Nota zienswijzen, overleg en ambtshalve wijzigingen SV Wind_11-11.pdf

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld Versie 11-11-2021

INHOUD 1

INLEIDING ........................................................................................................................................3

2

PROCES ............................................................................................................................................4

3

THEMATISCHE BEANTWOORDING ..................................................................................................7 3.1

PROCES ....................................................................................................................................7

3.2

ENERGIE...................................................................................................................................8

3.3

HINDER EN GEZONDHEID ........................................................................................................9

3.4

ECOLOGIE EN LANDSCHAP ....................................................................................................11

3.5

ALTERNATIEVEN ....................................................................................................................13

3.6

ECONOMIE.............................................................................................................................14

4

BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN ..................................................................................................16

5

BEANTWOORDING VOOROVERLEGREACTIES................................................................................69

6

AMBTSHALVE AANPASSINGEN ......................................................................................................77

7

OVERZICHT TE WIJZIGEN ONDERDELEN ........................................................................................78

BIJLAGEN ...............................................................................................................................................81 BIJLAGE 1a

Verslaglegging informatieavond d.d. 13-09-2021 .....................................................81

BIJLAGE 1b

Verslaglegging informatieavond d.d. 14-09-2021 .....................................................92

BIJLAGE 1c

Verslaglegging informatieavond d.d. 15-09-2021 .....................................................99

BIJLAGE 2

Online informatiebijeenkomsten.................................................................................114

BIJLAGE 3

Bundeling zienswijzen en vooroverlegreacties............................................................114

BIJLAGE 4

Te corrigeren verslaglegging windgesprek ..................................................................115

BIJLAGE 5

Aanvullende windgesprekken......................................................................................116

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 2

1

INLEIDING

In de Structuurvisie Wind geeft gemeente Barneveld haar visie op windenergie. Deze visie is vertaald in randvoorwaarden en belangrijke aandachtspunten voor het gehele gemeentelijke grondgebied. Meer specifiek gaat het om het uitsluiten van grootschalige windenergie (groter dan 35 meter ashoogte) met uitzondering van een gedeelte van Harselaar waar windturbines tot 150 meter ashoogte gerealiseerd kunnen worden. De visie biedt onder voorwaarden binnen de gehele gemeente mogelijkheden voor kleinschalige windenergie tot 35 meter ashoogte. De ontwerpversie van de structuurvisie heeft in het najaar van 2021 zes weken ter inzage gelegen. In deze periode kon eenieder een reactie geven op de structuurvisie. Zoals in hoofdstuk 2 kort beschreven zijn tijdens deze periode ook diverse bijeenkomsten georganiseerd, waar deelnemers in gesprek konden gaan met gemeente, specialisten en elkaar. De voorliggende nota beschrijft dit proces, geeft antwoord op de ingekomen reacties en geeft aan welke reacties tot welke wijzigingen hebben geleid in de Structuurvisie Wind. Wat is een structuurvisie? Een Structuurvisie is een ruimtelijke visie op hoofdlijnen. Deze visie schetst het perspectief op het deelaspect Windenergie. Dit perspectief zal eerst moeten worden uitgewerkt in bestemmingsplannen of omgevingsvergunningen voordat tot realisatie overgegaan kan worden.

In hoofdstuk 2 is dit onder het kopje vervolgproces nader uiteengezet. Zienswijzen en vooroverleg De ontwerp Structuurvisie Wind van de gemeente Barneveld heeft in de periode vrijdag 3 september tot zaterdag 16 oktober 2021 ter inzage gelegen. In deze periode heeft iedereen de gelegenheid gekregen om een zienswijze over het ontwerp en de onderliggende bijlagen, zoals het milieueffectrapport (MER), naar voren te brengen. In totaal zijn 57 individuele zienswijzen en 7 vooroverlegreacties binnengekomen. Leeswijzer In hoofdstuk 2 van de voorliggende nota is een korte procesverantwoording opgenomen. Een groot deel van de zienswijzen kende gelijkluidende thema’s en zorgen. In hoofdstuk 3 zijn de meest genoemde thema’s en zorgen algemeen behandeld. Vervolgens is in hoofdstuk 4 een samenvatting gemaakt van alle zienswijzen en is hierop – zo nodig als aanvulling op de thematische beantwoording – een antwoord gegeven. Hoofdstuk 5 omvat de vooroverlegreacties en de beantwoording daarvan. In hoofdstuk 6 zijn de ambtshalve wijzigingen opgenomen. Tenslotte geeft hoofdstuk 7 een totaaloverzicht van de wijzigingen, waarin volledigheidshalve ook wordt verwezen naar welke zienswijze, vooroverlegreactie, advisering of ambtshalve wijziging tot wijziging heeft geleid.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 3

2

PROCES

De ontwerp Structuurvisie Wind met bijlagen, waaronder het Milieueffectrapport (MER), van de gemeente Barneveld heeft in de periode vrijdag 3 september tot zaterdag 16 oktober 2021 ter inzage gelegen. Daarmee bedraagt de totale inzagetermijn zes weken. De publicatie hiervoor is op 2 september via het gemeenteblad (299354) verspreid. Ook via de gemeenteberichten is gedurende de inzagetermijn aandacht besteed aan het indienen van zienswijzen, met verwijzing naar barneveld.nl voor meer informatie. Tijdens diverse informatiebijeenkomsten is de inzagetermijn en de uitnodiging om zienswijzen in te dienen eveneens aan bod gekomen. Voorafgaand aan ter inzage ligging De gemeente Barneveld heeft sinds 2015 een proces doorlopen waarin zorgvuldig onderzoek gepaard is gegaan met een dialoog met de omgeving en democratische besluitvorming in de raad. Zo zijn er bijeenkomsten georganiseerd in de voorbereiding op de notitie Reikwijdte en detailniveau. Naar aanleiding van het verschijnen van het Milieueffectrapport Windenergie (MER) (bijlage bij structuurvisie) zijn er windspreekuren gehouden. Commissie MER Het MER is beoordeeld door de commissie mer. Deze onafhankelijk commissie adviseert overheden over milieueffectrapportages.

In haar advies geeft de commissie onderstaande aan: De Commissie vindt deze stapsgewijze onderzoeksaanpak in het MER een nuttig voorbeeld voor andere plannen voor windturbineparken elders in Nederland. Met name de heldere ‘trechtering’, waarin technische aspecten (belemmeringen) en voorkeuren vanuit de bevolking1 samen komen. De onderliggende studies, waaronder het natuuronderzoek, zijn van goede kwaliteit. Het advies van de commissie mer vormde eveneens een aanleiding om diverse aspecten in het MER aan te scherpen. Deze aanscherping is uitgewerkt in de aanvulling op het MER (eveneens opgenomen als bijlage bij structuurvisie). Windgesprekken Als voorbereiding op de ontwerp Structuurvisie Wind zijn 119 gesprekken gevoerd met bewoners en ondernemers uit de gemeente Barneveld. Van deze gesprekken is een verslag opgesteld. Tijdens de ter inzagetermijn zijn nog drie aanvullende gesprekken gevoerd. Dit brengt het totaal aan windgesprekken op 122. Deze verslagen zijn in hoofdstuk 7 van de voorliggende nota opgenomen. In aanloop naar deze windgesprekken heeft de gemeente bewoners en ondernemers uit het zoekgebied een persoonlijke brief gestuurd. Om onduidelijke redenen zijn deze brieven niet overal aangekomen. Waar bekend is dit hersteld. Verder is men via social media, media en de Gemeenteberichten op de hoogte gesteld van deze windgesprekken.

