Document · PDF

Bijlage 2 Programmabegroting 2026, Meerjarenbegroting 2027-2029

Gemeenteraad 28 mei 2025, gemeente BarneveldBij agendapunt: Ontwerpbegroting 2026, 1e begrotingswijziging 2025 en Jaarverslag en Jaarrekening 2024 Omgevingsdienst De Vallei.9.694 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Aan Het Algemeen Bestuur van Omgevingsdienst De Vallei

Onderwerp:

Programmabegroting 2026-2029

Geachte leden van het Algemeen Bestuur, Datum

Op grond van de gemeenschappelijke regeling stelt het Dagelijks Bestuur de Programmabegroting 2026-2029 van Omgevingsdienst De Vallei op en stuurt deze voor zienswijze aan provinciale staten en de gemeenteraden. De kaders hiervoor zijn gesteld in de gemeenschappelijke regeling en de kaderbrief 2026 van OddV. Daarin is tevens een verdere concretisering aangegeven van de doorontwikkeling van de OddV en een voorstel voor ombuigingen. Ook is rekening gehouden met de meest recente inflatiecijfers uit het Centraal Economisch Plan.

16 april 2025 Pagina

Behandeld door

Bijlage

De gemeenteraden en Provinciale Staten worden in de gelegenheid gesteld om zienswijzen te geven over deze programmabegroting. Het Algemeen Bestuur OddV zal op 17 juli 2025 de eventuele zienswijzen bespreken en de Programmabegroting 2026-2029 vaststellen.

Het Algemeen Bestuur van Omgevingsdienst De Vallei • gezien het voorstel van het DB van 7 april 2025 BESLUIT: • de ontwerpbegroting 2026 vast te stellen; • de meerjarenbegroting voor de jaren 2027-2029 voor kennisgeving aan te nemen; • de bevoorschotting conform tabel 2 vast te stellen. Aldus besloten in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van Omgevingsdienst De Vallei, 17 juli 2025

–-------------------------------de voorzitter dhr. F. Vermeulen

–-------------------------------de secretaris dhr. H.J. Baakman

Omgevingsdienst De Vallei Postbus 9024 6710 HM Ede

Omgevingsdienst De Vallei werkt in opdracht van:

T 088 – 116 99 00 E info@oddevallei.nl www.oddevallei.nl KvK 56714297

2026

Begroting Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Inhoud Voorwoord

Programma’s

Inleiding

Programma 1 Vergunningverlening

Besluit tot vaststelling

Programma 2 Toezicht en handhaving

Bestuur

Programma 3 Advies

Doorontwikkelen en ombuigen

Programma 4 Stelseltaken

1 Hoofdlijnen van de doorontwikkeling

Programma 5 Projecten

2 Wat is nodig?

Paragrafen

3 Ombuigen en efficiëntieverbetering

Risico's en weerstandsvermogen

4 Integrale aanpak

Kapitaalgoederen

5 Inhoudelijke opgaven

Openbaarheid

Financiën

Financiering

Financieringsmodel

Bedrijfsvoering

Begrotingsrichtlijnen

Bijlagen

Financiële mutaties

Robuuste omgevingsdienst

Bijdrage per deelnemer

Geprognosticeerde balans

Overzicht lasten en baten

Activastaat

Programmabegroting

Overzicht baten en lasten per taakveld

Dit is de ontwerpbegroting 2026 en de meerjarenbegroting 2027 tot en met 2029 van Omgevingsdienst de Vallei (OddV). De kaders hiervoor zijn vastgesteld in de gemeenschappelijke regeling en de Kaderbrief 2026 van OddV.

Voorwoord OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Omgevingsdienst de Vallei werkt in opdracht van:

OddV staat voor een dubbele uitdaging: enerzijds de noodzaak tot door ontwikkeling om te voldoen aan de robuustheidscriteria, kwaliteitseisen en maatschappelijke opgaven, anderzijds een bezuinigingsopgave (ombuigingen) als gevolg van de financiële situatie van de deelnemende gemeenten. In de Kaderbrief 2026 werden de thema’s doorontwikkeling en ombuiging aangeduid met pm (pro memorie). Deze begroting brengt de uitgangspunten uit de Kaderbrief 2026 samen met de keuzes van het bestuur van OddV over doorontwikkeling en ombuiging. Dit document biedt inzicht in de financiële kaders, prioriteiten en noodzakelijke keuzes om onze organisatie toekomst bestendig te maken en bij te dragen aan de veranderende financiële positie van de gemeenten. Samenhang tussen doorontwikkeling en ombuiging De financiële ruimte van gemeenten neemt af, wat leidt tot een bezuinigings opgave. Tegelijkertijd wordt van OddV verwacht dat zij haar kwaliteit verbetert en robuuster wordt met specifieke aandacht voor vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies (VTHA) en de opgaven in het landelijk gebied. Dit vraagt om gebalanceerde keuzes tussen kostenbesparingen en investeringen in kwaliteit en innovatie. Uitgangspunten van de begroting Deze begroting is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: • Versterking van de VTH-taken, met name op het gebied van milieu en ruimtelijke ordening (RO).

• Kostenbeheersing en efficiëntie door optimalisatie van werkprocessen en samenwerking met andere omgevingsdiensten. • Datagedreven werken en digitalisering, met investeringen in een betere

informatiepositie en innovatieve oplossingen zoals AI en risicomodellen. • Strategische samenwerking met gemeenten en ketenpartners, gericht op een gedeelde visie en een efficiënt opdrachtgeverschap-opdrachtnemerschap. • Bezuinigingen op niet-essentiële taken en interne procesoptimalisatie, zonder afbreuk te doen aan wettelijke taken en maatschappelijke impact. Met deze begroting leggen we de basis voor een robuuste en toekomst bestendige OddV, waarin efficiëntie en effectiviteit hand in hand gaan met kwaliteit en maatschappelijke waarde. Met vriendelijke groet, Namens het Algemeen Bestuur

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Floor Vermeulen, voorzitter Henk-Jan Baakman, secretaris-directeur

Inleiding In deze ontwerpbegroting 2026 leest u hoe wij, samen met u, ook in 2026 een bijdrage leveren aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving in onze regio.

Uitgangspunten De ontwerpbegroting 2026 is gebaseerd op de Kaderbrief 2026 van alle deelnemende gemeenten. Aanvullend zijn de ombuigingen en de doorontwikkeling van OddV geconcretiseerd en is de loon- en prijsinflatiecorrectie geactualiseerd op basis van de meest recente cijfers uit het Centraal Economisch Plan 2025 (CEP).

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Financieel resultaat In de Kaderbrief 2026 was voorzien dat de bijdragen van de deelnemers in 2026 zouden stijgen met € 1,1 miljoen (van € 17,3 miljoen in de begroting 2025, jaarschijf 2026, naar € 18,4 miljoen). Op dat moment konden we nog geen invulling geven aan concrete ombuigingen en was ook niet duidelijk welke financiële gevolgen de versterking van de VTH- taken met zich mee zou brengen. Samen met onze partners hebben we dit inmiddels kunnen concretiseren. De structurele meerkosten van de doorontwikkeling kunnen worden opgevangen binnen de begroting na toepassing van de voorgestelde ombuigingen. De bijdragen van de deelnemers nemen af tot € 18 miljoen. Een financiële toelichting staat op pagina 26.

Besluitvormingsproces De ontwerpbegroting 2026 wordt op 3 april 2025 besproken in het Dagelijks Bestuur van OddV. Vervolgens wordt deze aan de gemeente raden voorgelegd. De gemeenteraden krijgen de gelegenheid om ziens wijzen in te dienen op de ontwerpbegroting. Het Algemeen Bestuur van OddV zal op 17 juli 2025 de eventuele zienswijzen bespreken en de begroting 2026 vaststellen.

Leeswijzer • Eerst gaan we in op de doorontwikkeling en de ombuigingen. We geven uitleg over beide trajecten en hoe deze met elkaar samenhangen. • Daarna presenteren we de financiële paragraaf met het financierings model, de mutaties, de bijdrage per deelnemer, het overzicht van de lasten en baten en de programmabegroting. • In het volgende hoofdstuk beschrijven we de verschillende programma’s. We geven aan wat we willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en benoemen bijzondere aandachtspunten. • Vervolgens leest u over de risico’s, het weerstandsvermogen, de financiering en de bedrijfsvoering. • Het document eindigt met de financiële onderbouwingen.

