Groot Bielderweg I_Toelichting
Tekst van het document
Groot Bielderweg I
(april 2024) bestemmingsplan Plannummer 1524
Groot Bielderweg I
Inhoudsopgave
Toelichting Hoofdstuk 1
5 INLEIDING
5
Hoofdstuk 2 BESTAANDE SITUATIE 2.1 Begrenzing plangebied 2.2 Geldende bestemmingen
7 7 7
Hoofdstuk 3
11
PLANBESCHRIJVING
Hoofdstuk 4 BELEIDSKADER 4.1 Inleiding 4.2 Rijk 4.3 Provincie 4.4 Regio 4.5 Waterschap 4.6 Gemeente
17 17 17 18 27 29 30
Hoofdstuk 5 RANDVOORWAARDEN 5.1 Bodem 5.2 Cultuurhistorie 5.3 Ecologie 5.4 Externe veiligheid 5.5 Geluid 5.6 Geur 5.7 Ladder voor duurzame verstedelijking 5.8 Leidingen en laagvliegroutes 5.9 Luchtkwaliteit 5.10 Milieueffectrapportage 5.11 Milieuzonering 5.12 Natuur en landschap 5.13 Ontplofbare oorlogsresten 5.14 Veiligheid 5.15 Verkeer 5.16 Water
39 39 40 42 43 44 45 45 46 46 47 48 48 49 49 50 50
Hoofdstuk 6 JURIDISCHE ASPECTEN 6.1 Inleiding 6.2 Inleidende regels 6.3 Bestemmingsregels 6.4 Algemene regels 6.5 Overgangs- en slotregels 6.6 Handhaving
52 52 52 53 57 58 59
Hoofdstuk 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID 7.1 Kostenverhaal en zekerstelling
60 60
Hoofdstuk 8 OVERLEG EN MAATSCHAPPELIJKE UITVOERBAARHEID 8.1 Participatie 8.2 Overleg ex artikel 3.1.1 Bro 8.3 Inspraak 8.4 Zienswijzen
61 61 62 62 62
Bijlagen bij de toelichting Bijlage 1 2
Transformatie erf, rapport Buro Greet Bierema "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I
Bijlage 2
Historisch bodemonderzoek
Bijlage 3
Verkennend bodemonderzoek en asbest
Bijlage 4
Investeringsplan Landgoed Het Paradijs
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
3
Groot Bielderweg I
4
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I
Toelichting Hoofdstuk 1
INLEIDING
Voor de locatie aan de Groot Bielderweg 1(-01) in Terschuur en nabijgelegen gronden is een verzoek ingediend om de agrarische bestemming (met deels een agrarisch bouwvlak) om te zetten naar de bestemmingen 'Wonen' (en de bestemming 'Agrarisch' zonder agrarisch bouwvlak) en 'Natuur'. Dit om onder andere de voormalige bedrijfswoning om te zetten naar een reguliere woning, een extra woning en extra bijgebouwen (bij de bestaande en de extra woning) en de realisatie van natuur mogelijk te maken. Daarbij is zoveel mogelijk aangesloten bij de uitgangspunten van het regionale functieveranderingsbeleid, maar deels wordt maatwerk toegepast (zie uitleg hoofdstuk 3). Inmiddels is de intensieve veehouderij beëindigd en nu wordt ook het agrarisch bouwvlak wegbestemd. De locatie maakt deel uit van Landgoed Het Paradijs. Om dit landgoed met NSW-status (status op basis van de Natuurschoonwet 1928) een nieuwe impuls te geven worden de volgende ontwikkelingen mogelijk gemaakt: Bestemmen van de bestaande (bedrijfs)woning als reguliere woning; Realiseren van extra bijgebouwen (o.a.
een kapschuur, een hooiberg en een houtschuurtje) met een oppervlakte van in totaal 170 m2 bij de bestaande (bedrijfs)woning; Hergebruik van een bijgebouw annex bakhuis bij de bestaande (bedrijfs)woning ten behoeve van een bed & breakfastvoorziening (met één verblijfseenheid); Hergebruik van een veldschuur ten behoeve van een extra woning (660 m3) met inpandig bijgebouw (voor opslag en overige bergruimte voor het landgoed (met een oppervlakte van 100 m2)); Hergebruik van een bijgebouw bij de extra woning ten behoeve van een bed & breakfastvoorziening (met twee verblijfseenheden). Daarbij is deels sprake van hergebruik van bij een historisch boerenerf karakteristieke bebouwing, welke op deze wijze wordt behouden, onderhouden en een geschikte en passende functie voor deze locatie krijgt. Daarbij gaat het om de voormalige bedrijfswoning (Hoeve met deel en bijhuis (bakhuis)) en twee voormalige bedrijfsgebouwen (De Rode schuur en Veldschuur). Ter compensatie voor deze plannen vindt het volgende plaats: het verwijderen van een agrarisch bedrijf c.q.
agrarisch bouwvlak van circa 0,95 ha (grotendeels gelegen in de Groene Ontwikkelingszone (GO) en klein deel in het Gelders Natuurnetwerk (GNN)); de inzet van de sloop van een deel van de voormalige agrarische bebouwing (met een oppervlakte van 634 m2) op de locatie; natuurontwikkeling in de nabijheid van het erf, op agrarische gronden gelegen ten noorden van de locatie Groot Bielderweg 1 en op een stuk grond gelegen langs de Kleine Barneveldse Beek, met een totale oppervlakte van circa 2,3 hectare; het herstellen van het (boeren)erf met bebouwing Groot Bielderweg 1 naar de situatie van omstreeks 1930 en landschappelijk inpassing. De natuurontwikkeling en daarmee de inrichting van deze gronden gebeurt ter versterking van het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en Landgoed Het Paradijs. Ook wordt door deze maatregelen ingezet om het achterstallig onderhoud van bossen, landschapselementen en overige cultuurhistorische waarden te herstellen en wordt het landgoed verder opengesteld voor recreanten (extensief, wandelaars en fietsers). De uitvoering van dit plan is niet mogelijk binnen het geldende bestemmingsplan. Daarom is voorliggende herziening van het bestemmingsplan opgesteld.
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
5
Groot Bielderweg I
Afbeelding: ligging plangebied Groot Bielderweg 1 en gronden ten noorden daarvan [bron onderliggende kaart: www.gemeentenatlas.nl] Voorliggend bestemmingsplan bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. De toelichting is opgebouwd uit acht hoofdstukken. Na dit hoofdstuk beschrijft hoofdstuk 2 de bestaande situatie. Vervolgens wordt in hoofdstuk 3 een beschrijving van het plan gegeven. Hoofdstuk 4 gaat vervolgens in op het beleidskader. Het vijfde hoofdstuk gaat in op de randvoorwaarden, waarna in het zesde hoofdstuk de juridische aspecten worden besproken. In hoofdstuk 7 is aandacht voor de economische uitvoerbaarheid. Hoofdstuk 8 gaat in op de resultaten van de procedure ten behoeve van dit bestemmingsplan.
6
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I
Hoofdstuk 2 2.1
BESTAANDE SITUATIE
Begrenzing plangebied
Het plangebied (zie de afbeelding hiervoor in Hoofdstuk 1) ligt in het buitengebied ten westen van de kern Barneveld en maakt onderdeel uit van Landgoed Het Paradijs. Het plangebied bestaat uit ten eerste het agrarisch bouwvlak c.q. plandeel aan de Groot Bielderweg 1 (en 1-01) in Terschuur. Ten tweede bestaat het plangebied uit het plandeel gevormd door (een gedeelte van) twee agrarische percelen gelegen ten noorden van de Groot Bielderweg 1 en ten zuiden van de Kallenbroekerweg; deze gronden zijn kadastraal bekend als gemeente Barneveld, sectie A, nummers 1957 en 2070. Het laatste deel van het plangebied wordt gevormd door een deel van het perceel, kadastraal bekend als gemeente Barneveld, sectie G, nummer 8279 en is gelegen ten westen van de Bielderweg 1/3 in Barneveld en op korte afstand van de Kleine Barneveldse Beek. Het plandeel aan de Groot Bielderweg 1 wordt omgeven door bos met een natuurbestemming afgewisseld door open agrarische percelen. Aan de zuidzijde liggen agrarische gronden c.q. weilanden. Aan de noordzijde ligt ook de Groot Bielderweg, een onverharde weg zijweg vanaf de Kallenbroekerweg, met ten noordwesten daarvan een doorkijk naar een agrarisch perceel. Ook het andere plandeel c.q. de twee als natuur in te richten percelen worden begrensd door natuur- en bospercelen. De Groot Bielderweg vormt voor beide percelen de westelijke grens.
