Bijlage 4 Jaarverslag en Jaarrekening 2020.pdf

Jaarverslag en Jaarrekening 2020

Voorwoord

Voorwoord Voor u ligt de jaarrekening en jaarverslag 2020 van Omgevingsdienst De Vallei (OddV). De OddV is een gemeenschappelijke regeling die de taken vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van bouwen en milieu uitvoert. Het jaarverslag en de jaarrekening van OddV zijn opgesteld volgens het Besluit begroting en verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV). In beide onderdelen zetten we de werkelijke gang van zaken af tegen de voornemens en doelen voor 2020. Het jaar 2020 werd gedomineerd door het coronavirus. Thuiswerken werd de norm en in overleg met de gemeenten is ingespeeld op ander toezicht, gericht op coronamaatregelen. We hebben onze maatschappelijke opgave, vergunningverlening, toezicht en handhaving, zo goed als mogelijk gecontinueerd. Met dank aan de inzet van onze medewerkers mogen we trots zijn dat dit nagenoeg geheel gelukt is. Met vriendelijk groet, Namens het Algemeen Bestuur Henk-Jan Baakman directeur

Jaarverslag en Jaarrekening 2

Inhoudsopgave ........................................................................................................................................................................... 1 Voorwoord ....................................................................................................................................................... 2 Inleiding ........................................................................................................................................................... 4 Jaarverslag 2020 ............................................................................................................................................ 6 Programma 1 – Vergunningverlening ........................................................................................................ 9 Programma 2 – Toezicht en Handhaving ................................................................................................ 11 Programma 3 – Advies................................................................................................................................ 15 Programma 4 – Stelseltaken .....................................................................................................................

18 Programma 5 – Projecten .......................................................................................................................... 20 Paragrafen ..................................................................................................................................................... 22 Paragraaf Weerstandsvermogen ........................................................................................................... 22 Paragraaf Financiering ............................................................................................................................. 24 Paragraaf Bedrijfsvoering ....................................................................................................................... 26 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .............................................................................................. 31 Jaarrekening 2020 ....................................................................................................................................... 32 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ......................................................................... 33 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting .........................................

35 Toelichting op het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ............................................... 39 BALANS PER 31 DECEMBER 2020 EN DE TOELICHTING ..................................................................... 44 Besluit tot Vaststelling ................................................................................................................................ 51 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ......................................................................... 52 Bijlagen .......................................................................................................................................................... 54 Bijlage 1 – Overzicht van de prestaties in 2020 ................................................................................... 55 Bijlage 2 – Risico-inventarisatie ............................................................................................................... 62 Bijlage 3 – Bijdrage per deelnemer ......................................................................................................... 64 Bijlage 4 – Overzicht baten en lasten per taakveld.............................................................................. 65 Bijlage 5 – Rapportage procescriteria per 1 januari 2021 ..................................................................

67 Bijlage 6 – Rapportage criteria voor kritieke massa op 1 januari 2021 .......................................... 69

Jaarverslag en Jaarrekening 3

Inleiding Voor u ligt de jaarrekening en jaarverslag 2020 van Omgevingsdienst De Vallei (OddV). De OddV is een gemeenschappelijke regeling die de taken vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van bouwen en milieu uitvoert. Het jaarverslag en de jaarrekening van OddV zijn opgesteld volgens het Besluit begroting en verantwoording voor provincies en gemeenten (BBV). In beide onderdelen zetten we de werkelijke gang van zaken af tegen de voornemens en doelen voor 2020. Relevante ontwikkelingen Omgevingswet De invoeringsdatum van de Omgevingswet is met een jaar uitgesteld naar 1 januari 2022. Dat heeft geleid tot een bijstelling van de implementatieplanningen bij gemeenten. Het programmaplan van OddV is ook geactualiseerd. In het najaar van 2020 hebben we gesprekken gefaciliteerd om te komen tot regionale (valleigebied) samenwerkingsafspraken met de partners over de uitvoering van VTH. Het doel hierbij was een gelijk speelveld te creëren; een regionale VTH-agenda onder de Omgevingswet. Wet kwaliteitsborging voor het bouwen De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is gekoppeld aan de Omgevingswet en is daarom ook uitgesteld. Op initiatief van Omgevingsdienst NL is een feitenonderzoek uitgevoerd naar de effecten van de Wkb. Dit heeft er mede toe geleid dat VNG de Eerste en Tweede Kamer een brief heeft gestuurd met zorgpunten.

Er is inmiddels een akkoord tussen minister Ollongren en de VNG waarin deze zorgpunten zijn weggenomen. Zo is de positie van het bevoegd gezag versterkt en is afgesproken dat er een onderzoek komt om inzicht te krijgen in de kosten die het toezicht op de gehele bouwregelgeving met zich meebrengt voor gemeenten (artikel 2 Financiële verhoudingswet). Veel aanvragen omgevingsvergunningen bouwen In 2020 is een extreem hoog aantal aanvragen ingediend voor een omgevingsvergunning bouwen. Het is onze medewerkers in soms moeilijke omstandigheden gelukt om deze allemaal af te handelen. Dit heeft geresulteerd in een bouwleges van in totaal zo’n 10,5 miljoen euro, ongeveer 15% hoger dan in 2018 en 2019. Koers OddV 2019-2022; Sturen op OddV door Risicogericht Programmeren De koers geeft richting aan onze rol en programma’s voor de komende jaren. Dit in verbinding met de omgeving, vanuit onze VTH-professie met sterk oog voor dienstverlening. Vanuit het professionaliseren van de VTH-dienstverlening signaleren wij dat de gemeentelijke financiën onder druk staan. Het Algemeen Bestuur heeft dan ook opdracht gegeven aan OddV om middels innovatie van het risicomodel de bijdrage te optimaliseren die VTH op het gebied van bouwen en milieu levert aan de maatschappelijke opgave van de gemeente.

Dit wordt uitgewerkt in een programma Risicogericht Programmeren, met als doel het rendement van de uitvoering te vergroten. Hierbij heeft het bestuur gevraagd een voorstel te doen voor een minimaal en adequaat uitvoeringsniveau en met een doorrekening te komen, met inachtneming van de robuustheid van de organisatie en structurele mogelijkheden voor ontwikkeling van de organisatie. In 2021 zal hierover besluitvorming plaatsvinden. De raden zijn met een informatiebrief geïnformeerd over dit proces. Een verdere verantwoording van de Koers leest u in de paragraaf bedrijfsvoering. Bestuurswisselingen De heer René Verhulst, burgemeester van Ede, is sinds 16 december 2020 voorzitter van OddV. Hij heeft Asje van Dijk, burgemeester van Barneveld, opgevolgd, die sinds 9 juli 2018 OddV-voorzitter was.

Jaarverslag en Jaarrekening 4

In maart 2020 is Izaäk van Ekeren, wethouder Scherpenzeel toegetreden tot het bestuur, als opvolger van wethouder Tonnis van Dijk. Wethouder André van de Burgwal is sinds december 2020 namens Barneveld toegetreden tot het bestuur. Lex Hoefsloot, wethouder Ede, is sinds december 2020 geen bestuurder meer van OddV. Inhoudelijk en financieel resultaat Het is in 2020 gelukt om grosso modo de uitvoeringsplannen te realiseren. Corona heeft ertoe geleid dat een deel van de toezichtcapaciteit op een andere wijze is ingezet dan afgesproken in de uitvoeringsplannen. In overleg met het bestuur is besloten om deze capaciteit te compenseren met gepland toezicht. Feitelijk is afgesproken om de OddV-uitgaven te beperken tot de vastgestelde budgetten van de partners, met uitzondering van sterk vraaggestuurde producten zoals aanvragen voor omgevingsvergunning bouw. Dat is gelukt en we eindigen met een voordelig saldo van circa € 767.000,- . Dit kan in belangrijke mate verklaard worden door een incidenteel voordeel op uitbestede werkzaamheden aan ODRN en ODRA en temporisering van opleidings- en ICT kosten als gevolg van uitstel van de Omgevingswet en Corona. Een nadere verklaring van het resultaat kunt u vinden in de toelichting bij de programma’s en het overzicht van baten en lasten.

