Jaarverslaggeving 2023

Dit ter voorkoming en bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik van weten regelgeving. Omdat alleen bij misbruik sprake is van een onrechtmatigheid zijn eventuele gevallen van misbruik (mits cumulatief met andere fouten of onduidelijkheden boven de verantwoordingen) opgenomen in de rechtmatigheidsverantwoording. − De rechtmatigheidsverantwoording is opgesteld binnen de kaders van de kadernota rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV alsmede onze eigen financiële verordening. Dit betekent dat: Een verantwoordingsgrens van 1 % van de lasten inclusief dotaties aan de reserve (zijnde € 2.109.190,-) is gehanteerd waarboven cumulatieve fouten en onduidelijkheden in de rechtmatigheidsverantwoording worden opgenomen; Een rapporteringstolerantie van € 2.109.190,-is gehanteerd waarboven fouten en onduidelijkheden in de paragraaf bedrijfsvoering worden opgenomen. Balansratio’s In de jaarverslaggeving is een aantal kengetallen opgenomen ter beoordeling van onze schuldpositie. Deze zijn conform de BBV-regelgeving opgenomen in paragraaf 2. Een aantal van deze kengetallen heeft een direct verband met de balans van de gemeente.

Balans bedragen x € 1.000 Activa

31-12-2022 31-12-2023

Vaste activa Immateriële vaste activa Materiële vaste activa Financiële vaste activa

Totaal vaste activa

31-12-2022 31-12-2023

1.080 277.742 14.290

Vaste passiva Eigen vermogen Reserves Onverdeeld resultaat

100.060 13.856

113.938 21.093

294.673

293.112

Vreemd vermogen Voorzieningen Langlopende schulden Totaal vaste passiva

14.104 202.175 330.195

12.712 189.779 337.522

41.293 12.414 347 23.059 77.113

49.791 27.383 9 17.661 94.844

22.690 18.902 41.591

24.238 293 25.903 50.434

371.787

387.956

371.787

387.956

92.431

95.962

819 279.343 14.511

Vlottende activa Voorraden Vorderingen Liquide middelen Overlopende activa Totaal vlottende activa Totaal activa

Passiva

Vlottende passiva

Recht verliescompensatie Vpb

-

Kortlopende schulden Liquide middelen Overlopende passiva Totaal vlottende passiva Totaal passiva

- Gewaarborgde leningen

In bovenstaande balans wordt een verkorte omschrijving gebruikt voor de diverse posten. De terminologie volgens BBV is als volgt: Balanspresentatie: Terminologie BBV: - Vorderingen (activa) - Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Langlopende schulden (passiva) - Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer - Kortlopende schulden (passiva) - Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar - Liquide middelen (passiva) - Banksaldi (deze zijn onderdeel van de netto-vlottende schulden)

Bezittingen en financiering

85

Bezittingen Op de activazijde van de balans staan de bezittingen van de gemeente benoemd, uitgedrukt in geld. Onderstaande grafiek geeft een beeld van de omvang van deze diverse bezittingen. Financiering De passivazijde van de balans geeft weer hoe de bezittingen zijn gefinancierd. Uit onderstaande grafiek is helder te zien dat dit voor circa 52% wordt gedaan met langlopende schulden.

Toelichting op de balans

Activa Vaste activa

Immateriële vaste activa Onder de immateriële vaste activa zijn met name kosten geactiveerd die gemaakt worden voor onderzoek en ontwikkeling. Voorbereidingskosten voor grondexploitaties worden ook opgenomen onder deze post voor maximaal 5 jaar. Materiële vaste activa De toename van de materiële vaste activa bestaat uit diverse gedane investeringen in 2023. Onderstaand is een tabel opgenomen van de investeringen waar in 2023 meer dan € 1,0 miljoen aan is besteed. Financiële vaste activa In onderstaand overzicht lichten wij de financiële vaste activa toe van de gemeente. Het gaat om de versterkte en (lang) lopende leningen van 2023. In onderstaand overzicht ziet u de mutaties per soort activa.

86

Vaste activa

BoekVermeer- Bijdrage Verminwaarde deringen derden deringen 1-1-2023

Immateriële activa Materiële activa Financiële activa Totaal

819 279.343 14.511 294.673

Immateriële vaste activa

BoekVermeer- Bijdrage Verminwaarde deringen derden deringen 1-1-2023

Kosten van onderzoek en ontwikkeling Totaal

Materiële vaste activa

819 819

552 21.719 383 22.654

552 552

11 24.348 24 117 7.759 32.261

3.001 288 366 3.654

Economisch nut Gronden en terreinen Grond-,weg- en waterbouwkundige werken Woonruimten Bedrijfsgebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Gronden in erfpacht Overige Totaal Economisch nut

40.845 13.052 1.604 135.508 3.150 7.192 10.588 6.733 218.674

2.902 2.597 7.696 913 381 2.798 679 17.966

226 25.669 479 239 1.886 812 29.312

Voorzieningen Voorzieningen gronden en terreinen Voorzieningen woonruimten Totaal Voorzieningen Totaal

-

- 230 - 12.169 - 277 - 12.676

- 230 - 230

BoekVermeer- Bijdrage Verminwaarde deringen derden deringen 1-1-2023

Maatschappelijk nut Gronden en terreinen Grond-,weg- en waterbouwkundige werken Bedrijfsgebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige Totaal Maatschappelijk nut

Grond-,weg- en waterbouwkundige werken Gronden en terreinen Grond-,weg- en waterbouwkundige werken Bedrijfsgebouwen Vervoermiddelen Machines, apparaten en installaties Overige Totaal Economisch nut, dekking door heffing

