Kadernota 2025-2028 Verantwoord groeien

Het beschikbare investeringsplafond 2025 met € 2,55 miljoen op te hogen en de structurele kapitaallast van € 111.000 op te nemen in de prognose van de meerjarenbegroting 20252028; 9. De in het Uitvoeringsplan Meerjareninvesteringsplan (MIP) 2025 opgenomen kredieten beschikbaar te stellen voor een totaalbedrag van € 63,3 miljoen, als volgt verdeeld over de jaarschijven 2025: 25,9 miljoen; 2026: 20,7 miljoen; 2027: 16,7 miljoen. Waarbij opgemerkt wordt dat in bijlage 5 per project is aangegeven of deze voor aanwending van het krediet nog aan de raad wordt voorgelegd.

18

Financieel Meerjarenperspectief 2025-2028 Prognose Meerjarenbegroting 2025-2028 t.o.v. de Programmabegroting 2024

We presenteren hierbij als kader voor de Programmabegroting 2025 een structureel sluitende begroting waarbij na invulling van maatregelen uit het Basispakket en Basispakket Plus het eerste en tweede jaar in het meerjarenperspectief positief is (2025 en 2026). Hiermee voldoen we aan de voorwaarden van repressief toezicht van de provincie. Door de ontwikkelingen uit de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk in de algemene uitkering is het negatieve meerjarenperspectief voor maatregelen met een bedrag van € 1,9 miljoen verbeterd. In het meerjarenbeeld is verder te zien dat: Er per saldo, als we de Voorjaarsnota 2024 buiten beschouwing laten, een relatief hoog bedrag aan autonome ontwikkelingen is opgenomen die beperkt beïnvloedbaar zijn; Voor het jaar 2028 de kapitaallasten van het reeds eerder vastgestelde MIP is toegevoegd; De areale ontwikkelingen uit de stelpost areaaluitbreiding gedekt kunnen worden; Er structureel voor een bedrag van € 1,7 miljoen aan beleidstoevoegingen is opgenomen (subsidies, beleidstoevoegingen lasten minus beleidstoevoegingen baten, exclusief de beleidsafname Hervormingsagenda Jeugd); Er een beleidsafname van structureel € 1,6 miljoen als gevolg van de Hervormingsagenda Jeugd is opgenomen.

bedragen x € 1.000 Begroting 2025

MJR 2026

MJR 2027

MJR 2028

Begrotingsresultaat Programmabegroting 2024

1.399

- 7.226

- 8.897

- 8.897

Raadsbesluiten Sept.circulaire '23 Effecten BUIG (bij memo Sept. Circulaire '23) Verhoging subsidie preventie hulp- en dienstverlening 1e Tussenrapportage 2024 Totaal mutaties raadsbesluiten

1.560 1.240 - 175 - 841 1.784

1.340 1.240 - 175 - 841 1.564

3.155 1.240 - 175 - 841 3.379

3.155 1.240 - 175 - 841 3.379

Pognose begrotingsresultaat na raadsbesluiten

3.183

- 5.662

- 5.518

- 5.518

- 3.471 - 2.400 - 1.148

- 2.845 - 2.400 - 1.148

- 2.845 - 2.400 - 1.148

- 2.725 - 2.400 - 1.148

- 574 573

- 633 633

- 111 - 691 691

- 7.020

- 6.393

- 6.504

- 711 - 750 750 - 695 - 7.679

173 3.900

173 3.600

173 3.600

- 1.951 885

1.995 885

1.954 885

3.007

6.653

6.612

Prognose meerjarenbegroting

Kadernota Mutaties lasten autonoom en areaal 1. Autonome ontwikkelingen lasten 2. Arbeidskosten ambtelijke organisatie 3. Bijdragen Gemeenschappelijke regelingen 4. Meerjareninvesteringsplan (uitvoeringsplan 2025 + jaar 2028) 5a. Areaaluitbreiding 5b. Inzet bestaande stelpost areaaluitbreiding 5c. Stelpost areaaluitbreiding jaarschijf 2028 Totaal mutaties lasten autonoom en areaal Mutaties baten autonoom en areaal 6. Autonome ontwikkelingen baten 7a. Accres algemene uitkering - indexatie jaarschijf 2025 7b. Accres algemene uitkering - volume jaarschijf 2028 7c. Voorjaarsnota 2024 8a. Lokale heffingen (inflatie) 8b. Ozb inkomsten (uitbreiding woningen) Totaal mutaties baten autonoom en areaal Mutaties reserves autonoom 9. Dekking bestemmingsreserve 'opvang en ondersteuning nieuwkomers in brede zin' Totaal mutaties reserves Totaal mutaties autonoom en areaal Mutaties lasten beleidstoevoegingen en beleidsafnames 10. Indexatie subsidies 11. Beleidstoevoegingen (lasten) 12. Beleidsafname Hervormingsagenda Jeugd

173 3.600 570 1.947 885 125 7.300

120

120

120

-

120

120

120

-

- 3.893

380

228

- 379

-519 -5.693 1.000

-519 -3.006 1.500

-519 -2.129 1.600

-519 -1.790 1.600

19

Totaal mutaties lasten beleidstoevoegingen en -afnames

- 5.212

- 2.025

- 1.048

- 709

1.119 1.119

784 784

784 784

615 615

Totaal mutaties beleidstoevoegingen en beleidsafnames

-4.093

-1.241

-264

-94

Totaal mutaties kadernota

- 7.986

- 861

- 36

- 473

Prognose begrotingsresultaat na mutaties kadernota (A)

- 4.803

- 6.523

- 5.554

- 5.991

1.048 - 3.578 - 2.530

- 1.494 - 1.050 - 2.544

- 561 - 175 - 736

- 561 - 561

- 2.273

- 3.979

- 4.818

- 5.430

1.500 1.000 400 2.900

2.500 1.500 - 29 800 4.771

2.500 2.000 - 463 1.200 5.237

2.500 2.000 - 250 1.600 5.850

- 1.903

- 1.752

- 317

- 141

627

792

419

420

Mutaties baten beleidstoevoegingen 13. Beleidstoevoegingen (baten) Totaal mutaties baten beleidstoevoegingen

Incidenteel Waarvan incidenteel actuele begroting 2024-2027 Waarvan incidenteel beleidstoevoegingen Totaal incidenteel (B) Prognose structureel begrotingsresultaat voor maatregelen (C=A-B) Maatregelen Pakket van maatregelen en "verantwoord groeien" Basispakket Basispakket Plus Verantwoord groeien: majeure investeringen Aanvullend pakket: extra verhoging OZB Totaal pakket van maatregelen (D) Prognose begrotingsresultaat na maatregelen (E=A+D) Prognose structureel begrotingsresultaat na maatregelen (F=C+D)

Toelichting op de prognose Meerjarenbegroting

Raadsbesluiten Uitkomsten Septembercirculaire 2023, inclusief effecten BUIG Gelijktijdig met de vaststelling van de Programmabegroting 2023 is de memo met uitkomsten Septembercirculaire 2023, inclusief effecten BUIG, in de raad vastgesteld. Omdat deze niet meer in de Programmabegroting 2024 opgenomen kon worden is deze apart in het meerjarenperspectief toegevoegd.

Verhoging subsidie preventie hulp- en dienstverlening Op 13 december 2023 heeft de raad het voorstel 'Verhoging subsidie preventie hulp- en dienstverlening aangenomen. Doorwerking 1e Tussenrapportage 2024 Bij de 1e tussenrapportage 2024 worden budgetbijstellingen inclusief structurele effecten voorgesteld op basis van de jaareindeverwachting 2024. Mutaties Kadernota 1. Autonome ontwikkelingen lasten Het gaat hier voornamelijk om een prognose van de nu bekende volume en prijs- en loonontwikkelingen die wettelijk of contractueel verplicht zijn (bijvoorbeeld Jeugd en Wmo). De indexatie van subsidies lichten wij hieronder separaat toe. Bij de autonome ontwikkelingen hebben we ook het structurele nadeel van ca € 1 miljoen op Jeugdzorg uit de jaarrekening 2023 meegenomen.

