MPG 31-dec-2022 definitief.docx.pdf
Tekst van het document
Foto omslag : Bloemendal fase 1, gerealiseerde woningen per begin april 2023, Foto Jan van Uffelen
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
2
Wikselaarse Eng (voorheen Holzenbosch III).......................................36
Inhoudsopgave 1. Inleiding ......................................................................................................3 1.1 Aanleiding en doelstelling....................................................................3 1.2 Stand van zaken ...................................................................................3 1.3 Aanpak actualisatie ..............................................................................6
4. Ontwikkeling boekwaarde ....................................................................38 4.1 Ontwikkeling boekwaarden ...............................................................38 5. Risicomanagement ................................................................................39 5.1 Risico’s en beheersmaatregelen ......................................................39 5.2 Voorzienbare risico’s..........................................................................39 5.3 Onvoorziene risico’s...........................................................................40
1.4 Leeswijzer..............................................................................................7 2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid .................................8 Toelichting projectbladen ...........................................................................8 Thorbeckelaan-Zuid....................................................................................9 Harselaar Centraal (voorheen Columbiz park) .....................................11 Harselaar-Zuid Fase 1A ...........................................................................13 Harselaar West West................................................................................15 Thorbeckelaan Noord ...............................................................................17 Herontwikkeling Tolnegenweg ................................................................19 Harselaar-Zuid Fase 1B en Fase 2 ........................................................21 3.
Programma 3 Woon- & Leefomgeving ..............................................23 Toelichting projectbladen .........................................................................23 Schoolterrein Hessenweg ........................................................................24 Holzenbosch I ............................................................................................26 Holzenbosch II ...........................................................................................28 Bloemendal (voorheen Barneveld Noord) .............................................30 Verbindingsweg .........................................................................................32 Oostbroek Fase 1 en 2 (voorheen Kootwijkerbroek Oost Fase 2).....34 Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
3
1. Inleiding 1. Inleiding
1.1 Aanleiding en doelstelling Een grondexploitatie is een financiële vertaling van een ruimtelijk project waarbij de gemeente grond in bezit heeft en deze grond (deels) uitgeeft. Het resultaat van een grondexploitatie is een prognose en geeft een verwachting voor het financiële eindresultaat van het project. Bij de ruimtelijke plannen bedragen de begrote kosten en opbrengsten miljoenen euro’s. Bij vaststelling van een plan en bijbehorende grondexploitatie stelt de gemeenteraad de kaders vast waarbinnen de uitvoering van het project door het college dient plaats te vinden. De Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) is een samenvattend document van alle lopende gemeentelijke grondexploitatieprojecten. Dat zijn de grondexploitaties waar de gemeente eigenaar is van de betrokken gronden en deze ontwikkelt. Er is sprake van gronduitgifte en/of een bouwclaim. Binnen de projectgebieden kan het voorkomen dat ook derden gronden in eigendom hebben. Deze gronden worden voor eigen rekening en risico door derden ontwikkelt. Er is sprake van een concessie of zelfrealisatie. Veel van de zelfrealisatieprojecten hebben financieel voor de gemeente een beperkte betekenis. Private partijen betalen de gemeentelijke plankosten en een exploitatiebijdrage van de door de gemeente uitgevoerde of uit te voeren werken, werkzaamheden en (bovenwijkse) voorzieningen (investeringen).
Wanneer is sprake van grondexploitatie? Allereerst moet hiervoor grond in bezit zijn of worden aangekocht. Vervolgens wordt deze grond geschikt gemaakt voor nieuwe functies en de realisatie van bebouwing. Dit geschikt maken kan betekenen dat oude bebouwing wordt gesloopt en dat vervuilde grond wordt gesaneerd. Daarna worden de riolering, nutsvoorzieningen en bouwwegen aangelegd. Hierna is de grond geschikt om uit te geven aan een ontwikkelaar, die kan starten met de bouw. Als laatste wordt de openbare ruimte ingericht. Het definitieve straatwerk en groen worden aangelegd en verlichting, bebording en straatmeubilair worden aangebracht.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
Investeringsprojecten, zoals de aanleg van een spoortunnel, sportvoorziening of de bouw van maatschappelijk vastgoed (school, zwembad), maken géén deel uit van de grondexploitatie. De MPG wordt gebruikt als onderbouwing van de cijfers in de jaarrekening. Bij de beoordeling van de jaarrekening door de accountant wordt onder meer gebruik gemaakt van de MPG. De MPG beoogt meer duidelijkheid te verschaffen in de grondexploitaties door de relevante aspecten (saldo, doorlooptijd, rentelast, ontwikkelprogramma, risicoprofiel, etc.) hiervan toe te lichten en op eenduidige wijze hierover te rapporteren, per project en in samenhang. Doelen onderhavig MPG 1. Een MPG levert inzicht en overzicht. Per project worden de financiële, programmatische en planningsuitgangspunten geactualiseerd en geüniformeerd weergegeven. 2. Door middel van een MPG wordt inzicht gegeven in de risico’s binnen de projecten en voor alle projecten bij elkaar. Begrippenlijst Bij de uitwerking van de MPG is aansluiting gezocht bij de VNG-publicatie ‘Handreiking grondbeleid voor raadsleden’ teneinde de leesbaarheid en toegankelijkheid te vergroten. Mede hierom is een begrippenlijst als bijlage aan de MPG toegevoegd (bijlage 1).
1.2 Stand van zaken Actualiteit Het jaar 2022 stond in het teken van het conflict in Oekraïne, met alle gevolgen van dien. Materiaal en energie werden schaars waardoor prijzen van (bouw)producten en daaropvolgend diensten hard zijn gestegen. Om de inflatie te beteugelen is door de Europese Centrale Bank (ECB) de rente in stappen verhoogt. Gevolg van de hogere rente is dat ook de kapitaalmarktrente en hypotheekrente zijn verhoogd. Hierdoor is de maximale financierbaarheid en ook de maandelijkse betaalbaarheid van koopwoningen onder druk komen te 4
1. Inleiding staan. In 2023 is de stijgende lijn van de gemiddelde Vrij-op-naam prijzen gestabiliseerd. Desondanks blijft de vraag naar – vooral betaalbare – woningen groot; het is nog maar de vraag hoe de woningmarkt zich de komende jaren gaat ontwikkelen.