224 224

32 -

bedragen x € 1.000 BoekAfschrij- Afwaar- waarde vingen deringen 31-122023 - 61 1.080 - 10.689 - 687 277.742 - 327 14.290 - 11.076 - 687 293.112

bedragen x € 1.000 BoekAfschrij- Afwaar- waarde vingen deringen 31-122023 - 61 1.080 - 61 1.080

bedragen x € 1.000 Boekwaarde 31-122023

Afschrij- Afwaarvingen deringen

- 21 - 81 - 102

- 426 -8 - 11 - 1.062 - 1.507

51

- 8.421 - 108 - 461 - 2.927 -8 - 11.925

- 758 - 36 - 4.604 - 537 - 647 - 1.177 - 7.759

35.326 14.834 1.569 - 138.600 3.526 6.465 10.460 6.227 - 217.006

40 58 99

142 142

- 142 - 142

- 1.141 - 37 - 55 - 157 - 32 - 1.422

-

226 24.569 443 184 1.729 838 27.989

- 816 - 87 - 903

-

-

-

-

-

- 816 - 87 - 903

279.343

21.719

224

- 12.169

- 10.689

32

51 -

- 687 - 687

11 26.246 16 395 6.982 33.651

- 687 277.742

Omdat er door het jaar heen geen mutaties hebben plaatsgevonden voor bovenstaande betreffende voorzieningen zijn de bedragen hetzelfde gebleven in 2023. Beginstand 2023 is € 816.000 voor ‘voorzieningen gronden en terreinen’ en € 87.000 voor ‘voorzieningen woonruimten’.

Financiële vaste activa Kapitaalverstrekking deelnemingen Leningen aan deelnemingen Overige langlopende leningen Totaal

BoekVermeer- Bijdrage Verminwaarde deringen derden deringen 1-1-2023 87 2.897 11.526 14.511

383 383

-

- 277 - 277

bedragen x € 1.000 BoekAfschrij- Afwaar- waarde vingen deringen 31-122023 87 2.897 - 327 11.306 - 327 14.290

87

bedragen x € 1.000 Belangrijkste investeringen (groter dan € 1.000.000) Belangrijkste investeringen Bedrijfsgebouwen OHP20 - Meerwaarde voorbereidingskrediet

investeringen 2023 4.732 4.732

Grond-,weg- en waterbouwkundige werken Hoofdstructuur Holzenbosch II en III

1.207 1.207

Gronden in erfpacht

2.798

Belangrijkste investeringen

8.736

Overige investeringen

10.663

Totaal

19.399

Vlottende activa Voorraden

Voor wat betreft de voorraden gronden wordt in het schema hieronder met name de mutatie getoond op balansniveau. De bedragen onder vermeerderingen betreffen veelal kosten voor aankoop, bouw- en woonrijp maken van gronden. Onder de verminderingen zijn de verkopen en erfpachten opgenomen alsmede grondmutaties tussen complexen onderling. Bij de resultaatnemingen gaat het om verlies- en winstnemingen in het boekjaar. Voor een nadere toelichting op de resultaten van de grondexploitaties wordt verwezen naar paragraaf 5 Grondbeleid. Voor te verwachten verliezen op grondexploitaties is een verliesvoorziening getroffen. In bijlage 2 is een verloopoverzicht opgenomen van deze voorziening, gespecificeerd naar complex.

Tabel voorraadontwikkeling bedragen x € 1.000 Boekwaarde 31-12-2023

Boekwaarde 1-1-2023

Vermeerderingen

Voorraden bouwgrond Voorraden: Bouwgrond in exploitatie Totaal voorraden bouwgrond

69.549 69.549

24.695 24.695

- 22.185 - 22.185

- 13.329 - 13.329

58.730 58.730

Voorziening bouwgrond Voorziening bouwgrond in exploitatie Totaal voorziening bouwgrond

- 28.256 - 28.256

-

19.317 19.317

-

- 8.939 - 8.939

41.293

24.695

- 2.869

- 13.329

49.791

Voorraden

Totaal

Vermin- Resultaatderingen nemingen

Bouwgronden in exploitatie (BIE)

Onderstaand vindt een nadere uitsplitsing plaats van voorraden bouwgronden in exploitatie (BIE). In de kolom ‘Resultaatneming t/m 2022’ zijn de resultaten weergegeven die reeds verwerkt zijn in de boekwaarden. Dit betreffen onder andere reeds geboekte afwaarderingen als ook voorlopige winstnemingen die in voorgaande jaren al in het resultaat verwerkt zijn. De boekwaarden van de grondvoorraden worden weergegeven per begin- en per einde van het boekjaar. Deze boekwaarde is het saldo van de kosten minus de opbrengsten die we in de betreffende grondcomplexen hebben gerealiseerd. Daar waar een complex een negatieve boekwaarde laat zien, hebben we reeds meer inkomsten gerealiseerd dan uitgaven. De kolom vermeerdering geeft het bedrag aan dat we in het afgelopen jaar hebben uitgegeven per complex. De kolom Vermindering geeft het bedrag weer van de inkomsten van het afgelopen jaar. In de kolom 'Resultaatneming 2023' staan de resultaten van de drie in 2023 afgesloten projecten vermeld, alsook de tussentijdse winstnemingen van vier projecten. Bij de volgende projecten is een tussentijdse winst in 2023 genomen: Harselaar Zuid Fase 1A Holzenbosch I Bloemendal Oostbroek Afgesloten zijn de projecten: Harselaar Centraal Tolnegenweg Oost Schoolterrein Hessenweg In de kolommen ‘nog te maken kosten’ en ‘nog te ontvangen opbrengsten’ ziet u per complex