2. Arbeidskosten ambtelijke organisatie Dit betreft een stelpost van 4,4% (conform CPB index lonen overheid) van de voorziene salarislasten 2025 e.v. 3. Bijdragen gemeenschappelijke regelingen Hierin zijn de extra bijdragen opgenomen, die door verschillende gemeenschappelijke regelingen zijn benoemd in hun Kadernota. Het gaat hier met name om de VGGM, OddV en de Regio Food Valley. 4. Meerjareninvesteringsplan (MIP) Het beschikbare investeringsplafond voorafgaand aan deze Kadernota was niet voldoende voor

20

het bij deze Kadernota vast te stellen Uitvoeringsplan MIP 2025. Wij stellen in deze Kadernota voor het plafond voor 2025 op te hogen met € 2,55 miljoen. Hieruit volgt een structurele kapitaallast van € 111.000. Aangezien meerdere investeringen uit het Uitvoeringsplan 2025 pas in 2026 (of zelfs 2027) worden afgerond, hoeven we deze niet eerder dan vanaf 2027 op te nemen. Voor het aansluiten van het plafond, nemen wij aanvullende kapitaallasten op vanaf 2026. Daarnaast is de doorwerking voor het jaar 2028 is toegevoegd; een stijging van de kapitaallasten met € 0,6 miljoen. Deze mutaties hebben betrekking op investeringen voor instandhouding en beheerplannen, en niet op majeure investeringen / aanvullende wensen. Elders in deze Kadernota en in bijlagen 4 t/m 7 gaan we nader in op het MIP.

5. Areaaluitbreiding Vanwege de grote ruimtelijke investeringen voor de komende jaren komt er een behoorlijk areaal aan openbare ruimte bij dat onderhouden dient te worden en extra voorzieningen. Vanaf de programmabegroting 2024 is een stelpost areaaluitbreiding ingesteld voor een bedrag gelijk aan de verhoging van algemene uitkering en ozb vanwege de toekomstige stijging van woningaantallen en inwoners. De verwachte kosten in de periode 2025-2028 als gevolg van areaaluitbreiding (5a) kunnen uit deze stelpost gedekt worden (5b). Tevens voegen we voor het jaar 2028 een bedrag toe aan de stelpost dat gelijk is aan de verhoging van algemene uitkering en ozb vanwege de toekomstige stijging van woningaantallen en inwoners. 6. Autonome ontwikkelingen baten We zien een voordeel aan autonome ontwikkeling bij de baten. Dit is met name het gevolg van het kunnen verhogen van leges omgevingsvergunningen als gevolg van een autonome kostenstijging bij de ODDV. 7. Algemene uitkering De Meicirculaire 2024 komt niet op tijd uit om te verwerken in de Kadernota 2025. Zoals gebruikelijk voegen we de indexatie voor prijs- en loonontwikkelingen voor de jaarschijf 2025 toe aan de begroting (7a) en de volume-ontwikkeling voor de jaarschijf 2028 (7b). Ook is inmiddels de Voorjaarsnota 2024 van het Rijk uit.

Daarin wordt ondermeer de opschalingskorting vanaf 2026 structureel afgeschaft, maar wordt wel een eenmalige uitname uit het gedaan gemeentefonds in het jaar 2025 (7c). 8a. Lokale heffingen Op basis van de bij de uitgangspunten beschreven methodiek is een indexering van 4,7% berekend. Conform het coalitieakkoord 2022-2026 wordt uitgegaan van een 3 jaarsgemiddelde. Het gaat hier om de OZB woningen en niet-woningen, hondenbelasting, forensenbelasting en toeristenbelasting. 8b. Ozb inkomsten (o.b.v. uitbreiding woningen) Omdat we hierboven bij de prognose van de algemene uitkering een bijstelling doen van het aantal woningen is het ook noodzakelijk de opbrengsten Ozb hiermee te verhogen. We doen dit voorlopig op basis van het Ozb-tarief van 2024. 9. Dekking bestemmingsreserve 'opvang en ondersteuning nieuwkomers in brede zin' Onderdeel van de autonome ontwikkelingen lasten is een kostenstijging bij leerlingenvervoer als gevolg van nieuwkomers. De kosten hebben we nu opgenomen voor de jaren 2025-2027. De kosten dekken we door een onttrekkeing uit de bestemmingsreserve voor nieuwkomers. 10. Subsidies sociaal maatschappelijke en culturele instellingen Het betreft hier met name subsidies ten aanzien van maatschappelijke organisaties. Voor volume en prijs- en loonontwikkeling subsidies hanteren we een percentage van in totaal 2,3%.

Het bedrag wordt bepaald over een totaalbedrag van zo’n € 10,8 miljoen aan subsidies. 11. Beleidstoevoegingen (lasten) In deze Kadernota zijn onder strikte kaders beleidstoevoegingen opgenomen. Voor de uitgebreide lijst met de structurele en incidentele beleidstoevoegingen verwijzen wij naar bijlage 1. Kaders waarlangs wij beleidstoevoegingen hebben afgewogen zijn: De beleidstoevoeging moet een een aanvang hebben in 2025; Het beleid of uitvoeringsplan dat ten grondslag ligt aan de beleidstoevoeging moet reeds zijn vastgesteld; Een beleidstoevoeging wordt eerst incidenteel opgenomen en na evaluatie over bij een Kadernota over één of twee jaar pas structureel afgewogen;

21

Alleen beleidstoevoegingen die al minimaal twee jaar incidenteel opgenomen zijn geweest en waarvan wij continuering van beleid/uitvoering noodzakelijk achten, zijn structureel opgenomen. De door de organisatie aangeleverde beleidstoevoegingen die na afweging niet zijn meegenomen, hebben wij opgenomen in bijlage 2. Hier zitten ook beleidsimpulsen bij die betrekking hebben op beleidsplannen die op dit moment in voorbereiding zijn en waarvan vaststelling nog voor 2025 gaat plaatsvinden. Eerder in deze Kadernota onder paragraaf 'Concretisering inhoudelijke keuzes' hebben we een aantal beleidsimpulsen genoemd. Als voor deze beleidsplannen aanvullende financiële middelen nodig zijn, dan nemen we in het betreffende raadsvoorstel incidentele dekking op voor het jaar 2025 en vindt de structurele afweging plaats bij de Kadernota 2026 (of indien de raad dit wenst alsnog in het betreffende raadsvoorstel).

12. Beleidsafname Hervormingsagenda Jeugd De landelijke Hervormingsagenda Jeugd bevat een omvangrijk pakket afspraken met als doel de jeugdzorg te verbeteren en financieel gezond te maken. Vertrekpunt voor de Hervormingsagenda is het advies van de Commissie van Wijzen uit 2021. De in dit advies opgenomen structurele besparing van € 1 miljard vanaf 2027 vormt de financiële doelstelling van de agenda. Van de doelstelling van € 1 miljard erkent het akkoord dat € 650 miljoen onderbouwd en ‘mogelijk haalbaar’ (minder onzeker) is en € 380 miljoen met onzekerheden omgeven is. De landelijke € 1 miljard komt voor de gemeente Barneveld neer op € 2,7 miljoen. De VNG en provincie adviseren dringend om de beparingsopgave te verwerken in de begroting. Wij kiezen er voor om het minder onzekere deel van de besparingsopgave van ca. 60% (€ 1,6 miljoen) als beleidsafname op te nemen in deze Kadernota. Het onzekere deel van ca. 40% (€ 1,1 miljoen) verwerken we op dit moment nog niet, maar hebben we wel meegenomen bij het aanvullend pakket met maatregelen (onderdeel van bijlage 2). Wij willen hierbij wel opmerken dat er een financieel risico op deze post zit. Door regionale of lokale verschillen kan het zijn dat hoewel landelijk maatregelen worden gerealiseerd, het lokale effect financieel minder is.

Bij het niet (volledig) halen van maatregelen uit de Hervormingsagenda op landelijk niveau zal de inzet van de VNG zijn dat het rijk aanvullende compensatie verstrekt. Hiervoor zijn enerzijds geen garanties gegeven door het Rijk en anderzijds is ook niet zeker dat de compensatie op het niveau van een individuele gemeente het gemiste financiële effect van niet behaalde maatregel volledig compenseert. Daarnaast hebben wij enkele maatregelen uit de landelijke Hervormingsagenda lokaal al in een eerder stadium toegepast. Hierdoor neemt het besparingspotentieel uiteraard af.

