Bijlage 1 Ontwerp-Omgevingsvisie Barneveld 2040 - Concept

In lijn met groei streeft de gemeente naar een optimale infrastructuur om de verstedelijkte as verkeersveilig te houden en de doorstroming te verbeteren waar nodig, bijvoorbeeld met de aanleg van een oostelijke rondweg.

106

T P E

C N

O C

0

Visiekaart De verstedelijkte as

107

0,5

1,0

1,5

2km

De verstedelijkte as biedt een goed aanbod van zorg en ondersteuning die in de toekomst houdbaar moet blijven. Gezien de groei heeft de gemeente hier aandacht voor en voorziet in uitbreiding van deze functies als dit nodig is.

de toekomst het onderscheid te behouden in verschillende typen werklocaties en bedrijventerreinen. De Harselaar richt zich zo meer op zwaardere bedrijvigheid, terwijl lichtere bedrijvigheid een plek moet krijgen op andere bedrijventerreinen, zoals De Valk. Voor de kern Barneveld streven we beëindiging na van bedrijvigheid uit categorie 4. Daarvoor beperkt de gemeente de ontwikkelingsmogelijkheid van deze bedrijven en ondersteunt ze initiatieven voor een alternatieve invulling.

Duurzame en klimaatbestendige omgeving De beken en groene bufferzones vormen in dit gebied belangrijke dragers voor een duurzame en klimaatbestendige omgeving. Deze verstevigen we verder en we brengen ze in verbinding met de verstedelijkte omgeving.

T P E

Toerisme en recreatie De groene bufferzone Zeumeren is de belangrijkste trekpleister voor dagrecreatie van onze inwoners en toeristen. De gemeente richt zich hier op vergroting van het aanbod voor dagrecreatie om Zeumeren te versterken en toekomstbestendig te maken. Bij de ontwikkeling van nieuwe functies zorgen we ervoor voldoende capaciteit te houden voor onze eigen inwoners en ons niet alleen te richten op toerisme.

Voor de bebouwing en de openbare ruimte ziet de verstedelijkte as van Barneveld en Voorthuizen volop kansen voor verder verduurzamen en toekomstbestendig maken. Hierbij is bestrijding van hittestress een belangrijk uitgangspunt, met vergroening van de openbare ruimte en aandacht voor koelteplekken.

C N

O C

In de zone tussen Branderwal en Zeumeren komen veel energie-initiatieven tot ontwikkeling, zoals opslag en opwek van duurzame energie. De Visie Windenergie noemt deze plek als mogelijkheid voor grootschalige ontwikkeling van windenergie.

Daarnaast streven we naar kleinschalige recreatieve functies in de rest van het gebied, om de toegankelijkheid van het landelijk gebied en de groene bufferzones te versterken.

Werklocaties De verstedelijkte as kenmerkt zich als een dynamisch gebied met een breed scala aan werklocaties, zoals bedrijventerrein Harselaar en het centrum van Barneveld. We richten ons op het behoud, versterking en meegroeien van het vestigingsklimaat voor economische activiteit. De gemeente streeft ernaar in

Robuust landschap en natuur De groene zones rondom Voorthuizen, Harselaar en Barneveld zijn gemeentebreed groene dragers van de oost-westverbinding. Ze zijn van groot belang voor de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Deze dragers en het Schaffelaarsebos vormen de groene longen van het verstedelijkt gebied en vragen

108

om een inrichting met een balans tussen recreatief gebruik, natuur en agrarisch natuurbeheer.

Daarbij onderzoekt de gemeente kansen voor nieuwe woningen in de kernrandzones als kwalitatieve overgang naar het buitengebied en bouwen we intensiever nabij de stations in de vorm van appartementengebouwen. Uitgangspunt is inbreiden waar dit mogelijk is, bijvoorbeeld op plekken waar bedrijvigheid uit zwaardere categorieën worden verplaatst.

We koesteren deze groene dragers en richten ons op vergroting en versterking van deze zones. Hierbij zoeken we naar de balans tussen de toegankelijkheid voor bezoekers en bescherming van natuurwaarden. De Esvelderbeekzone blijft zich profileren als natuurrijke zone, terwijl Zeumeren zich meer richt op dagrecreatie. Het Schaffelaarsebos houdt de balans tussen natuurwaarden en recreatief gebruik.

We richten ons op de huisvesting van uiteenlopende doelgroepen, van starters en gezinnen tot arbeidsmigranten en aandachtsgroepen. De planning houdt rekening met doelgroepen die langer zelfstandig thuis wonen. Zo heeft de gemeente aandacht voor levensloopbestendige woningen, levensloopbestendige wijken en starters, met uiteenlopende prijscategorieën en een passende verdeling tussen huur en koop. Daarbij streven we naar een grotere spreiding van de sociale huur, grotere diversiteit in woningtypen en bouwen we woningen voor bepaalde doelgroepen vooral in de buurt van voorzieningen.

T P E

C N

Landbouw In de verstedelijkte as is landbouw volgend en ondergeschikt aan de verstedelijkingsdoelstellingen en daarom stimuleren we vormen van landbouw die hierbij passen. De groene bufferzones van de Esvelderbeekzone en Zeumeren zijn geschikt voor vormen van grondgebonden of multifunctionele landbouw, aan de westzijde van de rondweg in Voorthuizen zien we meer ruimte voor agrarisch ondernemerschap.

O C

Daar waar het kan biedt de gemeente stoppende agrariërs de ruimte om onder voorwaarden het erf te herontwikkelen tot woningbouw. Daarvoor stelt de gemeente kaders op aanvullend op het huidige functieveranderingsbeleid.

Wonen Met onder andere de wijken Veller, Bloemendal en Holzenbosch realiseerde de verstedelijkte as de afgelopen jaren een groot aantal woningen. Daarnaast zijn nog volop nieuwe wijken in ontwikkeling die de komende jaren voltooid zullen worden. Om het woningaanbod tot 2040 op peil te houden streven we naar uitbreiding en inbreiding van de kernen Barneveld en Voorthuizen.

109

Bereikbaarheid De verstedelijkte as is buiten de spitsperioden goed bereikbaar door de A1 en A30, de provinciale wegen en door het openbaar vervoer met de aanwezigheid van drie treinstations. Tijdens de spits is de bereikbaarheid minder goed, als gevolg van de files.

Tot slot streeft gemeente naar het optimaliseren van fietsroutes tussen de grotere woon en werkgebieden om het fietsgebruik op korte afstand verder te stimuleren en te faciliteren. Hierbij denken wij onder andere aan de fietsroute langs de Stationsweg als onderdeel van de regionale fietsroute die Voorthuizen en Barneveld verbindt met kernen en onze buurgemeenten.

De gemeente Barneveld streeft ernaar de rondwegenstructuur van Barneveld te voltooien met als doel de verkeersdruk te verminderen binnen de bebouwde kom. Dit draagt bij aan robuustheid van het wegennet en bereikbaarheid van hulpdiensten in geval van incidenten, en aan de verkeersveiligheid en leefbaarheid in de kern. Daarnaast blijft de gemeente Barneveld bij het Rijk benadrukken dat een snelle aanpak van het knooppunt A1-A30 en het knooppunt Hoevelaken essentieel is voor de bereikbaarheid van onze gemeente en de omliggende regio’s.

T P E

C N

O C

Daarnaast onderzoeken we nut, noodzaak, kansen en effecten voor een nieuwe afslag van de A1 aan de oostzijde van Harselaar en voor een uitbreiding van station BarneveldNoord met perrons aan de spoorlijn Amersfoort-Apeldoorn en een bijbehorende extra treinstop.

T P E C N O C

w

110

111

Barneveld

Ambities

Barneveld was van oorsprong een belangrijk knooppunt in een netwerk van hessenwegen (handelswegen). Het dorp kent een radiale verkeersstructuur met meerdere wegen die naar het centrum van Barneveld leiden. Barneveld heeft drie stations op de verbinding Ede - Wageningen - Amersfoort. Gedurende de jaren zijn er uiteenlopende woningbouwontwikkelingen geweest, in- en uitbreiding, waardoor het dorp een rijke variatie kent aan woonmilieus. Als grootste kern heeft Barneveld verschillende voorzieningen met een functie voor de gehele gemeente, zoals middelbare scholen, sportfaciliteiten en culturele functies, denk daarbij aan het Schaffelaartheater en de Muziekschool.