88

wat we nog verwachten aan uitgaven en inkomsten. Deze totale bedragen zijn opgebouwd uit de achterliggende details uit de grondexploitaties. In de MPG (Meerjaren Prognose Grondexploitaties) zijn de details per complex inzichtelijk, per kosten- en opbrengstsoort. Onderstaande tabel bevat parameters die zijn gebruikt bij de actualisatie van de grondexploitaties: Parameters grondexploitatie Renteprognose Disconteringsvoet Kostenstijging Opbrengstenstijging - Commerciële woningbouw - Sociale woningbouw - Bedrijventerreinen, kantoorlocaties en detailhandel - Maatschappelijke functies - Interne leveringen - Subsidies en bijdragen - Gecontracteerde afspraken

1,19% 2,00% 4,00%

1,63% 2,00% 4,00%

1,63% 2,00% 3,00%

2027 e.v. 1,63% 2,00% 2,00%

0,00%

0,50%

1,00%

2,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,50%

2,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

0,00%

2023

2024 2025 2026

cf. cf. cf. cf. contract contract contract contract

bedragen x € 1.000 Voorraad bouwgrond in exploitatie Bedrijventerrein Thorbeckelaan Zuid Harselaar Centraal Harselaar Zuid fase 1a Thorbeckelaan Noord Herontwikkeling Tolnegenweg Harselaar Zuid fase 1b + 2 Tolnegenweg West Totaal Bedrijventerrein Woningbouw Schoolterrein Hessenweg (Meerwaarde) Holzenbosch I Holzenbosch II Bloemendal Verbindingsweg Oostbroek fase 1 en 2 De Eendracht Totaal Woningbouw

ResulBoek-Vermeer- Vermin-Resultaat- Boektaat- waarde dering dering neming waarde nemingbegin djr in 2023 einde djr t/m 2022 - 3.019

-

BW per restant uitgeefbare m2

Nog te maken kosten

Nog te ontvangen opbrengsten

Verwacht eindresultaat eindwaarde

4.260

1.104

- 4.040

1.324

Getroffen Verwacht voorzie- jaar van ning afronding

-

7.100

2,18 ha

195

-

14.727

985

-

-

-

-

-

--

12.116

- 980

3.179

- 2.531

1.249

917

-

-

654

- 2.280

- 709

-

2024

-

1.326

32

-

-

1.358

0,81 ha

168

1.879

- 2.274

963

964

2027

-

521

275

- 113

- 683

-

-

-

-

-

--

10

6.226

420

- 54

-

6.592

8,81 ha

75

17.740

- 32.163

- 7.831

-

-

1.561

-6

-

1.555

2,33 ha

67

4.074

- 7.700

- 2.071

12.126

28.920

6.631

14.682 14,13 ha

104

25.451 - 48.457

- 8.324

2.288

659

179

Restant uitgeefbare grond

- 140 - 15.572

- 5.863 - 15.006

-

1.324

2026 2023

2023 -

2031 2028

447

6

- 501

48

-

-

-

-

-

-

2023

6.635

591

758

- 751

380

978

1,11 ha

88

780

- 3.044

- 1.286

-

2025

-

2.525

85

-3

-

2.607

1,89 ha

138

5.187

- 9.206

- 1.412

-

2028

-

25.668

7.881

- 8.832

822

25.539

17,41 ha

147

70.031 - 101.507

- 5.937

-

2032

-

5.805

230

-

-

6.035

1,59 ha

380

6.367

- 6.933

5.469

5.468

2027

1

5.592

1.478

- 6.236

426

1.260

1,68 ha

75

5.283

- 7.679

- 1.136

-

2028

-

-

7.626

-

-

7.626

3,03 ha

252

8.829

- 15.271

1.184

1.184

2029

7.295

40.628

18.064 - 16.323

1.676

44.045 26,71 ha

165

96.477 - 143.640

- 3.118

6.652

19.421 Totaal voorraad bouwgrond in exploitatie

69.548

24.695 - 22.186 - 13.330

58.727 40,84 ha

144 121.928 - 192.097

- 11.442

8.940

Vorderingen, liquide middelen en overlopende activa

Vorderingen De vorderingen zijn t.o.v. vorig jaar per saldo met ruim € 15 miljoen toegenomen. Het saldo schatkistbankieren, waardoor bedragen op de bankrekeningen van de gemeente boven het drempelbedrag automatisch worden afgeroomd naar de schatkist, is in 2023 toegenomen tot ca. € 20,9 miljoen. Zie ook paragraaf 4 – Financiering. De rekening courant verhoudingen overige niet financiële instellingen heeft betrekking op GBO BV en is in 2023 niet gewijzigd. De vorderingen op openbare lichamen (debiteuren overheid) zijn afgenomen met ca. € 1 miljoen. De overige vorderingen zijn in 2023 toegenomen met € 0,6 miljoen. Deze toename wordt bijna in zijn geheel veroorzaakt door de toename van de debiteuren algemeen. Wel is de voorziening voor dubieuze debiteuren is in 2023 verder afgenomen met € 0,04 miljoen doordat in 2023 enkele bedragen zijn binnengekomen die niet voorzien waren. Door middel van een risicoinschatting van de openstaande vorderingen de hoogte van der voorziening berekend en daarmee de jaarlijkse dotatie of vrijval. De voorziening is een totaalpost voor debiteuren algemeen, debiteuren overheid en debiteuren belastingen. De vorderingen zijn t.o.v. vorig jaar per saldo met ruim € 15 miljoen toegenomen. Liquide middelen De liquide middelen vertonen een stand van € 0,9 miljoen. Zie ook paragraaf 4 – Financiering. Overlopende activa