Bijeenkomsten tijdens de ter inzageligging In de periode van ter inzageligging zijn zes bijeenkomsten georganiseerd. In september 2021 organiseerde de gemeente drie fysieke bijeenkomsten om bewoners, ondernemers en belangstellenden bij te praten over de stand van zaken rond windenergie in Barneveld. Bewoners en ondernemers met een adres in en direct rondom het realisatiegebied zijn uitgenodigd per brief. In aanvulling hebben alle gesprekspartners uit de windgesprekken per mail een uitnodiging gekregen en heeft de gemeente via social media, gemeentelijke website en de Gemeenteberichten deze avonden aangekondigd. De verslagen van deze bijeenkomsten zijn als bijlage 1 bij de voorliggende nota opgenomen. Aanvullend aan de fysieke informatiebijeenkomsten zijn drie online kennisbijeenkomsten georganiseerd met als thema’s Waarom Windenergie? (donderdag 30 september), Gezondheid en laagfrequent geluid (maandag 4 oktober) en Windenergie & participatie (maandag 11 oktober). Deze themasessies waren bedoeld voor raadsleden, inwoners en andere belanghebbenden. Via social media, de gemeentelijke website en Gemeenteberichten is eenieder uitgenodigd deel te nemen.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 4

Tijdens de fysieke informatieavonden is met diverse onafhankelijke experts gesproken over windenergie, het proces en de effecten. De beelden van deze online informatiebijeenkomsten kunnen worden bekeken via Windenergie | Gemeente Barneveld. Deze beelden zijn, via snelkoppeling, ook als bijlage bij de voorliggende Nota gevoegd. Vervolgproces (bestemmingsplan en vergunningen) De structuurvisie is een ruimtelijke visie op hoofdlijnen. Omdat (grootschalige) windenergie grote gevolgen zal hebben op bijvoorbeeld het landschap en gelet op de actuele discussies rondom gezondheidseffecten is de Structuurvisie Wind zowel procesmatig als ruimtelijk vrij concreet uitgewerkt en is een mogelijk uitwerking (opstelling) relatief vergaand onderzocht. De structuurvisie biedt binnen de gestelde kaders ook mogelijkheden aan andere opstellingen of bijvoorbeeld andere turbinetypes. Na besluitvorming over de structuurvisie zal, met nader op te halen input van omwonenden, nabij gesitueerde ondernemers en mogelijk andere belanghebbenden, een tender worden georganiseerd. Daarmee start de concrete planvorming. Uiteindelijk resulteert dit in een bestemmingsplanwijziging of vergunning. Pas tijdens deze concrete planvorming wordt duidelijk waar de turbines komen te staan en wat de effecten op de omgeving exact zijn. Op dit moment wordt dus verder op de diepte ingegaan.

De besluitvorming rondom deze planvorming (vaststellen bestemmingsplan of verlenen vergunning) staat ook open voor beroep en bezwaar. Tegen de structuurvisie kan geen beroep en bezwaar worden ingesteld, ook leidt vaststelling van een visie niet tot planschade. De uitwerking van een visie in een concreet planinitiatief, waaronder vergunningverlening, kan wel leiden tot planschade. Dit is nu nog niet aan de orde. Bij een uitwerking spelen ook aspecten als effectmonitoring en vergunningsvoorwaarden. In onderstaande afbeelding is zowel het voorgaande als het nog te doorlopen proces weergegeven. Deze planning is onder voorbehoud en kan aan verandering onderhevig zijn.

Vooroverlegreacties Bij de start van de ter inzage termijn zijn de 18 onderstaande vooroverlegpartners aangeschreven. TenneT is abusievelijk niet aangeschreven, maar heeft wel gebruik gemaakt van haar mogelijkheid een zienswijze in te dienen. Daarom is TenneT aan dit overzicht toegevoegd. In het totaal hebben 7 organisaties een vooroverlegreactie ingediend. Vooroverlegpartners

Vooroverlegreactie

Barneveldse Industriële Kring (BIK) Geldersch Landschap & Kasteelen (MooiGelderland) Gemeente Apeldoorn Gemeente Ede Gemeente Leusden

X

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 5

Gemeente Scherpenzeel Gemeente Woudenberg Hiswa Recron Kamer van Koophandel Liander

X

LTO Noord Ministerie van Defensie

X

Natuur en Milieu Gelderland (GNMF)

X

Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines ProRail

X

Provincie Gelderland

X

Rijkswaterstaat TenneT

X

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) Waterschap Vallei Veluwe Zienswijzen In totaal zijn 57 zienswijzen ingediend. Deze zienswijzen zijn, onafhankelijk van indieningsdatum of -wijze, allen in deze nota beantwoord.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 6

3

THEMATISCHE BEANTWOORDING

Omdat een groot deel van de zienswijzen betrekking heeft op dezelfde thema’s, is gekozen voor een thematische beantwoording volgens onderstaande indeling: 3.1 Proces. In paragraaf 3.1 komen achtereenvolgens aan orde: Aarhus Conventie (A), Unierecht (B) en Vervolgproces (C) 3.2 Energie. In paragraaf 3.2 komen achtereenvolgens aan orde: Energieopbrengst (D) en RES/Energiedoelstellingen (E) 3.3 Hinder en Gezondheid. In paragraaf 3.3 komen achtereenvolgens aan orde: (Laagfrequent) geluid (F), Gezondheid (G) en Slagschaduw (H). 3.4 Ecologie en Landschap. In paragraaf 3.4 komen achtereenvolgens aan orde: Ecologie (I), Landschap (J) en Duurzaamheid windturbines (K). 3.5 Alternatieven. In paragraaf 3.5 komen achtereenvolgens aan de orde: Wind op zee (L) en Kernenergie (M). 3.6 Economie. In paragraaf 3.6 komt aan de orde: Waardevermindering onroerend goed (N) en de recreatieve ontwikkeling van Zeumeren en omgeving (O).

3.1

PROCES

A. Aarhus Conventie In enkele zienswijzen wordt aangegeven dat de structuurvisie en het proces daaromheen strijdig is aan de Aarhus Conventie (verdrag van Aarhus). In dit verdrag is onder meer geregeld dat de overheid onder andere toegang moet geven tot belangrijke informatie over milieuaspecten en mogelijkheden voor inspraak in de besluitvorming moet bieden. In zienswijzen wordt daarin gewezen op een aantal aspecten, zoals: - de uitnodiging voor windgesprekken heeft niet iedereen bereikt; - niet alle gesprekspartners hebben een verslag gekregen; - de normen voor windparken zijn vanuit het Nevele arrest niet meer toepasbaar. De gemeente heeft via de reguliere wijze, website en gemeenteberichten, een oproep gedaan voor de windgesprekken. Daarmee is voldaan aan hetgeen minimaal verwacht mag worden. Dat de extra inzet via brief en (social) media niet iedereen heeft bereikt doet daar niets aan af. Verder hebben alle gesprekspartners een verslag gekregen. In thema B wordt verder ingegaan op de normering. Afgelopen periode is vanuit de gemeente veel inzet gepleegd om bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden goed te informeren. Deze inzet gaat veel verder dan hetgeen op basis van Wet ruimtelijke ordening (Wro) en de gemeentelijke participatieregeling verwacht mag worden. De gemeente wordt voor deze inzet door de provincie in haar vooroverlegreactie ook gecomplimenteerd. B.

