B-4.3 Besluit B&W inzake Voortgangsrapportage Regiodeal Foodvalley 2021 d.d. 24-5-22.pdf

-1Afdeling: Bestuur en Dienstverlening Behandelaar: Visser, Peter Telefoonnummer: 0642666521 Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Onderwerp:

Voorstelnr. <2159> Barneveld, Portefeuillehouder: B. Wijnne Op overzicht Bestaand beleid (website)

Voortgangsrapportage Regiodeal Foodvalley 2021

Gevraagde beslissing: 1. Kennis te nemen van de voortgangsrapporage Regiodeal Foodvalley 2021; 2. Deze voortgangsrapportage ter informatie ter verstrekken aan de raad middels plaatsing in rubriek B van de lijst van inkomende en uitgaande stukken van de raad.

1. Inleiding Met bijgevoegde voortgangsrapportage Regio Deal Foodvalley 2021 wordt u geïnformeerd over voortgang van de Regiodeal Foodvalley (RDF).

2. Beoogd effect De voortgangsrapportage is op 24 maart 2022 door de stuurroep vastgesteld. Op 14 april 2022 hebben de regionale partners van de RDF de verantwoording goedgekeurd en is de rapportage in het Rijk-Regio-overleg besproken.

3. Argumenten De RDF draait om een uniek partnerschap van partijen die vanuit ieder hun eigen invalshoek bezig zijn met landbouw, gezondheid en duurzaam voedsel. Deze partijen hebben de ambitie om de transitie naar een gezond en duurzaam voedselsysteem te versnellen én internationaal een belangrijke rol te spelen in het verbinden van excellent onderzoek en concrete, innovatieve toepassing in de praktijksituatie op het terrein van duurzame en circulaire landbouw en voeding en gezondheid. Hierbij zullen partijen gebruik gaan maken van experimenteerruimte om de beoogde doorbraken in het landbouw-, voedsel- en kennissysteem te bereiken. De samenwerkingsovereenkomst definieert de (sturings- en financiële) afspraken die gemaakt zijn tussen de financiers en de uitvoeringsorganisatie met daaraan gekoppeld een concreet Uitvoeringsprogramma en Monitoringsplan. In het Uitvoeringsprogramma is de aanpak uitgewerkt. Dit programma geeft invulling aan de doelstellingen en resultaten die in de Regio Dealtekst zijn opgenomen. De aanpak loopt langs drie sporen: 1. Versnelde transitie van de landbouw; 2. Gezonde voeding: van prille start tot oude dag; 3. Versterking kennis- en innovatiecluster. Het monitoringsplan geeft gedetailleerd aan hoe de gehele deal wordt gemonitord, met concrete uitwerkingen qua output, outcome en impact monitoring. Jaarlijks wordt een verantwoordingsrapportage opgeleverd.

4. Kanttekeningen Ondanks enige vertraging door COVID, is het programma op dreef en zijn de eerste prestaties geleverd. De. verantwoordingsrapportage zal jaarlijks aan de raad worden aangeboden. Aanvullend wordt maandelijks een nieuwsbrief van de Regio Deal verspreid en jaarlijks een netwerkbijeenkomst georganiseerd voor alle partners. Zodoende krijgen de raden de mogelijkheid ook in de praktijk zelf een oordeel te vellen over de voortgang door zelf te zien, te horen en te proeven

5. Financiën Van de RDF wordt een cofinanciering aan de regio Foodvalley gevraagd van totaal € 10 miljoen. De raad van Barneveld heeft in 2020 ingestemd met een budget van €1 miljoen over de periode van 4 jaar. Dit budget is aangemerkt als onze (financiële) bijdrage aan de inbreng van de Regio Foodvalley aan de RDF.

-2-

6. Uitvoering 1. Netwerkbijeenkomst 14 april 2022; 2. Netwerkbijeenkomst 10 juni 2022.

7. Bijlagen Bijlage 1. Aanbiedingsbrief voortgangsrapportage RDF 2021 Bijlage 2. Voortgangsrapportage RDF 2021 Bijlage 3. Infographic RDF 2021

Aan de colleges van Burgemeester en Wethouders van de regiogemeenten van Regio Foodvalley

uw kenmerk:

uw brief van:

onderwerp: Voortgang Regio Deal Foodvalley 2021

ons kenmerk: 22/FV/RD220419

behandeld door: Mariken Fellinger

doorkiesnummer: 06-29396016

e-mailadres: mariken.fellinger@regiofoodvalley.nll

bijl.: 3

datum: 19 april 2022

Geacht college van B&W, Hierbij bieden wij u met genoegen ter informatie de Voortgangsrapportage Regio Deal Foodvalley 2021 aan. Daarnaast is bijgaande interactieve samenvatting beschikbaar die in het kort alle informatie over de aanpak en uitvoering van de Regio Deal Foodvalley presenteert, aangevuld met illustratieve voorbeelden. Wij verzoeken u deze te delen met uw gemeenteraden. De Voortgangsrapportage is op 24 maart 2022 door de Stuurgroep Regio Deal Foodvalley vastgesteld. Op 14 april 2022 is de rapportage in het Rijk-Regio-overleg besproken. Regio Deal Foodvalley Regio Deal Foodvalley helpt om de transitie naar een duurzaam en gezond voedselsysteem te versnellen. Dit doen Rijk en Regio Foodvalley met een totale gezamenlijke investering van 73,6 miljoen in een programma dat loopt tot en met 31 augustus 2024. In het vierjarige programma hebben overheden, onderwijs- en kennisinstellingen en ondernemers krachten gebundeld om hun impact te vergroten. Samen werken ze aan Toekomstbestendige landbouw, Gezonde voeding voor iedereen en het versterken van de Kennis en innovatiekracht in de regio. Zo werken we aan brede welvaart in de regio. Voortgang 2021 In het eerste volledige uitvoeringsjaar van de Regio Deal Foodvalley is flinke vooruitgang geboekt.

Er is veel animo voor deelname aan de pilots en het eerste onderdeel van het meetnet luchtkwaliteit (stikstof en fijnstof) is ingericht. In alle gemeenten wordt samengewerkt met lokale en regionale organisaties om gezonde en duurzame voeding te stimuleren. Ook de projecten om kennis en innovatiekracht in de regio te vergroten lopen aardig op schema. Transitie landbouw In de Proeftuin voor innovaties op het boerenerf doen inmiddels meer dan 45 agrariërs mee aan kansrijke pilots op het gebied van emissiereductie, circulair veevoer en bodemverbetering. Daarbij is er een sterke focus op kennisdelen en het ontwikkelen van nieuwe verdienmodellen samen met de agrariërs. In 2021 zijn 70 meetpunten van het omgevingsmeetnet luchtkwaliteit bepaald. Inmiddels geven ammoniakbuisjes en fijnstofkastjes een maandelijks gemiddelde van de luchtkwaliteit in de regio. Dit netwerk wordt de aankomende tijd uitgebreid. Het platform Boer aan het Roer informeert en inspireert stakeholders en betrokkenen met maandelijks een levendige nieuwsbrief. In Masterclasses, webinars en podcasts wordt kennis gedeeld. Ruim 100 deelnemers vergrootten hun kennis over bodem en water via Bodemcursussen en demonstratiebijeenkomsten.

Voeding en gezondheid Ook het thema, Voeding en Gezondheid, van prille start tot oude dag, staat goed op de rit. Alle onderzoeksteams zijn aan de slag en er wordt nauw samengewerkt met experts en organisaties uit het veld. Zo zorgen ze direct voor een goede vertaalslag naar de praktijk. In heel Regio Foodvalley zijn (zorg)organisaties en inwonergroepen betrokken, maar door Covid-19 maatregelen is er enige vertraging opgelopen. De actualiteit en het nieuwe regeerakkoord onderstrepen het belang van voeding en gezondheid, het bevorderen van vitaliteit, een gezond gewicht en weerstand. Met de onderzoeken van dit thema dragen we bij aan kennisontwikkeling en concreet toepasbare concepten. Daarom zijn ook de landelijke stakeholders actief betrokken en geïnteresseerd. Kennis en innovatie Fondsen en faciliteiten Om gezond en duurzaam voedsel te produceren is er kennis nodig. We helpen bedrijven om deze kennis te verkrijgen, delen en gebruiken. Via de Regio Deal Foodvalley zijn daarvoor twee fondsen beschikbaar. Een voor gedeelde proeffaciliteiten, waarvoor in 2021 de eerste aanvraag is gehonoreerd; en een voor investeringen in geavanceerde onderzoeksapparatuur, waaruit in 2021 in het totaal zeven investeringen zijn gedaan.