89

De grootste post betreft de nog te verrekenen BTW/BCF gelden. Deze is in 2023 afgenomen met € 0,85 miljoen. De aangifte voor het BTW compensatiefonds (BCF) wordt éénmaal per jaar ingediend, na afloop van het boekjaar. De beschikkingen van de BCF-aangiften worden altijd in juni door de Belastingdienst verzonden waarna uitbetaling volgt. Per kwartaal worden voorschotten door de Belastingdienst uitgekeerd. De nog te ontvangen bedragen laten een afname zien van ca. € 7,9 miljoen. Deze afname wordt veroorzaakt doordat de vorig jaar opgenomen nog te ontvangen vergoeding voor opvang Oekraïners ad 5,3 miljoen inmiddels is ontvangen, net als de declaratie van kosten bij het COA voor de Crisis Noodopvang Asielzoekers in 2022 ter hoogte van € 1,1 miljoen. De overige overlopende activa laten een toename zien van € 3 miljoen. Deze worden met name veroorzaakt enkele kostenfacturen die betrekking hebben op 2024 al in 2023 zijn ontvangen. De nog te ontvangen vennootschapbelasting bedraag € 0,4 miljoen.

bedragen x € 1.000 Vorderingen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een looptijd < 1 jaar Rekening courant verhoudingen overige niet-financiële instellingen Vorderingen op openbare lichamen Overige vorderingen Totaal

31-dec-2022

31-dec-2023

5.527 2.132 1.951 2.804 12.414

20.881 2.132 950 3.420 27.383

bedragen x € 1.000 Liquide middelen Bank Nederlandse gemeenten Uitzettingen in ’s Rijks schatkist Totaal

31-dec-2022

31-dec-2023

347 347

9 9

bedragen x € 1.000 Overlopende activa Nog te verrekenen BTW / BCF Nog te ontvangen bedragen Overige overlopende activa Nog te ontvangen vennootschapsbelasting Totaal

31-dec-2022

31-dec-2023

10.798 10.407 1.854 23.059

9.918 2.484 4.816 443 17.661

Passiva Eigen vermogen Reserves

In bijgaand overzicht vindt u het verloopoverzicht van de reserves over het afgelopen boekjaar. Reserves kunnen op verschillende manieren worden aangesproken. In het overzicht ziet u de stortingen en onttrekkingen ten laste en ten gunste van de exploitatie. De onttrekkingen uit de reserves zijn steeds gebaseerd op expliciet vastgesteld beleid, dan wel op separate raadsbesluiten. Dit geldt evenzo voor de toevoegingen aan de reserves. Doel reserves In de nota Reserves en Voorzieningen 2018 is de volgende toelichting per reserve opgenomen: Reserve Algemene reserve: De algemene reserve dient als weerstandsvermogen voor het opvangen van risico’s waarvoor geen bestemmingsreserve of voorziening is gevormd. Bestemmingsreserve Reserve flying bikes: er is in 2021 een bestemmingsreserve ingesteld waaruit de toekomstige lasten worden gedekt van de betreffende investering inzake Flying bikes. In de reserve is 1,82 mln gestort. Hiervoor is een onttrekking gedaan aan de algemene reserve. Hiermee is uitvoering gegeven aan het raadsbesluit flying bikes 7 juli 2021. Reserve Armoede Impuls (nieuw): Deze reserve is bij raadsbesluit van 9 november 2022 ingesteld om daarmee het eventueel resterende budget voor de armoede impuls te behouden en in een volgend boekjaar te besteden.

Reserve Verkeersmaatregelen: Deze reserve voorziet onder andere in de behoefte om eenmalige studie- en onderzoekskosten te dekken ten aanzien van verkeersmaatregelen (waaronder parkeren). Reserve Bovenformatieven: Deze reserve is voor het betalen van de salarissen van medewerkers die boven de reguliere formatie staan (bijv. door arbeidsconflict, re-integratie, verschuiving van de functie). Reserve Bovenwijks: De bijdragen (baten) voor bovenwijkse investeringen worden administratief in een bestemmingsreserve geboekt en na verloop van tijd verrekend met de

90

boekwaarden van de betreffende investeringen. Reserve Co-financiering Food Valley: De reserve is ingesteld met als doel om financiering beschikbaar te hebben voor de projecten waaraan de gemeente Barneveld deelneemt in regio FoodValley verband en waarbij de provincie Gelderland als cofinancier optreedt. Deze projecten maken deel uit van het vastgesteld Uitvoeringsprogramma van de Regio FoodValley. Reserve Ontw. platteland: In dit fonds storten initiatiefnemers van niet-agrarische nieuwbouw in het buitengebied een (verevenings)bijdrage. Dat gebeurt op basis van een door de raad vastgestelde regeling. Dezelfde regeling bepaalt dat deze gelden kunnen en moeten worden besteed aan projecten t.b.v. de ontwikkeling van het platteland in brede zin, zoals (verduurzaming van) de landbouw, recreatie, natuur en landschap, milieu en water. Omdat volgens de BBV-voorschriften de voorziening het karakter had van een reserve, is het eindsaldo overgebracht naar deze reserve. Doelstelling van de reserve blijft hetzelfde. Reserve Sociaal Domein: De reserve is ingesteld met als doel om de invoering en transformatie van de drie decentralisaties te faciliteren en zo nodig en zo mogelijk ter afdekking van risico’s van drie decentralisaties. Res. Egalisatiefonds rente doorb. Grondexploitaties: Opvangen financiële effect van wijziging (lagere) rentetoerekening aan de grondexploitaties.

Deze wijziging is het gevolg van gewijzigde BBV-voorschriften. Deze reserve is ultimo 2022 leeg en zal worden opgeheven. Reserve Stamkapitaal: Betreft de reserve waar de ontvangen inkomsten van de verkochte aandelen NUON worden vastgehouden als stamkapitaal. Reserve Kapitaallasten: Reserve wordt aangewend als dekking van het afschrijvingsdeel van de investering.

