Meerjarenprognose grondexploitaties 31 december 2025
Tekst van het document
Foto omslag : Bloemendal, gerealiseerde woningen (fase 1) en bruggen, 15 april 2026, Foto Jan van Uffelen
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
2
4. Ontwikkeling boekwaarde .................................................................... 43
Inhoudsopgave 1. Inleiding ...................................................................................................... 5 1.1 Aanleiding en doelstelling ................................................................... 5 1.2 Stand van zaken................................................................................... 5 1.3 Aanpak actualisatie ............................................................................ 10 1.4 Leeswijzer ........................................................................................... 11 2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid ............................... 13 Toelichting projectbladen......................................................................... 13 Thorbeckelaan-Zuid.................................................................................. 14 Harselaar-Zuid Fase 1A........................................................................... 16 Thorbeckelaan-Noord .............................................................................. 18 Harselaar-Zuid Fase 1B en Fase 2 ........................................................ 20 Tolnegenweg-West................................................................................... 22 3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving ............................................. 25
4.1 Ontwikkeling boekwaarden ............................................................... 43 5 Facilitaire ontwikkelingen ...................................................................... 45 5.1 Facilitaire ontwikkelingen ................................................................... 45 5.2 Verschil in faciliterende projecten .................................................... 45 5.3 Werkproces .......................................................................................... 45 6 Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI)............................................... 47 6.1 Borging integrale ontwikkeling en kostenverhaal........................... 47 6.2 Het NBI ................................................................................................. 47 6.3 Kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving .................................... 47 7. Risicomanagement................................................................................. 49 7.1 Risico’s en beheersmaatregelen ...................................................... 49 7.2 Voorzienbare risico’s .......................................................................... 50 7.3 Onvoorziene risico’s ........................................................................... 50 Bijlage 1 Begrippenlijst..............................................................................
52 Bijlage 2 Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) 2026 ...................... 58
Toelichting projectbladen......................................................................... 25 Holzenbosch I ............................................................................................ 26 Holzenbosch II........................................................................................... 28 Bloemendal ................................................................................................ 30 Verbindingsweg......................................................................................... 32 Oostbroek Fase 1 en 2 ............................................................................ 34 De Eendracht............................................................................................. 36 AZC Nijkerkerweg Barneveld .................................................................. 38 Puurveense Veld....................................................................................... 40 Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
3
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
4
1. Inleiding 1. Inleiding
1.1 Aanleiding en doelstelling Een grondexploitatie is een financiële vertaling van een ruimtelijk project waarbij de gemeente grond in bezit heeft en deze grond (deels) uitgeeft. Het resultaat van een grondexploitatie is een prognose en geeft een verwachting voor het financiële eindresultaat van het project. Bij de ruimtelijke plannen bedragen de begrote kosten en opbrengsten miljoenen euro’s. Bij vaststelling van een plan en bijbehorende grondexploitatie stelt de gemeenteraad de kaders vast waarbinnen de uitvoering van het project door het college dient plaats te vinden. De Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) is een samenvattend document van alle lopende gemeentelijke grondexploitatieprojecten in boekjaar 2025. Dat zijn de grondexploitaties waar de gemeente eigenaar is van de betrokken gronden en deze ontwikkelt. Er is sprake van gronduitgifte en/of een bouwclaim. Binnen de projectgebieden kan het voorkomen dat ook derden gronden in eigendom hebben. Deze gronden worden voor eigen rekening en risico door derden ontwikkeld. Er is in dat geval sprake van een concessie of zelfrealisatie. Veel van de zelfrealisatieprojecten hebben financieel voor de gemeente een beperkte betekenis.
Private partijen betalen de gemeentelijke plankosten en een exploitatiebijdrage voor de door de gemeente uitgevoerde of uit te voeren werken, werkzaamheden en (bovenwijkse) voorzieningen (investeringen). Wanneer is sprake van grondexploitatie? Allereerst moet hiervoor grond in bezit zijn of worden aangekocht. Vervolgens wordt deze grond geschikt gemaakt voor nieuwe functies en de realisatie van bebouwing. Dit geschikt maken kan betekenen dat oude bebouwing wordt gesloopt en dat eventueel vervuilde grond wordt gesaneerd. Daarna worden de riolering, nutsvoorzieningen en bouwwegen aangelegd. Hierna is de grond geschikt (bouwrijp) om uit te geven aan een ontwikkelaar, die kan starten met de bouw. Als laatste wordt de openbare ruimte ingericht (woonrijp maken). Het definitieve straatwerk en groen worden aangelegd en verlichting, bebording en straatmeubilair worden aangebracht. Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
Investeringsprojecten, zoals de aanleg van een spoortunnel, sportvoorziening of de bouw van maatschappelijk vastgoed (school, zwembad), maken géén deel uit van de grondexploitatie. De MPG wordt gebruikt als onderbouwing van de cijfers in de jaarrekening. Bij de beoordeling van de jaarrekening door de accountant wordt onder meer gebruik gemaakt van de MPG. De MPG beoogt meer duidelijkheid te verschaffen in de grondexploitaties door de relevante aspecten (saldo, doorlooptijd, rentelast, ontwikkelprogramma, risicoprofiel, etc.) hiervan toe te lichten en op eenduidige wijze hierover te rapporteren, per project en in samenhang. Doelen onderhavig MPG 1. Een MPG levert inzicht en overzicht. Per project worden de financiële, programmatische en planningsuitgangspunten geactualiseerd en geüniformeerd weergegeven. 2. Door middel van een MPG wordt inzicht gegeven in de risico’s voor alle projecten bij elkaar. Begrippenlijst Bij de uitwerking van de MPG is aansluiting gezocht bij de VNG-publicatie ‘Handreiking grondbeleid voor raadsleden’ teneinde de leesbaarheid en toegankelijkheid te vergroten. Mede hierom is een begrippenlijst als bijlage aan de MPG toegevoegd (bijlage 1).
1.2 Stand van zaken Ontwikkelingen / toekomstperspectief De woningmarkt blijft onder druk staan. Ondanks een lichte toename van het aanbod door de uitponding van huurwoningen, blijft de krapte groot en zet de prijsstijging door. De verwachting is dat woningprijzen verder stijgen, al neemt het tempo op de middellange termijn af. Regionale verschillen worden kleiner: in randgebieden stijgen de prijzen relatief sterk, terwijl in de Randstad extra aanbod door uitponding de groei enigszins tempert. Opvallend is dat grondgebonden woningen harder in prijs stijgen dan appartementen, door een 5
1. Inleiding mismatch tussen vraag en aanbod. De eisen aan betaalbaarheid en binnenstedelijk bouwen zijn terug te zien in het aanbod: het aantal appartementen neemt toe, terwijl het aantal grondgebonden woningen terugloopt (Bron: Outlook 2026; Metafoor).
projecten. Afgelopen jaren is duidelijk geworden dat ook de aanlegfase stikstofruimte vereist. De gemeente heeft een taskforce stikstof opgericht om de ontwikkelingen op het stikstofdossier nauwgezet te volgen en hierop adequaat te kunnen anticiperen.