Via een servicedesk worden bedrijven en kennisinstellingen actief benaderd om hun onderzoeksen proeffaciliteiten met elkaar te delen en de toegankelijkheid te verbeteren en bekendheid te vergroten. World Food Center Experience Het project World Food Center Experience loopt op koers: vanaf eind 2023 gaan de deuren open voor een thema-attractie over voedsel die bezoekers meeneemt op een persoonlijk voedselavontuur. In de Experience beleven zij - door te horen, zien, ruiken, voelen en natuurlijk te proeven – wat de impact van voedsel is op hun lichaam en op de planeet. Ze ervaren hoe de voedselketen werkt, wat nationale en internationale voedseluitdagingen zijn en welke rol Nederland speelt. Food Academy Nijkerk Naast de projectvertraging door de Covid-19 maatregelen in het onderwijs heeft de FAN in 2021 sterk gefocust op de verdere uitbouw, opzet en ontwikkeling van het programma. Zo heeft de FAN haar aanbod van opleidingen uitgebreid om zoveel mogelijk arbeidspotentieel aan te spreken. Ook is het opleidingsaanbod voor anderstaligen aangepast. Dit zorgde voor meer leden, meer bekendheid en meer activiteiten. Meer informatie Wilt u op de hoogte blijven van het actuele nieuws over de Regio Deal Foodvalley? Meldt u dan nu aan voor de nieuwsbrief via de website. Op de website www.regiodealfoodvalley.nl vindt u ook meer achtergrondinformatie over het programma.

Daarnaast is bijgaande interactieve samenvatting beschikbaar die in het kort alle informatie over de aanpak en uitvoering van de Regio Deal Foodvalley presenteert, aangevuld met illustratieve voorbeelden. Met vriendelijke groet, namens de Stuurgroep Regio Deal Foodvalley,

Mariken Fellinger, programmamanager Regio Deal Foodvalley

René Verhulst, voorzitter

Bijlagen 1. Voortgangsrapportage Regio Deal Foodvalley 2021 2. Interactieve samenvatting Voortgang Regio Deal Foodvalley 2021

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Toekomstbestendige landbouw

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voeding & gezondheid

Kennis & innovatie

1

Inhoudsopgave

Leeswijzer

3

Algemene voortgang

6

Thema’s en projecten overzicht

8

Managementsamenvatting Activiteiten, mijlpalen 1 Transitie landbouw

4

7 9

Transitie landbouw

10

Aanpak en mijlpalen

12

Planning, budget, kwaliteit Prestaties

2 Voeding en gezondheid

11 13

14

Voeding en gezondheid

15

Aanpak thema-breed

18

Planning, budget, kwaliteit Activiteiten en mijlpalen: WP1 Prille start

Activiteiten en mijlpalen: WP2 Eetomgeving

Activiteiten en mijlpalen: WP3 Hart- en Vaatziekten Activiteiten en mijlpalen: WP4 Voeding bij kanker

Activiteiten en mijlpalen: WP5 Kwetsbare ouderen Activiteiten en mijlpalen: WP6 Zorgopleidingen

3 Kennis en innovatie

16 20 22 25 27 29 31

33

3A Fondsen en gedeelde faciliteiten

34

Activiteiten en mijlpalen

35

Planning, budget, kwaliteit Prestaties

3B World Food Center Experience Planning, budget, kwaliteit Activiteiten en mijlpalen Prestaties

3C Food Academy Nijkerk Planning, budget, kwaliteit Activiteiten en mijlpalen Prestaties

Financiën

Financiën - Realisatie jaar 2021

Financiën – Cumulatieve realisatie t/m 2021 Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

34 36

37 37 38 38

39 39 41 43

44

45 46

2

Leeswijzer Thema’s en projecten

Proces Uitgangs­ situatie

Aanpak

Prestaties

Effecten

Impact

Uitgangs­ situatie

Uitvoering activiteiten

Geleverde prestaties

Effecten

Gevolg: BWI

Bijvoorbeeld: Matige gezondheid en matig welzijn door veel fijnstof

Technieken ontwikkelen en toepassen

X innovatieve technieken op y bedrijven toegepast

Emissie afgenomen; behoud verdienvermogen bedrijf

Toename brede welvaart in de regio

Legenda voortgang Loopt volgens planning

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Beperkt vertraagd

Gestopt of sterk vertraagd

3

Managementsamenvatting Voortgang Regio Deal Foodvalley 2021

Regio Deal Foodvalley Regio Deal Foodvalley richt zich op een regionale en integrale aanpak om de transitie naar een duurzaam en gezond voedselsysteem te versnellen en de daaraan gekoppelde economische kansen te benutten. We werken daarmee aan de brede welvaart voor inwoners en bedrijven. We realiseren deze impact via drie thema’s: 1. Versnelde transitie van de landbouw 2. Voeding en gezondheid; van prille start tot oude dag 3. Versterking kennis- en innovatiecluster Programmamanagement Het programmamanagement heeft zich in 2021 gefocust op het verstevigen van de samenwerking tussen partners van de deal en het leggen van verbindingen tussen thema’s en met regionale en nationale ontwikkelingen. Koppelkansen worden benut door samenwerking (met City Deal) en andere subsidiemogelijkheden (zoals Innovatiefonds voor landbouw SLIM-subsidie voor bedrijven, Nationaal Preventie Akkoord). Ook de verbinding met de regio is versterkt waardoor draagvlak en betrokkenheid vanuit de gemeenten is toegenomen. Om deze ontwikkelingen te ondersteunen is samen met de partners de communicatiestrategie ontwikkeld en uitgevoerd met, onder andere, een maandelijkse nieuwsbrief, netwerkbijeenkomsten, een actuele website en een toegankelijke voortgangsrapportage. Aandachtspunten De subsidie aan Thema 1 en Thema 2 is 92% door een tekort aan dekking bij aanvang van de uitvoering.

In 2021 is gezocht naar aanvullende dekking die gedeeltelijk is gevonden door o.a. een deel van de in kind bijdrage van gemeente Veenendaal voor Thema 1 in te zetten. Brede Welvaart Indicator De Regio Deal is gericht op het bevorderen van de brede welvaart in de regio. Voor de Regio Deal Foodvalley wordt een innovatieve, meer fijnmazige versie van de landelijke Brede Welvaart Indicator ontwikkeld die het mogelijk gemaakt om ontwikkelingen op gemeenteniveau of zelfs wijkniveau te volgen. In 2021 zijn de gegevens voor de nulmeting verzameld. Deze resultaten zullen pas eind 2022 samen met de tussenmeting worden gerapporteerd. Uitvoering 2021 De uitvoering van de Regio Deal is in 2021 volop op stoom gekomen. In grote lijnen ziet de voortgang er goed uit en Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

loopt het programma op schema. Wel heeft Covid-19 effect gehad op de uitvoering, zeker waar fysieke bijeenkomsten aan de orde zijn, zoals de studies binnen de eetomgeving van MKB, Horeca en Wijken. Daar is echter zoveel mogelijk creatief mee om gegaan.

Thema 1: Transitie landbouw

In 2021 lag de focus op het selecteren van innovaties en bedrijven voor de Proeftuin, het voorbereiden en starten van de eerste proeven, de opzet en uitrol van het omgevingsmeetnet luchtkwaliteit en de voorbereiding van de monitoring en sensoring op bedrijven. Op dit moment doen 45 agrariërs mee en worden 25 innovaties getest. De 70 punten van het omgevingsmeetnetwerk zijn bepaald en de eerste ammoniakmetingen worden verricht. Het contact met het ministerie van LNV is geïntensiveerd om Thema 1 direct te verbinden aan lopende Rijkstrajecten zoals de stikstofaanpak. Masterclasses korte ketens worden goed gevolgd door agrariërs en erfbetreders. Ruim 100 deelnemers vergrootten hun kennis over bodem en water via de Bodemcursussen en demonstratiebijeenkomsten. Aandachtspunten: Meetnetwerk: Er ligt een kans om dit meetnet uit te breiden met depositiemetingen en daarmee een bijdrage te leveren aan optimalisatie van modellen. Hiervoor is geen financiering opgenomen in de Regio Deal; gesprekken met het ministerie van LNV hierover zijn gaande. Kennis: een landelijk kennisnetwerk waarin kennis uit Regio Deals en andere trajecten een plek krijgen, kan versnelling van de transitie in de landbouw opleveren. Dit vraagt om centrale regie en aanpak bovenop wat er in de Regio Deal al wordt gedaan. Proeftuin: aangemelde innovaties betreffen voornamelijk technische innovaties.

Er vindt aanvullende werving plaats voor enerzijds meer structurele maatregelen en anderzijds op bedrijven die managementmaatregelen willen nemen.

