Besluit B&W over Meerjaren Prognose Grondexploitaties d.d. 28-5-24

De getroffen verliesvoorziening dekt het ‘voorzienbare tekort’ af, als de grondexploitatie aan het eind van de looptijd wordt afgesloten. Pas bij het afsluiten van een grondexploitatie is de exacte hoogte duidelijk. Het treffen van een verliesvoorziening op het niveau van de separate grondexploitaties is conform het beleid van de BBV (Besluit Begroting en Verantwoording). Er zijn veel oorzaken aan te wijzen waarom een eindwaarde verandert. Deze kunnen bijdragen aan een beter resultaat maar ook aan een slechter resultaat. De oorzaken kunnen gelijktijdig optreden. De veranderingen zijn daarom als ‘mutaties’ kwalitatief omschreven. Het totaal van deze mutaties is debet aan de verandering op eindwaarde. Kleine mutaties (tot €50.000 euro) zijn niet omschreven. Projectrisico In zijn algemeenheid geldt dat indien de kans van optreden van een projectrisico groter of gelijk is aan 50%, deze in zijn geheel meegenomen is in de grondexploitatie (bijv. een kostenpost is verhoogd of toegevoegd of de einddatum is opgeschoven). Onder ‘projectrisico’ is een kwalitatieve opsomming gegeven van bekende risico’s die een rol spelen bij de verdere voortgang van de desbetreffende grondexploitatie. De hier genoemde risico’s zijn nog niet verdisconteerd in de grondexploitatie. Naast het beschreven risico is beknopt de toegepaste beheersmaatregel beschreven.

Zodra meer duidelijkheid bestaat over de waarschijnlijkheid en de omvang van het risico wordt deze middels een mutatie meegenomen in de grondexploitatie. Dit wordt bij de volgende rapportage vermeld onder ‘verschillenanalyse’. Kasstromen De doorlooptijd van een grondexploitatie geeft een goede indicatie van de voortgang. Doordat onderscheid is gemaakt tussen kosten en opbrengsten, de boekwaarden (gerealiseerde kosten resp. opbrengsten) en de te-realiseren-bedragen zijn weergegeven, is aan de hand van de kasstromen te volgen wat de stand van zaken is met

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

28

3. Programma 3 Woon- & Leefomgeving de werken en werkzaamheden resp. de verkopen. Onder de post ‘overige kosten’ vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’ en ‘winstneming’. De post ‘overige opbrengsten’ heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering), ’huur- & pachtinkomsten’.

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

29

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Schoolterrein Hessenweg Verbeelding – ligging en begrenzing (schetsmatig)

Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling

: agrarisch, zuidoost rand Barneveld : scholencomplex De Meerwaarde : 100% eigendom Gemeente Barneveld : gronduitgifte : 4, afsluiting – project gereed :

Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2022 Eindwaarde jaarrekening 2023

Verbeelding – eindresultaat project (luchtfoto april 2023)

: € 79.350 : € 48.319

Mutaties: • Project afgesloten per 31-12-2023 • Winstneming €48.319 (kan ten gunste vallen van het jaarrekeningresultaat; totale winst €706.965)

Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening

: €0 : €0 (i.v.m. afsluiten project)

Projectrisico

Maatregel

Geen – project afgesloten Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

30

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving

Schoolterrein Hessenweg (Meerwaarde) 800006 Scholencomplex - Barneveld

MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur

Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 0 0 0

(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen

(m²) Ruimtegebruik 27.600 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven

Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

27.600 27.600 Bruto plangebied

indicatief (m²) 6.924 45% 55% 27.600 34.524 9.069 0 43.593

Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten

€ € € € €

Totaal -2.065.988 € -427.386 € -1.350.471 € -658.647 € -4.502.491 €

Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten

€ € €

2.760.000 € 2.212.173 € 4.972.173 €

2.760.000 € 2.212.173 € 4.972.173 €

- € - € - €

-

€ € €

-421.363 € € €

€ € -421.363 € 48.319 48.319

- € - € - € € €

48.319

Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief

Boekwaarde Te realiseren -2.065.988 € - € -427.386 € - € -1.350.471 € - € -658.647 € - € -4.502.491 € - €

2023 -

Eindwaarde

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

31

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Holzenbosch I Verbeelding – stedenbouwkundig plan (incl. voorzieningen)

Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling

: agrarisch, zuidrand Voorthuizen : 410 woningen : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte (o.b.v. een bouwclaim) : 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier: 2010-2014 en 2015

Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2022 Eindwaarde jaarrekening 2023

: €1.821.882 : €1.286.483

Mutaties: •

• • •

Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2023’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2025) (effect: hogere plan-/ rentekosten) Hogere kosten bovenwijks conform NBI 2024 Winstneming - tussentijds €380.750 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst €7.016.016)

Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening

: €0 : €0 (positief saldo)

Projectrisico

Maatregel

Niets specifieks

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

32

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving

Holzenbosch I 800024 Woningbouw Voorthuizen

MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur

Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 179 120 111

(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen

(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven

Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

410 Totaal m2 bedrijven 377 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 0 Bruto plangebied

indicatief (m²) 108.894 54% 46% 77.936 186.830 0 8.288 195.118

Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten

€ € € € €

Totaal -3.836.272 € -3.276.878 € -7.376.168 € -8.324.820 € -22.814.137 €

Boekwaarde Te realiseren -3.836.272 € - € -3.111.119 € -165.759 € -6.869.522 € -506.646 € -8.258.897 € -65.923 € -22.075.810 € -738.328 €