Barneveld is en blijft de centrale kern binnen onze gemeente waar ook de meeste en belangrijkste voorzieningen aanwezig zijn. De gemeente werkt aan de versterking van dit centrum van voorzieningen en leefbaarheid door invulling te geven aan Omgevingsvisie Barneveld Centrum. Daarnaast hebben we aandacht voor verbetering van de gezondheid in de woonwijken waar deze nu minder is goed is. Bovendien streven we naar verbetering en vernieuwing van de openbare ruimte, om Barneveld toekomstbestendig te maken. Tegelijkertijd ambiëren we een stevige groei op het gebied van wonen en economie, waarbij we binnen en buiten de kern kijken en onze infrastructuur robuuster maken met een westelijke en oostelijke rondweg. Aansluitend op deze ambities richten we tot slot onze aandacht op duurzaamheid, een groene leefomgeving en het erfgoed van Barneveld.

T P E

C N

O C

Kernkwaliteiten fysieke omgeving - Veelzijdig dorp met werkgelegenheid, voorzieningen en recreatieve mogelijkheden. - Divers voorzieningenniveau op het gebied van cultuur, detailhandel, onderwijs en sport, waaronder voorzieningen met een functie voor de hele gemeente. - Goed bereikbaar door de gunstige ligging nabij de snelwegen en met drie treinstations. - Door verschillende wijken met eigen kenmerken een breed palet voor verschillende inwoners met uiteenlopende woonwensen. - Landgoed Schaffelaar als groene parel bij Barneveld. - De beken als groenblauwe aders.

Gezondheid en welzijn van onze inwoners We vinden het als gemeente belangrijk dat het gezondheid- en welzijnsniveau van onze inwoners zo hoog mogelijk is. Het is bekend dat Barneveld enkele buurten heeft waar minder mensen zich gezond voelen, minder mensen genoeg bewegen, meer mensen zich eenzaam voelen, en meer mensen wonen die moeite hebben met rondkomen. Het gaat vooral om Oldenbarneveld, de Lors, Rootselaar-West en de Vogelbuurt (zie de lagenkaart in de bijlage).

T P E

C N

O C Visiekaart Barneveld

0

Een gezonde leefomgeving levert een positieve bijdrage aan gezondheid en welzijn. We streven in de gemeente

112

113

0,5

1,0

1,5

2km

naar meer gelijke kansen. Daarom willen we wat meer investeren in een gezonde leefomgeving bij buurten waar dat harder nodig is en benutten we kansen die bijdragen aan meer groen, ontmoeten en bewegen. Bijvoorbeeld op het gebied van sporten, bewegen, cultuur, ontmoeten, groen en wonen. Denk hierbij aan verbetering van het fiets- en wandelnetwerk en investering in sportmogelijkheden in de openbare ruimte. De groei van het dorp Barneveld betekent ook uitdagingen voor de huisvesting van zorgvoorzieningen, waaronder de huisartsenzorg. De gemeente ziet in de kern Barneveld een flinke uitdaging om de zorg toegankelijk te houden.

Veluwe, heeft een belangrijke functie voor waterberging in en rond Barneveld. Vanwege de omvang van de kern Barneveld hechten we naast de uitloopgebieden extra waarde aan voldoende groen in de wijken en buurten. In de nabijheid van de woning en met zicht op groen vanuit woningen. De 3-30-300-regel is richtinggevend. Zo dragen we bij aan meer bewegen, ontspannen en ontmoeten, en het tegengaan van hittestress.

T P E

Wonen Barneveld kent een grote woningbouwopgave voor 2040 waarbij we streven naar de bouw van zo’n 4.000 woningen. Met de geplande ontwikkeling van onder andere de Burgt en Bloemendal en verschillende inbreidingskansen voorzien we grotendeels in deze taak. Voor de resterende opgave van ongeveer 500 woningen ziet de gemeente mogelijkheden nieuwe woningen te realiseren bij bedrijfsverplaatsing (zware bedrijvigheid) en aan de oostzijde van station Barneveld-Zuid. Verder zien we voor kleinschalige uitbreidingen ruimte op meerdere locaties in de dorpsrandzone, waarbij vervlechting met het aanliggende landschap een belangrijk uitgangspunt is. Met name aan de noordzijde van de kern streven we ernaar de noordelijke rand te vervlechten met de Esvelderbeekzone, met perspectieven voor wonen in een lagere dichtheid.

C N

Duurzame en klimaatbestendige omgeving De Esvelderbeekzone en Landgoed Schaffelaar vormen belangrijke groene plekken, die een bijdrage leveren aan een klimaatbestendige leefomgeving. We willen Barneveld meer in verbinding brengen met deze plekken en ze koesteren voor de toekomst.

O C

De gemeente streeft een uitbreiding na van het groen Barneveld en wil het groen onderling verbinden waar mogelijk. We hebben aandacht voor de aanleg van koelteplekken, tegengaan van hittestress en voorkomen van wateroverlast. De Kleine Barneveldse Beek zichtbaar en beleefbaar maken in het centrum is hiervoor een van de ambities. Daarnaast richten we ons op versterking van de klimaatmantel aan de oostzijde van Barneveld. Deze landschappelijke voorziening, opgenomen in het Blauw Omgevingsprogramma (BOP) 2022-2027 van Waterschap Vallei en

Zo ontstaat een geleidelijke overgang tussen wonen en het groen, een stap in de richting van een duurzame en gezonde leefomgeving met

114

behoud van de groene buffers en de bijbehorende landschappelijke waarden. Daarnaast onderzoekt de gemeente de mogelijkheid voor verplaatsing van diverse functies, waaronder onze sportvoorzieningen, om zo te komen tot een robuust voorzieningenniveau met kansen voor woningbouw. Op dergelijke inbreidingslocaties zijn hogere dichtheden mogelijk met een bouwhoogte van vijf of zes lagen, en op sommige plekken nog hoger. Denk daarbij aan de stationsomgeving in Barneveld Centrum.

voor verplaatsing van sportaccommodaties naar de randen van de kern en voor multifunctioneel gebruik van de faciliteiten. Kwaliteit van de leefomgeving De gemeente Barneveld streeft een duurzame inrichting na van de leefomgeving, met aandacht voor cultuur en een groene openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten, spelen, bewegen en ontspannen. Een van de ambities is voorkomen van hittestress door kwalitatief groen met schaduwrijke plekken, ook in de kern zelf. We hebben hierbij vooral aandacht voor wijken waar veel ouderen wonen. Daarnaast zorgen we voor goede groene verbindingen met de omgeving. De omliggende groene bufferzones vervullen namelijk een belangrijke rol voor de leefbaarheid van Barneveld, voor ontspanning en recreatie. We streven dan ook naar uitbreiding en versterking van deze zones, met de juiste balans tussen de toegankelijkheid en bescherming van natuurwaarden.

T P E

Voorzieningen Om Barneveld tijdens de komende groei gezond en leefbaar te houden voor de toekomst, streeft de gemeente naar versterking en uitbreiding van het voorzieningenniveau. Als invulling van de doelstellingen uit de Omgevingsvisie Barneveld entrum moeten we aan de slag om voldoende voorzieningen te krijgen rond bijvoorbeeld eerstelijnszorg, sport, zwemwater, cultuur en basis- en voortgezet onderwijs.

C N

O C

Werklocaties Het centrum van Barneveld vervult een belangrijke rol voor de werkgelegenheid van Barneveld. De gemeente streeft daarom naar versterking van het centrum. Dit doen we door invulling te geven aan de doelstellingen uit de Omgevingsvisie Barneveld Centrum waarbij we ingaan op de economische ambities voor dit gebied.

Bij nieuwe woningbouwontwikkeling en in de bestaande wijken hebben we aandacht voor ontmoetingsplaatsen en onderzoeken we de mogelijkheid deze te faciliteren. In de komende versie van de integrale huisvestingsplannen onderzoekt de gemeente hoever ze uitkomt met de bestaande voorzieningen. Bij onze sportvoorzieningen zien we verenigingen of accommodaties onder druk staan door de huidige ligging met beperkte mogelijkheden voor uitbreiding. Om onze sportverenigingen toekomstbestendig te maken, onderzoeken we de mogelijkheid

Daarnaast richt de gemeente zich op behoud en versterking van de bestaande bedrijventerreinen, waaronder De Valk Waar mogelijk onderzoeken we de kansen voor gerichte functiemenging door toevoeging

115

van wooneenheden. Daarnaast werkt de gemeente aan toekomstbestendige bedrijventerreinen,bijvoorbeeld door vergroening.

