Bijlage 2 Rapport Gelderland Descisio (2).pdf

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Clean Tech Regio

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Clean Tech Regio

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Clean Tech Regio

Clean Tech Regio

Sebastiaan: hier kaart opnemen werkgemeenten, relatief

Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

Clean Tech Regio

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

Clean Tech Regio Beeld Clean Tech Regio: bedrijfssectoren •

73% van de arbeidsmigranten in de Clean Tech Regio werkzaam via een uitzendbureau. Samen met de Food Valley is dit het grootste aandeel arbeidsmigranten dat werkzaam is via een uitzendbureau. Anders dan in de Food Valley was dit aandeel in 2010 al bijna de helft

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Clean Tech Regio Beeld Clean Tech Regio: herkomstlanden • 34% van de arbeidsmigranten in de regio is afkomstig uit Polen. Dit is wat lager dan gemiddelde voor de provincie als geheel. |Het aandeel is sinds 2010 ongeveer verdubbeld • 8% van de arbeidsmigranten in de regio is afkomstig uit Roemenië. In 2010 was het aandeel Roemeense arbeidsmigranten nog nihil Beeld Clean Tech Regio: huishoudensamenstelling • 35% van de in de regio woonachtige arbeidsmigranten vormt een eenpersoonshuishouden. Dit is een stuk minder dan de 40% die we voor de provincie als geheel waarnemen • 28% van de in de regio woonachtige arbeidsmigranten is gehuwd en heeft kinderen. Dit een meer dan 24% die we voor Gelderland als geheel waarnemen

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

Beeld Clean Tech Regio: verblijfsduur • Iets meer dan de helft van de werkzame arbeidsmigranten in de regio verblijft langer dan een jaar. Hiermee is de regio vergelijkbaar met het gemiddelde voor de provincie als geheel

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Clean Tech Regio

Clean Tech Regio

Sebastiaan: hier grafiek herkomstlanden opnemen

Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Clean Tech Regio Beeld Clean Tech Regio: regionale economie • Groei aantal banen in Clean Tech Regio: in de periode 2010-2020 is het aantal banen in Clean Tech Regio gelijk gebleven met 0% groei, een licht daling van 500 banen. In Nederland was dit groeicijfer 7% en in Gelderland 6,2%. Er waren 213.000 banen in de regio in 2020 • Aantal banen in sectoren: in de zorg sector zijn de meeste banen, namelijk 45.000. Daarna, volgt de sector handel, met 34.000 banen en de uitzendbureaus ea, met 20.000 banen • Ontwikkeling aantal banen in sectoren: het aantal banen in de zorg is toegenomen met 7% in de periode 20102020. De handel is gegroeid met 11% in 2020 ten opzichte van 2010 en de uitzendbureaus ea is afgenomen met 18% • Ontwikkeling aantal banen ten opzichte van Gelderland en Nederland: de sector zorg is minder snel gegroeid dan de provinciale en landelijke groei, daar zijn de groeicijfers respectievelijk +12,8% en +9,8%. De sectoren landbouw en industrie zijn juist toegenomen in aantal banen, 120% en 151% ten opzichte van Gelderland, Sector respectievelijk 26,2% en 1,1% en Nederland, respectievelijk 6,8% en –0,4%

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • ….. Groei Banen Clean Tech 2010-2020

Groei banen GLD 20102020

Groei banen NL 2010-2020

Landbouw

+120%

+26,2%

+6,8%

Uitzendb. ea

-18%

+21%

+18,2%

Zorg

+7%

+12,8%

+9,8%

Handel

+11%

+12%

+11%

Bouw

-1%

-1,1%

-8,8%

Industrie

+151%

+1,1%

-0,4%

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Clean Tech Regio Beeld Clean Tech Regio: regionale economie • Stijgend inwonersaantal in Clean Tech Regio: de regio kent een stijgend inwonersaantal, met een stijging van 2% over de periode 2011-2020. In Gelderland neemt het inwonersaantal toe met 1,3% en in Nederland neemt deze toe met 3%. • De ontwikkeling van de (werkzame) beroepsbevolking: de werkzame beroepsbevolking stijgt met 7,1% in de periode 2011-2020 in Clean Tech Regio minder dan het provinciaal en landelijk niveau, in dezelfde periode met respectievelijk 8,2% en 8,1%. De omvang van de beroepsbevolking kent in de regio ook een lager cijfer, 6,4% dan in Gelderland, 7%, en Nederland, 6,8%. • Werkloosheidspercentage en bruto-arbeidsparticipatie: de ontwikkeling in het werkloosheidspercentage is in Clean Tech Regio met –0,9 procentpunt nagenoeg gelijk aan de ontwikkeling in Gelderland en Nederland waar een daling is van 1,1 en 1,2 procentpunt. De bruto-arbeidsparticipatie is toegenomen met 1 procentpunt in de periode 2011-2020. Dit cijfer ligt lager dan het Gelderse niveau van 1,2 procentpunt en het Nederlandse niveau van 1,1 procentpunt. • Aandeel 65plussers in Clean Tech Regio: Het aandeel 65plussers is gestegen in de periode 2012-2021 met 4 procentpunt. Dit is gelijk aan het cijfer in Gelderland en Nederland, beide ook 4 procentpunt. In 2021 is in Clean Tech Regio 22% van de bevolking ouder dan 65 jaar.