Via een apart voorstel ontvangt u een advies over de bestemming van het resultaat, rekening houdend met de gerealiseerde productie per partner.

Jaarverslag en Jaarrekening 5

Jaarverslag 2020

Jaarverslag en Jaarrekening 6

Programma verantwoording In deze programma verantwoording geven we per programma aan waar het programma voor bedoeld is, wat we wilden bereiken en wat we hebben bereikt. De lasten en baten per programma staan in figuur 1 weergegeven. In de jaarrekening treft u een nadere verantwoording van de resultaten. OddV werkt met 5 begrotingsprogramma’s: Programma 1 Vergunningverlening Programma 2 Toezicht en Handhaving Programma 3 Advies Programma 4 Stelseltaken Programma 5 Projecten Beleidsverantwoording algemeen Als OddV behandelen we voor onze partners de aanvragen voor vergunningen omgevingsrecht voor zowel milieu als bouw. Ook toetsten we meldingen en houden we toezicht op en handhaven we de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Daarnaast adviseren we gemeenten en de provincie Gelderland bij het opstellen van beleid en bij specifieke ontwikkel- of uitvoeringsprojecten. We verrichten ons werk binnen de beleidskaders van de gemeenten en de provincie. Begrotingswijzigingen In figuur 1 treft u de begrotingswijziging per programma. jaar 2020 (omvang x € 1000)

Programmaplan Programma 1 Vergunningverlening Programma 2 Toezicht en Handhaving Programma 3 Advies Programma 4 Stelseltaken Programma 5 Projecten Overzicht Algemene dekkingsmiddelen Overhead Heffing vennootschapsbelasting Bedrag onvoorzien saldo van baten en lasten Toevoeging en onttrekkingen aan de reserves Resultaat Figuur 1: begrotingswijzigingen

primaire begroting baten lasten 5.573 5.542 2.007 722 1.219 0 0 0 0 0 15.063 0 15.063

3.987 3.987 1.248 982 1.017 0 0 3.743 0 100 15.063 0 15.063

wijzigingen baten lasten -851 -424 849 -67 -328 0 0 40 0 0 -781 0 -781

-777 -284 639 -67 -371 0 0 79 0 0 -781 0 -781

actuele begroting baten lasten 4.722 5.117 2.856 656 891 0 0 40 0 0 14.282 0 14.282

3.209 3.703 1.887 914 646 0 0 3.821 0 100 14.282 0 14.282

De wijzigingen hebben voornamelijk te maken met: • De vertaling van de uitvoeringsplannen 2020 naar de begroting 2020; Overigens heeft Gemeente Barneveld de uitvoeringsplannen 2020 pas in december 2020 vastgesteld. Daarom kon dit niet worden meegenomen in de begrotingswijziging. • De actualisatie van de budgetten van zowel het beheer als het innovatiebudget Informatievoorziening Gelderse Omgevingsdiensten (I-GO). De verantwoording van de lasten en baten per programma zijn opgenomen in de jaarrekening. Investeringen In 2020 zijn er geen investeringen geactiveerd op de balans. Investeringen in software hebben we in een keer ten laste van de exploitatie gebracht. Kritische prestatie-indicatoren Binnen het Gelders Stelsel heeft het directeurenoverleg een kernset kritische prestatie-indicatoren (KPI’s) vastgesteld. Ook heeft OddV proefnormen vastgesteld. Deze hebben we als norm opgenomen in de begroting van 2020. De hoogte van de proefnormen staat nog niet vast. Onze

Jaarverslag en Jaarrekening 7

ervaringen in de komende jaren zullen bepalen of en hoe we deze moeten bijstellen en/of dit de juiste prestatie-indicatoren zijn om het goede gesprek te voeren. Voor de weergave van de KPI’s geldt de volgende legenda. Het resultaat ligt op of boven de norm (geen vervolgactie noodzakelijk) Het resultaat ligt onder de norm (nadere motivatie met eventuele verbetermaatregelen noodzakelijk) Voor zover mogelijk vermelden we de KPI’s bij de betreffende programma’s. De drie generieke KPI’s staan hieronder. 2017 Gerealiseerd

2018 Gerealiseerd

2019 Gerealiseerd

2020 Begroot

2020 Gerealiseerd

Percentage geleverde producten / begrote producten

117%

109%

110%

100%

104%

Percentage gerealiseerde uren / begrote uren

100%

122%

99%

100%

102%

Percentage overhead / totale kosten

24%

23%

25%

< 52,6%

26%

Figuur 2: KPI geleverde producten, gerealiseerde uren en overhead

Grosso modo is de KPI ruimschoots gehaald. Dit komt voornamelijk doordat kleinere producten zijn gerealiseerd. De normen voor juridische producten staan onder druk. Voor 2021 is de norm voor juridische handhaving aangepast.

Jaarverslag en Jaarrekening 8

Programma 1 – Vergunningverlening Dit houdt het programma in Het programma Vergunningverlening betreft de behandeling van omgevingsvergunningen en meldingen. Onze producten staan omschreven in het Productenboek 2020. Het taakveld Vergunningverlening wordt bepaald door de Uitvoering Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), het Activiteitenbesluit en andere relevante besluiten voor milieu en de behandeling van milieumeldingen van milieu-inrichtingen. Dit willen we bereiken We streven ernaar het werkprogramma volgens afspraak te realiseren. Ook willen we aanvragen binnen de daarvoor afgesproken (wettelijke) termijnen afhandelen. We leveren kwaliteit, streven naar een verdere verbetering daarvan en naar tevreden klanten. Dit hebben we bereikt In figuur 3 staat het gewogen gemiddelde van de omzet van de vergunningaanvragen in 2020. Dit uitgesplitst per partner naar vergunningen bouwen. Daaruit blijkt dat het aantal vergunningen bouwen en bouwen overig zijn gestegen. Het aantal milieuvergunningen en meldingen is achter gebleven op de prognose.

Gewogen percentage van de vergunningaanvragen in 2020 ten opzichte van het uitvoeringsplan 160% 140%

120% 100% 80% 60% 40%

20% 0%

Scherpenz Wagening eel en

Barneveld

Ede

Nijkerk

Vergunningen bouwen

103%

108%

123%

99%

Vergunningen bouwen overig

105%

112%

93%

Milieuvergunningen

113%

86%

83%

Vergunningen bouwen

Totaal

Norm

129%

110%

100%

139%

108%

108%

100%

26%

71%

86%

100%

Vergunningen bouwen overig

Milieuvergunningen

Figuur 3: Gewogen percentage van vergunningaanvragen in 2020 ten opzichte van het uitvoeringsplan

Aanvragen bouw-(gerelateerde) omgevingsvergunningen en meldingen gestegen Het jaar 2020 laat een forse stijging zien van het aantal bouwaanvragen (110% van de prognose). De afvlakking van stijgende bouwaanvragen die in 2019 leek te zijn ingezet is hiermee weer tenietgedaan. De stijging is zowel te zien bij de kleine bouwaanvragen (verbouwingen en dakkapellen) als bij de grote bouwaanvragen (seriematige bouw), waarbij per gemeente ook weer verschillen zijn. De stijging van het aantal bouwaanvragen vertaalt zich ook door naar de overige bouwgerelateerde aanvragen, zoals aanvragen voor sloop, het aanleggen van inritten en kappen

Jaarverslag en Jaarrekening 9

van bomen. Hier zien wij een stijging van 108% ten opzichte van de prognoses. Productie aanvragen milieu-gerelateerde omgevingsvergunningen lager dan prognose Dit jaar is 86% van de jaarprognose aanvragen milieugerelateerde omgevingsvergunningen. Dit productie van dit onderdeel bestaat uit afhandelen van vergunningaanvragen, meldingen, RO advisering en actualisatie van milieuvergunningen. Als gevolg van het niet beschikbaar hebben van aanvullende capaciteit in de markt is het noodzakelijk is de geplande productie niet geheel gehaald. De prioriteit heeft gelegen bij ingediende vergunningaanvragen en het adviseren over milieutechnische aspecten in RO-procedures. De actualisatie van de vergunning is uitgesteld.

