B-3.4 Memo B&W Veiligheidsbeeld 2024; evaluatie uitvoeringsplan 2024; uitvoeringsplan 2025 d.d. 10-12-24

Raadsmemo ‘Veiligheidsbeeld 2024’

Datum:

Onderwerp:

Ter attentie van:

Afzender:

4 december 2024

Veiligheidsbeeld 2024 De Raad College van Burgemeester en Wethouders

Portefeuillehouder

J. van der Tak

Mail behandelaar

s.vandemaat@barneveld.nl Telefoonnummer

06-11329972

Samenvatting In juni 2024 bent u geïnformeerd over het veiligheidsbeeld van de eerste helft van 2024 (B-3.12 op de lijst ingekomen stukken 11-6-24). In het veiligheidsbeeld 2024 beschrijven we wat het huidige beeld is van 2024 daar waar het niet raakt aan vertrouwelijke informatie uit de gezagsdriehoek -, welke cijfers we zien, welke (preventieve) acties we gedaan hebben om de bewustwording en de meldingsbereidheid van inwoners te verhogen en welke (repressieve) interventies of maatregelen gepleegd zijn. Dit doen we voor het eerst ook met een infographic. Doel De gemeenteraad informeren over het actuele veiligheidsbeeld 2024* van de gemeente Barneveld. Inhoud memo Inleiding We werken dagelijks aan een veilige gemeente Barneveld, samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Door een betrokken samenleving, sterke sociale cohesie en actieve overheid en veiligheidspartners weten we samen te bereiken dat het veilig wonen en werken is in de gemeente Barneveld. Integraal Veiligheidsplan In het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 (hierna: IVP) staan onze prioriteiten. Deze prioriteiten worden jaarlijks geconcretiseerd en uitgewerkt via het uitvoeringsplan, welke wordt vastgesteld door het college. * Alle cijfers in dit veiligheidsbeeld lopen tot 1-12-2024.

Uitvoeringsplan 2025 Dit veiligheidsbeeld 2024 vormt samen met de evaluatie van het uitvoeringsplan 2024 de input voor het uitvoeringsplan 2025. Deze stukken worden tegelijkertijd ter informatie naar uw raad gestuurd. Met dit veiligheidsbeeld kunnen we onze inspanningen daar inzetten waar het nodig is en werken we informatie gestuurd. Naast de inzet op de geprioriteerde thema’s pakken we acute veiligheidsproblemen op, blijven we meebewegen met ontwikkelingen die we zien en zoeken we naar samenhang met andere beleidsterreinen. 1. Reguliere werkzaamheden naast het IVP 1.1 Crisisbeheersing 1.1.1. Actualiteiten De afgelopen maanden hebben we inzet gepleegd op 34 piketmeldingen. Dit zijn meldingen die 24/7 binnen kunnen komen bij de gemeente op het gebied van openbare orde en veiligheid. Denk hierbij aan de ontvoeringszaak van het kindje in Barneveld, onrust over een mogelijke kinderlokker, mogelijke verontreiniging van het drinkwater, het vinden, vervoeren en laten ontploffen van ontplofbare oorlogsresten en mogelijke besmetting van vogelgriep. Ook zijn we bezig geweest met verschillende bijeenkomsten en demonstraties.

Denk hierbij aan de grote herdenkingsbijeenkomst in Barneveld van de terreuraanslag in Israël, de bijeenkomst voor inwoners ten aanzien van het asielzoekerscentrum, een bijeenkomst met sinterklaascomités om te praten over de intochten, een carmeeting in Barneveld en een bijeenkomst met de VVE van het Bijeberg over ervaren overlast. Daarnaast hebben we dit jaar een record* aantal bestuurlijke maatregelen opgelegd. Denk hierbij aan drugshandel, illegale prostitutie, gebiedsontzeggingen, inbrekerswerktuig, sluiten van een pand en noodbevelen op naam. Dit jaar zijn er 46 bestuurlijke maatregelen opgelegd (2023: 34, 2022: 20, 2021: 12). Inhoudelijk wordt daar verder in de memo onder de verschillende thema’s op in gegaan. Daarnaast lopen de strafrechtelijke procedures via het Openbaar Ministerie. 1.1.2. Politie Evaluatie verbreding dienstverlening In april bent u via een raadsinformatiebrief (B-3.2 Raadsinformatiebrief van de burgemeester over dienstverlening van de politie d.d. 18-4-24) geïnformeerd over de dienstverlening van de politie ten aanzien van aangiftemogelijkheden, openstellingen en werkwijze en de bijbehorende pilot ‘aangepaste openingstijden’. Via het veiligheidsbeeld wordt u geïnformeerd over de voortgang van deze pilot dat inmiddels een looptijd van een halfjaar kent.

Wachttijden, toegankelijkheid en kwaliteit van het aangifteproces Tijdens de pilotperiode is de kwaliteit van het aangifteproces doorlopend gemonitord en door middel van een enquête getoetst bij inwoners. Inwoners zijn tevreden met de aangeboden dienstverlening. Inwoners geven de voorkeur aan het doen van aangifte op een fysieke politielocatie, boven het doen van aangifte aan huis. * Het aantal is geen doel op zich, maar geeft wel een beeld van het bestuurlijk handelen bij veiligheidsvraagstukken.

2

Doordat het aantal mogelijke aangiftemomenten met de openstelling van 4 dagen gelijk is gebleven, zijn de wachttijden niet langer geworden, en kan het basisteam goed blijven voorzien in deze behoefte. Daarnaast kunnen medewerkers van de politie ook ingezet worden bij andere vormen van dienstverlening waar grote behoefte aan is, zoals de aanwezigheid van de politie in de wijken en buurten en bij delicten met een digitaal component aan huis om aangifte op te nemen. 1.1.3. Brandweer Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing Prioriteit binnen ministerie, provincie, veiligheidsregio’s en gemeenten De toename van extreme droogteperioden als gevolg van klimaatverandering leidt tot een verhoogd risico op grootschalige natuurbranden in onze provincie. De potentiële schade aan natuur, infrastructuur en economie en ook de bedreiging van de veiligheid van inwoners en hulpverleners, maken een proactieve en gecoördineerde aanpak van natuurbrandbeheersing tot een prioriteit. Het ministerie van LNV (LVVN) neemt haar verantwoordelijkheid ten aanzien van natuurbescherming, veiligheid en klimaatbeheersing en heeft budget beschikbaar gesteld voor natuurbrandrisicobeheersing 2024 - 2029, dat in totaal €70 miljoen bedraagt. Hiermee wordt een kennis- en expertisecentrum opgezet, een provinciaal natuurbrand-preventieplan opgesteld en maatregelen in de natuurgebieden genomen.

Voor de Gelderse natuurgebieden betekent dit bijvoorbeeld dat er 150 extra geboorde (bronpomp)putten aangelegd worden, waardoor een groot gedeelte van het natuurgebied beter beschermd kan worden. Ook de Provincie Gelderland heeft € 700.000 extra beschikbaar gesteld om de aanpak van natuurbrandveiligheid te versnellen. De veiligheidsregio's hebben een bedrag van € 800.000,- vrijgemaakt. Regionale aanpak De veiligheidsregio’s in Gelderland maken samen voor ongeveer 750 risicoobjecten en locaties en 200 woonwerkgebieden een risicoanalyse en advies. Om dit proces te versnellen is er binnen de Gelderse aanpak een projectfase geformuleerd onder regie van de gemeente. Lokale aanpak In 2024 zijn we aan de slag geweest in het cluster Voorthuizen. De natuur van de Veluwe is hier nauw verweven met de functies wonen, werken en met name recreatie. Brandweer Gelderland-Midden heeft schouwen uitgevoerd op de vakantieparken ten noorden van de N344. Er is een integraal verkeersplan opgesteld voor het geval het gebied ontruimd moet worden. De betrokken vakantieparken hebben een op maat gemaakt adviesrapport ontvangen, met hierin maatregelen om de kans op en verspreiding van een natuurbrand te beperken en een eventuele ontruiming te bespoedigen.