2024 - € -132.607 € -405.317 € -49.442 € -587.366 €

2025 -33.152 -101.329 -16.481 -150.962

Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten

€ € €

25.561.452 € 302.833 € 25.864.285 €

22.535.391 € 302.833 € 22.838.224 €

3.026.061 € - € 3.026.061 €

2.374.408 € - € 2.374.408 €

651.653 651.653

€ € €

-20.008 -1.743.656 € € €

€ € -1.740.452 € -978.037 -978.037

-20.008 € - € -3.205 € € €

-11.632 € - € -15.942 € 1.759.468 € 781.431 €

-8.376 12.737 505.052 1.286.483

Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief

Eindwaarde

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

33

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Holzenbosch II Verbeelding – ligging, begrenzing en grondgebruik

Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling

: agrarisch, zuidoostrand Voorthuizen : 109 woningen en een school : 30% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier: 2010-2014 en 2015

Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2022 Eindwaarde jaarrekening 2023

: € 178.653 : € 1.411.697

Mutaties: •

• • •

Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2023’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat) Hogere kosten woonrijpmaken i.v.m. herijking kostenramingen Hogere grondopbrengsten (herijking opbrengstraming i.v.m. actuele inzichten, o.a. 26 extra woningen en een school) Tussentijdse winstneming €0 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst €281)

Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening

: €0 : €0 (positief saldo)

Projectrisico

Maatregel

Niets specifieks

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

34

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving

Holzenbosch II 800025 Woningbouw - Voorthuizen

MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur

Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 61 24 24

(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen

(m²) Ruimtegebruik 3.500 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven

Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

109 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

3.500 0 Bruto plangebied

indicatief (m²) 15.338 59% 41% 18.910 34.248 5.363 0 39.611

Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten

€ € € € €

Totaal -1.697.931 € -1.041.747 € -2.240.022 € -1.223.193 € -6.202.893 €

Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten

€ € €

8.907.621 € 37.474 € 8.945.095 €

- € 37.474 € 37.474 €

€ € €

-313.884 298.861 -1.315.482 € € €

€ € -1.060.821 € -2.607.687 -2.607.687

Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief

Boekwaarde Te realiseren -1.336.581 € -361.350 € -232.932 € -808.815 € -14.546 € -2.225.476 € -281 € -1.222.912 € -1.584.340 € -4.618.553 €

2024 -361.350 € -177.009 € -165.203 € - € -703.563 €

2025 - € -296.021 € -330.407 € - € -626.427 €

2026 - € -256.606 € -165.203 € - € -421.810 €

2027 - € -79.178 € -391.166 € -659.507 € -1.129.851 €

2028 -1.173.497 -563.405 -1.736.902

8.907.621 € - € 8.907.621 €

- € - € - €

- € - € - €

- € - € - €

4.803.811 € - € 4.803.811 €

4.103.811 4.103.811

-313.884 € 298.861 € -254.661 € € €

-13.933 € - € -42.505 € -760.001 € -3.367.688 €

-34.757 € - € -54.893 € -716.078 € -4.083.766 €

-36.760 € - € -66.565 € -525.136 € -4.608.902 €

-60.876 € 115.616 € -75.125 € 3.653.575 € -955.327 €

-167.558 183.245 -15.572 2.367.024 1.411.697 Eindwaarde

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

35

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Bloemendal (voorheen Barneveld Noord) Verbeelding – stedenbouwkundig plan

Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling

: agrarisch, : woningbouw (ruim 1.330 woningen) met voorzieningen : 70% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : Deels 2, projectplan gereed en deels 3, bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier, hier en hier.

Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2022 Eindwaarde jaarrekening 2023

: - €5.508.818 : €5.937.193

Mutaties: •

•

•

•

Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2023’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat) Hogere plankosten en kosten grondaankopen/milieukosten op basis van nieuwe inzichten, hogere kosten bouw- en woonrijpmaken i.v.m. stijging kosten materiaal/arbeid en een hogere bijdragen bovenwijks conform NBI 2024 Hogere grondopbrengsten door aanpassingen programma (meer woningen) en verhoging categorisering VON-prijzen (effect op grondwaarde door grondquotes) Tussentijdse winstneming €822.057 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst €822.057)

Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening

: €5.508.818 : €0 (positief saldo)

Projectrisico

Maatregel

Niets specifieks Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

36

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving

Bloemendal (Barneveld Noord) 800043 Woningbouw - Barneveld

MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur

Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 491 269 566

(m²) Programma maatschappelijk 4.250 maatschappelijke voorzieningen

(m²) Ruimtegebruik 10.000 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied

indicatief (m²) 203.805 63% 60% 265.802 469.607

Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

1.326 Totaal m2 bedrijven 285 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

4.250 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

88.303 7.457

10.000 10.000 Bruto plangebied

565.367

Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten

€ € € € €

Totaal -32.037.305 € -19.422.399 € -36.381.365 € -19.835.225 € -107.676.294 €

Boekwaarde Te realiseren -28.647.448 € -3.389.858 € -7.460.596 € -11.961.803 € -5.167.007 € -31.214.358 € -4.998.801 € -14.836.424 € -46.273.851 € -61.402.442 €

Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten

€ € €

127.220.551 € 3.894.821 € 131.115.372 €

31.446.561 € 3.894.821 € 35.341.382 €

€ € €

-5.541.081 5.610.925 -17.571.730 € € €

€ € -14.606.646 € -25.539.115 -25.539.115

Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief

2024 -5.297.974 € -1.877.547 € -2.586.221 € -189.407 € -9.951.149 €

2025 525.297 € -1.764.147 € -2.717.048 € -260.039 € -4.215.937 €

2026 525.297 € -1.764.147 € -6.078.764 € -2.770.383 € -10.087.997 €

2027 81.455 € -1.194.972 € -5.182.065 € -2.585.538 € -8.881.120 €

2028 194.017 € -1.194.972 € -3.367.116 € -1.323.991 € -5.692.062 €

2029 194.017 € -1.194.972 € -4.731.916 € -2.378.135 € -8.111.005 €

2030 194.017 € -1.194.972 € -4.574.101 € -3.216.333 € -8.791.389 €

2031 194.017 € -1.194.972 € -1.977.127 € -2.112.599 € -5.090.680 €

2032 -581.103 -581.103

95.773.990 € - € 95.773.990 €

688.500 € - € 688.500 €

4.231.438 € - € 4.231.438 €

17.525.053 € - € 17.525.053 €

16.325.053 € - € 16.325.053 €

8.135.161 € - € 8.135.161 €

14.978.603 € - € 14.978.603 €

20.527.781 € - € 20.527.781 €

13.362.401 € - € 13.362.401 €

-

-5.541.081 € 5.610.925 € -2.965.084 € € €

-206.065 € - € -416.288 € -9.885.002 € -35.424.117 €

-255.482 € 15.838 € -577.413 € -801.556 € -36.225.673 €

-710.069 € 302.503 € -590.478 € 6.439.011 € -29.786.662 €

-775.175 € 492.184 € -485.523 € 6.675.420 € -23.111.242 €

-650.542 € 416.291 € -376.713 € 1.832.134 € -21.279.108 €

-988.399 € 1.083.609 € -346.849 € 6.615.958 € -14.663.150 €

-1.114.490 € 1.856.883 € -239.009 € 12.239.776 € -2.423.374 €

-707.034 € 1.443.617 € -39.501 € 8.968.804 € 6.545.430 €

-133.824 106.691 -608.237 5.937.193 Eindwaarde

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

37

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Verbindingsweg Verbeelding – grondeigendom (per sept.2023) en hoofdstructuur (per febr.2024)

Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling

: bedrijven en agrarisch : gemengd – wonen en werken : ca. 24% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie : 2, projectplan gereed : klik hier

Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2022 Eindwaarde jaarrekening 2023

: - €4.566.141 : - €5.467.513

Mutaties: •

• • •

Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2023’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2027) Hogere kosten bouw- en woonrijpmaken (m.b.t. openbaar gebied), hogere te betalen bijdragen bovenwijks cf. NBI 2024 Hogere grondopbrengsten i.v.m. aanpassing programma (gedeeltelijke verschuiving tussen bedrijven en woningbouw)

Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening

: €4.566.141 : €5.467.513

Projectrisico

Maatregel

Niets specifieks

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

38

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving

Verbindingsweg 800045 Verbindingsweg

MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw reststrook - wonen (opgeleverd) sociaal sociale huur app.

Aantal Programma bedrijven 1 bedrijven 24 bestaande kavel

middelduur / duur app. woon-werk kavels

(m²) Programma maatschappelijk 3.211 maatschappelijke voorzieningen 1.910

18 8.760 m2

(m²) Ruimtegebruik 0 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied Hoofdplanstructuur te handhaven

Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

43 Totaal m2 bedrijven 1 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

5.121 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 1.910 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 0 Bruto plangebied

indicatief (m²) 10.688 58% 42% 15.926 26.614 8.286 0 34.900

Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten

€ € € € €

Totaal -3.117.508 € -1.704.411 € -4.922.551 € -1.177.039 € -10.921.508 €

Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten

€ € €

7.778.398 € 1.047.629 € 8.826.027 €

925.226 € 1.047.629 € 1.972.854 €

€ € €

-222.707 80.078 -3.229.403 € € €

€ € -2.814.100 € -6.034.162 -6.034.162

Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief

Boekwaarde Te realiseren -3.046.886 € -70.621 € -1.348.588 € -355.823 € -786.443 € -4.136.108 € -11.000 € -1.166.039 € -5.192.916 € -5.728.592 €

2024 -70.621 € -104.467 € -1.673.592 € -29.864 € -1.878.545 €

2025 - € -104.467 € -1.872.088 € -773.056 € -2.749.610 €

2026 - € -104.467 € -560.233 € -342.309 € -1.007.009 €

2027 -42.423 -30.195 -20.810 -93.428

6.853.172 € - € 6.853.172 €

- € - € - €

4.882.172 € - € 4.882.172 €

1.971.000 € - € 1.971.000 €

-

-222.707 € 80.078 € -415.304 € € €

-37.203 € - € -98.357 € -2.014.104 € -8.048.266 €

-112.480 € 40.436 € -131.187 € 1.929.331 € -6.118.934 €

-62.344 € 39.642 € -99.739 € 841.550 € -5.277.384 €

-10.680 -86.021 -190.129 -5.467.513 Eindwaarde

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

39

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Oostbroek Fase 1 en 2 (voorheen Kootwijkerbroek Oost Fase 2) Verbeelding – stedenbouwkundige schets en luchtfoto (begin 2024)

Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29)

Kaderstelling

: agrarisch, oostzijde Kootwijkerbroek : woningen, fase 107 1 st + fase 2 17 st : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte en zelfrealisatie (met exploitatiebijdrage d.m.v. AOK) : Deels 2 (Fase 2), projectplan gereed en deels 3 (Fase 1), bestemmingsplan onherroepelijk : klik hier en hier.

Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2022 Eindwaarde jaarrekening 2023

: € 137.386 : €1.135.636

Mutaties: •

• • • •

Actualisatie parameters conform memo ‘Parameters grondexploitaties MPG 31-12-2023’ (effect: per saldo negatief effect op resultaat) Verlenging looptijd met 1 jaar (t/m 2028) Hogere te betalen bijdragen bovenwijks conform NBI 2024 Hogere grondopbrengsten (o.b.v. actuele inzichten-hogere VON-prijzen) Tussentijdse winstneming €425.824 (onder post ‘overige kosten’, totale tussentijdse winst €427.163)

Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening

: €0 : €0 (positief saldo)

Projectrisico

Maatregel

Niets specifieks Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

40

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

41

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving De Eendracht Verbeelding – ligging/begrenzing plangebied en ruimtegebruikskaart

Projectbeschrijving Voormalig gebruik Ontwikkelprogramma Eigendom Type ontwikkeling Fase (zie blz. 29) Kaderstelling

: agrarisch, zuidoostrand Voorthuizen : woningbouw – inhaalslag soc.woningen : 100% eigendom gemeente : gronduitgifte (o.b.v. een bouwclaim) : 4, afsluiting – project gereed : klik hier

Verschillenanalyse Eindwaarde jaarrekening 2022 Eindwaarde jaarrekening 2023

: €0 (nieuw in 2023) : - €1.183.478

Mutaties: •

Nieuwe grondexploitatie m.i.v. december 2023

Ten opzichte van deze vastgestelde grondexploitatie is er sprake van hogere kosten bouw- en woonrijpmaken (m.b.t. openbaar gebied)

Getroffen verliesvoorziening Nieuwe verliesvoorziening

: €0 : €1.183.478

Projectrisico

Maatregel

Bezwaarprocedure bestemmingsplan bij Raad van State Extra kosten bodemsanering (o.a. door asbest)

Voorbereidingen bezwaarprocedure en afstemming met betrokkenen Er wordt een nieuwe raming opgesteld om de extra kosten in beeld te krijgen.

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

42

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving Project Projectnummer Omschrijving

De Eendracht 800085 Woningbouw - Barneveld

MPG Rapportage Programma en Ruimtegebruik Programma woningbouw niet bepaald sociaal middelduur duur

Aantal Programma bedrijven 0 bedrijven 39 22 61

(m²) Programma maatschappelijk 0 maatschappelijke voorzieningen

(m²) Ruimtegebruik 5.456 Openbaar Groen, water en wadi's Verharding Uitgeefbaar Netto plangebied

indicatief (m²) 47.839 59% 41% 30.333 30.333

Hoofdplanstructuur te handhaven Totaal aantal woningen Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

122 Totaal m2 bedrijven 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 Totaal m2 maatschappelijke voorz. 0 Totaal opgeleverd t/m 31-12-2023

0 1.066

5.456 0 Bruto plangebied

79.238

Kasstroom Kosten Verwervingen Plankosten Bouw- en woonrijp Overige kosten Totale kosten

€ € € € €

Totaal -7.758.825 € -1.646.514 € -5.835.694 € -107.100 € -15.348.132 €

Opbrengsten Verkopen Overige opbrengsten Totale opbrengsten

€ € €

14.993.265 € - € 14.993.265 €

- € - € - €

€ € €

-731.995 246.509 -343.125 € € €

€ € - € -7.625.993 -7.625.993

Saldo (- = last, + = baat) Kostenstijging Opbrengstenstijging Rente Kasstroom per jaar Kasstroom cumulatief

Boekwaarde Te realiseren -7.096.831 € -661.993 € -529.161 € -1.117.353 € - € -5.835.694 € - € -107.100 € -7.625.993 € -7.722.140 €

2024 -215.704 € -202.725 € -690.113 € - € -1.108.543 €

2025 -446.289 € -182.925 € -869.669 € - € -1.498.884 €

2026 - € -182.925 € -1.068.978 € -53.550 € -1.305.453 €

2027 - € -182.925 € -1.068.978 € -53.550 € -1.305.453 €

2028 - € -182.925 € -1.068.978 € - € -1.251.903 €

2029 -182.925 -1.068.978 -1.251.903

14.993.265 € - € 14.993.265 €

- € - € - €

5.475.222 € - € 5.475.222 €

5.134.022 € - € 5.134.022 €

4.384.022 € - € 4.384.022 €

- € - € - €

-

-731.995 € 246.509 € -343.125 € € €

-20.216 € - € -124.304 € -1.253.062 € -8.879.055 €

-78.296 € 37.667 € -144.729 € 3.790.980 € -5.088.075 €

-113.769 € 75.663 € -82.936 € 3.707.526 € -1.380.549 €

-149.233 € 133.180 € -22.503 € 3.040.013 € 1.659.464 €

-171.011 € - € 27.049 € -1.395.865 € 263.599 €

-199.470 4.297 -1.447.076 -1.183.478 Eindwaarde

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

43

3.1 Bouwgrond in exploitatie (BIE) Woon- & Leefomgeving

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

44

4. Ontwikkeling boekwaarden 4. Ontwikkeling boekwaarde

4.1 Ontwikkeling boekwaarden

Het totaal van de saldi van alle grondexploitaties is van belang voor de ‘treasury’ (financiering). De boekwaardeontwikkeling (het totaalbedrag van de grondportefeuille gedurende de tijd) laat zien dat deze de komende jaren sterk terugloopt, sterker dan vorig jaar. Op dit moment (31-12-2023) bedraagt deze voor de te ontwikkelen bedrijventerreinen en woningbouwlocaties €74,9 miljoen negatief om in 2032 te eindigen op €0,4 miljoen negatief (laatste kolom onderaan). De grootste impact op de boekwaardeontwikkeling hebben de projecten Bloemendal, Harselaar-Zuid Fase 1B en 2 en De Eendracht (samen goed voor een te realiseren saldo van €55,8 miljoen positief incl. indexatie). In zijn algemeenheid geldt dat de MPG een momentopname is; er komen projecten bij (MVA-locaties worden BIE-locaties) en er vallen projecten af (die worden afgesloten). Winst- en verliesnemingen (afwaardering) zijn in bovenstaande cijfers van de boekwaardeontwikkeling niet verwerkt, met uitzondering van de boekwaarde winstnemingen die tot op heden zijn opgevoerd.