Thema 2: Voeding en gezondheid

In 2021 zijn alle projectteams op orde door inzet vanuit de acht consortiumpartners. Er is volop samenwerking met lokale en regionale organisaties en netwerken, zoals buurtcentra, huisartsen, verloskundigenpraktijken, fysiotherapeuten, diëtisten, zorginstellingen en leefstijlcoaches. De voorbereidingen voor het uitvoeren van onderzoek zijn gedaan: analyse van informatie, overleg en afstemming met organisaties, ophalen van behoeften bij diverse doelgroepen, materialen ontwikkelen voor werving en het ontwikkelen van protocollen. De eerste inzichten zijn al gedeeld in bijeenkomsten, scholing en via publicaties. Zo stroomt kennis 4

Managementsamenvatting Thema’s en projecten Voortgang Regio Deal Foodvalley 2021

direct terug naar de praktijkorganisaties in de regio, naar deelnemers aan het onderzoek en naar relevante stakeholders zoals landelijke organisaties. Met onze aanpak dragen we bij aan versterking van het kennis-ecosysteem in en rondom Regio Foodvalley. Aandachtspunt: Door Covid-19 is vertraging in met name de uitvoering van ‘gezonde voedselkeuzes in een gezonde eetomgeving’ ontstaan. De aanpak is gewijzigd om toch tot goede resultaten te komen.

Thema 3: Kennis en innovatie Project 3A: Fondsen en innovatie Via de Regio Deal Foodvalley zijn er twee fondsen beschikbaar. Uit het fonds voor investeringen in gedeelde proeffaciliteiten is in 2021 het eerste project gehonoreerd: het Insect Experience Centre. Uit het fonds voor investeringen in geavanceerde onderzoeksapparatuur die openstaan voor gedeeld gebruik, zijn in 2021 zeven investeringen gedaan. Daarnaast heeft Stichting FoodValley NL een servicedesk. Van hieruit worden bedrijven en kennisinstellingen actief benaderd om hun onderzoeks- en proeffaciliteiten met elkaar te delen. Hierdoor verbetert de toegankelijkheid voor MKB en startende bedrijven en wordt de bekendheid van de faciliteiten vergroot. De shared facility finder, het platform dat vraag en aanbod van innovatiefaciliteiten bij elkaar brengt, is daarbij een belangrijk hulpmiddel. In 2021 is dit platform uitgebreid met 50 organisaties. Project 3B: World Food Center Experience Het project World Food Center Experience ligt op koers: dit jaar heeft in het teken gestaan van voorbereiding van defini-

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

tieve besluitvorming door gemeenteraad Ede en Staten van Provincie Gelderland. Dit is succesvol afgerond. Het traject met de Experience Architect en bouwer (BRC) ligt goed op schema. Bouwkostenstijgingen zorgen voor extra uitdagingen in het ontwerp en daarom werkt WFC-E aan optimalisaties (o.a. efficiënte uitvoering, versobering van niet-Experience gerelateerde onderdelen) die met alle betrokken partijen worden afgestemd. Project 3C: Food Academy Nijkerk De FAN heeft zich afgelopen jaar gefocust op verdere uitbouw en ontwikkeling van de FAN. Dit heeft geresulteerd in toename van het aantal leden, meer bekendheid en samenwerking met de leden. Met haar leden is FAN aan de slag met Leven Lang ontwikkelen. Covid-19 bemoeilijkt de werving van leerlingen en leerplekken bij bedrijven. Met creativiteit bereikt FAN zoveel mogelijk arbeidspotentieel, o.a. door een opleiding voor anderstaligen aan te bieden. Financiën De uitputting van middelen loopt achter op de begroting. Belangrijke aandachtspunten zijn: • Thema 1: grote uitgavenpost in 2021 is de aanschaf van sensoren voor het meetnet. Deze is vertraagd door wereldwijd te kort aan chips. • Thema 2: grote uitgaven worden verwacht in latere fasen van het onderzoek. • ICT-Campus Veenendaal: het passend maken van de inzet van ICT-Campus op het uitvoeringsprogramma van Thema 1 en Thema 2 vraagt meer tijd dan verwacht.

Voor Thema 2 is er onvoldoende vraag naar ICT-diensten die door ICT-Campus ingevuld kunnen worden.

5

Thema’s envoortgang Algemene projecten

Voortgang Regio Deal Foodvalley 2021

Onderdeel

Voortgang

Issues

Programmamanagement

Brede Welvaart Monitor

Eerste versie rapport BWI+ startmeting opgeleverd. Rapport BWI+ Tussentijdse meting (2022) in voorbereiding. Hierin wordt startmeting verwerkt.

Thema 1: Transitie landbouw

Vertraging uitrol meetnet luchtkwaliteit i.v.m. levering van chips opgevangen door te starten met conventionele ammoniakbuisjes.

Thema 2: Voeding en gezondheid

Covid-19 bemoeilijkt werving van deelnemers gezonde eetomgeving; daarom aanpak gewijzigd.

Thema 3A: Fondsen en innovatie

Thema 3B: WFC Experience

Thema 3C: Food Academy Nijkerk

Covid-19 bemoeilijkt de werving van leerlingen en leerplekken daardoor loopt planning wel iets uit.

Financiën

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

6

Activiteiten, mijlpalen

Onderdeel

Uitgevoerde activiteiten

Gerealiseerde mijlpalen

Programmamanagement

Koppelkansen in beeld gebracht op inhoud en financieel. Ism gemeente Veenendaal in kind inzet ICT-campus uitgewerkt. Agenderen van Regio Deal in Regio-overleggen tbv verstevigen draagvlak voor en betrokkenheid bij de Regio Deal van de deelnemende gemeenten. Actief Kernteam met thematrekkers tbv samenhang gehele deal en samenwerking. Toezien op afspraken en procedures uit Deal, SOK en subsidiebeschikkingen. Verzorgen van monitoring en verantwoording richting partners in rapportages en bijeenkomsten. Verkennen van aanvullende financiële dekking voor thema’s. Communicatiestrategie en -instrumenten doorontwikkeld en ingezet om de samenwerking tussen de partners en deelnemende partijen te verstevigen en het verhaal en de resultaten stevig neer te zetten. Actief communicatienetwerk met maandelijkse afstemmingsoverleg.

Samenwerking Regio Deal en City Deal voedselomgeving in de wijk. Samenwerking met werkgroep kringlooplandbouw LNV. Inzet ICT Campus Thema 1 verzilverd AB Regio als ambassadeur voor de Regio Deal. Economic Board: samenwerkingsverband voor doorzetten en opschalen RD-resultaten. 7x Kernteamoverleg. 5x Directeurenoverleg. 5x Stuurgroepoverleg. 2x Rijk-Regio overleg. 1x Regiocommissie. 1x Raadsinformatie-bijeenkomst thema voeding en gezondheid ism City Deal en Strategische Agenda. 115 Deelnemers bij online netwerkbijeenkomst 21 april 2021. Website: 8.667 unieke bezoekers, inhoud verder doorontwikkeld. 10 Nieuwsbrieven verstuurd. 52 Nieuwsitems gepubliceerd. 485 Abonnees op nieuwsbrief. 4x Communicatiewerkgroep partners. 10x Contentoverleg. Regelmatige berichten op LinkedIn. Gezamenlijke ontwikkeling Corporate Story. Productie Infographics. Toegankelijke voortgangsrapportage 2x per jaar.

Onderdeel

Uitgevoerde activiteiten

Gerealiseerde mijlpalen

Toelichting

Brede Welvaartsindicator (BWI+)

In lijn met monitoringsplan: Voorbereiding van rapport BWI+ tussentijdse meting gestart (opleverdatum: eind 2022).

Eerste resultaten van BWI+ startmeting opgeleverd en gepresenteerd aan de directeuren van de Regio Deal Foodvalley.

BWI+ is een instrument in ontwikkeling (en wordt verder doorontwikkeld): het levert een rapportage van de tussentijdse meting (2022) en eindmeting (2024). Twee uitdagingen daarbij: • Samenwerken met de thema’s van Regio Deal. • Optimaliseren van de toegankelijkheid van de rapportage, mede ten dienste van de bestuurders.