Besluit tot vaststelling

Vaststelling

Het Algemeen Bestuur van de gemeenschappelijke regeling OddV, bijeen in zijn vergadering van 17 juli 2025; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 3 april 2025 aan het Algemeen Bestuur tot vaststelling van de ontwerpbegroting 2026;

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Besluit • De ontwerpbegroting 2026 vast te stellen; • De meerjarenbegroting voor de jaren 2027-2029 voor kennisgeving aan te nemen; • De bevoorschotting vast te stellen zoals staat in tabel 2 op pagina 24.

6 Aldus besloten in de openbare vergadering van het Algemeen Bestuur van Omgevingsdienst de Vallei op 17 juli 2025.

de voorzitter dhr. F. Vermeulen

de secretaris dhr. H.J. Baakman

Bestuur

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

De samenstelling van het bestuur was op 31 december 2024: Deelnemer

Bestuurslid

AB-lid

DB-lid

Functie

Gemeente Barneveld

Dhr. W. (Wim) Oosterwijk

Lid

Gemeente Ede

Dhr. A. (Arnold) Versteeg

Lid

Gemeente Nijkerk

Mw. E. (Esther) Heutink-Wenderich

Lid

Gemeente Scherpenzeel

Dhr. I. (Izaäk) van Ekeren

Lid

Gemeente Wageningen

Dhr. F. (Floor) Vermeulen

Voorzitter

Provincie Gelderland

Dhr. P. (Peter) Drenth

Lid

OddV

Dhr. H.J. (Henk-Jan) Baakman

Secretaris

x x

Doorontwikkelen en ombuigen 8

Inleiding OddV staat voor een dubbele opgave: • Enerzijds moet de organisatie zich doorontwikkelen om te voldoen aan robuustheidscriteria, kwaliteitseisen en maatschappelijke opgaven. De nadruk ligt hierbij op de VTHA-taken: vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies op het gebied van milieu en RO. • Anderzijds is sprake van een noodzakelijke ombuiging als gevolg van de financiële situatie van de deelnemende gemeenten. Deze twee trajecten zijn nauw met elkaar verbonden en vragen om een gebalanceerde aanpak. In deze paragraaf wordt toegelicht hoe de doorontwikkeling en de bezuinigingen in samenhang worden uitgewerkt. Het voorstel is om de ombuigingen aan te wenden voor de investering die nodig is voor de doorontwikkeling.

toekomstbestendig niveau en dragen zij bij aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Een fusie om te voldoen aan de omzetnorm voor milieutaken in het kader van een robuuste omgevingsdienst is op dit moment niet aan de orde.

Programma van Eisen Onder aansturing van een regiegroep is een Programma van Eisen voor de doorontwikkeling opgesteld. Daarbij zijn alle partners van OddV intensief betrokken. In een oriënterende fase is, met ondersteuning van een extern adviseur, bij alle partners input opgehaald over zowel de inhoud als het proces. Vervolgens is in meerdere co-creatiesessies gezamenlijk gewerkt aan het opstellen van het Programma van Eisen. Er zijn diverse scenario’s door dacht en besproken. De regiegroep heeft keuzes gemaakt en een concreet voorstel met financiële dekking voorgelegd aan het bestuur van OddV.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Doorontwikkeling → Programma van Eisen Vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), mede op basis van de aanbevelingen van de commissie Van Aartsen en het Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel, worden steeds hogere kwaliteitseisen gesteld aan de uitvoering van de VTHA-taken. Deze zogenoemde robuustheidscriteria zijn gericht op het versterken van het landelijke stelsel van omgevingsdiensten en het voorkomen van milieuschade.

Keuze van het bestuur Het bestuur van OddV heeft in september 2024 besloten om te voldoen aan de robuustheidscriteria, met uitzondering van het criterium over de omzet op milieutaken (zie toelichting in de bijlage Robuuste Omgevingsdienst). Op basis van een verkenning heeft het bestuur gekozen voor versterking van de uitvoering van milieutaken op regionaal niveau. Hiermee blijven de VTHA-taken op een adequaat en

Ombuigingen De financiële omstandigheden van de deelnemende gemeenten vragen van OddV een bijdrage aan het opvangen van de gevolgen van het zogenoemde ‘ravijnjaar’ en aan de gewenste ombuigingen. Dit vraagt om duidelijke keuzes van de gemeenteraden en van ons als uitvoerings organisatie. Samenwerking en heldere prioritering zijn hierbij essentieel. Voor het opstellen van de notitie Ombuigingen is een traject doorlopen met de opdrachtgevers. In overleg met hen zijn inhoudelijke prioriteiten bepaald die bestuurlijk worden voorgelegd. OddV heeft daarnaast binnen de bedrijfsvoering voorstellen gedaan voor kostenbeheersing en efficiëntie. De onderbouwing is opgenomen in een aparte bijlage genaamd Ombuigingen OddV.

1. Hoofdlijnen van de doorontwikkeling OddV is een belangrijke sparringpartner voor gemeenten bij grote ontwikkelingen en strategische opgaven. Om deze rol goed te kunnen vervullen, investeert OddV in het versterken van het strategisch vermogen van de eigen organisatie. Dit leidt niet alleen tot sterkere adviesvaardig heden, maar ook tot steviger bestuurdersadvies en een beter bestuurlijk ambtelijk samenspel.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

OddV is een sterke en efficiënte organisatie die haar taken in nauwe samenwerking met gemeenten en ketenpartners uitvoert. Een essentieel onderdeel van het succes is het versterken van het opdrachtgeverschap en opdrachtnemerschap. Dit is een randvoorwaarde voor het slagen van de samenwerking. Gemeenten en OddV moeten gezamenlijk optrekken met één duidelijke boodschap vanuit zowel bestuurlijk als ambtelijk opdrachtgeverschap. Regiefunctionarissen vervullen hierin een verbindende rol. OddV levert servicegerichte ondersteuning bij de wettelijke milieutaken en de BRIKS-taken, met oog voor juridische kaders en een effectieve bijdrage aan gemeentelijke opgaven. De dienstverlening aan gemeenten, inwoners en bedrijven staat hoog in het vaandel. Door elkaars kwaliteiten te benutten in de lokale ambities en door gebruik te maken van norm financiering en effectrapportages (outcome), wordt de samenwerking verder versterkt. De inhoudelijke kwaliteit van de dienstverlening aan gemeenten wordt in de volle breedte versterkt met oog voor politiekbestuurlijke sensitiviteit.

Voor de uitwerking van de doorontwikkeling onderscheidt OddV drie sporen waarop versterking gewenst is.

Spoor 1: Professionalisering van opdrachtgeverschap en opdrachtnemerschap (samen met de gemeenten) • Implementatie van de Big 8-cyclus voor effectievere beleidsontwikkeling en uitvoering. • Versterking van de opdrachtnemersrol, zodat gemeenten en OddV beter samenwerken en beleid en uitvoering beter op elkaar aansluiten. • Heldere escalatielijnen en afstemming tussen gemeenten en OddV voor een voorspelbare en efficiënte samenwerking.

strategie

monitoring

10 beleid

beleid

uitvoering

evaluatie

voorbereiding

meerjarig uitvoeringsprogramma

VTHA-uitvoering

beleid

uitvoering

van Strategie

Casus en uitvoeringsgericht

Rolneming met een heldere positie en partners in VTH

Financieel gedreven (aantallen en producten)

Inhoudelijk gedreven, programmatische aanpak

Individueel opdrachtgeverschap

Collectief regionaal opdrachtgeverschap

Voorbereiding

Activiteit georiënteerd

Duidelijke procesafspraken gericht op de keten

VTHA-uitvoering

Individuele professional

Vanuit visie, uniform en voorspelbaar

Monitoring

Tellen (rapporteren)

Tellen en vertellen

Evaluatie

Ongericht op basis van signalen

PDCA: Korte lijn/kort cyclisch - Lange lijn/lang cyclisch

Beleid

Vanuit beleidsgebied

Integraal vanuit opgave en uitvoerbaarheid geredeneerd

Meerjarig uitvoeringsprogramma

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

naar

De Big-8 cyclus (linksboven) laat zien welke stappen genomen moeten worden voor effectieve beleidsontwikkeling en -uitvoering. De andere afbeelding laat zien wat de huidige situatie is (van) en wat het gewenste toekomstbeeld is (naar).