Er is een natuurbrandpreventieplan voor het gehele cluster opgesteld, welke een leidraad geeft aan alle betrokken partners ter voorkoming of bestrijding van een natuurbrand. Een effectieve aanpak van natuurbrandbeheersing vereist een nauwe samenwerking tussen alle betrokken partijen. Ik laad accuraat-campagne Ieder jaar zijn in oktober de Nationale Brandpreventieweken, waarin de brandweer extra aandacht vraagt voor brandveiligheid. Dit jaar staan deze 3

Brandpreventieweken in de provincies Gelderland en Overijssel in het teken van veilig laden van e-bikes en e-scooters. De landelijke campagne ‘Ik Laad Accuraat’ staat hierin centraal. Het belangrijkste doel van de brandweer is bewustzijn creëren rondom het veilig opladen van accu’s. Met de campagne Ik Laad Accuraat krijgen inwoners meer informatie over de risico’s die er zijn bij het opladen van de accu en wat zij kunnen doen om schade aan de accu en brand te voorkomen. Om de campagne extra kracht bij te zetten trapte de brandweer deze in de gemeente Barneveld samen af met de burgemeester. Nieuwe governance Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden Het algemeen bestuur VGGM heeft, na een consultatieronde bij alle raden, op 3 juli jl. ingestemd met de procedure om te komen tot invulling van de nieuwe governance VGGM per 1 januari 2025. Binnen deze nieuwe governance is ook een nieuwe verdeling gemaakt van vertegenwoordiging in de bestuursadviescommissies (BAC) van het Veiligheidsberaad. Burgemeester Van der Tak is per 1 januari 2025 benoemd als bestuurlijk trekker brandweerzorg binnen het algemeen bestuur VGGM en neemt als vertegenwoordiger van VGGM deel aan het BAC Brandweerzorg. Aantal uitrukken van de brandweerposten Barneveld Garderen Voorthuizen Kootwijkerbroek Zwartebroek Totaal*

2023 209 123 53 54 81 520

2024 218 121 42 40 76 497

* Deze aantallen gaan om unieke uitrukadressen. Dit betreft dus niet het aantal uitrukvoertuigen dat de kazernes uit gaat. Bij sommige uitrukadressen zijn namelijk meerdere voertuigen gewenst in verband met ondersteuning.

1.2 ‘Traditionele’ criminaliteit We zien landelijk een afname van vrijwel alle vormen van veel voorkomende criminaliteit. In de gemeente Barneveld zien we dit ook als we kijken naar het aantal woninginbraken en het aantal brom-, snor- en fietsdiefstallen. Wel zien we een opvallende stijging in het aantal (eenvoudige) diefstallen, zoals heling, winkeldiefstal, diefstal uit garages, uit vervoersmiddelen en andere eenvoudige diefstal. Terwijl we ons met name richten op de bestrijding van grotere veiligheidsthema’s, blijven we daarom ook aandacht besteden aan deze vormen van diefstal.

Fietsendiefstal Woninginbraken Heling Diefstal uit garages Diefstal uit voertuigen Winkeldiefstal Overige eenvoudige diefstal

2023 159 54 7 26 39 50 79

2024 107 61 12 35 54 85 120

Fietsendiefstal We zien een daling in het aantal fietsendiefstallen ten opzichte van vorig jaar. Een kleine groep plegers die verantwoordelijk was voor een groot aantal fietsendiefstallen is door de politie aangehouden.

4

In februari heeft de Christen Unie-fractie vragen gesteld over de mogelijkheden van een fiets/accukluis. In dit veiligheidsbeeld willen we u informeren over de uitkomsten van de verkenning. Het plaatsen van fiets/accukluizen vraagt veel afstemming en afweging met verschillende diensten en er zitten zowel eenmalige kosten als terugkerende kosten voor beheer en onderhoud aan verbonden. Daarom moet de nood eerst in kaart worden gebracht. Gezien de dalende cijfers zien we die noodzaak op dit moment niet. Wel blijven we aandacht houden voor fietsendiefstal via bewustwordingscampagnes als we de cijfers weer zien stijgen. Stichting WhatsApp Buurtpreventie (WABP) Om zowel digitaal als fysiek de verbinding met de wijken en buurten te verbeteren en ons gezamenlijk te kunnen inzetten voor een veilige buurt, hebben we ons in 2024 aangesloten bij de Stichting WABP. Samen met deze stichting zijn we de afgelopen tijd bezig geweest om de zichtbaarheid, vindbaarheid en professionaliteit van de WhatsApp-groepen te verbeteren. We hebben dit jaar voor de deelnemers aan de buurtgroepen een signaleringswandeling georganiseerd om signalen van ondermijnende criminaliteit te kunnen herkennen en een voorlichtingsavond over het signaleren van verdacht gedrag in brede zin.

Digitaal Opkoop Register en Loket (DOR/DOL) Ter voorkoming van heling zijn ondernemers van tweedehands goederen in bepaalde branches verplicht zich bij de gemeente aan te melden en een register van in- en verkopen bij te houden. Uit deze registratie kan een match komen met een goed dat bij de politie als gestolen geregistreerd staat. Op deze verplichting hebben we onze ondernemers het afgelopen jaar gewezen. In 2025 willen we ook controles gaan uitvoeren. Veelplegerstafel Het lijkt erop dat een klein aantal daders verantwoordelijk zijn voor deze diefstallen (ook wel veelplegers genoemd). Veelplegers kunnen worden aangemeld bij het Zorg- en Veiligheidshuis en worden dan besproken op de ‘veelplegerstafel’. Deze tafel houdt in dat verschillende instanties nauw met elkaar samenwerken om veelplegers op het goede pad te helpen en te houden, door snel en krachtig op te treden en hulp aan te bieden. Lasten onder dwangsom inbrekerswerktuig Daarnaast blijven we inzetten op het opleggen van een last onder dwangsom als een persoon binnen de gemeente inbrekerswerktuigen vervoert en/of bij zich heeft. Dit met als doel om verdere overtreding(en) te voorkomen. Dit jaar hebben we er 4 opgelegd (2023: 3). 1.3 Evenementen Evaluatie evenementenseizoen Aantal verleende vergunningen In 2024 hebben we 123 meldingen van kleine evenementen ontvangen.

Dit zijn evenementen waarbij geen risico’s verwacht worden voor openbare orde, openbare veiligheid, volksgezondheid of milieu, zoals buurtbbq’s en straatfeesten. Daarnaast hebben we 120 vergunningen verleend voor Aevenementen (reguliere evenementen waarbij het zeer onwaarschijnlijk is dat het evenement leidt tot risico’s), 17 vergunningen voor Bevenementen (aandacht evenementen met mogelijke risico’s) en 1 vergunning voor een C-evenement (risicovol evenement).

5

Terugblik De evenementen in het afgelopen kalenderjaar zijn goed verlopen, zonder grote incidenten. Risico’s kunnen nooit volledig uitgesloten worden, maar kunnen wel worden beperkt tot een acceptabel niveau. Soms is aanpassing van het programma, of zelfs volledige afgelasting, de juiste maatregel zoals we hebben kunnen zien in het weekend van de Ballonfiësta. Voorbereiding Samen met de veiligheidsdiensten blijven we alert op de voorbereiding van evenementen, zodat de uitvoering zo goed als mogelijk kan verlopen. Op enkele organisaties na worden de evenementen in onze gemeente allemaal door vrijwilligers georganiseerd. We treden dienstverlenend op om organisatoren te begeleiden in de wijzigende (vaak landelijke) wet- en regelgeving zoals het verbod op wegwerpplastic, stikstofmaatregelen, medische zorg en brandveiligheid. Waar nodig sturen we de plannen bij. Aangezien we met veel vrijwilligers(organisaties) te maken hebben, proberen we hiermee de last voor organisatoren zo minimaal mogelijk te maken en toch de veiligheid te kunnen waarborgen. Evenementenkalender Veel evenementen in 2024 zijn terugkerend en is het verloop bekend, maar er zijn ook nieuwe evenementen georganiseerd. Het Zomerfeest Garderen is na jaren niet te zijn georganiseerd weer nieuw leven in geblazen.

Na een nauwe samenwerking van meer dan een jaar tussen gemeente, organisator en hulpdiensten kan er worden teruggekeken op een zeer succesvolle editie. Tegelijkertijd stopt er ook een kenmerkend evenement, de Graafhorst Motorcross is dit jaar voor het laatst georganiseerd. Uitdagingen voor organisatoren van evenementen Voor organisatoren blijft het lastig om voldoende medewerkers te krijgen voor hun evenement, met name EHBO’ers en verkeersregelaars die vaak als vrijwilliger aanwezig zijn. Maar ook betaalde medewerkers zoals beveiligers worden steeds lastiger om te vinden. Voor wat betreft bezoekersaantallen wisselt het per evenement. Het ene evenement groeit, terwijl andere evenementen bezoekers zien vertrekken en moeite hebben om financieel rond te komen. Waar dat kan wordt er onderling tussen organisatoren een samenwerking gezocht. Geluidsmetingen Zoals in de laatste raadsinformatiebrief ‘Periodieke informatie geluidsmeters rond evenementen’ van december 2023 is aangekondigd, informeren we uw raad in dit veiligheidsbeeld over de geluidsmetingen van 2024. Geluidsmeters Bij veel evenementen is geluid aanwezig, zowel versterkt als nietversterkt. Bij evenementen waar versterkt geluid aanwezig is worden geluidsnormen in de vergunning opgenomen. In de eerste plaats is het aan de organisator om te controleren of hij aan deze voorwaarden voldoet.