verandering kengetallen (20112020, tenzij anders aangegeven)

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • ….. Clean Tech Regio

Gelderland

Nederland

Inwoners

+2%

+1,3%

+3%

Werkzame beroepsbevolking

+7,1%

+8.2%

+8,1%

Omvang beroepsbevolking

+6,4%

+7%

+6,8%

Werkloosheidspercentage (verandering in procentpunt)

-0,9

-1,1

-1,2

Brutoarbeidsparticipatie (verandering in procentpunt)

+1,0

+1,2

+1,1

Aandeel 65+'ers (2012-2021 +4 ECONOMISCH ONDERZOEK+4EN ADVIES verandering in procentpunt)

+4

Clean Tech Regio Beeld Clean Tech Regio: slotsom • Economische kracht Clean Tech Regio: de Clean Tech Regio is de vierde regio in de provincie Gelderland gelet op het aantal werkende arbeidsmigranten. In 2019 waren er in de Clean Tech Regio ruim 16.000 arbeidsmigranten werkzaam. De toename van het aantal arbeidsmigranten in de Clean Tech Regio (factor 4) ligt onder het Gelders gemiddelde (factor 5), maar is wel sterker geweest dan de ontwikkeling in Nederland totaal (factor 3) • Verschuiving banen van werknemers naar andere sectoren: het aantal banen in de Clean Tech Regio is in de afgelopen jaren niet toegenomen, terwijl het aantal banen in de provincie Gelderland en in Nederland wel toenam: respectievelijk 6,2% en 7%. Voor de Clean Tech Regio is verder vooral de sectorale verschuiving van banen opvallend geweest. In de Clean Tech Regio is namelijk vooral het aantal banen in de landbouw en industrie meer dan evenredig toegenomen (ten opzichte van de provincie Gelderland en Nederland totaal)

Clean Tech Regio Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek Beeld Achterhoek: aantallen en ontwikkeling • Achterhoek op een na kleinste werkregio voor arbeidsmigranten. Er werken 5.715 arbeidsmigranten in de Achterhoek. Alleen in Noordwest Veluwe wonen nog minder arbeidsmigranten • Het aantal arbeidsmigranten in de Achterhoek is gegroeid met een factor 5,5. In vergelijking met de andere 5 regio's is de groei van het aantal werkzame arbeidsmigranten in de Achterhoek daarmee relatief hoog. De groei is ook hoger dan in de provincie Gelderland als geheel (factor 5). Alleen in Rivierenland en de Food Valley was de groei hoger • Laagste aantal woonachtige arbeidsmigranten in de Achterhoek in vergelijking met andere regio's. Er wonen ongeveer 2.025 arbeidsmigranten in de Achterhoek. Dit is nog iets lager dan het aantal arbeidsmigranten woonachtig in Noordwest Veluwe • Groei aantal woonachtige arbeidsmigranten blijft achter op andere regio's. Het aantal arbeidsmigranten woonachtig in de Achterhoek is sinds 2010 gegroeid met een factor 1,5. Dit is lager dan de Clean Tech Regio en de Groene Metropool. Het is ook lager dan de verdubbeling die we in de provincie als geheel hebben waargenomen

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek Aantal werkzame arbeidsmigranten naar werkgemeenten, Achterhoek, 2010 tot en 2019 werkgemeente Aalten

85

2011 170

Berkelland

100

Bronckhorst

90

Doetinchem

2012

2013

2015 195

2016 205

2017 180

2018 205

2019 Verschil 265 180

Jaarlijkse groei 13,5%

70

70

2014 175

170

285

300

560

375

335

365

585

595

495

21,9%

180

100

135

330

370

485

510

660

165

75

7,0%

330

655

345

335

1.105

1.435

2.100

2.685

3.790

3.835

3.505

31,3%

Oost Gelre

115

155

110

145

210

210

200

210

220

295

180

11,0%

Oude IJsselstreek

220

315

160

150

240

250

250

295

300

345

125

5,1%

Winterswijk

95

155

110

130

215

215

155

225

280

215

120

9,5%

1.035

1.800

1.180

1.265

2.835

3.050

3.730

4.470

6.040

5.715

4.680

21%

Totaal

2010

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek Aantal wonende arbeidsmigranten naar woongemeenten, Achterhoek, 2010 tot en 2019 Woongemeente Aalten

2010 170

2011 145

2012 120

2013 120

2014 130

2015 140

2016 130

2017 155

2018 180

165

175

180

180

190

185

215

220

260

305

Bronckhorst

90

100

90

105

95

90

85

90

105

Doetinchem

350

335

305

315

305

305

340

340

435

Oost Gelre

95

90

85

85

85

95

100

125

Oude IJsselstreek

275

270

230

235

225

215

245

255

Berkelland

Winterswijk Totaal

2019 Verschil 215 45

Jaarlijkse groei 2,6%

140

7,1%

135

45

4,6%

495

145

3,9%

155

160

65

6,0%

295

325

50

1,9%

220

235

230

240

275

270

285

320

355

390

170

6,6%

1.365

1.350

1.240

1.280

1.305

1.300

1.400

1.505

1.785

2.025

660

4,5%

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

PS: het gaat het om het aantal wonende arbeidsmigranten die geregistreerd zijn in het BRP. CBS Microdata biedt geen inzicht in het woonadres van arbeidsmigranten die niet in het BRP geregistreerd zijn.