Spoor 2: Interne versterking en modernisering van de organisatie • Overgang van activiteit georiënteerd via proces georiënteerd naar keten georiënteerd met een verbeterde organisatie van vergunningverlening, toezicht en handhaving. • Investering in adviescapaciteit om de slagkracht en adviserende rol van OddV te vergroten. • Digitalisering en innovatie: inzet van kunstmatige intelligentie (AI), risicomodellen en een virtuele collega om efficiënter en effectiever te kunnen werken.

• Datagedreven werken en optimalisatie van de informatievoorziening. Het doel is het genereren van betere monitoringsgegevens voor de doelstellingen van de gemeenten. • Versterking van het milieutoezicht door toepassing van risicomodellen en gerichte prioritering via toezichtsplannen. • Verbetering van klantgerichte dienstverlening met transparante communicatie en voorspelbare procedures.

IT ITE V I

AC T

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

TEN E K S CE O 12

Spoor 3: Samenwerking met externe ketenpartners • Versterkte samenwerking met omgevingsdiensten in Gelderland en Overijssel, met andere omgevingsdiensten in Nederland en met ketenpartners. Dit allemaal op basis van een vastgestelde samenwerkingsstrategie. • Samenwerking met het ministerie van IenW en Omgevingsdienst NL om landelijke beleidsdoelen beter te integreren in de uitvoering.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

IK BL

UITEN B AR NA

2. Wat is nodig? Om de doorontwikkeling te realiseren, is onder andere een versterking van de opdrachtnemersrol en een uitbreiding van de adviescapaciteit nodig. Daarnaast is een investering vereist om te voldoen aan de robuustheidscriteria (KPI 3: Innovatie en KPI 5: Sturing/Opleiding; zie toelichting in bijlage 1, Robuuste Omgevingsdienst).

Financiële consequenties Structureel Versterking van de opdrachtnemersrol en het accountmanagement, en uitbreiding van de adviescapaciteit.

Het bestuur heeft besloten de directie van OddV opdracht te geven de structurele kosten te financieren uit de aanvullende onderzoeken in het kader van ombuigingen. 1% innovatiebudget (KPI 3) uit robuustheidscriteria: €185.000. Dit bedrag is reeds gedekt in de begroting

gedekt

vanaf 2026 en verder.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

1% aanvullend opleidingsbudget (KPI 5) uit robuustheidscriteria. Dit kan binnen de begroting worden opgevangen

gedekt

door middel van een effectieve toerekening.

Incidenteel (2025, 2026, 2027) Bedrag (€) Informatievoorziening (BI-voorziening, e-depot, integraal middelensysteem, optimalisatie OpenWave)

500.000

Proces doorontwikkeling (begeleiding, AI-onderzoek, procesinrichting, innovatie VTH)

300.000

Totaal incidenteel

800.000

Het incidenteel benodigde budget wordt volledig meegenomen in de eerste begrotingswijziging 2025. De middelen die niet in 2025 worden besteed, worden via een bestemmingsvoorstel doorgeschoven naar 2026 en wanneer nodig naar 2027.

3. Ombuigingen en efficiëntieverbetering De financiële situatie van de deelnemende gemeenten vraagt om structurele ombuigingen. Binnen OddV worden deze gerealiseerd door aanpassing van prioriteiten in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie en door efficiëntieverbeteringen in de organisatie. In de aparte bijlage Ombuigingen wordt dit nader toegelicht. Hierin zijn concrete maatregelen benoemd en besparingsopties opgenomen die nader onderzocht worden. (bedragen in €)

Ombuigingen OddV Prioriteiten in werk

2026

2027

2028

1.1

Werkgebonden personenmobiliteit

90.000

1.3

Lagere prioriteit voor groene taken

53.000

3.1

Minder RO-handhaving door

scherpere prioritering -

100.000

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Bedrijfsvoering

5.1

Huisvesting OddV

50.000

5.2

Stelseltaken

60.000

50.000 60.000

5.3

Post Onvoorzien -

100.000

5.12 Bijstelling inflatiecorrectie op basis van CEP

85.000

Totaal gezamenlijk

338.000

538.000

Overig 6

Nijkerk: prioritering VTH RO/BRIKS op basis van lokale situatie

Totaal

125.000

463.000

663.000

Dekking van incidentele kosten De incidentele kosten in 2025 worden gedekt via onderstaande bronnen:

(bedragen in €)

Incidentele dekking Jaarrekeningresultaat 2024 (voornamelijk door incidentele SPUK-financiering.

226.000

Afweging vindt plaats via de besluitvorming over de jaarrekening 2024.) Subsidie ministerie van IenW

245.000

Ombuigingen stelseltaken

60.000

Post Onvoorzien 2025

100.000

Voordeel huisvesting 2025

50.000

Bestemmingsreserve

43.000

Totaal incidentele dekking

724.000

Als er in 2025 een overschot in de jaarrekening ontstaat, kan dit aanvullend worden ingezet voor de dekking van incidentele kosten. Als dit niet toereikend is, kan het weerstandsvermogen worden aangewend.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Daarnaast worden aanvullende besparingsopties onderzocht (veelal in samenwerking met gemeenten):

Aanvullende onderzoeken

1.2

Duurzaamheid: toezicht op energie (Erkende Maatregelenlijst en energielabel C)

4.1

Permanente bewoning van recreatieterreinen

5.4

Werkprocessen

Nihil

5.5

Harmonisatie van werkafspraken met gemeenten

pm pm

5.6

Archivering en/of introductie van een e-/pre-depot

5.7

Analyse van het gastheercontract

5.8

AI, informatievoorziening en innovatie

5.9

First time fix bij het KCC

5.10, 5.11

Harmonisatie van leges en toerekening van kosten aan leges

5.13

Overige prioriteiten

4. Integrale aanpak: waar komen doorontwikkeling en ombuiging samen?

5. Inhoudelijke opgaven

De kern van deze aanpak is dat ombuigingen niet ten koste mogen gaan van de noodzakelijke versterking van OddV.

Om de opgaven rond veehouderijen goed het hoofd te kunnen bieden, is het beschikken over betrouwbare data van essentieel belang. OddV is daarom landelijk actief in het versterken van de informatiepositie, onder andere via de uitwisseling van VTH-data met andere organisaties.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Dit betekent: • Milieutaken worden grotendeels ontzien, gezien de landelijke focus op kwaliteitsverbetering in toezicht en handhaving. • Digitalisering en innovatie worden ingezet om efficiënter te werken zonder structurele daling van de kwaliteit. • Procesoptimalisatie en risicogestuurd toezicht zorgen voor een betere inzet van capaciteit en middelen. • Interne efficiëntieverbeteringen en harmonisatie van werkprocessen dragen bij aan kostenbesparing zonder kwaliteitsverlies. • Externe financiering en subsidies worden maximaal benut voor innovatie en kwaliteitsversterking. De fasering van de implementatie zorgt ervoor dat de financiële lasten en de strategische groei van OddV in balans blijven. Dit gebeurt via een stapsgewijze invoering, met een gefaseerde uitbreiding van de advies capaciteit en verdere digitalisering.

Transitie landelijk gebied

Zo wordt een gegevensleveringsovereenkomst (GLO) afgesloten met de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) en het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). Deze overeen komst gaat over het delen van werkelijke gemiddelde diergegevens bij veehouderijen. Door deze gegevensuitwisseling ontstaat inzicht in de verschillen tussen de vergunde en de werkelijke situatie. Het is van belang dat gemeenten beleid ontwikkelen over hoe om te gaan met grote afwijkingen daartussen – het zogenoemde intrekkingsbeleid.