Steekproefsgewijs worden er door Omgevingsdienst De Vallei (OddV) ook geluidsmetingen verricht. Naast de metingen op locatie zijn er in Voorthuizen ook twee permanente geluidsmeters aanwezig op het Bunckmanplein. Wanneer nodig kan de geluidstechnicus het geluidsbeeld aanpassen bij een eventuele overschrijding.

6

Geluidsmeting op evenementen In 2024 is er bij negen evenementen op locatie een geluidsmeting uitgevoerd door de OddV, namelijk Koningsdag in Barneveld, Redneck Festival in Achterveld, Gelderpop op Zeumeren, Kootwijkerbroekse Dagen, Braderiefeesten in Voorthuizen, Kermis in Voorthuizen, Zomerfeest in Garderen, Ballonfiësta in Barneveld en het Oktoberfest in Voorthuizen. Trend van de overschrijding van de geluidsnorm Bij de evenementen waarbij er een geluidsmeting is verricht, is gebleken dat er geen noemenswaardige geluidsoverschrijdingen zijn geconstateerd. De twee lichte, kortdurende overschrijdingen die er wel waren, werden adequaat gecorrigeerd. Dit sluit aan bij het beeld van het evenementenseizoen in 2022 en 2023. Evenementenbeleid De gemeente Barneveld vindt evenementen belangrijk en streeft naar een gedegen en integraal evenementenbeleid. Met het evenementenbeleid willen we de wijze waarop we invulling wensen te geven aan het reguleren van publieksevenementen nader verduidelijken voor organisatoren, bezoekers, ondernemers en omwonenden. Het huidige evenementenbeleid kent een looptijd tot en met 2025. Daarom gaan we in 2025 het huidige evenementenbeleid evalueren en actualiseren.

1.4 Horeca Vergunningen We hebben sinds dit jaar extra capaciteit ingezet voor het vergunnen en controleren van zowel commerciële als paracommerciële (zoals buurthuizen en sportkantines) horecaondernemingen. Dit jaar hebben we met name geïnvesteerd in het controleren en aanpassen van gegevens in bestaande vergunningen. Bibob-toets Daarnaast hebben we geïnvesteerd in (bij)scholing over de Wet Bibob. Hierdoor kunnen we uitgebreider en beter onderzoek doen naar de achtergrond van de aanvragers van horecavergunningen. Door middel van de Wet Bibob wordt de integriteit van aanvragers grondig beoordeeld, om te voorkomen dat criminele invloeden in de horeca terechtkomen. De gemeente Barneveld zet hiermee stappen om een veilig en integer horecaklimaat te waarborgen, waarbij ook bestaande vergunningen onder toezicht staan voor naleving van de regelgeving. 1.5 Handhaving In verbinding met de samenleving We vinden het belangrijk dat onze boa’s goed zichtbaar zijn in onze wijken en in verbinding staan met onze samenleving. Samen met de wijkagenten zetten zij zich dagelijks in voor een leefbare en veilige openbare ruimte.

Enkele recente voorbeelden hiervan zijn - los van het dagelijks contact op straat - de overleggen binnen het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) in de centra van Barneveld en Voorthuizen, de veiligheidsoverleggen op de industrieterreinen Harselaar en Briellaerd en de integrale overleggen over de ervaren (vuurwerk)overlast in aanloop naar de jaarwisseling. Deze overleggen vinden plaats om met elkaar de dialoog te voeren over wat er speelt in de wijk, wat mogelijke oplossingen hiervoor kunnen zijn en om het handelingsperspectief vanuit de boa toe te lichten. Hiermee creëren we wederzijds begrip.

7

Fietsverbod in het centrum In 2024 hebben we structurele capaciteit gekregen voor de handhaving van het rijverbod in het centrum van het dorp Barneveld, waardoor we structurele aandacht hebben voor de ervaren problematiek van ondernemers en bezoekers van het centrum voor fietsers, scooters en voertuigen in het voetgangersgebied van het centrum. In 2024 hebben we in totaal 308 bekeuringen uitgeschreven. Dit betekent dat we bijna dagelijks een bekeuring schrijven. We kunnen deze problematiek echter niet oplossen door handhaving alleen. Hiervoor zullen we ook moeten kijken naar onderliggende oorzaken, zoals de inrichting van het centrum. 2. Ondermijnende criminaliteit 2.1 Cijfers Meldingen Meld Misdaad Anoniem Meldingen Meldpunt Goed Verhuurderschap Meldingen Intern Meldpunt RIEC-casussen Succesvol afgeronde Bibob-onderzoek horeca Voorbereiding Bibob-onderzoek zorg Bezit vuurwapens Drugshandel op straat Drugsafval Drugs in woning Illegale prostitutie

* Deze meldpunten bestonden in 2023 nog niet. * Er lopen nog 3 Bibob-onderzoeken.

2023 47 -* -* 1 29 0 14 2 2 3

2024 56 12 3 5 28* 42 3 6 3 2 7

2.2 Duiding cijfers en behaalde resultaten 2.2.1

Preventie

Dit jaar hebben we hard gewerkt aan het versterken van onze informatiepositie door middel van de volgende inspanningen. Meldpunten We zien dat het aantal meldingen voor Meld Misdaad Anoniem (MMA) dit jaar toeneemt. In 2024 zijn we een grote campagne gestart: ‘Samen voor een veilige buurt’. Doel van deze campagne is om inwoners signalen van ondermijnende criminaliteit - onder andere synthetische drugs - te laten herkennen en weten waar ze dit kunnen melden, waarin onder andere MMA onder de aandacht gebracht wordt. Sinds 1 januari 2024 heeft elke gemeente een meldpunt voor ongewenst verhuurgedrag. We zien dat dit meldpunt nog niet veel gebruikt wordt en gaan in 2025 dit meldpunt voor huurders (waaronder arbeidsmigranten) beter vindbaar maken. Ook hebben we een intern meldpunt geopend, zodat medewerkers signalen kunnen melden. Hiervoor hebben we interne ambassadeurs geworven, die inmiddels een bewustwordingssessie hebben bijgewoond om kennis onder hun teamleden te kunnen verspreiden. Hiermee hopen we in 2025 het aantal meldingen te verhogen. RIEC-casussen We hebben dit jaar meer lokale casuïstiek opgewerkt en voorgelegd aan het Regionaal Informatie en Expertise Centrum (RIEC). Aan de RIEC-tafels zitten meerdere veiligheidspartners, waaronder de Belastingdienst, waardoor - onder het convenant van het RIEC - meer informatie met elkaar gedeeld kan worden.

Zo wordt ons beeld van de casuïstiek rijker en worden interventies effectiever. 8

Informatie gestuurd werken Dit jaar hebben we, in samenwerking met het RIEC, een ‘gelegenheidskaart’ ontwikkeld in het buitengebied. Deze kaart laat aan de hand van indicatoren zien waar de gelegenheid het grootst is dat zich ondermijnende criminaliteit voor doet in de buitengebieden van de gemeente Barneveld. Op basis van deze kaart hebben we dit jaar een schouw gedaan en een bijeenkomst in de stal bij een boer georganiseerd om dit verder vorm te gaan geven. In 2025 kunnen we onder andere aan de hand van deze kaart gerichter integrale controles uitvoeren. Symposium en campagne Onder de vlag van Samen Weerbaar - districtelijke samenwerking in de aanpak van ondermijnende criminaliteit - zijn de vijftien gemeenten van Gelderland-Midden, politie, RIEC Oost-Nederland, Provincie Gelderland en andere veiligheidspartners de grote publiekscampagne tegen drugscriminaliteit ‘Samen voor een veilige buurt’ gestart in de gemeente Barneveld. Deze grote campagne is gelanceerd tijdens een symposium dat plaatsvond in de gemeente Barneveld, waarbij de aanpak van drugs(criminaliteit) en witwassen centraal stond. Jonge aanwas Om te voorkomen dat jongeren in de (drugs)criminaliteit stappen, zetten we ook in op bewustwording en vergroting van kennis over (de risico’s en verschijningsvormen van) misdaad.