Bovendien: • Geactualiseerd BWI+ projectplan uitgeschreven. • BWI+ projectsecretaris aangesteld. • Eerste versie rapport BWI+ startmeting opgeleverd.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

Voortgang

7

Thema’s en projecten Overzicht

Thema 1 Transitie landbouw

Thema 2 Voeding en gezondheid

Thema 3 Kennis & innovatie

• Emissie reductie

• WP1 Prille start

• 3A Fondsen en innovatie

• WP3 Risicogroepen

• 3C Food Academy Nijkerk

• Circulair veevoer • Bodemkwaliteit

• Implementatie en communicatie

• WP2 Eetomgeving

• WP4 Kankerpatiënten

• 3B WFC Experience

• WP5 Kwetsbare ouderen • WP6 Onderwijs

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

8

1. Transitie landbouw

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

9

1. Transitie landbouw

Transitie landbouw

I Emissiereductie 1. Emissie reductieopties

2. Sensoring en monitoring emissie en omgeving

IV Implementatie en Communicatie

3. Proeftuin emissies en gegevensanalyse

11. Verdien­ modellen

II Circulair veevoer 4. Circulair voerscenario’s

5. Sensoring diergezondheid en welzijn

6. Proeftuin circulair voerconcept en gegevens­ analyse

7. Juridische aspecten/wet en regelgeving

9. Proeftuin bodem en gegevensanalyse

10. Juridische aspecten

12. Communicatie en effectmonito­ ring BWI+

III Bodemverbetering 8. Opties Bodem­ verbetering en waterkwaliteit

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

10

1. Transitie landbouw

Planning, budget, kwaliteit Transitie Landbouw

Toelichting

Algemeen

In grote lijnen zijn alle projecten van start en lopen volgens planning, binnen het aangepaste budget (8% korting).

Planning

Covid-19 vertragingen zijn ingelopen. Voor het meetnetwerk geldt nog steeds een langere levertijd van chips en sensoren door het wereldwijde chiptekort.

Budget

De originele begroting zal met 8% gekort worden. De begrotingen worden aangepast. Dit zal in de volgende rapportage vertaald zijn in de deliverables. Er worden geen problemen voorzien omdat er vooraf rekening gehouden is met deze korting.

Kwaliteit

De gewenste kwaliteit wordt behaald. Koppelingen tussen bestaande projecten en nieuwe ontwikkelingen binnen de Proeftuin blijven gemaakt worden.

Prestaties

Het aantal geselecteerde innovaties op het gebied van emissiereductie, circulair veevoer en bodemverbetering in de Proeftuin vorder en gestaag. De uitrol van het meetnet is gestart met plaatsing van de ammoniakbuisjes. Het project communicatie en verdienmodellen biedt masterclasses, bodemcursussen, webinars, podcasts, demonstratiebijeenkomsten, nieuwsbrieven en artikelen aan.

Beheersmaatregelen Planning:

Budget:

Kwaliteit:

Covid-19 zorgde voor vertraging. De planning is hierop aangepast en/of ingehaald. Hierdoor lopen we weer op schema m.u.v. opbouw van het omgevingsmeetnetwerk dat vertraagd is i.v.m. wereldwijd chiptekort.

Budgetten worden gekort, maar leiden niet tot problemen omdat de werkpakketen hier rekening mee gehouden hebben. Dit zal doorgevoerd worden in de deliverables.

De kwaliteit van de proeftuininnovaties is goed. We zullen innovaties blijven aantrekken. Door het afstemmen met/ selectie door de experts wordt beoogd alleen de veelbelovende innovaties mee te nemen.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

11

1. Transitie landbouw

Activiteiten en mijlpalen Activiteiten

Gerealiseerde mijlpalen

Toelichting en aandachtspunten

Integrale monitoring en sensoring Proeftuin

Generieke ontwerp van monitoring en sensoring concepten voor de proeftuin bedrijven zijn op detail uitgewerkt en worden gelinkt aan het te ontwerpen dashboard en dataopslag i.s.m. ICT Campus.

De resultaten uit monitoring en sensoring zullen ook gebruikt worden voor de Brede Welvaart Indicator.

Omgevingsmeetnetwerk luchtkwaliteit

Generieke ontwerp van het omgevingsmeetnetwerk is uitgewerkt, inclusief keuzes voor de sensoren van fijnstof. Meetpunten bepaald voor een fijnmazig omgevingsnetwerk (60-70 locaties) in de regio met een mobiele component voor metingen op en rond veehouderijen. Meting met ammoniaksensoren in testfase.

Door het wereldwijde chiptekort is er nog steeds een vertraging van levering van chips en sensoren voor de meetnetwerken. Er ligt een kans op uitbreiding en borging van het Meetnetwerk met depositiemetingen. Hiervoor is wel extra financiering nodig, waarover gesprekken gaande zijn.

Innovaties en rekrutering voor Proeftuin

25 innovaties zijn tot nu toe, na goedkeuring van expertteams, geïncludeerd om deel te nemen aan de Proeftuin. Deze innovaties zullen getest worden op 70 pilotbedrijven: 34% Utrecht, 66% Gelderland, 33% melkvee, 28% vleeskalveren, 25% pluimvee, 13% varkens, 2% geiten.

Twee aangemelde emissie reducerende innovaties worden niet uitgevoerd binnen de Proeftuin maar ondersteund door PEC via andere subsidieverstrekking. Dit zal kunnen leiden tot het ontstaan van demobedrijven die passen binnen de doelstellingen van dit thema.

Communicatie/ disseminatie

Nieuwsbrief boer aan het roer wordt maandelijks uitgestuurd. Ontvangers: 515. Bodemcursus (2x) worden gevolgd door 75 ondernemers. Korte ketens Masterclasses deelnemers: 25 agrariërs, 30 erfbetreders Webinars (2x) en podcast (7x) gemiddeld 110x beluisterd. Demonstratiebijeenkomsten (2x): 20 bezoekers. Video’s/kennisartikelen van elke pilot: gemiddeld 279x gelezen/bekeken. Artikelen in (vak)bladen: 35.

In verband met beperkingen door extra digitale Covid-19 alternatieven ontwikkeld.

Externe samen­werking

Samenwerking tussen onderzoekers, overheden, ondernemers: netwerk groeit; > 50 organisaties betrokken. In gesprek met LNV over mogelijke koppelkansen m.b.t. stikstof. Met RIVM en OnePlanet wordt samengewerkt m.b.t. de meetnetwerken, waarbij kennis over en weer wordt gedeeld.

De oriëntatie m.b.t. kansen voor opbouw regionaal/ landelijk kennisnetwerk zullen aankomende periode onder de aandacht gebracht worden.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

12

1. Transitie landbouw

Prestaties Prestatie-indicatoren

Streefwaarde

Status eind 2021

Toelichting

Aantal agrarische bedrijven in Proeftuin.

70

70

70 bedrijven bereid gevonden te participeren, waarvan er 45 al mee doen aan een lopende pilot. Ammoniakbuisjes geplaatst.

Aantal toeleveranciers/ dienstverleners/ erfbetreders in Proeftuin.

100

> 45

Aantal geteste innovatieve concepten en maatregelen.

42

Selectie van 25 innovaties goedgekeurd door de expertteams.

Selectie van 25 innovaties zal getest gaan worden op de 70 agrarische bedrijven die deelnemen in de pilots: 12 Emissie reducerende maatregelen. 8 Circulair veevoer. 5 Bodemverbeteringsprojecten. Daarnaast zal er nog aanvullende werving plaatsvinden voor innovatieve concepten en maatregelen.

Aantal actief betrokken agrariërs via cursus/training /leertafels/ masterclass/ ontwikkeling verdienmodellen/gericht advies.

220

165

Levendige maandelijkse nieuwsbrief ‘boer aan het roer’. Masterclasses korte ketens en bodemcursussen. Webinars en podcasts. Demonstatiebijeenkomsten in het veld. Artikelen in regionale – en vakbladen.

Aantal agrarische bedrijven uitgerust met sensoren en dashboard.

70 van 70

0

Sensoren zijn nog niet geleverd door chiptekort.

Aantal agrariërs, erfbetreders, beleidsmedewerkers (uit regio) dat internetapplicaties gebruikt om de bedrijfsvoering te sturen.

315

0

Dashboard is in ontwikkeling.

Aantal inspanningen waarmee inwoners en consumenten in de regio worden bereikt.