13. Beleidstoevoegingen (baten) Dit betreffen over het algemeen de extra baten die dekking geven aan bepaalde beleidstoevoegingen (lasten). Deze komen ook terug in bijlage 1 met de structurele en incidentele beleidstoevoegingen. Maatregelenpakket

Basispakket en Basispakket Plus Als gevolg van autonome en areale ontwikkelingen en beleidstoevoegingen ontstaat een tekort in het meerjarenperspectief. Dit tekort willen wij in de Programmabegroting 2025 gaan oplossen met de eerder in deze Kadernota beschreven Basispakket en Basispakket Plus. De inzet van deze pakketten loopt op van € 2,5 miljoen in 2025 naar € 4,5 miljoen vanaf 2027. Verantwoord groeien: majeure investeringen Hiervoor hebben wij onder het Meerjareninvesteringsplan (MIP) toegelicht dat het Uitvoeringsplan 2025 de eerste majeure investeringen uit "Verantwoord groeien" bevat. De kapitaallasten die hieruit volgen zijn opgenomen in de prognose van de meerjarenbegroting. Aanvullend pakket: extra verhoging OZB Eerder in deze Kadernota hebben wij toegelicht dat wij ten behoeve van het vinden van financiële ruimte voor "Verantwoord groeien" met deze Kadernota voorstellen vanaf 2025 te beginnen met het implementeren van het scenario Verhogen OZB. Wij willen de OZB met 2,5% per jaar bovenop de indexatie laten stijgen. Dit doen wij gedurende vier jaar en dat leidt dan tot een OZBverhoging van 10% extra. Zoals wij hiervoor hebben toegelicht verwerken we de overige uiteindelijke maatregelen ter invulling van het taakstellende bedrag van € 5 miljoen uit het Aanvullende Pakket pas in de Kadernota 2026.

22

Voor zover de extra stijging van de OZB (tijdelijk) hoger is dan de werkelijke kapitaallast zullen wij te zijner tijd voorstellen dit bedrag incidenteel te storten in de reserve 'verantwoord groeien'. Een en ander is afhankelijk van besluitvorming over het instellen van deze reserve bij de jaarstukken 2023 en eventuele nadere spelregels die zijn beslag moeten krijgen bij de herijking van de nota reserves en voorzieningen. Prognose structureel begrotingsresultaat Kadernota Met de ontwikkelingen en de maatregelenpakketten zoals hierboven uiteengezet presenteren wij een geprognosticeerde meerjarenbegroting 2025-2028 die structureel sluitend is.

23

Programma's

In dit onderdeel presenteren wij u de prioriteiten zijn per begrotingsprogramma voor de komende jaren voortvloeiend uit onze visie "Basis op orde"en "Verantwoord groeien". Deze prioriteiten zijn een nadere uitwerking daarvan en betrekken wij als een inhoudelijk kader voor (de op te stellen speerpunten binnen) Programmabegroting 2025 later dit jaar.

1. Participatie & Ondersteuning

Wat zijn de prioriteiten de komende jaren? Groeien naar zelfstandigheid

De gemeente Barneveld gaat de komende jaren nog meer inzetten op een gezonde en positieve ontwikkeling van jeugdigen en gezinnen. Samen maatschappelijke partners en scholen gaan we het preventieve veld versterken zodat jeugdigen in de gemeente Barneveld gezond en veilig opgroeien en zich ontwikkelen tot zo zelfstandig mogelijke burgers. Dit doen we het werken vanuit een gezamenlijke visie en via verschillende aanpakken, zoals het Nationaal Programma Onderwijs. Daarnaast wordt geïnvesteerd in een structurele en intensievere aanpak voor de preventie van middelengebruik door uitvoering te geven aan het programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving; WISE. Ook wordt in 2025 de proeftuin Jeugdbescherming gecontinueerd. De transformatie van de jeugdhulp en daarmee ook de beheersbaarheid van de uitgaven voor jeugdhulp zijn zowel een prioriteit als een uitdaging. Daarom is in het akkoord tussen Rijk en VNG een akkoord gesloten in de Hervormingsagenda Jeugd. Deze agenda bevat een omvangrijk pakket aan afspraken. In najaar 2024 komen we met een lokaal plan om invulling te geven aan activiteiten die betrekking hebben op de transformatie en de daarmee te bereiken besparingen. Te denken valt aan meer integraal werken, meer 'normaliseren' en scherper kijken of jeugdhulp ook de oplossing is. De haalbaarheid van deze maatregelen in 2025 blijft onzeker.

Een deel van de maatregelen voeren we al uit (en zit daarmee al in onze begroting) en de landelijke overheid heeft nog geen harde wettelijke keuzes gemaakt die gemeenten moeten helpen. Verder scoort gemeente Barneveld procentueel al gunstig op het percentage kinderen die jeugdhulp ontvangen.

Meedoen naar vermogen

In 2025 staan een aantal (landelijke) ontwikkelingen op de planning op het vlak van meedoen naar vermogen. Zo wordt de Participatiewet meer 'in balans' gebracht. Via een wetswijziging beoogt het Rijk meer ruimte te bieden voor vertrouwen en maatwerk. Daarnaast vindt een landelijke hervorming plaats van de arbeidsmarktinfrastructuur, die per 2026 gereed moet zijn. Het kabinet beoogd hiermee de arbeidsmarktdienstverelening structureel te verbeteren. Dit vraagt van ons onder andere inspanningen binnen de arbeidsmarktregio Foodvalley. Daar werken we samen met UWV, gemeenten, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties. We willen dat inwoners zich geen zorgen hoeven te maken over hun bestaanszekerheid. De zekerheid van betaalbaar en passend wonen, voldoende en voorspelbaar inkomen en mogelijkheden om overwachte uitgaven op te kunnen vangen draagt bij aan rust en ruimte om mee te ontwikkelen en mee te kunnen doen. We geven daarom uitvoering aan het programma bestaanszekerheid. Daarbij staan financiële zekerheid en geldzorgen, positieve gezondheid en passend wonen centraal. De gezondheid en houdbaarheid van zorg en ondersteuning in Nederland staat, mede door de vergrijzing, onder druk.

Daarom zetten we verder in op de uitvoering van de 'Brede SPUKRegeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis' en het Regioplan van het Integraal Zorgakkoord. Zo zetten we onder andere in op het versterken van de sociale basis, het verkleinen van gezondheidsverschillen, het stimuleren van de deelname aan sport en cultuur en het bevorderen van een gezonde leefomgeving. Ook zetten we in op een betere samenwerking tussen het sociaal en medisch domein, bijvoorbeeld door afspraken te maken over ketensamenwerking rondom valpreventie en Welzijn op recept. Daarnaast werken

24

we binnen het Gezonde Leefstijl Akkoord aan het terugdringen van roken en meeroken, een gezond gewicht en het tegengaan van problematisch alcoholgebruik. Het realiseren van opvang- en asielplekken en de daarbij behorende nevenondersteuning zal over meerdere jaren capaciteit en inzet vanuit de gemeente maar ook van maatschappelijke partners blijven vragen. We kijken naar het realiseren van meer duurzame oplossing van opvang/huisvesting van Oekraïense ontheemden en realiseren samen met het COA een azc voor de periode van 10 jaar. Samen oud worden De verwachting is dat het aantal ouderen in de gemeente Barneveld (aantal huishoudens met 75plussers) de komende twintig jaar verdubbelt. Belangrijk is dat deze groep zo lang mogelijk zelfstandig thuis wil blijven wonen. Daarnaast wordt er een groter tekort aan personeel verwacht. Dit vraagt ook iets van de zelfredzaamheid van inwoners en het tijdig nadenken over de toekomstige woon-, zorg- en ondersteuningsvraag. Dit is een uitdaging voor de gehele samenleving en vraagt om meer bewustwording, maar vraagt ook het kijken naar wijken en hoe wij het wonen hierin hebben ingericht en of er ook voor specifieke doelgroepen voldoende woonplekken zijn.

.Met de uitvoering van de Woonzorgvisie, die naar verwachting eind 2024 wordt vastgesteld, geven we prioriteit aan het langer zelfstandig thuiswonen van ouderen en andere aandachtsgroepen in de gemeente Barneveld. De ontwikkeling van het aantal cliënten en de ontwikkeling van de kosten worden periodiek gemonitord zodat kan worden bekeken in hoeverre de gemeentelijke uitgaven voor ondersteunende voorzieningen mee kunnen groeien. Los van een stijging van gebruik bij sommige wmo (vangnet)voorzieningen, kopen we kopen op dit moment de Wmo-vangnetvoorzieningen opnieuw in voor een periode van 4 jaar. De in te kopen producten vallen onder de Wmo 2015, waardoor de AMvB "Reële prijs Wmo" van toepassing is, waarvoor kostprijsonderzoek uitgevoerd moet worden. Deze nieuwe tarieven zijn hoger dan de huidige tarieven (o.a. gezien de CAO stijgingen en indexeringen) Om de houdbaarheid van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) te verbeteren, heeft het kabinet besloten om voor alle Wmo-voorzieningen waar nu het abonnementstarief voor geldt, een inkomensafhankelijke eigen bijdrage in te voeren vanaf 2026.