Dit hebben we dit jaar gedaan door het organiseren van een ouderavond op de Meerwaarde en het aanbieden van meerdere lessen van #LeerlingAlert op het Aeres MBO Barneveld. 2.2.2

Repressie

Naast bewustwording en meldingsbereidheid gebruiken we al onze bestuurlijke en strafrechtelijke instrumenten om (drugsgerelateerde) ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Bibob-onderzoeken Naast het investeren in beter Bibob-onderzoek bij horeca aanvragen, hebben we dit jaar ook geïnvesteerd in de aanpak van zorgfraude en criminaliteit. We hebben beleidsmatige documenten, een toezicht- en handhavingskader en een werkproces opgesteld met betrekking tot inkoop, verordeningen van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Jeugdwet. Door de aanstelling van een Bibob-coördinator kunnen we vanaf 1 januari 2025 de Bibob-toets ook juist en tijdig uit gaan voeren op zorgaanbieders. Inmiddels staan er 42 zorgaanbieders klaar om getoetst te worden. Bestuurlijke maatregelen In de twee zaken waar (hard)drugs werden aangetroffen in een woning is besloten een hoge last onder dwangsom op te leggen. Hierbij moet gedacht worden aan bedragen van rond de € 25.000,- wanneer de personen wederom een overtreding op grond van de Opiumwet begaan. Daarnaast is er dit jaar voor het eerst een pand gesloten vanwege illegale prostitutie. Door meldingen uit de buurt en via Meld Misdaad Anoniem deden rechercheurs van de Vreemdelingenpolitie een inval in de woning. Tegen de verdachte is in november een celstraf geëist voor illegale prostitutie, mensensmokkel, witwassen en drugsbezit.

9

3.

Digitale veiligheid 3.1 Cijfers

Slachtoffers / aangiftes bij de politie Meldingen waarbij politie ter plaatse is geweest Schadebedrag Verdachten

2023 220 -* -* -*

2024 164 21 € 453.120 23

* Cijfers nog niet bekend in 2023.

3.2 Duiding cijfers en behaalde resultaten 3.2.1

Preventie

Meldingsbereidheid Door digitalisering neemt het aantal gevallen van digitale criminaliteit toe, maar het aantal aangiftes in de gemeente Barneveld daalt ten opzichte van 2023. We vermoeden dat weinig slachtoffers aangifte doen, vanwege schaamte en weinig vertrouwen in het nut ervan. Dit terwijl de impact en de financiële schade van deze delicten vaak groter is dan de offline criminaliteit. Dit jaar hebben we voor het eerst een lokaal cyberbeeld ontvangen, waardoor we hier ook meer inzicht in krijgen. Campagnes Om te laten zien dat aangifte doen helpt, hebben we dit jaar tijdens verschillende landelijke campagnes in de gemeente Barneveld ook aandacht gevraagd voor dit thema. In de Senioren en Veiligheid-maand zijn we - samen met de cyber specials van de politie, Welzijn Barneveld, de bibliotheek, het Taalhuis, MEE Samen en de Regiobank – hierover in gesprek geweest tijdens verschillende bijeenkomsten. Tijdens workshops konden ouderen horen welke verschillende mogelijkheden er zijn om digitaal vaardiger te worden, de risico’s beter herkennen en weten wat de mogelijkheden zijn als ze toch slachtoffer worden. In de Week van de Veiligheid hebben we ook verschillende activiteiten georganiseerd om in gesprek te gaan met verschillende doelgroepen.

Dit kon in het Mobiel Media Lab in het centrum van Barneveld, op de weekmarkt in de ‘veiligheidstent’ en op de Gezondheidsbeurs van Welzijn Barneveld, waar honderden bezoekers zijn geweest. 3.2.2

Repressie

Digitale meldkamer Dit jaar is de politie gestart met de ‘digitale meldkamer’. De politie komt daarmee ook ter plaatse bij meldingen met een digitaal component. Hoe sneller de politie ter plaatse is, hoe meer gegevens veilig gesteld kunnen worden en beter in kaart gebracht kan worden wat er is gebeurd. Hiermee wordt de kans vergroot dat onderzoeken goede resultaten opleveren en daders kunnen worden opgepakt en vervolgd. Inmiddels is de politie bij 21 meldingen ter plaatse geweest. Dit draagt bij aan het nut van aangifte doen. Stopgesprekken Daarnaast organiseert de politie stopgesprekken als alternatieve afdoening, zodat daders het schadebedrag terugbetalen moeten aan de slachtoffers. Dit verkleint de impact en de financiële schade van slachtoffers.

10

4. Zorg en Veiligheid 4.1 Cijfers Overlastmeldingen door verwarde personen (Waarschuwing) gebiedsontzegging Casussen in het lokaal multidisciplinair overleg Casussen in het Zorg- en Veiligheidshuis Afgegeven indicaties beschermd wonen Vastgelopen casussen door gebrek aan passende woon(zorg)plekken Crisismaatregelen Nazorg van ex-gedetineerden Teruggekeerde plegers van ernstige delicten

2023 257 0 118 10 32 15

2024 293 16 120 22 32 20

2 14 3

5 14 4

4.2 Duiding en behaalde resultaten Gestegen overlast We zien dat het aantal overlastmeldingen in de openbare ruimte is gestegen ten opzichte van 2023. Dit is een landelijke trend die we ook terug zien in de gemeente Barneveld. De oorzaken hiervan zijn divers. De samenleving is complexer geworden waardoor mensen grip kwijtraken, de tolerantiegrenzen van mensen voor ‘ander gedrag’ zijn lager geworden en de groep mensen met onbegrepen gedrag is heel divers: mensen die geen geschikte woning meer hebben door echtscheiding of huiselijk geweld, mensen met een psychose of psychiatrische problematiek al dan niet in combinatie met verslavingsproblematiek of arbeidsmigranten en statushouders die tussen wal en schip raken. Complexe casuïstiek Hoewel de cijfers geen rijk of volledig beeld geven van de werkelijkheid – niet alle werkzaamheden zijn in cijfers te vatten – geven ze wel een beeld. De casussen worden steeds complexer. De problematiek rondom mensen met onbegrepen gedrag komt op meerdere levensgebieden samen waardoor het een opeenstapeling wordt. Het wordt voor de verschillende ketenpartners dan steeds lastiger om passende ondersteuning te bieden. Ook is er vaker sprake van een combinatie van een straf- én zorgcomponent. Daarom zijn er meer lokale multi disciplinaire overleggen die opgeschaald worden naar het Zorg- en Veiligheidshuis.

Woningtekort Binnen de casuïstiek zien we ook dat het woningtekort een grote rol speelt. Er zijn binnen onze gemeente en binnen de regio te weinig geschikte woonvormen voor de doelgroepen waar deze problemen zich voordoen. Denk hierbij aan (huur)woningen, prikkelarme woningen, tiny houses, time out bedden en maatschappelijke opvang. In de 20 casussen waarbij dit een rol speelt, zien we dat dit te maken kan hebben met persoonlijke omstandigheden zoals verslaving, echtscheiding of huiselijk geweld. Daarnaast zijn er te weinig plekken voor mensen met multi problematiek. Er is sprake van contra-indicaties bij verschillende instanties, waardoor deze doelgroep dan tussen wal en schip valt. Tot slot hebben we te maken met lange wachtlijsten voor de reguliere plekken, zowel bij maatschappelijke opvang, verslavingszorg, GGZ als beschermd wonen. Dit zorgt ook voor illegale bewoning op bijvoorbeeld een vakantiepark. Hierbij lukt het niet altijd om mensen terug te geleiden naar de gemeenten van herkomst.

11

Regie in wijken en buurten Om de overlast in wijken en buurten zoveel mogelijk te beperken, hebben we dit jaar een aantal interventies ingezet. We hebben dit jaar twee keer gebruik gemaakt van de Eigen Kracht Centrale. Dit is een stichting die een familie, wijk of buurt ondersteunt in het maken van een plan van aanpak voor de benodigde hulp, waardoor de regie blijft liggen bij de betrokken personen en de afhankelijkheid van de overheid en hulpinstanties afneemt. Daarnaast zetten we een wijk-GGD’er in, gericht op mensen met psychiatrische problematiek, waardoor we door deze expertise betere interventies kunnen inzetten ten behoeve van de betrokken personen en de wijk. Tot slot hebben we, samen met de Woningstichting, een geluidskoffer aangeschaft. Hiermee kunnen geluidsmetingen gedaan worden om (geluids)overlast te kunnen meten en te gebruiken bij bijvoorbeeld buurtbemiddeling. In 2025 willen we verder onderzoeken hoe we passende zorg op de juiste plek kunnen bieden, met name in acute situaties, om zo ook de overlast in de wijken en buurten te beperken. Dat gaan we doen door de mogelijkheden van een Rapid Responder te onderzoeken. Dit is een samenwerking tussen politie, ambulancevervoer en GGZ waarin de triage, beoordeling en het vervoer van mensen met onbegrepen gedrag is geregeld. 4.