De bouwkosten in de woningbouw blijven stijgen, vooral door oplopende personeelskosten. De krapte op de arbeidsmarkt houdt aan, waardoor aannemers hun prijzen verhogen en vakbonden forse loonstijgingen eisen. Nieuwe cao-afspraken zorgen bovendien voor extra personeelskosten in 2026 en 2027. Materiaalprijzen stabiliseren, maar staan onder druk vanwege de kosten voor energie en CO2-uitstoot. Ondanks deze uitdagingen groeit de bouwsector, met een verwachte omzetstijging in 2026. De nieuwbouwprijzen, evenals de bouwkosten, blijven stijgen, maar in een gematigder tempo. Na een periode van sterke groei stijgen de grondwaarden nog steeds, zij het minder hard dan in 2025. Duurdere segmenten kennen een sterkere stijging dan gereguleerde segmenten, terwijl voor appartementen de grondwaardestijging beperkt blijft door hoge bouwkosten en prijsdruk.
Ook de aanwezigheid van bedrijvigheid met een milieucontour in de nabijheid van te ontwikkelen woningbouwlocaties zorgt voor onzekerheid in projecten. En daarbij is de afgelopen jaren het probleem van netcongestie gekomen (het te vol geraken van het elektriciteitsnetwerk), waardoor de realisatie van toekomstige projecten flinke vertraging kan oplopen. Middels de gemeentelijke taskforce netcongestie wordt de impact zo goed mogelijk in beeld gebracht en gaan we ook capaciteit inzetten om dit risico daar waar het mogelijk is te beheersen. Begin 2025 is het ‘Uitvoeringsplan Netcongestie’ opgesteld door de taskforce waarin de aanpak van netcongestie bij de gemeente Barneveld wordt beschreven. De invloed van netcongestie op de resultaten van projecten is op dit moment nog niet in cijfers uit te drukken.
Binnen de gemeente Barneveld wordt één parameter gehanteerd voor de kostenstijging. Daarom is gekeken naar zowel de adviezen voor de GWW-index als voor de plankosten en gekozen om een (gewogen) gemiddelde te hanteren. Voor het jaar 2026 wordt gerekend met een gemiddelde kostenstijging van 4,0%. Voor de periode 2027-2028 wordt gerekend met een kostenstijging van 3,0% per jaar (dit is het gemiddelde van de geadviseerde bandbreedte voor deze periode). Voor de periode 2029 en verder wordt gerekend met een kostenstijging van 2,0% per jaar (dit is het langjarige gemiddelde). De ECB houdt de beleidsrente sinds medio 2025 stabiel na eerdere verlagingen. Hierdoor blijven kortlopende rentes naar verwachting stabiel, terwijl langlopende rentes licht stijgen door hogere financieringsbehoeften, geopolitieke spanningen en structurele beleidswijzigingen. Hypotheekrentes volgen deze trend: variabele rentes blijven stabiel, terwijl langlopende rentes rond het huidige niveau blijven. De inflatie in Nederland daalt ten opzichte van 2025, maar blijft hoog door diensteninflatie en loonstijgingen (Bron: Outlook 2026; Metafoor).
Resultaten actualisatie Jaarlijks worden bij het opmaken van de jaarrekening en de MPG de definitieve resultaten vanuit de grondexploitatie opgemaakt, verwerkt en vastgesteld. In de onderstaande tabel zijn de resultaten van de geactualiseerde grondexploitaties op eindwaarde weergegeven. Ten opzichte van 2024 zijn er twee nieuwe grondexploitaties bijgekomen: AZC en Puurveense Veld. Deze zijn gedurende het jaar 2025 door de raad vastgesteld. Er worden in 2025 geen projecten afgesloten. In de tabel worden de resultaten op verschillende einddata gesaldeerd. Dit is waarderingstechnisch niet geheel correct, maar het geeft wel een indicatie van de toekomstige (nog te verantwoorden) resultaatontwikkeling van de grondexploitaties. Het geprognosticeerd resultaat van alle projecten gesaldeerd bedraagt € 12,8 miljoen positief. Voor de grondexploitaties met een negatief resultaat is een verliesvoorziening getroffen. Verderop in deze inleiding wordt dit nader toegelicht.
De wereld van gebiedsontwikkeling is al jaren flink in beweging: het stikstofdossier blijft een onzekere factor in combinatie met het ontwikkelen van
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
6
1. Inleiding projecten bij de vorige jaarrekening (2024) is het geprognosticeerd resultaat afgenomen met € 12,3 miljoen (exclusief de winstneming in 2025). Inclusief de winstneming van 2025 is het geprognosticeerd resultaat op eindwaarde per eind 2025 ten opzichte van eind 2024 afgenomen met € 10,1 miljoen. Een toelichting op de verschillen treft u (op hoofdlijnen) per project aan onder de verschillenanalyse en tevens in paragraaf 5 grondbeleid die onderdeel is van de (gemeentelijke) jaarverslaggeving 2025 (onder “5.3 Financiële aspecten”).
Resultaten jaarrekening 2025 in vergelijking met jaarrekening 2024 In de onderstaande tabel zijn de resultaten van deze jaarrekening (2025) vergeleken met de resultaten uit vorige jaarrekening (2024).
De eindwaarden van de projecten (op verschillende eindwaardedata) zijn bij elkaar opgeteld. Om de resultaten vergelijkbaar te maken met de vorige jaarrekening is de in 2025 genomen (tussentijdse) winst bij het resultaat op eindwaarde opgeteld. Ten opzichte van het geprognosticeerd resultaat van alle Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
Boekwaarde ontwikkeling In 2025 is geïnvesteerd in verschillende projecten. Veelal lopen de lasten vooruit op de baten, waarmee de stand van de boekwaarde na verloop van tijd zou moeten verbeteren. Richting het einde van het project wordt vaak nog geïnvesteerd in het woonrijp maken en de afronding van het project, waardoor tegen het einde van looptijd van een project in sommige gevallen de boekwaarde wat negatiever kan worden. In onderstaande tabel zijn per project de boekwaarden per 31-12-2024 opgenomen en de boekwaardemutatie die plaats heeft gevonden in 2025. Ook is de huidige stand per project van de boekwaarde op 31-12-2025 opgenomen.
