen zien. 9. Degenen die wat langer meelopen weten het: Pro´98 pleit er al lang voor om de eigen ideeën, de eigen plannen van de dorpen en wijken de toon te laten zetten bij het gemeentelijk beleid. Daarom is de fractie blij en tevreden dat dit gestalte krijgt in het gebiedsgericht werken. Men ziet er al mooie voorbeelden van, zoals bij de planontwikkeling in Oldenbarneveld en onlangs bij de presentatie van de update van het plan voor Kootwijkerbroek. Dat smaakt naar meer, veel meer. Die uitbreiding wordt gelukkig ook voorzien. De volgende stap wordt om dat ook budgettair beter vast te leggen. Zo’n impulsbudget, dat mag ook structureel, vandaar de steun van Pro’98 voor de betreffende motie. 10. De cirkel wordt rond met het nogmaals uiten van de zorg van Pro’98. Al die plannen, al die mooie initiatieven staan of vallen bij de mensen die het moeten uitvoeren. Nu kunnen raad en college zich gelukkig prijzen met een goed gemotiveerde en capabele ploeg in het gemeentehuis.

Maar die ploeg is wel aan de kleine kant voor het takenpakket en niet in alle opzichten voldoende uitgerust. Het groeiplan voor de interne organisatie is in strategisch opzicht wat Pro’98 betreft een goede stap, maar het op tijd vinden van voldoende goede collega’s is ook een zaak van de wat kortere termijn. En daar maakt de fractie zich behoorlijk zorgen over. Maar het college heeft al een behoorlijk aantal klussen tot een goed einde gebracht. De fractie heeft er alle vertrouwen in dat dat ook nu weer gebeurt.

13

De heer De Vries voert het woord namens de fractie van het CDA. Bij een begrotingsbehandeling denken politieke partijen altijd na over welke onderdelen zij eruit willen lichten, zeker als er een begroting voorligt waar niet veel op aan te merken is. Het CDA kan de kans niet voorbij laten gaan om een aantal zaken naar voren te brengen. Langs vijf onderwerpen wordt naar één onderwerp toegewerkt. Het begrip Right tot Challenge staat er niet in, maar ademt door het hele stuk heen. Het is de laatste begroting van de huidige bestuursperiode. Dan ontkomt men ook niet aan een korte terugblik naar een aantal resultaten. Er is veel gedaan en er is veel gebeurd. Het kan niet anders dan dat dingen gemist worden bij de opsomming. Het CDA noemt vijf successen waarbij de gemeente, volgens de fractie, het verschil heeft kunnen maken. a. Leefbaarheid in de dorpen heeft een prominente rol in het beleid. Dit gebeurt door te bouwen, te knokken voor het behoud van buslijnen en door bijvoorbeeld het openen van nieuwe dorpshuizen. b. In de coronatijd zijn er, naast financiële steun, ook steunpunten opgetuigd voor ondernemers en verenigingen. c. Bij verenigingen zijn mooie ontwikkelingen te zien, zoals de verplaatsing van de Flying Bikes en de extra velden voor SDVB. Er zijn meer voorbeelden te noemen. d.

Er heeft compensatie voor OZB plaatsgevonden voor verenigingsgebouwen en dorpshuizen om die daarmee wat extra te ondersteunen. Door een motie blijft er zicht op een uiteindelijke vrijstelling. e. Er is een steeds verdere ontwikkeling van het buurtziekenhuis te zien. Wat begon met een idee, begint steeds meer op een uitvoering te lijken. Er ligt een laatste begroting van een bestuursperiode voor. Er zijn genoeg plannen, toch ervaart de gemeente onzekerheid rond de rijksgelden. Het is lastig begroten wanneer de verschillen tussen twee circulaires zo groot kunnen zijn. Bij de begroting vallen de fractie vier punten op. a. Er is sprake van een sluitende begroting. Dat is op zich een compliment waard. Het is mooi om te zien dat de gemeente investeert, maar ook de financiële situatie goed onder controle heeft. b. Het is goed om te zien dat er geen verhoging van de OZB in 2022 nodig is. Het was in de Kadernota nog een reële optie, middels een amendement met raadsbrede steun kon dit tegengehouden worden. Zo wordt ook uitvoering gegeven aan het coalitieakkoord. c. Er is aandacht voor aantrekkelijke industrieterreinen, bijvoorbeeld Stroe en Harselaar. De bedrijvigheid in de gemeente groeit en er is oog voor ondernemers. Het valt bijna niet meer op dat Barneveld weer de MKB-vriendelijkste gemeente van Barneveld is. d.