Afbeelding: luchtfoto plangrens van de planlocatie aan de Groot Bielderweg 1 en de als natuur in te richten gronden/perceel langs de Kleine Barneveldse Beek.
2.2
Geldende bestemmingen
Het plangebied ligt in het bestemmingsplan "Buitengebied 2012" en zoals nadien door het college gewijzigd en in werking getreden, door de raad herzien en in werking getreden en zoals gewijzigd door een intrekkingsbesluit van de raad. Het plandeel aan de Groot Bielderweg 1(-01) in Terschuur heeft de bestemming 'Agrarisch' met aanduiding 'bouwvlak' en functieaanduiding 'intensieve veehouderij' en voor een klein deel de bestemming 'Natuur'. Tevens gelden de dubbelbestemmingen 'Waarde - Archeologie 1' (met deels middelhoge en hoge verwachtingswaarde), 'Waarde - Beplanting en Verkaveling', 'Waarde - Openheid en Reliëf' en 'Waterstaat "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
7
Groot Bielderweg I Waterhuishouding'. Daarnaast gelden de gebiedsaanduidingen 'overige zone - ecologische hoofdstructuur' en 'reconstructiewetzone - extensiveringsgebied GV'. De andere twee plandelen c.q. de als natuur in te richten gronden hebben de bestemming 'Agrarisch' (zonder bouwvlak) en ook hier gelden de hiervoor genoemde dubbelbestemmingen en twee gebiedsaanduidingen.
Afbeelding: uitsnede bestemmingsplan Buitengebied 2012 plandeel Groot Bielderweg 1(-01) en gronden ten noorden gelegen daarvan, met globale grens van het plangebied
Afbeelding: uitsnede bestemmingsplan Buitengebied 2012 globale grens plandeel gronden nabij Kleine Barneveldse Beek
8
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I Toetsing planontwikkeling aan het bestemmingsplan Realisatie natuur De realisatie van natuur op gronden met de bestemming 'Agrarisch' is niet mogelijk. Op basis van de wijzigingsbevoegdheid artikel 3.7 lid 11 kunnen burgemeester en wethouders onder bepaalde voorwaarden de bestemming 'Agrarisch' wijzigen in de bestemming 'Natuur' en daarmee de beoogde natuurontwikkeling voor dit plan mogelijk maken. Dit onder de voorwaarden dat 1) de gronden zijn gelegen ter plaatse van de aanduiding 'overige zone - ecologische hoofdstructuur', 2) geen onevenredige afbreuk wordt gedaan aan de aanwezige landschapswaarden en ecologische waarden én 3) de belangen van gebruikers en/of eigenaren van nabijgelegen gronden niet onevenredig worden geschaad. Aan deze voorwaarden wordt voldaan. Alle om te zetten gronden zijn gelegen ter plaatse van de voornoemde aanduiding. Met de voorwaarden is rekening gehouden bij de uitwerking van het inrichtingsplan voor de natuurontwikkeling. Daarnaast worden de belangen van gebruikers en/of eigenaren van nabijgelegen gronden niet onevenredig geschaad. De direct omliggende gronden betreffen voornamelijk al gronden met de bestemming 'Natuur' en zijn als zodanig ingericht. Tevens zijn deze gronden gelegen binnen het op basis van de provinciale Omgevingsverordening aangewezen Gelderse Natuurnetwerk (GNN).
Ook aan de laatste voorwaarde wordt voldaan, aangezien aangesloten wordt op het direct aangrenzende natuurgebied. Daarmee kan dit deel van voorliggend plan met een toepassing van een wijzigingsbevoegdheid c.q. een wijzigingsprocedure ex artikel 3.6 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) mogelijk worden gemaakt. Bestaande en nieuwe woning en (extra oppervlakte aan) bijgebouwen Binnen het agrarische bouwvlak is onder andere één bedrijfswoning met bijgebouwen toegestaan. Er is in de bestaande situatie geen sprake meer van een agrarisch bedrijf en wordt de woning als burgerwoning gebruikt. Wanneer een bedrijfswoning niet meer als zodanig in gebruik is, is het toegestaan deze te gebruiken voor bewoning door (het huishouden van) een persoon die geen functionele binding heeft met het binnen het (gekoppelde) bouwvlak gevestigde bedrijf. Daarmee is het gebruik als zogenaamde plattelandswoning in principe toegestaan. Tevens bestaat de mogelijkheid om (met binnenplanse afwijking) de maximale inhoudsmaat van de bestaande woning te vergroten door de achtergelegen deel bij de woning te betrekken mits de architectonische en/of cultuurhistorische waarde van het (voormalige) agrarische bedrijfsgebouw blijft gehandhaafd dan wel wordt versterkt (zonder de inzet van sloopmeters).
Het plan voor het toevoegen van een extra woning in een bestaande veldschuur en het realiseren van extra oppervlakte aan bijgebouwen (bij bestaande en extra woning), is niet toegestaan binnen de bestemming 'Agrarisch' (met bouwvlak). Op basis van de wijzigingsbepaling ex artikel 3.7 lid 6 kunnen burgemeester en wethouders onder bepaalde voorwaarden de bestemming 'Agrarisch' ter plaatse van een bouwvlak wijzigen in de bestemming 'Wonen' om de bouw van maximaal twee extra woningen - naast het bestemmen van de voormalige bedrijfswoning als reguliere woning - mogelijk te maken. Met de voornoemde wijzigingsbevoegdheid is het ook mogelijk onder bepaalde voorwaarden een grotere oppervlakte aan bijgebouwen bij de bestaande woning te realiseren. Bij de nieuwe woning is dit mogelijk op basis van de binnenplanse afwijkingsmogelijkheid ex artikel 20.4 lid 4. Het in dit geval toevoegen van de extra woning in een bestaande veldschuur voldoet grotendeels aan de in de wijzigingsbevoegdheid gestelde voorwaarden. Alleen moeten er volgens deze wijzigingsbevoegdheid, die is gebaseerd op het regionale functieveranderingsbeleid, ter compensatie sloopmeters worden aangeleverd. Daar wordt in dit geval ook gedeeltelijk op ingezet door het aanleveren van sloopmeters (634 m2) door sloop van bebouwing op eigen locatie.
In dit geval is het niet wenselijk om alle vrijgekomen agrarische bebouwing te slopen, omdat dit voor een historisch boerenerf karakteristieke bebouwing betreft die als onderdeel van het totaalplan te behouden waard is en een nieuwe gebruiksfunctie krijgt. De inzetbare sloopmeters zijn niet toereikend om alle ontwikkelingen op de locatie mogelijk te maken. In plaats van de mogelijkheid om de resterende aan te leveren sloopmeters van elders te halen, wordt ter compensatie binnen hetzelfde plan natuur ontwikkeld. Hiermee is er sprake van maatwerk. Zie verder Hoofdstuk 3 voor de uiteenzetting daarvan. Op basis van het functieveranderingsbeleid behoort het plan wel tot de mogelijkheden, maar kan dus door het deels leveren van maatwerk niet planologisch worden geregeld met de voornoemde wijzigingsbevoegdheid. Daarom is hiervoor een herziening van het bestemmingsplan ex artikel 3.1 van de Wro noodzakelijk. Daarnaast worden de nieuwe bijgebouwen ook voor een klein deel binnen de bestemming 'Natuur' gerealiseerd. Dit kan alleen mogelijk worden gemaakt met een herziening van het bestemmingsplan (bestemming moet worden omgezet naar 'Wonen'). Daarmee wordt de oppervlakte aan de bestemming 'Natuur' kleiner en dit wordt gecompenseerd in de natuurontwikkeling. "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
9
Groot Bielderweg I
Grotere oppervlakte aan bed & breakfast (B&B) Na omzetting van de agrarische bestemming naar de bestemming 'Wonen' kan op basis van de binnenplanse afwijkingsmogelijkheid ex artikel 20.6 lid 1 bij een omgevingsvergunning worden afgeweken ten behoeve van de uitoefening van een bed & breakfast in een bijgebouw (onder bepaalde voorwaarden). De totale gezamenlijke (vloer)oppervlakte die wordt aangewend daarvoor mag niet meer dan 60 m2 bedragen. De belangen van gebruikers en/of eigenaren van nabijgelegen gronden mogen niet onevenredig worden geschaad en er mag geen onevenredige aantasting plaatsvinden van de milieusituatie. Een kamer/verblijfseenheid voor bed & breakfast heeft een maximum oppervlakte van 30 m2. Het voorliggend plan voldoet aan een aantal voorwaarden van deze binnenplanse afwijkingsbevoegdheid. Er wordt niet voldaan aan de maximaal gestelde oppervlaktes van respectievelijk 60 m2 in totaal per woning en maximaal 30 m2 per verblijfseenheid. De te realiseren bed & breakfastvoorzieningen binnen twee bijgebouwen hebben grotere oppervlaktes; de overige uitgangspunten blijven van kracht. Er wordt vanwege de landgoedontwikkeling maatwerk geboden, omdat het bestemmingsplan hiervoor geen mogelijkheden biedt om een grotere oppervlakte (wat betreft het gebruik) aan B&B toe te staan.