Kritische prestatie-indicator De KPI’s vanuit het Gelders Stelsel geven een beeld van het percentage actuele omgevingsvergunningen milieu en het percentage milieuvergunningen en meldingen dat binnen de afgesproken termijn is voldaan. 2017 Gerealiseerd

2018 Gerealiseerd

2019 Gerealiseerd

2020 Begroot

2020 Gerealiseerd

Percentage actuele omgevingsvergunningen voor de activiteit milieu

onbekend

58%

53%

80%

62%

Percentage milieuvergunningen en meldingen dat binnen de met de partners afgesproken termijn is afgedaan

99,6%

100%

100%

80%

99%

Figuur 4: KPI actuele omgevingsvergunningen en percentage milieuvergunningen dat binnen de termijn is afgehandeld.

De KPI voor actualisatie van de milieuvergunningen is nog niet op het gewenste niveau. Er is onvoldoende capaciteit in de markt beschikbaar om hier adequaat een impuls aan te geven. Er is wel in 2020 een stap gemaakt, omdat meer bedrijven van een vergunningplicht naar een meldingsplicht zijn gegaan. Het vergunningen bestand hebben we daarmee opgeschoond. Voor de jaren 2020 -2022 is extra budget beschikbaar gesteld om achterstand in de actualisatie van de omgevingsvergunningen voor milieu in te lopen. Verantwoording lasten en baten De verantwoording van de lasten en baten per programma zijn opgenomen in de jaarrekening.

Jaarverslag en Jaarrekening 10

Programma 2 – Toezicht en Handhaving Dit houdt het programma in Bij het programma Handhaving houden we geprogrammeerd toezicht en handhaven we relevante wet- en regelgeving voor Wabo- en milieutaken. Het gaat hierbij om: • de uitvoering van controles; • de afhandeling van meldingen en klachten; • de uitvoering van bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving volgens de sanctiestrategie van de partners; • het onderhoud van de bereikbaarheidsregeling; • onze beschikbaarheid voor incidenten- en rampenbestrijding. Ons productenboek en de dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) met onze partners vormen hiervoor het uitgangspunt. Dit willen we bereiken Met het programma Toezicht en Handhaving zetten we ons in voor een zodanige naleving van de wettelijke voorschriften dat de kwaliteit van de leefomgeving (veiligheid, leefbaarheid en duurzaamheid) optimaal wordt bevorderd. Dit hebben we bereikt

Toezicht Het toezicht drukken we uit in het aantal afgeronde inspecties voor BRIKS en toezicht op milieuinrichtingen. (zie figuur 5) Gewogen percentage van afgeronde inspecties 2020 ten opzichte van het uitvoeringsplan 250% 200% 150% 100% 50% 0%

Barneve ld

Ede

Nijkerk

Scherpe Wageni nzeel ngen

Totaal

Norm

Totaal toezicht BRIKS aantallen

108%

99%

96%

213%

198%

110%

100%

Totaal aantal toezicht milieuinrichtingen

76%

88%

75%

67%

64%

80%

100%

Totaal toezicht BRIKS aantallen

Totaal aantal toezicht milieuinrichtingen

Figuur 5: Gewogen percentage van afgeronde inspecties 2020 ten opzichte van het uitvoeringsplan

Toezicht BRIKS-projecten BRIKS staat voor bouw, reclame, inritten, kappen en sloop. Het toezicht op BRIKS hangt onder andere af van het aantal verleende vergunningen en van de daadwerkelijke uitvoering of realisatie ervan. Bij deze vergunningen gaat het veelal om bouw en sloop. Hierbij wordt gerapporteerd op het aantal afgeronde inspectietrajecten. Jaarverslag en Jaarrekening 11

In totaal zijn er 10% meer inspectietrajecten afgerond dan begroot. De productie op dit onderdeel is vrijwel volledig vraaggestuurd. Als er weinig wordt gebouwd hoeft er weinig gecontroleerd te worden en vice versa. De coronamaatregelen hebben de bouw niet direct geraakt. De bouw heeft hier en daar wel last van corona, bijvoorbeeld door vertraging als gevolg van zieken of langere levertijden op bouwmaterialen. Dit resulteert echter niet tot een grote afname in de bouw. De 10% overschrijding ten opzichte van de begroting is overigens wel kleiner dan de 25% overschrijding in 2019. Ondanks de beperkingen door de RIVM-richtlijnen lukt het ons om de bouw op de cruciale momenten te controleren. De toezichthouders zijn bij met hun inspecties. Toezicht milieu Dit betreft de geplande milieucontroles van de bedrijven/inrichtingen die gecontroleerd zijn volgens het risicomodel in 2020. Het zijn controles van diverse aard, bijvoorbeeld integrale controles, aspectcontroles en administratieve controles. Er wordt gerapporteerd op het aantal afgeronde inspectietrajecten. Dit jaar is, als gevolg van corona, slechts 80% van de totale doelstelling gerealiseerd. Concreet komt dit doordat het fysiek afleggen van controles tijdens de eerste en tweede lockdown zijn stilgelegd en omdat een aantal medewerkers de gemeentelijke BOA hebben ondersteund met het toezien op de coronamaatregelen.

De mate waarin is voldaan aan de doelstelling verschilt per partner. Ook dit komt door de coronamaatregelen. De tweede lockdown aan het einde van het jaar heeft het in diverse gevallen onmogelijk gemaakt om inspectietrajecten af te ronden. Handhaving De genormeerde handhavingszaken zijn weergegeven in figuur 6. Gewogen percentage van handhavingszaken in 2020 ten opzichte van het uitvoeringsplan 350% 300% 250% 200% 150% 100% 50% 0%

Barn evel d

Ede

Nijk erk

Sche rpen zeel

Wag enin gen

Tota al

Nor m

Juridische handhaving

98%

63%

58%

88%

122%

77%

100%

Bezwaar en beroep handhaving

50%

110%

48%

300%

84%

86%

100%

Bezwaar en beroep. Vergunningen

0%

89%

103%

14%

128%

95%

100%

Juridische handhaving

Bezwaar en beroep handhaving

Bezwaar en beroep. Vergunningen

Figuur 6: Gewogen percentage van handhavingszaken in 2020 ten opzichte van het uitvoeringsplan

Jaarverslag en Jaarrekening 12

Juridische handhaving Het aantal afgeronde juridische handhavingszaken is lager uitgekomen dan geprognotiseerd; de realisatie bedraagt 77% van de prognose. Er zijn verschillen te zien tussen de gemeenten. Dit heeft diverse oorzaken. Zo zijn er in Ede vrijwel geen procedures gevoerd rond huishoudelijk afval (een taak die alleen in Ede wordt gedaan). Deze procedures zijn nauwelijks gerapporteerd door toezicht, omdat de focus van de BOA’s veel meer lag op het toezicht op de naleving van de coronamaatregelen. In Nijkerk is een groot aantal kamerverhuurzaken opgepakt (veiligheid, gezondheid). Hierbij was advisering van de afdeling RO nodig, wat leidde tot een langere doorlooptijd. Het algemene resultaat is onder meer te verklaren door het feit dat er vanwege de coronamaatregelen minder toezicht is gehouden en dat met de portefeuillehouders handhaving is afgesproken dat er tijdelijk terughoudend met handhaving zou worden omgegaan. We waren coulant en pasten waar mogelijk maatwerk toe. Dit heeft geleid tot een lager aantal afgeronde zaken. Wel is in deze periode geprobeerd om zaken zoveel mogelijk voor te bereiden, uit te zoeken en in procedure te brengen, zodat deze later wel afgehandeld zouden kunnen worden. De werkdruk wordt momenteel in brede zin als hoog ervaren, vooral omdat uit kostenoverwegingen de flexibele schil in het voorjaar versneld en stevig is afgebouwd.