Middelengebruik 4.1 Cijfers Rijden onder invloed van drugs en/of geneesmiddelen * Rijden onder invloed van alcohol Waarschuwingen o.g.v. de Alcoholwet Overtredingen o.g.v. de Alcoholwet Opgelegde bestuurlijke boetes o.g.v. de Alcoholwet

2023 110

2024 96

112 5 12 2

110 33 20 1

* Wanneer iemand wordt aangetroffen met beide middelen, dan komt deze in beide cijfers terug.

4.2 Duiding en behaalde resultaten 4.2.1

Preventie

WISE Binnen het project WISE zien we dat alcoholgebruik onder jongeren de overhand heeft en regelmatig oogluikend door ouders wordt toegestaan, terwijl drugsgebruik minder wordt gesignaleerd en geaccepteerd. Over de stand van zaken van het project WISE is uw raad in juni geïnformeerd (B1.19 Memo B&W over stand van zaken integraal plan middelengebruik en resultaat Gezondheidsmonitor Jeugd 2023 d.d. 24-6-24). Bewustwording middelengebruik in het verkeer Naast WISE hebben we ook een bewustwordingscampagne gelanceerd op rijden onder invloed. Deze zomer komen veel jongeren samen op Zeumeren in Voorthuizen. Daarom zijn daar posters en een digitaal scherm van de campagne ‘NIX18’ opgehangen. Met deze campagne willen we niet alleen jongeren bereiken, maar ook hun ouders en hun omgeving. Daarnaast kunnen jongeren die bezig zijn hun rijbewijs te halen, meedoen aan de gratis cursus Alcohol & Verkeer. Na het volgen van de cursus ontvangen de deelnemers een certificaat. Daarmee kunnen ze hun eerste rijbewijs zonder administratiekosten aanvragen bij de gemeente.

12

Tijdens de Week van de Veiligheid is ook volop aandacht geschonken aan dit thema. We hebben een 3D tripping bike op het plein van de Meerwaarde geplaatst om de jongeren de gevaren van alcohol en drugs in het verkeer zelf te laten ervaren. Hiervoor wordt een virtual reality bril gekoppeld aan een fietssimulator. In deze wereld fietsen deelnemers na het (virtuele) gebruik van alcohol of drugs vanuit de kroeg naar huis. Op zaterdagavond is het ‘Responsible Young Drivers’ (RYD) team op het horecaplein in Barneveld aanwezig geweest. Samen met boa’s en politieagenten spreken zij met jongeren af om geen alcohol of drugs te gebruiken als ze nog een voertuig moeten besturen. Dit wordt met een RYD-polsbandje vastgelegd. Aan vertrekkende jongeren wordt gevraagd een alcohol- en drugstest af te leggen. Bij een negatieve uitslag krijgen nuchtere bestuurders als beloning een leuke gadget. Is de bestuurder onder invloed? Dan gaat het campagneteam samen op zoek naar een veilige oplossing. 4.2.2

Repressie

Controles op middelengebruik in het verkeer We zien een lichte daling in het aantal weggebruikers onder invloed van drugs en alcohol, maar lichte fluctuaties in deze cijfers zijn zeer gebruikelijk. Voor het basisteam is verkeer een speerpunt en er wordt dan ook intensief en dynamisch gecontroleerd gedurende de hele dag. Het basisteam zet ten opzichte van de andere basisteams uit het district sterk in op deze verkeerscontroles, wat terug te zien is in de cijfers. Tijdens deze dynamische alcoholcontroles ziet de politie een trend dat deze controles door de week heen, zelfs in de ochtend, overtredingen op leveren. Alcoholwet Op basis van de kleine overtredingen die geconstateerd zijn in de kantines van (sport)verenigingen, hebben we een waarschuwingsbrief gestuurd naar alle paracommerciële horeca. Denk hierbij aan de aanwezigheid van 18+ stickers, de vergunning in de horeca-inrichting en een lijst met IVA-training certificaten. Om deze reden hebben we dit jaar een extra fysieke IVA-training aangeboden voor verenigingen die dit nog niet in orde hebben. De digitale training is doorlopend beschikbaar. Vervolg Onder andere op basis van dit veiligheidsbeeld hebben we onze acties voor het Uitvoeringsplan 2025 bepaald. Deze wordt tegelijkertijd aan uw raad aangeboden. In juni 2025 zullen we opnieuw een actueel (halfjaarlijks) veiligheidsbeeld presenteren aan uw raad. Bijlagen Bijlage 1.

Infographic veiligheidsbeeld Bijlage 2. Memo Politie: Evaluatie pilot openingstijden VVN

13

Veiligheidsbeeld 2024 Samenvatting

10 december 2024

Inhoud Algemene kernboodschap Dit jaar hebben we een record aantal bestuurlijke maatregelen opgelegd. Denk hierbij aan drugshandel, illegale prostitutie, gebiedsontzeggingen, inbrekerswerktuig, sluiten van een pand en noodbevelen op naam. Dit jaar zijn er 46 bestuurlijke maatregelen opgelegd (2023: 34, 2022: 20, 2021: 12). Het aantal is geen doel op zich, maar geeft wel een beeld van bestuurlijk handelen bij veiligheidsvraagstukken.

Thema's

→ Traditionele criminaliteit

→ Ondermijnende criminaliteit

→

→

Digitale veiligheid

Zorg en veiligheid

→ Middelen­gebruik

Traditionele criminaliteit Kernboodschap Dit jaar zien we een opvallende stijging in het aantal (eenvoudige) diefstallen. Terwijl we ons richten op de bestrijding van grotere veiligheidsthema’s, blijven we ook aandacht besteden aan eenvoudige criminaliteit.

Belangrijkste cijfers • • • • • • •

+ 135%

Fietsendiefstal: 107 t.o.v. 159 in 2023 - 33% Woninginbraken: 61 t.o.v. 54 in 2023 Heling: 12 t.o.v. 7 in 2023 Diefstal uit box, garage, schuur, erf: 35 t.o.v. 26 in 2023 + 135% Diefstal uit/vanaf andere vervoersmiddelen: 54 t.o.v. 39 in 2023 Winkeldiefstal: 85 t.o.v. 50 in 2023 Overige eenvoudige diefstal: 120 t.o.v. 79 in 2023

107

61

12

35

54

85

120

Fietsendiefstal

Woninginbraken

Heling

t.o.v. 54 in 2023

t.o.v. 7 in 2023

Diefstal uit box, garage, schuur, erf

Diefstal uit/vanaf andere vervoersmiddelen

Winkeldiefstal

t.o.v. 159 in 2023

Overige eenvoudige diefstal

t.o.v. 26 in 2023

t.o.v. 39 in 2023

- 33%

Wat doen we er tegen? • • • •

Veelplegers aanpakken: We bespreken veelplegers binnen de netwerkorganisatie Zorg- en Veiligheidshuis, zodat instanties snel en krachtig kunnen optreden en hulp kunnen bieden. Dwangsommen opleggen: We leggen dwangsommen op aan personen die inbrekerswerktuigen vervoeren of bij zich hebben. Ondernemers informeren: We hebben ondernemers aangeschreven en bezocht om hen aan te melden bij het Digitaal Opkoop Register en -loket om de verkoop van gestolen goederen te voorkomen. Preventie WhatsApp-groepen: We hebben een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd voor beheerders van preventie WhatsApp-groepen.

t.o.v. 50 in 2023

t.o.v. 79 in 2023

Ondermijnende criminaliteit Kernboodschap Dit jaar hebben we hard gewerkt aan het versterken van onze informatiepositie. We hebben meldpunten geopend en deze onder de aandacht van onze eigen medewerkers en onze inwoners gebracht, onze kennis en expertise vergroot om signalen beter te onderbouwen, een kaart gemaakt die de gebieden met de grootste kans op ondermijnende criminaliteit toont en barrières opgeworpen tegen zorgfraude en criminaliteit.