Saldo 1-1-2023

Stortingen

bedragen x € 1.000 OnttrekSaldo kingen 31-12-2023

34.743 34.743

16.693 16.693

- 16.388 - 16.388

35.049 35.049

P112 Bestemmings reserve (bestedingsfunctie) Bestemmingsreserve Flying Bikes 1.802 Reserve Armoede Impuls 1.490 Reserve Bovenformatieven 590 Reserve bovenwijks 10.439 Reserve Co-financiering Food Valley 50 Reserve onderhoud schoolgebouwen -0 Reserve Ontw platteland 970 Reserve opvang en ondersteuning nieuwkomers in brede zi Reserve Rondweg Voorthuizen 241 Reserve Sociaal Domein 745 Reserve Verkeersmaatregelen 1.035 Uitvoering TOZO 116 P112 Bestemmings reserve (bestedingsfunctie) 17.479

7.945 8.555 16.500

- 1.490 - 462 - 33 - 241 - 135 - 60 - 53 - 2.474

1.802 127 18.384 50 -0 938 8.555 611 975 63 31.505

Reserves P111 Algemene reserve Reserve Algemene reserve P111 Algemene reserve

P112 Bestemmings reserve (inkomensfunctie) Res. Egalisatiefonds rente doorb. Grondexploitaties Reserve Stamkapitaal P112 Bestemmings reserve (inkomensfunctie)

0 34.755 34.755

-

-

0 34.755 34.755

P112 Bestemmings reserve (lasten activa) Reserve Kapitaallasten P112 Bestemmings reserve (lasten activa)

13.083 13.083

-

- 454 - 454

12.629 12.629

P114 Resultaat rekening Saldo van de Rekening P114 Resultaat rekening

13.856 13.856

-

- 13.856 - 13.856

-

113.916

33.194

- 33.172

113.938

Totaal

bedragen x € 1.000 Rekening 2023

Structurele toevoegingen en onttrekkingen Structurele toevoegingen Reserve Bovenformatieven Totaal Structurele toevoegingen

- 375 - 375

Structurele onttrekkingen Reserve Egalisatiefonds rente doorb. grondexploitaties Reserve Kapitaallasten Totaal Structurele onttrekkingen

206 808 1.014

Totaal

639

Onverdeeld resultaat

Onder het eigen vermogen wordt naast de reserves het resultaat van het boekjaar opgenomen. De voorgestelde resultaatbestemming is nog niet verwerkt in de reserves.

bedragen x € 1.000 Onverdeeld resultaat

31-dec-2022

31-dec-2023

91

Resultaat boekjaar Totaal

13.856 13.856

21.093 21.093

Vreemd vermogen Voorzieningen

De voorzieningen kunnen worden onderverdeeld in een drietal soorten. De eerste soort voorzieningen is bedoeld voor de egalisatie van lasten. Deze worden gebruikt ter regulering van jaarlijks schommelende lasten. Aan deze voorzieningen liggen beheersplannen ten grondslag. Periodiek worden deze plannen herzien en door de raad vastgesteld. De tweede soort voorzieningen wordt opgenomen op basis van reëel in te schatten risico’s. Hieronder treft u bijvoorbeeld de voorziening pensioenen wethouders aan. De laatste soort voorzieningen is bedoeld voor "Door derden beklemde middelen met een specifieke aanwendingsrichting". Op basis van art. 44 lid 2 BBV moeten in dit type voorzieningen middelen aangehouden worden, verkregen van derden en/of door heffingen, die specifiek besteed moeten worden, maar in enig jaar niet tot besteding komen. Voorbeelden hiervan zijn de opbrengsten afvalstoffenheffing en rioolheffing. Doel voorzieningen De in deze jaarrekening opgenomen voorzieningen hebben het volgende doel. Voorziening De Burgt: Deze voorziening dient ter afdekking van risico’s van de grondexploitatie van De Burgt. De omvang ervan kan bepaald worden aan de hand van de negatieve eigen vermogenspositie van de Gemeente Barneveld Ontwikkeling BV, waar de gemeente 100% aandeelhouder van is.

Voorziening Liquidatie Permar: Voor de afwikkelingskosten van de liquidatie van onze gemeenschappelijke regeling waarin de gemeente participeert. Voorziening Pensioenen B&W: Het doel is op elk moment te kunnen voldoen aan de verplichting tot het uitbetalen van toekomstige aanspraken van collegeleden op ouderdomspensioen. Voor 2020 lag dit tijdstip bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd. Binnen de nu geldende wet APPA bestaat voor wethouders ook het recht op pensioenoverdracht na afloop van de wethouders- en/of wachtgeldperiode. Het is mogelijk dat in de toekomst een externe (landelijke) pensioenregeling voor wethouders wordt voorgesteld, in welk geval alle pensioenverplichtingen ineens afgekocht moeten worden. Verder worden jaarlijks de pensioenbetalingen van voormalig bestuurders aan de voorziening onttrokken. Voorziening Verlofsparen (nieuw met ingang van boekjaar 2022). Het is verplicht om een voorziening te vormen voor het vanaf 2022 ingevoerde verlofsparen. Het aantal gespaarde verlofuren wordt tegen een gemiddeld uurtarief voorzien. Voorziening Wachtgeld gewezen Wethouders (nieuw met ingang van boekjaar 2022). Er is een berekening gemaakt van de theoretische wachtgeldkosten voor de gewezen wethouders tot aan het einde van het recht op wachtgeld.