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

45

4. Ontwikkeling boekwaarden

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

46

5. Risicomanagement 5. Risicomanagement

5.1 Risico’s en beheersmaatregelen

•

In de loop der jaren heeft de gemeente door het ingezette grondbeleid een grondportefeuille van substantiële omvang verkregen. De risico’s die gepaard gaan met het bezit van gronden en de ontwikkeling daarvan worden door de gemeente onderkend.

•

Risico’s De belangrijkste risico’s, in algemene zin, die kunnen worden onderscheiden zijn: • Renteschommelingen (het risico is: stijgingen) op de leenportefeuille; • Afname marktbehoefte. Dit komt tot uitdrukking door kostenverhogingen verband houdend met plan- en programma aanpassingen, lagere opbrengsten en/of verlate opbrengsten. • Toename kosten door tegenvallende resultaten bij de uitvoering van werken en werkzaamheden. Dit kan betrekking hebben op een aanbesteding en/of de omvang van een bodemsanering (grond, grondwater, asbest). • Aanwezigheid van belemmerende milieucirkels en/of richtlijnen door bestaande en/of veranderende wet- en regelgeving. Het ontwikkelpotentieel komt hiermee onder druk te staan (deel gebied zit op slot). • De aanwezigheid van derden die niet geïnteresseerd zijn in de beoogde gebiedsontwikkeling. Dit kan resulteren in oplopende (rente)kosten op de gemeentelijke grondpositie en verlate opbrengsten. Door de verschuiving van een actieve naar een faciliterende grondpolitiek wordt dit risico belangrijker.

•

Beheersmaatregelen Om genoemde risico’s te beperken zijn diverse beheersmaatregelen getroffen: • Het actieve grondbeleid is in de praktijk van vandaag vervangen door een behoedzame houding ten aanzien van de verwerving van gronden. De gemeente zal hiertoe vaker dan voorheen samenwerken met andere actoren en proberen overeenkomsten te sluiten met belanghebbenden. De behoedzame houding komt tot uitdrukking in de boekwaarden van de Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

•

• •

grondportefeuille. Deze neemt sinds 2009 substantieel af. Het totaal van de opbrengsten (voornamelijk verkopen) overstijgt het totaal van de kosten (waaronder de kosten voor grondverwerving). De blootstelling van de gemeente aan de risico’s die kleven aan grondbezit neemt navenant af. De gemeente volgt de rente ontwikkelingen op de voet teneinde voor de gehele leenportefeuille een aantrekkelijke meerjarige rente te realiseren. Rondom het ontwikkelen van de gemeentelijke grondposities is een projectorganisatie ingericht. Hiermee kan effectief en efficiënt gehandeld worden. Grondeigenaren worden in een vroeg stadium benaderd om deel te nemen aan een ontwikkeling. Marktpartijen worden in een vroeg stadium benaderd om deel te nemen aan een ontwikkeling. Specialisten van de gemeente houden zich bezig met het monitoren van de behoefte voor woningbouw en bedrijventerreinen. Specialisten van de gemeente onderzoeken omgevingsaspecten (geluid, geur, verkeer, archeologie, flora en fauna, bodemkwaliteit, etc.) in relatie tot de beoogde planologische regeling.

Ondanks de geïmplementeerde beheersmaatregelen is dit geen garantie dat genoemde risico’s niet optreden. Hetgeen in het recente verleden voor specifieke gevallen tot uitdrukking is gekomen. Om de financiële gevolgen hiervan af te dekken maakt de gemeente gebruik van verliesvoorzieningen en vrije reserves. Deze houden verband met voorzienbare respectievelijk onvoorziene risico’s. Deze worden hieronder nader toegelicht. Een toelichting op de verliesvoorziening is ook te vinden in hoofdstuk 1.2 (blz. 6 en 7) van dit MPG.

5.2 Voorzienbare risico’s De voorzienbare risico’s zijn meegenomen bij het actualiseren van de grondexploitaties. Het gaat daarbij om voorzienbare tegen- en meevallers met betrekking tot kosten en opbrengsten en de fasering hiervan in de tijd. De meest recente inzichten met betrekking tot planologie en planvorming (voorbereidingsprocedure en omgevingsaspecten) spelen hierbij ook een rol. De omvang van de voorzienbare risico’s worden in overleg met de projectleider en

47

5. Risicomanagement de overige betrokken interne vakdisciplines bepaald en verwerkt in de grondexploitatie. Het saldo op eindwaarde van een specifiek project kan hierdoor positief of negatief wijzigen. Een verdienlocatie kan overgaan in een verlieslocatie (of andersom). Voor zover sprake is van een verlieslocatie (en een bijbehorend voorzienbaar tekort) wordt, conform de systematiek uit het ‘Besluit begroting en verantwoording’ (BBV), een verliesvoorziening getroffen. Deze verliesvoorziening wordt eenmaal per jaar, met de jaarrekening, aangepast aan de geactualiseerde eindwaarde. De verliesvoorziening dient ter dekking van het tekort op het moment dat het project wordt afgesloten.

opbrengststijgingen. Hiervan wordt de helft (50%) meegenomen in de calculatie voor het benodigde weerstandsvermogen. Er zijn geen scenarioberekeningen uitgevoerd.