Structurele consequenties Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) In dit onderdeel geven we inzicht in de structurele gevolgen van recente wetswijzigingen voor OddV en haar gemeentelijke partners. Omgevingswet Het beleid is, bijvoorbeeld bij de overgang van bestemmings- naar omgevingsplannen, in de meeste gevallen beleidsarm omgezet. De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden. Gemeenten hebben tot 1 januari 2032 de tijd om het tijdelijke deel van het omgevingsplan en andere regelgeving over de fysieke leefomgeving om te zetten naar een nieuw, integraal omgevingsplan. De uiteindelijke consequenties van deze wet zijn nog niet volledig in beeld en worden in de loop van deze overgangsfase steeds duidelijker.

Onder de Omgevingswet is een groot aantal meldingsplichtige agrarische bedrijven (circa 875 binnen het verzorgingsgebied van OddV) van rechts wege vergunningplichtig geworden. Deze bedrijven moeten voldoen aan rechtstreeks werkende regels uit de Omgevingswet en het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In de vergunning zijn daarom geen afzonderlijke voorschriften opgenomen. Deze uitbreiding leidt momenteel niet tot extra inzet, bijvoorbeeld voor het actualiseren van bestaande milieuvergunningen. Bij wijziging van bedrijfsactiviteiten is echter wél een aanpassing van de vergunning vereist.

De autonome groei van het bedrijvenbestand wordt gefaseerd verwerkt: • Ede: € 41.000 in 2026, € 82.000 in 2027, € 123.000 in 2028. • Wageningen: € 19.000 in 2026, € 38.000 in 2027, € 58.000 in 2028. • Scherpenzeel: € 8.000 in 2026, € 16.000 in 2027. Bij het actualiseren van toezichtregimes wordt steeds vaker een specifieke aanpak voor zogenoemde aandachtsbedrijven gehanteerd. Voorheen werden deze VTH-taken uitbesteed aan Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN) en Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA), inmiddels voert OddV deze zelf uit.

Groene taken

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Wkb De invoering van de Wkb voor verbouwingen in gevolgklasse 1 is uit gesteld tot medio 2025 en mogelijk zelfs tot eind 2025. Afstel van dit onderdeel van de wet is ook een reëel scenario. Dit kan financiële consequenties hebben. Het werk blijft (deels) bij OddV of neemt minder af dan verwacht, terwijl de leges voor verbouwingen niet kostendekkend zijn.

Groei van het bedrijvenbestand en specifieke aanpak voor aandachtsbedrijven De budgetten worden aangepast op basis van de ontwikkeling van het bedrijvenbestand in de deelnemende gemeenten. Bij de gemeenten Ede, Wageningen en Scherpenzeel leidt dit tot een toename van werkzaam heden, in de gemeente Nijkerk wordt juist een daling verwacht. In Barneveld blijven de werkzaamheden nagenoeg gelijk, zie bijlage Bijdrage per deelnemer.

‘Groen’ is een belangrijk thema voor onze opdrachtgevers. Dit komt tot uiting in de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie en in bestuurs- en coalitieakkoorden. Groene taken sluiten aan bij de identiteit van omgevingsdiensten en de maatschappelijke opgaven waarvoor wij verantwoordelijk zijn. Hoewel extra inzet voor deze taken logisch is, laat de financiële situatie van OddV het niet toe om de in de Kaderbrief 2026 voorgestelde uitbreiding volledig in de begroting op te nemen. Deze beperking is opgenomen als onderdeel van de ombuigingen.

Evaluatie ontwikkelbudget en structurele inbedding De deelnemende gemeenten hebben in de jaren 2023, 2024 en 2025 jaarlijks een ontwikkelbudget van € 200.000 beschikbaar gesteld. Uit de evaluatie blijkt wat met dit budget is bereikt.

Hierdoor is een fout ontstaan in het MUP 2024, die ook structureel te laag is vertaald naar de Meerjarenbegroting 2025–2028. Deze fout moet gecorrigeerd worden.

Toezicht en handhaving – werkgebonden personenmobiliteit Op basis daarvan wordt voorgesteld om het ontwikkelbudget structureel in te zetten voor de doorontwikkeling van OddV. Vanuit de robuustheids criteria wordt bovendien verwacht dat 1% van de begroting (€ 185.000) wordt besteed aan innovatie. In de bestuursvergadering van juli 2023 is besloten dat taken die drie jaar of langer worden uitgevoerd, structureel opgenomen worden in de meerjarenbegroting. Dit is inmiddels verwerkt in de Meerjarenbegroting 2025–2028; er is dus geen aanvullend budget nodig.

Op 1 juli 2024 is een nieuwe milieubelastende activiteit opgenomen in het Bal. Werkgevers met 100 of meer werknemers zijn sindsdien verplicht om, in het kader van de CO₂-reductiedoelstellingen, gegevens over de werkgebonden personenmobiliteit van hun werknemers aan te leveren bij de RVO. Met deze wetswijziging wordt het basistakenpakket van OddV uitgebreid. OddV is verantwoordelijk voor toezicht en handhaving op deze verplichting. Gezien de financiële situatie heeft het bestuur besloten om de in de Kaderbrief 2026 voorgestelde ophoging niet volledig op te nemen in de begroting. Deze beperking is meegenomen in de ombuigingen.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Permanente bewoning recreatiewoningen Ede Vanaf 2026 en volgende jaren In 2024 en 2025 heeft de gemeente Ede incidenteel jaarlijks € 250.000 beschikbaar gesteld voor de aanpak van permanente bewoning van recreatiewoningen. Bij de Perspectiefnota van de gemeente Ede zal het toekomstige beleid op dit onderwerp worden bepaald. De financiele gevolgen worden indien nodig verwerkt via een begrotingswijziging in onze begroting van 2026. Correctie begroting 2024 Bij de voorbereiding van het Meerjaren Uitvoeringsprogramma (MUP) 2024 is alleen het incidentele budget voor permanente bewoning overgeheveld van projecten naar reguliere taken. Daarbij is per abuis het structurele deel van 2.253 uren niet meegenomen.

Financiën 20

Financieringsmodel In juli 2023 heeft het bestuur van OddV een besluit genomen over aanpassingen in de Planning & Control-cyclus. De essentie hiervan is dat de P&C-cyclus van OddV beter aansluit op die van de deelnemende gemeenten. Zo worden onder meer dezelfde uitgangspunten gehanteerd voor inflatiecorrectie, en zijn er afspraken gemaakt over het onderscheid tussen structurele en incidentele taken. OddV en haar opdrachtgevers hebben ingestemd met een hybride financieringsmodel. Een deel van de taken wordt gefinancierd op basis van inputfinanciering (zoals vaste kosten, milieutoezicht en toezicht op ruimtelijke ordening), terwijl voor vraaggestuurde producten output financiering van toepassing is. Dit leidt tot de volgende begrotingsrichtlijnen:

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Begrotingsrichtlijnen Dit zijn de algemene financiële uitgangspunten voor het opstellen van de begroting (conform Kaderbrief 2026): • De begroting 2026 voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). • De begroting van het jaar 2026 inclusief meerjarenperspectief is structureel sluitend. • De basis voor de begroting is de Meerjarenbegroting 2025-2028 (jaarschijf 2026), gecorrigeerd met: – de structurele effecten van de Meerjarige Uitvoeringsplannen 2025-2028 van OddV; – de voorgestelde ombuigingen; – de effecten van de doorontwikkeling van de organisatie.