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek

Achterhoek

Sebastiaan: hier kaart opnemen werkgemeenten, relatief

Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

Achterhoek

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

Achterhoek Beeld Achterhoek: bedrijfssectoren • Grote toename in aandeel arbeidsmigranten dat werkt via een uitzendbureau. In 2010 was het aandeel arbeidsmigranten dat werk via een uitzendbureau nog 9%. In 2019 is dit gestegen naar 64.9%. De grootste stijging in vergelijking met de andere regio's • 4.6% van de arbeidsmigranten in directe dienst in de metaalelektro sector. Dit aandeel is exclusief de arbeidsmigranten die in deze sector werken via een uitzendbureau. In vergelijking met de andere regio's is dit het hoogste aandeel

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek Beeld Achterhoek: herkomstlanden • Grote toename aandeel Poolse arbeidsmigranten werkzaam in de Achterhoek. Het aandeel Poolse arbeidsmigranten in de achterhoek is 47.2%. In 2010 was dit aandeel nog 3.4%. Deze verandering is groter dan in de andere vijf regio's • In vergelijking met de andere regio's relatief veel arbeidsmigranten uit de Baltische staten. 9.2% van de arbeidsmigranten komt uit Letland. 4.5% is afkomstig uit Litouwen. Deze percentages zijn een stuk lager in de andere regio's Beeld Achterhoek: huishoudensamenstelling • Relatief weinig eenpersoonshuishoudens woonachtig in de Achterhoek. 28% van de in de Achterhoek woonachtige arbeidsmigranten vormt een eenpersoonshuishouden • Hoogste aandeel gehuwde paren met kinderen woonachtig in de Achterhoek. 33% van de in de Achterhoek woonachtige arbeidsmigranten is gehuwd en heeft kinderen

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

Beeld Achterhoek: verblijfsduur • Helft arbeidsmigranten werkzaam in de Achterhoek blijft korter dan een jaar. Dit is een flink contrast met de situatie in 2010 toen nog 80% van de arbeidsmigranten langer dan een jaar verbleef

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek

Achterhoek

Sebastiaan: hier grafiek herkomstlanden opnemen

Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • …..

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES

Achterhoek Beeld Achterhoek: regionale economie • Groei aantal banen in de Achterhoek: in de periode 2010-2020 is het aantal banen in de Achterhoek gestegen met 4% groei, een toename van 3.000 banen. In Nederland was dit groeicijfer 7% en in Gelderland 6,2%. Er waren 82.000 banen in de regio in 2020 • Aantal banen in sectoren: in de zorg sector zijn de meeste banen, namelijk 17.000. Daarna, volgt de sector handel, met 17.000 banen en de industrie, met 11.000 banen • Ontwikkeling aantal banen in sectoren: het aantal banen in de zorg is toegenomen met 14% in de periode 20102020. De handel is gegroeid met 12% in 2020 ten opzichte van 2010 en de industrie is toegenomen met 142%. Landbouw is in de Achterhoek, tegen de Gelderse trend in met 26,2%, slechts gestegen met 8%. De sector uitzendbureaus ea is gestegen met 46%. Dit is een grotere stijging dan in Nederland (18,2%) en Gelderland (21%). Tot slot kent de Achterhoek een forse daling van aantal banen in de bouwsector, met –20% • Ontwikkeling aantal banen ten opzichte van Gelderland en Nederland: in vergelijking is de sector industrie, met +142%, de grootste uitschieter ten opzichte van Gelderland en Nederland. Daar groeide het aantal banen respectievelijk met 1,1% en –0,4%. Landbouw is in de Achterhoek, tegen de Gelderse trend in met 26,2%, slechts gestegen met 8%. De sector uitzendbureaus ea is gestegen met 46%.

Dit is een grotere stijging dan in Nederland (18,2%) en Gelderland (21%). Tot slot kent de Achterhoek een forse daling van aantal banen in de bouwsector, met –20%

Achterhoek Beeld arbeidsmigranten • …. • …. Beeld regionale economie • …. • …. Slotsom • ….. • ….. Sector

Groei banen Achterhoek 2010-2020

Groei banen GLD 20102020

Groei banen NL 20102020

Landbouw

+8%

+26,2%

+6,8%

Uitzendbur. ea

+46%

+21%

+18,2%

Zorg

+14%

+12,8%

+9,8%

Handel

+12%

+12%

+11%

Bouw

-20%

-1,1%

-8,8%

ECONOMISCH ONDERZOEK EN ADVIES Industrie

+142%

+1,1%

-0,4%