Unierecht Enkele indieners geven aan dat de Structuurvisie Wind strijdig is met het Unierecht. Aangenomen wordt dat de indieners van de zienswijzen duiden op EU-richtlijn 2001/42. In deze zogenaamde SMBrichtlijn stelt de EU dat bepaalde plannen en programma’s, die aanzienlijke effecten op het milieu kunnen hebben, overeenkomstig deze richtlijn aan een milieubeoordeling moeten worden onderworpen. In het Nevele-arrest (HvJ EU 25 juni 2020, (ECLI:EU:C:2020:503) oordeelde het Europese Hof in een zaak over een Belgisch windturbinepark dat ten onrechte geen correcte milieubeoordeling is gemaakt voorafgaand aan de vaststelling van Belgische algemene regels voor windturbines. Die algemene regels zijn volgens het Hof aan te merken als plan of programma in de zin van de eerdergenoemde richtlijn, waarvoor gelet op het Europese recht een milieubeoordeling had moeten worden gemaakt. Op 30 juni 2021 heeft de Raad van State (ECLI:NL:RVS:2021:1395) overwogen dat het Nevele-arrest ook gevolgen heeft voor de Nederlandse windturbinebepalingen. Deze bepalingen, vastgelegd in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling, zijn eveneens aan te merken als plan of programma. Ingevolge de SMB-richtlijn zou aan deze normen een milieubeoordeling ten grondslag moeten liggen. Aangezien een correcte beoordeling ontbreekt kan deze normstelling niet meer gebruikt worden.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 7

Een aantal onderzoeken die ten grondslag liggen aan de Structuurvisie Wind gaan in belangrijke mate uit van de algemene windturbinebepalingen zoals vastgelegd in het Activiteitenbesluit en de Activiteitenregeling. De gevolgen vanuit het Nevele-arrest zijn in deze onderzoeken en in de structuurvisie ook nadrukkelijk benoemd. Daarover is aangegeven en onderbouwd dat een mogelijke andere normering, als daar al sprake van zal zijn, niet leidt tot een ander realisatiegebied. Een planvoornemen in het realisatiegebied zal immers, in vergelijking tot andere zoekgebieden, het beste scoren op de gecombineerde uitgangspunten rondom landschappelijke inpassing en omgevingeffecten (zo min mogelijk mensen zo min mogelijk effect). Een andere normering doet niet aan deze conclusie af. De conclusie rondom deze score is nader onderbouwd in hoofdstuk 5 in de structuurvisie. Wel kunnen als gevolg van een zwaardere normering aanvullende mitigerende maatregelen worden verplicht, waarmee het effect van windenergie op het woon-, werk en leefklimaat verder wordt verkleind. Bij de uitwerking van de visie in een ruimtelijk plan zal duidelijkheid moeten zijn over de normstellingen. Dan volgt ook de feitelijke en finale toetsing. Dit is als zodanig ook benoemd in de Structuurvisie. Bovendien is deze visie ook niet aan te merken als plan of programma.

De structuurvisie is daarmee niet strijdig met rechten vanuit de Europese Unie. C.

Vervolgproces Het vervolgproces van de Structuurvisie Wind is in lijn met het advies van de Nederlandse Vereniging Omwonenden Windturbines (NLVOW). Bewoners en ondernemers zullen worden betrokken bij het verder uitwerken van de voorwaarden voor een windturbine in hun omgeving. De NLVOW is overigens ook actief benaderd om te reageren op de ontwerp Structuurvisie Wind. Hier hebben zij geen gebruik van gemaakt. Deze voorwaarden worden opgenomen in de tender. Is er een initiatief gekozen, dan zal de initiatiefnemer onder onafhankelijke regie in gesprek gaan met omwonenden en ondernemers. Daarbij wordt eerst overleg gevoerd met direct omwonenden en ondernemers in een cirkel van 12 maal de rotordiameter van de geplande windturbine. In dit overleg wordt gesproken over maatregelen ter beperking van de overlast, compensatie voor de omwonenden en hoe het lokaal eigenaarschap van minimaal 51% wordt vormgegeven. Lukt het niet om binnen deze cirkel het lokaal eigenaarschap vorm te geven, dan wordt gekeken naar de hele gemeente Barneveld. Lukt het ook niet binnen de gemeente Barneveld dan stelt de structuurvisie een bijdrage aan een gebiedsfonds voor. Aanvullend wordt binnen deze trede ook de mogelijkheid geboden om lokaal eigenaarschap invulling te geven vanuit andere gemeenten binnen de RES regio (Regio Foodvalley).

Dit is een gevolg van de gewenste samenwerking tussen gemeenten, lokale coöperaties en anderen binnen Regio Foodvalley. Voorgestelde aanpassing: 1. Bestaande lokale energiecoöperatie kan aanschuiven bij de eerste trede van lokaal eigendom om bewoners en ondernemers te ondersteunen. 2. Na aanbieding binnen de gemeente kan ook nog binnen de regio Foodvalley worden aangeboden om tot lokaal eigenaarschap te komen. Regio Foodvalley vormt daarmee samen met een extra bijdrage in een omgevingsfonds (reeds opgenomen in ontwerpvisie) de derde trede.

3.2

ENERGIE D. Energieopbrengst Enkele indieners geven aan dat Barneveld in een windluw gebied is gesitueerd en dat daarmee de opbrengst van windenergie (grootschalig en kleinschalig) minder groot zal zijn dan wanneer deze turbines in gebieden met meer wind (zee) worden geplaatst. Het klopt dat dezelfde windturbine op zee of in andere gebieden met veel wind meer energie zal produceren. Dit laat onverlet dat de gemeente Barneveld een opgave heeft om binnen haar gemeentegrenzen voldoende duurzame energie op te wekken. Deze opgave vereist windenergie. Uit berekeningen is gebleken dat met drie

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 8

windturbines voldoende energie opgewekt kan worden. Onder het thema alternatieven (blz. 12, punt L) wordt dieper ingegaan op wind op zee. E.

Regionale Energie Strategie (RES) & energiedoelstellingen Enkele indieners geven aan dat het gezamenlijke RES bod aan opwek van duurzame energie hoger is dan de 35 Terawattuur die de Rijksoverheid heeft gevraagd. Dat lijkt inderdaad het geval, al moet de doorrekening van het Planbureau voor de Leefomgeving voor de RES 1.0 nog verschijnen. Deze wordt eind 2021 verwacht. Het PBL heeft in 2019 berekend dat de optelsom van de regionale plannen leidt tot een bod van 52,5 TWh. De realisatie van de regionale plannen is echter met de nodige onzekerheid omgeven. Nadere verkenning levert een inschatting voor hernieuwbare elektriciteitsproductie in 2030 op met een bandbreedte van 31,2 tot 45,7 TWh, en een middenwaarde van 38,2 TWh. In deze verwachting vormt netcapaciteit en tijdige uitbreiding ervan overigens wel een onzekerheid. Dit betekent echter niet dat gemeentes eigenstandig hun bod kunnen verlagen en afzien van windenergie. Barneveld is in de RES Foodvalley een verplichting aangegaan om voor 2030, 0,038 Twh windenergie te leveren. (SW p. 9.) Wanneer Barneveld dit aanbod zou terugtrekken omdat de landelijk beoogde 35 Twh windenergie op land overboden is, zullen andere gemeenten dit ook kunnen doen waardoor het bod al snel onder de 35Twh zal komen.

Verder is ook in de online kennisbijeenkomst Waarom Windenergie? aangegeven dat de Europese Commissie het pakket “fit for 55” heeft vastgesteld. In dit pakket wordt voorzien in een hernieuwbare energiedoel van 40% in 2030 voor geheel Europa. Het is nu nog onvoldoende bekend wat de consequenties zijn voor de opgave van hernieuwbare elektriciteit in 2030. Als gevolg kan mogelijk de opgave voor wind op land de komende jaren naar boven worden bijgesteld. Ongeacht de opgave vanuit de Europese of Rijksoverheid heeft de gemeente zichzelf in 2015 ook een doel gesteld. Dit doel, vastgesteld in de Energievisie (2015), bedroeg 12 tot 24 MW. De voorgestelde ontwikkeling past binnen dit doel.

3.3HINDER EN GEZONDHEID F.

(Laagfrequent) geluid Diverse indieners van de zienswijzen zijn op een aantal verschillende manieren op geluid ingegaan. Het gaat hierbij om afstand, geluidscriteria en het effect van geluid op de gezondheid. Op de effecten van geluid op de gezondheid wordt ingegaan bij het onderwerp gezondheid. Bij de behandeling van dit onderdeel van geluid wordt ingegaan op de afstand en de beoordeling van geluid. Technisch wordt in de visie onderscheid gemaakt tussen geluid en laagfrequent geluid, beide zijn afkomstig van dezelfde bron. De waarneming van geluid wordt per individu heel verschillend ervaren. De ene individu ervaart geluid als hinderlijk en een andere individu neemt het aanwezige geluid nauwelijks waar. Bij het opstellen van de visie is uitgegaan van de landelijke normeringen die moeten gelden voor de toekomstige aanvragen. Zoals gemotiveerd bij aspect B (Unierecht) zal deze normering bekend moeten zijn bij vaststelling van het ruimtelijk plan in een bestemmingsplan of vergunning. Aanvullend aan deze (toekomstige) normering stelt de gemeente enkele lokale regels. Eén van deze regels heeft betrekking op de laag frequent geluid. De gemeente Barneveld vindt het belangrijk dat geluid op een afdoende wijze wordt geborgd bij de vergunningverlening. Daarom is gekozen om voor laagfrequent geluid een normering op te nemen.