Het resultaat is, afgerond, € 221.000 positief. De raad wordt met de jaarverslaggeving gevraagd deze twee projecten af te sluiten. In de toelichtende MPG 31 december 2022 wordt nog eenmaal beknopt verslag gedaan over deze projecten. De winst valt ten gunste van het jaarrekeningresultaat.
In het risicomanagement bij de vorige jaarrekening was al rekening gehouden met het risico op stijgende kosten en een mogelijke stabilisatie van de woningprijzen.
Tussentijdse winst
Bij de vorige jaarrekening werd voor de grondexploitaties een indexatie van de grondopbrengsten van 2,0% op de lange termijn gehanteerd. De opbrengstenstijging is ten opzicht van vorig jaar beperkter toegepast. Het uitgangspunt is ten alle tijden dat de gronden marktconform worden verkocht. De wereld van gebiedsontwikkeling is al jaren flink in beweging: het stikstofdossier blijft een onzekere factor in combinatie met het ontwikkelen van projecten. Afgelopen jaar is wel duidelijk geworden dat ook de aanlegfase stikstofruimte vereist. De ontwikkelingen op het stikstofdossier worden nauwgezet gevolgd. Ook de discussies omtrent de impact van geitenhouderijen op de volksgezondheid zijn nog niet beslecht waardoor dit ook een onzekere factor in projecten blijft. Afgesloten grondexploitaties in 2022
Progra mma
Resultaat op eindwaarde
Richting
Harselaar West West
2
187.000
Positief
Holzenbosch III-Wikselaarse Eng
3
34.000
Positief
Totaal
De methodiek is enkel van toepassing op winstgevende projecten. Volgens de BBV voldoet deze methode aan het ‘voorzichtigheidsprincipe’. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat als de prognose van het eindresultaat van het project verslechterd er mogelijk winst teruggeboekt dient te worden. Gezien de winst vrijvalt aan het jaarrekeningresultaat kan dit betekenen dat er in plaats van een winstneming ook sprake kan zijn van het terugdraaien van een winstneming ten laste van het jaarrekeningresultaat. Project
In 2022 zijn twee projecten gereed gekomen: alle werken en werkzaamheden hebben plaatsgevonden of zijn opgenomen als een nog te betalen verplichting en alle gronden zijn verkocht. In de onderstaande tabel zijn de betreffende projecten opgenomen. Project
De berekeningsmethode voor de tussentijdse winst is door de Commissie BBV omschreven. De methode staat bekend als de ‘percentage of completion’ (POC)-methode. Het voortgangspercentage is derhalve maatgevend voor de hoogte van de tussentijdse winst. De tussentijdse winst wordt berekend door: gerealiseerde kosten/totale kosten te vermenigvuldigen met gerealiseerde opbrengsten/totale opbrengsten en deze fractie (%) te vermenigvuldigen met de geprognosticeerde eindwaarde (resultaat).
221.000
Actie Vrijvallen resultaat Vrijvallen resultaat
Harselaar-Zuid Fase 1A Harselaar West West Harselaar-Zuid Fase 1B en 2 Schoolterrein Hessenweg Holzenbosch I Holzenbosch II Bloemendal Oostbroek Holzenbosch III-Wikselaarse Eng Totaal
-737.000 Terugdraaien Afsluiten grex*
Winstneming stand per 31-12-2022 12.116.000 865.000
8.000 620.000
2.000 Winstneming 38.000 Winstneming
10.000 658.000
3 3
6.099.000 2.000 118.000
536.000 Winstneming -2.000 Terugdraaien -118.000 Terugdraaien
6.635.000 -
3 3
32.000 1.002.000
-31.000 Terugdraaien Afsluiten grex*
1.000 1.002.000
21.599.000
-312.000
21.287.000
Progra mma 2 2 2 3 3
Winstneming stand per 31-12-2021 12.853.000 865.000
2022
Richting
* in de bovenstaande tabel staat de ontwikkeling van de tussentijdse winstnemingen. Dit is exclusief de winsten die ontstaan bij het afsluiten van het complex, deze winsten worden separaat verantwoord.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
5
1. Inleiding Dit jaar bedraagt het saldo van de tussentijdse winstneming op projecten afgerond -/- € 312.000, de negatieve richting van dit bedrag houdt in dat er meer winst terug gedraaid dient te worden dan dat er winst genomen wordt. In de bovenstaande tabel is de (terugdraaien van de) winstneming per project opgenomen. De winstneming wordt als een boekwaarde kosten in de grondexploitaties verwerkt waardoor het resultaat op eindwaarde afneemt met het bedrag aan winstneming en de geprognotiseerde rente over de winstneming tot en met het eindjaar. Bij terugdraaien van de winstneming daalt de boekwaarde en het totale kostenniveau. Tot en met 1 januari 2022 is op de openstaande grondexploitaties totaal € 21.599.000,- aan winst genomen. Met de bovenstaande genoemde per saldo terug te draaien winst van dit jaar (-/- € 312.000,-) bedraagt de totaal genomen winst per 1 januari 2023 € 21.287.000,-. Actualisatie verliesvoorziening Bij de jaarrekening 2021 is een verliesvoorziening vastgesteld van afgerond € 20.913.000,-. De verliesvoorziening dient ter afdekking van de grondexploitaties met een negatief resultaat. De verliesvoorziening is opgenomen op eindwaarde. In de onderstaande tabel zijn de verlieslatende grondexploitaties opgenomen. Verlieslatende projecten Thorbeckelaan Zuid Harselaar - Centraal Thorbeckelaan Noord Tolnegenweg Oost Bloemendal Verbindingsweg Totaal
Progr amma 2 2 2 2 3 3
Resultaat op Eindwaarde eindwaarde datum -1.120.000 -15.546.000 -811.000 -704.000 -5.509.000 -4.566.000 -28.256.000
31-12-2025 31-12-2023 31-12-2027 31-12-2023 31-12-2032 31-12-2026
De grondexploitaties zijn geactualiseerd waardoor de resultaten gewijzigd zijn. De resultaten op eindwaarde zijn verderop opgenomen onder “Toekomstresultaat”. In de onderstaande tabel zijn de benodigde verliesvoorzieningen bij de jaarrekening 2022 per project opgenomen. Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