Ook merken we dat in steeds meer zaken de behoefte aan bestuurlijke afstemming toeneemt: een steeds groter aantal zaken lijkt bestuurlijk gevoelig te zijn. Dit leidt, naast de steeds toenemende behoefte aan maatwerk en het zoeken naar passende oplossingen (zoals vormen van mediation en legalisering), tot een gemiddeld hogere urenbesteding per handhavingszaak. Ook is er meer prioriteit gegeven aan zwaardere overtredingen (onder meer veiligheid en gezondheid), waardoor de gemiddelde tijdsbesteding is toegenomen. De doorlooptijd van handhavingszaken wordt langer. Dit wordt veroorzaakt door het soms langdurige legaliseringsonderzoek (hiervoor zijn we mede afhankelijk van vergunningverlening en de gemeentelijke RO-afdelingen), het minnelijke overleg met overtreders over een eventuele oplossing (vormen van mediation) en het doorlopen van een (langdurige) bezwaar- en beroepsprocedure. Deze aspecten kunnen per partner verschillen. Het in dit kader vaak noodzakelijke afstemmingsoverleg met de verschillende actoren verloopt door de thuiswerksituatie vanwege corona vaak moeizamer. We monitoren de voortgang voortdurend, we besparen waar mogelijk op de kosten door de flexibele schil te minimaliseren en we moeten afwachten wat het verdere effect is van de huidige crisis.

Juridische ondersteuning De productie op Juridische ondersteuning (bezwaar en beroep) is Valleibreed in grote lijnen vrijwel op het niveau van de prognose (handhaving 86% en vergunningverlening 95%). Met name op het gebied van bezwaar en beroep geldt dat het afronden van zaken vooral afhankelijk is van externe partijen (bezwarencommissie, rechtbank, Raad van State). In het algemeen is er grip op de lopende zaken; er zijn in deze trajecten geen achterstanden bij OddV zelf. De coronacrisis heeft ertoe geleid dat er in het afgelopen jaar minder zittingen werden gehouden bij de bezwarencommissies, de rechtbanken en de Raad van State of dat deze zittingen werden uitgesteld. Daardoor zijn er vaak achterstanden bij deze instanties, ook nog in de komende periode. De afhandeling van zaken komt, weliswaar soms nog schriftelijk of op afstand, inmiddels weer op gang. Ook hierbij is het afwachten hoe zich dit de komende tijd ontwikkelt; hier heeft OddV geen invloed op. De uitvoering van deze taak blijven we de komende periode scherp monitoren.

Jaarverslag en Jaarrekening 13

Kritische prestatie-indicator De relevante KPI’s voor toezicht en handhaving staat in figuur 7. 2017 Gerealiseerd 2018 Gerealiseerd 2019 Gerealiseerd

2020 Begroot

2020 gerealiseerd

77%

66%

48%

60%

66%

onbekend

98%

103%

100%

80%

110%

129%

127%

100%

110%

91%

96%

96%

80%

100%

80%

75%

76%

85%

73%

92%

96%

95%

85%

98%

% volledige naleving na eerste controle % controles in relatie tot werk- of uitvoeringsplanmilieu % controles in relatie tot werk- of uitvoeringsplanbouw % klachten en meldingen dat binnen 2 weken is behandeld. % herstelde overtreding na vooraankondiging % herstelde overtreding na opgelegd handhavingsbesluit Figuur 7: KPI’s Toezicht en Handhaving

We zien dat de naleving bij controles beter wordt, al is het onduidelijk of dit eenmalig is. In overleg met het bestuur zijn de milieucontroles een deel van het jaar stilgelegd als gevolg van de coronacrisis. Hiervoor zijn wel aanvullende werkzaamheden verricht voor de partners, zoals ondersteuning van de gemeentelijke BOA’s in het handhaven van de coronamaatregelen. Het percentage herstelde overtreding na vooraankondiging laat een licht dalende lijn zien. Na het opleggen van een handhavingsbesluit wordt er wel in vrijwel alle gevallen nageleefd.

Verantwoording lasten en baten De verantwoording van de lasten en baten per programma zijn opgenomen in de jaarrekening.

Jaarverslag en Jaarrekening 14

Programma 3 – Advies Dit houdt het programma in Het programma Advies bestaat uit het geven van specialistische adviezen voor vergunning- en handhavingsprocedures die door OddV worden uitgevoerd. Ook de specialistische adviezen aan gemeenten voor onder andere vraagstukken op het gebied van de ruimtelijke ordening maken hier deel van uit. Daarnaast zijn hierin structurele taken opgenomen van medewerkers in het primaire proces, die niet direct toe te rekenen zijn aan de producten in Programma 1 en 2. Voorbeelden hiervan zijn calamiteitendienst en coördinatietaken. Dit willen we bereiken OddV stelt zich tot doel om adequaat en kwalitatief goede specialistische adviezen te verstrekken binnen de afgesproken termijn. We leveren de volgende specialistische producten: • Meldingen oor het besluit bodemkwaliteit • Bodemsanering • Bodemadvisering bouw • Bodemadvisering milieu • Constructieve veiligheid • Geluidsadvisering • Geluidsmeting bij klachten • Geluidsmeting bij evenementen • Advisering externe veiligheid • Voor gemeente Ede: standplaatsvergunningen Met dit programma willen wij bereiken dat we de dienstverlening intern en aan de partners naar tevredenheid uitvoeren. Daarnaast sturen we op de uitvoering van de afgesproken taken binnen de afgesproken uren. Sommige onderwerpen behoren primair bij de partners, maar vallen wel binnen onze expertise.

In deze gevallen kan en wil OddV hieraan een goede bijdrage leveren en de partners optimaal faciliteren. Dit valt onder de overige dienstverlening. Deze uren belasten we dan ook rechtstreeks aan de partners door als DVO -uren.

Dit hebben we bereikt Specialistische producten De specialistische producten per partner staan in figuur 8. In figuur 9 staan de specialistische producten uitgewerkt per uur. De productie van specialistische adviezen liggen circa 12% onder de voorgenomen productie. In 2020 zijn naar verhouding veel vergunningen verleend voor relatief kleine bouwprojecten, waar minder specialistisch advies voor nodig is. Wel zien we dat dit sterk verschilt per partner, waarbij de inzet ten behoeve van Wageningen relatief het hoogst is en in Nijkerk het laagste.

Jaarverslag en Jaarrekening 15

Percentage specialistische producten ten opzichte van het uitvoeringsplan 120%

113% 101%

100%

100%

100% 87%

82% 71%

80% 60% 40% 20%

0% 0%

Totaal Specialistische producten (primair) Barneveld

Ede

Nijkerk

Scherpenzeel

Wageningen

provincie

Totaal

Norm

Figuur 8: Percentage specialistische producten ten opzichte van het uitvoeringsplan per partner

Overige dienstverlening, waaronder de DVO-uren De specialisten en juristen krijgen steeds vaker vragen vanuit de RO-processen bij de partners. Door de toename in het aantal RO-projecten steeg ook het aantal adviesverzoeken. Deze ureninzet als ook de adviesuren vanuit ecologie verantwoorden we op de post DVO-uren. De prognose is ruimschoots gerealiseerd (110%), waarbij er verschillen te zien zijn tussen de verschillende partners. Met name in Ede, Nijkerk en Scherpenzeel is in absolute zin sprake geweest van een forse meervraag. In Ede werd dit veroorzaakt door de grote inzet van capaciteit rond de biomassacentrale en de ondersteuning van de BOA’s van de gemeente in het handhaven van de coronamaatregelen. Ook de ondersteuning van de BOA’s in Nijkerk en Scherpenzeel heeft ertoe geleid dat de prognose bij het Uitvoeringsplan wordt overschreden.