Noord. Bij ov-knooppunten, voorzieningen en concentratie van detailhandel moeten voldoende mogelijkheden zijn fietsen te stallen en elektrische fietsen op te laden.

Recreatie en toerisme Met Barneveld als hoofdkern van de gemeente vinden we het belangrijk bezoekers te trekken en te binden aan de kern. We zetten daarom in op uitbreiding van toeristische voorzieningen. Met onder andere de Midden Nederland Hallen,het dorpscentrum en evenementen zijn er volop kansen om toeristen en recreanten nog meer te binden aan onze gemeente. Daarnaast streeft de gemeente ernaar recreatieve routes in de directe omgeving te verbeteren en versterken.

De ondersteuning van de fiets neemt bestaande knelpunten op het autonetwerk niet weg. Sterker nog, door de ruimtelijke ontwikkelingen neemt de druk toe op het autonetwerk. Een zekere toename in verkeersdruk en reistijd accepteren wij omdat het onwenselijk is op alle wegen te streven naar een minimaal reistijdverlies. Het wegennet inrichten met dat uitgangspunt brengt hoge investeringskosten met zich mee en heeft veel ruimtelijke impact. We geloven bovendien dat enig tijdverlies voor de auto ten goede komt aan het fietsgebruik.

T P E

C N

Bereikbaarheid Om het fietsgebruik nog aantrekkelijker te maken richt de gemeente zich op korte, veilige en comfortabele fietsverbindingen bij de ontwikkeling van nieuwe woon- en werkgebieden. Dat betekent nieuwe verbindingen, verbreding of op andere wijze aanpassing van bestaande verbindingen. We hebben de wens de snelle fietsroute langs de Stationsweg tussen Barneveld en Harselaar geschikt te maken voor fietsverkeer in twee richtingen, vanaf de ingang bij Kasteel Schaffelaar tot de Van Wijnbergenlaan. Hiervoor hebben wij de medewerking nodig van onder andere Geldersch Landschap & Kastelen. Daarnaast ontwikkelen wij een aantrekkelijke fietsverbinding tussen de wijk Bloemendal en station Barneveld-

O C

Op enkele wegen zijn de huidige en verwachte doorstromingsproblemen zo groot dat wij hier maatregelen treffen. Met name de oostelijke en westelijke rondweg Barneveld moeten ervoor zorgen dat bijvoorbeeld de Lunterseweg, Van Zuijlen van Nieveltlaan en Thorbeckelaan worden ontlast en dat woon- en werkgebieden beter zijn verbonden met het buitengebied en de snelwegen. De westelijke rondweg geldt als een gebiedsontsluitingsweg binnen de kom, die deel uitmaakt van een bredere ontwikkelopgave aan de westzijde van Barneveld. De oostelijke rondweg daarentegen verbindt meerdere regionale wegen met elkaar buiten de kom. Langs de beide rondwegen wil de gemeente fietspaden aanleggen, zodat ook voor fietsers kortere verbindingen

116

ontstaan tussen woningen, scholen en werkgebieden. De aansluitingen BarneveldNoord en Barneveld-Zuid op de A30 vergen een forse reconstructie om het verkeer goed te blijven afwikkelen. Wat betreft openbaar vervoer heeft Barneveld met de drie stations een goede basis, waarbij we voor BarneveldNoord kansen zien op een stevigere vervoersfunctie. Met de vervoerspartners onderzoekt de gemeente of dit station een halte kan krijgen tussen Amersfoort en Apeldoorn. Voor ruimtelijke ontwikkeling rond de stations richt de gemeente zich op lagere parkeernormen en op toename van fietsverkeer of openbaar vervoer.

T P E

C N

De gemeente streeft ernaar dat een toename van verkeersdruk op wegen en fietspaden niet leidt tot een toename van onveiligheid, zoals ongevallen, een gevoel van onveiligheid of tot een afname van de leefkwaliteit.

O C

Bij het ontwerp van nieuwe wegen en de reconstructie van bestaande heeft de gemeente aandacht voor een veilige verkeersinrichting. Daarbij is er een grens aan wat redelijkerwijs mogelijk is aan snelheidsbeperkende maatregelen. We houden namelijk ook rekening met de partijen voor wie deze maatregelen een onevenredig nadelig effect hebben, zoals aanbieders van openbaar vervoer en de hulpdiensten.

117

Voorthuizen

Ambities

Voorthuizen is ontstaan rond het kruispunt van de Oude Rijksweg, nu Hoofdstraat, en de weg van Putten naar Barneveld. Het was van oorsprong een belangrijke stopplaats op de kruising van twee hessenwegen, de oude handelsroutes. De aanleg van de oude rijksweg splitste het dorp in tweeën. Later werd de rijksweg ten zuiden van Voorthuizen aangelegd, de A1. Voor de legerplaatsen in de omgeving en de bouw van een mobilisatiecomplex werd in de jaren 50 de eerste nieuwbouwwijk van Voorthuizen gebouwd, waar militairen in werden gehuisvest. De nabijheid van de bosrijke Veluwe en het recreatiegebied Zeumeren trekt veel toeristen. In de directe omgeving van Voorthuizen staan dan ook veel campings.

Voorthuizen is en blijft een levendig dorp met een divers woningaanbod en een goed voorzieningenniveau voor eigen inwoners en de toerist. De gemeente richt zich op een zorgvuldige groei op het gebied van wonen en economie, waarbij we rekening houden met de landschappelijke waarden in en rond het dorp. We hebben aandacht voor verbetering van de gezondheid in de woonwijken waar deze nu minder goed is, en we streven naar vergroening van de openbare ruimte. Met groei in het vooruitzicht zorgen we ervoor dat het voorzieningenniveau toekomstbestendig blijft.

T P E

C N

Gezondheid en welzijn van onze inwoners De inwoner van Voorthuizen voelt zich ongeveer even gezond als de gemiddelde inwoner van de gemeente Barneveld. Ook wat betreft bijvoorbeeld eenzaamheid, chronische aandoeningen en leefstijl is Voorthuizen een doorsnee dorp. De inwoners van Voorthuizen zijn gemiddeld wat ouder dan elders in onze gemeente. Ouderen zullen in de toekomst langer zelfstandig blijven wonen. In Voorthuizen vinden we dan ook extra aandacht belangrijk voor bewegen, cultuur, ontmoeten, sport en de bereikbaarheid van voorzieningen. Of het nu gaat om activiteiten in de openbare ruimte of in een overdekte voorziening.

O C

Kernkwaliteiten fysieke omgeving - Levendig dorp door de aanwezigheid van veel horeca, een breed winkelaanbod, diverse evenementen in het toeristenseizoen en culturele voorzieningen. Het jaarlijkse Floralia Bloemencorso Festijn is hier een voorbeeld van en trekt duizenden bezoekers. - De ligging aan de rand van de Veluwe biedt veel mogelijkheden voor sport en recreatie, zoals fietsen en wandelen. - Goede bereikbaarheid van het dorp. - Door de aanwezigheid van verschillende wijken met eigen kenmerken een gevarieerd aanbod voor inwoners met uiteenlopende woonwensen.

T P E

C N

Visiekaart Voorthuizen

O C

0

Duurzame en klimaatbestendige omgeving In de jaren 70 ondervindt Voorthuizen op verschillende plekken wateroverlast na hevige regenval. Naast het gebrek aan groen is het gemengde rioolstelsel er de oorzaak van dat straten blank staan.

118

119

0,25

0,5

0,75

1km

Voorzieningen Met de Centrumvisie voor Voorthuizen gaan we voor een eigentijds, karakteristiek en levendig centrum. We behouden en versterken het voorzieningenaanbod, met aandacht voor zowel de eigen inwoners als de bezoekers. Met de verdere groei van Voorthuizen verwachten we nieuwe voorzieningen, bijvoorbeeld een supermarkt. Daarmee wordt ook het centrum ontlast.

Daarom is de gemeente hier aan de slag met grootschalig afkoppelen van woningen en stimuleert ze inwoners hun percelen te vergroenen. De gemeente richt zich op een duurzame inrichting van de openbare ruimte met uitbreiding van het groen, waaronder de Groene Slinger in en rond de kern. We vernieuwen de openbare ruimte waar nodig en richten ons op een zo groen mogelijke inrichting, met aandacht voor koelteplekken en bestrijding van wateroverlast.