Ontwikkeling verliesvoorziening Verliesvoorziening jaarrekening 31-12-2021
20.913.000
Mutatie verliesvoorziening o.b.v. resultaat grondexploitaties 1-1-2023 op eindwaarde project 31-12-2021 31-12-2022 mutatie Thorbeckelaan Zuid
2
271.000
1.120.000
849.000
Harselaar - Centraal
2
15.174.000
15.546.000
372.000
Thorbeckelaan Noord
2
592.000
811.000
219.000
Tolnegenweg Oost
2
692.000
704.000
12.000
Bloemendal
3
-
5.509.000
5.509.000
Verbindingsweg
3
4.566.000
382.000
4.184.000
Totale mutatie verliesvoorziening o.b.v. resultaat grondexploitaties 1-1-2023
7.343.000
Subtotaal verliesvoorziening o.b.v. mutatie resultaat grondexploitaties 1-1-2023
28.256.000
Bij de jaarrekening 2022 wordt geen verlieslatende grondexploitatie afgesloten Verliesvoorziening jaarrekening 31-12-2022
28.256.000
De benodigde verliesvoorziening per 31-12-2022 bedraagt € 28.256.000,-. Op basis van de bijgestelde resultaten dient de verliesvoorziening bijgesteld te worden. De verliesvoorziening dient te worden opgehoogd met in totaal € 7.343.000,-. De toename van de verliesvoorziening wordt vooral veroorzaakt door de forse stijging van de kosten als gevolg van de inflatie en beperkte indexatie van de baten. Het geprognosticeerde resultaat van het project Bloemendal bij de jaarrekening 2021 was nog positief. Gezien de lange looptijd en omvang van het project is het resultaat van het project gevoelig voor marktontwikkelingen. Hierdoor slaat het geprognosticeerd resultaat om naar een verlieslatend resultaat, waardoor er een verliesvoorziening gevormd dient te worden. Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 zijn lagere overheden verplicht vennootschapsbelasting (Vpb) te betalen over haar winst verkregen uit ondernemingsactiviteiten. Grondexploitaties vallen onder deze wet. Bij het afsluiten van grondexploitaties zal de raad daarom gevraagd worden een deel van het positieve resultaat (winst) voor deze vennootschapsbelasting te reserveren. De in de MPG gepresenteerde eindwaarden en (tussentijdse) winsten zijn dus vóór belasting. In de cijfers is dus nog geen rekening gehouden met deze belasting.
6
1. Inleiding Borging integrale ontwikkeling en kostenverhaal Een ander aspect is dat de financiële rapportage, zoals opgenomen in deze MPG, louter en alleen ziet op de grondexploitaties (de gronden die de gemeente op dit moment ontwikkelt en in eigendom heeft of overeenstemming heeft bereikt om deze te verwerven). Ontwikkellocaties waar de gemeente niet alle gronden in eigendom heeft zijn Harselaar-Zuid, Thorbeckelaan-Noord, Bloemendal, Holzenbosch II, Verbindingsweg en Oostbroek. Per ontwikkelingslocatie is een masterplan opgesteld waarin de functies, het voorgenomen programma en hoofdstructuur van wegen, groen en water zijn vastgelegd. Deze hoofdstructuur wordt door de gemeente voorgefinancierd. Deze kosten zullen worden verhaald op de betrokken ontwikkelaars van de deellocaties (en dus ook deels ten laste van de gemeente voor haar aandeel van de gronden).
•
•
doorlopen traject (proces) om alle projectkenmerken te beoordelen op houdbaarheid. Dit proces omvat overleg met projectleider en specialisten (financiën-treasury, uitvoering en verkoop). Het doel van deze exercitie is om alle tot nu toe gehanteerde uitgangspunten nog eens tegen het licht te houden, te zoeken naar optimalisaties en het onderscheiden van specifieke projectrisico’s voor de resterende looptijd; actualiseren van planning en, indien nodig, aanpassen ramingen van kosten en opbrengsten.
Per project is uiteindelijk alle input financieel vertaald en zijn de kasstromen van de projecten opgesteld. Rekenparameters
Plankosten Middels ‘Capaciteitsmanagement Informatie Systeem’ (CIS, voorheen Projecten In Beeld (PIB)) worden besteedde uren geregistreerd en benodigde uren periodiek geactualiseerd. Inmiddels is deze werkwijze geïmplementeerd. Dit heeft ertoe geleid dat de omvang van de plankosten beter is te ramen en de inzet van medewerkers beter is te duiden aan specifieke projecten. De trend is dat de plankosten per project omhoog gaan (loonkostenstijging, langere doorlooptijden, arbeidsintensievere afweging omgevingsaspecten en omgevingsdialoog, afname aantal projecten). Het is tevens noodzakelijk gebleken om extra capaciteit en specialistische kennis aan sommige dossiers toe te voegen (communicatie, planologie, stedenbouw, luchtkwaliteit).
Bij de actualisatie van de grondexploitaties zijn de gehanteerde parameters op basis van marktontwikkelingen herzien. Dit heeft geleid tot een aantal aanpassingen, waarbij de meest invloedrijke aanpassing de meerjarige indexering van de lasten betreft en worden de grondopbrengsten maar beperkt geïndexeerd, waarbij het uitgangspunt is dat de gronden te allen tijde marktconform verkocht dienen te worden. Als gevolg van de marktonwikkeling en daarmee de aangepaste parameters nemen de resultaten van de grondexploitaties af. De beperkte opbrengstenstijging weegt niet op tegen de kostenstijging. Verder werd bij de jaarrekening 2021 een hogere stijging van de grondopbrengsten verwacht dan nu gehanteerd in de parameters.
1.3 Aanpak actualisatie
De parameters zijn in de B&W vergadering van 24 januari 2023 vastgesteld door het college. Zoals in de inleiding benoemd is de onzekerheid op de woningmarkt en van de economie groot. In de risicoparagraaf is derhalve rekening gehouden met een risico op de indexatie van de grondopbrengsten.