De normering voor laagfrequent geluid wordt weergegeven in de Vercammencurve. Deze curve wordt in Nederland gebruikt om de hinderlijkheid van laagfrequent geluid in beeld te brengen. Met het opnemen van deze bovenwettelijke normering zal het aantal gehinderden redelijkerwijs zoveel mogelijk worden beperkt. Tijdens de online kennisbijeenkomst Windenergie, gezondheid en laagfrequent geluid is door de onafhankelijke expert geadviseerd om het geluidsniveau te beperken tot de WHO norm van 45 dB(A) Lden. De gemeente Barneveld zal aansluiten bij de landelijke normering. Op onderdelen, zoals laagfrequent geluid, wordt een aanvullende normering voorgesteld. Uiteraard wordt gesproken met mogelijke initiatiefnemers over het verder beperken van mogelijke effecten.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 9

In de onderzoeken voor de structuurvisie is inzichtelijk gemaakt wat de geluidsbronnen gezamenlijk, cumulatief, aan geluidsproductie opleveren. Er is gekozen voor het plaatsen van grootschalige windturbines in een gebied waar de toevoeging leidt tot een zo klein mogelijk effect op dit cumulatieve geluidsniveau. Daarmee zal het geluid vaak geheel of deels wegvallen in achtergrondgeluiden. Ten slotte is het totale effect van de verschillende windturbines als maatgevend bepaald. Dit zorgt ervoor dat verschillende windturbines samen niet meer mogen produceren dan de landelijke normering. G. Gezondheid Bij projecten voor windenergie bestaan in toenemende mate zorgen over de mogelijke gevolgen voor de menselijke gezondheid. Deze zorgen worden ook geuit door een aantal van de indieners van de zienswijzen ten aanzien van de realisatie van windturbines in de gemeente Barneveld. Tijdens de online kennisbijeenkomst over Windenergie, gezondheid en laagfrequent geluid is zeer uitgebreid op dit aspect ingegaan. De invloed van turbines is globaal te verdelen in geluid, visuele aspecten (zichtbaarheid en slagschaduw) en veiligheid. Daarnaast blijkt ook het planproces rondom realisatie belangrijk. De gemeente Barneveld vindt volksgezondheid een belangrijk onderwerp dat ook in de context van windenergie nadrukkelijk aandacht heeft en behoeft.

De gemeente steunt ook de expliciete aandacht die gevraagd wordt voor gezondheidsrisico’s bij windturbines. In regionaal verband sluit de gemeente aan bij de verdere landelijke doorontwikkeling van objectieve normen voor windturbines. Verder laten wij ons leiden door de actuele wetenschappelijke inzichten over de gezondheidseffecten van windturbines. Er zijn talrijke onderzoeken gedaan naar deze gezondheidseffecten. Uit deze (inter)nationale onderzoeken volgt dat er momenteel geen rechtstreeks verband aangetoond kan worden tussen windturbines en gezondheidseffecten op omwonenden, zoals hoge bloeddruk, ongunstige zwangerschaps-uitkomsten, slaapoverlast en ziektes. Effecten kunnen echter ook indirect zijn, bijvoorbeeld effecten door slaapverstoring, welke wordt veroorzaakt door hinder. Duidelijk is wel dat mensen meer hinder ondervinden als het geluidsniveau toeneemt. Ook andere aspecten bepalen in hoeverre mensen hinder ervaren. Zo hebben omwonenden minder hinder als ze betrokken worden in de plaatsing van de windturbines. Ook economisch voordeel, houding ten opzichte van windturbines en visuele aspecten kunnen een rol spelen. Het is om deze reden dat besloten is laag frequent geluid als normering op te nemen, te streven naar een zo groot mogelijk aandeel lokaal eigenaarschap en een relatief uitgebreid participatie traject te organiseren.

Dit participatietraject gaat verder na besluitvorming over de structuurvisie, wanneer bij omwonenden en direct nabij gesitueerde ondernemers input wordt opgehaald over de te organiseren tender (waaronder over het participatietraject wat daarbij gevoerd moet worden). Er is vooralsnog geen direct wetenschappelijk bewijs gevonden voor een verband tussen laagfrequent geluid van windturbines en directe gezondheidseffecten. Evenmin bestaan er redenen om aan te nemen dat de overige windturbine effecten, zoals magnetische velden, leiden tot negatieve directe gezondheidseffecten. De gestelde normeringen, de nog te stellen landelijke normering en de aanvullende Barneveldse regeling (rondom bijvoorbeeld slagschaduw bij bedrijven en laag frequent geluid) zijn bedoeld zijn om eventuele hinder tot een acceptabel niveau te beperken. Gelet hierop staan gezondheidseffecten dus niet in de weg aan de mogelijk realisatie van windturbines. Uiteraard zullen wij de wetenschappelijke ontwikkelingen op dit gebied op de voet blijven volgen. H. Slagschaduw Slagschaduw wordt door veel indieners als hinderlijk ervaren en als zodanig opgevoerd om geen windturbines in de nabijheid van zowel woningen als bedrijven (kantoren) te plaatsen. Slagschaduw kent een landelijke normering. Zoals aangegeven in de Structuurvisie Wind zal aangesloten worden bij deze normering.

Vooralsnog is onbekend hoe deze normering exact zal zijn, maar aangenomen wordt

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 10

dat deze ongeveer gelijk zal zijn aan de voorheen geldende normering. Daarin had de wetgever bepaald dat gevoelige objecten, zoals woningen, maximaal 17 dagen per jaar 20 minuten per dag Opgemerkt wordt dat vanwege de seizoenen slagschaduw verspreid over het jaar niet overal hetzelfde is. In de zomer is het aantal gehinderden vanwege de hoge zonstand kleiner dan in de winter. Bovendien zullen de windturbines in grote delen van de zomer waarschijnlijk ook stil staan in verband met de wespendief. Daartegenover staat dat in de winterperiode er minder zonuren zijn, slagschaduw treedt immers bij heldere dagen op. Slagschaduw wordt gemeten binnen 12 maal de rotordiameter. Voor een ashoogte van 150 meter geldt een invloedsgebied van 1,8 km. Bedrijfspanden en kantoren binnen dit invloedsgebied worden in de landelijke normering niet aangemerkt als hindergevoelige objecten. Dit neemt uiteraard niet weg dat ook bij bedrijfspanden en kantoren hinder van slagschaduw kan worden ervaren. In de visie is daarom een beschermingsnormering voor met name slagschaduw gevoelige bedrijfsonderdelen opgenomen. Een voorbeeld hiervan is een kantoor. Andere bedrijfsonderdelen, zoals bijvoorbeeld opslag, behoeven geen bescherming omdat hier geen personen dagelijks veel uur aanwezig hoeven te zijn.

Wij zijn van mening dat hiermee in de visie voldoende aandacht is besteed aan het onderwerp slagschaduw met als doel omgevingseffecten zo ver mogelijk te beperken en het aantal gehinderden zo klein mogelijk te houden. Daarmee wordt het woon- en leefklimaat in voldoende mate geborgd.

3.4

ECOLOGIE EN LANDSCHAP I.