T P E

We onderzoeken daarnaast de behoefte en kansen voor de uitbreiding van het voorzieningencluster aan de zuidzijde, met de Oranjevereniging en de sportvoorzieningen. Met de groei van Voorthuizen ontstaat een nieuwe vraag naar onderwijs, sport, zwemwater, , eerstelijnszorg, cultuur en kinderopvang.

Gezien de omvang van de kern Voorthuizen hechten we in deze kern extra waarde aan voldoende groen in de wijken en buurten, naast de groene uitloopgebieden. In de nabijheid van de woning en met zicht op groen vanuit woningen. De 3-30-300-regel is richtinggevend, als ondersteuning van meer bewegen, ontspannen, ontmoeten en het tegengaan van hittestress.

C N

O C

In de komende versie van de integrale huisvestingsplannen onderzoekt de gemeente in hoeverre de huidige voorzieningen moeten worden uitgebreid. Mogelijk met een extra basisschool. Ook de vraag naar eerstelijnszorgvoorzieningen zal toenemen. Bijvoorbeeld omdat de afstand tot voorzieningen te groot wordt voor doelgroepen als ouderen. Voor deze doelgroep bekijken we bovendien of nieuwe kleinschalige ontmoetingsplekken nodig zijn, om vereenzaming te voorkomen.

Wonen Voorthuizen kent voor 2040 een opgave van zo’n 1600 nieuwe woningen. Met grote ontwikkelingen aan de zuidzijde realiseren we er ongeveer 1000. Verder ziet de gemeente kansen om rond de 100 woningen te bouwen in de bestaande kern. PM: invulling resterende deel woning op basis van lagenbenadering

120

Kwaliteit van de leefomgeving De gemeente Barneveld streeft naar een toekomstbestendige inrichting van de leefomgeving met aandacht voor een groene openbare ruimte die uitnodigt tot ontmoeten, spelen, bewegen en ontspannen. Met als doel hittestress te voorkomen door de aanleg van kwalitatief groen met schaduwrijke plekken. Vooral in de grotere kernen zoals Barneveld en Voorthuizen is dit belangrijk gezien de grotere afstand tot een groen uitloopgebied.

Bereikbaarheid Ingebruikname van De Voortse Ring en de Heuvelrandweg zorgde in 2019 voor een betere bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefkwaliteit in het centrum. Maar er zijn nog kansen over om de verkeerssituatie verder te verbeteren. Bereikbaarheid maakt deel uit van de Centrumvisie. Deze onderzoekt de mogelijkheden om het centrum verkeersluwer te maken. Bijvoorbeeld vermindering van de parkeerdruk tijdens drukke momenten door verbetering van bestaande parkeervoorzieningen of uitbreiding van het aanbod. Daarnaast verkent de visie verbetering van de bereikbaarheid van de oostzijde van de kern. Dat de Molenweg bijna in het centrum uitkomt is namelijk niet optimaal, omdat de wegen in het centrum zo extra worden belast door verkeer dat daar geen bestemming heeft.

T P E

Werklocaties Voorthuizen heeft behoefte aan meer ruimte om te ondernemen. De ontwikkeling van het woon-werklandschap aan de westzijde maakt hiermee een begin. Daarnaast bestaat de vraag naar een lokaal bedrijventerrein. PM: invulling rop basis van lagenbenadering

C N

O C

Recreatie en toerisme Voorthuizen vervult een belangrijke rol voor de toeristische sector door de nabijheid van vakantieparken. De vele horecagelegenheden en evenementen willen we behouden en versterken waar mogelijk. Daarnaast streeft de gemeente verbetering en versterking na van recreatieve routes in de directe omgeving, bijvoorbeeld over de westelijke rondweg.

Voor het fietsverkeer onderzoeken we of een tweerichtingsfietspad langs de Baron van Nagellstraat en Rembrandtstraat haalbaar is, waarmee deze een geheel vormt met het fietspad ten zuiden van de Holzenboschlaan en die langs de Rubensstraat. Zo ontstaat een aantrekkelijke fietsverbinding voor lokaal en regionaal fietsverkeer, waaronder de fietsroute tussen Putten, Voorhuizen en Barneveld.

121

Harselaar Harselaar is een bedrijventerrein langs de A1 en de A30. Het bedrijventerrein heeft een regionaal karakter. Het westelijk gedeelte werd in de tweede helft van de twintigste eeuw in gebruik genomen. Daarna breidde het zich uit in oostelijke richting. Kernkwaliteiten - Goede bereikbaarheid, vanwege de ligging nabij de A1 en de A30. - Veelzijdigheid aan type bedrijven.

T P E

C N

Ambities

Harselaar vormt het regionale bedrijventerrein dat we de komende jaren nog willen laten groeien. We bieden hier ruimte voor zwaardere bedrijvigheid. Er zijn kansen om het terrein efficiënter te benutten en meer duurzaam en klimaatbestendig te maken.

O C

Visiekaart Harselaar

Duurzame en klimaatbestendige omgeving We onderzoeken de mogelijkheden voor alternatieve energiebronnen om Harselaar op een duurzame en toekomstbestendige manier te voorzien van energie. Aan de oostzijde van Harselaar bevindt zich de zoekzone voor grootschalige opwekking van windenergie, volgens de uitgangspunten van de Structuurvisie Wind.

T P E

C N

O C

Wonen Het woningaanbod van Harselaar is beperkt en niet gericht op een uitbreiding van het aantal. De uitbreiding van Harselaar brengt de vraag met zich mee hoe we als gemeente omgaan met de huisvesting van arbeidsmigranten. De gemeente

122

123

0

0,25

0,5

0,75

1km

Bereikbaarheid De verkeersdruk op de Baron van Nagellstraat is hoog en biedt weinig capaciteit om nieuwe grootschalige ontwikkelgebieden te ontsluiten. Om bereikbaarheid en toegankelijkheid toekomstbestendig te maken, denkt de gemeente aan maatregelen in en rond het wegennet van Harselaar. We onderzoeken de kansen voor een nieuwe aansluiting op de A1 aan de oostzijde van Harselaar in combinatie met een mogelijke uitbreiding. Daarnaast richten we ons op aanpassing van het bestaande wegennet om de toegankelijkheid en verkeersveiligheid te bevorderen.

formuleert nog beleid hiervoor, met als uitgangspunt dat huisvesting in eerste instantie in de kern plaatsvindt en niet op het bedrijventerrein. Kwaliteit van de leefomgeving Harselaar kent een groot oppervlak aan verharding, op bedrijfspercelen en in de openbare ruimte. Om Harselaar toekomstbestendig in te richten, streeft de gemeente een kwaliteitsimpuls na van de openbare ruimte, bijvoorbeeld door te vergroenen met aandacht voor koelteplekken. Daarnaast verwelkomen we initiatieven die bedrijfspercelen verduurzamen en klimaatbestendig maken.

T P E

C N

Werklocaties Er is een grote behoefte aan nieuwe bedrijfskavels. In eerste instantie voorziet de gemeente daarin met de zuidelijke uitbreiding van Harselaar. Op weg naar 2040 is er behoefte aan nog zo’n 40 hectare extra bedrijventerrein. Daarvoor is onderzoek nodig naar haalbaarheid, capaciteit en bereikbaarheid. Met de uitbreiding van Harselaar streven we naar ruimte voor regionale bedrijven met een hogere milieubelasting. De gemeente houdt hier extra aandacht voor circulaire bedrijven.

O C

124

T P E

C N

O C

125

Esvelderbeekzone

Ambitie

Tussen Barneveld-Noord en Harselaar ligt de Esvelderbeekzone. Het gebied kenmerkt zich door de Esvelderbeek, lokale hoogteverschillen door zandkoppen en houtsingels. Het gebied heeft een landelijk karakter.

We streven naar een robuuste en klimaatadaptieve Esvelderbeekzone in oostelijke en westelijke richting. De zone wordt hierdoor een belangrijke groene bufferzone met ruimte voor landschaps- en natuurontwikkeling, in combinatie met kleinschalige functies. Naast de functie als bufferzone, vervult de zone een belangrijke rol als oost-westverbinding met ecologische waarde. De Esvelderbeekzone vinden we belangrijk voor inwoners van de gemeente vanwege het groen en de mogelijkheden voor bewegen en recreëren.