Aanpak en werkwijze De stappen die gezet zijn om te komen tot de actualisatie van de grondexploitaties zijn: • actualiseren rekenparameters (zie toelichting hieronder); • verwerken van de gerealiseerde kosten en opbrengsten (boekwaarden) in de grondexploitaties; • controleren van de gerealiseerde kosten en opbrengsten in relatie tot budget en voortgang;
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
Kasstromen – een toelichting Een kasstroomoverzicht is een weergave van kosten en opbrengsten per jaar. Door de kosten en opbrengsten ‘in de tijd’ te zetten kan de eindwaarde van het project worden bepaald. In de eindwaardeberekening wordt rekening gehouden met rente, prijs- en opbrengststijgingen gedurende de looptijd van het project. Bij de berekening komt een aantal begrippen voor, te weten de nominale
7
1. Inleiding waarde, de eindwaarde en de contante waarde. Hieronder volgt een toelichting op de begrippen: Onder nominale waarde wordt verstaan: het saldo van kosten en opbrengsten zoals deze bekend zijn op het moment dat het kasstroomoverzicht wordt opgesteld, zonder rekening te houden met rente of inflatie. De invloed van rente, inflatie en fasering speelt een rol op het moment dat de eindwaarde van een project wordt bepaald. Dan wordt rekening gehouden met de veronderstelde einddatum waarop het betreffende project gereed is. Het saldo dat ontstaat op het einde van de looptijd, dus wanneer de vermoedelijke einddatum is bereikt, wordt het resultaat op eindwaarde genoemd. In dit resultaat zijn de invloeden van rente en inflatie verwerkt. De hoogte van een eventueel te treffen verliesvoorziening wordt aan de hand van de eindwaarde bepaald. Om de projectresultaten onderling vergelijkbaar te maken (deze hebben immers een verschillende einddatum) wordt de eindwaarde teruggerekend naar de waarde op het huidige prijspeil (1 januari 2023). Dit heet contant maken. Het aldus berekende resultaat, waarbij gebruik wordt gemaakt van het dan geldende rentepercentage (rekenrente), wordt de contante waarde genoemd.
In hoofdstuk 2 worden de projecten behandeld die invulling geven aan ‘Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid’. Het betreft gronden die worden ontwikkeld voor de uitbreiding van bedrijventerreinen. In hoofdstuk 3 worden projecten behandeld die invulling geven aan ‘Programma 3 Woon- & Leefomgeving’. Het betreft gronden die worden ontwikkeld voor woningbouw. In hoofdstuk 4 is een overzicht opgenomen waarbij de boekwaardenontwikkeling van de separate projecten is weergegeven en opgeteld. Hiermee wordt inzicht verkregen in het financieel resultaat (netto contant en op eindwaarde), de ontwikkeling van de boekwaarden en de liquiditeitsontwikkeling (jaartotalen) van de grondexploitaties. In het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 5, wordt een nadere toelichting gegeven met betrekking tot het gevoerde (integrale) risicomanagement. De getroffen verliesvoorzieningen, betrekking hebbend op de separate projecten en aan te houden weerstandvermogen (gebaseerd op scenario’s), betrekking hebbend op de gehele grondportefeuille, worden hier behandeld.
Doorlopende verbetercyclus De MPG wordt jaarlijks geactualiseerd en, aan de hand van de resultaten van een doorlopende evaluatie, inhoudelijk verbeterd. Naast bovenbeschreven aanpassingen, toetsingen en overwegingen zijn enkele verbeeldingen geactualiseerd.
1.4 Leeswijzer Bij de behandeling van de individuele projecten, in de hoofdstukken 2 en 3, wordt aangegeven welke type(n) ontwikkeling van toepassing is. Een toelichting van het begrip ‘type ontwikkeling’ is opgenomen in de Begrippenlijst van de MPG. De volgorde waarin de projecten zijn behandeld is bepaald aan de hand van het projectnummer.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
8
2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid 2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Toelichting projectbladen Iedere grondexploitatie wordt op twee pagina’s behandeld. Voor een goed begrip zijn hieronder enkele onderdelen nader toegelicht. Fase-aanduidingen Conform de door de raad vastgestelde ‘Kaders procesgang grondexploitaties 2016’ (d.d. 9 november 2016) is bij de projectbeschrijving van de lopende grondexploitaties aangegeven in welke fase deze zich bevindt. Fase 1 projecten, ‘ met een reëel en stellig voornemen om te ontwikkelen’ zijn komen te vervallen. Door het ontbreken van een (uitgewerkt) plan mogen volgens de BBV geen kosten hieraan ten laste worden gebracht. In dit MPG wordt daar niet meer over gerapporteerd. Zodra een plan is uitgewerkt zal deze samen met een actuele grondexploitatie aan de raad worden aangeboden, ter vaststelling. Vanaf dat moment is sprake van Fase 2, ‘projectplan gereed (evt. bestemmingsplan vastgesteld)’. Daarna volgt Fase 3, ‘planologisch besluit (bijv. bestemmingsplan) onherroepelijk’ en Fase 4, ‘afsluiting’, alle kosten en opbrengsten zijn dan gerealiseerd. Verschillenanalyse Onder de ‘verschillenanalyse’ worden de eindwaarden tussen opeenvolgende rapportages met elkaar vergeleken. In dit geval de cijfers uit de jaarrekening 2021 versus die van jaarrekening 2022. Gekozen is voor de eindwaarde omdat de hoogte van een ‘verliesvoorziening’, indien van toepassing, gebaseerd is op deze eindwaarde.
De getroffen verliesvoorziening dekt het ‘voorzienbare tekort’ af, als de grondexploitatie aan het eind van de looptijd wordt afgesloten. Pas bij het afsluiten van een grondexploitatie is de exacte hoogte duidelijk. Het treffen van een verliesvoorziening op het niveau van de separate grondexploitaties is conform het beleid van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom een eindwaarde verandert. Deze kunnen bijdragen aan een beter resultaat maar ook aan een slechter resultaat. De oorzaken kunnen gelijktijdig optreden. De veranderingen zijn daarom als ‘mutaties’ kwalitatief omschreven. Het totaal van deze mutaties is debet aan de verandering op eindwaarde. Kleine mutaties (tot €50.000 euro) zijn niet omschreven. Projectrisico In zijn algemeenheid geldt dat indien de kans van optreden van een projectrisico groter of gelijk is aan 50%, deze in zijn geheel meegenomen is in de grondexploitatie (bijv. een kostenpost is verhoogd of toegevoegd of de einddatum is opgeschoven). Onder ‘projectrisico’ is een kwalitatieve opsomming gegeven van bekende risico’s die een rol spelen bij de verdere voortgang van de desbetreffende grondexploitatie. De hier genoemde risico’s zijn nog niet verdisconteerd in de grondexploitatie. Naast het beschreven risico is beknopt de toegepaste beheersmaatregel beschreven.