De totale boekwaarde per 31-12-2024 is van circa € 59,2 miljoen afgenomen met circa € 1,0 miljoen naar een boekwaarde per 31-12-2025 van circa € 58,1 miljoen. 7
1. Inleiding Verplaatsing binnenplanse investeringen In de Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) 2025 staan vijf projecten die vallen onder de definitie van een binnenplanse investering. Dit zijn de projecten: Thorbeckelaan-Noord, Voorthuizen-Zuid, Bloemendal (Barneveld-Noord), Verbindingsweg en Oostbroek. Deze binnenplanse projecten met de bijbehorende investeringen en exploitatiebijdragen zijn verplaatst naar de gemeentelijke grondexploitaties en maken onderdeel uit van het MPG 31-122025. Voornoemde verplaatsing van deze binnenplanse investeringen betekent een correctie van o.a. de boekwaarden in enkele grondexploitaties en het saldo van de reserve bovenwijks. In hoofdstuk 6 is dit nader toegelicht.
opbrengsten / totale opbrengsten en deze fractie (%) te vermenigvuldigen met de geprognosticeerde eindwaarde (resultaat). De methodiek is enkel van toepassing op winstgevende projecten. Volgens de BBV voldoet deze methode aan het ‘voorzichtigheidsprincipe’. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat als de prognose van het eindresultaat van het project alsnog weer verslechtert er mogelijk winst gecorrigeerd en teruggeboekt dient te worden en dit ten laste van het jaarrekeningresultaat wordt gebracht. Dit jaar is de tussentijdse winstneming per saldo positief (€ 2,2 miljoen). Dit bedrag komt ten gunste van het gemeentelijke resultaat 2025. In de onderstaande tabel is de winstneming per project opgenomen.
Af te sluiten grondexploitaties In Barneveld wordt aan verschillende ruimtelijke projecten gewerkt. In 2025 zijn er geen projecten afgerond. De intentie was om in 2025 het project HarselaarZuid Fase 1A en Holzenbosch I af te sluiten. Dit is voor beide grondexploitaties doorgeschoven omdat nog niet alle kosten gerealiseerd zijn. Bij Harselaar-Zuid Fase 1A is de looptijd verlengd naar 2034 vanwege de toekomstige afdrachten aan de bovenwijkse investeringen. Het gaat hier vooral om afdrachten vanuit de grondexploitatie aan de nog aan te leggen Oostelijke Rondweg Barneveld, die qua planning aan elkaar gekoppeld zijn. Bij Holzenbosch I is dit doorgeschoven naar 2026 omdat er nog werkzaamheden voor speelplekken en het overig openbaar gebied afgerond moeten worden. Tussentijdse winstneming grondexploitaties Voor projecten met een positief saldo op eindwaarde geldt dat er mogelijk sprake is van een tussentijdse winstneming. De tussentijdse winstneming vindt jaarlijks plaats en de hoogte ervan wordt berekend na de actualisatie van de grondexploitatie. De tussentijdse winstneming is al in de boekwaarde ontwikkeling meegenomen. De berekeningsmethode voor de tussentijdse winst is door de Commissie BBV omschreven. De methode staat bekend als de ‘percentage of completion’ (POC)-methode. Het voortgangspercentage is derhalve maatgevend voor de hoogte van de tussentijdse winst.
De tussentijdse winst wordt berekend door: gerealiseerde kosten / totale kosten te vermenigvuldigen met gerealiseerde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
Tot en met 31 december 2024 was op de openstaande grondexploitaties totaal € 20,9 miljoen aan winst genomen. Door een correctie van €0,9 miljoen bij Harselaar-Zuid Fase 1A door de herrekening van de winstneming per 31-122024 als gevolg van foutherstel is het beginsaldo bij de jaarrekening 2025 aangepast in € 20,0 miljoen. Met de tussentijdse winstneming van 2025 (per saldo € 2,2 miljoen) bedraagt de totaal genomen winst per 31 december 2025 € 22,2 miljoen. Actualisatie verliesvoorziening Bij de jaarrekening 2024 is een verliesvoorziening vastgesteld van afgerond € 6,0 miljoen. De verliesvoorziening dient ter afdekking van de grondexploitaties met een negatief resultaat. De verliesvoorziening is genomen op eindwaarde. De grondexploitaties zijn geactualiseerd waardoor de resultaten gewijzigd zijn.
8
1. Inleiding In de onderstaande tabel zijn de verlieslatende grondexploitaties opgenomen per 31 december 2025.
Op basis van de bijgestelde resultaten is de verliesvoorziening bijgesteld, waardoor deze verhoogd moet worden met afgerond € 1,6 miljoen. In de volgende tabel is de ontwikkeling van de benodigde verliesvoorziening bij de jaarrekening 2025 per project opgenomen.
De benodigde verliesvoorziening per 31-12-2025 bedraagt circa € 7,5 miljoen. De toename van de verliesvoorziening wordt vooral veroorzaakt door een verslechtering van de resultaten op eindwaarde van de projecten Thorbeckelaan-Noord, Holzenbosch II en De Eendracht. Daarentegen is het resultaat van het project Verbindingsweg minder negatief geworden, waardoor de voorziening voor dit project naar beneden bijgesteld kon worden. Een toelichting op de verslechtering van de resultaten van o.a. deze drie projecten is per project onder de verschillenanalyse terug te lezen. Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
Resultaat grondexploitaties In de onderstaande tabel is een totaalsaldo van de resultaten in 2025 van de grondexploitaties opgenomen. Het resultaat van de grondexploitaties in de jaarrekening 2025 bedraagt afgerond € 0,6 miljoen positief.
Vennootschapsbelasting Per 1 januari 2016 zijn lagere overheden verplicht vennootschapsbelasting (VPB) te betalen over haar winst verkregen uit ondernemingsactiviteiten. Grondexploitaties vallen onder deze wet. Bij het afsluiten van grondexploitaties zal de raad daarom gevraagd worden een deel van het positieve resultaat (winst) voor deze vennootschapsbelasting te reserveren. De in de MPG gepresenteerde eindwaarden en (tussentijdse) winsten zijn dus vóór belasting. In de cijfers is dus nog geen rekening gehouden met deze belasting. Plankosten Middels ‘Capaciteitsmanagement Informatie Systeem’ (CIS), dat vanaf 2026 is opgevolgd door ‘Fortes Change Cloud’ (FCC), worden besteedde uren geregistreerd en benodigde uren periodiek geactualiseerd. Dit heeft ertoe geleid dat de omvang van de plankosten beter is te ramen en de inzet van medewerkers beter is te koppelen aan specifieke projecten. De trend is dat de plankosten per project omhoog gaan (loonkostenstijging, langere doorlooptijden, arbeidsintensievere afweging omgevingsaspecten en omgevingsdialoog). Het is tevens noodzakelijk gebleken om extra capaciteit en specialistische kennis aan sommige dossiers toe te voegen (communicatie, planologie, stedenbouw, luchtkwaliteit).
9
1. Inleiding 1.3 Aanpak actualisatie
In onderstaande tabel is een overzicht opgenomen van de gehanteerde (en vastgestelde) rekenparameters:
Aanpak en werkwijze De stappen die gezet zijn om te komen tot de actualisatie van de grondexploitaties zijn: • actualiseren rekenparameters (zie toelichting hieronder); • verwerken van de gerealiseerde kosten en opbrengsten (boekwaarden) in de grondexploitaties; • controleren van de gerealiseerde kosten en opbrengsten in relatie tot budget en voortgang; • doorlopen van het traject (proces) om alle projectkenmerken te beoordelen op houdbaarheid. Dit proces omvat overleg met projectleider en specialisten (financiën-treasury, uitvoering en verkoop). Het doel van deze exercitie is om alle tot nu toe gehanteerde uitgangspunten nog eens tegen het licht te houden, te zoeken naar optimalisaties en het onderscheiden van specifieke projectrisico’s voor de resterende looptijd; • actualiseren van planning en, indien nodig, aanpassen ramingen van kosten en opbrengsten.