Ecologie Verschillende indieners van zienswijzen hebben zorgen geuit over de mogelijke effecten van windturbines op de natuurwaarden. Deze zorgen spitsen zich toe op sterfte onder vogels (met name de wespendief) en vleermuizen. In de ontwerp Structuurvisie Wind en de voorbereiding daarvan is uitgebreid stilgestaan bij het aspect ecologie, omdat specifieke soorten planten en dieren en hun leefgebied door de Wet natuurbescherming worden beschermd. In de structuurvisie is ook nadrukkelijk aangegeven dat de duurzame energieopwekking en energiebesparing in samenhang moet worden bekeken én dat de effecten op beschermde flora en fauna inzichtelijk moeten worden gemaakt. In de Milieueffectrapportage van 18 december 2019 is onderzoek gedaan in het kader van de gebiedsbescherming en de soortengescherming. Daarin is aangegeven dat, los van welke locatie binnen Barneveld ook wordt gekozen voor windenergie, aanvullend onderzoek nodig is naar effecten op het Natura 2000-gebied ‘Veluwe’ (wespendief en meervleermuis) en op stikstofgevoelige habitats. Ten aanzien van gebiedsbescherming bestaat een sterke voorkeur voor locaties 1 tot en met 5 en worden meer effecten verwacht indien windturbines worden ontwikkeld op de andere locaties, met name op de locaties 6, 7, 9, 10, 11 en 13 vanwege de zeer nabije ligging van de Veluwe.

Daarnaast is vastgesteld dat aanvullend onderzoek is vereist voor amfibieën, reptielen, vogels en vleermuizen en overige zoogdiersoorten, afhankelijk van het exacte plan en ongeacht de locatie (zoals de positie van turbines, wegen en opstelplaatsen). Voor zoekgebied 5 is nader onderzoek verricht door Altenburg & Wymenga ecologisch onderzoek BV d.d. 10 juni 2021. Dit heeft geleid tot een stoplichtenkaart (zie pag. 46 van de structuurvisie). Hierin zijn drie soorten gebieden aangeduid: gebieden waar de effecten van de realisatie van windturbines op natuurwaarden beperkt zijn, gebieden waar mogelijk (beperkte) effecten kunnen optreden en gebieden met de meeste kans op beschermde aanwezige natuurwaarden. Het realisatiegebied ligt in belangrijke mate in een gebeid waar effecten beperkt zijn. Een deel van het realisatiebied is aangeduid als gebied waar mogelijk (beperkte) effecten kunnen optreden. Aan de Structuurvisie Wind zal worden toegevoegd dat hier naar alle waarschijnlijkheid aanvullende mitigerende maatregelen nodig zijn. Vanuit ecologisch oogpunt heeft plaatsing buiten dit gebied de voorkeur.

Met betrekking tot de wespendief en het beperken van de mortaliteit door windturbines is als regel in de structuurvisie opgenomen dat vanuit Natura-2000 regelgeving windturbines binnen 8 kilometer uit het kerngebied van de Veluwe, hoe kleinschalig ook, stilstaan gedurende de dagperioden in de maanden juli en augustus. De structuurvisie biedt daarin wel ruimte om met mogelijke technologische maatregelen zoals een vogelradar ook in deze maanden door te draaien. De ecologen schatten

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 11

vooralsnog deze technologische maatregelen als niet haalbaar in. Deze voorwaarde geldt ook voor kleinschalige windenergie, waardoor in dat kader nagenoeg geen effecten worden verwacht voor de wespendief. Bij grootschalige windenergie vindt het de grootste risico’s voor de meervleermuis plaats tijdens de aanlegfase. Het is namelijk een laagvliegende soort die weinig in aanraking komt met (middel)grote windturbines. Ook bij kleinschalige windenergie zal het aspect ecologie nadrukkelijk onderdeel uitmaken van de vergunningverlening: voor windturbines tussen de 20 en 35 meter ashoogte geldt dit aspect in het op te stellen landschapsinpassingsplan terug moet komen. De Provincie Gelderland is het bevoegd gezag rondom natuurbescherming en vanuit die rol ook verantwoordelijk voor de bescherming van bijvoorbeeld de wespendief. Op basis van de onderzoeken die ten grondslag liggen aan de Structuurvisie Wind en de daarin opgenomen regeling heeft de provincie geoordeeld dat de gemeente het provinciale natuurbelang goed heeft laten meewegen. Een structuurvisie bevat ruimtelijk beleid op hoofdlijnen. Als een keuze wordt gemaakt voor de concrete locatie(s) waar windturbines worden gerealiseerd, en bekend is welke windturbines worden gerealiseerd, zal in het kader van de vereiste ruimtelijke toestemmingen (zoals vergunningen) nader ecologisch onderzoek moeten plaatsvinden.

De consequenties voor beschermde flora en fauna worden inzichtelijk gemaakt en waar mogelijk zullen er verdere mitigerende maatregelen uit voortvloeien. Voorgestelde wijzigingen Initiatiefnemers wordt geadviseerd enkel grootschalige windenergie te realiseren in de zogenaamde laag risicogebieden of anders aanvullende mitigerende maatregelen te treffen (zie stoplichtenkaart opgenomen in paragraaf 9.6 van de ontwerp structuurvisie). J.

Landschap Horizonvervuiling is een ervaring waarvoor geen wettelijke meetgegevens zijn vastgesteld. Horizonvervuiling en landschapsbeleving zijn subjectieve ervaringen. In de zienswijzen worden windturbines dan ook als mooi of lelijk omschreven. Desondanks kan er over landschap, landschappelijke verschijningsvormen en de toevoeging van windturbines wel degelijk het een en ander gezegd worden. Allereerst wordt opgemerkt dat windturbines met een ashoogte van 150 meter, zoals deze in de visie worden onderzocht, landschappelijk anders ingepast worden dan ontwikkelingen met lagere bouwhoogten. Bij het inpassen van gebouwen op erven met toepassing van struiken en bomen is er sprake van een landschappelijke inpassing waar iedereen een duidelijk beeld bij heeft. Deze inpassing vindt ook plaats binnen de bestaande landschappelijke laag. Windturbines met een ashoogte van 150 meter komen duidelijk boven deze laag uit. Daarmee is er sprake van het toevoegen van een nieuwe laag aan het landschap. Deze nieuwe laag vraagt een zorgvuldige opbouw. In de Structuurvisie Wind is daarom ook nadrukkelijk ingegaan op het onderwerp landschap. Dit onderwerp vormt een van de centrale uitgangspunten. Er is in de visie ook ingegaan op de landschappelijke context bij plaatsing van windturbines met een ashoogte van maximaal 35 meter.

Mede om het landschappelijke aspect is gekozen voor het voorgestelde realisatiegebied. Het omliggende landschap zou de toevoeging van grootschalige windturbines verhoudingsgewijs het beste kunnen dragen. Dit is al zodanig ook onderzocht in het MER. In de visie zijn verder voorwaarden (uitgangspunten) opgenomen waaraan toekomstige verzoeken moeten voldoen. Bij grootschalige windenergie, dus de realisatie van een nieuwe laag, worden de onderlinge afstand en samenhang, hoogte en kleur en gondelgebruik (verschijningsvorm) benoemd. In de Structuurvisie Wind wordt ook aangesloten bij een recent relevant onderzoek van landschapsdeskundigen. Daarmee stuurt de structuurvisie maximaal op een acceptabele inpassing. Dit is ook belangrijk in relatie tot bijvoorbeeld belevings- en gezondsheidsaspecten.