Percentage overige dienstverlening ten opzichte van het uitvoeringsplan 200% 172%

180% 160% 140% 120%

121%

116%

110%

104%

100%

100%

81%

80% 53%

60% 40% 20% 0% Totaal Overige dienstverlening

Barneveld

Ede

Nijkerk

Scherpenzeel

Wageningen

provincie

Totaal

Norm

Figuur 9: Overige dienstverlening per partner

Jaarverslag en Jaarrekening 16

Kritische prestatie-indicator 2017 Gerealiseerd

2018 Gerealiseerd

2019 Gerealiseerd

2020 Begroot

2020 Gerealiseerd

onbekend

56%

87%

80%

88%

87%

89%

Niet gemeten

80%

90%

% externe (door de OddV gegeven) adviezen dat binnen de afgesproken termijn is afgehandeld % tevreden burgers/bedrijven

Figuur 10: KPI afhandelen binnen afgesproken termijn en % tevreden burgers/bedrijven

We meten de klanttevredenheid bij burgers en bedrijven. Met ingang van 2020 zijn we daarnaast gestart met het meten van de tevredenheid van klanten over de producten uit de Snelservice. Ook zijn de metingen over de klachtenafhandeling hervat.

Verantwoording lasten en baten De verantwoording van de lasten en baten per programma zijn opgenomen in de jaarrekening.

Jaarverslag en Jaarrekening 17

Programma 4 – Stelseltaken Dit houdt het programma in Het Gelders Stelsel is een samenwerkingsverband van de zeven Gelderse Omgevingsdiensten (OD’s). De OD’s verrichten in de nabijheid van gemeenten de Wabo-taken waarvoor zij robuuste taakuitvoering realiseren. Om deze robuustheid te garanderen zijn samenwerkingsafspraken gemaakt die zijn vastgelegd in stelselafspraken. Hiermee zijn de OD’s in Gelderland onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er zijn stelselafspraken gemaakt over complexe vergunningverlening, complexe handhaving, ketentoezicht, coördinatie en kwaliteit van het stelsel, Informatievoorziening Gelderse Omgevingsdiensten (I-GO), het Portaal - kenniscentrum en communicatie, coördinatie Bestuurlijke strafbeschikking Milieu en HRM. De dienst waar een stelseltaak is belegd, voert die taak uit mede ten behoeve van de overige diensten. Daarmee is de basis gelegd voor het Gelders Stelsel dat in samenhang functioneert. OddV voert de stelseltaak Coördinatie, kwaliteitsmanagement en I-GO uit. In 2020 is besloten dat de OddV de taak van Functionaris Gegevensbescherming (FG) en advisering in het kader van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) uitvoert voor het gehele stelsel. Dit willen we bereiken Voor het programma Coördinatie/kwaliteit hebben we de volgende ambities gedefinieerd.

Ambitie coördinatie De coördinatie van het Gelders Stelsel omvat de zorg voor: • een gezamenlijk (strategisch) doel, Visie Gelders Stelsel; • coördinatiemechanismen (overleg AB-voorzitter, Directeurenoverleg, overleg OGOvoorzitters, enz); • randvoorwaarden voor succesvol samenwerken en harmonisatie; • het coördineren van het opstellen, uitvoeren en verantwoorden van programma’s voor stelseltakenstelseltaken; • de afstemming van zaken en processen, zodat er sprake is van een vitaal Gelders Stelsel dat zich ontwikkelt richting het gezamenlijk gedefinieerde doel. Ambitie Kwaliteitsmanagement De stelseltaak Kwaliteit ondersteunt de Gelderse Omgevingsdiensten bij de verbetering en borging van de kwaliteit. Dat geldt voor de uitvoering en de organisatie van de Vergunning-, Toezicht- en Handhavingstaken. De ‘kwaliteitscriteria 2.2 (KC)’ en de ‘Gelderse handreiking kwaliteitsmanagement’ zijn hierbij leidend. Ambitie Informatievoorziening Gelderse Omgevingsdiensten (I-GO) I-GO is het innovatieplatform voor informatievoorziening in het Gelders Stelsel. De OD’s in Overijssel participeren in onderdelen van I-GO. Dit hebben we bereikt Coördinatie Naast het organiseren van de reguliere coördinatiemechanismen (overleg AB-voorzitter, Directeurenoverleg, overleg OGO-voorzitters, enz) is uitvoering gegeven aan de Visie Gelders Stelsel, ‘Krachtige samenwerking in een wereld die verandert”.

In 2019 is de stap gemaakt van vaste structuren naar werken vanuit de bedoeling op een goede voedingsbodem en hebben we ons verdiept in het thema opgavegericht werken en werken vanuit de bedoeling. In 2020 hebben we ons de vraag gesteld: ‘Als we werken vanuit de opgave, hoe kunnen we daar dan op sturen en hoe kunnen we dat anders verantwoorden?’.

Jaarverslag en Jaarrekening 18

Kwaliteit Het kwaliteitsmanagement binnen de Gelderse Omgevingsdiensten heeft zich tot nu toe gericht op het voldoen aan de geldende kwaliteitscriteria. In 2020 hebben we een nieuwe visie op kwaliteit ontwikkeld, gericht op het borgen van de kwaliteit en het faciliteren van ontwikkeling. De stelseltaak kwaliteit richt zich concreet op het mogelijk maken en coördineren van samenwerking door een intern en extern netwerk te onderhouden, het organiseren van bijeenkomsten om kennis te delen en te inspireren en het stelsel te vertegenwoordigen naar buiten toe op het gebied van kwaliteit. We willen aan tafel zitten en meepraten over kwaliteit waar het onze organisaties raakt, bijvoorbeeld over nieuwe kwaliteitscriteria. Informatievoorziening Gelderse Omgevingsdiensten (I-GO) In 2020 is een proces gestart over de herijking van I-GO. De basis van I-GO richt zich op het verbeteren van de kwaliteit van de gegevens van inrichtingen en activiteiten, het leveren van gegevens aan bv andere toezichthoudende organisaties via Inspectieview Milieu en andere registers. De kernregistratie waarin de gegevens van de OD’s in Gelderland en Overijssel zijn opgenomen vormt de basis voor data-analyse. Er is initiatief genomen voor een nieuw multidisciplinair programma ‘transitie naar datagedreven werken’ voor Omgevingsdiensten.

Het doel is: het efficiënter inzetten van VTH capaciteit op basis van data en data-analyse. Die data-analyse laat zien welke inzet van capaciteit het meeste verwachte rendement zal opleveren. Door I-GO zijn in 2020 weer een aantal slimme innovaties op het gebied van informatie gestuurd werken ondersteund. Niet alleen eerder ontwikkelde voorzieningen zijn beheerd en verder verbeterd, ook nieuwe voorzieningen zijn gebouwd: •

•

•

•

•

•

Een nieuw gegevensmodel (de zogenaamde Kernregistratie) is uitgerold, met onder meer de aansluiting op de landelijke ZTC voor de Omgevingswet en uniformering van zaak- en documenteigenschappen tussen Gelderland en Overijssel. Een technische aansluiting is gerealiseerd op het landelijke Register Externe Veiligheid (REV, informatieproduct in het kader van de Omgevingswet). Van enkele REV-activiteiten zijn de gegevensstromen gebundeld en verbeterd. Het beheer van de dagelijkse lijst 'Asbestmeldingen in de toekomst' is door I-GO overgenomen van Omgevingsdienst Twente. Asbesttoezichthouders van alle omgevingsdiensten in Nederland gebruiken deze voor het uitvoeren van het asbesttoezicht. Een Informatiegestuurd Toezichtmodel veehouderijen is ontwikkeld: een risicomodel, waarbij op basis van een tiental interne en externe gegevensbronnen realtime wordt bepaald bij welke veehouderij toezicht het meest urgent is. Bij de voorbereiding op de Omgevingswet is een vertaaltabel gemaakt van de RIE-codes, SBI-codes, BOR-codes én Activiteitenbesluitparagrafen naar paragraaf uit het Besluit Activiteiten Leefomgeving (BAL), zodat omgevingsdiensten zoveel mogelijk geautomatiseerd hun inrichtingen kunnen omzetten naar de juiste activiteiten.

