Bijlage 1 Grondstoffenstrategie 2025-2030

Circulaire economie In de gemeentelijke kerngroep Circulaire Economie is het thema afval en grondstoffen een belangrijke pijler. Dit is vastgelegd in het programma Duurzaamheid en de actieagenda. Vanuit Circulaire Economie is energie gestoken in kringloopwinkels, repaircafés en wordt voor de vernieuwde Milieustraat Otelaar het concept uitgewerkt waarbij kringloopgoederen in ontvangst worden genomen voordat de bezoeker de milieustraat op gaat. Daarnaast zijn de volgende twee aspecten van belang voor uitwerking: • Onderzoek naar Circulaire bouwmaterialenbouwmarkt Er is een onderzoek gedaan naar de potentie om in de gemeente Barneveld een circulaire bouwmaterialenmarkt op te zetten. Denk hierbij aan een verkoopruimte waarin allerhande materialen te vinden zijn die zijn overgebleven bij (ver)bouwprojecten. Van overgebleven gipsplaten, isolatiemateriaal, tubes kit etc. die dan voor een kleine prijs gekocht kunnen worden. Het uitgevoerde onderzoek richtte zich vooral op de aanbiedkant, bouwbedrijven, zzp’ers in de bouw, milieustraat Otelaar. Het blijkt dat er voldoende potentieel is om een dergelijk initiatief op te zetten.

• Meubels uit grof huishoudelijk afval halen Voor de vernieuwde milieustraat Otelaar wordt ook gekeken of het grof huishoudelijk afval waarin meubelstukken zoals bankstellen worden gestort, uit elkaar gehaald kunnen worden en zo nog beter gerecycled kunnen worden in plaats alles te verbranden. In feite worden alle mogelijkheden bekeken en onderzocht hoe we hier zo concreet mogelijk uitwerking aan kunnen geven. Dit is een doorlopend proces waarbij de kerngroep circulaire economie van de gemeente Barneveld ondersteuning kan bieden.

26 | Grondstoffenstrategie 2025-2030

8.4 Bijlage D Inwoners enquête Kijkend naar de resultaten merken we dat deze elkaar soms tegenspreken. Zo wordt omgekeerd inzamelen niet als optie gezien door 54% van de deelnemers, maar zijn vier kliko’s in de tuin soms te veel. Communicatie en voorlichting blijven belangrijk, daar willen we graag op in zetten. Respondenten blijven benoemen dat ze niet goed weten wat nu in welke kliko moet. Overall is 71% tevreden op de wijze hoe de gemeente Barneveld het afval inzamelt. En meer dan 80% van de respondenten vindt het scheiden van afval belangrijk. De vragen waarbij een antwoord gegeven moet worden op omgekeerd inzamelen of een verschillend tarief afvalstoffenheffing bij een 140 of 240 liter restafvalkliko worden niet met enthousiasme beantwoord. Dit kan te maken hebben met een relatieve onbekendheid met de genoemde manieren van inzamelen.

27 | Grondstoffenstrategie 2025-2030

8.5 Bijlage E Diftar in Nederland Volgens het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (COELO) betaalt bijna de helft van de Nederlanders een afvalstoffenheffing die afhankelijk is van hun eigen afvalproductie. Dat staat te lezen in de jaarlijkse Atlas Lokale Lasten 2024. Binnenlands Bestuur maakte daarover het volgende bericht op 28 maart 2024: “In 25 jaar tijd heeft het gedifferentieerde tarief, oftewel ‘diftar’, een flinke opmars gemaakt. In het jaar 2000 woonde slechts 9,7 procent van de mensen in een diftargemeente. Veel vaker werd er alleen gekeken naar de omvang van het huishouden. Inmiddels geldt voor 42 procent van de Nederlanders het principe van ‘de vervuiler betaalt’, ten opzichte van 40 procent vorig jaar. De aanpak groeit dus nog steeds snel. Dit jaar voeren 11 gemeenten diftar in. Geen enkele gemeente stopte met het concept. Omdat mensen zelf betalen voor de hoeveelheid afval dat zij produceren daalt in gemeenten met diftar veelal de hoeveelheid restafval dat wordt opgehaald. Tegenstanders van diftar zijn vaak bang voor afvaldumpingen.” Uit het onderzoek door het COELO blijkt dat gemeenten diftar op diverse manieren inzetten. • • • • •

In de meeste gevallen (27 procent van alle gemeenten) kijken de gemeenten naar het volume van de afvalcontainer en het aantal ledigingen. Minder gemeenten kijken ook naar het aantal inworpen in de ondergrondse container. Een klein aantal gemeenten meet het daadwerkelijke gewicht van het restafval dat wordt aangeboden. Iets meer dan de helft van de gemeenten kijkt alleen naar de omvang van het huishouden. Een handjevol gemeenten heeft nog steeds één tarief onafhankelijk van gezinsgrootte.