75

35

Post Covid-19 verwachten we dat dit opgeschroefd zal kunnen worden.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

13

2. Voeding en gezondheid

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

14

2. Voeding en gezondheid

Voeding en gezondheid WP1

WP2

WP3

WP4

WP5

WP6

Prille start

Eetomgeving

Hart- en vaatziekten en Diabetes

Patiënten met kanker

Kwetsbare ouderen

Opleiden

1.1 Voedingsadvies voor zwangere vrouw en lacterende moeder

2.2 Een gezonde en duurzame eetomgeving in de wijk

3.1 Nieuwe kennis over gezonde voeding voor patiënten en risicogroepen

4.1 Aandacht voor voeding in de (na)zorgnetwerken

5.1 Implementatie ‘Promuscle’ eiwitrijke voeding en krachttraining voor vitaliteit

6.1 Vernieuwing voedingsonderwijs voor verpleging en verzorging

1.2 Eetgedrag en voeding van het jonge kind

2.2 Een gezonde en duurzame eetomgeving in de horeca

3.2 Praktijkonderzoek bij patiënten en risicogroepen

4.2 Kennis genereren voor voedings­ adviezen in de zorgrichtlijnen

5.2 Plantaardige eiwitten voor ouderen

6.2 Implementeren interprofessionele module voeding en gezondheid

2.3 Een gezonde en duurzame eetomgeving met het MKB

3.3 Voedingsadvies in richtlijnen en implementatie in de zorg

4.3 Voeding voor kinderen met kanker

2.4 Een gezonde en duurzame eetomgeving in de zorg

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

4.4 Inbedden van voeding en beweging in de (na)zorg

15

2. Voeding en gezondheid

Planning, budget, kwaliteit Voeding en gezondheid

Algemeen

Planning

Budget

Kwaliteit

Prestaties

Toelichting Alle projectteams zijn op orde door inzet vanuit de acht consortiumpartners. Er is samenwerking met lokale en regionale organisaties en netwerken, zoals buurtcentra, huisartsen, verloskundigenpraktijken, fysiotherapeuten, diëtisten, zorginstellingen en leefstijlcoaches. De voorbereidingen voor het uitvoeren van onderzoek zijn gedaan: analyse van informatie, overleg en afstemming met organisaties, ophalen van behoeften bij diverse doelgroepen, materialen ontwikkelen voor werving en het ontwikkelen protocollen. De eerste inzichten zijn al gedeeld in bijeenkomsten, scholing en via publicaties. Op deze wijze stroomt kennis direct terug naar de praktijkorganisaties in de regio, naar deelnemers aan het onderzoek en naar relevante stakeholders zoals landelijke organisaties. Met onze aanpak dragen we bij aan versterking van het kennis-ecosysteem in en rondom Regio Foodvalley. Alle Werkpakketten (WP’s) hebben hun team op orde en werken met lokale organisaties aan de uitvoering van het projectplan. Door Covid-19 is vertraging in uitvoer van projecten in diverse settings ontstaan, met name bij de uitvoering van ‘gezonde voedselkeuzes in een gezonde eetomgeving’. Dit betreft vertraging voor de werving van horeca en MKB. En er zijn tien wijken betrokken in 2021, zes hiervan willen daadwerkelijk in 2022 pilots uitvoeren. Voor MKB is het projectplan aangepast.

Eind 2021 zien we dat werving bijtrekt. Personeel is aangesteld, bij sommige partners (CHE, ZGV, HU, AVZ) was dit in de loop van 2021, afhankelijk van de werkzaamheden. Eerste tranche is doorbetaald aan alle acht uitvoeringspartners. Uitputting is 20% van de totale subsidiebeschikking. Dit loopt achter op planning door de latere start in 2020 en Covid-19. Kosten worden nu en ook later in het traject gemaakt. De beschikking is toegekend met een tekort van 8% op de originele begroting. Inhoudelijk goede projecten om hoogwaardige kennis in voeding, zorg en leefomgeving door te ontwikkelen en toe te passen. Hiermee zijn we landelijk een voorbeeld. Sterk netwerk en interesse van regionale en nationale partijen voor participatie en voor gebruik van inzichten. -

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

16

2. Voeding en gezondheid

Planning, budget, kwaliteit Beheersmaatregelen Planning:

Budget:

Kwaliteit:

Elk WP monitort de voortgang en planning van activiteiten. Met name in WP2 zijn aanpassingen i.v.m. invloed van Covid-19.

De uitgaven zijn in de 2e helft van 2021 meer in lijn gekomen met de begroting. Over het oplossen van het 8% tekort op de begroting bij aanvang lopen gesprekken o.a. tussen de Programmamanager en de partners van de Regio Deal.

MT van het thema richt aandacht op samenhang tussen de WPs en er is kwaliteitsbewaking conform uitvoeringsplan.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

17

2. Voeding en gezondheid

Aanpak thema-breed Algemene activiteiten

Toelichting

Samenwerking 6 werkpakketten

Het management is op orde. Elk WP heeft in 2021 een kick-off en vervolgmeeting(s) gehad. Alle WPs zijn gestart met afstemming en samenwerking met regionale partijen uit het veld. Relaties opbouwen duurde in 2021 in enkele WPs langer door onlineoverleg. Een aantal WPs bouwt voort op sterke regionale structuren met zorgorganisaties.

Betrekken stakeholders

Eerste bijeenkomst gehad in april 2021, met goede betrokkenheid en nuttige suggesties. WPs stemmen aanvullend af met specifieke stakeholders. Nieuwsflits met resultaten over 2021 is gedeeld.

Communicatie

Informeren netwerk via maandelijkse berichten in de Regio Deal nieuwsbrief en wekelijks op eigen LinkedIn-pagina. Diverse communicatiemiddelen ontwikkeld zoals filmpjes, factsheets, digitale kaart, projectpagina’s en websites. Sessies verzorgd op landelijke (januari), regionale (april) en lokale (oktober) netwerkbijeenkomsten.

Kernteam RDFV

Actieve deelname vanuit MT met afstemming tussen de thema’s en rondom algemene zaken, activiteiten en verkenning met thema’s 1 en 3. Overleg met ICT-campus over hun in kind inzet, wisselende contactpersonen en onduidelijkheid in relatie tot kassier en beschikking heeft (nog) niet geleid tot concretisering van inzet middelen.

Monitoring/BWI

Participatie in meerdere overleggen t.b.v. Brede Welvaart Indicator en informatie aangeleverd. Input geleverd aan landelijke evaluatie van de Regio Deals (Planbureau voor de Leefomgeving). Voor de nulmeting van thema 2 is afstemming met GGD, ze hebben data voor de 8 gemeenten in kaart gebracht.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

18

2. Voeding en gezondheid

Aanpak thema-breed Algemene mijlpalen

Toelichting

Regionale betrokkenheid en spreiding

Digitale projectenkaart gemaakt die betrokken organisaties in de regiogemeenten en de grotere regio (Utrecht, Arnhem) zichtbaar maakt. Er is aandacht voor goede balans in vormen van onderzoek: interventiestudies, praktijkonderzoek, pilots en co-creatie werkvormen. Zo werken we in het onderzoek nauw samen en beogen we draagvlak door de omgeving.

Stakeholderoverleg gevormd

Leden stakeholderoverleg: Regio Foodvalley, FoodvalleyNL, VNONCW, FOV, GGD-VGGM, Coalitie Preventie, Voedingscentrum, Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, VWS, Huisartsen Gelderse Vallei, Provincie Gelderland en Provincie Utrecht.

Regionale afstemming

Samenwerking met Coalitie Preventie Regio Foodvalley, afstemming met raadsleden van de 8 regiogemeenten en afstemming m.b.t. de Strategische Agenda van Regio Foodvalley.

Communicatie

Actieve LinkedIn-pagina waar alle Werkpakketten input voor leveren. Voor elk WP is een projectpagina op Regio Deal Foodvalley-website gemaakt. Versterking van communicatie door de consortiumpartners door middel van eigen nieuwsitems of interviews.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

19

2. Voeding en gezondheid

Activiteiten en mijlpalen: WP1 Prille start Uitgevoerde activiteiten

Toelichting en aandachtspunten

Inclusies eerste 43 deelnemers in sub-studie binnen PRIMA.

Inclusie verloopt voorspoedig.

Empowerment interventie Power 4 Gezond Zwanger opzet gemaakt en getest in pilot.

28 gesprekken gevoerd met zwangeren, verloskundigen en diëtisten over ervaringen en behoefte aan voedingsondersteuning. Pilot gestart bij 2 verloskundige praktijken in de Regio (Bennekom/ Wageningen).

Expertmeetings met organisaties en professionals.

Nederland, verschillende GGD’s en “Kansrijke start”-coalities.

Review zwangerschapsapps met voedingsinformatie afgerond en eetscore getest voor gebruik door mensen met lagere gezond­ heidsvaardigheden.

Bevindingen gedeeld via posters en presentaties, zoals op Nutrition & Growth Conference en op Personalised Nutrition congres in oktober in Ede.

Gerealiseerde mijlpalen

Toelichting en aandachtspunten

Goedkeuring door de METC van sub-studie binnen PRIMA, Power 4 Gezond Zwanger en de TOBBIstudie.

Alle studies kunnen van start.