5.3 Onvoorziene risico’s Naast de beschreven voorzienbare risico’s zijn er ook onvoorziene risico’s (onbenoemde en onbekende risico’s). Bij het bepalen van het saldo van een grondexploitatie is hier nog geen rekening mee gehouden. Om de onvoorziene risico’s af te dekken maakt de gemeente gebruik van haar reserves, hetgeen onderdeel is van het beleid. De onvoorziene risico’s van de (gehele) grondportefeuille zijn geïntegreerd bij het bepalen van het risicoprofiel voor het totaal van activiteiten van de gemeente. Hierbij wordt tweemaal per jaar een risico-inventarisatie uitgevoerd. Het benodigd weerstandsvermogen wordt bepaald en afgezet tegen het beschikbare weerstandsvermogen. Bij het bepalen van het beschikbare weerstandsvermogen wordt gekeken naar de aanwezigheid van vrij besteedbare middelen om financiële tegenvallers, die niet zijn begroot, op te vangen. Deze werkwijze is inmiddels enige jaren operationeel. Jaarlijks wordt hierover gerapporteerd in de programmabegroting en jaarverslaggeving. Geschetst beleid is vastgelegd in de ‘Nota Risicomanagement en weerstandsvermogen’ (raadsbesluit 16-3, d.d. 27 januari 2016). Recent is de hoogte van het benodigde weerstandsvermogen voor het afdekken van de onvoorziene risico’s die gemoeid zijn met de grondportefeuille via de IFLO methode geactualiseerd.

Bij deze actualisatie wordt rekening gehouden met de balanswaarde, nog te maken kosten van alle grondexploitaties en grondprijsdalingen (10% wordt meegenomen voor het benodigde weerstandsvermogen). Tevens wordt rekening gehouden met lagere

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2023

48

Bijlage 1 Begrippenlijst Bijlage 1 Begrippenlijst

Actieve grondpolitiek Het actief verwerven van gronden (hier: door de gemeente), teneinde invulling te geven aan het ruimtelijk beleid. De gemeente is grondeigenaar en ondernemer; de gemeente draagt alle kosten en risico’s, en incasseert de opbrengsten. BBV Afkorting voor Besluit Begroting en Verantwoording. In dit besluit zijn eisen en regels opgenomen met betrekking tot de jaarverslaggeving van de gemeente. Ook de wijze waarop verslag gedaan moet worden over de gemeentelijke grondexploitaties zijn hierin opgenomen. Boekwaarde Het saldo van geboekte (gerealiseerde) kosten en opbrengsten op een, in dit geval, grondcomplex. Beeldkwaliteitsplan (BKP) Het beeldkwaliteitsplan vormt de richtlijn bij de realisatie van ruimtelijke plannen en vertaalt principes naar concrete oplossingsrichtingen. Het BKP wordt samen met een bestemmingsplan vastgesteld en vormt het toetsingskader voor plannen in de fase voor vergunningverlening. Bouwclaim Private partijen verkopen de grond aan de gemeente in ruil voor het recht of plicht op afname van bouwrijpe kavels. De gemeenten dragen vrijwel alle risico's van de grondexploitatie, dit is te beperken door de afname van bouwrijpe kavels contractueel te verplichten. De sturingsmogelijkheden voor de gemeente zijn maximaal.

Bouwgrond in exploitatie (BIE) Officiële benaming in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), om gronden waarvoor een ontwikkelingsplan is opgesteld en een grondexploitatie is vastgesteld door de raad, te duiden. In financiële zin kunnen kosten en opbrengsten worden geboekt (geactiveerd). Voorheen werd de term ‘In Exploitatie Genomen Gronden’ gebruikt. Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022

Bouwrijp maken (BRM) Het geschikt maken van een gebied om te kunnen worden bebouwd. De werkzaamheden kunnen bestaan uit het slopen en verwijderen van bestaande opstallen, verharding en bosschages, ophogen en/of grondverbeteringen, het verleggen en/of aanleggen van kabels en leidingen, aanleg van riolering, aanleg van een bouwweg, realisatie van een waterhuishoudkundige structuur (wadi’s, waterpartijen). Bovenwijkse voorziening (BoVo) Investering die voor meerdere ontwikkelingslocaties profijtelijk én toerekenbaar is (er bestaat een causaal verband) en waarvan de kosten ook via het bestuursrecht verhaald kunnen worden. BWRM Afkorting voor Bouw- en woonrijpmaken. Concessie Gemeente verkoopt gronden aan een private partij, die vervolgens zelf de grondexploitatie uitvoert. De rol van de gemeente is beperkt tot het faciliteren (planologisch besluit), toetsen en het (verplicht) kostenverhaal. Doorlooptijd Synoniem voor looptijd. Geeft de geprognosticeerde duur, veelal in jaren, van de grondexploitatie weer. ECB Afkorting voor Europese Centrale Bank. De ECB beheert de euro. Zij maakt het economisch en monetair beleid van de Europese Unie en voert dat uit. Haar belangrijkste doel is de prijzen stabiel houden en daardoor zorgen voor economische groei en werkgelegenheid.

Eindwaarde Het saldo (resultaat van opbrengsten minus kosten) van een grondexploitatie aan het eind van de geprognosticeerde looptijd, bij afsluiten.