Oss, Woerden en Teylingen hebben een uniek systeem. Daar betalen inwoners vooraf een vast bedrag, en aan het einde van het jaar kunnen ze een deel daarvan terugkrijgen als het aantal ledigingen onder een bepaald plafond blijft. Kijkend naar onze directe buren (Ede, Scherpenzeel, Nijkerk, Putten, Apeldoorn) dan voeren deze buurgemeenten allemaal een vorm van diftar beleid. Het aandeel restafval in deze gemeenten is lager. Inwoners bepalen zelf hoe nauwkeurig het afval wordt gescheiden in restafval en grondstoffen. Hoe beter je het afval scheidt, hoe minder afvalstoffenheffing je betaalt. Neveneffecten als dumpingen etc. komen niet vaker voor en ook zwerfafval is geen groter probleem dan in niet diftar gemeenten. Korte opsomming werkzaamheden invoering diftar Bij invoering diftar in de gemeente Barneveld moeten de volgende stappen worden gezet: • Aanstellen projectleider voor duur van twee jaar • Instellen project- en uitvoeringsgroep voor de duur van twee jaar met als taken o.a. o Aanpassen regelgeving, verordeningen. o Specifiek communicatie/participatietraject voor inwoners. o Administratie kliko’s en milieupassen goed voor elkaar. o Koppelingen met administratie reiniging en belastingen. o Basistarief vaststellen. o Tarief voor 140 en 240 kliko en restafvalzak bepalen. o Check uitleesapparatuur vuilniswagens. o Wisselweken 240 of 140 liter kliko’s.

o Handhaving aanscherpen dumping.

28 | Grondstoffenstrategie 2025-2030

8.6 Bijlage F Financieel overzicht reken uitgangspunten voor alle scenario's inwoners Barneveld aantal adresssen die afvalstoffenheffing betalen (een- en meerpersoons huishoudens) verwerkingskosten restafval per 1000 kilo

aantal 62.592 24.000 91,00

investering restafval kliko's tbv project GFT+e in restafvalkliko

110.000

scenario 1 voortzetting huidige inzamelwijze

onderdeel effect inzameling restafval

volumedaling in kilo's totaal effect in termijn volumedaling Barnveld euro's afschrijve kilo per (o.b.v. 62.592 incidenteel investering n (jr) inwoner p/jr inwoners) 10-15 625.920

effect in euro's structureel 56.959

Voordeel/Nadeel V

53.000

N

-

11.000 64.000

N N

-

7.041

N

kosten exploitatie structureel communicatie, handhaving, educatie

investeringen/kap.lasten structureel GFT+e in restafvalkliko totaal lasten

110.000

10

effect afvalstoffenheffing

structureel effect afvalstoffenheffing per huishouden

0,29

scenario 2 omgekeerd inzamelen

onderdeel effect inzameling restafval

volumedaling in kilo's totaal effect in termijn volumedaling Barnveld euro's afschrijve kilo per (o.b.v. 62.592 incidenteel investering n (jr) inwoner p/jr inwoners) 20-25 1.251.840

effect in euro's structureel 113.917

Voordeel/Nadeel V

kosten exploitatie structureel communicatie, handhaving, educatie projectleiding, uitvoering, etc. tbv scenario

53.000

N N

11.000 100.000 125.000

N N N N

75.000

investeringen/kap.lasten structureel GFT+e in restafvalkliko 2 haakarmwagens ondergrondse kliko's

110.000 800.000 2.500.000

10 8 20

totaal lasten

75.000

289.000

effect afvalstoffenheffing

75.000

175.083

structureel effect afvalstoffenheffing per huishouden

29 | Grondstoffenstrategie 2025-2030

7,30

N

scenario 3 diftar

onderdeel effect inzameling restafval

volumedaling in kilo's totaal effect in termijn volumedaling Barnveld euro's afschrijve kilo per (o.b.v. 62.592 incidenteel investering n (jr) inwoner p/jr inwoners) 40-45 2.503.680

effect in euro's structureel 227.835

Voordeel/Nadeel V

kosten exploitatie structureel communicatie, handhaving, educatie projectleiding, uitvoering, etc. administraties geschikt maken communicatietraject

53.000

N N N N

250.000 75.000 100.000

ondergrondse kliko's GFT+e in restafvalkliko aanpassen inwerp opening ondergrondse containers kliko ruilingen 240L voor 140L

110.000

10

11.000

N

300.000 280.000

20 15

15.000 18.667

N N N

totaal lasten

425.000

97.667

effect afvalstoffenheffing

425.000

-130.168

structureel effect afvalstoffenheffing per huishouden

-5,42

V

scenario 4 belonen voor aanleveren minder restafval

onderdeel effect inzameling restafval

volumedaling in kilo's totaal effect in termijn volumedaling Barnveld euro's afschrijve kilo per (o.b.v. 62.592 incidenteel investering n (jr) inwoner p/jr inwoners) 15-20 938.880

effect in euro's structureel 85.438

Voordeel/Nadeel V

kosten exploitatie structureel communicatie, handhaving, educatie projectleiding, uitvoering, etc. administraties geschikt maken communicatietraject

53.000

N N N N

11.000 18.667

N N N

125.000 10.000 30.000

investeringen GFT+e in restafvalkliko kliko ruilingen 240L voor 140L

110.000 280.000

10 15

totaal lasten

165.000

82.667

effect afvalstoffenheffing

165.000

-2.771

structureel effect afvalstoffenheffing per huishouden

30 | Grondstoffenstrategie 2025-2030

-0,12

V