Zodra meer duidelijkheid bestaat over de waarschijnlijkheid en de omvang van het risico wordt deze middels een mutatie meegenomen in de grondexploitatie. Dit wordt bij de volgende rapportage vermeld onder ‘verschillenanalyse’. Kasstromen De doorlooptijd van een grondexploitatie geeft een goede indicatie van de voortgang. Doordat onderscheid is gemaakt tussen kosten en opbrengsten, de boekwaarden (gerealiseerde kosten resp. opbrengsten) en de te-realiseren-bedragen zijn weergegeven, is aan de hand van de kasstromen te volgen wat de stand van zaken is met de werken en werkzaamheden resp. de verkopen. Onder de post ‘overige kosten’ vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’, en ‘winstneming’. De post ‘overige opbrengsten’ heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering), ‘huur- & pachtinkomsten’.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
9
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Thorbeckelaan-Zuid Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma
Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 11) Kaderstelling
Verbeelding - bestemmingsplan : agrarisch, nabij afrit A30 BarneveldNoord : maatschappelijke doeleinden (evenemententerrein en bijbehorende functies) : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2011-2013, 2014-2016 en 2020
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: -€ 270.973 : -€ 1.119.535
Mutaties • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2025) (effect: hogere plan/rentekosten) • Uitname gronden rondweg (effect: lagere grondopbrengsten) Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 270.973 : € 1.119.535
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
10
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Thorbeckelaan-Zuid 800003 Evenemententerrein - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 2 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 59.206 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 21.840 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
2 Totaal m2 bedrijven 2 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
59.206 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 44.882 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
21.840 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 20.523 48% 52% 88.304 108.827 34.550 4.128 147.505
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -7.320.607 € -2.345.324 € -3.059.375 € -181.534 € -12.906.841 €
Boekwaarde -7.320.607 € -1.997.977 € -2.585.031 € -153.724 € -12.057.339 €
Te realiseren - € -347.347 € -474.345 € -27.810 € -849.502 €
2023 - € -123.086 € -121.090 € -9.270 € -253.446 €
2024 - € -123.086 € -176.627 € -9.270 € -308.983 €
2025 -101.176 -176.627 -9.270 -287.073
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
12.458.835 € 2.654.232 € 15.113.067 €
5.448.435 € 2.654.232 € 8.102.667 €
7.010.400 € - € 7.010.400 €
5.091.600 € - € 5.091.600 €
959.400 € - € 959.400 €
959.400 959.400
€ € €
-47.181 -3.278.580 € € €
€ € -3.145.330 € -7.100.002 -7.100.002
-47.181 € - € -133.249 € € €
-5.019 -84.490 4.748.645 -2.351.357
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
€ € € € €
-17.144 -27.981 605.292 -1.746.065
€ € € € €
-25.018 -20.778 626.531 -1.119.535 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
11
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Harselaar Centraal (voorheen Columbiz park) Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma
Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 11) Kaderstelling
: bedrijventerrein, gedateerd, ten noorden station Barneveld-Noord : oorspronkelijk kantorenlocatie, echter vanwege crisis nieuw plan met andere bedrijfsbestemming : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2011-2017 en 2016
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 : -€ 15.174.216 Eindwaarde jaarrekening 2022 : -€ 15.546.404 (incl. €4,85 miljoen afwaarderen van grondpositie) Mutaties • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2023) door vertraging in afronding woonrijpmaken (effect: hogere plan-/rentekosten) • Hogere kosten woonrijpmaken (nieuwe civiele raming) Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 15.174.216 : € 15.546.404
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
12
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar-Centraal (Columbizpark) 800020 BT VDS
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 42.201 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
42.201 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 42.330 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 22.883 30% 70% 42.201 65.084 5.709 129 70.922
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -19.303.055 € -3.357.104 € -3.660.523 € -74.608 € -26.395.290 €
Boekwaarde Te realiseren -19.303.055 € - € -3.259.795 € -97.309 € -3.159.155 € -501.368 € -74.608 € - € -25.796.613 € -598.677 €
2023 -97.309 -501.368 -598.677
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
11.531.056 € 10.265.102 € 21.796.158 €
11.564.596 € 10.265.102 € 21.829.698 €
-33.540 € - € -33.540 €
-33.540 -33.540
€ € €
-11.856 -10.935.415 € € €
€ € -10.760.162 € -14.727.078 -14.727.078
-11.856 € - € -175.252 € € €
-11.856 -175.252 -819.325 -15.546.404
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
13
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Harselaar-Zuid Fase 1A Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 11) Kaderstelling
Verbeelding – bestemmingsplan : agrarisch, ten zuiden spoorbaan en ten noorden Esvelderbeek : 34 ha netto bedrijventerrein (t/m cat.5.1) : 80% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie (met exploitatiebijdrage obv EP-plan) : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: € 2.988.324 : € 2.180.930
Mutaties • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2023) door vertraging in grondverkopen (effect: hogere plan-/rentekosten) • • •
Hogere kosten woonrijpmaken Hogere te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2023 Correctie tussentijdse winstneming - € 737.438 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 12.115.535)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
14
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar Zuid fase 1A 800029 Bedrijven - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 265.263 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