• Voor de loon- en prijsinflatiecorrectie wordt de septembercirculaire gemeentefonds 2024 als uitgangspunt genomen. Deze is gecorrigeerd op basis van het CEP van maart 2025. Voor 2026 wordt een loonindex van 3,6% en een prijsindex van 2,8% gehanteerd. • Overhead en vaste budgetten voor dienstverlening, milieutoezicht en toezicht op RO worden verdeeld op basis van een vaste partnerbijdrage, uitgaande van de ingezette capaciteit/omzet uit het Meerjarig Regionaal Uitvoeringsplan 2025-2028, exclusief incidentele projecten. Dit voorkomt herverdeeleffecten tussen partners. • Voor overige, vraaggestuurde taken wordt onderscheid gemaakt tussen: – een lager uurtarief voor structurele taken: € 70,32, en – een hoger uurtarief voor incidentele taken: € 104,09. Dit hogere tarief is gebaseerd op het gemiddelde inhuurtarief van 2025, gecorrigeerd voor inflatie in 2026. • Verrekening van productieverschillen bij vraaggestuurde producten vindt niet plaats wanneer het verschil kleiner of gelijk is aan 5% van het totale volume. Als het verschil groter is, vindt verrekening plaats met de betreffende partner vóór vaststelling van het jaarresultaat. • De verdeling van het jaarresultaat vindt plaats op basis van de verdeling van de vaste kosten.

tabel 1

Financiële mutaties Dit zijn de financiële mutaties voor het begrotingsjaar 2026 ten opzichte van de meerjarenbegroting 2025-2028, jaarschijf 2026: (bedragen in €) Meerjarenbegroting 2025-2028, jaarschijf 2026, 2027 en 2028

2026

2027

2028

2029

17.356.429

Structurele autonome ontwikkelingen opgenomen in MUP 2025 Werkgebonden personenmobiliteit

99.342

Groene taken

62.523

Minder uren VV BRIKS

-5.002

Minder uren TZ BRIKS

-10.004

Minder uren Juridisch Advies

-14.241

-417

226.539

Minder WOZ Per abuis fout gecorrigeerde PBW Ede in 2024 Incidenteel budget PBW Ede

Afweging bij Perspectiefnota Ede - - - Autonome groei bedrijvenbestand

43.546

112.032

172.355

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

(onderzoek Seinstra & Partners) fasering in 3 jaar

22 Loon- en prijsinflatie bij Kaderbrief 2026 Kaderbrief 2026

682.593

685.223

686.973

18.441.309

18.512.425

18.574.497

(bedragen in €)

2026

2027

2028

2029

Ombuigingen Minimaal uitvoeren werkgebonden personenmobiliteit

-89.408

Minimaal uitvoeren van groene taken

-53.145

-100.000

-100.000 -100.000

Herprioritering Juridisch Advies en toezicht RO -

-100.000

Verlagen exploitatiebudget huisvesting

-50.000

Verlagen kosten voor stelsteltaken

-60.000

Lagere loon- en prijsinflatiecorrectie

-85.295

-85.571

-85.247

-85.248

Schrappen van onvoorzien

Overig Lagere productie voor Nijkerk

-125.000

17.978.461

17.849.300

17.911.696

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Meerjarenbegroting 2026-2029

tabel 2

Bijdrage per deelnemer (bedragen in €)

Rekening

Begroting

Omzet per partner

2024

2025

Begroting Meerjarenbegroting 2026

2027

2028

2029

Barneveld

5.009.958

5.397.019

5.474.430

5.409.856

Ede

6.879.807

7.920.170

7.543.212

7.498.275

7.540.742

Nijkerk

2.882.200

3.067.549

2.973.465

2.947.954

Scherpenzeel

609.084

665.378

675.585

676.279

Wageningen

1.206.258

1.294.489

1.301.435

1.306.659

1.326.587

Provincie Gelderland

9.723

10.080

10.334

10.277

16.597.030

18.354.686

17.978.461

17.849.300

17.911.696

Totaal

De meerjarenraming is opgesteld op basis van constante prijzen. Dit betekent dat in de raming nog geen kostenindexatie is verwerkt voor de periode ná het begrotingsjaar. Voor het jaar 2025 is al geanticipeerd op de eerste begrotingswijziging 2025. De deelnemersbijdrage voor de jaren 2026 tot en met 2029 is niet volledig gebaseerd op outputfinanciering, maar kent ook een deels vaste component. Dit onderscheid wordt hieronder weergegeven voor

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

het begrotingsjaar 2026:

tabel 3

Onderscheid in vaste en output gefinancierde financiering (bedragen in €)

Barneveld

Ede

Nijkerk

Scherpenzeel

Wageningen

Provincie

Totaal 5.832.100

Vaste financiering 1.775.871

2.446.971

964.573

219.156

422.177

3.352

Vaste dienstverlening primaire producten

Vaste kosten*

137.057

307.728

100.560

24.683

74.260

6.982

651.270

Milieutoezicht

719.799

967.564

390.324

95.318

150.906

2.323.910

Toezicht Ruimtelijke Ordening

126.227

166.997

72.273

12.939

24.542

402.979

Outputgestuurde financiering Vraaggestuurde producten

2.715.476

3.653.953

1.445.734

323.490

629.550

8.768.203

Totaal

5.474.430

7.543.212

2.973.465

675.585

1.301.435

10.334

17.978.461

* Een deel hiervan werkt aan het primaire product en maakt geen deel uit van de overhead.

tabel 4

Overzicht lasten en baten (bedragen in €)

Rekening

Begroting

Lasten en overige baten

2024

2025

Begroting Meerjarenbegroting 2026

2027

2028

2029

Salariskosten

10.611.324

14.441.253

12.537.992

12.235.797

12.388.447

Overige personeelskosten

724.705

680.000

848.000

Inhuur van personeel

2.697.281

3.510.655

2.390.469

2.490.504

2.400.250

Uitbesteding aan ODRA en ODRN

116.800

70.000

73.000

Overige materiële kosten

2.268.420

2.218.000

2.365.000

2.265.000

Stelseltaken (saldo van lasten en baten)

246.225

273.978

257.000

Voorziening verlofrechten

403.773 - - - - -

Subsidies en overige inkomsten

-1.018.575

Onttrekking uit reserves - Deelnemersbijdragen

-2.570.200

-493.000

-320.000

-269.000

-16.597.030

-18.354.686

-17.978.461

-17.849.300

-17.911.696

-547.077

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Resultaat voor bestemming

Toelichting Salariskosten en externe inhuur De salariskosten hangen nauw samen met de externe inhuur (de zogeheten ‘flexibele schil’) en zijn bepaald op basis van de werkvraag van de deelnemende partners. Veranderingen in de werkvraag worden opgevangen via deze flexibele inzet. De verschillen in salariskosten worden vooral veroorzaakt door de toepassing van loonindexatie, personeelsverloop en wijzigingen in de formatie. In de begroting 2025 zijn ook de salariskosten opgenomen van medewerkers die momenteel gedetacheerd zijn bij Omgevingsdienst NL. Dit verklaart het relatief grote verschil. De verwachting is dat deze medewerkers in dienst treden bij Omgevingsdienst NL zodra die organisatie een nieuwe juridische entiteit heeft en zij verhuizen naar een eigen locatie.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Overige personeelskosten Deze kostenpost omvat onder andere budgetten voor opleidingen, mobiliteit, parkeerkosten en binding/teambuilding. De stijging in deze categorie wordt veroorzaakt door toepassing van de prijsindexatie op de betreffende budgetten.

Uitbesteed aan ODRA en ODRN Op basis van de stelselafspraken bij de oprichting van het Gelders Stelsel zijn complexe taken op het gebied van handhaving en vergunningverlening belegd bij ODRA en ODRN. Door de toename van het aantal bedrijven en de versterking van de eigen organisatie is OddV inmiddels voldoende robuust om deze taken zelf uit te voeren. Desondanks blijven wij waar nodig gebruikmaken van de expertise van deze diensten.

Overige materiële kosten Onder deze post vallen de kosten voor het gastheercontract met de gemeente Ede (ICT, financiële administratie, salarisverwerking), en ook huisvestingskosten, software en hardware in eigen beheer, externe adviezen en algemene kantoorkosten. Ook is hier de post ‘onvoorzien’ in opgenomen. De ramingen zijn gebaseerd op historische ervaringscijfers, gecorrigeerd met de loon- en prijsindexatie.