Kernkwaliteiten - Besloten landschap met houtwallen, singels en hagen. - Enkele historische gebouwen. - Groene buffer tussen Barneveld en Harselaar als uitloopgebied voor bewoners van Barneveld. - Ecologische waarden, onder andere vanwege de meanderende beek.

gemeente. Initiatieven voor natuur- en landschapsontwikkeling, eventueel in combinatie met een financiële drager zoals een nieuw woonerf of andere kleinschalige functies, moedigen we van harte aan, zolang de landschappelijke kwaliteiten leidend zijn.

T P E

C N

Duurzame en klimaatbestendige omgeving De Esvelderbeek is een van de belangrijkste beken in onze gemeente. We streven ernaar deze beek in dit gebied robuuster te maken en het water zo lang mogelijk vast te houden, om het risico op wateroverlast in de lagere delen van het bekenstelsel te beperken. Daarbij ontstaan ook kansen voor natuur, recreatie en wonen in een lage dichtheid.

O C

Robuust landschap en natuur De Esvelderbeekzone belangrijk voor de gemeente Barneveld als groene bufferzone. We hechten veel waarde aan deze zones voor de gezondheid van onze inwoners, omdat ze ontspanning bieden in een groene omgeving. We streven dan ook naar versterking en uitbreiding van Esvelderbeekzone, bijvoorbeeld door de beek meer ruimte te geven en robuuster te maken. Daarbij zien we de Esvelderbeekzone niet als afgebakend gebied, maar als een grote oost-westverbindingszone door de

126

Visiekaart Esvelderbeekzone

T P E C N T O P C CE N O C 0

127

0,25

0,5

0,75

1km

Wonen In de Esvelderbeekzone zijn in de loop der jaren kleinschalige woonerven gerealiseerd als clusters in het landschap. Bij de uitbreiding van Esvelderbeekzone in oostelijke en westelijke richting streven we naar een zorgvuldige uitbreiding van deze kleinschalige woonerven. Met landschappelijke inpassing als belangrijk uitgangspunt. De nieuwe woonerven moeten daarnaast een kwalitatieve bijdrage leveren aan de woonopgave van onze gemeente. Ook bij de verdere uitbreiding van Bloemendal streven we naar integratie van de woningbouw met de groene en landschappelijke ambities van de Esvelderbeekzone. Met een zachte dorpsrand als resultaat, waarbij zorgvuldig woningen zijn toegevoegd in een lage dichtheid.

Toerisme en recreatie De focus in de Esvelderbeekzone ligt op ecologie en natuurontwikkeling. Met een zorgvuldige afweging kunnen nevenactiviteiten hier mogelijkheden bieden voor toerisme en recreatie. Uitgangspunt is dat nevenactiviteiten kleinschalig zijn en een sociale component hebben. Bijvoorbeeld een landwinkel en een zorgboerderij. Tegelijkertijd hebben de aanwezige agrariërs hier kans nieuwe verdienmodellen te onderzoeken in de richting van een meer multifunctioneel landbouwbedrijf.

T P E

Daarnaast streeft de gemeente naar verdere ontwikkeling van het recreatieve routenetwerk. Met kansen voor beekontwikkeling en voor de uitbreiding van Barneveld en Harselaar. Zo ontstaan aantrekkelijke recreatieve routes voor onze inwoners en bezoekers.

C N

O C

Bereikbaarheid Om de Esvelderbeekzone toegankelijk te maken als recreatief uitloopgebied voor onze inwoners streven we goede fietsverbindingen en wandelpaden na. Autoverkeer krijgt wat ons betreft een meer onderschikt karakter, zonder doorgaande verkeersfunctie. Wel onderzoekt de gemeente de parkeermogelijkheden net buiten de Esvelderbeekzone, zodat bezoekers uit de omgeving dit gebied gemakkelijk kunnen bereiken.

Landbouw De natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van dit gebied vragen om het principe van boeren met het landschap. De grondgebonden bedrijven hier vormen een goede basis. De gemeente steunt ondernemers die inzetten op extensivering, kringlooplandbouw of multifunctionele landbouw. Nevenactiviteiten, bijvoorbeeld in de vorm van een landwinkel, zorgfunctie of recreatiefunctie, moedigen we aan. Geen ruimte zien we in dit gebied voor nieuwvestiging, verplaatsing of omschakeling naar niet-grondgebonden veehouderij.

T P E

C N

O C

Esvelderbeekzone (bron: Barneveldse krant, Jan van Uffelen)

128

129

Zeumeren

Ambitie

Tussen Voorthuizen en Harselaar ligt het gebied Zeumeren. Het staat vooral bekend om het recreatieve karakter met de grote zwemplas en het speelparadijs SchatEiland Zeumeren. We beschouwen dit gebied als een grotere groene bufferzone in oostwestelijke richting. De gemeente Barneveld hecht veel waarde aan de bufferzones voor de gezondheid, onze inwoners ontspannen hier in een groene omgeving. Zeumeren heeft recreatieve functies, maar bestaat daarnaast uit landelijk gebied met agrarische bedrijven en enkele woningen.

Zeumeren is een belangrijke trekpleister voor bezoekers en inwoners van de gemeente en heeft een belangrijke rol in de dagrecreatie. We willen dit recreatieve karakter behouden en versterken door meer dagrecreatie en verblijfsrecreatie mogelijk te maken, waarbij bijvoorbeeld gedacht wordt aan een hotelfunctie. De gemeente richt zich op versterking van het recreatieve karakter van Zeumeren, en tegelijkertijd op versterking van de groene bufferzone in oostelijke en westelijke richting. Met ruimte aan recreatieve functies en landschapsen natuurontwikkeling, waarbij het aandeel recreatieve functies geleidelijk afneemt in oostelijke en westelijke richting.

Kernkwaliteiten - Groene buffer tussen Voorthuizen en Harselaar. - Vele recreatiemogelijkheden.

T P E

C N

C N

Duurzame en klimaatbestendige omgeving De plas van Zeumeren wordt de komende jaren vergroot als gevolg van de lopende concessie voor zandwinning. Daarmee neemt het waterbergend vermogen toe.

O C

Robuust landschap en natuur Het gebied rondom Zeumeren bouwen we uit tot een stevige groene buffer tussen Voorthuizen en Harselaar. We beschouwen het gebied niet als afgebakend, maar als een grote verbindingszone tussen de gebieden. Initiatieven voor natuur- en landschapsontwikkeling, eventueel in combinatie met een financiële drager zoals een nieuw woonerf of andere kleinschalige functie, moedigen we van harte aan, waarbij vooropstaat dat de landschappelijke kwaliteiten leidend zijn.

130

T P E

Visiekaart Zeumeren

O C

0

131

0,25

0,5

0,75

1km

Toerisme en recreatie Door de toename van het aantal inwoners en bezoekers de komende jaren ziet de gemeente Barneveld kansen het aanbod aan recreatieve functies binnen Zeumeren uit te breiden. Zolang de draagkracht van het gebied niet het geding komt, is er ruimte voor aanvullende recreatievoorzieningen, uiteenlopend van een hotel en horeca tot sport- en spelactiviteiten. Met recreatieve nevenactiviteiten hebben de aanwezige agrariërs kansen nieuwe verdienmodellen te ontwikkelen naar een meer multifunctioneel landbouwbedrijf. Tegelijkertijd streeft de gemeente naar verdere ontwikkeling van het recreatieve routenetwerk. De uitbreiding van Voorthuizen biedt daarbij nieuwe perspectieven, zodat er aantrekkelijke recreatieve routes ontstaan voor onze eigen inwoners en voor bezoekers.

Wonen Zeumeren biedt ruimte voor nieuwe kleinschalige woonerven als clusters in het landschap. Met landschappelijke inpassing als uitgangspunt. Ook moeten de nieuwe woonerven hier een kwalitatieve bijdrage leveren aan de woonopgave van onze gemeente. Bereikbaarheid Om Zeumeren toegankelijk te maken als recreatief uitloopgebied voor onze inwoners streeft de gemeente naar goede fietsverbindingen en wandelpaden. Autoverkeer krijgt wat ons betreft een onderschikt karakter zonder doorgaandverkeersfunctie. Wel wil de gemeente hier zorgen voor een goede wegenstructuur zodat er duidelijke routes ontstaan voor verkeersstromen bij grootschalige evenementen. Doortrekking van de Holzenboschlaan richting de Zeumerseweg biedt nieuwe mogelijkheden.