De aansluiting van de afdeling VVHH van de provincie Gelderland op I-GO is voorbereid, onder meer voor uitwisseling van vergunning- en toezichtinformatie Wet natuurbescherming van de provincie met Wabo-informatie van de omgevingsdiensten.

Verantwoording lasten en baten De verantwoording van de lasten en baten per programma zijn opgenomen in de jaarrekening.

Jaarverslag en Jaarrekening 19

Programma 5 – Projecten Dit houdt het programma in Binnen dit programma verantwoorden we projecten met een incidenteel karakter. Dit willen we bereiken Projecten moeten een impuls geven aan nieuwe onderwerpen of zaken die in het primaire proces onvoldoende borging hebben. De initiatieven voor projecten gaan uit van de partners. Voor 2020 hebben we de volgende projecten uitgevoerd: • energiereductie bij bedrijven; • versnellingsplan voor de sanering van asbestdaken • inventarisatie van de vitaliteit van bedrijven in het buitengebied; • toezicht op permanente bewoning in verblijfsrecreatie in Ede; • handhaving kamergewijze verhuur Wageningen; • mediation en voorfase afstemming vergunningverlening Wageningen; • bijdrage aan de implementatie van de Omgevingswet bij de partners. Dit hebben we bereikt We hebben in totaal 91% van de geprognosticeerd uren van programma 5 besteed. Energiereductie bij bedrijven Het benodigde aantal EML-controles voor de GEA-subsidie in 2020 is niet gerealiseerd. Energiecontroles hebben over het algemene een lange doorlooptijd. Dat komt doordat bedrijven een plan van aanpak moeten opstellen voor de energiemaatregelen die nog genomen moeten worden. Door de coronamaatregelen zijn er niet alleen minder energiecontroles uitgevoerd, maar hebben ook veel controles die wel zijn uitgevoerd vertraging opgelopen en kunnen ze pas in 2021 worden afgerond.

De provincie Gelderland heeft al aangegeven uitstel te geven; we zijn met de provincie in gesprek om de controles in 2021 af te ronden.

Partner Barneveld Ede Nijkerk Scherpenzeel Wageningen

Begroot

Realisatie 2020 51 75 30 6 22

25 38 20 1 11

184

95

Versnellingsplan voor de sanering van asbestdaken De Eerste Kamer heeft op 4 juni 2019 het wetsvoorstel voor een asbestdakenverbod verworpen. Dit heeft er, na voorafstemming met de ambtelijke opdrachtgevers, toe geleid dat er in het Uitvoeringsplan 2020 geen budget meer voor beschikbaar is gesteld. Dit laat onverlet dat de autonome sanering van asbestdaken in ons verzorgingsgebied met circa 50 stuks per maand plaats blijft vinden. Inventarisatie van de vitaliteit van het buitengebied van Ede Kijkend naar het aantal gemaakte uren, komt dit overeen met de begroting. Het beoogde aantal bezoeken is echter niet helemaal gerealiseerd. Dit is een direct gevolg van de coronamaatregelen en de daarmee samenhangende keuzes van de projectorganisatie. Bij de eerste lockdown is het project direct stilgelegd. Voorafgaand aan de tweede lockdown zijn de bezoeken vanwege strengere coronamaatregelen gepauzeerd, terwijl het voorbereiden door moest gaan. Met name die tweede

Jaarverslag en Jaarrekening 20

situatie heeft tot inefficiëntie geleid. In totaal is er zo’n 500 uur meer besteed aan bezoeken dan volgens de norm de verwachting was. Toezicht op permanente bewoning in verblijfsrecreatie in Ede Voor Ede zijn de geraamde uren vrijwel volledig gemaakt, waarbij binnen deze uren een representatief aantal handhavingszaken is afgerond. Door de toezichthouders recreatie is daarnaast nog zo’n 300 uur besteed aan het toezicht op de naleving van de coronamaatregelen op de recreatieparken, ter ondersteuning van de BOA’s. Handhaving kamergewijze verhuur Wageningen De geraamde uren voor deze post zijn licht overschreden. Binnen deze uren is bijgedragen aan de handhaving van de kamerverhuur en zijn wij actief betrokken geweest bij de beleidsvorming op dit onderwerp. Omgevingswet Er zijn dit jaar circa 550 uren besteed aan het thema Omgevingswet. Mede door de coronacrisis zijn de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen uitgesteld naar 1 januari 2022. Daarmee is ook de implementatie van de omgevingswet getemporiseerd en wordt er een groot deel doorgeschoven naar 2021. Verantwoording lasten en baten De verantwoording van de lasten en baten per programma zijn opgenomen in de jaarrekening.

Jaarverslag en Jaarrekening 21

Paragrafen In het Besluit begroting en verantwoording staan zeven verplichte paragrafen voor provincies, gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. Hieronder staan de vier paragrafen beschreven die voor Omgevingsdienst de Vallei van toepassing zijn. Dit zijn: • Paragraaf weerstandsvermogen • Paragraaf Financiering • Paragraaf Bedrijfsvoering • Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen De paragrafen Lokale heffingen, Grondbeleid en Verbonden partijen zijn voor ons niet relevant.

Paragraaf Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is de buffer voor (financiële) tegenvallers. Het bestaat uit de relatie tussen de weerstandscapaciteit en alle risico’s waarvoor geen maatregelen zijn getroffen en die van materiële betekenis kunnen zijn voor de financiële positie. Onder weerstandscapaciteit verstaan we de middelen en de mogelijkheden waarover OddV beschikt of kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken. Deze paragraaf dient, volgens het BBV, minstens de volgende drie onderwerpen te bevatten: • een inventarisatie van de weerstandscapaciteit; • een inventarisatie van de risico’s; • het beleid voor de weerstandscapaciteit en de risico’s. Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit de middelen en mogelijkheden om niet-begrote onverwachte en substantiële kosten op te vangen. Tot onze aanwezige weerstandscapaciteit rekenen we alleen de algemene reserve en de post onvoorzien. Het volgende overzicht betreft de stand van de reserves per 31 december 2020. Vrij aanwendbare reserves (middelen) behorend tot de weerstandscapaciteit

31 december 2020

Algemene reserve Onvoorzien op begrotingsbasis

€ 440.000 € 100.000

Totale weerstandsvermogen

€ 540.000

Figuur 15: stand van zaken reserves 21 december 2020

Na uitnutting van dit vermogen zijn we op de bijdrage van de deelnemers aangewezen. De gekwantificeerde risico’s moeten op de weerstandscapaciteit in mindering worden gebracht. Dat doen we volgens de methodiek van het Nederlands Adviesbureau voor Risicomanagement. Hierbij kwantificeren we de risico’s door de bepaling en financiële vertaling van een ‘kans x effect’. Het totaal van de risico’s (zie bijlage 2) is becijferd op € 791.000. We gaan er echter van uit dat niet alle risico’s zich tegelijkertijd voordoen. We houden daarom rekening met een dempingsfactor. Omdat specifieke bedrijfservaring nog ontbreekt, hebben we gerekend met het landelijk vaker gehanteerde getal van 0,6. De benodigde weerstandscapaciteit is dan: 0,6 * € 791.000 = € 475.000 Ons weerstandsvermogen is voldoende, ook als we de post onvoorzien meerekenen.