K. Duurzaamheid windturbines Een aantal indieners stelt kritische kanttekeningen bij de duurzaamheid van de windturbines. Zij wijzen daarbij op de negatieve milieuaspecten van windturbines, zoals het gebruik van SF6-gas, de CO2-uitstoot bij de bouw en de beperkte mogelijkheden tot hergebruik van materialen.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 12

Hoewel er inderdaad ook negatieve effecten kleven aan de productie van windturbines zijn deze zeer beperkt in verhouding tot de milieuwinst die door windenergie wordt behaald. De levensduur van een windturbine is ongeveer 20 jaar. De CO2-uitstoot die het gevolg is van de bouw van één windturbine is bovendien al na drie tot zes maanden na ingebruikname terugverdiend. Ook de hoeveelheid SF6 (een broeikasgas dat in sommige typen windturbines wordt gebruikt als isolator) die kan vrijkomen uit een windturbine is erg beperkt. De schade die windturbines op deze manier aan het klimaat toevoegen is een fractie van de CO2-uitstoot die windturbines besparen en staat daarmee in geen verhouding tot de milieuwinst die wordt behaald. Dit laat onverlet dat de schadelijke effecten verder verkleind moeten worden. Zoals ook aangegeven in de Structuurvisie wordt door veel fabrikanten en netbeheerders op dit moment gewerkt aan een alternatief voor het gebruik van SF6. Het is dan ook zeker niet uitgesloten dat bij realisatie van windturbines in Barneveld het gebruik van SF6 niet meer nodig is. De windsector werkt in Europees verband bovendien hard aan het volledig circulair maken van windturbines.1 Doel daarvan is dat ook de laatste 5-15% van een windturbine die op dit moment nog niet volledig kan worden hergebruikt, in de nabije toekomst wordt gebruikt voor hoogwaardige toepassingen.

Gezien huidige ontwikkelingen2 is deze verwachting voldoende reëel. Dit is als zodanig ook benoemd in de structuurvisie. Tegen deze achtergrond is de gemeente van mening dat de nadelen die verbonden zijn aan de productie en plaatsing van windturbines niet opwegen tegen de voordelen van grootschalige productie van windenergie. De noodzaak van de energietransitie en het tegengaan de klimaatverandering is bovendien dermate urgent dat daarvoor ook grootschalige lokale energieopwekking nodig is.

3.5

ALTERNATIEVEN L.

Wind op zee Diverse indieners hebben aangegeven dat Barneveld in plaats van windturbines in de eigen gemeente turbines op zee zou kunnen plaatsen. Over dit onderwerp is meer in diepte gesproken tijdens de online kennisbijeenkomst Waarom Windenergie? De Klimaatwet vraagt regio’s en daarmee gemeenten echter om een bepaalde hoeveelheid energie binnen de eigen grenzen duurzaam op te wekken. Hiermee komen aanbod en vraag ook dichter bij elkaar, dit kan minder vragen van de infrastructuur. De komende jaren zet het Rijk volop in op windenergie op zee. In 2021 staan er windmolens in zee met een totaalvermogen van ongeveer 2,5 gigawatt (GW). In 2023 moet er voor minimaal 4,5 GW vermogen aan windmolens op zee staan. Eén gigawatt is 1000 megawatt, dus het gaat hier om 375 keer de hoeveelheid die Barneveld in de structuurvisie windenergie heeft aangegeven. De afspraak van 4,5 GW staat in het Energieakkoord voor duurzame groei. Windmolens op zee leveren dan 3,3% van alle energie in Nederland. De onbenutte (delen van) windenergiegebieden op zee in het Nationaal Waterplan 2016-2021 bieden nog maar beperkt ruimte voor nieuwe windparken. Daarom zal het kabinet nieuwe windenergiegebieden op zee moeten aanwijzen om verdere doorgroei van wind op zee mogelijk te maken. Nieuwe windenergiegebieden wijst het kabinet aan in het Programma Noordzee 2022-2027.

Het kabinet streeft ernaar om in het Programma Noordzee 2022-2027 ruimte voor 27 GW aan extra windcapaciteit op zee aan te wijzen. Hiervoor heeft het kabinet in het ontwerp Programma Noordzee 2022-2027 acht zoekgebieden geïdentificeerd. Een deel van deze acht gebieden zal het kabinet aanwijzen voor de extra windparken die bovenop de bestaande routekaart nodig zijn in de periode tot en met 2030. Naar verwachting neemt het kabinet hierover in 2022 een besluit met de publicatie van het definitieve Programma Noordzee 2022-2027. Samen met het reeds geplande vermogen zal de 27 GW nog geen kwart van de hoeveelheid energie in Nederland opleveren. Nederland kan met andere

1 Bron: NWEA ondersteunt Europese oproep tot ban op storten van windturbine bladen - NWEA nieuwsbericht van 16 juni 2021 2 Bron: New coalition of industry and academia to commercialise solution for full recyclability of wind turbine blades (vestas.com)

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 13

woorden de doelstellingen niet halen zonder energieopwekking op land. Zeker niet gelet op de mogelijke verdere aanscherping van deze doelstellingen (zie aspect E, paragraaf 3.1). M. Kernenergie In de RES Foodvalley 1.0 is gekeken naar de potentie van Kernenergie voor de duurzame energieopwekking en de mogelijkheden voor de Foodvalley in de ontwikkeling daarvan (p 4. Bijlage G). De RES 1.0 zegt daarover: “Het is op dit moment niet reëel om te veronderstellen dat kernenergie kan bijdragen aan de regionale energieopwekking in 2030. Een relevante ontwikkeling op het gebied van kernenergie zijn zogenaamde SMR-centrales (Small Modular Reactor). Vanwege de strenge veiligheidsen vergunningseisen voor kernenergie is de realisatie van een SMR-centrale voor 2030 op dit moment niet haalbaar. Richting 2050 lijken de mogelijkheden voor een dergelijke centrale beter. Nader onderzoek naar de mogelijke bijdrage van (kleinschalige) kernenergie kan waardevol zijn. Het ligt voor de hand om dit niet als Regio Foodvalley alleen op te pakken, maar om hier op landelijk niveau naar te kijken. Daarom hebben we bij het aanbieden van de concept-RES het Rijk opgeroepen om hier korte termijn initiatief in te nemen.” De gemeente Barneveld heeft zich bij de vaststelling van de RES aan deze aanpak gecommitteerd.

3.6

ECONOMIE N. Waardevermindering onroerend goed Veel indieners maken zich zorgen over de negatieve invloed van de aanwezigheid van windturbines op de waarde van hun onroerend goed. Een aantal van hen heeft ook alvast een claim neergelegd tot vergoeding van eventuele waardevermindering. De Wet ruimtelijke ordening (Wro) voorziet in dit kader in een regeling voor vergoeding van de schade die ruimtelijke plannen en besluiten kunnen veroorzaken. Hiermee is geborgd dat eenieder die stelt schade te lijden als gevolg van het ruimtelijk besluit dat de bouw van windturbines daadwerkelijk mogelijk maakt, aanspraak kan maken op een tegemoetkoming in die schade. Het gaat dan om schade in de vorm van inkomensderving of waardevermindering van een onroerende zaak. Een verzoek tot tegemoetkoming in de geleden planschade kan binnen vijf jaar na het onherroepelijk worden van het ruimtelijk besluit (vaststelling bestemmingsplan of verlening omgevingsvergunning) en moet worden ingediend bij het gemeentebestuur. Deze verzoeken zullen worden behandeld volgens de Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade 2011 van de gemeente Barneveld. Zoals gemotiveerd in hoofdstuk 2 (paragraaf Vervolgproces (Structuurvisie, bestemmingsplan) treedt er met de besluitvorming rondom een structuurvisie nog geen planschade op.

Het voorgaande betekent dat tijdens de procedure tot vaststelling van de structuurvisie nog geen aanvraag voor een verzoek tot planschade kan worden ingediend. Met een toekomstige initiatiefnemer zal daartoe een overeenkomst worden gesloten. Verder wordt de initiatiefnemer op grond van regel 25 van de structuurvisie verplicht om vooraf de verwachte planschade voor woningen en ander onroerend goed tot twee kilometer rond de windturbine(s) inzichtelijk te maken. Het is eveneens mogelijk dat initiatiefnemer privaatrechtelijk tot andere afspraken komt met potentieel gedupeerde eigenaren. Hier zullen hier ten tijde van verdere planontwikkelingen afspraken over gemaakt worden (zie ook hoofdstuk 7 van de structuurvisie). Tijdens de fysieke informatieavonden is door enkele bewoners nadrukkelijk de wens uitgesproken om bijgepraat te worden over het proces rondom planschade. In reactie hierop is door de gemeente een informatieavond georganiseerd. Deze staat geagendeerd op 18 november 2021. O. Recreatieve ontwikkeling Zeumeren en omgeving In zowel enkele zienswijzen als tijdens de informatiebijeenkomsten en kennisbijeenkomsten is de zorg geuit dat windenergie een groot nadelig effect heeft op de toeristische en recreatieve sector gevestigd rondom Zeumeren. In de Structuurvisie Wind is een onderzoek aangehaald uit Emmen.