Het is wenselijk deze gebouwen in relatie tot het herstellen van het boerenerf naar omstreeks 1930 binnen een landgoed te behouden, te onderhouden en een passende nieuwe functie te geven. De mogelijkheid tot bieden van maatwerk is ook binnen het recentelijk vastgestelde 'Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie' (zie ook 4.6.5) aangegeven. In bijzondere situaties, bijvoorbeeld om erfgoed te behouden, zijn er meer of grotere kamers per B&B mogelijk. In dit bijzondere geval wordt afwijkend ingezet op een specifiek en uniek aanbod door het aanbieden van verblijfseenheden met grotere kamers. Er wordt dan ook bij uitzondering een grotere oppervlakte aan bed & breakfastvoorzieningen mogelijk gemaakt, vanwege de aanwezigheid van voor het boerenerf karakteristieke bebouwing en het behouden daarvan. Conclusie In het bestemmingsplan zijn dus niet alle flexibiliteitsbepalingen opgenomen die uitvoering van het totale, voorliggende plan mogelijk maken, bijvoorbeeld door een wijziging van het bestemmingsplan of afwijken met een omgevingsvergunning. Om het plan mogelijk te maken is een herziening van het bestemmingsplan ex artikel 3.1 Wro noodzakelijk. 2.2.1
Voorbereidingsbesluit
Er geldt overigens ook een voorbereidingsbesluit van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening met betrekking tot hyperscale datacenters op deze locatie. Nu het plan geen hyperscale datacenter mogelijk maakt, is dit voorbereidingsbesluit niet relevant voor dit plan.
10
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I
Hoofdstuk 3
PLANBESCHRIJVING
Landgoed Het Paradijs heeft al in 2014 een plan ontwikkeld voor de transformatie van het erf aan de Groot Bielderweg 1 (en 1-01) in Terschuur ("Transformatie van het erf op landgoed Het Paradijs" van Buro Greet Bierema d.d. oktober 2014, zie Bijlage 1). De agrarische bedrijfsactiviteiten op het erf zijn al enkele jaren geleden beëindigd. Daarna zijn de uitgangspunten voor de beoogde erftransformatie op basis van deze studie verder uitgewerkt en zijn de betreffende onderdelen verduidelijkt om deze bestemmingsplanprocedure te starten. Om onder meer inkomsten te genereren die bijdragen aan de instandhouding van het landgoed is het verzoek ingediend om de agrarische bestemming van het perceel te wijzigen naar een woonbestemming. Dit om de bestaande (bedrijfs)woning een reguliere woonbestemming te geven en een extra woning met inpandig bijgebouw (annex onderhoudsgebouw t.b.v. het landgoed) in een bestaande veldschuur mogelijk te maken. Daarnaast voorzien de plannen in diverse maatregelen op het gebied van natuurontwikkeling en landschapsherstel op een tweetal percelen ten noorden van de planlocatie aan de Groot Bielderweg 1 en gronden langs de Kleine Barneveldse Beek. Naast deze natuurontwikkeling wordt het erf zelf getransformeerd.
Daarvoor wordt een deel (634 m2) van de voormalige bedrijfsbebouwing gesloopt (inmiddels gesloopt) en er worden inrichtingsmaatregelen genomen om de landschappelijke verankering van het erf te verbeteren. Het erf wordt teruggebracht naar de situatie van omstreeks 1930. Om structureel inkomsten te generen wordt een drietal bed & breakfast (B&B) verblijfseenheden gerealiseerd, verdeeld over twee bestaande schuren/bijgebouwen. In 2017 is al door het college van burgemeester en wethouders besloten medewerking te verlenen aan het plan onder bepaalde voorwaarden. Het heeft enige tijd geduurd om de uitgangspunten voor de beoogde erftransformatie op basis van de studie van Buro Greet Bierema uit 2014 verder uit te werken en aan te passen naar de mogelijkheden. Dit had met name te maken vanwege de gewenste locatie van een nieuw te realiseren (ter vervanging van bijgebouw in eerste instantie binnen het Gelders Natuurnetwerk (en later binnen de Groene Ontwikkelingszone). Ook had de en doorontwikkeling en uitwerking van het totaalplan en de erfinrichting, het zoeken naar een exacte invulling voor de natuurontwikkeling, de complexiteit en de afstemming met andere partijen hier invloed op. Huidige uitgangssituatie In de huidige situatie heeft de locatie aan de Groot Bielderweg 1 een agrarisch bouwvlak (met aanduiding 'intensieve veehouderij') van circa 0,95 hectare.
De intensieve veehouderij is reeds geruime tijd niet meer in bedrijf. Uitgangssituatie van het verzoek is de huidige situatie (zie afbeelding hieronder) met voormalige agrarische bebouwing, te weten: de huidige (bedrijfs)woning c.q. de 'hoeve' (367 m2) met het 'bijhuis' (bakhuis) (60 m2), de 'veldschuur' (233 m2), de 'rode schuur' (104 m2), een voormalige (mest)silo (154 m2) in gebruik als paarden(loop)stal, en twee agrarische opstallen/schuren (van 174 en 306 m2). De voormalige bedrijfswoning bestaat uit het voorhuis (de Hoeve) met daarachter de deel. De deel is in het geheel al bij het woongedeelte getrokken en in gebruik als woonruimte.
Afbeelding: bestaande (links) en in te zetten/gesloopte (rechts, met zwarte dikke lijn) bebouwing, locatie Groot Bielderweg 1 in Terschuur
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
11
Groot Bielderweg I
Afbeelding: luchtfoto met plangrens ter plaatse van het agrarisch bouwvlak De twee agrarische opstallen/schuren en de paarden(loop)stal met een gezamenlijke oppervlakte van 634 m2 worden dus ingezet. Deze bebouwing is inmiddels gesloopt. De overige bebouwing is voor een historisch boerenerf karakteristiek van aard en is daarom gewenst deze in het kader van het herstellen van het (boeren)erf naar de situatie van omstreeks 1930 voor het totaalplan te behouden. Deze bebouwing wordt ingezet in het kader van hergebruik voor het totaalplan. Naast deze bebouwing wordt een aantal bijgebouwen nieuw gebouwd, wat verderop bij het kopje 'Nieuwe situatie' is uitgeschreven.
Afbeelding: luchtfoto met grens van de twee naar natuur om te zetten percelen De twee naar naar natuur vormen percelen waren tot voor kort agrarisch in gebruik (extensief gebruik vanwege ligging in natuur). De gronden waren in gebruik als weiland, maar zijn reeds vooruitlopend op dit plan omgezet naar nieuwe natuur. In eerste instantie was het de bedoeling alleen het noordelijke perceel met een oppervlakte van circa 1,76 hectare op te nemen. Om de compensatie in de vorm van de aanleg van natuur kracht bij te zetten, en mede vanwege de locatie van een nieuw bijgebouw voor een klein deel binnen de bestemming 'Natuur', is het zuidelijke perceel met een oppervlakte van circa 0,48 hectare bij de 12
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I planontwikkeling betrokken. Daarnaast is er nog een perceel langs de Kleine Barneveldse Beek toegevoegd (met een oppervlakte van circa 320 m2) aan het plangebied en is in de huidige situatie ook agrarisch in gebruik. Dit is gedaan om het bouwen van een houtschuurtje van 8 m2 binnen het Gelderse Natuurnetwerk (GNN) te compenseren. Daarmee komt de gezamenlijke oppervlakte voor de als 'Natuur' te bestemmen gronden op circa 2,3 hectare.