265.263 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 253.967 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 160.688 28% 72% 265.263 425.951 0 0 425.951
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -4.874.917 € -8.061.273 € -6.021.900 € -25.628.140 € -44.586.230 €
Boekwaarde Te realiseren -4.874.917 € - € -7.923.639 € -137.634 € -5.335.101 € -686.798 € -22.861.705 € -2.766.434 € -40.995.364 € -3.590.867 €
2023 -137.634 -686.798 -2.766.434 -3.590.867
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
42.377.446 € 16.940.282 € 59.317.728 €
40.024.866 € 14.665.849 € 54.690.715 €
2.352.580 € 2.274.433 € 4.627.013 €
2.352.580 2.274.433 4.627.013
€ € €
-21.487 -12.529.081 € € €
€ € -12.542.797 € 1.152.555 1.152.555
-21.487 € - € 13.715 € € €
-21.487 13.715 1.028.375 2.180.930
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
15
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Harselaar West West Verbeelding - verkaveling
Projectbeschrijving Voormalig gebruik
Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 11) Kaderstelling
: agrarisch, gelegen tussen de snelwegen A1 en A30, ten westen van bedrijventerrein Harselaar : ca. 16 hectare netto bedrijventerrein (cat. 4.2) : 100% eigendom gemeente. : gronduitgifte. : 4, afsluiting – project gereed : klik hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: € 10.396 : € 186.997
Mutaties • Project afgesloten per 31-12-2022 • Extra grondverkoop (effect: hogere verkoopopbrengst, hoger positief eindresultaat) •
Winstneming € 186.997 (kan ten gunste vallen van het jaarrekeningresultaat; totale winst € 1.052.316)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 :€0
Projectrisico
Maatregel
Geen – project afgesloten
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
16
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar West West 800031 Bedrijven - Harselaar
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 163.865 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 30-12-2022
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 30-12-2022
163.865 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 163.865 Totaal opgeleverd t/m 30-12-2022
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 46.893 43% 57% 163.865 210.758 0 32.064 242.822
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -15.157.842 € -2.335.846 € -2.552.194 € -2.971.361 € -23.017.244 €
Boekwaarde Te realiseren -15.157.842 € - € -2.335.846 € - € -2.552.194 € - € -2.971.361 € - € -23.017.244 € - €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
27.313.562 € 750.244 € 28.063.806 €
27.313.562 € 750.244 € 28.063.806 €
- € - € - €
-
€ € €
-4.859.565 € € €
€ € -4.859.565 € 186.997 186.997
- € - € - € € €
186.997
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
2022 -
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
17
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Thorbeckelaan Noord Projectbeschrijving Huidig gebruik Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 11) Kaderstelling
Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik (schets) : agrarisch, ten noorden van hulpverleningscentrum te Barneveld : ca. 10 ha netto bedrijventerrein : 10% eigendom gemeente . : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : zie structuurvisie kernen 2022
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: - € 592.486 : - € 810.729
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2027) (effect: hogere plan/rentekosten) • Hogere te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2023 • Hogere verkoopopbrengsten bedrijven Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 592.486 : € 810.729
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
18
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Thorbeckelaan Noord 800044 Barneveld - Bedrijventerrein
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 8.079 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
8.079 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 0 0% 0% 8.079 8.079 4.665 0 12.744
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -526.630 € -1.036.591 € -144.685 € -725.663 € -2.433.569 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
2.243.942 € 212.149 € 2.456.091 €
- € 199.395 € 199.395 €
€ € €
-73.663 11.192 -770.780 € € €
€ € -683.891 € -1.326.397 -1.326.397
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -526.630 € - € -315.271 € -721.320 € - € -144.685 € - € -725.663 € -841.901 € -1.591.668 €
2023 - € -157.982 € - € - € -157.982 €
2024 - € -157.982 € -72.343 € - € -230.324 €
2025 - € -157.982 € -72.343 € -18.561 € -248.886 €
2026 - € -144.545 € - € -707.102 € -851.647 €
2027 -102.830 -102.830
2.243.942 € 12.754 € 2.256.696 €
- € 6.377 € 6.377 €
- € 6.377 € 6.377 €
- € - € - €
2.243.942 € - € 2.243.942 €
-
-73.663 € 11.192 € -86.889 € € €
-3.129 € - € -15.784 € -170.517 € -1.496.914 €
-12.779 € - € -17.813 € -254.540 € -1.751.454 €
-21.690 € - € -20.842 € -291.418 € -2.042.873 €
-20.295 € 11.192 € -24.310 € 1.358.883 € -683.990 €
-15.770 -8.139 -126.739 -810.729 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
19
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Herontwikkeling Tolnegenweg Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik (schets)
Projectbeschrijving Huidig gebruik Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 11) Kaderstelling
: agrarisch : bedrijventerrein - gemengd : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier, hier (zie B-3.15) en hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: -€ 692.488 : -€ 704.175
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) •
Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2023) door vertraging in afronding woonrijpmaken (effect: hogere plan-/ rentekosten)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 692.488 : € 704.175
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
20
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Herontwikkeling Tolnegenweg 800047 Bedrijventerrein - Stroe
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 1.189m2 bedrijven 0 0 1
(m²) Programma maatschappelijk 5.566 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
1 Totaal m2 bedrijven 1 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
5.566 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 5.566 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 5.295 49% 51% 7.843 13.138 0 0 13.138
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -985.417 € -588.210 € -360.432 € -21.608 € -1.955.667 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