Op een mooie manier krijgt de bouw van een sporthal in Terbroek steeds meer vorm. Het CDA heeft wel eens bekeken in hoeverre er geholpen moest worden, maar dit is een voorbeeld van hoe het vaak beter is dat de politiek zich er even niet mee bemoeit. Het wordt een mooie sportfaciliteit in navolging van VV Stroe, waar men eerder de handen ineensloeg. De fractie noemt drie punten uit de begroting waarvoor meer aandacht zou moeten zijn. 1. De verhoging van de OZB in 2022 gaat niet door, maar de verhoging in 2023 staat nog in de begroting. Dit is begrijpelijk, er lijkt momenteel nog geen ruimte voor te zijn. Maar het CDA wil dat dit uiteindelijk niet nodig is. De fractie vraagt daarom om een toezegging dat in de volgende kadernota ook het eerder aangenomen amendement wordt betrokken. Ook het volgende jaar wil het CDA er alles aan doen om een verhoging van de OZB te voorkomen. 2. Wat het slechte onderhoud van de wegen betreft: voor veel fracties en ook voor het CDA was het een zware tegenvaller. Er wordt veel geld voor vrijgemaakt, eerder €7,5 miljoen en momenteel €4 miljoen, maar toch scoort de gemeente nog steeds een onvoldoende. De vraag is of er straks meer geld nodig is. De fractie wacht ongeduldig op de bespreking van het investeringsplan, waarover in de commissie werd gesproken.

Daarbij moet er ook aandacht zijn voor onveilige situaties als de oversteek bij de Drostendijk en de Postweg in De Glind. 3. Er moet oog zijn voor armoede in de gemeente. Zo is te lezen dat 700 huishoudens kwijtschelding krijgen van gemeentelijke belastingen. Dat is veel, zeker als men nagaat dat er ook huishoudens zijn die dit net niet krijgen of die niet in staat zijn om het aan te vragen. Het CDA vraagt het college om hier extra aandacht voor te hebben. Ook ondertekent de fractie een motie van de 14

ChristenUnie om de termijnen van drie maanden voor aanvragen van bijzondere bijstand in stand te houden. Het logo van het CDA staat niet boven de motie, maar spreker vindt het vooral belangrijk dat hier iets aan gebeurt. 4. Er is een enorme ambtelijke druk in de gemeente te zien, Pro’98 gaf het al aan. De gemeente heeft grote ambities en vraagt veel en dat alles in een tijd waarin het lastig is om nieuwe mensen aan te nemen. De fractie maakt zich hier zorgen over, al is te zien dat het gros van de gemeenten hiermee te maken heeft. Het groeiplan van de gemeente geeft mogelijk wat aanknopingspunten maar de opgave is heel groot. 5. Het komt wel eens voor dat zaken niet op tijd opgepakt of afgerond kunnen worden. Het komt dan aan op communicatie richting de raad en, nog belangrijker, richting initiatiefnemers. Ook kan gebrekkige communicatie leiden tot verbaasde reacties, zoals laatst bij het speelveldje bij De Burgt. Er komt overigens een alternatief voor het speelveldje. De oproep tot betere communicatie wordt soms als een makkelijk aandachtspunt gezien, maar in een tijd waarin veel wordt samengewerkt met de samenleving is dit onmisbaar. 6. De Barneveldse inwoner moet centraal staan in de begroting. Het gaat veel over geld, maar uiteindelijk is het allemaal om de inwoners in een goede gemeente te laten leven.

Zij maken het dorp, zij maken de vereniging en zij maken de samenleving, ieder met zijn of haar kwaliteiten en mogelijkheden. Dit gebeurt niet alleen maar in verbinding met elkaar. Het CDA wil zich daarvoor blijven inzetten en het geeft elke dag weer inspiratie. Het CDA ondertekent motie 10 Gedigitaliseerde criminaliteit van de ChristenUnie. De fractie wenst het college en het ambtenarenapparaat succes en Gods zegen bij de uitvoering van de begroting. Mevrouw Pluimers hoort dat de heer De Vries zich zorgen maakt over het verkeer en de wegen. Er is gesproken over onderhoud maar er zijn ook verkeersmaatregelen. Dit zijn verschillende dingen en hier zijn verschillende potjes voor. Soms kunnen ze met elkaar in verband staan. Dat beoogt Lokaal Belang met amendement 5 Dotatie verkeerveiligheid. Zij vraagt of het CDA bereid is om te investeren en op die manier een extra stap te doen met verkeersmaatregelen om zo het huidige niveau van €800.000 per jaar te steunen. De heer De Vries vraagt of zij doelt op het amendement waarbij €300.000 uit het groeiplan wordt gehaald. Mevrouw Pluimers bevestigt dit. Het wordt dan gelijkgetrokken met wat hier de afgelopen jaren aan uitgegeven werd. De heer De Vries antwoordt dat het CDA het belangrijk vindt dat er wordt geïnvesteerd, hij vroeg om een reactie van het college erop. In de commissie is hier ook over gesproken.