T P E

C N

O C

Landbouw De natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van dit gebied vragen om het principe van boeren met het landschap. De grondgebonden bedrijven hier vormen een goede basis. De gemeente Barneveld steunt ondernemers die inzetten op extensivering, kringlooplandbouw of multifunctionele vormen van landbouw. Nevenactiviteiten, bijvoorbeeld in de vorm van een landwinkel, zorg- of recreatiefunctie, moedigen we aan. Voor nieuwvestiging, verplaatsing of omschakeling naar nietgrondgebonden veehouderij, zien we in dit gebied geen ruimte.

132

T P E

C N

O C

133

4.6 Westelijk buitengebied Het westelijk buitengebied in de Gelderse Vallei is het laagstgelegen deelgebied van de gemeente Barneveld. Het ligt grotendeels in het kampenlandschap, een landschapstype dat zich kenmerkt door kleinschaligheid, met een afwisseling van percelen, bosschages, houtsingels en erven. De noordzijde van het gebied is deel van een veenontginning. Dit kenmerkt zich door open landschap met een langgerekte strokenverkaveling en sloten. Landbouw is vooral grondgebonden in dit gebied.

met afwisseling van percelen, bosschages, houtsingels en erven. Onderdeel van dit gebied is het Paradijs, een gebied met drie landgoederen: landgoed Groot Bylaer, Landgoed Klein Bylaer en Erica Zuid. Door het gebied stromen de Grote en de Kleine Barneveldsebeek. Doordat de landgoedeigenaren destijds niet meededen met de ruilverkavelingen, is het kampenlandschap nagenoeg onveranderd gebleven, met door

T P E

houtwallen omgeven akkertjes, weilanden, bosjes en heide. Het gebied is drassig door de relatief lage ligging en het opwellende kwelwater. Opvallende landschapselementen zijn de resten van zogenaamde vloeiweiden, graslandjes met een laag walletje eromheen, die tijdelijk onder water werden gezet. Dit, om mineralen aan te voeren en schadelijke insecten in de bodem te verdelgen. Het dorp De Glind ligt in dit gebied. Ten noorden van de A1 strekt zich

Karakteristiek zijn de beken die van oost naar west door het gebied stromen. De beken zijn hier het breedst in de gemeente, vanwege de ligging in het verloop van de beek. Het westelijk buitengebied heeft relatief hoge grondwaterstanden en is een uniek vanwege het kwelwater dat hier opkomt vanuit de bodem.

C N

O C

Het gebied ten zuiden van de A1 wordt gekenmerkt als kleinschalig landschap,

een ontgonnen veengebied uit, een open veenlandschap met langgerekte strokenverkaveling. Terschuur en Zwartebroek zijn ontstaan als bebouwingsclusters in dit veenlandschap. Bodem en water Vanwege de lagere ligging is het gebied beperkt kwetsbaar voor de gevolgen van droogte. Het natte karakter van dit gebied vraagt aandacht voor voldoende afwatering bij ruimtelijke ontwikkeling. De beekdalen spelen hier een belangrijke rol in de ontwikkeling van een robuust watersysteem.

C N

O C

Uitsnede kaartbeeld rond 1950

Uitsnede kaartbeeld rond 1980

Uitsnede kaartbeeld rond 2020

- afwisselend landschap met heide, bos,

- heidepercelen raken bebost

- enige schaalvergroting;

- Grootschalige agrarische

kavelbeplanting verdwijnt - Verloop van de Barneveldse Beek is aangepast

134

T P E

Het risico op bodemdaling is beperkt. Bij ontwikkelingen zijn geen extra maatregelen nodig op dit vlak. Het gebied is nauwelijks gevoelig voor overstroming wanneer de beken buiten hun oevers treden. Dit speelt met name bij De Glind. Het gaat hier om een geringe overstromingsdiepte van minder dan een halve meter.

Uitsnede kaartbeeld rond 1900 akkers, weides en beken

Kernkwaliteiten fysieke omgeving - Kampenlandschap aan de zuidzijde, kleinschalig, met een afwisseling van percelen, bosschages, houtsingels en erven. - Veenontginning aan de noordzijde, open landschap met landgerekte strokenverkaveling. - Kenmerkende beken die van oost naar west stromen. - Relatief hoge grondwaterstanden, door lagere ligging en opkomend kwelwater. - Het gebied is deel van het Groene Valleilint, met grote landschaps- en natuurwaarden. - Een rustig, laag dynamisch gebied.

bedrijfsbebouwing

Kleinschaligheid van het kampenlandschap is deels behouden gebleven

135

Ambities

De sociale wisselwerking tussen Terschuur en Zwartebroek is positief. Onderling weet men elkaar goed te vinden en vullen beide kernen elkaar goed aan. De Glind is een uniek dorp in dit gebied, onder meer vanwege de traditionele aanwezigheid van jeugdhulp en het grote zelforganiserende vermogen van het dorp. Tegelijkertijd vormt dit een uitdaging: we willen toe naar een evenwichtiger balans tussen zorgaanbod en regulier wonen. Dat past bij onze visie op normaliseren, waarbij we willen dat kinderen zo veel mogelijk in een ‘gewone’ omgeving moeten kunnen opgroeien.

Het westelijk buitengebied is kleinschalig en afwisselend, met een eigen identiteit en dynamiek in onze gemeente. De natuurlijke en landschappelijke elementen en kwaliteiten in dit gebied zien we als een goed fundament om de toeristische en recreatieve sector in dit gebied te verstevigen, ter ontlasting van de recreatieve druk in de Veluwe. Ook de agrarische sector heeft hier kansen, bijvoorbeeld op meer multifunctionele en extensieve vormen van grondgebonden landbouw. Door te ondernemen met aandacht voor de groenblauwe kenmerken van het gebied, behouden we het kleinschalige en diverse karakter en versterken we de natuurlijke en landschappelijke waarden binnen het Groene Valleilint.

T P E

Duurzame en klimaatbestendige omgeving Terwijl de beken in het oosten van de gemeente ontspringen, bevindt zich hier in het westelijk buitengebied het benedenstroomse deel van het bekenstelsel. Het water verzamelt zich hier voordat het in de buurt van Amersfoort samenkomt in de Eem en daarna uitmondt in het Eemmeer. Door in het bovenstroomse deel water langer vast te houden maken we het bekenstelsel robuuster. En in het westelijk buitengebied doen we dat door het water meer ruimte te geven, zowel permanent als tijdelijk, in geval van natte perioden. We zien daarbij kansen voor natuur en recreatie.

C N

O C

Gezondheid en welzijn van onze inwoners De ervaren gezondheid ligt gemiddeld wat hoger dan in de rest van de gemeente, maar verschilt tussen de kernen in dit gebied. Dat geldt ook voor het onderwerp eenzaamheid. De kleinschaligheid van het westelijk buitengebied brengt hier relatieve rust en ruimte. Doordat hier de focus ligt op grondgebonden vormen van landbouw zijn negatieve gezondheidseffecten vanuit deze sector beperkt. Met aandacht voor nieuwe recreatieve functies ontstaan nieuwe ontspannings- en beweegmogelijkheden voor onze inwoners en bezoekers.

T P E

C N

O C Visiekaart Westelijk buitengebied

0

Wanneer zich initiatieven voordoen in de nabijheid van de beken bekijken we de kansen in overleg met het waterschap. Zeker woningbouw rond Zwartebroek en Terschuur moet plaatsvinden in samenhang met de versterking van het bekensysteem. De zuidzijde van het westelijk buitengebied is door de provincie aangewezen als drinkwaterreserveringsgebied. Bij nieuwe ruimtelijke ontwikkeling houden we hier rekening mee.

Waar nodig en wenselijk steunt de gemeente nieuwe initiatieven voor welzijn, ondersteuning en zorg. Dit in combinatie met andere gebruiksfuncties, vanwege de ligging tegen het verstedelijkte gebied aan.