Parameter
2026
Rente (boekwaarde en prognose) Kostenstijging
Per project is uiteindelijk alle input financieel vertaald en zijn de kasstromen van de projecten opgesteld. Rekenparameters Bij de actualisatie van de grondexploitaties zijn de gehanteerde parameters op basis van marktontwikkelingen herzien waarbij als belangrijke bron de ‘Outlook grondexploitaties 2026’ van Metafoor Ruimtelijke Ontwikkeling is gebruikt. In deze jaarlijkse publicatie worden op basis van onderzoek en diverse bronnen gefundeerde inschattingen gemaakt van de parameters voor grondexploitaties. De aanpassingen zijn nader toegelicht in de ‘Memo Parameters Grondexploitaties MPG 31-12-2025’ zoals vastgesteld door het College van B&W op 24 februari 2026. Het uitgangspunt blijft te allen tijde dat de gronden marktconform worden verkocht. Onderstaande parameters genereren een licht positief effect ten opzichte van eerder vastgestelde rekenparameters.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
2027
2029
2028
e.v.
1,50%
1,50%
1,50%
4,00%
3,00%
2,00%
4,50%
3,25%
2,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,50%
0,50%
2,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
2,00%
2,00%
2,00%
Opbrengsten-stijging: Commerciële woningbouw Sociale woningbouw Bedrijventerreinen, kantoorlocaties en detailhandel Maatschappelijke functies Interne leveringen Disconteringsvoet
Kasstromen – een toelichting Een kasstroomoverzicht is een weergave van kosten en opbrengsten per jaar. Door de kosten en opbrengsten ‘in de tijd’ te zetten kan de eindwaarde van het project worden bepaald. In de eindwaardeberekening wordt rekening gehouden met rente, prijs- en opbrengststijgingen gedurende de looptijd van het project. Bij de berekening komt een aantal begrippen voor, te weten de nominale waarde, de eindwaarde en de contante waarde. Hieronder volgt een toelichting op de begrippen: Onder nominale waarde wordt verstaan: het saldo van kosten en opbrengsten zoals deze bekend zijn op het moment dat het kasstroomoverzicht wordt opgesteld, zonder rekening te houden met rente of inflatie. De invloed van rente, inflatie en fasering speelt een rol op het moment dat de eindwaarde van een project wordt bepaald. Dan wordt rekening gehouden met de veronderstelde einddatum waarop het betreffende project gereed is. Het saldo dat ontstaat op het einde van de looptijd, dus wanneer de vermoedelijke einddatum is bereikt, wordt het resultaat op eindwaarde genoemd. In dit resultaat zijn de invloeden van rente en inflatie verwerkt. De hoogte van een
10
1. Inleiding eventueel te treffen verliesvoorziening wordt aan de hand van de eindwaarde bepaald.
1.4 Leeswijzer
Om de projectresultaten onderling vergelijkbaar te maken (deze hebben immers een verschillende einddatum) wordt de eindwaarde teruggerekend naar de waarde op het huidige prijspeil (1 januari 2026). Dit heet contant maken. Het aldus berekende resultaat, waarbij gebruik wordt gemaakt van het dan geldende rentepercentage (rekenrente), wordt de netto contante waarde (NCW) genoemd. In de onderstaande tabel zijn de resultaten van de geactualiseerde grondexploitaties op netto contante waarde weergegeven.
Bij de behandeling van de individuele projecten, in de hoofdstukken 2 en 3, wordt aangegeven welke type(n) ontwikkeling van toepassing is. Een toelichting van het begrip ‘type ontwikkeling’ is opgenomen in de Begrippenlijst van de MPG. De volgorde waarin de projecten zijn behandeld is bepaald aan de hand van het projectnummer.
bedragen
Project
Resultaat op Resultaat op netto eindwaarde contante (EW) (zie waarde datum laatste (NCW) 1-1kolom) 2026
x € 1.000
Richting
Eindwaarde datum
Bedrijventerrein Thorbeckelaan Zuid
-2.543
-2.397
Negatief
31-12-2028
Harselaar-Zuid Fase 1A
3.632
3.039
Positief
31-12-2034
Thorbeckelaan Noord
-1.336
-1.163
Negatief
31-12-2032
Harselaar-Zuid Fase 1B en 2
8.125
6.666
Positief
31-12-2035
Tolnegenweg West
2.225
2.015
Positief
31-12-2030
Woningbouw Holzenbosch I
236
231
Positief
31-12-2026
Holzenbosch II
-261
-236
Negatief
31-12-2030
Bloemendal
3.856
3.163
Positief
31-12-2035
Verbindingsweg
-2.800
-2.536
Negatief
31-12-2030
Oostbroek 1&2
874
776
Positief
31-12-2031
De Eendracht
-598
-541
Negatief
31-12-2030
AZC
405
390
Positief
31-12-2027
947
858
Positief
31-12-2030
12.762
10.265
Puurveense Veld Totaal
Doorlopende verbetercyclus De MPG wordt jaarlijks geactualiseerd en, aan de hand van de resultaten van een doorlopende evaluatie, inhoudelijk verbeterd. Naast bovenbeschreven aanpassingen, toetsingen en overwegingen zijn enkele verbeeldingen geactualiseerd.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
In hoofdstuk 2 worden de projecten behandeld die invulling geven aan ‘Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid’. Het betreft gronden die worden ontwikkeld voor de uitbreiding van bedrijventerreinen. In hoofdstuk 3 worden projecten behandeld die invulling geven aan ‘Programma 3 Woon- & Leefomgeving’. Het betreft gronden die worden ontwikkeld voor woningbouw. In hoofdstuk 4 is een overzicht opgenomen waarbij de boekwaardenontwikkeling van de separate projecten is weergegeven en opgeteld. Hiermee wordt inzicht verkregen in het financieel resultaat (op eindwaarde), de ontwikkeling van de boekwaarden en de liquiditeitsontwikkeling (jaartotalen) van de grondexploitaties. In hoofdstuk 5 wordt inzicht gegeven in de verschillende vormen van facilitaire projecten en welke rol de gemeente daarin speelt. Tevens wordt globaal het bijbehorende werkproces toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de borging van integrale ontwikkelingen en het kostenverhaal, de Nota Bovenwijkse Investeringen (NBI) en de aanpassingen in de versie 2026 t.o.v. 2025, met gevolgen voor de actualisatie van de grondexploitaties en wordt kort stilgestaan bij de kwaliteitsverbetering fysieke leefomgeving. In hoofdstuk 7 wordt een nadere toelichting gegeven met betrekking tot het gevoerde (integrale) risicomanagement. De getroffen verliesvoorzieningen, betrekking hebbend op de separate projecten en aan te houden
11
1. Inleiding weerstandvermogen (gebaseerd op scenario’s), betrekking hebbend op de gehele grondportefeuille, worden hier behandeld.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
12
2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid 2. Programma 2 Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Toelichting projectbladen Iedere grondexploitatie wordt op twee pagina’s behandeld. Voor een goed begrip zijn hieronder enkele onderdelen nader toegelicht. Fase-aanduidingen Conform de door de raad vastgestelde ‘Kaders procesgang grondexploitaties 2016’ (d.d. 9 november 2016) is bij de projectbeschrijving van de lopende grondexploitaties aangegeven in welke fase deze zich bevindt. Fase 1 projecten, ‘met een reëel en stellig voornemen om te ontwikkelen’ zijn komen te vervallen. Door het ontbreken van een (uitgewerkt) plan mogen volgens de BBV geen kosten hieraan ten laste worden gebracht. In dit MPG wordt daar niet meer over gerapporteerd. Zodra een plan is uitgewerkt zal deze samen met een actuele grondexploitatie aan de raad worden aangeboden, ter vaststelling. Vanaf dat moment is sprake van Fase 2, ‘projectplan gereed (evt. omgevingsplan vastgesteld)’. Daarna volgt Fase 3, ‘planologisch besluit (bijv. omgevingsplan) onherroepelijk’ en Fase 4, ‘afsluiting’, alle kosten en opbrengsten zijn dan gerealiseerd. Verschillenanalyse Onder de ‘verschillenanalyse’ worden de eindwaarden tussen opeenvolgende rapportages met elkaar vergeleken. In dit geval de cijfers uit de jaarrekening 2024 versus die van de jaarrekening 2025. Gekozen is voor de eindwaarde omdat de hoogte van een ‘verliesvoorziening’, indien van toepassing, gebaseerd is op deze eindwaarde.