Voortgang

Voortgang

Ontwikkeling van een methode om verschillende antistoffen te meten in de moedermelk (UMCU). Empowerment interventie opzet Power4gezond zwanger afgerond, gereed voor pilot. Review van zwangerschapsapps met voedingsinformatie afgerond en ingediend bij Advances in Nutrition.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

20

2. Voeding en gezondheid

Prestaties: WP 1 Prille start Prestatie-indicator

Streefwaarde 2024

Status eind 2021

Toelichting

Aantal consultatiebureaus, kinderdagverblijven en ouderparen die in project 1.2, eetgedrag en voeding van het jonge kind, bereikt zijn.

8 consultatiebureaus

0

Uitvoering na 2022

10 kinderdagverblijven

0

Idem

33.000 ouderparen/jaar

2 praktijken

Idem

Aantal regionale centra, zoals consultatiebureaus en kraamzorgcentra, die verbeterd voedingsadvies regulier inbedden (mede door bijwonen van bijscholingen aan professionals).

Verloskundigen en kraamzorgcentra in 5-10 gemeenten

0

Pilot

20 consultatiebureaus

0

Uitvoering na 2022

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

21

2. Voeding en gezondheid

Activiteiten en mijlpalen: WP2 Eetomgeving Uitgevoerde activiteiten

Toelichting en aandachtspunten

Voortgang

Algemeen Er is helaas weinig co-creatie onderzoek gedaan vanwege Covid-19 maatregelen. 4-maandelijks afstemmingsoverleg met Voedingscentrum opgezet. Wijk Eerste versie heatmaps voedselomgeving ontwikkeld en afgestemd. Wijken geworven en geselecteerd voor deelname. App ontwikkeld voor in kaart brengen voedselomgeving door bewoners. Onderzoek uitgevoerd met betrekking tot voedselomgeving en sociale normen. Horeca Samenwerking met Dutch Cuisine aangegaan. Wervingsstrategie ontwikkeld en uitgezet, inclusief wervingsfilm met de chefkok van The Green House (Utrecht) Twee onderzoeken uitgevoerd met betrekking tot eetomgevingen binnen- en buitenshuis. MKB-bedrijven Wervingsstrategie ontwikkeld en in uitvoering Interviews uitgevoerd en uitgewerkt met 27 MKBbedrijven.

Strategie afgestemd op Covid-maatregelen.

Strategie afgestemd op Covid-maatregelen.

Zorg Interviews bij 30 ziekenhuizen en zorginstellingen afgenomen. 5 lokale zorgorganisaties en 3 ziekenhuizen betrokken. Vragenlijst in samenwerking met Alliantie Voeding in de Zorg uitgezet (0-meting voedselomgeving).

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

22

2. Voeding en gezondheid

Mijlpalen: WP2 Eetomgeving Gerealiseerde mijlpalen

Toelichting en aandachtspunten

Wijk 10 wijken geïncludeerd

In 6 wijken actieve deelname co-creatie 10+ wijken doen mee in (een nog op te richten) Lerend Netwerk Eetomgeving Foodvalley (LNEF).

Horeca Start eerste contacten co-creatie

340 restaurants aangeschreven en nagebeld.

MKB 0-meting voedselomgeving gestart

300+ vragenlijsten afgenomen bij MKB-bedrijven.

Zorg 0-meting voedselomgeving gestart

Vragenlijst uitgezet.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

23

2. Voeding en gezondheid

Prestaties: WP2 Eetomgeving Prestatieindicator

Streefwaarde 2024

Status eind 2021

Toelichting

Aantal wijken, restaurants, MKB-bedrijven, ziekenhuizen en zorginstellingen, waar een gezondere voedselomgeving is gecreëerd.

10 wijken

10

Actieve deelname aan co-creatie in 6 wijken, 10+ wijken in Lerend Netwerk Eetomgeving Foodvalley (LNEF). Ambitie aantal co-creaties bijgesteld n.a.v. Covid-19 beperkingen en gewenste bezuiniging.

75 restaurants

37

Ambitie is voorlopig bijgesteld n.a.v. Covid-19 beperkingen en gewenste bezuiniging.

25 MKB-bedrijven

-

Aanpak bijgesteld n.a.v. Covid-19 beperkingen en ervaringen 2020-2021.

3 ziekenhuizen

2

Derde ziekenhuis mee in gesprek.

5 zorginstellingen

4

Toezegging van 4 zorginstellingen voor deelname aan co-creatie, 1 kennismaking staat gepland.

1 handreiking voor gemeenten over wijkgerichte aanpak

0

Verwacht 2023 (richting einde project).

1 business case voor horecaondernemers

0

Verwacht 2023 (richting einde project).

4 interventie-roadmaps (wijk, MKB, ziekenhuizen, zorginstellingen)

0

Verwacht 2023 (richting einde project).

Aantal middelen (ICT, fysiek, handreiking etc.) die beschikbaar zijn om de gezonde en duurzame keuze te stimuleren.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

24

2. Voeding en gezondheid

Activiteiten en mijlpalen: WP3 Risicogroepen (Diabetes, Hart- en vaatziekten) Uitgevoerde activiteiten

Toelichting en aandachtspunten

Studie naar effecten van gezonde voeding bij mensen met hart en vaatzieken is gestart en 2 projecten worden met patiënten en zorgprofessionals ontworpen.

De studie Voed je Beter (van Alliantie Voeding in de Zorg, met subsidie van Ministerie VWS) is van start in Regio Foodvalley en in de regio Arnhem. 2 ziekenhuizen en 6 diëtisten praktijken zijn betrokken. Deze studie koppelen we aan de Regio Deal.

Kennis en tools inzetten in de zorg.

Eetscore is in 1 ziekenhuis (ZGV) onderdeel geworden van de zorg voor mensen met hoge bloeddruk. Hiermee krijgen mensen voedingsadvies op maat. Met de cardiologen en diëtisten wordt een project opgezet om voedingsadvies in de zorg te optimaliseren.

Epidemiologisch onderzoek door WUR en UMCU opgezet en uitgevoerd door koppeling van cohortstudies en methodes om inzicht te krijgen in voedselconsumptie van patiënten.

3 wetenschappelijke publicaties gerealiseerd over de rol van zuivel, aardappelen en alcohol op de gezondheid van hartpatiënten 5 wetenschappelijke publicaties in ontwikkeling. Hoofdlijnen van inzichten gedeeld via Alliantie Voeding in de Zorg.

Borging in beleid, zorg en opleidingen van zorgprofessionals.

Huisartsen, medisch specialisten en verpleging in Regio Foodvalley hebben in focusgroepen wensen en ervaringen gedeeld. Inhoudelijke kennis over voeding bij patiëntgroepen en zoekstrategieën voor wetenschappelijke literatuur is uitgewisseld met de Gezondheidsraad. De Gezondheidsraad heeft voedingsrichtlijnen ontwikkeld voor patiënten met diabetes en is richtlijnen aan het ontwikkelen voor patiënten met hart- en vaatziekten. Inzichten gepresenteerd op onderwijssessies voor medisch studenten/verpleegkundigen. Koppeling aan de online scholing voeding bij cardio metabole patiënten voor artsen, met o.a. WP6 en project Leefstijl in Zorgopleidingen van Alliantie Voeding.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

25

2. Voeding en gezondheid

Gerealiseerde mijlpalen

Voortgang

Toelichting en aandachtspunten

Publicaties van 3 artikelen over voeding (effect van zuivel, alcohol en aardappelen) bij patiënten met hartziekten. Eerste analyses met gecombineerde AOC / SMART data.

Datasets UMCU en WUR van twee observationele cohort onderzoeken.

METC-goedkeuring en start inclusie interventie-onderzoek Voed je Beter bij patiënten met hart- en vaatziekten. Afronding van 2 netwerk meta-analyses over voedingspatronen bij patiënten met hart- en vaatziekten en diabetes.

Prestaties WP3 Risicogroepen (Diabetes, Hart- en vaatziekten) Prestatieindicator

Streefwaarde 2024

Status eind 2021

Toelichting

Aantal individuen uit cardio-metabole risicogroepen waarbij praktijkonderzoek (testen interventies) is uitgevoerd en aantal betrokken zorgketens

400 patiënten

132

Voed Je Beter en Eetscore e-zorg proefimplementatie.

3 zorgketens

2

ZGV en Zorgnetwerk. Rijnstate en Zorgnetwerk.

Aantal gezondheidsorganisaties/ zorgcentra waar nieuwe materialen/tools over gezonde voeding beschikbaar zijn voor mensen met cardio-metabole aandoeningen en risicogroepen.

Alle 1e lijns-zorgnetwerken van 3 ziekenhuizen.

1 (Eetscore in ZGV)

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

26

2. Voeding en gezondheid

Activiteiten en mijlpalen: WP4 Voeding bij kanker Uitgevoerde activiteiten

Toelichting en aandachtspunten

Netwerk voor leefstijlbegeleiding bij darmkanker in de regio van ZGV en van Rijnstate in kaart gebracht.