136

137

0,5

1,0

1,5

2,0

2,5km

Werklocaties Het aantal niet-agrarische bedrijven is relatief beperkt in dit gebied. Dit past ook bij het kleinschalige karakter. Net als in de hele gemeente bieden we stoppende agrariërs de mogelijkheid met ons functieveranderingsbeleid erven in te zetten voor niet-agrarische bedrijvigheid. We denken daarbij aan kleinschalige bedrijvigheid voor startende en kleine ondernemers. Ondernemers die doorgroeien of meer ruimte nodig hebben zijn van harte welkom op onze bedrijventerreinen.

Robuust landschap en natuur Ons westelijk buitengebied vervult een belangrijke rol in het Groene Valleilint, een regionaal project dat de verbinding versterkt tussen de Veluwe en de Utrechtse Heuvelrug. Samen met andere gemeenten en de provincie werkt de gemeente Barneveld hier aan de versterking van natuur en landschap. Bijvoorbeeld door bevordering van natuurinclusieve en extensievere vormen van landbouw. Initiatieven voor natuur- en landschapsontwikkeling, mogelijk in combinatie met een financiële drager zoals een landgoed, moedigen we van harte aan. Landschappelijke kwaliteit is daarbij het uitgangspunt, met specifiek aandacht voor het bijzondere veengebied. Subsidies helpen eigenaren landschapsstructuren te versterken.

T P E

Toerisme en recreatie We zien in het westelijk buitengebied volop perspectief om toerisme en recreatie op de kaart te zetten, mede ter ontlasting van de Veluwe. Het kleinschalige karakter met de bijzondere natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten hebben een voldoende aantrekkingskracht. Zo kan de gemeente Barneveld nieuwe vormen van kleinschalige recreatie toevoegen aan de bestaande trekpleisters. We denken daarbij aan kleinschalige groepsaccommodaties en bed-and-breakfastlocaties. Grootschalige recreatievoorzieningen achten we niet passen bij de kenmerken en kwaliteiten van het gebied. Samen met Visit Regio Barneveld onderzoeken we op welke manier we de toeristische en recreatieve sector in dit gebied het best kunnen versterken. Een toeristische opstapplek (TOP) in het gebied kan een waardevolle toevoeging zijn om bezoekers in dit gebied welkom te heten en te geleiden naar het recreatief netwerk van paden en voorzieningen.

C N

O C

Landbouw De natuurlijke en landschappelijke kwaliteiten van dit gebied vragen vormen van boeren met het landschap. De grondgebonden bedrijven vormen daarbij een goede basis. De gemeente steunt ondernemers die inzetten op extensivering, kringlooplandbouw of multifunctionele vormen van landbouw. Nevenactiviteiten, zeker in de toeristische en recreatieve sector, moedigen we aan. We zien hier geen ruimte voor nieuwvestiging, verplaatsing of omschakeling naar niet-grondgebonden veehouderijen.

138

Wonen Om het karakter van het landelijk gebied zo veel mogelijk te behouden zijn we terughoudend met nieuwe woningen in dit stukje buitengebied. Ons functieveranderingsbeleid biedt stoppende agrariërs de mogelijkheid hun erven te herontwikkelen tot wonen. Bij voorkeur clusteren we de wooneenheden aan de rand van de kern. Verder zien we kansen voor woningbouw bij landgoedontwikkeling, waarbij de bouw helpt als financiële drager voor natuur- en landschapsontwikkeling.

T P E

Bereikbaarheid De bereikbaarheid van dit deel van onze gemeente is redelijk op orde. Diverse wegen in dit gebied zijn relatief smal, wat in een aandachtspunt vormt wanneer het aantal recreanten in het gebied toeneemt. Daar tegenover staat dat het recreatieve padennetwerk voor voetgangers en fietsers goed op orde is.

C N

O C

139

Zwartebroek en Terschuur

Ambities

Terschuur is ontstaan langs de oude hessenweg van Amsterdam naar Deventer, en had oorspronkelijk een tolfunctie. Het dorp ontstond als lintbebouwing langs de oost-west lopende weg. Achter het lint begon in 1960 de planmatige woningbouw. Deze woonwijk is tot op heden geleidelijk aan uitgebreid. Er is een kleinschalig bedrijventerrein aanwezig.

Zwartebroek en Terschuur vormen ruimtelijk gezien twee kernen, maar kennen al jaren een sterke samenhang op sociaal gebied. Zo worden de maatschappelijke voorzieningen met elkaar gedeeld. De gemeente omarmt dit principe en steunt initiatieven die deze samenwerking en samenhang versterken. Vanuit het natuurlijk systeem kenmerken deze dorpen zich als de laagste en natste plekken in onze gemeente. Een belangrijk aandachtspunt is versterking van de beekzones als natuurlijke ontwikkelzones, de groene buffer tussen de twee dorpen.

T P E

Het dorp Zwartebroek ontstond als gevolg van de veenontginning in de twaalfde eeuw. Het kaarsrechte wegenpatroon geeft duidelijk de ontginningsmethoden weer. De bebouwing is geconcentreerd langs de Platanenstraat, de hoofdweg met uitbreidingen aan zijwegen. Met woningbouw aan de zuid- en noordoostzijde van de Platanenstraat ontwikkelde Zwartebroek zich in de loop der jaren als kern.

C N

Tegelijkertijd voeren we in dit gebied de doelstellingen uit van het Groene Valleilint. We streven ernaar de principes van duurzaam en klimaatbestendig bouwen in praktijk te brengen, waarbij we de beekdalen ontzien van woningbouw. Daarnaast onderzoekt de gemeente mogelijkheden voor toekomstbestendige woningbouw. Als onderdeel van het Groene Valleilint werken we aan de water- en natuuropgave in combinatie met landbouw.

O C

Kernkwaliteiten - Historische lintbebouwing, met onder andere Huize Terschuur, boerderij De Tolboom en het voormalig tolhuis. - Een tweelingdorp, ook bekend onder de zelfgekozen naam Terbroek. - Met op veel plekken doorzichten naar het omliggend agrarisch gebied. - De Hoevelakense beek als noordelijke dorpsrand. - Laanbeplanting langs een deel van de Hoevelakenseweg en de Eendrachtsweg.

T P E

C N

O C

Visiekaart Zwartebroek en Terschuur

0

Gezondheid en welzijn van onze inwoners De ervaren gezondheid en het welzijn van inwoners in Zwartebroek en Terschuur zijn gemiddeld genomen gunstig. Mensen voelen zich bovendien minder vaak eenzaam dan gemiddeld in de gemeente. Voor de dorpen blijft het belangrijk in te zetten op voldoende mogelijkheden tot ontmoeten en bewegen. Zeker voor ouderen in Terschuur, die in de directe nabijheid hiervoor geen voorziening

140

141

0,25

0,5

0,75

1km

hebben. Bij een toename van deze doelgroep kan het voor meerdere ouderen in Terschuur een probleem worden naar het dorpshuis in Zwartebroek te komen voor ontmoeting. Er zal dan moeten worden afgewogen of een kleinschalige plek voor ontmoeting een waardevolle aanvullende voorziening kan vormen in Terschuur.

locatie gevonden worden. De gemeente gaat uit van een gefaseerde en gedoseerde groei om in ieder geval te voldoen aan de behoefte van de inwoners, met bijzondere aandacht voor betaalbaarheid en levensloopbestendigheid. Daarmee vergroten we het woningaanbod voor jongere en oudere inwoners van Terschuur en Zwartebroek. Bij de dorpsuitbreiding behoort versterking van de beken, waarbij nieuwe groene recreatieve uitloopgebieden ontstaan voor de kernen.

Duurzame en klimaatbestendige omgeving De lagere ligging en nattere omstandigheden maken dat ruimtelijke ontwikkeling hier snel in aanraking komt met extra technische maatregelen om te komen tot een toekomstbestendig en duurzaam resultaat. Voor het watersysteem moet rekening worden gehouden met de beekdalen. Voor het slagenlandschap rond Zwartebroek is de beschermde zone van natte landstructuur van belang en is de wijze van fundering een aandachtspunt. Als deel van het Groene Valleilint heeft de gemeente hier een water- en natuuropgave, in combinatie met de bestaande landbouw.

T P E

Bij een westelijke uitbreiding van Terschuur met een eventuele extra verbindingsweg aan deze zijde van Terschuur kunnen de bestaande sportvelden strategischer worden gepositioneerd, tussen de twee dorpen in. Hierbij is een landschappelijke inpassing en de combinatie met andere recreatieve mogelijkheden essentieel.