De getroffen verliesvoorziening dekt het ‘voorzienbare tekort’ af, als de grondexploitatie aan het eind van de looptijd wordt afgesloten. Pas bij het afsluiten van een grondexploitatie is de exacte hoogte duidelijk. Het treffen van een verliesvoorziening op het niveau van de separate grondexploitaties is conform het beleid van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom een eindwaarde verandert. Deze kunnen bijdragen aan een beter resultaat maar ook aan een slechter resultaat. De oorzaken kunnen gelijktijdig optreden. De veranderingen zijn daarom als ‘mutaties’ kwalitatief omschreven. Het totaal van deze mutaties is debet aan de verandering op eindwaarde. Kleine mutaties (tot € 50.000,-) zijn niet omschreven. Kasstromen De doorlooptijd van een grondexploitatie geeft een goede indicatie van de voortgang. Doordat onderscheid is gemaakt tussen kosten en opbrengsten, de boekwaarden (gerealiseerde kosten resp. opbrengsten) en de te-realiseren-bedragen zijn weergegeven, is aan de hand van de kasstromen te volgen wat de stand van zaken is met de werken en werkzaamheden respectievelijk de verkopen. Onder de post ‘overige kosten’ vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’, en ‘winstneming’.
De post ‘overige opbrengsten’ heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering) en ‘huur- & pachtinkomsten’.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
13
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Thorbeckelaan-Zuid Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma
Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, nabij afrit A30 BarneveldNoord : maatschappelijke/commerc. doeleinden (evenemententerrein met bijbehorende functies en kleinschalige bedrijvigheid) : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2011-2013, 2014-2016 en 2020-heden
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: - € 2.423.217 : - € 2.543.416
Mutaties •
•
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo licht positief effect op resultaat, met name door opbrengststijging) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2028) (effect: hogere plankosten i.v.m. vertraging grondverkopen zuidelijk deel en nieuwe raming)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 2.423.217 : € 2.543.416
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
14
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Thorbeckelaan-Zuid 800003 Evenemententerrein - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bestaande bepaald woningen/grond sociaal middelduur betaalbaar duur middensegment vrije sector
Aantal Programma bedrijven 2 bedrijven 0 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 73.019 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
2 Totaal m2 bedrijven 2 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
73.019 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 56.188 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 32.497 56% 44% 73.019 105.516 34.716 0 140.232
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -7.320.607 € -2.786.114 € -3.608.370 € -184.478 € -13.899.569 €
Boekwaarde Te realiseren -7.320.607 € - € -2.389.889 € -396.225 € -2.823.712 € -784.659 € -153.724 € -30.753 € -12.687.932 € -1.211.637 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
12.166.630 € 2.835.158 € 15.001.788 €
8.418.435 € 2.835.158 € 11.253.593 €
€ € €
-68.243 37.587 -3.614.979 € € €
€ € -3.404.572 € -4.838.911 -4.838.911
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
2026 - € -168.742 € -164.470 € -10.251 € -343.462 €
2027 - € -128.742 € -310.095 € -10.251 € -449.087 €
2028 -98.742 -310.095 -10.251 -419.087
3.748.195 € - € 3.748.195 €
- € - € - €
1.874.098 € - € 1.874.098 €
1.874.098 1.874.098
-68.243 € 37.587 € -210.408 € € €
-6.802 € - € -72.584 € -422.848 € -5.261.759 €
-24.917 € 14.073 € -78.926 € 1.335.239 € -3.926.519 €
-36.523 23.514 -58.898 1.383.103 -2.543.416 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
15
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Harselaar-Zuid Fase 1A Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, ten zuiden spoorbaan en ten noorden Esvelderbeek : circa 34 ha netto bedrijventerrein (t/m categorie 5.1) (inclusief gronden derden) : circa 80% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie (met exploitatiebijdrage o.b.v. exploitatieplan) : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: € 715.167 : € 3.632.271
Mutaties • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ • Verlenging looptijd met 9 jaar (t/m 2034) i.v.m. toekomstige (lagere) afdrachten aan de bovenwijkse investeringen (vnl. Oostelijke Rondweg) o.b.v. actualisatie NBI (2026) • Lagere kosten woonrijpmaken door geraamde kosten die niet langer noodzakelijk zijn • Lagere kosten door het vervallen van een geraamde terugbetaling o.b.v. herziene eindafrekening exploitatieplan • Tussentijdse winstneming € 2.191.056 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winstneming € 11.641.343) Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
16
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar Zuid fase 1A 800029 Bedrijven - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 265.263 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 160.688 28% 72% 265.263 425.951
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
265.263 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 265.263 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 0
0 0 Bruto plangebied
425.951
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -4.874.917 € -8.494.676 € -5.819.520 € -24.776.972 € -43.966.085 €
Boekwaarde Te realiseren -4.874.917 € - € -8.373.393 € -121.283 € -5.779.311 € -40.209 € -14.703.744 € -10.073.227 € -33.731.366 € -10.234.720 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
42.414.566 € 16.456.573 € 58.871.139 €
42.414.566 € 16.456.573 € 58.871.139 €
€ € €
-21.330 -11.251.452 € € €
€ € -12.506.376 € 12.633.398 12.633.398
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
2026 - € -22.365 € -4.468 € - € -26.832 €
2027 - € -12.365 € -4.468 € -1.259.153 € -1.275.986 €
2028 - € -12.365 € -4.468 € -1.259.153 € -1.275.986 €
2029 - € -12.365 € -4.468 € -1.259.153 € -1.275.986 €
2030 - € -12.365 € -4.468 € -1.259.153 € -1.275.986 €