Belangrijkste cijfers • • • • •

Meld Misdaad Anoniem-meldingen: 56 t.o.v. 47 in 2023 Meldpunt Goed Verhuurderschap-meldingen: 12 (in 2023 bestond het meldpunt nog niet) Intern Meldpunt Ondermijning: 3 (in 2023 bestond het meldpunt nog niet) Voorbereiding voor Bibob-onderzoeken op de inkoop van zorg: 42 t.o.v. 0 in 2023 + 420% Succesvol afgeronde Bibob-onderzoeken op horeca: 28 (3 hiervan lopen nog) t.o.v. 29 in 2023

56 Meld Misdaad Anoniem-meldingen t.o.v. 47 in 2023

42

Meldpunt Goed Verhuurderschap-meldingen (in 2023 bestond meldpunt nog niet)

+ 420%

Voorbereiding voor Bibobonderzoeken op de inkoop van zorg t.o.v. 0 in 2023

12 28

Succesvol afgeronde Bibobonderzoeken op horeca t.o.v. 29 in 2023 (3 hiervan lopen nog)

3 Intern Meldpunt Ondermijning (in 2023 bestond meldpunt nog niet)

Ondermijnende criminaliteit | vervolg • • • • • •

RIEC casussen: 5 t.o.v. 1 in 2023 Bezit vuurwapens: 3 t.o.v. 0 in 2023 Drugshandel op straat: 6 t.o.v. 14 in 2023 Drugsafval: 3 t.o.v. 2 in 2023 Drugs in woning: 2 t.o.v. 2 in 2023 Illegale prostitutie: 7 t.o.v. 3 in 2023

5

3

6

3

2

7

RIEC casussen

Bezit vuurwapens

Drugshandel op straat

Drugsafval

Drugs in woning

Illegale prostitutie

t.o.v. 1 in 2023

t.o.v. 0 in 2023

t.o.v. 14 in 2023

t.o.v. 2 in 2023

t.o.v. 2 in 2023

t.o.v. 3 in 2023

Wat doen we er tegen? • • •

• • • • • •

Integrale- en prostitutiecontroles: We hebben vijf integrale controles en twee prostitutiecontroles georganiseerd. Campagne ‘Samen voor een veilige buurt’: We hebben deze campagne gelanceerd om inwoners signalen te laten herkennen en te weten waar ze dit kunnen melden. Bewustwordingsactiviteiten: We hebben activiteiten georganiseerd voor inwoners in de Week van de Veiligheid, zoals een drugslokbus en -pand, ondermijningswandeling en geurtonnen op de weekmarkt. Interne ambassadeurs: We hebben interne ambassadeurs geworven en een bijeenkomst georganiseerd om de bekendheid van het interne meldpunt te verbeteren. Regionaal symposium: We hebben een regionaal symposium georganiseerd voor alle gemeenten en partners binnen de regio. Gelegenheidskaart: We hebben een gelegenheidskaart opgesteld, zodat door informatie aan elkaar te verbinden patronen en kwetsbare plekken in het buitengebied in beeld komen. Bibob-onderzoek: We hebben het proces op Bibob-onderzoek bij de aanvraag van een horecavergunning verbeterd en uitgebreid. Voorwaarden zorgaanbieders: We hebben de voorwaarden aangescherpt voor zorgaanbieders om zorgfraude en -criminaliteit aan te kunnen pakken. Damoclesbeleid: We hebben het Damoclesbeleid geactualiseerd, zodat we adequaat op grond van de Opiumwet kunnen optreden tegen drugscriminaliteit.

Zorg en veiligheid Kernboodschap Het aantal overlastmeldingen in de openbare ruimte is gestegen ten opzichte van 2023. Ook behandelen we meer complexe casussen met zowel een straf- als een zorgcomponent. We zien dat gewenste interventies, zoals zorg of passende huisvesting, niet altijd beschikbaar zijn wat leidt tot een gebrek aan handelingsperspectief bij de verschillende ketenpartners.

Belangrijkste cijfers • • • • • • •

Overlastmeldingen door verwarde personen: 293 t.o.v. 257 in 2023 + 114% (Waarschuwing) gebiedsontzeggingen: 16 t.o.v. 0 in 2023 Casussen in het lokaal casusoverleg: 120 t.o.v. 118 in 2023 Casussen in het Zorg- en Veiligheidshuis: 22 t.o.v. 10 in 2023 Afgegeven indicaties beschermd wonen: 32 t.o.v. 32 in 2023 Vastgelopen casussen door gebrek aan passende woon(zorg)plekken: 20 (2023 onbekend) Crisismaatregelen: 5 t.o.v. 2 in 2023

293

+ 114%

16

120

22

32

20

5

Overlastmeldingen door verwarde personen

(Waarschuwing) gebieds­ ontzeggingen

Casussen in het lokaal casusoverleg

Casussen in het Zorg- en Veiligheidshuis

Afgegeven indicaties beschermd wonen

Vastgelopen casussen door gebrek aan passende woon(zorg)plekken:

Crisismaatregelen

t.o.v. 257 in 2023

t.o.v. 0 in 2023

t.o.v. 118 in 2023

t.o.v. 10 in 2023

Wat doen we er tegen? •

• • •

Eigen Kracht Centrale: We maken gebruik van de Eigen Kracht Centrale, zodat inwoners zelf een plan maken en de regie hebben over welke hulp nodig is, waardoor de afhankelijkheid van overheid en hulpinstanties afneemt. Expertise Wijk-GGD’er: We zetten de wijk-GGD’er in ter ondersteuning van de ketenpartners, zodat we de expertise van GGZ in een vroeg stadium kunnen inzetten en betere interventies kunnen plegen. Geluidskoffer: We hebben samen met de woningstichting een geluidskoffer aangeschaft, zodat we meldingen van geluidsoverlast kunnen meten. Aanpak Voorkomen Escalatie-model: We hebben dit model geïmplementeerd, zodat we, wanneer de hulpverlening niet goed loopt, tijdig kunnen opschalen en een dreigende escalerende situatie kunnen voorkomen of beperken.

t.o.v. 32 in 2023

(2023 onbekend)

t.o.v. 2 in 2023

Digitale veiligheid Kernboodschap Door digitalisering neemt het aantal gevallen van digitale criminaliteittoe, maar het aantal aangiftes in de gemeente Barneveld daalt ten opzichte van 2023. We vermoeden dat veel slachtoffers geen melding maken, vanwege schaamte en weinig vertrouwen in het nut van aangifte doen. Dit terwijl de impact en de financiële schade van deze delicten vaak groter is dan de offline criminaliteit.

Belangrijkste cijfers • • • •

Slachtoffers: 164 t.o.v. 220 in 2023 - 25% Schadebedrag: € 453.120 (2023 onbekend) Meldingen waarbij politie ter plaatse is geweest: 21 (in 2023 bestond de digitale meldkamer nog niet) Verdachten: 12 (2023 onbekend)

164

€ 453.120

21

12

Slachtoffers

Schadebedrag (2023 onbekend)

Meldingen waarbij politie ter plaatse is geweest

Verdachten

t.o.v. 220 in 2023

- 25%

(in 2023 bestond de digitale meldkamer nog niet)

Wat doen we er tegen? • • • •

Digitale meldkamer: Dit jaar heeft politie voor het eerst met een digitale meldkamer gewerkt, waardoor de politie ter plaatse komt bij meldingen met een digitaal component. Cyber specials: Politie zet cyber specials in die meedraaien in onderzoeken met een digitaal component en ingezet worden bij preventieve bewustwordingsacties. Stopgesprekken: Politie organiseert stopgesprekken als alternatieve afdoening, zodat daders het schadebedrag terugbetalen moeten aan de slachtoffers. Bewustwording digitale veiligheid: In de week van de Veiligheid hebben we bewustwording van digitale veiligheid en het belang van aangifte doen van digitale criminaliteit onder de aandacht gebracht met activiteiten zoals het Mobiel Media Lab, de weekmarkt en de Gezondheidsbeurs.

(2023 onbekend)

Middelengebruik Kernboodschap We zien een lichte daling in het aantal weggebruikers onder invloed van drugs en alcohol, maar blijven sterk inzetten op verkeerscontroles. Vanuit WISE zien we dat alcoholgebruik onder jongeren de overhand heeft en regelmatig oogluikend door ouders wordt toegestaan, terwijl drugsgebruik minder wordt gesignaleerd en geaccepteerd. We hebben dit jaar extra ingezet op de controle van de Alcoholwet in (sport)kantines en hebben daar kleine (administratieve) overtredingen geconstateerd.