Afbeelding: plangrens ter plaatse van de in te richten gronden langs de Kleine Barneveldse Beek Nieuwe situatie Voor de locatie Groot Bielderweg 1 in Terschuur is een erfinrichtingsplan ontwikkeld en uitgewerkt. Vanuit stedenbouwkundig en landschappelijk oogpunt is de voorgestelde inrichting qua bebouwing en erfindeling (en daarmee de realisatie van bijgebouwen en andere bouwwerken voor de voorgevel van de bestaande woning), zoals in onderstaande afbeelding is weergegeven (en ook opgenomen als Bijlage 3 bij de regels), acceptabel. Voorgevel bestaande woning In het verleden is na een brand de oriëntatie van de boerderijwoning op verzoek van de toenmalige landgoedeigenaar gewijzigd. Daarbij is de voorgevel naar de westzijde verplaatst zodat er vanuit de boerderijwoning zicht op de voorgevel van de boerderij ontstond. Gevolg was ook dat het oorspronkelijke achtererf werd omgevormd tot voorerf met een (sier)tuin. De Rode schuur en de Veldschuur stonden echter al op het (oorspronkelijke) achtererf en zijn blijven staan. Door de later toegevoegde bebouwing te slopen en de bijgebouwen terug te bouwen op het (oorspronkelijke) achtererf wordt de oude structuur grotendeels hersteld. Doorgaans dienen bijbehorende bouwwerken te worden gebouwd achter de voorgevel van de woning.
Echter is dit een zodanig specifiek geval vanwege de ligging van het boerenerf en de weg, dat dit stedenbouwkundige principe is losgelaten voor dit perceel. Om eventuele nieuwe bebouwing, of bij de sloop van huidige bebouwing en terugbouwen op een andere locatie, te kunnen sturen, is hiervoor een afwijkingsbevoegdheid opgenomen. Er is stedenbouwkundig al akkoord gegaan met de huidige opzet. Dit biedt de basis voor het verlenen van de omgevingsvergunning(e)n (met de eventueel toe te passen binnenplanse afwijkingsbevoegdheden) mits de aanvraag voldoet aan de daarin opgenomen voorwaarden en overige wet- en regelgeving.
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
13
Groot Bielderweg I
Afbeelding: nieuwe situatie/inrichting plandeel Groot Bielderweg 1(-01) in Terschuur Mogelijkheden bestemmingsplan Een deel van de ontwikkelingen die met dit plan mogelijk worden gemaakt, valt binnen de planologische reikwijdte van het huidige bestemmingsplan. Immers is er sprake van een agrarisch bouwvlak (met aanduiding 'intensieve veehouderij') en gelden de daarvoor op basis van het geldende bestemmingsplan toe te passen binnenplanse afwijkings- en wijzigingsbevoegdheden. Zo is het omzetten van het agrarisch bouwvlak naar een woonbestemming (daarmee dus het bestemmen van de bedrijfswoning als reguliere woning) en het toevoegen van een extra woning (met inhoud van 660 m3 en inpandig bijgebouw van 100 m2) en extra oppervlakte aan bijgebouwen in principe met toepassing van een wijzigingsbevoegdheid mogelijk. Ook is een bed & breakfastvoorziening in een bijgebouw onder bepaalde voorwaarde mogelijk. Nieuwe bijgebouwen Er wordt met het plan een nieuw bijgebouw/kapschuur en een houtschuurtje van circa 8 m2 bij de bestaande woning (op afbeelding hiervoor: kapschuur en kippenschuur/houthok) mogelijk gemaakt. De kapschuur is gelegen net buiten c.q. aangrenzend aan de westzijde van het agrarisch bouwvlak, deels binnen de bestemming 'Natuur'. Deze locatie ligt binnen de provinciale Groene Ontwikkelingszone (GO).
Het huidige agrarische bouwvlak valt overigens ook op dit moment al grotendeels binnen de GO (en ook voor een klein deel binnen het GNN (zie verder 4.3.1.2)). Met de bestemmingsplanherziening zullen de twee nieuwe bestemmingsvlakken met een oppervlakte van circa 0,27 ha een aanzienlijk kleiner oppervlakte krijgen dan de oppervlakte van het agrarisch bouwvlak (0,95 ha). De locatie voor de nieuwe kapschuur betreft, gezien het huidige gebruik als tuin/erf van deze gronden, een geschikte locatie. De locatie is zelfs een betere optie dan wat op basis van het huidige bestemmingsplan tot de mogelijkheid zou kunnen behoren, vannwege de feitelijke situatie of op een minder geschikte locatie vanwege de ligging in het open landschap. Ondanks dat de locatie voor een deel de bestemming 'Natuur' heeft, is deze locatie ruimtelijk acceptabel. De oppervlakte van dit bijgebouw binnen de bestemming 'Natuur' (en omzetting naar de bestemming 'Wonen') wordt ruimschoots gecompenseerd door de als 14
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I natuur in te richten gronden. Daarnaast wordt er een houtschuurtje van circa 8 m2 gerealiseerd op een locatie dat binnen het Gelderse Natuurnetwerk (GNN) is gelegen en de bestemming 'Natuur' heeft. Dit is afgestemd met de provincie en akkoord bevonden. Het houtschuurtje heeft een tweetal warmtepompen voor het verwarmen van de bestaande woning ondergebracht. Ter compensatie van het omzetten van de gronden van de bestemming 'Natuur' naar 'Wonen' is er nog een extra locatie, gelegen langs de Kleine Barneveldse Beek, aan het plangebied toegevoegd (met een oppervlakte van circa 320 m2) aan het plangebied en is in de huidige situatie ook agrarisch in gebruik. De nieuwe situering van de bebouwing en erfinrichting levert per saldo ruimtelijke kwaliteitswinst op. De twee nieuwe bestemmingsvlakken zijn dus compacter van vorm. Het bouwen van de twee bijgebouwen binnen (deels) de bestemming 'Natuur' en GO/GGN is meengenomen in de plannen. De gezamenlijke oppervlakte voor de als 'Natuur' te bestemmen gronden komt op circa 2,3 hectare. Daarin is dus ook de compensatie voor het bouwen van de bijgebouwen op de beoogde locaties meegenomen. Maatwerk Er wordt voor het totaalplan maatwerk geboden door voor het tekort aan in te zetten sloopmeters (232 m2) compensatie te leveren in de vorm van het realiseren van groene maatregelen c.q. de aanleg van natuur.
Tevens is sprake van maatwerk, omdat een groter oppervlakte (gebruik) aan bed & breakfastvoorzieningen in twee bestaande bijgebouwen mogelijk wordt gemaakt. Per onderdeel wordt een en ander hieronder verder toegelicht. B&B's Met het plan wordt een grotere oppervlakte aan het gebruik van twee bijgebouwen als B&B mogelijk gemaakt. Volgens het geldende bestemmingsplan kan in principe bij elke woning een B&B in een bijgebouw per woning mogelijk worden gemaakt (met binnenplanse afwijking). Per woning mag de maximale (vloer)oppervlakte van de B&B 60 m2 bedragen en per B&B maximaal 2 kamers/verblijfseenheden. In dit geval is het de bedoeling om per woning één bijgebouw in het geheel in te zetten voor een B&B. De B&B bij de nieuwe woning wordt gerealiseerd in de bestaande 'rode schuur'. Deze heeft een bebouwde oppervlakte (footprint) van 104 m2 en een vloeroppervlakte (dus inclusief verdiepingsvloer onder de dakkap) van 134 m2 met maximaal twee kamers/verblijfseenheden. De B&B bij de bestaande woning wordt gerealiseerd in het bakhuis en heeft een bebouwde oppervlakte (footprint) van 60 m2 en een vloeroppervlakte van 90 m2. Hierin wordt één verblijfseenheid gerealiseerd. De mogelijkheid tot bieden van maatwerk hiervoor is binnen het vastgestelde 'Actualisatie Visie Verblijfsrecreatie' (zie ook 4.6.5) aangegeven.