2031 - € -12.365 € -4.468 € -1.259.153 € -1.275.986 €
2032 - € -12.365 € -4.468 € -1.259.153 € -1.275.986 €
2033 - € -12.365 € -4.468 € -1.259.153 € -1.275.986 €
2034 -12.365 -4.468 -1.259.153 -1.275.986
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
- € - € - €
-
-21.330 € - € 1.254.924 € € €
-531 € - € 189.501 € 162.137 € 12.795.535 €
-934 € - € 191.933 € -1.084.987 € 11.710.548 €
-1.467 € - € 175.658 € -1.101.795 € 10.608.754 €
-1.952 € - € 159.131 € -1.118.806 € 9.489.947 €
-2.383 € - € 142.349 € -1.136.020 € 8.353.927 €
-2.826 € - € 125.309 € -1.153.503 € 7.200.425 €
-3.278 € - € 108.006 € -1.171.258 € 6.029.167 €
-3.742 € - € 90.437 € -1.189.291 € 4.839.876 €
-4.217 72.598 -1.207.605 3.632.271 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
17
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Thorbeckelaan-Noord Projectbeschrijving Huidig gebruik Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik (twee schetsen) : agrarisch, ten noorden van hulpverleningscentrum te Barneveld : circa 5-10 hectare netto bedrijventerrein (inclusief gronden derden) : circa 10% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : zie omgevingsvisie Barneveld 2040
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: - € 205.958 : - € 1.336.023
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ • Verlenging looptijd met 3 jaar (t/m 2032) i.v.m. vertraging planvorming • Stelpost grond- en bodemsanering verhoogd • Toename kosten bouw- en woonrijp maken en V&T (hele plangebied beschouwd, niet alleen gemeentelijk deel) • Verkenning rol gemeente en grootte plangebied (zie 2 schetsen) • Bovenwijkse hoofdstructuur in de grex opgenomen • Uitgifteprijs verhoogd (effect: extra opbrengsten) • Exploitatiebijdragen derden toegevoegd (extra opbrengsten) Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
: € 205.958 : € 1.336.023
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
18
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Thorbeckelaan Noord 800044 Barneveld - Bedrijventerrein
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw Bestaande woning/erf gemeente sociaal betaalbaar duur middensegment vrije sector
Aantal Programma bedrijven 1 bedrijven gemeente 0 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 8.079 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 0 0% 0% 8.079 8.079
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
1 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
8.079 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
28.798 0
0 0 Bruto plangebied
36.877
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -526.630 € -2.356.812 € -2.204.728 € -4.819.109 € -9.907.279 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
4.443.450 € 5.667.604 € 10.111.054 €
- € 226.483 € 226.483 €
€ € €
-858.971 314.063 -994.890 € € €
€ € -738.341 € -1.994.226 -1.994.226
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -526.630 € - € -342.530 € -2.014.282 € - € -2.204.728 € -613.207 € -4.205.901 € -1.482.368 € -8.424.911 €
2026 - € -353.654 € -52.804 € - € -406.458 €
2027 - € -353.654 € -410.273 € - € -763.927 €
2028 - € -261.395 € -511.579 € -2.102.951 € -2.875.925 €
2029 - € -261.395 € -511.579 € -2.102.951 € -2.875.925 €
2030 - € -261.395 € -511.579 € - € -772.974 €
2031 - € -261.395 € -154.110 € - € -415.505 €
2032 -261.395 -52.804 -314.198
4.443.450 € 5.441.121 € 9.884.571 €
- € - € - €
- € - € - €
888.690 € 2.720.560 € 3.609.250 €
888.690 € 2.720.560 € 3.609.250 €
888.690 € - € 888.690 €
888.690 € - € 888.690 €
888.690 888.690
-858.971 € 314.063 € -256.549 € € €
-8.049 € - € -29.913 € -444.421 € -2.438.646 €
-42.386 € - € -36.580 € -842.893 € -3.281.539 €
-250.635 € 45.285 € -49.223 € 478.753 € -2.802.786 €
-328.761 € 90.865 € -42.042 € 453.389 € -2.349.398 €
-105.589 € 40.595 € -35.241 € 15.481 € -2.333.917 €
-66.204 € 59.180 € -35.009 € 431.153 € -1.902.764 €
-57.347 78.138 -28.541 566.741 -1.336.023 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
19
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Harselaar-Zuid Fase 1B en Fase 2 Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik
Projectbeschrijving Huidig gebruik Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, ten zuiden spoorbaan en ten noorden Esvelderbeek : circa 3 hectare netto bedrijventerrein (inclusief gronden derden) : circa 26% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier.
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: € 10.917.639 : € 8.125.325
Mutaties: •
• •
• • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo licht positief effect op resultaat, met name door opbrengstenstijging) Verlenging looptijd met 3 jaar (t/m 2035) (hogere plankosten) Toename kosten bouw- en woonrijpmaken, V&T en beheer en administratie i.v.m. verschuiving binnenplanse hoofdstructuren naar grondexploitatie (verschuiving vanuit NBI) en actualisatie ruimtegebruik (Regierol gemeente integrale ontwikkeling) Lagere kosten door schrappen te betalen bijdrage bovenwijks Hogere uitgifteprijs gronden en toevoeging exploitatiebijdragen Tussentijdse winstneming € 0 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winstneming € 222)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
20
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Harselaar Zuid fase 1B en fase 2 800069 Bedrijven - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 71.320 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 50.916 66% 34% 71.320 122.236
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
71.320 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
134.848 11.965
0 0 Bruto plangebied
269.049
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -3.702.701 € -11.282.876 € -28.373.624 € -6.486.912 € -49.846.113 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
34.948.600 € 28.007.207 € 62.955.807 €
1.800 € 232.164 € 233.964 €
€ € €
-7.317.374 5.152.430 -2.819.425 € € €
€ € -2.219.000 € -7.472.901 -7.472.901
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -3.165.446 € -537.255 € -2.285.637 € -8.997.239 € -29.500 € -28.344.124 € -7.283 € -6.479.630 € -5.487.865 € -44.358.248 €
2026 - € -753.129 € - € 0 € -753.129 €
2027 -268.628 € -1.279.168 € -1.660.381 € 0 € -3.208.177 €