De verwachting is dat dit een dempend effect op de instroom gaat hebben bij met name de huishoudelijke hulp en mensen met een hoger inkomen die wel gebruik maken van huishoudelijke hulp of wmo vangnetvoorzieningen gaan vanaf 2026 een hogere eigen bijdrage betalen met een maximum van 255 euro per maand.

25

2. Bedrijvigheid & Bereikbaarheid

Wat zijn de prioriteiten de komende jaren? Werken

Bedrijventerreinen & centrumgebieden Barneveld is een gemeente met een actieve bevolking die strategisch gelegen is bij belangrijke knooppunten van mobiliteit, zoals de snelwegen A30-A1 en A12-A30. De economie is in de gemeente afgelopen jaren continu gegroeid, zelfs tijdens economisch mindere periodes, in tegenstelling tot het gemiddelde in Nederland en Gelderland. De sterke werkethiek van onze inwoners resulteert in een groeiende vraag naar werklocaties, wat de behoefte aan uitbreiding van bedrijventerreinen en onderzoek naar nieuwe gebieden in de komende jaren benadrukt. Zowel op regionaal als provinciaal niveau worden er afspraken gemaakt om deze groei te ondersteunen door programmering van bedrijventerreinen. Voor gemeente Barneveld betekent dit dat er komende jaren verdere uitbreiding van bedrijventerreinen gepland staat en dat er ook naar zoekgebieden gekeken wordt. Tevens hebben zowel provincie als gemeente de ambitie om de bestaande bedrijventerreinen op bepaalde plekken te revitaliseren en herstructureren. Onderdeel hiervan is het (beter) organiseren van het bedrijfsleven. Dit geldt voor zowel de bedrijventerreinen als de centrumgebieden. De bloeiende economie resulteert in een grote krapte op de arbeidsmarkt. Dit leidt ertoe dat ondernemers en gemeente gedwongen zijn in te spelen op deze grote vraag en actief samen te werken met elkaar en met het onderwijs.

Voorbeelden waar dit al gebeurt zijn de Barneveldse Techniek Opleiding, de Doendenkers, Barneveld Tomorrow en het PEC. Deze vormen van samenwerking zijn belangrijk en kenmerkend voor gemeente Barneveld. Recreatie & toerisme Recreatie en toerisme vormen een belangrijke pijler van de Barneveldse economie. Enerzijds zorgt het voor arbeidsplaatsen en omzet binnen de sector zelf, maar de vele gasten zorgen ook voor extra omzet voor MKB, horeca, detailhandel en de culturele sector. Daarnaast draagt toerisme en recreatie bij aan een aantrekkelijk woon-, leef- en vestigingsklimaat voor zowel inwoners als bedrijven. De ambities van onze gemeente op het gebied van recreatie en toerisme liggen vast in de Visie Recreatie en Toerisme 2030 en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. In 2025 gaan we verder met de uitvoering daarvan, waarbij de focus zal liggen op het spreiden van bezoekers in ruimte (meer naar de randen van onze gemeente) en in tijd (buiten het hoogseizoen). In dit kader gaan we kijken of het mogelijk is om recreatie en toerisme te stimuleren aan de Zuidwestkant van onze gemeente. Ook de promotie en informatieverstrekking van onze gemeente via Visit Regio Barneveld zal gericht zijn op het spreiden van bezoekers in ruimte en tijd.

Om dit op hetzelfde kwaliteitsniveau te kunnen continueren is een beleidstoevoeging opgenomen om het eerder toegekende budget (€50.000) ten behoeve van promotie en informatieverstrekking in 2022, 2023 en 2024 structureel toe te kennen. Hierbij biedt de komst van de musical 40-45 (die buiten het hoogseizoen gaat draaien) volop kansen voor de sector. In 2025 zullen we ook de samenwerking op de Veluwe voortzetten, waarbij de inzet gericht zal zijn op het stroomlijnen van bezoekers op de Veluwe, zodat de drukkere gebieden ontlast worden. Daarnaast zal in 2025 focus liggen op de uitvoering van de Visie Verblijfsrecreatie, met het bijbehorende uitvoeringsprogramma

Bereikbaarheid en Mobiliteit

Naar verwachting stelt u medio 2025 de Omgevingsvisie Barneveld 2040 vast. Daarin zal worden vastgelegd worden hoe gemeente Barneveld zich gaat ontwikkelen op het gebied van onder andere wonen en bedrijvigheid en welke doelen de gemeente nastreeft op het gebied van mobiliteit. Als uitwerking van de Omgevingsvisie Barneveld 2040 willen wij een beleidsprogramma opstellen waarin wordt bepaald hoe we die doelen uit de omgevingsvisie willen bereiken. Dat beleidsprogramma zal het huidige GVVP gaan vervangen. Daarnaast is het nodig om in 2025 verdere stappen te zetten met het oog op de aanpak van de snelwegaansluitingen A30 Barneveld-Zuid en Barneveld-Noord. Voor de aansluiting BarneveldNoord en de aansluitende infrastructuur is een bedrag van € 17,5 miljoen toegezegd vanuit het Rijk. De formele aanvraag voor die gelden wordt in 2024 gedaan en wij verwachten in 2024 eveneens een beschikking. Wanneer ook de gemeentelijke bijdrage en de capaciteit binnen onze organisatie en bij Rijkswaterstaat is geborgd, kan het project worden gestart. Voor wat betreft de

26

aansluiting Barneveld-Zuid hopen wij voor of in 2025 afspraken te kunnen maken met provincie en Rijk. Ervan uitgaande dat ook in 2024 afspraken worden gemaakt tussen Rijk en regio over de kortetermijnaanpak van de ‘botsbocht’ in de A1-A30, verwachten wij dat de verdere uitwerking van de gekozen oplossingsrichting in 2025 gaat plaatsvinden. Onze betrokkenheid bij dit project zal – net als ten tijde van het MIRT onderzoek en de MIRT verkenning – ambtelijk en bestuurlijk groot zijn. Daarnaast zullen wij ons ook in 2025 inzetten voor een totale aanpak van de A1-A30 en knooppunt Hoevelaken. Verder worden de reguliere kerntaken en het uitvoeren van GVVP-projecten gecontinueerd. Daarbij horen onder andere de activiteiten die het mogelijk moeten maken dat er een (oostelijke) Rondweg kan worden geprojecteerd ter voorkoming van verkeerscongestie op de hoofwegen van gemeente Barneveld. Maar ook de niet-infrastructurele maatregelen zoals het borgen van verkeersdata, werkgeversbenadering met het oog op duurzame mobiliteit en de inzet voor het behoud dan wel verbetering van het openbaar vervoer binnen de gemeente.

27

3. Woon- en Leefomgeving

Wat zijn de prioriteiten de komende jaren? Groei van de gemeente

Gemeente Barneveld zal in 2025 en in de jaren daarna qua inwonertal blijven groeien vanwege de gunstige ligging en de daaraan gerelateerde migratiestromen alsook vanwege de demografische opbouw van de gemeente. De bijdrage binnen Gelderland om de eerstkomende jaren, jaarlijks zo'n 600 woningen aan de voorraad toe te voegen, vormt in een aantal ontwikkelingen een uitdaging, onder andere vanwege stikstof, bezwaar- en beroep en netcongestie. De groei in alle facetten (wonen, onderwijs, werken, mobiliteit, voorzieningen etc.) behapbaar en financieel betaalbaar houden is een opgave. De opgaaf gaan we als volgt aanpakken: Inhoudelijke keuzes maken in de Omgevingsvisie (vaststelling in 2025), Verdere uitrol programmatische aanpak brede ontwikkelopgaaf ten aanzien van groei, Verder versterken van de ontwikkelkracht van de gemeentelijke organisatie, Samen met marktpartijen en partijen als Woningstichting Barneveld te komen tot een efficiënte uitvoering zonder af te doen aan andere doelen zoals woningdifferentiatie, duurzaamheid en spreiding over de kernen. De groeiopgave speelt breder dan alleen in de gemeente Barneveld. Het terugdringen van het woningtekort is en blijft ook landelijk gezien topprioriteit. Die opgaaf pakt het Rijk via verschillende lijnen aan en de gemeente Barneveld is bij veel van de lijnen betrokken: Via de verstedelijkingsstrategieën.