1.920.705 € 104.390 € 2.025.095 €
1.920.705 € 97.331 € 2.018.036 €
- € 7.058 € 7.058 €
7.058 7.058
€ € €
-3.571 -770.031 € € €
€ € -763.830 € -521.131 -521.131
-3.571 € - € -6.201 € € €
-3.571 -6.201 -183.044 -704.175
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -985.417 € - € -571.051 € -17.159 € -210.683 € -149.750 € -8.187 € -13.421 € -1.775.337 € -180.330 €
2023 -17.159 -149.750 -13.421 -180.330
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
21
3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving Harselaar-Zuid Fase 1B en Fase 2 Projectbeschrijving Huidig gebruik Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 11) Kaderstelling
Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik : agrarisch, ten zuiden spoorbaan en ten noorden Esvelderbeek : bedrijventerrein : ca. 20% eigendom gemeente . : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: € 7.369.669 : € 5.790.672
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2031) (effect: hogere plan/rentekosten) • Hogere te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2023 •
Winstneming - tussentijds € 1.556 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 9.733)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Projectrisico
Maatregel
Mogelijke overschrijding stikstof-uitstoot
Afstemming en oplossing met bevoegd gezag (ODDV & Provincie) en betrokkenen.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
22
3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar Zuid fase 1B en fase 2 800069 Bedrijven - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 88.067 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 29.712 58% 42% 88.067 117.779
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
88.067 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
3.370 3.131
0 0 Bruto plangebied
124.280
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -3.072.021 € -5.432.823 € -2.821.132 € -2.286.568 € -13.612.543 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
22.238.718 € 102.819 € 22.341.537 €
1.800 € 102.819 € 104.619 €
€ € €
-1.216.294 457.934 -2.179.962 € € €
€ € -1.952.955 € -6.226.263 -6.226.263
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -3.165.446 € 93.425 € -1.167.012 € -4.265.811 € -29.500 € -2.791.632 € -15.969 € -2.270.599 € -4.377.927 € -9.234.616 €
2023 - € -461.782 € - € 0 € -461.782 €
2024 46.713 € -493.590 € -314.390 € 0 € -761.267 €
2025 46.713 € -493.590 € -314.390 € -315.081 € -1.076.348 €
2026 - € -530.760 € -584.338 € -315.081 € -1.430.178 €
2027 - € -530.760 € -481.903 € -559.527 € -1.572.190 €
2028 - € -530.760 € -442.053 € -559.527 € -1.532.340 €
2029 - € -530.760 € -297.736 € -255.276 € -1.083.772 €
2030 - € -346.904 € -178.412 € -255.276 € -780.592 €
2031 -346.904 -178.412 -10.830 -536.146
22.236.918 € - € 22.236.918 €
- € - € - €
- € - € - €
2.849.778 € - € 2.849.778 €
2.849.778 € - € 2.849.778 €
5.559.229 € - € 5.559.229 €
5.559.229 € - € 5.559.229 €
2.709.451 € - € 2.709.451 €
2.709.451 € - € 2.709.451 €
-
-1.216.294 € 457.934 € -227.006 € € €
-9.145 € - € -74.093 € -545.020 € -6.771.283 €
-81.108 € - € -80.578 € -922.954 € -7.694.236 €
-130.293 € - € -91.561 € 1.551.576 € -6.142.661 €
-137.530 € 14.213 € -73.098 € 1.223.186 € -4.919.475 €
-164.423 € 83.597 € -58.542 € 3.847.671 € -1.071.804 €
-194.030 € 140.025 € -12.754 € 3.960.130 € 2.888.326 €
-193.539 € 96.022 € 34.371 € 1.562.533 € 4.450.859 €
-146.394 € 124.077 € 52.965 € 1.959.507 € 6.410.367 €
-159.832 76.283 -619.695 5.790.672 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
23
3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving 3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving
Toelichting projectbladen Iedere grondexploitatie wordt op twee pagina’s behandeld. Voor een goed begrip zijn hieronder enkele onderdelen nader toegelicht. Fase-aanduidingen Conform de door de raad vastgestelde ‘Kaders procesgang grondexploitaties 2016’ (d.d. 9 november 2016) is bij de projectbeschrijving van de lopende grondexploitaties aangegeven in welke fase deze zich bevindt. Fase 1 projecten, ‘ met een reëel en stellig voornemen om te ontwikkelen’ zijn komen te vervallen. Door het ontbreken van een (uitgewerkt) plan mogen volgens de BBV geen kosten hieraan ten laste worden gebracht. In dit MPG wordt daar niet meer over gerapporteerd. Zodra een plan is uitgewerkt zal deze samen met een actuele grondexploitatie aan de raad worden aangeboden, ter vaststelling. Vanaf dat moment is sprake van Fase 2, ‘projectplan gereed (evt. bestemmingsplan vastgesteld)’. Daarna volgt Fase 3, ‘planologisch besluit (bijv. bestemmingsplan) onherroepelijk’ en Fase 4, ‘afsluiting’, alle kosten en opbrengsten zijn dan gerealiseerd. Verschillenanalyse Onder de ‘verschillenanalyse’ worden de eindwaarden tussen opeenvolgende rapportages met elkaar vergeleken. In dit geval de cijfers uit de jaarrekening 2021 versus die van jaarrekening 2022. Gekozen is voor de eindwaarde omdat de hoogte van een ‘verliesvoorziening’, indien van toepassing, gebaseerd is op deze eindwaarde.
De getroffen verliesvoorziening dekt het ‘voorzienbare tekort’ af, als de grondexploitatie aan het eind van de looptijd wordt afgesloten. Pas bij het afsluiten van een grondexploitatie is de exacte hoogte duidelijk. Het treffen van een verliesvoorziening op het niveau van de separate grondexploitaties is conform het beleid van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom een eindwaarde verandert. Deze kunnen bijdragen aan een beter resultaat maar ook aan een slechter resultaat. De oorzaken kunnen gelijktijdig optreden. De veranderingen zijn daarom als ‘mutaties’ kwalitatief omschreven. Het totaal van deze mutaties is debet aan de verandering op eindwaarde. Kleine mutaties (tot €50.000 euro) zijn niet omschreven. Projectrisico In zijn algemeenheid geldt dat indien de kans van optreden van een projectrisico groter of gelijk is aan 50%, deze in zijn geheel meegenomen is in de grondexploitatie (bijv. een kostenpost is verhoogd of toegevoegd of de einddatum is opgeschoven). Onder ‘projectrisico’ is een kwalitatieve opsomming gegeven van bekende risico’s die een rol spelen bij de verdere voortgang van de desbetreffende grondexploitatie. De hier genoemde risico’s zijn nog niet verdisconteerd in de grondexploitatie. Naast het beschreven risico is beknopt de toegepaste beheersmaatregel beschreven.