Stelseltaken en bovenregionale samenwerking Binnen het Gelders Stelsel zijn een aantal programmatische taken bovenregionaal belegd. OddV is verantwoordelijk voor de coördinatietaak van het gehele stelsel en draagt daarnaast financieel bij aan de taken die door Omgevingsdienst Rivierenland, Omgevingsdienst Veluwe en Omgevingsdienst Achterhoek worden uitgevoerd (zoals Portaal & Kenniscentrum, Ketentoezicht, HR en Bestuurlijk Strafbeschikking Milieu). OddV beheert de gezamenlijke informatievoorziening (I-GO) en het innovatiebudget van het stelsel. Hiervoor ontvangen we bijdragen van de vijf andere Gelderse Omgevingsdiensten. Het innovatiebudget wordt benut voor datakwaliteit. Naar verwachting wordt deze taak op termijn overgenomen door Omgevingsdienst NL, die hiervoor al landelijke initiatieven ontwikkelt. In afwachting hiervan zijn de bijbehorende budgetten alvast geschrapt.

Subsidies en overige bijdrage derden Deze post bevat voornamelijk incidentele baten van het Rijk en de provincie. Het gaat hierbij onder andere om inkomsten uit SPUKregelingen (bijvoorbeeld energiebesparing), bijdragen van UWV en opbrengsten uit detachering van personeel. In 2025 levert de detachering van medewerkers aan Omgevingsdienst NL naar verwachting alleen al ruim € 2 miljoen op. Hier staan uiteraard wel de bijbehorende salariskosten tegenover.

Omzet deelnemende gemeenten en provincie

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

De deelnemersbijdragen zijn gebaseerd op de uitgangspunten uit de Kaderbrief 2026, aangevuld met de effecten van de ombuigingen en de benodigde budgetten voor de doorontwikkeling van OddV. Voor nadere specificatie wordt verwezen naar het overzicht ‘Incidentele lasten’ in tabel 5.

Programmabegroting De verdeling over de programma’s is gebaseerd op de indeling zoals deze enkele jaren geleden is vastgesteld binnen het Gelders Stelsel. Het betreft de volgende programma’s: 1. Vergunningverlening 2. Toezicht en handhaving 3. Advies 4. Stelseltaken 5. Projecten

tabel 5

De toerekening van lasten en baten vindt plaats op basis van de productieve uren zoals opgenomen in de Kaderbrief 2026. De baten bestaan voornamelijk uit de omzet/deelnemersbijdragen van de aangesloten gemeenten en de provincie. Op grond van het BBV moeten de posten ‘onvoorzien’ en ‘overhead’ apart zichtbaar worden gemaakt in de programmabegroting. Deze posten mogen niet worden geïntegreerd in de reguliere lasten van de programma’s. Voor 2025 is al rekening gehouden met de eerste begrotingswijziging. Ook is inzicht gegeven in de incidentele lasten en projecten.

Programmaplan (bedragen in €)

Begroting

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

2025

Begroting

2026

2027

2028

2029

Programma 1 Vergunningverlening

4.263.728

4.578.966

4.576.882

4.640.458

Programma 2 Toezicht en handhaving

6.466.002

6.410.082

6.399.223

6.382.641

Programma 3 Advies

1.577.599

1.677.312

1.661.095

1.676.498

Programma 4 Stelseltaken

307.918

293.590

Programma 5 Projecten

1.278.979

Overhead

4.729.460

4.918.510

Bedrag onvoorzien

100.000

Onttrekking Reserves Totale kosten

-269.000 - - - 18.354.686

Waarvan incidenteel

1.416.000

Totaal structureel

16.938.686

17.978.461

17.849.300

17.911.696

17.978.461

17.849.300

17.911.696

Incidentele lasten (bedragen in €) Begroting

Begroting

2025

2026

2027

2028

2029

Doorontwikkeling 'Programma Vallei Versterkt'

800.000

Handhaving permanente bewoning verblijfsrecreatie Ede

250.000

Kernteam vakantieparken Barneveld

11.000

Waardevol landelijk gebied Barneveld

30.000

Transitie landelijk gebied Ede

200.000

Biomassacentrales Ede

80.000

Padelbanen Scherpenzeel

10.000

Wageningse Eng

20.000

Handhaving kamergewijze verhuur

15.000

Totaal incidenteel

1.416.000

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Programma’s 30

Inleiding OddV wil een zichtbare bijdrage leveren aan een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Dat doen we door onze wettelijke taken uit te voeren op het gebied van vergunningverlening, toezicht, handhaving en advies (VTHA). Tot nu toe lag de nadruk vooral op aantallen, zoals het aantal vergunningen, controles en handhavingszaken. De focus verschuift nu steeds meer naar de vraag wat we daarmee bereiken. Deze omslag noemen we de overgang van output naar outcome. Het zichtbaar maken van onze maatschappelijke bijdrage is niet eenvoudig en vraagt om leren en ontwikkelen. In 2026 zetten we hierin een eerste stap met het principe van ‘tellen én vertellen’:

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

• Tellen gaat over het inzichtelijk maken van aantallen en prestaties. • Vertellen betekent dat we uitleggen hoe onze inzet bijdraagt aan maatschappelijke opgaven en de kwaliteit van de leefomgeving.

1. Vergunningverlening

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Wat willen we bereiken? Een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? OddV behandelt namens de gemeenten en de provincie de aanvragen voor omgevingsvergunningen. Dat doen we zorgvuldig, op tijd en met oog voor kwaliteit. We zorgen dat vergunningaanvragen binnen de wettelijke termijnen worden afgehandeld. Meldingen beoordelen we op juistheid en volledigheid. Ook geven we informatie waarmee inwoners en bedrijven hun plannen verder kunnen uitwerken. Duidelijke communicatie en goede dienstverlening staan daarbij centraal.

Bijzondere aandachtspunten De agrarische vergunningverlening wordt steeds complexer en vraagt om zorgvuldige afweging van belangen. In deze dossiers richten we ons extra op duidelijke, voorspelbare en heldere communicatie met alle betrokkenen.

2. Toezicht en handhaving

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Wat willen we bereiken? Een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? OddV houdt namens de opdrachtgevers toezicht op de naleving van wet- en regelgeving op het gebied van bouwen en milieu. Onder toezicht verstaan we het controleren of inwoners en bedrijven zich aan de regels houden. Dat doen we op verschillende thema’s: • toezicht op risicovolle bedrijven; • branchegericht toezicht; • bodem, groen en ecologie; • indirecte lozingen; • ruimtelijk toezicht; • huisvesting van arbeidsmigranten; • signalen van ondermijning; • de behandeling van klachten. Als een overtreding niet wordt opgelost, grijpen we in. Waar nodig zetten we juridische stappen. Ook beoordelen we hand havingsverzoeken. We kijken of er echt sprake is van een over treding, en bepalen dan of handhaving nodig is of dat er een andere oplossing mogelijk is.

Bijzondere aandachtspunten Sinds 2025 richten we ons minder op het aantal inspecties en meer op de effecten van ons toezicht. We werken planmatig, met toezichts plannen waarin we concrete doelen vastleggen. Daarbij maken we gebruik van een risicomodel. De doelen zijn gericht op maatschappelijke effecten, zoals energiebesparing, het beperken van uitstoot, het in beeld brengen van zeer zorgwekkende stoffen en het aanpakken van risico volle milieubelastende activiteiten. De ervaringen uit 2025 nemen we mee in de Big 8-cyclus. Zo bouwen we stap voor stap aan meer out comegericht toezicht. We maken daarmee de omslag van tellen naar vertellen: we laten niet alleen zien hoeveel we doen, maar ook wat het oplevert voor de leefomgeving.

3. Advies OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Wat willen we bereiken? Een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen? OddV geeft deskundig en praktijkgericht advies op thema’s zoals bodem, geluid, monumenten, ecologie en externe veiligheid. We adviseren onze opdrachtgevers bij ruimtelijke ontwikkelingen en ondersteunen ook onze eigen VTH-processen: vergunning verlening, toezicht en handhaving. Daarnaast geven we juridisch advies. Met deze adviezen helpen we gemeenten en de provincie om de leefomgeving duurzaam te ontwikkelen, in te richten en te beheren.

Bijzondere aandachtspunten De gemeenten waarvoor OddV werkt, bevinden zich in verschillende fasen van het opstellen van hun omgevingsplannen. Vanuit onze expertise leveren we hieraan input, zowel op beleidsniveau als bij het toepasbaar maken van de regels in de praktijk.