2028 -268.628 € -1.207.599 € -1.660.381 € 0 € -3.136.607 €
2029 - € -992.891 € -1.660.381 € -3.239.815 € -5.893.087 €
2030 - € -992.891 € -1.660.382 € -3.239.815 € -5.893.087 €
2031 - € -942.891 € -1.660.382 € 0 € -2.603.273 €
2032 - € -942.891 € -1.660.382 € 0 € -2.603.272 €
2033 - € -942.891 € -1.660.381 € 0 € -2.603.272 €
2034 - € -942.891 € -16.721.453 € 0 € -17.664.344 €
2035 -
34.946.800 € 27.775.043 € 62.721.843 €
- € - € - €
- € - € - €
- € 745.966 € 745.966 €
4.992.400 € 5.312.205 € 10.304.605 €
4.992.400 € 4.566.239 € 9.558.639 €
4.992.400 € 4.287.658 € 9.280.058 €
4.992.400 € 4.287.658 € 9.280.058 €
4.992.400 € 4.287.658 € 9.280.058 €
4.992.400 € 4.287.658 € 9.280.058 €
4.992.400 4.992.400
-7.317.374 € 5.152.430 € -600.425 € € €
-14.915 € - € -112.094 € -880.137 € -8.353.038 €
-178.005 € - € -125.296 € -3.511.477 € -11.864.516 €
-273.353 € 9.360 € -177.968 € -2.832.603 € -14.697.118 €
-617.992 € 259.425 € -220.457 € 3.832.494 € -10.864.624 €
-738.473 € 436.630 € -162.969 € 3.200.740 € -7.663.884 €
-414.787 € 617.984 € -114.958 € 6.765.024 € -898.860 €
-475.149 € 815.945 € -13.483 € 7.004.100 € 6.105.240 €
-536.717 € 1.017.865 € 91.579 € 7.249.513 € 13.354.753 €
-4.067.984 € 1.223.824 € 200.321 € -11.028.125 € 2.326.629 €
771.397 34.899 5.798.696 8.125.325 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
21
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Tolnegenweg-West Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik
Projectbeschrijving Huidig gebruik
Ontwikkelprogramma Grond Type ontwikkeling Fase (zie blz. 13) Kaderstelling
: agrarisch, ten noorden van de nieuwe woonwijk Wulperveld, tussen de spoorlijn Amersfoort-Apeldoorn en de snelweg A1. : circa 2 hectare netto bedrijventerrein : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte : 2, projectplan gereed : klik hier
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: € 970.865 : € 2.224.556
Mutaties: •
• •
•
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo licht positief effect op resultaat met name door opbrengstenstijging) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2030) Hogere exploitatiebijdrage binnenplanse ontsluiting door uitbreiding plangebied en hogere uitgifteprijs gronden (positief effect: meer opbrengsten) Hogere plankosten, sloopkosten, kosten bouw- en woonrijpmaken en V&T n.a.v. nieuwe ramingen
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
•
N.B.: Paarse uitbreiding is niet meegerekend in de huidige cijfers in dit MPG. Als de gemeenteraad besluit tot deze uitbreiding dan heeft dit een positief effect op de eindwaarde omdat een deel van de kosten binnen het gebied doorgelegd kunnen worden aan deze uitbreiding.
22
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid Project Projectnummer Omschrijving
Tolnegenweg-West 800086 Bedrijventerrein - Stroe
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur betaalbaar duur middensegment vrije sector
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 overige 0 0 0
(m²) Programma maatschappelijk 18.902 maatschappelijke voorzieningen 38
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied
indicatief (m²) 17.969 51% 49% 18.940 36.909
Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
18.940 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 0 Bruto plangebied
0 873 37.782
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Rente BW2025+raming hfdstructuur Totale kosten
€ € € € € €
Totaal -1.752.428 € -1.407.484 € -3.190.387 € -25.674 € -70.011 € -6.445.985 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
8.428.310 € 528.792 € 8.957.102 €
- € 6.480 € 6.480 €
€ € €
-346.007 305.042 -245.596 € € €
€ € - € -2.081.842 -2.081.842
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -1.408.723 € -343.705 € -635.521 € -771.963 € - € -3.190.387 € -674 € -25.000 € -43.404 € -26.607 € -2.088.323 € -4.357.662 €
2026 -257.779 € -143.885 € -37.040 € -6.250 € -6.652 € -451.606 €
2027 -85.926 € -187.289 € -779.026 € -6.250 € -6.652 € -1.065.143 €
2028 - € -187.289 € -1.576.673 € -6.250 € -6.652 € -1.776.864 €
2029 - € -187.289 € -797.647 € -6.250 € -6.652 € -997.838 €
2030 -66.211 -66.211
8.428.310 € 522.312 € 8.950.622 €
- € - € - €
1.800 € 10.822 € 12.622 €
- € 511.490 € 511.490 €
4.213.255 € - € 4.213.255 €
4.213.255 4.213.255
-346.007 € 305.042 € -245.596 € € €
-8.944 € - € -41.637 € -502.186 € -2.584.029 €
-59.099 € 95 € -38.760 € -1.150.286 € -3.734.315 €
-154.852 € 6.418 € -56.015 € -1.469.824 € -5.204.138 €
-114.068 € 106.071 € -78.062 € 3.129.358 € -2.074.780 €
-9.044 192.458 -31.122 4.299.336 2.224.556 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
23
2.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Bedrijvigheid & Bereikbaarheid
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
24
3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving 3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving
Toelichting projectbladen Iedere grondexploitatie wordt op twee pagina’s behandeld. Voor een goed begrip zijn hieronder enkele onderdelen nader toegelicht. Fase-aanduidingen Conform de door de raad vastgestelde ‘Kaders procesgang grondexploitaties 2016’ (d.d. 9 november 2016) is bij de projectbeschrijving van de lopende grondexploitaties aangegeven in welke fase deze zich bevindt. Fase 1 projecten, ‘met een reëel en stellig voornemen om te ontwikkelen’ zijn komen te vervallen. Door het ontbreken van een (uitgewerkt) plan mogen volgens de BBV geen kosten hieraan ten laste worden gebracht. In dit MPG wordt daar niet meer over gerapporteerd. Zodra een plan is uitgewerkt zal deze samen met een actuele grondexploitatie aan de raad worden aangeboden, ter vaststelling. Vanaf dat moment is sprake van Fase 2, ‘projectplan gereed (evt. omgevingsplan vastgesteld)’. Daarna volgt Fase 3, ‘planologisch besluit (bijv. omgevingsplan) onherroepelijk’ en Fase 4, ‘afsluiting’, alle kosten en opbrengsten zijn dan gerealiseerd. Verschillenanalyse Onder de ‘verschillenanalyse’ worden de eindwaarden tussen opeenvolgende rapportages met elkaar vergeleken. In dit geval de cijfers uit de jaarrekening 2024 versus die van jaarrekening 2025. Gekozen is voor de eindwaarde omdat de hoogte van een ‘verliesvoorziening’, indien van toepassing, gebaseerd is op deze eindwaarde.