Jaarverslag en Jaarrekening 22

Financiële kengetallen Onderstaande kengetallen maken inzichtelijk over hoeveel (financiële) ruimte OddV beschikt om structurele en incidentele lasten te dekken of op te vangen. Ze geven zodoende inzicht in de financiële weerbaarheid en wendbaarheid. De volgende kengetallen zijn hiervoor van belang. Rekening 2019 -4,68

Begroting 2020 -3,07

Rekening 2020 -8,85

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

-4,68

-3,07

-8,85

Solvabiliteitsratio

24,15

100

40,91

Structurele exploitatieruimte

0,86

0

0,6

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Kengetallen in %: Netto schuldquote

Grondexploitatie Belastingcapaciteit Figuur 16: financiële kengetallen

Netto schuldquote De netto schuld weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van OddV ten opzichte van de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Indien het getal negatief is dan wordt deze als voldoende beschouwd en dat is het geval. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Dit kengetal is voor OddV gelijk aan de netto schuldquote, omdat we geen leningen verstrekken. De solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio toont de verhouding tussen het eigen en het totale vermogen. Het geeft daarmee aan of we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen. Hoe hoger de ratio, hoe groter onze weerbaarheid. De VNG beschouwt een solvabiliteitsratio van minder dan 20% als onvoldoende en een percentage van meer dan 30% als goed. Ons solvabiliteitsratio is voldoende. Het verschil met de begroting wordt veroorzaakt doordat op begrotingsbasis geen schulden op korte termijn worden geraamd. Structurele exploitatieruimte Het kengetal structurele exploitatieruimte toont welke structurele ruimte OddV heeft om zijn eigen lasten te dragen. Het is een maatstaf voor het verschil tussen onze structurele baten en structurele lasten. De bepaling gebeurt door het saldo van de structurele baten en lasten te delen door de totale baten en dit uit te drukken in een percentage.

Een negatieve waarde van dit kengetal betekent dat er meer structurele lasten dan baten zijn. Bij een positieve waarde is dit precies andersom. In onze begroting streven we naar een neutrale waarde van dit kengetal (exclusief reservemutaties).

Jaarverslag en Jaarrekening 23

Paragraaf Financiering Treasury-paragraaf De Wet financiering decentrale overheden (Fido) verplicht gemeenschappelijke regelingen om richtlijnen vast te stellen voor het beheer van de geldstromen en de risico’s die daaraan verbonden zijn. De treasury-functie bevat alle activiteiten voor het bestuur en de beheersing van, de verantwoording van en het toezicht op de financiële vermogenswaarden, de financiële stromen, de financiële posities en de hieraan verbonden risico’s. De wet introduceert twee nieuwe instrumenten: het treasury-statuut en de treasury-paragraaf in de begroting en de rekening. Het algemeen bestuur heeft het geactualiseerde treasury-statuut in oktober 2016 vastgesteld. In dit statuut is de beleidsmatige infrastructuur van de treasury-functie vastgelegd in uitgangspunten, doelstellingen, richtlijnen, verantwoordelijkheden en bevoegdheden. De operationele uitvoering vindt plaats binnen het gastheercontract met de gemeente Ede. Treasury is dan ook geheel opgenomen in het gemeentelijk beleid. De treasury-functie bestaat uit risicobeheer en financiering. Risicobeheer Het risicobeheer omvat alle activiteiten om financiële risico’s te beheersen: • renterisico’s; • kredietrisico’s; • valutarisico’s; • liquiditeitsrisico’s. Renterisico Ons renterisico op vaste schuld is nul. Dit komt doordat er geen geldleningen zijn opgenomen.

Dat zullen we op de korte termijn ook niet doen. We blijven in 2020 dus binnen de renterisiconorm. Kredietrisico Kredietrisicobeheer (of debiteurenrisicobeheer) is het beheersen van risico’s die voortvloeien uit de mogelijkheid van een waardedaling van de vorderingspositie doordat de tegenpartij zijn verplichtingen niet (tijdig) kan nakomen. Aangezien we geen geldleningen hebben verstrekt, geldt het risico uitsluitend voor de vorderingen op debiteuren. We voeren een actief invorderingsbeleid. Valutarisico Valutarisico’s sluiten we uit door alleen in euro's leningen te verstrekken, aan te trekken of te garanderen. Liquiditeitsrisico Het interne liquiditeitsrisico beperken we door de treasury-activiteiten te baseren op Liquiditeitsplanningen. Deze stellen we periodiek bij en laten we zoveel mogelijk synchroon lopen met de begroting en de jaarstukken. Relatiebeheer Relatiebeheer betekent dat we: • rekeningen beheren bij verschillende bancaire instellingen, waarbij we vanwege de transparantie streven naar een zo’n klein mogelijk aantal rekeningen; • zorgdragen voor voldoende kredietfaciliteit bij verschillende bancaire instellingen; • zorgdragen voor informatie bij financiële ondernemingen over de verdeling van

Jaarverslag en Jaarrekening 24

• •

bevoegdheden binnen de gemeente voor een efficiënte afhandeling en minimalisering van transactierisico's; doorlopend bankrelaties en hun bancaire condities beoordelen op marktconformiteit; contacten onderhouden met banken, instellingen en (geld)makelaars voor de toegang tot en kennis over de ontwikkelingen in de financiële markten.

Geldstromenbeheer Voor de vlottende schuld geldt het kasgeldlimiet als norm. Deze norm is 8,2% van de jaarlijkse begrotingsomvang. De begrotingsomvang van 2020 was € 14.282.000. Dit betreft de begroting na wijziging. Het hieruit voortvloeiende kasgeldlimiet bedraagt € 1.171.000. Het verloop van het kasgeldlimiet over de kwartalen is opgenomen in de volgende tabel. Kwartaal

Kwartaal

Kwartaal

Kwartaal

1

2

3

4

Omvang begroting 2020

14.282

14.282

14.282

14.282

1 Toegestane kasgeldlimiet (8,2%)

1.171

1.171

1.171

1.171

0

0

0

0

2.423

3.825

4.120

3.613

2.423

3.825

4.120

3.613

3.594

4.996

5.291

4.784

(bedragen x € 1.000)

2 Omvang vlottende korte schuld Schuld in rekening courant 3 Vlottende middelen Tegoeden in rekening-courant 4 Totaal netto vlottende schuld (2-3) Ruimte (+) Overschrijding (-) (1-4) Figuur 17: verloop kasgeldlimiet

Jaarverslag en Jaarrekening 25

Paragraaf Bedrijfsvoering Governance Bestuur Het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur bestaan uit vertegenwoordigers van onze opdrachtgevers. Op 31 december 2020 bestaat het bestuur uit de volgende leden: Dagelijks Bestuur • René Verhulst (burgemeester Ede), voorzitter • Wim Oosterwijk (wethouder Nijkerk), plaatsvervangend voorzitter • André van de Burgwal (wethouder Barneveld), lid Algemeen Bestuur • René Verhulst (burgemeester Ede), voorzitter • Wim Oosterwijk (wethouder Nijkerk), lid • André van de Burgwal (wethouder Barneveld), lid • Anne Janssen (wethouder Wageningen), lid • Izaäk van Ekeren (wethouder Scherpenzeel), lid • Peter Kerris (gedeputeerde Gelderland), agendalid Managementteam De organisatie wordt aangestuurd door de directeur, Henk-Jan Baakman. Hij doet dit samen met het managementteam. Het managementteam bestaat uit: • Henk-Jan Baakman, directeur • René Guldemond, manager Vergunningen en Specialisten • Robert van Rheenen, manager Toezicht en Handhaving • Marcel van der Voet, manager Juridisch Advies • Johan Burgers, business controller • Esther Lucas, programmamanager/ strategisch adviseur De organisatie is ingedeeld in drie functionele teams; Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving en Juridisch Advies. Daarnaast is er een team Staf.

Organisatie en Personeelsbestand Gastheercontract We hebben het beheer van de ICT infrastructuur, de financiële administratie, de salarisadministratie en het archief ondergebracht in een gastheerconstructie met gemeente Ede. Rechtspositie Onze medewerkers vallen onder de cao SGO (Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties) en de rechtspositionele afspraken uit het Arbeidsvoorwaardenreglement Gelderse Omgevingsdiensten (AVR). Personeelsbestand Het totaal aantal medewerkers in dienst van OddV op 31 december 2020 bedraagt 129 (115 fte). In 2020 zijn er 16 medewerkers ingestroomd en 12 medewerkers uitgestroomd.