Na het sluiten van het verstedelijkingsakkoord in 2022 zijn diverse maatregelen in uitvoering genomen. In 2025 wordt dat voorgezet. . Via Grootschalige woningbouwgebieden (GWG). Bloemendal is één van de gebieden binnen GWG Foodvalley, waarvoor middelen door het Rijk zijn toegekend in 2024. Daarmee kan de voorbereiding van de te nemen mobiliteitsmaatregelen ter hand worden genomen en wordt in 2025 ook verder bezien hoe de optimalisatie van Bloemendal om tot het afgesproken aantal woningen te komen, kan worden bereikt. Via Woondeals. In 2023 zijn deze afgesloten met als landelijk doel om 900.000 woningen te realiseren (met 2/3 betaalbaarheid waarvan een substantieel aandeel sociale huur en met een fors aandeel voor ouderen geschikte woningen) in de periode 2022 t/m 2030. Inmiddels ligt er een Woondeal 2.0 voor, die toeziet op een uitbreiding van de woningvoorraad met bijna 5.700 woningen voor de periode 2025 t/m 2035. De gemeente Barneveld zit met 64% betaalbaarheid op schema maar het aandeel sociale huur (nu nog 25%) zal de komende jaren verder moeten worden verhoogd. Dat heeft gevolgen voor de gemeentelijke grondexploitaties alsook voor de haalbaarheid van de bouwplannen. De Wet versterking regie Volkshuisvesting gaat hiervoor betekenis hebben. In dat kader wordt in 2025 ook de woonvisie geactualiseerd, in aanloop naar een verplicht volkshuisvestingsprogramma in 2026.

Via het hernemen van de ruimtelijk regie. Het Rijk is bezig met het opstellen van de Nota Ruimte en wil daarin extra grootschalige woningbouwgebieden aanwijzen, ondermeer ook in Gelderland. Via wetgeving wil het Rijk daarin ook meer bindende afspraken gaan maken. De gemeente Barneveld is daarbij als onderdeel van de Regio Foodvalley nadrukkelijk in beeld. Dit alles blijft een voortdurende inzet en afstemming om het eigen verhaal op de verschillende tafels goed over het voetlicht te krijgen en zo veel mogelijk zelf de regie te houden. Op dit moment doen we dit binnen bestaande formatie en budgetten, maar het verder uitrollen van programma's die betrekking hebben op de groei, verwachten wij in de komende jaren hiervoor extra menskracht en inzet van financiële middelen nodig te hebben. Omgevingsvisie Na jaren van voorbereiding zal in 2025 de omgevingsvisie Barneveld 2040 worden vastgesteld. In de omgevingsvisie leggen we voor de fysieke leefomgeving op hoofdlijnen en voor de lange termijn, onze ambities, doelen en belangrijke strategische keuzes vast. Vanuit het sociaal domein is nadrukkelijk inbreng geleverd op de omgevingsvisie. In de omgevingsvisie worden 5 hoofdopgaven uitgewerkt: "Gezond en toekomstbestendig Barneveld", "Prettig leven in vitale dorpen", "Ruimte voor ondernemerschap", "Waardevol landelijk gebied" en "Bereikbaar nu en in de toekomst".

De basis voor de uitwerking vormt het in 2024 vast te stellen voorkeursscenario.

28

Naast een thematische uitwerking, vindt de uitwerking ook vooral gebiedsgericht plaats. Als de omgevingsvisie is vastgesteld, zal deze moeten worden uitgewerkt in beleidsprogramma's en moeten worden vertaald naar de regels van het op te stellen actuele omgevingsplan. Omgevingswet Met het inwerking treden van de Omgevingswet, is in 2024 de implementatiefase begonnen. Deze kenmerkt zich door de transitie naar het volledig werken met en binnen het nieuwe stelsel. Tijdens deze transitiefase wordt het instrumentarium van de Omgevingswet ingericht. Dit gaat gepaard met een verdere digitale ontwikkeling van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO-LV) en de aansluitingen daarop van de gemeente. De transitie wordt gekenmerkt door een gewenningsperiode wat zowel ambtelijk als bestuurlijk inspanningen vraagt.

Waardevol landelijk gebied

Ten aanzien van het landelijk gebied zijn er vanuit Rijks- en provinciaal beleid grofweg twee majeure ontwikkelingen: A. In 2024 besluitvorming door Rijk en provincie met betrekking tot concrete en verplichtende doelen, opgaven en (ruimtelijke) keuzes in het kader van het Nationaal Programma Landelijk Gebied en het daaronder vallende programma Vitaal Landelijk Gebied Gelderland. Dit vergt vertaling naar gemeentelijk beleid t.a.v. ruimtelijke ordening, water- en bodem sturend, natuur, landbouw en landschap; B. Medio 2023 zijn door het rijk beëindigingsregelingen voor veehouderij opengesteld waar naar verwachting ruim 500 (agrarische) bedrijven in de gemeente Barneveld voor in aanmerking komen. Bedrijven die niet kiezen voor beëindiging zullen veelal moeten doorontwikkelen richting emissie-arm en/of natuurinclusief en/of circulair. Om in het complexe speelveld een gemeentelijke aanpak te ontwikkelen en een krachtige speler te zijn wordt een programma opgezet. Daarmee houden we de regie op de samenhang tussen de ruimtelijke kwaliteit van ons landelijk gebied en de sociaal-economische vitaliteit én een passende positie innemen in het externe krachtenveld van deze opgave. Daarbij wordt via drie programmalijnen gewerkt: 1. de doorontwikkeling naar toekomstgerichte landbouw; 2. het ontwikkelen van het natuurlijk systeem, van water, bodem en natuur; 3.

met voorrang ontwikkelen van passend gemeentelijk instrumentarium. De nog te bepalen gemeentelijke rolneming beïnvloeden de activiteiten en inspanningen die daaruit voortvloeien. Dit loopt samen met de ontwikkeling van onze Omgevingsvisie én met het opstellen van het gezamenlijke Regionaal Perspectief Landelijk Gebied samen met de andere zeven Foodvalley-gemeenten.

Duurzaamheid

In het programma Duurzaamheid streeft de gemeente naar een toekomstbestendige en gezonde leefomgeving. De 6 thema's waarlangs gewerkt wordt zijn: energie, duurzame mobiliteit, klimaatadaptatie, biodiversiteit en groen, circulaire economie en duurzaam voedselsysteem. Jaarlijks wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Het jaarplan 2025 zal concreet opgesteld worden op basis van een voorafgaande monitoring van eerder uitgevoerde activiteiten en nieuwe ontwikkelingen. Voor alle thema's geldt dat we inzetten op het integreren van ambities en doelstellingen in aanpalend beleid. Zo borgen we dat duurzaamheidsambities integraal worden afgewogen bij het opstellen van beleid. Met de inzet van extra capaciteit kunnen we deze activiteiten uitvoeren. De financiële dekking hiervoor komt uit de CDOKE middelen. Voor de thema's Energie en Klimaatadaptatie is in 2024 in beeld gebracht wat de huidige situatie is en wat er moet gebeuren om de ambities te halen. Wat betreft Klimaatadaptatie gaan we ook in 2025 concreet aan de slag met het klimaatadaptief en -bestendig inrichten van onze buitenruimte met fysieke projecten. Zowel bij nieuwbouwprojecten als bij reconstructies in de bestaande bebouwde omgeving (werk met werk maken). Ook bestendigen we onze nietinfrastructurele acties (communicatie, subsidieverlening).

Hierbij hanteren we de doelen, normen en richtlijnen uit het Klimaatadaptatieplan (KAP) dat in 2024 wordt vastgesteld. We leggen een uitvoeringsprogramma KAP voor met inzicht in de benodigde middelen en capaciteit. Op basis van de nieuwe klimaatscenario’s van het KNMI worden de klimaateffecten in regioverband geactualiseerd.