49

Bijlage 1 Begrippenlijst Grondcomplex Een boekhoudkundige eenheid van kosten en opbrengsten die verband houdt met werken en werkzaamheden binnen een ruimtelijk en/of functioneel samenhangend gebied. Grondexploitatie De productie en verkoop van bouwrijpe grond en het inrichten van het openbare gebied. Grondpolitiek Synoniem voor grondbeleid. Beleid die de handelswijze van de gemeente beschrijft met betrekking tot het verwerven en verkopen van grondposities. In Exploitatie Genomen Gronden (IEGG) Oude benaming voor gronden waarvoor een ontwikkelingsplan is opgesteld en een grondexploitatie is vastgesteld door de raad. In financiële zin kunnen kosten en opbrengsten worden geboekt (geactiveerd). Thans wordt de term ‘BIE’ (Bouwgrond In Exploitatie) gebruikt, in navolging van de gehanteerde benaming in de BBV. Kasstroom Financieel overzicht van jaarlijkse uitgaven en inkomsten, alsmede de ontwikkeling van het projectsaldo (boekwaarde) in de tijd. Looptijd Synoniem voor doorlooptijd. Geeft de geprognosticeerde duur, veelal in jaren, van de grondexploitatie weer. Liquiditeitspositie De mate waarin de gemeente/onderneming kan voldoen aan haar korte termijn (financiële) verplichtingen. De boekwaarde-ontwikkeling van de grondexploitaties, zoals opgenomen in de MPG, geeft hiervan een indicatie. Dit houdt verband met de omvang van de grondvoorraad op de balans.

Bij een afnemende grondvoorraad (daling van activa) zal de liquiditeitspositie verbeteren, er zijn meer opbrengsten gegenereerd dan kosten gemaakt.

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022

Meerjarenprognose Grondexploitaties (MPG) Overzicht van kasstromen per jaar, die betrokken zijn bij de grondexploitatie, zowel per project als getotaliseerd, voor de gehele looptijd. Materiele Vaste Activa (MVA) Onder materiële vaste activa worden de bezittingen van de gemeente verstaan die voor een periode langer dan een jaar zijn vastgelegd. Deze worden gewaardeerd en staan aan de activa zijde op de balans. Voorbeelden hiervan zijn grond (en gebouwen, machines en installaties, transportmiddelen en computers). Netto contante waarde (NCW) De waarde (van kosten en/of opbrengsten) uitgedrukt tegen het huidige prijspeil. Deze zijn daarmee onderling vergelijkbaar. Bij het bepalen van de NCW wordt rekening gehouden met het moment van realisatie, kosten- en opbrengstindex alsmede de rente. Nominale waarde De waardebepaling (van kosten en/of opbrengsten) op (prijs)peildatum. Nota Grondbeleid Nota waarin het gemeentelijk grondbeleid is verwoord. Deze wordt (in principe) eens per 4 jaar geactualiseerd en heeft o.a. betrekking op verwervingen, uitgifteprijsvorming, samenwerking, weerstandsvermogen en kostenverhaal. Nota Bovenwijkse investeringen (NBI) Nota waarin het gemeentelijk beleid is verwoord met betrekking tot bovenwijkse investeringen, investeringen die voor meerdere ontwikkelingslocaties profijtelijk zijn.

Hierin geeft de gemeente toepassing aan de wettelijke mogelijkheden voor kostenverhaal van bovenwijkse investeringen en wordt een actueel overzicht gegeven om welke investeringen het gaat en welke ontwikkelingslocaties een bijdrage in de kosten moeten leveren. Ontwikkelprogramma Ruimtelijk programma waarin functies, aantallen en/of hoeveelheden zijn gespecificeerd (aantal en type woningen, m2 en categorieën bedrijven, etc.).

50

Bijlage 1 Begrippenlijst Het programma grondexploitatie.

is

maatgevend

voor

de

opbrengstpotentie

in

de

Projectplan Het projectplan beschrijft de werkwijze en de fasering van het planproces op hoofdlijnen, betrekking hebbend op de grondexploitatie. In het projectplan wordt aandacht besteed aan de taken en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen, de overlegstructuren en de wijze van besluitvorming binnen het project.

Overige kosten Dit is een verzamelterm voor diverse kostenposten in de grondexploitatie. Onder deze post vallen: ‘bijdrage aan derden’, ‘planschade’, ‘storting bovenwijkse investeringen’, ‘onvoorzien’ (onzekerheidsreserve m.b.t. bouw- en woonrijpmaken. Deze post onvoorzien wordt sinds enkele jaren niet meer geraamd, maar historische kosten zijn wel gehandhaafd) en ‘winstneming’. Hiermee is niet gezegd dat deze kosten bij alle projecten van toepassing zijn, sommige staan op €0.

Rekenparameters Parameters die van invloed zijn op het resultaat van de financiële berekening in de MPG (netto contante waarde-berekening en dynamische eindwaarde berekening). Het betreft veelal het rentepercentage, kosten- en opbrengstindex.

Ontwikkelingsmodel Zie voor uitleg ‘Type ontwikkeling’ (synoniem).

Overige opbrengsten Dit is een verzamelterm van diverse opbrengstposten in de grondexploitatie. Deze post heeft betrekking op ‘subsidies’, ‘exploitatiebijdrage’, ‘verliesneming’ (=afwaardering), huur & pacht. Passieve grondpolitiek Een door gemeente te voeren grondbeleid dat zich beperkt tot het faciliteren, toetsen en verhalen van kosten van ruimtelijke ontwikkelingen van derden/private partijen.

Reserve In de MPG wordt hiermee een financiële reserve bedoelt die vrij besteedbaar is. Risico Kans van optreden maal (financieel) effect. Deze kan zowel een positief als negatief effect hebben op de grondexploitatie. Structuurvisie Gemeentelijk ruimtelijk beleid.

Peildatum Datum waarop kosten en/of opbrengsten zijn bepaald.

Tussentijdse rapportage Verslag t.a.v. de raad dat twee keer per jaar (voorjaar/najaar) wordt opgemaakt, waarin diverse indicatoren worden getoetst en zijn te raadplegen, waaronder speerpunt-projecten en de actuele financiële gegevens van de lopende grondexploitaties.