C N

O C

Voorzieningen De groei van beide kernen is een mooie kans om het voorzieningenaanbod te handhaven voor de toekomst. Tegelijkertijd zorgt de groei voor aanvullende vraag naar sport, cultuur, eerstelijnszorg en onderwijs. In de komende versie van de integrale huisvestingsplannen onderzoeken we de groei van de vraag en het antwoord daarop.

Aandachtspunt bij de toepassing van eventuele installaties (o.a. energie) is dat er bij de inpassing rekening wordt gehouden met de aanwezige streekeigen landschappelijke karakteristieken van het gebied. Wonen Zwartebroek en Terschuur hebben een opgave van ongeveer 600 woningen. De ontwikkeling van De Eendracht en Dwarsakker bevat 240 woningen (peildatum 2021). En we verwachten dat er ca. 100 woningen op inbereidingslocaties gerealiseerd kunnen worden. Voor ongeveer 260 woningen moet nog een

Kwaliteit van de leefomgeving Zwartebroek en Terschuur kenmerken zich door een prettige verblijfskwaliteit. Bij de verdere uitbreiding streeft de gemeente naar groene recreatieve verbindingen in combinatie met versterking van de beken. Aan de oostzijde van beide kernen versterken we de natuurlijke en landschappelijke waarden in lijn met de ambities van het Groene Valleilint.

Bereikbaarheid In Terschuur zijn de effecten van files op de A1 merkbaar aan de hoeveelheid sluipverkeer. We vragen hiervoor aandacht bij het Rijk en Rijkswaterstaat. De groeiscenario’s van Terschuur, Zwartebroek en Hoevelaken, zetten de leefbaarheid en verkeersveiligheid verder onder druk. Daarom onderzoekt de gemeente of we kunnen aansluiten op het westelijke deel van de Hoevelakenseweg, om zo de Hoevelakenseweg in het centrum van Terschuur te ontlasten. Bovendien gaan we na of er meer fietsverbindingen tussen Zwartebroek en Terschuur kunnen komen, zodat korte fietsverbindingen ontstaan tussen de nieuwbouwlocaties.

T P E

Werklocaties Aan de Tolboomweg in Terschuur is een kleinschalig en lokaal bedrijventerrein. De gemeente ziet kansen dit bedrijventerrein voor lokale bedrijvigheid uit te breiden in oostelijke richting. Daarbij moeten de uitgangspunten van het Groene Valleilint worden bewaakt .

C N

O C

Het groeiend aantal inwoners veroorzaakt een toename van de vraag naar eerstelijnszorgvoorzieningen. Met het oog op de vergrijzing wordt voor Terschuur de wenselijkheid onderzocht van een kleinschalige ontmoetingsplek zoals een buurtkamer.

142

143

De Glind

Ambities

De Glind ligt aan de rand van de gemeente Barneveld. In het dorp lag oorspronkelijk havezate de Glinthorst. Van dit kasteel is echter niets meer aanwezig. De omgeving van het dorp wordt gekenmerkt een agrarisch gebied, bestaande uit weilanden, boerenerven en bosschages. De Glind heeft een bijzonder profiel door de jeugdhulpfuncties in de kern en het daarvoor aanwezige vastgoed.

De Glind staat bekend als jeugddorp. We hebben de ambitie om De Glind te laten doorontwikkelen tot een dorp met een meer inclusieve en diverse inwonersopbouw.

Kernkwaliteiten - Het dorp ligt in een afwisselend, kleinschalige landschap, met akkers, weides, houtsingels en bosschages. - Veel doorzichten naar het achterland. - Een groen karakter met weinig tot geen hittestress. - Een groen hart van het buurtschap, met mooie oude bomen. - Enkele historische gebouwen, zoals de voormalige directeurswoning. - Veel betrokkenheid van inwoners bij het in stand houden van voorzieningen. - Veel gezinsgerichte jeugdhulp, gezinshuizen. - Ondernemend karakter bij de inwoners voor diverse lokale activiteiten.

Samen met de inwoners van het dorp en de jeugdhulppartners, waaronder de Rudolphstichting, geven we inhoud aan de opgave voor energietransitie en daarbij onderzoeken we wat daarvoor nodig is. De gemeente streeft naar verduurzaming van het vastgoed in de kern, en daarnaast naar een duidelijke ruimtelijke structuur met de uitbreiding van de kern.

T P E

C N

C N

Daarbij dienen zich kansen aan voor woningbouw, met eventueel een meer divers zorgaanbod en recreatieve functies. We streven naar behoud en versterking van het groene karakter van De Glind, voor een prettige en gezonde leefomgeving.

O C

Gezondheid en welzijn van onze inwoners De Glind heeft een bijzonder profiel door de jeugdhulpachtergrond. Het dorp heeft een groot zelforganiserend vermogen, dat we koesteren en willen behouden. Tegelijkertijd streven we naar de balans in het dorp tussen zorg en regulier. Vooral door meer reguliere woningen te bouwen. De gemeente ziet hier geen ruimte voor de groei van het intramurale aanbod, maar wel mogelijkheden het aantal gezinshuizen in beperkte mate te laten meegroeien. Het zorgaanbod biedt daarnaast kans voor meer differentiatie, bijvoorbeeld in doelgroepen.

144

T P E

Visiekaart De Glind

O C

0

145

0,25

0,5

0,75

1km

Duurzame en klimaatbestendige omgeving Een groot deel van het vastgoed in De Glind is verouderd en niet-duurzaam te noemen. De gemeente ziet hier een grote opgave het dorp toekomstbestendig te maken. Denk daarbij aan aardgasvrije nieuwbouw en verduurzaming van de bestaande bebouwing. Voor de groeiopgave is de beperkte capaciteit van de waterzuivering in Harderwijk een aandachtspunt. De gemeente onderzoekt of een decentrale zuivering een voorwaarde is om te voldoen aan de groeiopgave.

Voorzieningen De Glind kent diverse voorzieningen, zoals de Donnerschool met een regiofunctie, multifunctioneel centrum de Glindster, openluchtzwembad Splash en een kinderboerderij. Veel voorzieningen zijn in beheer van de Rudolphstichting of hebben er een nauwe relatie mee.

dat de automobilist sneller doorheeft dat deze zich in een dorpskern bevindt. Samen met de gemeente Leusden spant de gemeente Barneveld zich bovendien in voor verbetering van fietsverbindingen met Achterveld en Leusden.

Na de sluiting van de Prinses Beatrixschool zijn dit de enige dorpsvoorzieningen. In de praktijk maken de inwoners gebruik van de voorzieningen in Achterveld. We denken dat dit in de toekomst ook het geval is, reden in gesprek te gaan met de gemeente Leusden.

T P E

Wonen Op dit moment heeft De Glind een groeiopgave van ongeveer 110 woningen tot 2040. Met de bouw van het ecodorp voorzien we reeds in 30 woningen, waardoor ruimte overblijft voor 80 woningen. Hiermee kan De Glind voorzien in de eigen behoefte, bijvoorbeeld voor starters die in het dorp willen blijven wonen. Gezinshuizen kunnen beperkt meegroeien. Groei van de intramurale zorg vinden we niet wenselijk.

C N

Kwaliteit van de leefomgeving De Glind kenmerkt zich door een parkachtige setting met veel mooie bomen. Bij de ontwikkeling van de kern blijven we deze setting benadrukken, en zoeken we tegelijkertijd naar een meer herkenbare en stevige ruimtelijke structuur. Op dit moment is de relatie tussen de bebouwing, het wegennet en de groene elementen, waaronder de Heiligersbeek, namelijk beperkt, wat de herkenbaarheid en oriëntatie van de kern niet ten goede komt.

O C

Met de herontwikkeling van leegstaand en verouderd vastgoed kan voorzien in een deel van de opgave. De groeiopgave geeft de woningvoorraad mogelijk zicht op een betere balans tussen zorg en regulier wonen. Waar de overige uitbreidingsruimte gevonden kan worden zullen we in een gebiedsprogramma nader onderzoeken.

T P E

C N

O C

Bereikbaarheid Doorgaand verkeer maakt gebruik van de Postweg. Een oplossing voor het sluipverkeer is niet direct voorhanden. We passen de inrichting van de weg aan zodat deze aansluit bij het verblijfskarakter. Ruimtelijke ontwikkeling kan bijdragen aan versterking van de bebouwde kom als verblijfsgebied. Met een meer herkenbare dorpsentree stimuleren we daarnaast