Belangrijkste cijfers • • • • •

Weggebruikers die rijden onder invloed van drugs: 96 t.o.v. 110 in 2023 Weggebruikers die rijden onder invloed van alcohol: 110 t.o.v. 112 in 2023 Waarschuwingen op de Alcoholwet: 33 t.o.v. 5 in 2023 + 660% Overtredingen op de Alcoholwet: 20 t.o.v. 12 in 2023 Opgelegde bestuurlijke boetes op de Alcoholwet: 1 t.o.v. 0 in 2023

96

110

33

Weggebruikers die rijden onder invloed van drugs

Weggebruikers die rijden onder invloed van alcohol

t.o.v. 110 in 2023

t.o.v. 112 in 2023

+ 660%

20

1

Waarschuwingen op de Alcoholwet

Overtredingen op de Alcoholwet

Opgelegde bestuurlijke boetes op de Alcoholwet

t.o.v. 5 in 2023

t.o.v. 5 in 2023

t.o.v. 0 in 2023

Wat doen we er tegen? • • • • • •

Dynamische controles: We hebben dynamische controles uitgevoerd op rijden onder invloed. Bewustwordingscampagne: We hebben een bewustwordingscampagne op rijden onder invloed gelanceerd en uitgerold op recreatieterrein Zeumeren. Dialoogsessie met WISE: We hebben een dialoogsessie met samenwerkingspartners en ouderavonden georganiseerd om speerpunten, doelstellingen en daaropvolgende acties te bepalen. Evaluatie ketenbeleid: We hebben het ketenbeleid geëvalueerd en geactualiseerd. Waarschuwingsbrief kantines: Op basis van geconstateerde kleine overtredingen in kantines hebben we een waarschuwingsbrief naar alle (sport)verenigingen gestuurd. Instructie Verantwoord Alcoholschenken-training: We hebben een extra fysieke IVA-training aangeboden voor (sport)verenigingen die dit nog niet in orde hebben. De digitale training is doorlopend beschikbaar.

Contact meldboxveiligheid@barneveld.nl

Website www.barneveld.nl

Memo

Afzender Mirjam van Riessen mirjam.van.riessen@politie.nl Typ Telefoonnr. afzender

Ontvanger(s) Burgemeesters Barneveld, Nijkerk en Scherpenzeel

Rubricering Niet Vertrouwelijk Datum Ons kenmerk Uw kenmerk

21 november 2024 Typ Ons kenmerk Typ Uw kenmerk

Behandeld door E. Braakhekke Kopie aan Typ Kopie aan Bijlage(n) Typ Aantal bijlagen (getal)

Onderwerp

Evaluatie pilot ‘aangepaste openingstijden’ politielocaties Barneveld en Nijkerk

Beste burgemeesters van Barneveld, Nijkerk en Scherpenzeel, Eerder dit jaar bent u geïnformeerd over de pilot ‘aangepaste openingstijden’ van de politielocaties in Barneveld en Nijkerk. In het kader van deze pilot is het bureau aan de Nijkerkerweg 119 in Barneveld vanaf 1 mei jl. geopend op maandag t/m donderdag van 08:30 t/m 16:00 en de politielocatie aan de Havenstraat 5A in Nijkerk geopend op maandag t/m donderdag van 9:00 t/m 12:00. De veranderende behoefte van de maatschappij en het flexibel inzetten van politiewerk, hebben geleid tot het opzetten van deze pilot. Met deze memo informeer ik u over de ervaringen met de pilot en het, naar aanleiding van de pilot, genomen besluit om de fysieke openstelling van vier dagen te behouden. Kwaliteit bij het doen van aangifte Met de pilot is het aantal vrije inloopmomenten meer in afstemming gebracht met de behoeften van de burgers, aangezien de vrije aanloop die momenteel op de locaties plaatsvindt minimaal is. Tijdens de pilotperiode is de kwaliteit van het aangifteproces doorlopend gemonitord. Er zijn geen langere wachttijden ontstaan en burgers geven aan tevreden te zijn met de aangeboden dienstverlening. Daarnaast komt de politie bij delicten met een digitale component sneller aan huis om aangifte op te nemen.

Aansluiten op de behoefte van de burger Het basisteam houdt bij alle vormen van dienstverlening (van het in ontvangst nemen van meldingen tot het verlenen van hulp) rekening met de wensen van de burger. Zo ook bij het doen van aangifte, welke multichannel wordt ingestoken. Er is door het basisteam gemonitord welke keuze de burger maakt als verschillende opties voor het doen van aangifte worden aangeboden. Daaruit is gebleken dat burgers het prettig vinden dat er verschillende opties worden aangeboden, maar zij de voorkeur geven aan het doen van aangifte op een fysieke politielocatie. Doordat het aantal mogelijke aangiftemomenten met de vier dagen openstelling gelijk is gebleven, wordt door het basisteam voorzien in deze behoefte van de burger. Bovendien konden medewerkers door de vier dagen openstelling ook worden ingezet bij andere vormen van dienstverlening waar grote behoefte aan is, zoals de aanwezigheid van de politie in de wijken. Vier dagen fysieke openstelling Met een fysieke openstelling van vier dagen kan de kwaliteit en wendbaarheid in het aangifteproces worden gewaarborgd. De ervaringen met de pilot zijn positief gebleken. Om die reden heeft de

21 november 2024 Ons kenmerk

teamleiding besloten vast te houden aan de fysieke openstelling van vier dagen. Dit betekent niet dat er minder politie in de wijken aanwezig is. Het politiebureau aan de Nijkerkerweg 119 in Barneveld is in beginsel 24/7 bemenst en de incidentenafhandeling is altijd gegarandeerd. Wanneer burgers zich buiten sluitingstijd melden bij het politiebureau worden zij in alle gevallen te woord gestaan en binnen de mogelijkheden geholpen. Hopende u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Met vriendelijke groet,

Mirjam van Riessen, waarnemend teamchef basisteam VVN

Pagina 2 van 2

Evaluatie Uitvoeringsplan 2024 1.1 Inleiding In december 2023 is het Integraal Veiligheidsplan 2024-2027 vastgesteld. In dit plan stelt de raad de kaders en prioriteiten vast op het gebied van veiligheid. De uitwerking van deze kaders en doelstellingen komen tot uitdrukking in het uitvoeringsplan. Het uitvoeringsplan geldt – naast het halfjaarlijks veiligheidsbeeld - als leidraad en als middel om de voortgang te monitoren en adaptief bij te sturen op de geprioriteerde thema’s. De voortgang van de concrete acties worden ter kennisgeving aan het eind van het jaar, in samenhang met het veiligheidsbeeld, aan de raad aangeboden. 1.2 Welke prioriteiten In het Integraal Veiligheidsplan worden een drietal prioriteiten benoemd: 1. Ondermijnende criminaliteit, gericht op: a. Productie en handel in drugs b. Mensenhandel c. Zorgfraude 2. Digitale Veiligheid 3. Zorg en veiligheid Daarnaast hebben we 2 lokale prioriteiten toegevoegd: 4. Ondermijning in het buitengebied 5. Middelengebruik Naast deze geprioriteerde thema’s worden vanzelfsprekend ook onze reguliere taken gecontinueerd. Ook deze wettelijke taken en calamiteitenzorg leveren een belangrijke bijdrage aan een veilige leefomgeving van onze inwoners. 1.3 Samenvatting In 2024 hebben we met name geïnvesteerd in de basis op orde stellen en informatie gestuurd werken.

Door middel van het halfjaarlijks veiligheidsbeeld kunnen we beter ontwikkelingen waarnemen en analyseren. Op basis van deze informatie kunnen we de juiste interventies bepalen en de juiste balans vinden tussen handhaving en andere eventuele preventieve mogelijkheden. En daarmee beter sturen op veiligheid. Op ondermijning hebben we op verschillende manieren onze informatiepositie verstevigd en hebben we gezorgd dat we als overheid de beschikbare instrumenten en bevoegdheden voorhanden hebben zodat we bestuurlijk kunnen handelen. Dit heeft erin geresulteerd dat we dit jaar een record aantal bestuurlijke maatregelen hebben opgelegd. Dit hopen we in 2025 verder door te zetten, bijvoorbeeld door de inzet van Bibob-onderzoeken bij zorgfraude en – criminaliteit.