De werkelijke wachtgeldkosten zullen ten laste van de voorziening worden gebracht in het jaar waarop deze betrekking hebben. De werkelijke lasten kunnen lager uitvallen als betrokkenen voor het einde van de wachtgeld looptijd weer inkomsten uit werk genieten. Voorziening WAO (Arbeidsongeschiktheid): Indien een medewerker (gedeeltelijk) arbeidsongeschikt wordt of re-integreert komen de kosten ten laste van deze voorziening. In deze voorziening wordt jaarlijks een vast bedrag gestort, conform begroting. De onttrekkingen worden gevormd door de uitkeringen die de gemeente in het kader van het eigenrisicodragerschap moet doen. Jaarlijks wordt, bij het opmaken van de begroting, beoordeeld of de vaste storting voldoende is om tot een adequate voorzieningenstand te komen. Voorziening Riolering GRP: Deze voorziening dient ter egalisatie van de opbrengst ten opzichte van de geraamde kosten. Basis hierbij is het GRP. Voorziening Onderhoud wegen: Deze voorziening heeft als doelstelling de egalisatie van de onderhoudskosten van de openbare wegen. Basis hierbij is het beheerplan. Voorziening Onderhoud gemeentelijke gebouwen: Deze voorziening dient ter egalisatie van de kosten ten behoeve van het planmatig meerjarenonderhoud gebouwen. Basis hierbij is het beheerplan.

Voorziening Afvalstoffenheffing (nieuw sinds boekjaar 2021): Conform de landelijke verslagevingsrichtlijnen (art 44 lid 2 BBV) moeten voordelen van de afvalstoffenheffing in een egalisatievoorziening worden gestort. Met deze voorziening kunnen we net als bij de voorziening riolering de jaarlijkse incidentele effecten op de tarieven egaliseren.

Voorzieningen P12 (97) Voorz (verplichting risicos) Voorziening De Burgt Voorziening liquidatie Permar Voorziening pensioenen B&W Voorziening Verlofsparen

Saldo 1-1-2023

Stortingen

Vrijval

1.206 31 303 9

93 35

- 1.206 -

bedragen x € 1.000 AanwenSaldo dingen 31-12-2023 -

31 396 44

92

Voorziening Wachtgeld gewezen Wethouders Voorziening WAO Totaal P12 (97) Voorz (verplichting risicos)

429 80 2.060

- 299 120 - 51

- 1.206

- 104 - 104

131 97 699

P12 (98) Voorz (egalisatie lasten) Voorziening Groot onderhoud wegen Voorziening Onderhoud gemeentelijke gebouwen Totaal P12 (98) Voorz (egalisatie lasten)

2.791 4.003 6.794

3.564 1.573 5.137

-

- 4.293 - 1.039 - 5.332

2.062 4.538 6.599

P12 (99) Voorz (gelden derden spec bestem.) Voorziening Afvalstoffenheffing 2.374 Voorziening riolering GRP 2.876 Totaal P12 (99) Voorz (gelden derden spec bestem.) 5.250

335 9 344

- 106 - 74 - 180

-

2.603 2.810 5.413

5.430

- 1.386

- 5.436

12.712

Totaal

14.104

Langlopende schulden

De langlopende schulden bestaan uit twee onderdelen. Een deel betreft de leningen die bij de BNG en NWB zijn opgenomen. Een ander deel betreft de schuld vanuit spaarhypotheken. Daarin zien we een daling qua schuld. Op basis van het BBV dient de rentelast voor het begrotingsjaar van alle vaste schulden vermeld te worden, deze is afgerond € 3,2 miljoen. Voor het totale financieringsbeleid wordt verwezen naar paragraaf 4 van deze jaarverslaggeving.

bedragen x € 1.000 Langlopende schulden Opgenomen langlopende leningen Aflossing Onderhandse leningen Spaarsaldo hypotheken Totaal

31-dec-2022

Opname

Aflossing

31-dec-2023

481.737 - 280.252 689 202.175

15.000 - 66 14.934

27.330 27.330

496.737 - 307.582 624 189.779

Vlottende passiva Kortlopende schulden

In de nog te betalen bedragen zijn kosten opgenomen waar we nog facturen voor verwachten. Dit zijn reguliere bedragen die jaargrensoverschrijdend zijn. In paragraaf 4 vindt u nadere informatie rond ons treasurybeleid en wordt dieper ingegaan op onze financieringsstrategie.

bedragen x € 1.000 Kortlopende schulden

31-dec-2022

31-dec-2023

Crediteuren Kasgeldleningen Nog te betalen bedragen Waarborgsommen Totaal

7.394 12.000 1.527 1.769 22.690

10.533 12.000 9 1.695 24.238

Liquide middelen

In 2022 was er per saldo sprake van een positief saldo liquide middelen. Ultimo 2023 is er sprake van een negatief saldo liquide middelen. Zie voor een nadere toelichting op de financiering paragraaf 4 - financiering.

bedragen x € 1.000 Liquide middelen Bank Nederlandse gemeenten Totaal

31-dec-2022

31-dec-2023

-

293 293

Overlopende passiva

Het grootste onderdeel van de overlopende passiva betreffen de nog te betalen kosten. Facturen die in het volgende boekjaar binnenkomen (en daar dus ook geboekt worden), maar waarvan de kosten in het huidige boekjaar vallen, worden systematisch bijgehouden om vervolgens transitorisch teruggeboekt te worden in het juiste boekjaar. Daarnaast is de nog te betalen loonbelasting hierin opgenomen; dit betreft de aangifte over de maand december.

bedragen x € 1.000 Overlopende passiva Nog te betalen grondtransacties

31-dec-2022

31-dec-2023

100

100

93

Nog te betalen loonbelasting Nog te betalen Rijk Nog te betalen Overige Overheden Nog te betalen WWB/WMO/IOAZ gelden Nog te betalen Overig Vooruit ontvangen bedragen van het Rijk (SPUK) Vooruit ontvangen bedragen overige overheden (SPUK) Vooruitontv. Bedr. Derden Faclilitair Grondbeleid Overige vooruit ontvangen bedragen Overige overlopende passiva Totaal