In bijzondere situaties, bijvoorbeeld om erfgoed te behouden, zijn er meer of grotere kamers per B&B mogelijk. In dit bijzondere geval wordt afwijkend ingezet op een specifiek en uniek aanbod door het aanbieden van verblijfseenheden met grotere kamers. Er wordt dan ook bij uitzondering een grotere oppervlakte aan B&B mogelijk gemaakt, vanwege de aanwezigheid van voor een boerenerf aanwezige karakteristieke bebouwing in relatie tot de realisatie van het totaalplan en het behouden daarvan. Sloopmeters vs natuurmaatregelen Bij de benadering van het verzoek is naar het functieveranderingsbeleid gekeken, waarbij een van de uitgangspunten is sloopmeters in te zetten ter compensatie voor het mogelijk maken van de plannen. Voor dit plan is nog het voorgaande functieveranderingsbeleid (verzoek ingediend voor de overgangsdatum) waarmee de inzetbare sloopmeters zijn bepaald voor deze locatie. Op het perceel is een 1.031 m² bebouwing die in aanmerking komt voor sloop (exclusief bestaande (bedrijfs)woning met deel). Van dat oppervlak wordt 250 m² beschouwd als herbouw van bijgebouwen bij een woning (conform regeling in het bestemmingsplan "Buitengebied 2012"). Omdat het plangebied is gelegen in extensiveringsgebied tellen gesloopte oppervlakten voor 125% mee als sloopmeters. Dit betekent dat de locatie 976 m2 (=(1.031 250) x 1,25) inzetbare sloopmeters oplevert.
De ontwikkelingen ‘vragen’ ook om de inzet van bepaalde sloopmeters. Dit betreft een extra woning van 660 m³ inclusief een bijgebouw van 80 m² (1.000 m2 sloopmeters). Voor de extra oppervlak aan bijgebouwen wordt een factor 1 op 2 gerekend. In totaal wordt er 104 m² extra oppervlakte aan bijgebouwen gevraagd; dit betreft de oppervlakte boven de 250 m2 en boven de 80 m2 bij de nieuwe woning. Dit vraagt een 208 m2 (=104 x 2) aan sloopmeters. In totaal zou de ontwikkeling hiermee een 1.208 m2 aan sloopmeters vragen. Daarmee is er een tekort van 232 m2 aan sloopmeters. Daarnaast wordt een groter vloeroppervlakte voor het gebruik als B&B in twee bestaande bijgebouwen gevraagd. Voor deze "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
15
Groot Bielderweg I bijgebouwen zijn dus al voor het bouwen van de grotere oppervlakte sloopmeters gerekend (zie hiervoor). Het tekort van 232 m2 aan sloopmeters wordt gecompenseerd door het nemen van 'groene' maatregelen van de aanleg van natuur op de twee agrarische percelen. De ‘groene’ maatregelen dragen significant bij aan landschappelijke en cultuurhistorische waarden van het gebied. Er is sprake van een duurzame, toekomstbestendige verbetering van de ruimtelijke kwaliteit. Ook het herstel van de voormalige bedrijfswoning c.q. Hoeve met deel en de overige erfbebouwing in de vorm van het bijhuis, de Rode schuur en de Veldschuur zijn opgeknapt. Hiermee ontstaat weer een fraai ensemble waarmee de cultuurhistorische waarden in het gebied worden vergroot en het landschap weer beter 'leesbaar' wordt. Deze waarden zijn goed beleefbaar doordat meerdere Lange-Afstand-Wandelpaden (LAW-wandelpaden direct langs / over het erf leiden. Het landgoed zal door de toevoeging van de woning in de karakteristieke schuur een (financiële) impuls krijgen. Met de ontwikkeling van de extra woning en de twee B&B’s worden nog eens extra inkomsten gegenereerd ten behoeve van het onderhoud/ instandhouding van het landgoed.
Met het plan wordt ook bij uitzondering een grotere oppervlakte aan bed & breakfastvoorzieningen mogelijk gemaakt, vanwege de aanwezigheid van karakteristieke bebouwing en het behouden daarvan en tevens unieke locatie voor het vestigen van een B&B. Hiermee wordt een passende functie gegeven aan deze bebouwing. Het geheel van ontwikkelingen en maatregelen beschouwend, is er duidelijk sprake van een ruimtelijke meerwaarde. Het verzoek wijkt af van 'reguliere' verzoeken om functieverandering, in die zin dat de beoogde ontwikkelingen niet geheel gecompenseerd worden door de inzet van sloopmeters, maar door de inzet van extra 'groene' maatregelen/ natuurontwikkeling conform het overeengekomen inrichtingsplannen. De nieuwe ontwikkelingen staan in verhouding tot deze te treffen maatregelen. De natuurontwikkeling en overige 'groene' maatregelen dragen significant bij aan de landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische waarden van het gebied. Er is sprake van een duurzame, toekomstbestendige verbetering van de ruimtelijke kwaliteit.
16
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I
Hoofdstuk 4 4.1
BELEIDSKADER
Inleiding
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het relevante beleidskader. Het gaat om beleid en beleidsnota's die direct dan wel indirect doorwerken in het bestemmingsplan of invloed hebben op de bestemmingsregelingen. Van deze nota's is hierna per bestuursniveau een beknopte samenvatting gegeven.
4.2
Rijk
4.2.1
Nationale Omgevingsvisie
Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 'Duurzaam perspectief voor onze leefomgeving' in werking getreden. Deze visie bevat de hoofdzaken van het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving. Dit is een combinatie van beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, en nieuw strategisch beleid. De grote en complexe opgaven, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw, zullen Nederland gaan veranderen. De NOVI bevat een toekomstperspectief met de ambities van het Rijk. In de NOVI zijn 21 nationale belangen met bijbehorende opgaven geformuleerd. Deze nationale belangen komen samen in vier prioriteiten: 1. 2. 3. 4.
ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
Voor de vier NOVI-prioriteiten geldt steeds dat zowel voor de lange als de korte termijn maatregelen nodig zijn. Deze maatregelen dienen in de praktijk voortdurend op elkaar in te spelen. Bij de afweging van de belangen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving centraal voor zowel de boven- als de ondergrond. Doorwerking Het beoogde plan is in lijn met de prioriteiten. De NOVI vormt daarom geen belemmering voor dit plan. 4.2.2
Nationaal Waterplan 2016-2021
Het Nationaal Waterplan 2016-2021 is de opvolger van het Nationaal Waterplan 2009-2015. Het bevat de hoofdlijnen van het nationaal waterbeleid en de aspecten van het ruimtelijk beleid die daartoe behoren. Het Nationaal Waterplan verankert het nieuwe beleid voor de komende 6 jaar met een vooruitblik richting 2050: Nederland, een veilige en leefbare delta, nu en in de toekomst. In het Nationaal Waterplan staan 5 ambities centraal. Nederland moet de veiligste delta in de wereld blijven. Deze ambitie wordt vooral ingevuld door onze veiligheidsnormen tegen overstroming te vernieuwen. Daarnaast wordt ingezet op een verbetering van de waterkwaliteit (meststoffen, bestrijdingsmiddelen, medicijnresten, microplastics). Dit zorgt er voor dat de Nederlandse wateren schoon en gezond zijn en er genoeg zoet water is. Verder beschrijft het Nationaal Waterplan dat Nederland klimaatbestendig en waterrobuust wordt ingericht en dat Nederland een gidsland is en blijft voor watermanagement en -innovaties. Dat is gunstig voor onze economie en ons verdienvermogen. De vijfde ambitie bestaat er uit dat Nederlanders waterbewust leven. Deze ambities moeten gezamenlijk ingevuld worden door iedereen die werkt aan de ruimtelijke inrichting van Nederland: alle overheden, bedrijven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen.