Planologisch besluit Een door de raad genomen besluit waarin de planologie van een gebied juridisch is vastgelegd. Voorbeelden hiervan zijn bestemmingsplan, wijzigingsbesluit, afwijkingsbesluit, voorbereidingsbesluit.

Type ontwikkeling Synoniem voor ontwikkelingsmodel. De productie van bouwrijpe grond, grondexploitatie, kan op verschillende manieren plaatsvinden. Deze worden hieronder kort toegelicht.

Plankosten Verzamelterm gebruikt in de MPG voor werkzaamheden die betrekking hebben op gemeentelijke apparaatskosten, ontwikkelingskosten, waaronder onderzoeken en VTA (Voorbereiding, Toezicht en Administratie).

De gemeente kan alle gronden in eigendom hebben en deze als bouwrijpe grond verkopen aan een marktpartij. Deze partij realiseert de bebouwing die past binnen de bestemmingslegging. Daarnaast zorgt de gemeente voor de aanleg van de openbare ruimte. In deze situatie is sprake van een publieke grondexploitatie waarbij de opbrengst bestaat uit de gemeentelijke gronduitgifte.

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022

51

Bijlage 1 Begrippenlijst Idealiter is deze opbrengst voldoende om het totaal van de voorzienbare kosten te dekken. De gronduitgifteprijs is niet eindeloos rekbaar, deze wordt begrensd door de markt. Ook kan de situatie voorkomen dat marktpartijen gronden bezitten die van belang zijn om invulling te geven aan het ruimtelijk beleid van de gemeente. De marktpartij kan zijn gronden aanbieden aan de gemeente, die deze verwerft. De gemeente maakt een integraal plan en maakt de gronden bouwrijp en legt de openbare ruimte aan. Als tegenprestatie verlangt de ontwikkelaar dat de gronden in bouwrijpe staat als eerste aan hem worden aangeboden. De zogenaamde bouwclaim. Deze kan dan besluiten om de bouwrijpe gronden, tegen een marktconforme prijs, af te nemen.

bestemming. Deze is daarmee niet vrij besteedbaar. De voorziening wordt als ‘vreemd vermogen’ beschouwd.

Het is ook mogelijk dat een private partij de eigen grond zelf wil exploiteren. Dan maakt deze private partij de grond bouwrijp en realiseert de bebouwing. Ook draagt deze partij zorg voor de aanleg van de openbare ruimte conform kwaliteitseisen van de gemeente, die na oplevering wordt geleverd aan de gemeente. De rol van de gemeente is beperkt. Er is sprake van faciliterend gemeentelijk grondbeleid. Wanneer het project gebaseerd is op de verkoop van grond (eventueel inclusief oude bebouwing) door de gemeente aan deze private partij, dan is er sprake van een concessie. Wanneer de private partij de grond op een andere manier heeft verworven, dan is er sprake van zelfrealisatie.

Verwervingen Deze aanduiding in de GREX heeft betrekking op de verwerving van gronden, opstallen, sanering (koop) van hindercontouren, sloopkosten en vrijmaken van het perceel van obstakels.

Overigens zijn combinaties van genoemde type ontwikkelingsprojecten ook mogelijk. Binnen een gebied, waar sprake is van een functionele en/of ruimtelijke samenhang (maatgevend voor de begrenzing van het exploitatiegebied), kan sprake zijn van gronduitgifte en/of een bouwclaim en/of zelfrealisatie. Verliesvoorziening In de MPG wordt hiermee een financiële voorziening bedoeld. Dit is een gelabelde som geld met een specifieke bestemming. Deze is daarmee niet vrij besteedbaar. De voorziening wordt als ‘vreemd vermogen’ beschouwd. Voorziening Synoniem voor verliesvoorziening. In de MPG wordt hiermee een financiële voorziening bedoeld. Dit is een gelabelde som geld met een specifieke

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022

VRI Afkorting voor Verkeersregelinstallatie. Een mogelijke kostenpost in de grondexploitatie. VTA Afkorting voor Voorbereiding, Toezicht en Administratie. Synoniem voor de afkorting VAT. Deze activiteiten zijn onderdeel van de werkzaamheden die vallen onder de verzamelterm ‘plankosten’.

Weerstandsvermogen Het vermogen om financiële tegenvallers op te vangen zonder dat dit effect heeft op (andere delen van) de bedrijfsvoering. Bij het bepalen van het beschikbare weerstandsvermogen wordt gekeken naar de aanwezigheid van vrij besteedbare middelen. Woonrijp maken (WRM) Het inrichten van de openbare ruimte en geschikt maken voor de eindgebruiker. De werkzaamheden omvatten veelal de aanleg van de definitieve verharding, straatmeubilair, aanbrengen groen en verlichting. Wvg Afkorting voor Wet voorkeursrecht gemeente. Wettelijk instrument dat gemeente kunnen vestigen teneinde gronden (en opstallen) te verwerven die noodzakelijk zijn om invulling te geven aan haar ruimtelijk beleid (een taak van de gemeente). Een eigenaar zal in dat geval bij verkoop als eerste zijn gronden aan de gemeente moeten aanbieden, alvorens deze aan andere te mogen aan bieden in geval gemeente geen gebruik maakt van het gevestigde voorkeursrecht (kadastrale aantekening).

52

Bijlage 1 Begrippenlijst Zelfrealisatie Grondexploitatie die door private partijen zelf wordt uitgevoerd. De rol van de gemeente is beperkt tot het faciliteren (planologisch besluit), toetsen en het (verplicht) kostenverhaal.

Meerjarenprognose Grondexploitaties – 31 december 2022

53