Op digitale veiligheid hebben we in 2024 ook steeds beter beeld gekregen van de problematiek rondom dit thema. Echter is er nog steeds sprake van een groot “dark number”. Tijdens verschillende activiteiten hebben we daarom aandacht gevraagd voor bewustwording en het belang van aangifte doen. We zien dat we met name de doelgroep ouderen steeds beter kunnen bereiken. In 2025 gaan we andere manieren onderzoeken om ook de doelgroepen jongeren en ondernemers te bereiken. Op zorg en veiligheid zien we dat we in 2024 vooral op casusniveau gebouwd hebben aan de samenwerking met ketenpartners. Dit is hard nodig omdat we zien dat gewenste interventies, zoals zorg of passende huisvesting, niet altijd beschikbaar zijn en dat dit leidt tot een gebrek aan handelingsperspectief bij de verschillende ketenpartners. In 2025 gaan we hier verder mee aan de slag en willen we ook beleidsmatig stappen gaan zetten. Op middelengebruik zien we, ondanks de inzet van verschillende interventies, dat het lastig is om jongeren, hun ouders en hun omgeving bewust te maken van de gevaren van middelengebruik in het verkeer. Hier gaan we in 2025 verder mee aan de slag, naast het inzetten van verkeerscontroles. 1.4 Aanbevelingen • •

•

• •

In het licht van de samenwerking binnen hetzelfde basisteam en daarmee effectieve inzet van politie willen we de bestaande werkwijze en opzet van het uitvoeringsplan continueren, waarbij er uiteraard aandacht is voor nieuwe ontwikkelingen en de mogelijke inzet die daarop volgt. Het uitvoeringsplan veiligheid willen we nog meer integraal opstellen. Daarom hebben we sessies georganiseerd waarbij interne collega’s en externe partners mee konden denken over het formuleren van doelstellingen en bestaande acties binnen de organisatie en daarbuiten aan te vullen die ook bijdragen aan deze doelstellingen. Naast onze geprioriteerde thema’s worden vanzelfsprekend ook onze reguliere taken gecontinueerd, want deze taken leveren ook een belangrijke bijdrage aan een veilige leefomgeving van onze inwoners. Over deze extra taken rapporteren we ook halfjaarlijks in het veiligheidsbeeld aan de raad. Om deze reden willen we ook deze taken een plek geven in het uitvoeringsplan 2025. Voor de politie is het erg belangrijk dat er goed en tijdig gepland wordt. In het uitvoeringsplan 2025 gaan we daarom werken met een concrete jaarplanning om zo de capaciteit van de politie slimmer en daarmee effectiever in te zetten. Tot slot willen we de capaciteit van de boa’s ook effectief in kunnen zetten op de prioriteiten die we stellen in ons uitvoeringsplan.

Dit vraagt om een meer beleidsmatige benadering van de verdeling van capaciteit. Dit gaan we in 2025 onder andere doen door middel van het opstellen van een werkplan.

1.5 Voortgang van de concrete acties per prioriteit Om de voortgang van het uitvoeringsplan 2024 in beeld te brengen, hebben we de verschillende concrete acties per prioriteit geëvalueerd. Deze evaluatie vormt samen met het veiligheidsbeeld 2024 de input voor het uitvoeringsplan 2025.

1.5.1

Ondermijnende criminaliteit

1.5.1.1

Productie en handel in drugs

Ambitie In de aanpak van productie en handel in drugs is de ambitie tweeledig. Enerzijds willen we de overheid en de samenleving weerbaar maken tegen ondermijnende criminaliteit. Anderzijds willen we de handel dwarsbomen en de productie signaleren en beëindigen. Om deze ambitie te behalen, hebben we in 2024 de volgende acties uitgevoerd: •

In 2024 hebben we volop ingezet in het verstevigen van onze informatiepositie. We hebben ons signalenoverleg doorontwikkeld, een intern meldpunt geopend en ambassadeurs geworven om interne signalen te verhogen en extra expertise in huis gehaald door nieuwe partners te betrekken bij onze aanpak. Met als doel om vanuit signalen en onderbuikgevoelens rijkere casuïstiek op te kunnen bouwen. Ook hebben we een groot regionaal symposium georganiseerd in Barneveld voor alle partners die betrokken zijn bij de regionale aanpak van ondermijning. Hiermee hopen we in 2025 effectieve en gerichte interventies in te kunnen zetten.

•

Om te voorkomen dat criminelen door de overheid gefaciliteerd worden, hebben we geïnvesteerd in (bij)scholing over de Wet Bibob van horeca-aanvragen. Hierdoor kunnen we uitgebreider en beter onderzoek doen naar de achtergrond. Ook hebben we ons Damoclesbeleid geactualiseerd, zodat de meest recente landelijke ontwikkelingen en nieuwe wet- en regelgeving meegenomen worden in de aanpak van drugscriminaliteit.

•

Ook hebben we verschillende activiteiten voor onze inwoners georganiseerd in de Maand van de Ondermijning en in de Week van de Veiligheid: een ondermijningswandeling voor deelnemers van buurtgroepen, een ‘drugslokbus en – pand’ en op de weekmarkt konden inwoners de geuren van drugs(productie) beter herkennen. In november hebben we in de gemeente Barneveld een grote regionale campagne ‘Samen voor een veilige buurt’ afgetrapt.

1.5.1.2

Mensenhandel

Ambitie

We willen meer zicht krijgen op de vormen en de ernst van uitbuiting in onze gemeente om aan een effectieve aanpak te bouwen die de positie en leefomstandigheden van deze doelgroep verbetert. Om deze ambitie te behalen, hebben we in 2024 de volgende acties uitgevoerd: •

Sinds 1 januari 2024 heeft elke gemeente een meldpunt voor ongewenst verhuurgedrag. We zien dat dit meldpunt nog niet veel gebruikt wordt. Daarom gaan we in 2025 dit meldpunt voor huurders (waaronder arbeidsmigranten) beter vindbaar maken. Ook hebben we dit jaar afspraken gemaakt met uitzendbureaus over de inschrijving van arbeidsmigranten. In 2025 willen we verder afspraken maken over onder andere huisvesting en brandveiligheid. In 2025 willen we ook gaan onderzoeken of we een vergunningsplicht kunnen instellen voor de huisvesting van arbeidsmigranten.

•

In het kader van mensenhandel hebben we dit jaar trainingen georganiseerd voor interne medewerkers, om signalen te herkennen en de rol en bevoegdheden van de Arbeidsinspectie beter te leren kennen. Ook zijn dit jaar voor het eerst twee prostitutiecontroles uitgevoerd. Dit continueren we in 2025. In 2025 gaan we het project Mensenhandel starten in de gemeenten Barneveld, Nijkerk en Scherpenzeel vanuit Samen Weerbaar om de sluitende ketenaanpak mensenhandel te verbeteren.

1.5.1.3

Zorgfraude

Ambitie

We willen voorkomen dat gelden, die bestemd zijn voor zorgcliënten, in de verkeerde handen terecht komen en we willen de inwoners kunnen verzekeren van kwalitatieve zorg. Om deze ambitie te behalen, hebben we in 2024 de volgende acties uitgevoerd: •

We hebben dit jaar geïnvesteerd in de aanpak van zorgfraude en -criminaliteit. We hebben beleidsmatige documenten, een toezicht- en handhavingskader en een werkproces opgesteld met betrekking tot inkoop, verordeningen van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning en de Jeugdwet. Door de aanstelling van een Bibob-coördinator kunnen we vanaf 1 januari 2025 de Bibob-toets ook juist en tijdig uit gaan voeren op zorgaanbieders. Inmiddels staan er 42 zorgaanbieders klaar om getoetst te worden.

1.5.1.4

Ondermijnende criminaliteit in het buitengebied

Ambitie

We willen het buitengebied van de gemeente Barneveld vitaal en leefbaar houden door ondermijnende criminaliteit aan te pakken. Om deze ambitie te behalen, hebben we in 2024 de volgende acties uitgevoerd: •

Aan de hand van beschikbare data hebben we een ‘gelegenheidskaart’ ontwikkeld. Deze kaart laat aan de hand van verschillende indicatoren zien waar de gelegenheid het grootst is dat zich ondermijnende criminaliteit voor doet in de buitengebieden van de gemeente Barneveld. Op basis van deze kaart hebben we dit jaar een schouw gedaan en een bijeenkomst in de stal bij een boer georganiseerd om dit verder vorm te gaan geven. In 2025 kunnen we onder andere aan de hand van deze kaart het project Stuwdam opzetten in de gebieden waar het risico het grootst is. Dit project is een samenwerking tussen politie, gemeente, omgevingsdienst en inwoners in het buitengebied. Door direct contact te leggen met en hen bewust te maken van risico’s kunnen bedrijven maatregelen nemen. Zo worden ze op de hoogte gebracht over signalen die kunnen wijzen op criminele intenties en waar ze die vervolgens kunnen melden. In 2025 willen daarnaast beter gaan samenwerken met de vertrouwenspersoon van LTO en de groene boa’s van de provincie. Hiermee willen we beter zichtbaar en benaderbaar zijn in het buitengebied, zodat het vertrouwen in de overheid vergroot wordt. Ook bekijken we of het Project Veilig Buitengebied (PVO) hieraan kan bijdragen.