Doorwerking in plangebied De bevindingen en resultaten van de watertoets zijn beschreven in de waterparagraaf (§ 5.16). 4.2.3
Crisis- en herstelwet
Op 1 januari 2010 is de Crisis- en herstelwet (Chw) in werking getreden. Deze wet geeft regels met betrekking tot versnelde ontwikkeling en verwezenlijking van ruimtelijke en infrastructurele projecten. Op 25 april 2013 is de Crisis- en herstelwet via een wijzigingswet permanent gemaakt en zijn verbeteringen op het terrein van het omgevingsrecht doorgevoerd. "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
17
Groot Bielderweg I
De Chw omvat twee categorieën maatregelen: tijdelijke maatregelen voor afgebakende lijsten met projecten en bevoegdheden; wijzigingen van bijzondere wetten. In Bijlage I van de Chw worden onder meer de volgende ruimtelijke en infrastructurele projecten genoemd, waarop de wet van toepassing is: zeer diverse projecten op het gebied van duurzame energie; gebiedsontwikkeling en werken van lokaal of regionaal belang, onderverdeeld in: 1. een bestemmingsplan voor de bouw van meer dan 11 woningen in een aaneengesloten gebied, of de herstructurering van woon- en werkgebieden; 2. een bestemmingsplan voor de aanleg of wijziging van wegen; 3. projecten ten behoeve van de inpassing in het landschap, natuurontwikkeling of recreatiedoeleinden, waar deze samenhangen met projecten ten aanzien van de in bijlage I (van de Wet) bedoelde projecten ten aanzien van wegen. Doorwerking in plangebied In dit geval is de Crisis- en herstelwet niet van toepassing, want deze ontwikkeling gaat niet over dergelijke projecten zoals hierboven omschreven.
4.3
Provincie
4.3.1
Omgevingsvisie en Omgevingsverordening
De provincie Gelderland heeft een Omgevingsvisie en -verordening. Deze plannen gaan over verkeer, water, natuur, milieu en ruimtelijke ordening. De Omgevingsvisie beschrijft de lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysiek leefomgeving. In de Omgevingsverordening zijn regels en bepalingen over de inrichting en beheer van de ruimtelijke omgeving vastgelegd. Met de Omgevingsvisie en -verordening loopt de provincie vooruit op de aankomende Omgevingswet, die 1 januari 2024 van kracht wordt. Deze wet biedt meer ruimte voor initiatieven en ontwikkelingen in het fysieke domein, in gesprek met de omgeving. Wanneer het nodig is, actualiseert de provincie onderdelen van de Omgevingsvisie en -verordening. In 2023 heeft de provincie de Omgevingsverordening opnieuw geactualiseerd, zodat deze verder in lijn wordt gebracht met de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland en anticipeert op de eisen van de Omgevingswet. 4.3.1.1
Omgevingsvisie
Provinciale staten van Gelderland hebben op 19 december 2018 de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 vervangt na publicatie de Omgevingsvisie Gelderland 2014-2018. De Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 gaat in de breedte over het beleid van de provincie voor de fysieke leefomgeving. Anders dan de Omgevingsvisie Gelderland 2014-2018, geeft de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland 2018 richting op de strategische hoofdlijnen van het beleid. Beide visies integreren een vijftal wettelijk verplichte planfiguren voor het provinciaal beleid voor de leefomgeving; te weten ruimte, natuur, water, milieu en verkeer en vervoer. Gelderland werkt samen met partners aan een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland. Dit doen ze door zich bij het uitvoeren van onze taken te richten op een duurzaam, verbonden en economisch krachtig Gelderland. Met hulp van zeven onderwerpen geven ze hier richting aan: energietransitie klimaatadaptatie circulaire economie biodiversiteit bereikbaarheid economisch vestigingsklimaat woon- en leefklimaat. Natuur- en landschapsbeleid De Natura-2000 gebieden en de bijzondere natuurgebieden zijn aangegeven op de Themakaart Natuur- en landschapsbeleid. De provincie spant zich in voor een compact en hoogwaardig stelsel van onderling verbonden natuurgebieden en behoud en versterking van de kwaliteit van het landschap.
Het Gelders Natuurnetwerk (GNN) en de Groene Ontwikkelingszone (GO) worden beschermd tegen aantasting van de kernkwaliteiten: dat zijn de natuurwaarden, de potentiële waarden en de omgevingscondities. Het GNN is 18
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I een samenhangend netwerk van bestaande en te ontwikkelen natuur van internationaal, nationaal en provinciaal belang. Het uitgangspunt is dat in het GNN geen nieuwe initiatieven plaatsvinden die kunnen leiden tot een aantasting van de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang van het GNN. Voor ontwikkelingen van een groot algemeen of provinciaal belang of waarvoor geen alternatieven bestaan, kan een uitzondering worden gemaakt (nee, tenzij). Ook bestaande activiteiten kunnen uitbreiden als er geen alternatieve locatie beschikbaar is én de kernkwaliteiten in hun onderlinge samenhang worden versterkt (inclusief de planologische borging van die maatregelen). In de GO kan wel ruimte worden geboden voor economische ontwikkeling mits dit wordt gecombineerd met een (substantiële) versterking van de samenhang tussen aangrenzende en inliggende natuurgebieden.
Afbeelding: uitsnede kaart 5: Themakaart Natuur- en landschapsbeleid. De ecologische verbindingszones maken deel uit van de GO, evenals de weidevogelgebieden en de rustgebieden voor winterganzen. De provincie treft maatregelen vanwege de bescherming, de instandhouding of het herstel van biotopen, leefgebieden, een gunstige staat van instandhouding en het Natuurnetwerk Nederland. De provincie beschermt de achttien Natura 2000-gebieden die in het GNN liggen. Verder richt het beleid zich op behoud van de basiskwaliteit van landschappen in Gelderland. Voor de landschappen van bovenregionale waarde geldt een beschermingsregiem met kernkwaliteiten en met een juridisch vangnet in de verordening, zodat de provincie in gesprek kan komen indien het provinciaal belang in het geding raakt. Doorwerking in plangebied Het plandeel aan de Groot Bielderweg 1(-01) (op de afbeelding hiervoor aangegeven met 1) is gelegen in de GO en voor een klein deel in het GNN. Het plandeel c.q. de twee als natuur in te richten percelen (aangegeven met 2) liggen binnen het GNN en zijn aangewezen als 'Zoekgebied nieuwe natuur'. Het om te vormen perceel langs de Kleine Barneveldse Beek (3) ligt binnen GO. Zoekgebied nieuwe natuur is agrarische grond die de provincie wil omvormen tot natuur conform afspraken met het Rijk over de afronding van het Natuurnetwerk Nederland in 2027.
Deze gebieden hebben door de geografische ligging betekenis voor de samenhang van het Natuurnetwerk en hebben potentiële natuurkwaliteiten. Volgens de hoofdregel geldt dat een mogelijke aantasting van de (potentiële) "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
19
Groot Bielderweg I kernkwaliteiten of samenhang op dezelfde locatie gemitigeerd moet worden en dat eventueel oppervlakteverlies gecompenseerd moet worden. Een ruimtelijk initiatief kan dus plaatsvinden als er op de locatie van het initiatief per saldo sprake is van neutrale en waar mogelijk positieve gevolgen. Compensatie kan ook plaatsvinden in het Gelders natuurnetwerk op gronden die op de ambitiekaart bij het Natuurbeheerplan zijn aangeduid met code N00.01. Deze gronden zijn gelegen in het zoekgebied en zijn door hun ligging het meest geschikt om ingericht te worden. Compensatie vindt daarom bij voorkeur hier plaats. Door in het zoekgebied te compenseren neemt de oppervlakte gerealiseerde natuur toe en de oppervlakte zoekgebied af. In dat geval is bepaald dat geen sprake is van nadelige gevolgen voor de oppervlakte van het GNN. Het zoekgebied is namelijk ruimer dan de ambitie die er is om toe te voegen aan de natuur. Compensatie van oppervlakte buiten het natuurnetwerk is nodig als er sprake is van oppervlakte-verlies van het natuurnetwerk. Conform het Natuurbeheersplan 2023 zijn de als natuur in te richten gronden (aangeduid met 1 op afbeelding hierboven) aangewezen als 'N00.01 Nog om te vormen naar natuur'. De om te vormen gronden langs de Kleine Barneveldse Beek (aangeduid met 2 op afbeelding hierboven) is niet als zodanig aangewezen.
Deze gronden zijn aangewezen als 'Dooradering' binnen de laag 'Leefgebieden Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer 2023'. Alle (als natuur) om te vormen gronden (1+2) zijn overigens ook aangegeven als 'Zoekgebied categorie Water' (zoekgebied water) en 'Zoekgebied categorie Klimaat 2023' (zoekgebied klimaatbeheergebieden). Zie voor de doorwerking en verdere uitwerking paragrafen 4.3.1.2 en 5.3.2.