29

Wat betreft energie kennen we een meerdere uitdagingen. Zo heeft de krapte op het elektriciteitsnetwerk impact op onze gemeentelijke ambities als het gaat om de verduurzaming van bestaande woningen, het realiseren van duurzame energie, het bouwen van woningen en maatschappelijk vastgoed en de uitbreiding van bedrijventerreinen. De komende jaren zullen we met netcongestie te maken hebben. Duidelijk is dat we toe moeten naar een toekomst waarin we elektriciteit slimmer en anders gebruiken. We blijven proactief in de samenwerking met de netbeheerder en zetten in op het vinden van alternatieve oplossingen en innovaties. We blijven daarnaast investeren in de aanpak energie –en geld besparen, waarbij bewoners concreet advies en maatregelen ontvangen om zo de energierekening structureel omlaag te brengen. Ten aanzien van de Regionale Energie Strategie Foodvalley blijft gemeente Barneveld een constructieve en substantiële bijdrage leveren aan zowel proces als resultaat. Daarnaast zien we de stijgende kosten en verminderde beschikbaarheid van materialen en grondstoffen. We verwachten dat deze lijn doorzet en dat dit impact heeft op gemeentelijke ambities. We zetten in op hergebruik van materialen en grondstoffen (als voorbeeld met het realiseren van een eigen grondbank) in eigen projecten, waarbij we onderzoeken hoe we dit vanuit inkoop kunnen faciliteren.

In de regio zijn er ontwikkelingen voor het lokaal verbouwen van biobased materialen. Wij verkennen kansen om biobased bouwen in onze eigen projecten toe te gaan passen. Voor het thema Biodiversiteit en groen zetten we in 2025 in op het realiseren van meer (biodivers) groen in de buitenruimte, het uitvoeren van 0-metingen en volgen we de ontwikkelingen op het gebied van Soorten Management Plan (SMP). Grondstoffenstrategie In 2024 wordt de Grondstoffenstrategie 2025-2028 opgesteld en bieden we begin 2025 aan de raad aan. Hierin maken we nieuwe doelstellingen voor wat betreft het terugdringen van het aantal kilo’s restafval. Ook kijken we hoe de kwaliteit van ingezamelde grondstoffen verder kan verbeteren. Het doelmatigheidsonderzoek naar de afvalinzameling is in 2024 uitgevoerd, de uitkomsten van dit onderzoek worden meegenomen in de Grondstoffenstrategie. Een ander groot thema is circulariteit. We maken voorstellen om zoveel mogelijk grondstoffen op een nuttige en waardevolle manier opnieuw in te zetten. Het huidige flankerend beleid wordt geëvalueerd op effectiviteit en opnieuw bekeken.

Veiligheid

Het is veilig wonen en werken in de gemeente Barneveld. Door een betrokken samenleving, sterke sociale cohesie en actieve overheid en veiligheidspartners weten we dit samen te bereiken. Tegelijkertijd is onze veiligheid geen rustig bezit. De samenleving is volop in beweging en elke dag is onze inzet nodig. De 4 thema's - vastgesteld in het Integraal Veiligheidsplan (IVP) waarlangs gewerkt wordt zijn: ondermijnende criminaliteit, digitale veiligheid, zorg en veiligheid en middelengebruik. Jaarlijks wordt een uitvoeringsplan opgesteld. Het IVP richt zich op de belangrijkste prioriteiten waar een stevige maatschappelijke opgave ligt. Vanzelfsprekend geven we hiernaast onze wettelijke taken en calamiteitenzorg adequaat vorm en vinden we het belangrijk dat de boa's, samen met de wijkagenten, aanwezig en zichtbaar zijn in de wijken. Uitdagingen waar we mee te maken hebben, is het versterken van de weerbaarheid van onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties tegen ondermijnende en digitale criminaliteit. Dit doen we onder andere door het organiseren van een veiligheidsdag. Daarnaast zien we een toenemende impact van georganiseerde criminaliteit. Dat vraagt om een handelende en georganiseerde overheid. Hiervoor hebben we een aantal concrete instrumenten voorhanden.

Voorbeelden zijn het sluiten van panden of het opleggen van een last onder dwangsom in verband met drugshandel of illegale prostitutie. Daarnaast kunnen we met behulp van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob) opdrachten, vastgoedtransacties, vergunningen en subsidies weigeren of intrekken. Dat kan als blijkt dat er ernstig gevaar bestaat dat daarmee strafbare feiten zullen worden gepleegd of uit strafbare feiten verkregen voordelen zullen worden benut. Hierop gaan we de komende jaren investeren. Daarnaast willen we investeren in de aanpak van zorgfraude en –criminaliteit door de kwaliteit en rechtmatigheid van geleverde zorg te controleren.

Openbare ruimte

30

Wegen Een veilig begaanbaar en goed onderhouden wegennet vinden wij belangrijk. Op dit moment voldoet het kwaliteitsniveau van de gemeentelijke wegen niet aan het vastgestelde gemiddelde kwaliteitsniveau Basis. Dit kwaliteitsniveau wordt landelijk gezien als de ondergrens voor verantwoord wegbeheer. Bovendien heeft de gemeente Barneveld als wegbeheerder de wettelijke plicht zorg te dragen voor veilig begaanbare wegen. In het Beheerplan wegen 20232027 is aangeven hoe we, binnen 5 jaar, een gemiddeld kwaliteitsniveau Basis bereiken en wat hiervoor nodig is aan middelen. Om het gemeentelijk wegenareaal op niveau te brengen en in stand te houden wordt; Geïnvesteerd in het vervangen van verouderde wegen, de aanleg van bermbeton en zogenaamd Levensduur Verlengd Onderhoud (LVO). De benodigde investeringsbedragen zijn opgenomen in het Meerjareninvesteringsplan (MIP) 2025-2034; Onderhoud uitgevoerd. In 2025 wordt een aanvullende structurele dotatie aan de voorziening wegen gedaan ter dekking van de lasten van het groot onderhoud. De inzet van de beschikbare middelen wordt jaarlijks vastgelegd in een uitvoeringsplan onderhoud wegen. Om het jaar wordt het kwaliteitsniveau van alle gemeentelijke wegen en andere verhardingen (zoals fiets- en voetpaden) vastgesteld door een externe, hierin gespecialiseerde, partij.

Dit gebeurt middels een inspectie volgens de hiervoor landelijk geldende richtlijn. Aan de hand van de inspectieresultaten monitoren we het verloop van de kwaliteitsontwikkeling van ons wegennet. Uitbreiding capaciteit civiel Op 8 november 2023 heeft de raad motie nummer 4 aangenomen van Lokaal Belang en het CDA waarin gevraagd wordt om uitbreiding van de capaciteit bij civiel. In december 2023 is gestart met de werving van extra uitvoeringscapaciteit bij civiel. Deze capaciteitsuitbreiding richt zich expliciet op de functies projectleider en werkvoorbereider. De markt voor deze functies is zeer moeilijk waardoor we de vacatures niet ingevuld kregen. Om die reden is ook gestart met het werven van capabele medewerkers via inhuur en zal ook de komende jaren zijn vervolg krijgen. Met deze extra capaciteit kunnen wij de beoogde projecten opstarten en de lopende projecten verder vervolgen. Areaaluitbreiding Door de groei van gemeente Barneveld zal ook sprake zijn van areaaluitbreiding van openbare ruimte. Hiervoor zal een grotere inzet nodig zijn voor zowel beheer als onderhoud. Via de beleidstoevoegingen is hiervoor extra capaciteit aangevraagd.

Accommodatiebeleid

Strategisch Vastgoedbeleid Het bezit van vastgoed is geen doel op zichzelf. Het vastgoed dat de gemeente bezit en/of beheert moet een maatschappelijk doel dienen (kernportefeuille) of een strategisch doel (bijvoorbeeld gebiedsontwikkeling). Vastgoed is een instrument, dat noodzakelijk is om gemeentelijke taken en doelen te bereiken. Strategisch vastgoedbeleid is de brug tussen de ruimtevraag vanuit de verschillende beleidsvelden en de inzet van de gemeentelijke vastgoedportefeuille om aan deze vraag te kunnen voldoen. We brengen vraag en aanbod bij elkaar en zetten de huidige en nog te ontwikkelen vastgoedportefeuille hierbij zo optimaal mogelijk in, waarbij we rekening houden met staand beleid en geldende wet- en regelgeving op bijvoorbeeld het gebied van duurzaamheid. Het strategisch vastgoedbeleid is daarmee het kader voor de verschillende integrale huisvestingsplannen. In 2024 zijn we gestart met het formuleren van strategisch vastgoedbeleid en verschillende integrale huisvestingsplannen (onderwijs, binnensport, buitensport, cultuur en dorps- en buurthuizen). Het strategische vastgoedbeleid en de integrale huisvestingsplannen worden in 2025 aan de gemeenteraad worden voorgelegd. Formatie Om invulling te kunnen geven aan accountmanagement is een uitbreiding van de formatie met 1 fte noodzakelijk.