197 25 133 853 5.520 8.466 364 2.070 969 206 18.902

2.769 40 662 5.616 10.102 497 4.527 1.107 483 25.903

Specificatie SPUK-regelingen

Hieronder is een specificatie opgenomen van de lopende SPUK regelingen (cf. BBV artikel 52a). Deze bedragen zijn de nadere uiteenzetting van de vooruitontvangen bedragen Rijk en overheden.

bedrag x €1000 Ontvangen Vrijgevallen 31-1231-12-2022 bedragen bedragen of 2023 SPUK-regelingen in 2023terugbetaling A12 SPUK Naleving controle CTB 2021 48 48 A16 Bekostigingsreg. opv ontheemden Oekraïne 9.350 9.350 B2 SPUK Gem. Hulp gedupeerden Toeslagenaff. 19 111 130 C32 SPUK ventilatie scholen C55 Aanpak Energie Armoede 632 264 119 777 C62 Kwijtschelding gem. belastingen gedup. Toeslagenaff. -2 -2 C72 SPUK Proeftuin aardgasvrije wijken 3e rde 1.905 44 1.861 C92 Informatiepunten DIgitale Overheid 59 59 C105 SPUK Startbouwimpuls 267 267 D8 Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 844 1.678 1.547 975 D14 SPUK Inhalen COVID Onderwijsvertraging 987 445 392 1.040 D19 SPUK OHV Oekrainse leerlingen 41 115 208 - 52 D22 Voorschoolse Educatie 49 49 E3 Subsidie Sanering Verkeerslawaai 487 149 338 E44B Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 117 117 F28 Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid 1.021 203 818 G2 BUIG 350 9.371 9.454 267 G3 Bijstandsverlening zelfstandigen 5 5 G4 TOZO 107 107 G10 SPUK Wet Inburgering 2021 (SZW) 376 490 261 605 G12 Kwijtschelden pub. schulden kinderopvang toeslagenaff. G13 SPUK Onderwijsroute 51 21 10 62 H4 SPUK Stimulering Sport 1.680 1.533 1.067 2.146 H8 Sportakkoord 2020-2022 57 57 H12 Preventieakkoord 30 30 H16 SPUK IJsbanen en Zwembaden H25 SPUK tegemoetkomin verhuurders sportacc.

-1 -1 H30 Brede SPUK 955 841 114 H35B Integraal Zorgakkoord (IZA) 470 470 Overig 746 746 Totaal 8.444 26.234 24.59810.080 Vooruitontvangen bijdragen van de overheid

Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen

Onder de niet uit de balans blijkende verplichtingen worden meerjarige financiële verplichtingen opgenomen waaraan de gemeente voor toekomstige jaren is verbonden. Deze bestaan onder andere uit de volgende onderdelen: 1. Niet opgenomen verlofuren medewerkers (€ 2.725.635,00); 2. Per 31 december 2023 is onder meer sprake van de volgende meerjarige inkoopverplichtingen (met de hoogste contractwaarden; > € 200.000):

Gewaarborgde leningen

De gemeente Barneveld staat garant voor een aantal leningen, zie ook paragraaf 4.5. De gemeente verstrekt in beginsel geen garanties en leningen aan derden, tenzij de gemeenteraad besluit om hiervan af te wijken. Dit kan zij doen om een publiek doel te dienen, waarbij aan randvoorwaarden wordt voldaan. De mogelijkheden om deze garanties af te geven, bepaald in

94

wet Fido en het treasurystatuut, zijn beperkt. In 2010 is in de nota ‘Garantstellingen’ uitgewerkt welke beleidsregels hierbij gehanteerd worden. Begin 2023 stond de gemeente Barneveld garant voor een bedrag van € 92,4 miljoen. Dit bedrag is gedurende het jaar 2023 gestegen naar € 96 miljoen. De stijging is veroorzaakt door een netto stijging bij de achtervangpositie van de gemeente in het Waarborgfonds Sociale Woningbouw.

95

Gewaarborgde leningen

Oorspr. Lening

Percentage borg

Verzorgingsinstellingen Woningcorporaties Sportverenigingen Overig Totaal

9.650 nnb 742 15.000 25.392

100% 38% 71% 100%

bedragen x € 1.000 Restant Restant geldlening geldlening 1-1-2023 31-12-2023 8.009 7.553 183.645 191.234 582 503 15.000 15.000 207.236 214.291

Gebeurtenissen na balansdatum

De voortgang van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne en andere mondiale omstandigheden geeft onzekerheid over bijvoorbeeld opvang ontheemden en de ontwikkeling van de inflatie. Hoe groot de financiële impact op de begroting van 2024 en volgende jaren zal zijn is nu onmogelijk te bepalen. We monitoren onze risico’s voortdurend.

96

Wet normering topinkomens (WNT)

In het kader van de wet normering topinkomens (WNT) is de gemeente verplicht de salariskosten van topfunctionarissen in de jaarverslaggeving expliciet te vermelden. In de wet worden voor gemeenten de gemeentesecretaris en de griffier aangemerkt als topfunctionaris. De WNT-norm is opgebouwd uit de volgende componenten te weten: 1. Beloning (zoals regulier bruto salaris, eindejaarsuitkering, vaste bruto componenten) en Belaste vaste en variabele kostenvergoedingen (zoals belaste reiskostenvergoedingen) 2. Beloningen betaalbaar op termijn (zoals de werkgeversbijdrage voor pensioen, arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, betalingen bij arbeidsongeschiktheid); Het totale normbedrag is voor 2023 vastgesteld op € 223.000 (2022 was € 216.000).