4. Stelseltaken

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Wat willen we bereiken? Een sterke en doelgerichte samenwerking met andere omgevings diensten en ketenpartners in Gelderland en Overijssel, op basis van een gezamenlijke samenwerkingsstrategie. Wat gaan we daarvoor doen? De samenwerking tussen omgevingsdiensten volgt het 28-6-1-model: • De 28 omgevingsdiensten in Nederland voeren hun wettelijke taken zelfstandig en op robuuste wijze uit. • Waar het effectiever en efficiënter is, wordt samengewerkt op het niveau van zes landsdelen. Gelderland en Overijssel vormen samen het landsdeel Oost. • Op sommige onderdelen wordt ook landelijk samengewerkt, binnen het verband van Omgevingsdienst NL. • OddV heeft binnen dit stelsel een coördinerende rol en is verantwoordelijk voor een aantal taken op het gebied van informatievoorziening.

5. Projecten OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Wat willen we bereiken? Projecten moeten een impuls geven aan nieuwe thema’s of opgaven die nog niet goed zijn ingebed in het reguliere werkproces. De initiatiefvoorstellen voor deze projecten komen meestal vanuit de deelnemende partners. Daarnaast zijn er specifieke financieringsstromen vanuit het Rijk, zoals: • de Specifieke Uitkering Interbestuurlijk programma Versterking VTH-stelsel (SPUK IBP); • de Specifieke Uitkering Energiebesparing (SPUK Energiebesparing). We streven ernaar deze projecten effectief en doelgericht uit te voeren. Wat gaan we daarvoor doen? OddV voert projecten uit die gericht zijn op het behalen van concrete en meetbare resultaten in de leefomgeving.

Paragrafen 37

tabel 6

Risico's en weerstandsvermogen Deze paragraaf geeft inzicht in het risicoprofiel, de belangrijkste risico’s en het beschikbare weerstandsvermogen van OddV per 1 januari 2025. (bedragen in €) Risico's

Bedrag

Kans

Risico

Omzetschommelingen/outputfinanciering

500.000

50%

250.000

Tekort aan gekwalificeerd personeel

500.000

30%

150.000

Hogere inflatie dan opgenomen in de begroting

300.000

50%

150.000

Cybercrime/Datalekken

700.000

20%

140.000

Omgevingswet DSO problemen

200.000

30%

60.000

Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA)

200.000

30%

60.000

Wet kwaliteitsborging voor het bouwen

200.000

20%

40.000

Kleinere risico's

400.000

div

37.500

Totaal ingeschatte geïdentificeerde risico's

887.500

Benodigd weerstandsvermogen met dempingsfactor 0,6

532.500

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Weerstandsvermogen

31-12-2024

Algemene reserve

440.000

Beschikbaar weerstandsvermogen

440.000

Conclusie: het weerstandsvermogen is onvoldoende om de risico’s op te vangen. Weerstandsratio 0,83

Toelichting Tekort aan gekwalificeerd personeel Er is een tekort aan ervaren en gekwalificeerd personeel. Daardoor zijn we deels afhankelijk van inhuurkrachten of onervaren medewerkers die we zelf moeten opleiden. Inhuur is duurder dan vaste medewerkers en het opleiden kost tijd en gaat ten koste van de productiviteit.

Inflatie

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Door de hoge inflatie stijgen de kosten van inhuurkrachten en tijdelijke medewerkers extra snel. Ook de cao-onderhandelingen staan onder druk. Bij het opstellen van de begroting 2026 was de uitkomst van de nieuwe cao nog niet bekend. De huidige cao voor gemeenten loopt af op 1 april 2025. In november 2024 zijn de onderhandelingen gestart met de VNG voor een nieuwe cao voor 2025/2026. Om toch met actuele cijfers te kunnen werken, is de loon- en prijsindex voor 2026 gebaseerd op het CEP van februari 2025. Door deze actualisatie achten we het verantwoord om het bijbehorende risicobedrag met € 100.000 te verlagen.

Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (DBA) De Wet DBA regelt wanneer sprake is van een dienstverband of zelfstandigheid. Vanaf 1 januari 2025 gaat de Belastingdienst strenger handhaven op schijnzelfstandigheid. Organisaties die zelfstandigen inhuren voor werk dat niet zelfstandig wordt uitgevoerd, kunnen boetes en naheffingen krijgen. In het eerste jaar geldt een overgangsregeling: werkgevers krijgen nog geen boete als zij aantoonbaar maatregelen nemen tegen schijnconstructies. Deze wijziging heeft mogelijk financiële gevolgen voor OddV.

Cybercrime en datalekken Het risico op cyberaanvallen en datalekken is toegenomen. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) waarschuwt voor een toename van digitale aanvallen én voor bredere vormen van cybercrime, zoals desinformatie. Ook het risico op verlies van persoons gegevens blijft actueel. Om die reden is dit risico verhoogd.

Wkb

De financiële ruimte bij gemeenten staat onder druk. Vooral het zogeheten 'ravijnjaar' 2026 baart zorgen. Dit kan ook gevolgen hebben voor de opdrachten aan OddV.

De Wkb is op 1 januari 2024 deels ingevoerd, voor nieuwbouw binnen gevolgklasse 1. De invoering voor verbouwingen binnen deze klasse is opnieuw uitgesteld, mogelijk tot 1 juli 2025. De reden hiervoor is dat er nog onvoldoende inzicht is in de effecten. Omdat de precieze impact op het werk van OddV nog onduidelijk is, blijft dit risico gehandhaafd.

Problemen met het DSO

Outputfinanciering

De Omgevingswet en de Wkb zijn inmiddels van kracht. Het landelijke systeem voor de Omgevingswet, het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), werkt echter nog niet optimaal. Het systeem wordt als weinig gebruiksvriendelijk ervaren, wat ertoe leidt dat medewerkers van OddV meer ondersteuning moeten bieden bij vergunningaanvragen. Dit kan leiden tot extra benodigde capaciteit of een lagere productiviteit.

Bij outputfinanciering is de financiering afhankelijk van het werkvolume. Als de vraag lager uitvalt dan begroot, ontstaat een tekort in de dekking van vaste kosten (zoals overhead). Door ontwikkelingen zoals de invoering van de Omgevingswet, de Wkb en de stikstofproblematiek, bestaat het risico op een tijdelijke productiedaling.

Krappere budgetten gemeenten

tabel 7

Financiële kengetallen

Toelichting

Onderstaande tabel geeft inzicht in de financiële positie van OddV op basis van kengetallen:

Schuldquote

Kengetallen in %:

Rekening 2024

Netto schuldquote

0,08%

Begroting 2025 Begroting 2026 3,69%

1,71%

Solvabiliteitsratio

Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

Dit toont de verhouding tussen schulden en eigen middelen. Een laag percentage is gunstig. De VNG hanteert 130% als bovengrens. OddV blijft hier ver onder.

0,08%

3,69%

1,71%

Solvabiliteitsratio

11,2%

42,85%

39,85%

Structurele exploitatieruimte

5,29% - -

De solvabiliteitsratio geeft aan in hoeverre OddV aan haar financiële verplichtingen kan voldoen. De VNG ziet een ratio onder de 20% als onvoldoende en boven de 30% als goed. De solvabiliteit van OddV is hiermee ruim voldoende.

Structurele exploitatieruimte

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Dit laat zien of OddV op de lange termijn in staat is haar structurele uitgaven te dekken met structurele baten. Een neutrale of positieve waarde is wenselijk. OddV streeft naar een stabiele, neutrale waarde.