Dit komt door de groei van de gemeente Barneveld en de toenemende complexiteit van de vraagstukken. De komende jaren zal de vraag naar maatschappelijk huisvesting en de daarmee samenhangende juridische afwikkelingen structureel meer tijd

31

vragen. In deze kadernota is daarom voor 2025 eenmalig een bedrag opgenomen voor deze formatie-uitbreiding. De afweging voor het structureel maken van deze formatie-uitbreiding is onderdeel van de strategische personeelsplanning en wordt later ter besluitvorming voorgelegd. Projecten worden steeds complexer en vragen meer tijd, bijvoorbeeld op het gebied van participatie, 'right to challenge' of co-creatie. De afgelopen jaren wordt structureel ingehuurd voor projectleiding en projectondersteuning. Inhuur is duurder dan vaste formatie. Gezien het structurele karakter van deze inhuur is in deze kadernota structurele uitbreiding van de formatie opgenomen. 1 fte voor projectondersteuning en 1 fte voor projectleiding. De financiële lasten hiervan worden gedekt uit de investeringsopgaven, zoals dit nu ook gebruikelijk is bij de inhuur. Verduurzaming maatschappelijk vastgoed In lijn met Rijks- en provinciaal beleid is de hoofddoelstelling dat de gemeente Barneveld in 2050 klimaatneutraal is, dat geldt dus ook voor het gemeentelijk vastgoed. Deze doelstelling moet worden omgezet naar beleidskaders voor ons maatschappelijk vastgoed. Naar verwachting worden deze beleidskaders begin 2025 ter besluitvorming aan de gemeenteraad voorgelegd. Onderwijshuisvesting Het aantal leerlingen zal de komende jaren flink toenemen. De opgave voor nieuwe scholen en uitbreiding is groot.

Bij de scholen wordt rekening gehouden met ruimte voor kinderopvang. Voor de komende jaren staat het volgende in de planning voor het primair onderwijs: Nieuwbouw voor de Prins Bernhard in Garderen; Vervangende nieuwbouw van De Bron Stroe; Nieuwe scholen in de wijken Bloemendal en De Burgt en in Voorthuizen. Voor het voorgezet onderwijs staat het volgende op de planning voor de komende jaren: Uitbreiding/nieuwbouw van het Van Lodenstein College; Onderzoek naar mogelijkheden tot uitbreiding bij de J.H. Donnerschool. In samenwerking met de schoolbesturen wordt in 2024 een nieuw Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) opgesteld. In dit plan wordt rekening gehouden met de aanbevelingen uit het Doelmatigheidsonderzoek Onderwijshuisvesting. Begin 2025 wordt dit IHP ter besluitvorming voorgelegd. Bij alle onderwijsontwikkelingen wordt ook gekeken naar vervanging en/of nieuwebouw van sportaccommodaties. Dorps- en buurthuizen We zijn regelmatig in gesprek met zowel verzelfstandigde als niet-verzelfstandigde dorps- en buurthuizen, een belangrijk onderdeel van deze gesprekken zijn de uitdagingen op het gebied van groot onderhoud en/of de exploitatie. Als uitwerking van het strategisch vastgoedbeleid gaan we in 2025 aan de slag met een integraal huisvestingsplan voor de buurt- en dorpshuizen. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is een gezonde en houdbare exploitatie.

Eigen huisvesting (ambtelijke organisatie) De afgelopen jaren is er veel veranderd in de manier van werken van de gemeentelijke organisatie. Samen met de groeiambitie van gemeente Barneveld heeft dit er toe geleid dat het concernteam op 7 december 2023 heeft besloten een nieuwe huisvestingsvisie voor het gemeentehuis en de gemeentewerf te laten ontwikkelen. Door een bundeling met al geplande onderhoudswerkzaamheden kan een synergievoordeel worden gerealiseerd in de uitvoering. Naar verwachting zal de uitwerking van de nieuwe huisvestingsvisie in concrete plannen voor de huisvesting in 2025 ter besluitvorming worden voorgelegd. Veiligheid De gemeente Barneveld huurt een gebouw dat ingezet wordt als brandweerlocatie aan de Schoutenstraat in Barneveld. Deze huur loopt af in september 2027, verlengen behoort tot de mogelijkheden. Een onderzoek naar een permanente oplossing is nodig om tot een passende en toekomstgerichte oplossing te komen. Dit in nauwe samenwerking met VGGM. De plannen worden in 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

Sportvoorzieningen

In 2024 zijn we gestart met het integraal huisvestingsplan voor binnen- en buitensportaccommodaties. Hierbij wordt rekening gehouden met de groei van de gemeente Barneveld. Dit huisvestingsplan wordt in 2025 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

32

Daarnaast worden in 2025 verschillende initiatieven voor het huisvesten van verenigingen verder ontwikkeld. Hierover zijn we al langere tijd in gesprek met de verschillende initiatiefnemers. Inmiddels heeft het college een volgende stap gezet en besloten om samen met de lokale initiatiefnemers een haalbaarheidsonderzoek te doen naar de grootte en vorm van een nieuwe sporthal in Terschuur. Met dit besluit heeft het college ervoor gekozen om het proces op weg naar deze ontwikkeling te vervolgen. De resultaten van het haalbaarheidsonderzoek worden in het najaar van 2024 aan het college gepresenteerd. Dat is het moment waarop het college een besluit neemt om wel of niet door te gaan met dit initiatief. Om dan daadwerkelijk te kunnen starten in 2025 is het nodigde budget opgenomen in deze kadernota. Het plan voor deze nieuwe sportaccommodatie wordt vervolgens in 2025 in de vorm van een raadsvoorstel ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad. Andere ontwikkelingen zijn de Boulodrome in Barneveld en het sportcomplex Westeneng in Garderen. Voor beide projecten is de gemeenteraad eerder al akkoord gegaan met de financiële kaders maar wil zij nog een besluit nemen over de inhoudelijke uitwerking. Voor beide projecten zijn de voorbereidingen in volle gang en volgen in 2025 dan ook raadsvoorstellen.

33

4. Samenwerken, dienstverlenen en besturen

Wat zijn de prioriteiten de komende jaren? Bij verantwoord groeien van de gemeente is samenwerken en verbinden het sleutelwoord. Samen met inwoners, ondernemers en onze partners binnen en buiten de gemeentegrenzen. Om vanuit goed bestuur te komen tot gedragen oplossingen. Oplossingen, die passen bij de specifiek lokale behoeften en die de gemeenschap als geheel versterken. Om dat te bereiken zetten we onverminderd in op: Samenwerken in netwerken; Omgevingsbewuste communicatie en gemakkelijk toegankelijke dienstverlening; Een toekomstbestendige organisatie. Vanuit deze drieslag stellen wij onze prioriteiten en beschrijven we die als volgt Samenwerken in Netwerken We willen nog meer een partner zijn die: binnen de gemeente samenwerkt met haar inwoners, organisaties en ondernemers (participatie en gebiedsgericht werken); in de directe regio zich onderscheidt en van invloed is (als zelfbewuste partner); zich slim beweegt en van invloed is in de bredere netwerken daaromheen (Public Affairs en Lobby).

Binnen de gemeente: De gemeente maakt de omslag naar een omgevingsbewuste organisatie en werkt steeds meer samen met inwoners, organisaties en ondernemers. Zij willen actief betrokken zijn bij hun directe leefomgeving, meedenken en hun eigen initiatieven verder brengen. Er wordt een beter resultaat gehaald in gebiedsgerichte samenwerking en participatieve afstemming tussen partijen en het stimuleren van bewonerskracht. Gebiedsgericht samenwerken en participatie liggen direct in elkaars verlengde. Door lokale kennis en expertise van bewoners te koppelen aan professionele deskundigheid ontstaat een breed draagvlak door en voor bewoners. Deze omslag in werken vergt tijd. De nadruk ligt op een open en luisterende houding met de wil om in verbinding te zijn met de samenleving. Participatie Werken aan nieuw lokaal samenspel. We maken duidelijke afspraken hoe we tot beslissingen komen. We bouwen daarbij voort op het vastgestelde het participatiebeleid en professionaliseren aan de hand van een ontwikkelagenda met name ook de eigen organisatie; Ervoor zorgen dat inwoners, ondernemers en partners meedenken over beleid en waar mogelijk een actieve rol spelen in projecten; Aandacht voor inclusieve participatie: iedereen wordt uitgenodigd om mee te doen, niet alleen betrokkenen die al vaker van zich laten horen. En we investeren in vernieuwende participatiemethoden.