Wet normering topinkomens (WNT) - 2023 Aantal fte (1 fte = 36 uur per week) Naam functionaris Datum in dienst Datum uit dienst Dienstbetrekking

Gemeente secretaris 1 W. Wieringa 1-1-2021

Griffier

ja

1 I. Bakker 1-2-2018 1-8-2023 ja

€ 125.520 € 21.766

€ 60.247 € 10.228

Totaal € 147.286 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum € 223.000 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag nvt

€ 70.475 € 129.518 nvt

1. Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen 2. Beloningen betaalbaar op termijn

Wet normering topinkomens (WNT) - 2022 (vorig jaar) Aantal fte (1 fte = 36 uur per week) Naam functionaris Datum in dienst Datum uit dienst Dienstbetrekking

Gemeente secretaris 1 W. Wieringa 1-1-2021

1 I. Bakker 1-2-2018

ja

ja

€ 124.549 € 22.032

€ 103.497 € 18.212

Totaal € 146.581 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum € 216.000 -/- Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag nvt

€ 121.709 € 216.000 nvt

1. Beloning plus belastbare onkostenvergoedingen 2. Beloningen betaalbaar op termijn

Griffier

Leidinggevende topfunctionarissen zonder dienstbetrekking

De bezoldiging voor de functionaris zonder dienstbetrekking is, conform de norm, gebleven onder het individueel toepasselijk bezoldigingsmaximum. Wet normering topinkomens (WNT) - 2023

Griffier

Kalenderjaar 2023 Naam functionaris M. Bongers Datum in dienst 1-9-2023 Datum uit dienst 31-12-2023 Aantal kalendermaanden functievervulling in het kalenderjaar 4 Omvang van het dienstverband in uren per kalenderjaar 537,5 Individueel toepasselijke bezoldigingsmaximum Maximum uurtarief in het kalenderjaar Maxima op basis van de normbedragen per maand Individueel toepasselijke maximum gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 Bezoldiging (alle bedragen exclusief btw) Bezoldiging in de betreffende periode Bezoldiging gehele periode kalendermaand 1 t/m 12 Onverschuldigd betaald en nog niet terugontvangen bedrag Bezoldiging Het bedrag van de overschrijding en de reden waarom de overschrijding al dan niet is toegestaan Toelichting op de vordering wegens onverschuldigde betaling

€ 212 € 118.000 € 113.950

€ 69.875 € 69.875 nvt € 69.875 nvt nvt

97

Rechtmatigheidsverantwoording

Verantwoordelijkheid college van burgemeester en wethouders De baten en lasten alsmede de balansmutaties moeten getrouw in de jaarrekening worden opgenomen. Uit het getrouw opnemen van de baten en lasten alsmede de balansmutaties, blijken een drietal rechtmatigheidscriteria niet expliciet. Dit betreffen het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium. In deze rechtmatigheidsverantwoording licht het college van burgemeester en wethouders toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Dit houdt in dat de verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties in overeenstemming zijn met door de raad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. Bij de waarderingsgrondslagen in de jaarrekening is het door de raad op 8 februari 2023 vastgestelde normenkader van de relevante wet- en regelgeving verder toegelicht. Deze verantwoording hanteert een grensbedrag omdat alleen de van belang zijnde aspecten in de verantwoording hoeven te worden betrokken. Deze grens is door de raad bepaald en bedraagt 1% van de totale lasten inclusief toevoegingen aan de reserves en is daarmee vastgesteld op € 2.109.190,-.

De grondslag voor deze verantwoording is de Kadernota Rechtmatigheid 2023 van de Commissie BBV van november 2023. Bevinding Het college is van mening dat de in deze jaarrekening verantwoorde baten en lasten alsmede de balansmutaties niet rechtmatig tot stand zijn gekomen binnen de daarvoor gestelde grens. De geconstateerde afwijkingen betreffen: Begrotingscriterium 1A. Overschrijding lasten programma’s

€ 15.473.000,-

1B. Overschrijding investeringsbudgetten (kredieten)

€

326.198,-

2. Ongeautoriseerde reservemutaties € 0,3.Overschrijding van baten en/of onderschrijding van lasten en € 0,baten die niet tijdig tot een begrotingswijziging hebben geleid of te laat aan de raad zijn gemeld Totaal begrotingsonrechtmatigheden € 15.799.198,4. Totaal van de begrotingsonrechtmatigheden (van onderdeel 1 en 2) dat past binnen het vooraf vastgestelde beleid en daarmee € (15.081.000),vooraf als acceptabel is geduid. In de paragraaf begrotingsrechtmatigheid is een aanvullende toelichting opgenomen. 5.Resterend saldo aan begrotingsonrechtmatigheden € 718.198,(inhoudelijk hier toelichten en in de paragraaf bedrijfsvoering)) Voorwaardencriterium Inkopen ten onrechte niet Europees aanbesteed: IT € 393.916,Buiten diensten € 455.693,Subsidies waarvan de subsidievoorwaarden niet zijn nageleefd bij vaststelling:

€

Totaal Voorwaardencriterium M&O criterium Geen bevindingen

€ 1.527.499.-

Totaal van onrechtmatigheden

€ 2.245.697

€

677.890,-

0,-

In de paragraaf bedrijfsvoering is op basis van de Kadernota rechtmatigheid van de commissie BBV en op basis van de afspraken met de raad aanvullende informatie opgenomen over de financiële rechtmatigheid. In deze paragraaf heeft het college ook beschreven welke actie hij onderneemt om vermelde afwijkingen in de toekomst te voorkomen.

98