Inzichten in huidige leefstijlinterventies, behoeften en wensen op het gebied van leefstijlbegeleiding van professionals en organisaties (2e, 1e en 0e lijn).

Kennis gedeeld op eerstelijns Symposium in Veenendaal.

Hoe komt de juiste kennis terecht bij de patiënten en hoe kunnen de betrokken zorgverleners optimaal samenwerken?

Data-uitwisseling voorbereid en juridische zaken geregeld voor verbinden van twee cohorten (COLON/WUR en PROTECT/ UMCU, samen ±3000 patiënten). Versterking van de researchinfrastructuur. De gegevens van voedingspatronen zijn beschikbaar gemaakt voor analyse.

Binnen de COLON studie zijn alle deelnemers inmiddels geïncludeerd bij diagnose. Binnen Prospectief Landelijk ColoRectaal kanker Cohort (PLCRC) verloopt de werving iets trager door Covid-19. Binnen beide cohorten vindt dataverzameling plaats tijdens en na therapie.

Opvragen tumorblokjes via PALGA (Pathologisch-Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief).

Elke darmkanker is verschillend. Om beter te kunnen bepalen welke patiënten baat hebben bij bepaalde voeding- en leefstijladviezen worden tumorblokjes (kleine stukjes tumorweefsel verzameld tijdens de operatie) opgevraagd bij ziekenhuislaboratoria. Dit doen we via PALGA.

Uitvoer en opzet evaluatie XtraFit programma in Ziekenhuis Gelderse Vallei voor patiënten met darmkanker.

In 2021 hebben 154 darmkanker patiënten via XtraFit persoonlijk voeding en beweeg advies op maat gekregen samen met professionals in de eerste lijn.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

27

2. Voeding en gezondheid Gerealiseerde mijlpalen

Toelichting en aandachtspunten

Eerste paper over beweging en uitgezaaide darmkanker geaccepteerd bij wetenschappelijk tijdschrift.

-

Data beschikbaar over voeding en beweging van 3000 darmkankerpatiënten.

Voortgang

-

Eerste 45 patiënten geïncludeerd in kinderkanker cohort.

Inclusie loopt wat trager. Er zijn 45 patiënten in 2021 geïncludeerd, metingen/verloop studie gaat goed.

Koppeling met PALGA gereed.

Door deze koppeling kunnen we tumorblokjes opvragen en daarin analyses doen om subgroepen van darmkanker patiënten te bepalen.

Evaluatie van XtraFit opgestart.

Eerste 154 patiënten hebben op verschillende momenten voeding en beweegadvies op maat gekregen. Eerste analyse over 2021.

Prestaties: WP4 Voeding bij kanker Prestatie-indicator

Streefwaarde 2024

Status eind

Toelichting

Aantal patiënten, zorgverleners en organisaties betrokken in projecten naar optimale voedingszorg en -advies in de oncologische zorg en nazorg.

Aantal zorgverleners metprojecten naar optimale voedingszorg en -advies in de oncologische zorg en nazorg (3 ziekenhuizen).

2

ZGV en Rijnstate. In UMCU zijn werkzaamheden voor oprichten van een leefstijlpoli opgestart. In ZGV is XtraFit en leefstijlloket, en Rijnstate heeft prehabilitatie-programma.

Aantal betrokken organisaties; kennisinstellingen, ziekenhuizen, AVZ, Toon Hermanshuizen en fitnesscentra (20) en gemeenten

7

Toon Hermans Huis, Gezondheidscentrum Gemeente Veenendaal, Proscoop Arnhem, UMCU, WUR, ZGV, Alliantie Voeding in de Zorg

Cohort van patiënten dikke darmkanker (3000)

3000

Cohort van kinderen met kanker (50)

45

14.000 (70% van de patiënten in de regio)

154 vanuit Xtrafit

Aantal oncologische patiënten dat onderbouwd voeding- en beweegadvies heeft ontvangen via (na) zorgnetwerken.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

De grotere aantallen verwachten we pas in 2023 en 2024 dan komen de materialen beschikbaar via zorgketens en ook via voedingenkankerinfo.nl

28

2. Voeding en gezondheid

Activiteiten en mijlpalen: WP5 Kwetsbare ouderen Uitgevoerde activiteiten

Voortgang

Kwalitatief onderzoek naar bepalende factoren van voeding en bewegen voor ouderen. Ontwerp passende implementatiestrategieën voor implementatie van ProMuscle (leefstijlprogramma voor ouderen, combinatie van eiwitrijke voeding en krachttraining). Veldstudie eiwittransitie #2: METC-goedkeuring ontvangen, deelnemers geworven voor gecontroleerde voedingsproef met ouderen (voedingspatroon/ volledige voedingen gedurende 10 dagen) naar effecten van een strikt veganistische voedingspatroon op de spieraanmaak.

Gerealiseerde mijlpalen

Toelichting en aandachtspunten

Voortgang

Veldstudie eiwittransitie #1: METC-goedkeuring ontvangen en werving ouderen gestart voor deelname aan studie met plantaardige eiwitbronnen naar de directe gevolgen in spieraanmaak na het eten van een veganistische maaltijd in vergelijking met een traditionele maaltijd. Veldstudie eiwittransitie #2: 1e veldstudie van de gecontroleerde voedingsproef met ouderen afgerond.

Studie kon doorgaan ondanks lockdown. In maart 2022 worden de eerste analyses verwacht.

PUMP-fit heeft belemmerende en bevorderende factoren voor implementatie ProMuscle in kaart gebracht in de regio.

Literatuurstudie Manuscript wordt geschreven.

Strategieën om ProMuscle te implementeren zijn ontwikkeld in samenspraak met zorgprofessionals.

Grote rol voor praktijkpartners in regio.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

29

2. Voeding en gezondheid

Prestaties: WP5 Kwetsbare ouderen Prestatie-indicator

Streefwaarde 2024

Status eind 2021

Toelichting

Aantal gemeenten waar ouderen hebben deelgenomen aan leefstijlprogramma (extra eiwit, krachttraining).

4 gemeenten

0

3 gemeenten aangehaakt bij voorbereiding voor implementatie.

Aantal ouderen die aan de eiwittransitie veldstudies hebben deelgenomen.

100 deelnemers

44

20 deelnemers veldstudie 1 24 deelnemers veldstudie 2

Aantal deelnemende (zorg)instellingen waar de eiwitcomponent op de menukaart op verantwoorde wijze in lijn wordt gebracht met uitkomsten van de veldstudies.

3 instellingen

-

Pas later aan de orde – eerste links zijn al wel gelegd.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

30

2. Voeding en gezondheid

Activiteiten en mijlpalen: WP6 Voeding in zorgopleidingen Uitgevoerde activiteiten

Toelichting en aandachtspunten

Om voeding in te zetten in MBO en HBO zorgopleidingen zijn vragenlijsten uitgezet bij (wijk) verpleging en verzorgenden. Er is een opzet gemaakt met DULON voor een e-learning. Voor het HBO zijn twee sessies opgezet voor docentprofessionalisering.

Er zijn 4 train-de-trainer sessie gedaan met DULON; Rijn-IJssel College is aangehaakt en met enkele MBO’s zijn gesprekken gaande. Het is een uitdaging om MBO en HBO te betrekken door Covid-19 maatregelen, volle curricula en andere onderwijsontwikkelingen en nieuwe voorwaarden.

Start verkenning en prioritering om inzicht te krijgen in opleidingsbehoefte, huidige praktijk en bestaande onderwijsmaterialen (MBO/HBO/ WO).

Onderzoeker begin 2021 gestart.

Gezamenlijke stages voeding-geneeskunde zijn gepromoot. WUR en UMCU hebben een opzet gemaakt voor een interdisciplinair vak in de bachelor. En voor de online module over voeding zijn leerdoelen bepaald door afstemming met artsen en diëtisten.

Mede door Covid-19 en volle curricula is het lastig en tijdrovend om nieuwe vakken in te bedden. Succesvolle samenwerking met VWS project Leefstijl in Zorgopleidingen van Alliantie Voeding en koppeling gemaakt met WP3.

Ontwikkeling keuzeonderwijs studenten verpleegkunde en geneeskunde, verkenning aansluiting op onderwijsstructuren van HU en UMCU en andere trajecten zoals IPOS en Leefstijl in Zorgopleidingen.

Vertraagde opstart is nu succesvol. Diverse contacten binnen de opleidingen en eigen organisaties, met experts en participerende studenten gelegd. Door de volle curricula is het ontwikkelen van nieuw keuze onderwijs een uitdaging.