Afbeelding: uitsnede kaart Natuurbeheersplan 2023, provincie Gelderland met globale grens (naar natuur) om te vormen gronden. 4.3.1.2
Omgevingsverordening
De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. Dit betekent dat alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. De Omgevingsverordening Gelderland heeft de status van ruimtelijke verordening, milieuverordening, waterverordening en verkeersverordening. De 'Ruimtelijke Verordening Gelderland' en de 'Ruimtelijke Verordening Gelderland, eerste herziening', zijn ingetrokken. In de Omgevingsverordening is het voorliggend plangebied opgenomen op de kaarten: Kaart 1: Regels Landbouw (ammoniakbuffergebied) 20
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I Kaart 2: Regels Glastuinbouw (glastuinbouwbedrijf buiten een glastuinbouwontwikkelingsgebied) Kaart 3: Regels Natuur - kaart 1 (Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone) Kaart 6: Regels Natuur - kaart 4 (Gelders natuurnetwerk) Kaart 9: Regels Water en Milieu (intrekgebied) Het plangebied (daarmee alle plandelen) ligt grotendeels binnen het gebied dat op kaart 1 is aangewezen als 'ammoniakbuffergebied'. Daarbinnen is nieuw- en hervestiging van een niet-grondgebonden veehouderijbedrijf of niet-grondgebonden veehouderijtak niet mogelijk. Uitbreiding van een niet-grondgebonden veehouderijtak is alleen mogelijk als de emissie van ammoniak niet toeneemt. Dit verzoek gaat juist om het verwijderen van een agrarisch bouwvlak met functieaanduiding 'intensieve veehouderij'. Ook kaart 2 is niet relevant voor het plangebied, omdat er geen sprake is van glastuinbouw en ook na de planherziening is dit niet aan de orde. Dit geldt ook voor kaart 9. Daarop is te zien dat de locatie valt binnen het gebied aangewezen als 'intrekgebied'. In artikel 2.6.3.1 is bepaald dat in een bestemmingsplan intrekgebieden geen bestemming krijgen die de winning van fossiele energie, zoals aardgas, aardolie, schaliegas en steenkoolgas, mogelijk maakt. Hier is bij dit plan geen sprake van.
Op kaart 3/6 is het plandeel ter plaatse van het agrarisch bouwvlak aan de Groot Bielderweg 1 aangewezen als Groene ontwikkelingszone (GO) en een klein deel Gelders natuurnetwerk (GNN). De als natuur in te richten gronden zijn aangewezen als GNN en de in te richten gronden langs de Kleine Barneveldse Beek als GO. Voor de regels met betrekking tot Natuur en Landschap is het bepaalde in paragraaf 2.6.1 (Instructieregels bestemmingsplan bescherming Gelders natuurnetwerk), paragraaf 2.6.2 (Compensatie natuur binnen Gelders natuurnetwerk) en paragraaf 2.6.5 (Instructieregels bestemmingsplan Groene ontwikkelingszone) van de Omgevingsverordening Gelderland van toepassing. Gelders Natuurnetwerk (GNN) Voor zover een bestemmingplan van toepassing is op het GNN wordt een nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toegelaten als die geen nadelige gevolgen kan hebben voor de kernkwaliteiten, oppervlakte of samenhang als bedoeld in bijlage 'Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone' (artikel 2.39 lid 1 van de Omgevingsverordening). Conform artikel 2.39 lid 2 is er geen sprake van nadelige gevolgen voor de oppervlakte als die in overeenstemming met paragraaf 2.6.2 worden gecompenseerd buiten het Gelders natuurnetwerk (of in het GNN op gronden die op de ambitiekaart bij het Natuurbeheerplan zijn aangeduid met code N00.01).
Daarbij dient te worden gekeken naar de te verwachten effecten op de kernkwaliteiten, oppervlakte en samenhang van het GNN. In paragraaf 2.6.2 is aangegeven dat de wijze waarop fysieke natuurcompensatie plaatsvindt wordt onderbouwd in een compensatieplan, wat inzicht geeft in onder meer hoe verzekerd is dat de natuurcompensatie wordt uitgevoerd en de locatie (waar de nadelige gevolgen plaatsvinden en waar wordt gecompenseerd). De natuurcompensatie dient binnen 5 jaar na vaststelling van het bestemmingsplan worden uitgevoerd (artikel 2.49). Planologische verankering van natuurcompensatie vindt plaats in hetzelfde bestemmingsplan als waarin de wijziging van de bestemming wordt geregeld, die de aanleiding vormt voor de compensatie. In artikel 2.50 is aangegeven dat omvang van de natuurcompensatie gelijk is aan de oppervlakte van het aangetaste areaal vermeerderd met bepaalde toeslagen en wordt uitgevoerd in overeenstemming met de bijlage Gelijkwaardige natuurbeheertypen. De uitvoering van de compensatie wordt verzekerd door het opnemen van een voorwaardelijke verplichting (uitvoer en instandhouding) in het bestemmingsplan.
Groene Ontwikkelingszone (GO) Voor zover een bestemmingsplan van toepassing is op locaties binnen de GO, laat het een nieuwe activiteit of ontwikkeling alleen toe als uit onderzoek blijkt dat de kernkwaliteiten of ontwikkelingsdoelen, genoemd in de bijlage 'Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone', per saldo en naar rato van de ingreep worden versterkt en de samenhang niet verloren gaat (artikel 2.52, lid 1). Voor voorliggend plan is relevant dat in artikel 2.53 is aangegeven dat in afwijking hiervan een bestemmingsplan een uitbreiding van een landgoed in de zin van de Natuurschoonwet 1928 kan toelaten als deze landschappelijk wordt ingepast, zodat de kernkwaliteiten niet significant worden aangetast. Het plangebied maakt dan ook onderdeel uit van landgoed Het Paradijs dat een NSW-status (status op basis van de Natuurschoonwet 1928) heeft, waarmee artikel 2.53 van toepassing is. Een landgoed past naar zijn aard in de GO omdat het beheer en onderhoud van het landschap deel uitmaken van hun bedrijfsvoering. Een landgoed draagt direct bij aan de instandhouding van het landschap en daarmee aan de kernkwaliteiten van de GO en het GNN. Daarom geldt – in afwijking van artikel 2.52 – de voorwaarde dat bij uitbreiding de kernkwaliteiten niet significant mogen worden aangetast. "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
21
Groot Bielderweg I
Kernkwaliteiten Gelders natuurnetwerk en Groene ontwikkelingszone Het plangebied en daarmee alle plandelen liggen in het deelgebied Erica - het Paradijs (deelgebied no. 83). De kernkwaliteiten voor wat betreft natuur en landschap betreffen: kleinschalig kampen- en heideontginningslandschap met veel hoogwaardige natuur schakel in de verbinding tussen Veluwe en Utrechtse Heuvelrug verbindingen langs de Barneveldse Beek voor o.a. das, amfibieën en reptielen, vissen Parel Erica/Kleine Barneveldse Beek: natte heide, natuurlijke beek met beekbegeleidend bos plaatselijk natte elementen en kwel cultuurhistorische waarden van o.m. oude ontginningen en boerderijen; bijzonder verkavelingspatroon bij Kallenbroek abiotiek: aardkundige waarden, kwel, bodem, grondwaterreservoir plaatselijk nog rust, ruimte, duisternis. De daarbij behorende ontwikkelingsdoelen voor natuur en landschap binnen het GNN (omvorming, natuurontwikkeling) zijn: ontwikkeling landgoedbossen, beekbegeleidende bossen, natte heiden en beekdalgrasland ontwikkeling ecologische verbinding Esvelder Beek - Barneveldse Beek: singels, graslanden, plas-drasbermen en moeraszones, aansluitend op het omringende landschap vermindering barrièrewerking A1en A30 en N802 ontwikkeling bosranden en overgangen naar cultuurgronden ontwikkeling biotopen voor reptielen en amfibieën ontwikkeling cultuurhistorische patronen (o.a.
landgoedelementen) en beheersvormen De daarbij behorende ontwikkelingsdoelen voor natuur en landschap binnen de GO zijn: ontwikkeling ecologische verbinding Esvelder Beek - Barneveldse Beek: singels, graslanden, plas-drasbermen en moeraszones, aansluitend op het omringende landschap vermindering barrièrewerking A1en A30 en N802 ontwikkeling bosranden en overgangen naar cultuurgronden ontwikkeling biotopen voor reptielen en amfibieën ontwikkeling cultuurhistorische patronen (o.a. landgoedelementen) en beheersvormen ontwikkeling van het kleinschalig landschap langs de voet van de Veluwe; houtsingels, beken en (schrale) graslanden. Toetsing plan GO/GNN Een deel van de ontwikkelingen in dit plan valt binnen de planologische reikwijdte van het huidige bestemmingsplan "Buitengebied 2012". Immers is er sprake van een agrarisch bouwvlak (met aanduiding 'intensieve veehouderij') en de daarbij vigerende en toe te passen binnenplanse afwijkings- en wijzigingsbevoegdheden. Op grond hiervan kan de agrarische bestemming ter plaatse van een agrarisch bouwvlak worden gewijzigd naar een woonbestemming. Ook is het mogelijk via een wijzigingsbevoegdheid een extra woning met extra oppervlakte aan bijgebouwen toe te voegen (gebaseerd op het regionale functieveranderingsbeleid). Ook is het mogelijk de bestemming 'Agrarisch' om te zetten naar 'Natuur' (met toepassing van een wijzigingsbevoegdheid).