Indieners geven aan dat voorafgaand aan de realisatie van windenergie onderzoek naar de gevolgen moet worden uitgevoerd. Uit voorafgaand onderzoek (ex ante) blijkt vaak dat een aanzienlijk aandeel

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 14

recreanten bij de realisatie inderdaad aangeeft uit te wijken naar andere bestemmingen. Achteraf blijken deze aantallen echter vele malen lager. De praktijk leert dat veel recreanten, ook na realisatie van windturbines, gewoon blijven komen. Voorafgaand onderzoek zal daarmee niet het daadwerkelijk te verwachten effect aantonen. Dit is als zodanig ook in het gehanteerde onderzoek aangegeven. Het gehanteerde onderzoek uit Emmen gaat over kleinschalige tot middelgrote verblijfsrecreatieve terreinen in de directe nabijheid van grootschalige windturbines. Gelijk als wordt verwacht in de Barneveldse situatie zijn belangrijke motieven van de recreanten natuur en landschap. Hiermee is het onderzoek relevant voor Barneveld. Om effecten op toerisme en recreatie zo veel als mogelijk te reduceren is in de Structuurvisie Wind onderzoek gedaan naar verwachte geluidsoverlast en slagschaduw. Dit alles heeft onder meer geleid tot aanvullende voorwaarden voor slagschaduw. Anders dan indieners verwachten wordt, gelet op het gestelde in de onderliggende onderzoeken, niet meer dan een zeer gering effect voorzien op de recreatieve sector.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 15

4 BEANTWOORDING ZIENSWIJZEN 01

De bewoner van het perceel: Wolsbergerweg 28, Voorthuizen

Datum ontvangst: 13-09-2021 Datum dagtekening: 13-09-2021 Registratienummer: 1175167 In de zienswijze wordt ingegaan op de uitspraak van de Raad van State (30 juni 2021, ECLI:NL:RVS:2021:1395) waarin wordt bepaald dat de overheid eerst nieuwe normen moet opstellen gebaseerd op Europese afspraken. Verder wordt ingegaan op de onderwerpen: afstand tot de woning, geluidsnormen, slagschaduw, waardevermindering woning, Wespendief en de tender versus duidelijke voorkeurslocatie. a. Zienswijze Indiener geeft aan welke moeite indiener heeft met de Structuurvisie Wind. Het gaat daarbij om de punten: afstand tot de woning, geluidsnormen, slagschaduw, waardevermindering van de woning en de Wespendief. Gemeentelijke reactie Voor de beantwoording van deze punten wordt verwezen naar F, H, N en I, zoals opgenomen in onderdeel 3. De thematische beantwoording. b. Zienswijze Aangehaald wordt de uitspraak van de Raad van State van 30 juni 2021. Indiener is van mening dat op basis van de uitspraak nu geen procedure voor een visie doorlopen kan worden. Gemeentelijke reactie De uitspraak betreft een tussenuitspraak waarbij de overheid is opgedragen normen voor onder andere geluid en slagschaduw vast te stellen op basis van een MER. Omdat geen MER aan de huidige normen ten grondslag ligt, mogen deze niet worden gebruikt. Dit aspect is ook benoemd in de structuurvisie.

Zoals ook gemotiveerd in de structuurvisie en onder deel B van thematische beantwoording betekent dit niet dat de besluitvorming over windparken stil hoeft te staan. c. Zienswijze De indiener van de zienswijze is van mening dat een voorkeurslocatie overeenkomstig de Structuurvisie Wind zich niet verhoudt tot een open tender. Een tender zou betrekking moeten hebben op het hele grondgebied van de gemeente Barneveld, waarbij wel wordt uitgegaan van de te onderzoeken criteria zoals deze in de structuurvisie zijn geformuleerd. Er is sprake van een ondemocratisch proces. Gemeentelijke reactie Met het opstellen van de Structuurvisie Wind wordt niet gekeken naar eigendomsposities, maar wordt op basis van toetsingscriteria en uitgangspunten onderzocht wat de meest geschikte locaties zijn. In de afgelopen jaren zijn onderzoeken uitgevoerd, een MER is opgesteld en de gemeenteraad heeft besluiten genomen. Dit alles heeft geleid tot de Structuurvisie Wind (ontwerp). Gekozen is om aan de voorkant van het tender proces zo veel mogelijk belangrijke randvoorwaarden vast te leggen. Deze hebben zich vertaald in een realisatiegebied en voorwaarden over geluid, slagschaduw en bijvoorbeeld eigenaarschap. Met deze randvoorwaarden leidt een plan in het realisatiegebied per definitie tot het beste plan voor Barneveld, hiermee is een mogelijk beperktere marktwerking tijdens de tender acceptabel.

De positie van grondeigenaren zal daarin inderdaad belangrijk zijn. Besluitvorming over de structuurvisie vindt plaats in de gemeenteraad, hetgeen een democratisch proces waarborgt. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding om de structuurvisie aan te passen.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 16

02

De bewoner van: Datum ontvangst: Voorthuizen Datum dagtekening: (wenst anoniem te blijven) Registratienummer: De zienswijze benoemt de korte afstand ten opzichte van de woning.

09-09-2021 09-09-2021 1175026

a. Zienswijze De zienswijze heeft betrekking op de korte afstand ten opzichte van de woning. Gemeentelijke reactie Voor de beantwoording van de zienswijze wordt verwezen naar onderdeel 3, thematische beantwoording en de Structuurvisie Wind. Zowel in de structuurvisie als in onderdeel 3 wordt ingegaan op welke afstanden aangehouden moeten worden en welke normeringen er gelden om te beoordelen of er sprake is van een goed woon- en leefklimaat. Bovendien legt de structuurvisie de zone vast waar mogelijk windenergie zal worden gerealiseerd, niet de exacte positie van de windturbines. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding om de structuurvisie aan te passen.

03

Een bewoner in: Datum ontvangst: 16-09-2021 Barneveld Datum dagtekening: 16-09-2021 (wenst anoniem te blijven) Registratienummer: 1175455 De zienswijze is ingediend door een ondernemer waarvan het bedrijf tegenover de plek staat waar mogelijk drie windturbines zouden passen. Ingegaan wordt op het krijgen van schadevergoeding, tot welke afstand is een schadevergoeding mogelijk, slagschaduw op zonnepanelen, het informeren over de vervolgstappen. a. Zienswijze Voor de inhoud van de zienswijze wordt verwezen naar de samenvatting zoals hierboven is opgenomen. Gemeentelijke reactie Voor de beantwoording van de zienswijze wordt verwezen naar de thematische beantwoording de onderdelen N, H en C, onderdeel 3. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding om de structuurvisie aan te passen.