Afstemming met lopende projecten (zoals Aandacht voor overgewicht in Zorgopleidingen van Alliantie Voeding in de Zorg).

Door de koppeling worden projecten van Regio Deal verbonden aan het landelijke netwerk om leefstijl in zorgonderwijs in te bedden.

Gerealiseerde mijlpalen

Voortgang

Voortgang

Leerdoelen zijn bepaald voor de minor 2022-2023. De competenties voor de verschillende niveaus in kaart gebracht. Advies over gewenste leeruitkomsten voor verpleging en verzorging (MBO/HBO) en leeruitkomsten t.a.v. interprofessioneel werken voor geneeskunde en verpleegkunde.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

31

2. Voeding en gezondheid

Prestaties: WP6 Voeding in zorgopleidingen Prestatie-indicator

Streefwaarde

Status eind 2021

Toelichting

Aantal nieuwe onderwijsmodules op gebied van voeding onderwezen in MBO, HBO en WO.

10

1

Train-de-trainer voor MBO

Aantal zorg- en welzijnsorganisaties waar studenten (stage) projecten uitvoeren gericht op gezonde voeding bij overgewicht en chronische ziekten.

> 20 organisaties

4

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

32

3 Kennis en innovatie

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

33

3A Fondsen en gedeelde faciliteiten

Planning, budget, kwaliteit Uitgevoerde activiteiten

Toelichting en aandachtspunten

Algemeen

Kennis en Innovatie: Strategische thema’s Food & Health, Circular Agrifood and Protein Shift zijn verder aangescherpt. Vanuit hun servicedesk faciliteert Foodvalley NL bedrijven en kennisinstellingen om apparatuur en faciliteiten te delen en de fondsen onder de aandacht te brengen. Een digitaal innovatieplatform wordt ontwikkeld waar Shared facility finder onderdeel van gaat uitmaken, waar kennis en innovatie binnen de genoemde thema’s uitgewisseld kan worden.

Planning

De uitvoering verloopt volgens planning, De regeling voor gedeelde faciliteiten is in 2021 aangepast, waardoor deze in 2022 verder uitgevoerd kan worden.

Budget

Gedeelde onderzoeksapparatuur loopt conform budget. Voor Gedeelde faciliteiten is nog maar een klein budget uitgegeven; de regeling heeft tijd nodig gehad om op te starten en het uitwerken van aanvragen vergt de nodige tijd.

Kwaliteit

-

Prestaties

-

Voortgang

Beheersmaatregelen Planning

Budget

Het gebruik van de regeling voor gedeelde faciliteiten verloopt minder snel dan gepland. Maatregelen: • Per 01/01/2022 is de regeling verruimd en er is ruimte om kosten op te voeren voor experimentele ontwikkeling voor het opstarten en in werking brengen (van bedrijfsmiddelen) van het innovatiecluster. • Er wordt extra capaciteit ingezet om de regeling onder de aandacht te brengen.

De regeling voor gedeelde faciliteiten wordt nog onvoldoende benut waardoor onderuitputting dreigt: beheersmaatregelen: zie planning.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Kwaliteit

34

3A Fondsen en gedeelde faciliteiten

Activiteiten en mijlpalen Activiteiten

Toelichting

Ecosysteem

Drie investeringsstrategieën zijn opgesteld en er wordt uitvoering aan gegeven. Samenwerking met Utrechts ecosysteem rondom Food & Health is bevorderd door het aantrekken van organisaties rondom het onderwerp Personalised nutrition (onderwerp van de investeringsstrategie). Deze zal verder geconcretiseerd worden in 2022 met een community en verschillende initiatieven. Daarnaast samengewerkt met UU aan nationaal Groeifondsvoorstel “Switch2SFS”.

Fonds gedeelde apparatuur

Investeringsaanvragen zijn begeleid.

Fonds gedeelde faciliteiten

Expert team en beoordelingsprocedure operationeel Regeling is aangepast om beter passend te maken op benutting.

(Nationale) Shared Facility Finder

Actieve benadering van organisaties om hun apparatuur en faciliteiten te delen.

Mijlpalen

Toelichting

7 investeringen uit fonds gedeelde apparatuur

Capillary rheometer, robolector, polymerisation reactor, licht microscoop leica sterllaris CSLM, Optical tweezers microscope, autoflex MALDI-TOF systeem, HPC-uitbreiding. In totaal is 2.3 miljoen uitgegeven.

1 aanvraag gehonoreerd uit fonds gedeelde faciliteiten

Insect Experience Centre (IEC).

Uitbreiding Shared Facility Finder met 50 organisaties

50 organisaties met faciliteiten binnen Protein shift, 37 faciliteiten binnen Circular Agrifood. 42 faciliteiten binnen Food&Health (een organisatie kan meerdere faciliteiten aanbieden).

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

Voortgang

Voortgang

35

3A Fondsen en gedeelde faciliteiten

Prestaties Prestatie-indicatoren

Streefwaarde

Status eind 2021

Toelichting

Aantal contracten gesloten over het delen van apparatuur en faciliteiten.

20

12

In 2021 zijn 6 nieuwe contracten afgesloten.

Volume nieuwe investeringen gedeelde faciliteiten.

14 mln

0.8 mln

Dit is een schatting van de totale kosten van het IEC (waarbinnen ruim 4 ton subsidie is verstrekt).

Volume nieuwe investeringen onderzoeksapparatuur.

14 mln

4.3 mln

Dit is het totale volume over 2020 en 2021, waarvan 50% cofinanciering.

Aantal externe partijen op SRF-apparatuur.

100

57

In 2021 hebben 57 organisaties gebruik gemaakt van gedeelde onderzoeksapparatuur.

Aantal unieke bezoekers zoekmachine.

5000

5250

De zoekmachine is onderdeel van de shared facility finder.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

36

3B WFC Experience

Planning, budget, kwaliteit Fondsen en gedeelde faciliteiten

Toelichting

Voortgang

Algemeen

De vooraf geplande stappen om te komen tot een definitief ontwerp van het vastgoed zijn in 2021 allemaal doorlopen. Bouwkostenstijgingen zorgen voor extra uitdagingen in het ontwerp. Om te komen tot een gedragen definitief ontwerp, is een korte tussenfase noodzakelijk waarin optimalisaties met alle betrokken partijen worden afgestemd.

Planning

Het project ligt op schema. Besluitvorming bij overheden heeft in september 2021 plaatsgevonden, waarbij definitief groen ligt is gegeven voor de realisatie van de WFC Experience. Vanwege bouwkostenstijgingen is iets meer tijd nodig om tot optimalisatie van het definitief ontwerp van het vastgoed te komen. Dit heeft naar alle waarschijnlijkheid geen gevolgen voor de totaalplanning van het project.

Budget

De bestedingen in het project liggen in lijn met de begroting en vertonen geen afwijkingen. Tot eind 2021 is in totaal € 4.275.000 uitgegeven van het totale subsidiabele budget van € 33.000.000.

Kwaliteit

Kwaliteit wordt bewaakt door betrokkenheid Raad van Advies, experts en zorgvuldige afstemming en besluitvorming. Vooralsnog staat kwaliteit niet onder druk als gevolg van bouwkostenstijgingen omdat oplossingen eerst gezocht worden in efficiënte uitvoering, versobering van niet Experience gerelateerde onderdelen en materialisatie.

Prestaties

Beheersmaatregelen Planning

Budget

Kwaliteit

Gericht op aanbesteding van vastgoed begin Q3 2022 en bouw vanaf Q3 2022. Alle stappen om hiertoe te komen worden momenteel doorlopen. Traject afhankelijk van onherroepelijk bestemmingsplan en verkrijgen omgevingsvergunning. Traject met Experience Architect en bouwer (BRC) ligt goed op schema.

Budget voor het vastgoed onder druk vanwege bouwkostenstijgingen. Hier wordt op gestuurd door tijdig wijzigingen in het definitief ontwerp aan te brengen en deze door te rekenen. Markttoets moet echter nog plaatsvinden.

Indien concessies moeten worden gedaan zal dat zoveel mogelijk op volume, efficiëntie en materialisatie zijn en niet op de kwaliteit van de Experience.

Regio Deal Foodvalley Voortgangsrapportage 2021

37

3B WFC Experience

Activiteiten en mijlpalen Activiteiten

Toelichting

Voortgang

Definitief besluit over WFCExperience in Raad en Staten.

Met positief besluit afgerond in september 2021.

Voorbereidingen voor opening B2B faciliteit FoodX.

De opening is verder voorbereid, opening zal niet plaatsvinden in Q1 2022, maar afhankelijk van besluitvorming later in 2022 plaatsvinden.