Echter passen niet alle onderdelen van het totaalplan binnen de mogelijkheden van het bestemmingsplan en er wordt in dit geval ook maatwerk geboden. Daarom kan geen gebruik worden gemaakt van de wijzigingsbevoegdheden en is een herziening van het bestemmingsplan noodzakelijk.
22
"Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
Groot Bielderweg I
Afbeelding: ligging GNN en GO ter plaatse van het plandeel Groot Bielderweg 1 Maatwerk De ontwikkelingen op het perceel gaan uit van functieverandering van agrarisch naar wonen, waarbij de voormalige bedrijfswoning wordt gebruikt als burgerwoning, en waarbij de gehele hoeve (voorhuis en deel) als woning gebruikt zal worden. De deel bij de woning betrekken (en daarmee de inhoud te vergroten) is in dit geval mogelijk op basis van artikel 16.1 onder c (binnenplanse afwijking), omdat de architectonische en cultuurhistorische waarde van het gebouw gehandhaafd blijft. Dit zonder inzet van sloopmeters. In de bestaande veldschuur wordt eveneens een woning gerealiseerd én een opslagruimte ten behoeve van het beheer van het landgoed. De karakteristieke rode schuur én het bijhuis ten noorden van de hoeve blijven behouden als bijgebouw en krijgen een functie als B&B. Vanwege het feit dat het bestaande karakteristieke bebouwing betreft, krijgen deze een grotere oppervlakte dan de oppervlakte van 60m² die op grond van het bestemmingsplan is voor een B&B toegestaan. Daarnaast worden op het erf een kapschuur en een hooiberg gebouwd (tezamen maximaal 150 m²).
Als onderdeel van de maatwerkafspraken worden naast de sloop van twee schuren en een silo gesloopt (gezamenlijke oppervlakte van 634 m²) tevens voorzien in de volgende 'groene maatregelen' getroffen: verbeteren paden en lanenstelsel en verdere openstelling wandelaars en fietsers; herstel cultuurhistorische waarden door herstel van de erfinrichting en het terugbrengen van landschapselementen; geleidelijke omvorming van sparrenbos naar gemengd bos met loof- en naaldhout en de ontwikkeling van een plas/drasgebied langs de Oude Barneveldse Beek; inrichtingsmaatregelen waarbij 1,5 ha aan agrarische gronden worden omgevormd naar vochtig hooiland in combinatie met het omzetten van de agrarische bestemming naar de bestemming 'Natuur'. Naar natuur om te zetten gronden De twee grotere naar natuur om te vormen percelen zijn al omgezet van GO naar GNN. In dit geval wordt er agrarische grond omgevormd naar natuur. Door de ontwikkeling en uitvoering van dit plan neemt de oppervlakte aan natuur c.q. GNN toe met circa 2,3 hectare. De kenmerken van GNN/GO blijven behouden en worden hiermee op deze gronden versterkt. De aanvraag voor de omvorming van de agrarische percelen naar natuur bij de provincie Gelderland heeft plaatsgevonden in februari 2021; het inrichtingsplan is in mei "Groot Bielderweg I" (vastgesteld)
23
Groot Bielderweg I 2021 bij de provincie ingediend en de uitvoering is vanaf medio september 2021. Het daaraan ten grondslag liggende investeringsplan, zoals dit is ingediend is bij en goedgekeurd door de provincie, is als Bijlage 4 toegevoegd. De provincie heeft verder op 15 juli 2021 (zaaknummer 2021-006855) besloten de subsidieaanvraag te verlenen. Het gaat daarbij dus om de omvorming van de agrarische gronden naar natuurterrein op de gronden zoals op de afbeeldingen binnen paragraaf 4.3.1.1 is aangegeven. Deze gronden komen overeen met de gronden zoals zijn opgenomen binnen het plangebied van dit bestemmingsplan. De gronden zijn reeds omgevormd naar natuurdoeltype N10.02, vochtig hooiland. Dit vormt ook de basis om de agrarische bestemming te wijzigen naar de natuurbestemming, wat met dit bestemmingsplan wordt geregeld. Voor deze twee als natuur in te richten percelen is inrichtings- en functieveranderingssubsidie is verkregen. Daarmee kunnen de maatregelen op deze percelen niet gelden als versterkingsmaatregel voor een andere ontwikkeling in GO. Wel kan worden gesteld dat geen sprake is van aantasting van de kernkwaliteiten.
Erfinrichting Groot Bielderweg 1 De ontwikkeling voor wat betreft het omzetten van de bedrijfswoning, de extra woning, bijgebouwen, B&B-voorzieningen en erfinrichting/ landschappelijk inpassing ter plaatse van de locatie Groot Bielderweg 1 vindt grotendeel plaats binnen GO. Met uitzondering van het bij het erf behorende en reeds gerealiseerde houtschuurtje met warmtepompen, wat valt binnen GNN (daar wordt onder kopje 'Houtschuurtje binnen GNN' op ingegaan). Met het plan worden extra bijgebouwen, waaronder een kapschuur bij de bestaande Hoeve, mogelijk gemaakt, waarmee mede het erfensemble verder wordt hersteld. De kapschuur is gelegen net buiten en aangrenzend aan de westzijde van de grens van het agrarisch bouwvlak (zie afbeelding hiervoor). De locatie voor dit nieuwe bijgebouw en overige te hergebruiken bebouwing ligt binnen GO. Op de afbeelding is verder te zien dat conform het geldende bestemmingsplan het bestaande agrarische bouwvlak (met binnenplanse planologische mogelijkheden) ook binnen GO (en voor klein deel binnen GNN, zie gele cirkel op afbeelding hiervoor) valt. Een klein deel van het agrarisch bouwvlak ligt in het GNN (zie de gele cirkel op de afbeelding hierboven). Het is de bedoeling de twee bestemmingsvlakken 'Wonen' zodanig te projecteren dat deze niet binnen GNN komen te liggen.
Na de bestemmingsplanherziening hebben de twee nieuwe bestemmingsvlakken 'Wonen' samen een oppervlakte van circa 2.700 m2 (=0,27 hectare). Dit is een aanzienlijk kleiner oppervlakte dan het agrarische bouwvlak van circa 0,95 hectare. Dit bouwvlak zal dus worden wegbestemd. De twee nieuwe bestemmingsvlakken en daarmee ook de bebouwing (ten opzichte van de oorspronkelijke situatie) zijn compacter van vorm en liggen volledig binnen de GO. De gronden ter plaatse van de beoogde locatie van de nieuwe kapschuur zijn in de huidige situatie en al tijden in gebruik als erf/tuin. De ten westen gelegen sloot vormt daarbij de duidelijke grens tussen het bosperceel en het erf. De beoogde kapschuur ligt voor een klein deel op gronden met de bestemming 'Natuur', maar feitelijk is hier dus geen sprake van natuur, maar erf. De locatie voor het nieuwe bijgebouw betreft, gezien dit gebruik, een geschikte locatie om een bijgebouw mogelijk te maken. Ondanks dat de locatie voor een deel de bestemming 'Natuur' heeft, is deze locatie acceptabel. De locatie houdt rekening met de bomen en houdt voldoende afstand tot de bomen en de sloot voor onderhoud daarvan en het nieuwe bijgebouw. De gronden worden hier bestemd als 'Wonen'.