Jaarverslag en Jaarrekening 26

Aantal medewerkers per team op 31 december 2020 50 40 30 20 10

10

6

27

30

29 12

8 7

Juridisch advies

Staf

0 Vergunningen

Toezicht en handhaving

man

vrouw

Figuur 18: Aantal medewerker per team uitgesplitst naar man/vrouw

In figuur 19 staat de leeftijdsopbouw van de organisatie. De leeftijdsopbouw laat nog steeds een scheve verdeling zien. Er zijn relatief weinig jonge mensen werkzaam in onze organisatie. We blijven ons inzetten voor een evenwichtige verdeling in leeftijdsopbouw van medewerkers.

Leeftijdsopbouw personeelsbestand 50 40 30 20 10 0 < 25

25 - 35

Vergunningen

35 - 45

Toezicht en handhaving

45 - 55 Juridisch advies

> 55 Staf

Figuur 19: Leeftijdsopbouw

Inhuur De formatie bestaat uit een vaste bezetting en een flexibele schil. De flexibele schil wordt niet uitgedrukt in fte's, maar in euro's. Deze bedraagt eind 2020 circa € 1,9 miljoen. Het aandeel ingehuurd personeel is in 2020 afgenomen. In bijgaande tabel 20 zijn de beleidsindicatoren voor kosten externe inhuur en overheadkosten opgenomen. De belangrijkste reden is dat inhuur zo veel mogelijk is omgezet naar vaste krachten en de lagere omzet ten opzichte van de primaire begroting is vooral vertaald in lagere inhuur. De flexibele schil moet een omvang behouden waarmee we kunnen anticiperen op de effecten van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. De stijging van het percentage overhead komt doordat de totale lasten lager zijn dan op begrotingsbasis. Ondanks dat de overhead ook lager was, vertaalt zich dit naar een hoger percentage.

Jaarverslag en Jaarrekening 27

Indicator Kosten externe inhuur:

Meting 2019

Begroting 2020

Meting 2020

28%

26%

18%

25%

25%

26%

Depla-indicator. Kosten als percentage van totale loonsom en totale kosten externe inhuur Overheadkosten: Depla-indicator. Percentage van totale lasten 1

Tabel 20: depla indicator voor kosten externe inhuur en overheadkosten

Ziekteverzuim Het ziekteverzuim kent een forse daling. In 2020 bedroeg het verzuim 3,63 %, exclusief zwangerschapsverlof. In 2019 bedroeg dit 5,45 %. Deze daling komt voort uit een aantal langlopende ziektetrajecten die inmiddels zijn afgerond. Anderzijds is het korte verzuim ook sterk gedaald. Vanaf 16 maart 2020 werken medewerkers zoveel mogelijk thuis. Dit leidde tot minder ziekmeldingen. Het minder aantal ziekmeldingen komt ook terug in de meldingsfrequentie. De meldingsfrequentie (kort frequent verzuim) kent een daling van 1,10 naar 0,55. Het aantal verzuimmeldingen kent een forse daling van 142 naar 78. We zien dat medewerkers hun korte verzuim eerder zelf thuis flexibel opvangen. Dit is overigens een trend die landelijk is waar te nemen. Het gemiddeld aantal verzuimdagen kent een forse daling, van 18,12 naar 6,8. Ontwikkelplan koers 2019-2022 Het ontwikkelplan is een uitwerking van de beleidsprogramma’s in verschillende projecten/onderdelen. In de koers zijn de volgende drie beleidsprogramma’s gedefinieerd: 1. 2. 3.

professionaliseren VTH-dienstverlening; implementeren Omgevingswet; bijdragen aan strategische en actuele thema’s van de partners.

Beleidsprogramma 1 Professionaliseren VTH-dienstverlening Professionele dienstverlening is belangrijk om onze kerntaak blijvend op het gewenste kwaliteitsniveau uit te voeren. In 2020 is gewerkt aan de condities om de organisatie klaar te maken om onze VTH-dienstverlening professioneel uit te voeren. Er is een start gemaakt met Risicogericht programmeren. Dit is een verschuiving van de focus: Van programmeren op aantallen naar programmeren op effect. Het betekent nog beter zoeken naar manieren om de inzet van VTH optimaal te laten aansluiten bij de maatschappelijke doelen van de gemeenten. We zullen in 2021 gaan inzetten op een actueel risicomodel en vaststelling van een minimaal adequaat uitvoeringsniveau. De kernwaarden uit het Valleiwerken (dienstverlenend, professioneel en in verbinding) hebben door corona een weer een andere betekenis gekregen. We hebben in het bijzonder ingezet op in verbinding zijn, nu thuiswerken het nieuwe normaal is geworden. In het kader van duurzame inzetbaarheid is het plan Lang en gelukkig werken opgesteld en er is een start gemaakt met de implementatie. Bij de oprichting is bepaald dat OddV moet voldoen aan de KPMG-kwaliteitscriteria 2.1. De kwaliteitscriteria hebben inmiddels ook een ontwikkeling doorgemaakt en die heeft nu de versie 2.2. De procescriteria zijn niet veranderd en daar voldoen we volledig aan..

De overgang naar de kwaliteitscriteria 2.2 zorgt ervoor dat we op meer deskundigheidsgebieden in ontwikkeling zijn, dan dat we in het voorgaande jaar rapporteerden. Dit komt doordat we de medewerkers op nieuwe kennis moeten scholen. Dit nemen we mee in het opleidingstraject rond de omgevingswet. We hebben acties uitgezet om dit te ontwikkelen. 1

Deze indicator is gelijk aan de KPI, vastgesteld binnen het Gelders Stelsel, die op pagina 10 is weergegeven.

Jaarverslag en Jaarrekening 28

Beleidsprogramma 2 Implementeren Omgevingswet De Omgevingswet bundelt de wetgeving en regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld tot 1 januari 2022. De werkzaamheden voor de implementatie zijn bij de gemeenten opnieuw in de tijd weggezet. Ook OddV heeft een nieuwe planning gemaakt voor de implementatie. Drie in het oog springende activiteiten van de implementatie Omgevingswet in 2020 zijn praktijkproef voor aansluiting op DSO-LV, de pilot Snelserviceformule en de VTH-sessies geweest. Praktijkproef voor de aansluiting op DSO-LV Het uitvoeren van een praktijkproef aansluiten met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), samen met de leverancier van OpenWave, REM Automatisering, de gemeente Barneveld en het programma Aan de slag met de Omgevingswet. Deze praktijkproef is afgestemd met de andere partner gemeenten. Resultaat van deze praktijkproef is een koppeling tussen de testomgeving van het DSO-Omgevingsloket en de ODDV. In 2021 volgt aansluiting op de productieomgeving van het DSO-Omgevingsloket. Pilot Snelserviceformule Binnen het Valleigebied is in 2020 een pilot uitgevoerd in het kader van de Snelserviceformule voor twee eenvoudige producten (dakkapel en vrijstaand bijgebouw). Uit de pilot hebben we lessen geleerd om de Snelserviceformule zinvol in te voeren.

Daarvan hebben we in januari 2021 een rapport opgeleverd voor onze partners. Om de snelserviceformule bij OddV in te voeren is het van belang in zetten op: 1. Het verbeteren van de intake; Op dit moment is 25% van de aanvragen niet compleet. 2. Een duidelijk toetsingskader; Door meer eenvoudige regelgeving kan het proces sneller gaan. 3. Het vergroten van het handelingskader van OddV. Voor eenvoudige zaken moet relatief vaak advies worden gevraagd aan gemeenten (bijvoorbeeld welstand, RO-advies). Met een instructie of handelingskader kan de vergunningverlener bij OddV vaker zelf de aanvraag afhandelen. Dit versnelt het proces. De verantwoordelijkheid voor het toetsingskader en handelingskader ligt bij de gemeenten. We zullen in 2021 met de partners afspraken maken hoe we Snelserviceformule kunnen inrichten. VTH-sessies Gemeenten moeten onder de Omgevingswet verschillende keuzes die effect hebben op het werkproces van OddV. In het najaar van 2020 hebben we in samenwerking met Aan de slag met de Omgevingswet een drietal sessies georganiseerd om de gezamenlijke opgave rond VTH onder de Omgevingswet vorm te geven.