Zodra meer duidelijkheid bestaat over de waarschijnlijkheid en de omvang van het risico wordt deze middels een mutatie meegenomen in de grondexploitatie. Dit wordt bij de volgende rapportage vermeld onder ‘verschillenanalyse’. Kasstromen De doorlooptijd van een grondexploitatie geeft een goede indicatie van de voortgang. Doordat onderscheid is gemaakt tussen kosten en opbrengsten, de boekwaarden (gerealiseerde kosten resp. opbrengsten) en de te-realiseren-bedragen zijn weergegeven, is aan de hand van de kasstromen te volgen wat de stand van zaken is met de werken en werkzaamheden resp. de verkopen. Onder de post ‘overige kosten’ vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’ en ‘winstneming’. De post ‘overige opbrengsten’ heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering), ’huur- & pachtinkomsten’.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
24
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Schoolterrein Hessenweg Verbeelding – ligging en begrenzing (schetsmatig)
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling
: agrarisch, zuidoost rand Barneveld : scholencomplex De Meerwaarde : 100% eigendom Gemeente Barneveld : gronduitgifte : 3, bestemmingsplan onherroepelijk :
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: € 122.895 : € 79.350
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • •
Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2023) i.v.m. vertraging realisatie nabetaling grond (onder post ‘overige opbrengsten’) Winstneming - tussentijds € 38.227 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 658.647)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
Netto plangebied Bruto plangebied
: €0 : €0 (positief saldo)
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
25
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Schoolterrein Hessenweg (Meerwaarde) 800006 Scholencomplex - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 27.600 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
27.600 27.600 Bruto plangebied
indicatief (m²) 6.924 45% 55% 27.600 34.524 9.069 0 43.593
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -2.065.988 € -429.519 € -1.350.471 € -658.647 € -4.504.625 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
2.760.000 € 2.244.800 € 5.004.800 €
2.760.000 € 1.711.300 € 4.471.300 €
- € 533.500 € 533.500 €
533.500 533.500
€ € €
-42 -420.782 € € €
€ € -415.467 € -446.658 -446.658
-42 € - € -5.315 € € €
-42 -5.315 526.009 79.350
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -2.065.988 € - € -427.386 € -2.134 € -1.350.471 € - € -658.647 € - € -4.502.491 € -2.134 €
2023 -2.134 -2.134
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
26
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Holzenbosch I Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling
Verbeelding – stedenbouwkundig plan (incl. voorzieningen) : agrarisch, zuidrand Voorthuizen : 390 woningen : 100% eigendom gemeente : won: gronduitgifte (obv een bouwclaim) bedrijven: gronduitgifte : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2010-2014 en 2015
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: € 2.621.163 : € 1.821.882
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • • •
Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2024) (effect: hogere plan-/ rentekosten) Hogere kosten woonrijpmaken, planschade en bovenwijks conform NBI 2023 en lagere opbrengst (bijdrage) ontwikkelaar Winstneming - tussentijds € 535.829 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 6.635.267)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
27
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Holzenbosch I 800024 Woningbouw Voorthuizen
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 179 120 111
(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
410 Totaal m2 bedrijven 373 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 108.894 54% 46% 77.936 186.830 0 8.288 195.118
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -3.836.272 € -3.179.617 € -7.401.421 € -7.877.930 € -22.295.240 €
Boekwaarde Te realiseren -3.836.272 € - € -2.975.525 € -204.092 € -6.345.123 € -1.056.298 € -7.746.874 € -131.057 € -20.903.793 € -1.391.447 €
2023 - € -124.670 € -1.056.298 € -131.057 € -1.312.025 €
2024 -79.422 -79.422
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
25.561.452 € 302.833 € 25.864.285 €
21.784.151 € 302.833 € 22.086.985 €
3.777.301 € - € 3.777.301 €
3.777.301 € - € 3.777.301 €
-
€ € €
-30.390 -1.716.773 € € €
€ € -1.732.646 € -549.454 -549.454
-30.390 € - € 15.873 € € €
-25.983 € - € -6.539 € 2.432.754 € 1.883.299 €
-4.407 22.411 -61.417 1.821.882
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
28
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Holzenbosch II Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling
Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik : agrarisch, zuidoostrand Voorthuizen : woningen : 30% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier: 2010-2014 en 2015
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: € 1.685.201 : € 178.653
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • •
Verlenging looptijd met 3 jaar (t/m 2028) (effect: hogere plan-/ rentekosten) Hogere plan- en V&T kosten en bouw- en woonrijpmaken i.v.m. herijking kostenramingen
• •
Hogere te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2023 Lagere grondopbrengsten (herijking opbrengstraming)
•
Correctie tussentijdse winstneming € 2.198 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 281)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
29
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Holzenbosch II 800025 Woningbouw - Voorthuizen
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 2 bedrijven 33 16 34
(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
85 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2022
indicatief (m²) 18.572 59% 41% 18.910 37.482 8.122 0
0 0 Bruto plangebied
45.604
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -1.736.201 € -1.003.232 € -1.877.445 € -1.196.551 € -5.813.429 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
7.325.934 € 34.930 € 7.360.864 €
- € 34.930 € 34.930 €
€ € €
-377.480 266.256 -1.257.559 € € €
€ € -1.027.491 € -2.524.966 -2.524.966
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -1.334.236 € -401.966 € -195.482 € -807.750 € -2.407 € -1.875.038 € -281 € -1.196.269 € -1.532.405 € -4.281.023 €
2023 - € -145.266 € - € - € -145.266 €
2024 -401.966 € -145.266 € -154.605 € - € -701.837 €
2025 - € -258.610 € -309.211 € - € -567.821 €
2026 - € -206.931 € -154.605 € - € -361.536 €
2027 - € -51.679 € -314.154 € -598.135 € -963.968 €
2028 -942.462 -598.135 -1.540.597
7.325.934 € - € 7.325.934 €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
3.662.967 € - € 3.662.967 €
3.662.967 3.662.967
-377.480 € 266.256 € -230.068 € € €
-2.877 € - € -30.047 € -178.189 € -2.703.156 €
-38.941 € - € -32.168 € -772.946 € -3.476.101 €
-49.485 € - € -41.366 € -658.671 € -4.134.773 €
-43.299 € - € -49.204 € -454.039 € -4.588.811 €
-60.431 € 99.225 € -54.607 € 2.683.187 € -1.905.625 €
-182.447 167.031 -22.677 2.084.278 178.653 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
30
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Bloemendal (voorheen Barneveld Noord) Verbeelding – stedenbouwkundig plan
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling
: agrarisch, : woningbouw (1.545 won.) met voorzieningen : 70% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : Deels 2, projectplan gereed en deels 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier, hier en hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2021 Eindwaarde jaarrekening 2022
: € 3.384.309 : - € 5.508.818
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters en Effecten marktontwikkelingen grondexploitaties MPG 31-12-2022’ (effect: negatief effect op resultaat) • •
• •
Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2032) (effect: hogere plan-/ rentekosten) Lagere kosten grondaankopen en hogere kosten i.v.m. extra bodemsanering, gestegen kosten bouw- en woonrijp maken en hogere te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2023 Hogere grondopbrengsten (meeropbrengsten kavels) Correctie tussentijdse winstneming - € 117.890 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst € 0)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 5.508.818
Projectrisico
Maatregel
Niets specifieks Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022
31
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Bloemendal (Barneveld Noord) 800043 Woningbouw - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 449 299 444
(m²) Programma maatschappelijk 4.250 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 251.702 51% 49% 224.893 476.595