04

De eigenaar van het perceel kadastraal bekend gemeente Voorthuizen, sectie G, nummer 5637

Datum ontvangst: 18-10-2021 Datum dagtekening: 15-10-2021 Registratienummer: 1177257 De zienswijze is ingediend door een ondernemer die eigenaar is van een perceel op Harselaar, de zoeklocatie is op korte afstand van dit perceel. Vanwege de in de structuurvisie aangewezen zoeklocatie voor windturbines vreest de indiener beperkingen in het realiseren van de bedrijfsbestemming, voor met name de belemmeringen voor de kantoorfaciliteiten wordt gevreesd. Voor het geval aan dit verzoek geen gehoor wordt gegeven, wordt alvast aanspraak gemaakt op vergoeding van planschade. a. Zienswijze Indiener verzoekt om zodanige aanpassing van het zoekgebied dat de plaatsing van windturbines niet van invloed is op de gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van zijn perceel op bedrijventerrein HarselaarDriehoek. Gemeentelijke reactie Een structuurvisie bevat ruimtelijk beleid op hoofdlijnen. De exacte locatie, het aantal en het type windturbine zijn derhalve op dit moment nog niet bekend. Dit brengt met zich mee dat de consequenties van grootschalige windenergie voor de gebruiksmogelijkheden van het perceel van indiener pas kunnen worden beoordeeld bij

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 17

de aanvraag om ruimtelijke toestemming voor een concreet initiatief. Op dat moment zullen ook de belangen van indiener op zorgvuldige wijze bij de belangenafweging betrokken worden. b. Zienswijze In het geval de gebruiksmogelijkheden van het perceel van indiener zullen worden beperkt, zal aanspraak worden gemaakt op de vergoeding van planschade. Gemeentelijke reactie Voor de beantwoording van dit onderdeel van de zienswijze wordt verwezen naar de reactie onder thema N. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding om de structuurvisie aan te passen.

05

De bewoners/eigenaren van het perceel: Garderbroekerweg 50/50A, Voorthuizen

Datum ontvangst: Datum dagtekening: 15-10-2021 Registratienummer: In de zienswijze wordt ingegaan op voornamelijk geluid en slagschaduw en de effecten daarvan op het verblijfsrecreatiepark Costa del Zeumeren. a. Zienswijze Voor de in de zienswijze genoemde technische bezwaren tegen windturbines wordt verwezen naar de hierboven opgenomen samenvatting. Gemeentelijke reactie Voor de beantwoording van deze zienswijzen wordt verwezen naar de beantwoording onder paragraaf 3.3 van de thematische beantwoording. b. Zienswijze Indieners van de zienswijze geven aan moeite te hebben met het zoekgebied zoals dat in de Structuurvisie Wind is opgenomen, omdat deze locatie voor hen vergelijkbaar is als de locatie bij Zeumeren waarvoor een aantal jaren geleden een aanvraag was ingediend. Verder worden er opmerkingen gemaakt over de snelheid van het proces in samenhang met corona. Gemeentelijke reactie In de afgelopen zeven jaren is de gemeente Barneveld met het onderwerp duurzaamheid en energietransitie stappen aan het zetten. De raad heeft met enige regelmaat hiervoor besluiten genomen. Zoals bij de Energievisie en de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (de onderzoeksonderwerpen van de MER). Het proces is tijdens de Corona-pandemie inderdaad doorgegaan. Gelet op de doelen voor 2030 was langdurige uitstel niet mogelijk.

Tijdens deze pandemie zijn met toepassing van nieuwe communicatiemiddelen op kleine schaal veel gesprekken te voeren met bewoners en bedrijven in zoekgebied 5 (uit de MER). Veel uit deze gesprekken is meegenomen in de Structuurvisie Wind. Aanvullend zijn enkele fysieke bijeenkomsten georganiseerd. Daarmee heeft er, zelfs met ‘Corona-belemmeringen’ een zorgvuldig proces plaatsgevonden. In de gemaakte opmerkingen over de snelheid en het doordrukken kunnen wij ons dan ook niet vinden. We hebben er begrip voor dat u de mogelijke ontwikkelingen als bedreigend voor uw onderneming ziet. Hier is in de thematische beantwoording, de structuurvisie en tijdens de informatie- en kennisbijeenkomsten ook over gesproken / aandacht besteed. In het verleden is over Zeumeren inderdaad besloten dat de realisatie van grootschalige windenergie aldaar inderdaad niet wenselijk is. Sindsdien is er gemeentebreed onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden en onmogelijkheden van grootschalige windenergie. Als resultante van dit onderzoek is het voorgestelde realisatiegebied tot stand gekomen. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding om de structuurvisie aan te passen.

NOTA ZIENSWIJZEN, OVERLEG EN AMBTSHALVE AANPASSINGEN STRUCTUURVISIE WIND

Gemeente Barneveld | 11-11-2021

Pagina 18

6.1

Stichting Leefbaar Voorthuizen/Actiecomité Voorthuizen Windmolens nee: p/a Brahmslaan 64, Voorthuizen

Datum ontvangst: Datum dagtekening: 14-10-2021 Registratienummer: 1177390/1177251/1177259/1 De zienswijze bestaat uit twee delen: dit deel (6.1) betreft vragen. In zienswijze (6.2) wordt met aangedragen punten stelling genomen tegen de windvisie en plaatsing van windturbines. Aangehaald worden het Unierecht versus de RES en het Verdrag van Aarhus versus de bescherming van persoonlijke gezondheid en welzijn en windturbines en gezondheid. a. Zienswijze Indieners van de zienswijze hebben de ingediende zienswijze opgedeeld in een deel met vragen (zienswijze 1) en zienswijzen waar wordt ingegaan op Unierecht ten opzichte van de doelstellingen in de RES en op het Verdrag van Aarhus ten opzichte van de bescherming van persoonlijke gezondheid en welzijn en windturbines en gezondheid. Om deze redenen vragen de indieners van de zienswijze om per direct te stoppen met het proces om tot een Structuurvisie Wind te komen (zienswijze 2). Gemeentelijke reactie Geconstateerd wordt dat de gestelde vragen niet zozeer als verhelderende vragen over de Structuurvisie Wind (ontwerp) zijn ingediend, maar in de vorm van stellingen, meningen en/of aannames. Verder wordt bij een aantal punten gevraagd of kennis is genomen van het genoemde onderwerp. Tijdens de informatieavonden, kennisbijeenkomsten en daarbuiten via de website zijn er mogelijkheden geweest om verhelderende vragen te stellen.

Tijdens de informatiemomenten hebt u daar ook gebruik van gemaakt. Voor meer informatie over het gevolgde proces wordt ook verwezen naar onderdeel 2 van deze nota. Op de vragen of er kennis is genomen van de genoemde onderwerpen, wordt opgemerkt dat daar waar dit van toepassing is, hiervan is kennisgenomen. In uw zienswijze staan diverse stellingen en meningen die politiek van aard zijn. Deze zullen dan ook in een politiek debat beantwoord moeten worden. De voorliggende nota is hiervoor niet het juiste instrumentarium. U wordt dan ook van harte uitgenodigd om in te spreken tijdens de behandeling in de raadscommissie. Voor de beantwoording van de zienswijze 6.2 wordt verwezen naar de beantwoording bij 6.2. Conclusie De zienswijze geeft geen aanleiding om de structuurvisie aan te passen.

6.2

Stichting Leefbaar Voorthuizen/Actiecomité Voorthuizen Windmolens nee: Brahmslaan 64, Voorthuizen

Datum ontvangst: Datum dagtekening: 14-10-2021 Registratienummer: 1177390/1177251/1177259/1 De zienswijze bestaat uit twee delen: dit deel (6.1) betreft vragen. In zienswijze (6.2) wordt met aangedragen punten stelling genomen tegen de windvisie en plaatsing van windturbines. Aangehaald worden het Unierecht versus de RES en het Verdrag van Aarhus versus de bescherming van persoonlijke gezondheid en welzijn en windturbines en gezondheid. a. Zienswijze De indieners van de zienswijze zijn van mening dat de Structuurvisie Wind en de totstandkoming daarvan onverenigbaar is met het Unierecht, het verdrag van Aarhus en de bescherming van persoonlijke gezondheid en welzijn, evenals het RES en de plannen tot plaatsing van windturbines. Verder spreken indieners hun ongenoegen uit over de beantwoording van de reacties die zij hebben gegeven op de “Notitie Reikwijdte en Detailniveau” (NRD) die door de gemeenteraad is vastgesteld ter voorbereiding op het Milieueffectrapport Structuurvisie Windenergie Barneveld. Afrondend stellen de indieners van de zienwijze dat zij voorstander zijn van een schonere wereld, maar tegen het inzetten van windturbines zijn.