Gebiedsgericht werken De opgaven binnen een gebied staan centraal en worden proactief en integraal benaderd. We gaan werken volgens de uitkomsten van het traject ‘samenwerken met dorpen en wijken’, zoals besproken met de gemeenteraad. Gebiedsgericht werken stelt ons in staat om aan te sluiten bij de kracht van de samenleving gericht op het effectief versterken van de leefbaarheid. Voorop staat het benutten van signalen en expertise uit de samenleving en het samenwerken aan de maatschappelijke opgaven. We passen onze gemeentelijke processen daarop aan. Binnen de regio Foodvalley is onze kernregio. Daarin werken we intensief samen en zijn steeds meer een zelfbewuste partner van invloed. We helpen actie mee aan het vormgeven van een resultaatgerichte strategische agenda. Daarnaast is er de regio Amersfoort met daarbinnen belangrijke ontwikkelingen voor onze gemeente. Weliswaar niet onze kernregio, maar we er wel onderdeel van en stemmen

34

nauwgezet af.

Via beïnvloeding in de bredere netwerken We zorgen ervoor goed in positie te zijn als het gaat om de relevante externe netwerken. Door daarin aanwezig te zijn en slim mee te bewegen oefenen we op de juiste momenten invloed uit. Om zo voor onze inwoners onze eigen opgaven verder te brengen. Public affairs en Lobby. Aan de hand van de volgende prioriteiten willen wij ons hierop verder ontwikkelen: Meer focus aanbrengen op de lobbythema’s voor meer impact; Creëren van een eigen lobby- en PA-functie; Organiseren van een structurele en strategische informatievoorziening; Investeren in externe profilering & stakeholdermanagement. Omgevingsbewuste communicatie en makkelijk toegankelijke dienstverlening Omgevingsbewuste communicatie Samenwerken vraagt om dialoog. Communicatie is daarbij helpend en versterkt de participatie. Dat geldt ook voor gebiedsgericht werken. Dat kan niet zonder gebiedsgerichte communicatie. Daar zetten wij op in. Omgevingsbewuste communicatie vereist dat we de organisatie communicatief vaardiger maken. Toegerust met systemen en middelen die een luisterend oor mogelijk maken, die signalen binnenhalen en de omgeving monitoren (enquêtes, omgevingsanalyse). De ‘newsroom’ wordt steeds belangrijker.

Het verder professionaliseren van de ‘newsroom’ zorgt dat de organisatie sneller en beter meekrijgt wat er in de samenleving speelt en kan dan beter anticiperen en reageren. We communiceren op tijd, duidelijk en transparant dat gemeente Barneveld heeft veel te bieden. In alle negen dorpskernen. We willen dit steeds beter laten zien. We vernieuwen onze huisstijl en investeren in beelden, zoals foto’s, animaties of ander beeldmateriaal en stellen dit beschikbaar in een beeldbank. Onze interne communicatie laten we meegroeien met de ontwikkeling van de gemeente. Zorgdragen voor de juiste interne digitale infrastructuur om samen te werken en informatie te delen is essentieel.. Makkelijk toegankelijke dienstverlening De ambitie van de gemeente Barneveld is dat iedere inwoner in zijn/haar contact met de gemeente ervaart: 'Ik ben blij met gemeente Barneveld.’ Onze strategische doelen zijn: De klantvraag staat centraal, waarbij we via 1 ingang ook 1 antwoord geven. Alle aangeboden kanalen zijn bereikbaar (omnichannel). Het voorkeurskanaal is ‘digitaal, tenzij’. Inwoners en bedrijven kunnen via de website hun aanvragen, status en eigen gegevens raadplegen en beheren. Waar het nodig is, gaan we in gesprek en bieden we maatwerk bij complexe of persoonlijke zaken.

Verder werken aan een toekomstgerichte organisatie We ontwikkelen ons verder als wendbare organisatie gericht op het behalen van de gestelde doelen. Een organisatie die de dagelijkse en reguliere dienstverlening aan inwoners, ondernemers en partners vanuit de gemeentelijke rol dienstverlenend. En tegelijkertijd een organisatie die kan inspelen op veranderde behoeften in de samenleving en nieuwe maatschappelijke opgaven. De organisatie en het werk richten we op zo’n manier in dat onze uitvoering onverminderd op orde is en blijft en tevens op professionele wijze meegroeit met de nieuwe ontwikkelingen en behoeften

35

Bijlage 1. Beleidstoevoegingen 2025-2028 Beleidstoevoegingen met structurele lasten bedragen x € 1.000 Beleidstoevoegingen Structureel

2025

2026

2027

2028

280 125 30

280 125 30

280 125 30

280 125 30

125

125

125

125

-

146 146

146 146

146 146

3. Woon- en leefomgeving Formatieuitbreiding Bibob-coordinator / toetser Formatie MOR Medewerker Meldingen

124 100 24

147 100 47

147 100 47

147 100 47

Formatie Duurzaamheid CDOKE Kadernota 2025 Dekking uit CDOKE middelen Formatie projectleider vastgoed Dekking uit projecten Formatie projectondersteuner vastgoed Dekking uit projecten

431 - 431 100 - 100 84 - 84

431 - 431 100 - 100 84 - 84

431 - 431 100 - 100 84 - 84

431 - 431 100 - 100 84 - 84

4. Bestuur en interne dienstverlening Informatiebeveiliging Security Operations Center Toekomstbestendige IV Organisatie 0.2 Formatie concerncontrol Formatie Communicatie Senior Adviseur

592 95 291 110 96

599 95 298 110 96

597 95 296 110 96

602 95 301 110 96

Totaal structurele beleidstoevoegingen

996

1.172

1.170

1.175

1. Participatie en ondersteuning Inzet extra jongerenwerker Inzet extra ouderenwerker Formatie contractmanager en toezichthouder / aanpak zorgfraude 2. Bedrijvigheid en bereikbaarheid Formatie planeconomen grondzaken-gebiedsontwikkeling

Beleidstoevoegingen met incidentele lasten bedragen x € 1.000 Beleidstoevoegingen Incidenteel 1. Participatie en ondersteuning Versterking Preventieve Veld Jeugd Ambtelijke capaciteit uitvoering lokale coordinatie Integraal Zorgakkoord Dekking SPUK-IZA Proeftuin Jeugdbescherming 2025 Dekking uit verwachte rijksbijdrage 2. Bedrijvigheid en bereikbaarheid Toeristische promotie en informatieverstrekking "Visit Regio Barneveld" Accountmanagement / Netcongestie Dekking uit CDOKE middelen

2025

2026

2027

2028

279 106

-

-

-

-

-

-

755 150 605

125

-

60

- 60 273 - 100 50 50 50 - 50

3. Woon- en leefomgeving Inhaalslag Bomenonderhoud Onderwijshuisvesting Inhuur derden Huur-Marktwaarde + IHP dorpshuizen en cultuur Veiligheidsdag (iedere vier jaar) Formatieuitbreiding Accountmanager vastgoed (medewerker Ontwikkeling II / +1 FTE) Afval uitvoering strategienotitie budgetbijstelling Dekking uit voorziening afvalstoffenheffing Formatie Duurzaamheid CDOKE Kadernota 2025 (+4 FTE S / + 2 FTE I) Dekking uit CDOKE middelen

840 200 480

169

169

169

- 169

- 169

- 169

4. Bestuur en interne dienstverlening Applicatie Archief (E-Depot) Digitalisering en inventarisatie collecties gemeentearchief

2.409 80 50

295

50

75

60 50 100 75 - 75

-

36

Voortzetting participatiebeleid Food Valley Trainees Implementatiekosten Nieuw Intranet Inhuur Projecten Archief Opzet en ontwikkelen Projectcontrol Programmatisch werken Project doorontwikkeling financiële bedrijfsvoering Strategische Personeels Planning Team communicatie 2025 huisstijl en beeldbank Toekomstbestendige IV Organisatie 0.2 Formatieuitbreiding Belastingen Medewerkers Beleidsuitvoering (+1 FTE) Budget W&S Formatie HRM Junior Adviseur (+1 fte) Formatieuitbreiding 2x Contractbeheer en 1x contractmanagement Formatieuitbreiding Communicatie (voortzetten) Project Newsroom, +1.5 FTE Adviseurs Formatieuitbreiding Communicatie Adviseur Begrijpelijke Taal (+0,25 FTE) Formatieuitbreiding Communicatie Adviseur Interne Communicatie (+1 FTE) Vervanging Systemen Project(leiding) Formatie uitbreiding bedrijfscatering (+0,6 FTE) Totaal incidentele beleidstoevoegingen