Kapitaalgoederen Sinds 1 januari 2024 maakt OddV gebruik van een gehuurde kantoor ruimte aan het Horapark in Ede. In 2023 is het pand intern grondig verbouwd. Dankzij deze aanpassing voldoet het gebouw aan de eisen van deze tijd én is het duurzaam ingericht. De investering in het inbouwpakket wordt afgeschreven in tien jaar. Voor ICT-kosten geldt een afschrijvings termijn van vijf jaar (zie bijlage Activastaat). De kapitaallasten en exploitatiekosten blijven binnen het budget dat in de begroting is opgenomen voor huisvesting.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Openbaarheid De Wet open overheid (Woo) is in mei 2022 in werking getreden, met een implementatietermijn die loopt tot en met 2026. Onze verslag gevingsrichtlijnen schrijven voor dat we in de begroting jaarlijks aandacht besteden aan de beleidsvoornemens rond de uitvoering van de Woo. In de jaarstukken wordt vervolgens gerapporteerd over de uitvoering in relatie tot die voornemens. De passieve informatieplicht gaat over de behandeling van Woo-verzoeken. Dit onderdeel van de wet is direct van kracht geworden bij de invoering in mei 2022. Sindsdien behandelt OddV deze verzoeken volgens de bepalingen uit de Woo. De ervaringen die we hierbij opdoen, gebruiken we om onze dienstverlening voortdurend te verbeteren. De actieve informatieplicht loopt via de deelnemende gemeenten, omdat de taken rondom archivering en publicatie niet aan OddV zijn overgedragen.

Financiering In het gastheercontract tussen de gemeente Ede en OddV is de treasuryfunctie ondergebracht. Uiteraard blijft OddV eindverant woordelijk voor het financiële beleid. Vanuit deze treasuryfunctie kunnen middelen worden uitgezet. Het door het Algemeen Bestuur vastgestelde treasurystatuut is hierbij leidend. Eind 2024 had OddV € 2,6 miljoen ondergebracht bij de centrale overheid. Het betalingsverkeer verloopt uitsluitend via de NV Bank voor Nederlandse Gemeenten (BNG). We voldoen aan de verplichting om gebruik te maken van schatkistbankieren bij liquide middelen boven de € 1 miljoen. Tot op heden is het niet nodig geweest om leningen aan te trekken. De renterisiconorm is daarom niet van toepassing. We lopen op dit moment geen risico bij rentestijgingen. Dat verandert pas als de liquiditeit van OddV onvoldoende blijkt.

Bedrijfsvoering Governance Het Dagelijks Bestuur en het Algemeen Bestuur van OddV bestaan uit vertegenwoordigers van de deelnemende gemeenten.

Organisatie en personeelsbestand Organisatieopbouw OddV is georganiseerd in drie inhoudelijke teams: Vergunningverlening, Toezicht & Handhaving en Juridisch Advies. Daarnaast is er een team voor Ontwikkeling en Bedrijfsvoering.

Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt is krap. Ook OddV ervaart moeite met het werven van gekwalificeerd personeel. We investeren daarom in opleidingstrajecten voor jonge medewerkers en nemen deel aan gezamenlijke wervings campagnes van de Gelderse Omgevingsdiensten. Toch zal het niet altijd mogelijk zijn alle functies te vervullen.

Gastheercontract De ICT-infrastructuur, financiële administratie, salarisadministratie en het archief zijn ondergebracht bij de gemeente Ede. OddV is van plan om over te stappen op een geïntegreerde applicatie voor financiën, HR en tijdschrijven. Dit betekent dat een aantal onderdelen van het huidige gastheercontract per 2026 mogelijk anders wordt belegd.

Modernisering bedrijfsvoering Rechtspositie

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Medewerkers van OddV vallen onder de cao SGO (Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties) en het Arbeidsvoorwaardenreglement Gelderse Omgevingsdiensten (AVR).

Personeelsbestand Per 31 december 2024 werken er 134 medewerkers bij OddV (122,0 fte). In 2024 zijn 20 medewerkers ingestroomd en 18 uitgestroomd.

Rapportageverplichting werkgebonden personenmobiliteit Vanaf 1 juli 2024 geldt voor organisaties met meer dan 100 medewerkers een rapportageverplichting over werkgebonden personenmobiliteit. Het ministerie van IenW verzamelt data over de CO₂-uitstoot van zakelijk verkeer en woon-werkverkeer. Het doel is om op termijn een CO₂-plafond voor werkgerelateerde kilometers in te stellen. OddV voldoet aan de rapportageverplichting en gebruikt de verzamelde data om waar nodig het mobiliteitsbeleid te verbeteren.

De bedrijfsvoering van OddV is toe aan vernieuwing. De huidige systemen zijn verouderd en sluiten niet meer goed aan op de informatiebehoefte van gemeenten en andere partners. Dit leidt tot onnodige complexiteit en inefficiëntie. Daarom zetten we in op de volgende verbeteringen: 1. Implementatie van een geïntegreerd informatiesysteem Momenteel maakt OddV gebruik van drie losse systemen voor tijdschrijven, HRM en financiën. Deze systemen zijn arbeidsintensief in gebruik en gevoelig voor fouten. Een geïntegreerd systeem zorgt voor efficiëntere informatie-uitwisseling en besparing van capaciteit. De bedrijfsvoering van OddV is eenvoudiger dan die van de gemeente Ede. Een minder complex en gebruikersvriendelijk systeem is daarom beter passend. Veel andere omgevingsdiensten zijn inmiddels overgestapt op geïntegreerde toepassingen in combinatie met Power BI.

2. Verbetering van rapportagesystemen OddV is gestart met de inzet van Power BI voor betere management informatie. Medewerkers worden hiervoor opgeleid. Het doel is om te komen tot één integraal rapportagesysteem dat actuele en betrouwbare informatie biedt. Zo kunnen we sneller en beter inspelen op veranderingen. 3. Voldoen aan nieuwe wettelijke eisen voor archivering (e-/pre-depot) OddV gaat voldoen aan de wettelijke eisen voor digitale archivering via een zogenoemd e-depot of pre-depot.

tabel 8

Organisatiebrede indicatoren

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

Indicator

Meting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

20%

16%

24%

26%

Kosten externe inhuur: Depla-indicator. Kosten inhuur als percentage van totale loonsom en totale kosten externe inhuur Overheadkosten: Depla-indicator. Percentage van totale lasten

Bijlagen 44

Robuuste omgevingsdienst Vanuit het Interbestuurlijk Programma Versterking VTH-stelsel zijn robuustheidscriteria vastgesteld waaraan omgevingsdiensten moeten voldoen. Deze criteria bevatten eisen op het gebied van minimale omzet voor milieutaken, zodat voldoende professionele medewerkers kunnen worden aangesteld. Daarnaast zijn er eisen met betrekking tot het opleidingsbudget, het ontwikkelbudget en data-analyse. De eisen zijn ondergebracht in zes Kritische Prestatie-indicatoren (KPI’s).

KPI 1 | Omzetnorm voor milieutaken Norm

De omvang van het regionale werkprogramma, gecombineerd met het percentage medewerkers in eigen dienst, bedraagt minimaal € 16,5 miljoen (inclusief overhead en prijspeil 2023), waarbij 80% van de medewerkers in het primaire proces in dienst is van de organisatie.

OddV | Ontwerpbegroting 2026 | Meerjarenbegroting 2027 - 2029

OddV Het bestuur heeft op basis van de verkenning van 12 september 2024 gekozen voor een regionale versterking van de uitvoering van milieutaken. Daarmee worden de VTH-taken op een adequaat en toekomstbestendig niveau uitgevoerd (onderdeel van de doorontwikkeling). Het bestuur kiest er op dit moment niet voor om de omzet op milieutaken te vergroten door middel van een fusie.

KPI 2 | Kwaliteitscriteria Norm

De dienst voldoet aan de geldende kwaliteitscriteria VTH voor zowel de basistaken als de plustaken.

OddV OddV voldoet aan deze kwaliteitscriteria.

KPI 3 | Innovatie

KPI 5 | Sturing en opleiding

De dienst heeft voldoende aandacht, capaciteit en budget voor innovatie. Dit blijkt uit de aanwezigheid van een (meerjarige) innovatieagenda en een vrij besteedbaar innovatiebudget van minimaal 1% van de begroting.

Het ministerie hanteert een norm van 3% van de loonsom als opleidingsbudget.

Norm

OddV OddV Er is voldoende aandacht, capaciteit en budget voor innovatie. Dit blijkt uit de aanwezigheid van een meerjarige innovatieagenda en een vrij besteedbaar innovatiebudget van minimaal 1% van de begroting. Dit is verwerkt in de meerjarenbegroting.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Barneveld&id=8ee83e0f-ab9a-49a8-ac43-a411ac2a87e9