De getroffen verliesvoorziening dekt het ‘voorzienbare tekort’ af, als de grondexploitatie aan het eind van de looptijd wordt afgesloten. Pas bij het afsluiten van een grondexploitatie is de exacte hoogte duidelijk. Het treffen van een verliesvoorziening op het niveau van de separate grondexploitaties is conform het beleid van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom een eindwaarde verandert. Deze kunnen bijdragen aan een beter resultaat maar ook aan een slechter resultaat. De oorzaken kunnen gelijktijdig optreden. De veranderingen zijn daarom als ‘mutaties’ kwalitatief omschreven. Het totaal van deze mutaties is debet aan de verandering op eindwaarde. Kleine mutaties (tot € 50.000 ,-) zijn niet omschreven. Kasstromen De doorlooptijd van een grondexploitatie geeft een goede indicatie van de voortgang. Doordat onderscheid is gemaakt tussen kosten en opbrengsten, de boekwaarden (gerealiseerde kosten resp. opbrengsten) en de te-realiseren-bedragen zijn weergegeven, is aan de hand van de kasstromen te volgen wat de stand van zaken is met de werken en werkzaamheden resp. de verkopen. Onder de post ‘overige kosten’ vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’ en ‘winstneming’.
De post ‘overige opbrengsten’ heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering) en ’huur- & pachtinkomsten’.
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
25
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Holzenbosch I Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 25) Kaderstelling
Verbeelding – stedenbouwkundig plan (incl. voorzieningen) : agrarisch, zuidrand Voorthuizen : 410 woningen : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte (o.b.v. een bouwclaim) : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2010-2014 en 2015
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: € 1.105.079 : € 236.110
Mutaties: •
• • • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ (effect: per saldo licht positief effect op resultaat) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2026; hogere plankosten) Hogere kosten woonrijpmaken (vnl. door water- en verkeerproblematiek en herstelkosten openbaar gebied) Toename grondopbrengsten (realisatie hoger dan raming) Tussentijdse winstneming € 1.595.657 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winstneming € 9.126.698)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
26
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Holzenbosch I 800024 Woningbouw Voorthuizen
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet goedkoop/sociaal bepaald sociaal middelduur middelduur duur duur
Aantal Programma bedrijven 179 bedrijven 120 111
(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
410 Totaal m2 bedrijven 410 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 108.894 54% 46% 77.936 186.830 0 8.288 195.118
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -3.836.272 € -3.355.798 € -7.454.639 € -10.419.021 € -25.065.730 €
Boekwaarde Te realiseren -3.836.272 € - € -3.295.798 € -60.000 € -7.054.639 € -400.000 € -10.419.021 € - € -24.605.730 € -460.000 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
26.551.269 € 523.726 € 27.074.995 €
26.551.269 € 523.726 € 27.074.995 €
- € - € - €
-
€ € €
-9.110 -1.764.046 € € €
€ € -1.774.468 € 694.798 694.798
-9.110 € - € 10.422 € € €
-9.110 10.422 -458.688 236.110
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
2026 -60.000 -400.000 -460.000
Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
27
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Holzenbosch II Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik (januari 2025)
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 25) Kaderstelling
: agrarisch, zuidoostrand Voorthuizen : Gemeente: 109 woningen en een school Derden: circa 350 tot 400 woningen : circa 30% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier: 2010-2014 en 2015
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: € 2.978.667 : - € 260.736
Mutaties: • Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ / looptijd +1 jaar (t/m 2030) • Lagere kosten door vervallen bovenwijkse bijdrage • Hogere kosten V&T en woonrijpmaken i.v.m. inbreng binnenplanse investeringen (verschuiving uit NBI) • Kosten bouwrijpmaken geactualiseerd a.d.h.v. prijzenboek 2026 (vnl. hogere kosten riolering en wadi) • Lagere grondopbrengsten woningbouw i.v.m. actualisatie n.a.v. landelijke betaalbaarheidseisen •
Tussentijdse winstneming € 0 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winstneming € 281)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
:€0 : € 260.736
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
28
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Holzenbosch II 800025 Woningbouw - Voorthuizen
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw sociaal middelduur betaalbaar vrije sector
Aantal Programma bedrijven 61 bedrijven 24 24
(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen
(m²) Ruimtegebruik 3.500 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven
Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
109 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2025
3.500 0 Bruto plangebied
indicatief (m²) 15.600 59% 41% 18.648 34.248 5.363 0 39.611
Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten
€ € € € €
Totaal -1.697.931 € -1.461.421 € -7.320.204 € -5.799 € -10.485.354 €
Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten
€ € €
7.906.579 € 3.611.067 € 11.517.646 €
- € 1.665.428 € 1.665.428 €
€ € €
-596.565 476.668 -1.173.130 € € €
€ € -1.126.247 € -3.512.170 -3.512.170
Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief
Boekwaarde Te realiseren -1.336.581 € -361.350 € -361.058 € -1.100.363 € -2.347.914 € -4.972.290 € -5.799 € - € -4.051.352 € -6.434.003 €
2026 -361.350 € -220.073 € -235.028 € - € -816.450 €
2027 - € -220.073 € -470.055 € - € -690.128 €
2028 - € -220.073 € -1.579.087 € - € -1.799.160 €
2029 - € -220.073 € -1.344.060 € - € -1.564.133 €
2030 -220.073 -1.344.060 -1.564.133
7.906.579 € 1.945.639 € 9.852.218 €
3.101.645 € - € 3.101.645 €
1.601.645 € 486.410 € 2.088.054 €
1.601.645 € 486.410 € 2.088.054 €
1.601.645 € 486.410 € 2.088.054 €
486.410 486.410
-596.565 € 476.668 € -46.883 € € €
-9.013 € 33.771 € -52.683 € 2.257.271 € -1.254.900 €
-38.292 € 93.859 € -18.823 € 1.434.671 € 179.771 €
-156.795 € 146.233 € 2.697 € 281.029 € 460.800 €
-178.803 € 188.139 € 6.912 € 540.169 € 1.000.969 €
-213.662 14.665 15.015 -1.261.705 -260.736 Eindwaarde
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
29
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Bloemendal Verbeelding – ligging en begrenzing Groot Bloemendal
Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma
Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 25) Kaderstelling
: agrarisch, : woningbouw (ca. 2.030 woningen: 1.850 gemeente, 180 derden) met voorzieningen : ca. 90% gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : Deels 2, projectplan gereed en deels 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier, hier en hier voor projectinfo
Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2024 Eindwaarde jaarrekening 2025
: € 13.045.162 : € 3.856.246
Mutaties: • • •
• • • •
Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2025’ Verlenging looptijd met 2 jaar (t/m 2035) Toename kosten V&T, grondaankopen en bouw- en woonrijpmaken door vergroting plangebied en actualisatie a.d.h.v. prijzenboek 2026 en bovenwijkse structuur die nu in de grondexploitatie is opgenomen (verschuiving NBI naar grex) Toename grondopbrengsten door actualisatie VON-prijzen en groter plangebied (per saldo lager dan toename totale kosten) Stijging aandeel betaalbaar van ca 51% naar 65% Toename overige opbrengsten door toevoeging exploitatiebijdragen derden i.v.m. verschuiving NBI naar grex Correctie tussentijdse winstneming - € 1.540.851 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winstneming € 254.565)
Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening
Gerealiseerde woningen (fase 1), 9 april 2025, foto’s Jan van Uffelen
:€0 : € 0 (positief saldo)
Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2025
30
3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) – Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving
Bloemendal (Barneveld Noord) 800043 Woningbouw - Barneveld
MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur betaalbaar duur middensegment vrije sector
Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 719 447 252 439