B-3.3a Bijlage 3 bij Omgevingsvisie Barneveld 2040; participatieverslag

Van voorkeur naar visie

Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040

Barneveld maart 2025

Inhoudsopgave Voorwoord ...........................................................................................................................................................................

3

Bijlagen .................................................................................................................................................................................... 27

Samenvatting: van voorkeur naar visie .........................................................................................

4

A: Presentatie . .............................................................................................................................................................. 28

1. Inleiding ..........................................................................................................................................................................

6

B: Verslag participatiebijeenkomst Voorthuizen . .......................................................... 34

2. Wat is Omgevingsvisie Barneveld 2040? Inleiding op de inhoud . .....

9

C: Verslag participatiebijeenkomst Stroe ................................................................................ 40

3. Kernen Barneveld, Voorthuizen (18 november 2024) ......................................... 13

C1: Participatiereactie van Kootwijk . ................................................................................................ 50

4. Stroe, Kootwijkerbroek, Veluwe: Garderen, Kootwijk (19 november 2024) ............................................................................. 16

D: Verslag participatiebijeenkomst De Glind . ..................................................................... 53

5. De Glind (3 december 2024) ................................................................................................................ 21 6. Terbroek (18 februari 2025) . ............................................................................................................... 24

2

Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

D: Verslag participatiebijeenkomst Terbroek . .................................................................... 60

inhoud

Barneveld ontwikkelt, maar hoe? De gemeente Barneveld staat voor meerdere opgaven: een aanzienlijke groei in woningen en bedrijven, het behouden van de waarden aan natuur en landschap in het landelijk gebied, maar ook met de ruimte voor de bedrijven en de zorg voor gezondheid en toekomstbestendigheid. Zo verwacht de gemeente er in 2040 ongeveer 8.000 woningen bij te hebben ten opzichte van 2021. Die groei staat natuurlijk niet op zichzelf. Het vraagt om ruimtelijke oplossingen, bijvoorbeeld voor mobiliteit, ondernemerschap, het landschap, onderwijs of zorg. Oplossingen waarover we nu al moeten nadenken, want het jaar 2040 ligt niet zo heel ver van ons af en niet alles kan overal. Soms zal het ook schuren. Om daarin richting te geven, heeft de gemeente de plicht om een omgevingsvisie op te stellen. Samen met de inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties heeft de gemeente Barneveld een lang traject afgelegd met veel participatie om tot een zorgvuldige omgevingsvisie te komen. Ik heb gedurende dit traject veel avonden meegemaakt van presentaties, gesprekken, discussies, koffiedrinken of tot laat napraten in de vele zalen die onze gemeente telt. Het verslag wat nu voor u ligt geeft inzicht in de resultaten van de derde en laatste participatieronde.

Bij al die discussies in de zalen is me vooral het enthousiasme opgevallen waarmee de inwoner of de ondernemer staat voor zijn of haar dorp, voor zijn of haar bedrijf en voor zijn of haar leefomgeving. De enorme energie die u er met zijn allen in stopte is en blijft de belangrijkste drijfveer om tot een gezamenlijk resultaat te komen. Binnenkort wordt het resultaat ter inzage gelegd: de ontwerp-Omgevingsvisie Barneveld 2040.

3

Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Wat mij betreft is het een resultaat waar we trots op mogen zijn, hoewel ik door al die avonden goed besef dat we keuzes moeten maken en dat het dus onmogelijk is iedereen op alle fronten tevreden te stellen. Dat zouden we graag doen, maar er zijn ook tegenstrijdige belangen en veel ontwikkelingen waar we als gemeente geen vat op hebben. Maar we kunnen met de kennis van nu wel proberen om ambitie en richting te kiezen voor de toekomst. Ik ben trots op de gezamenlijke inspanning van inwoners, ondernemers en overige belanghebbenden. Hartelijk dank voor uw inbreng!

Bennie Wijnne, namens het college B&W Barneveld

inhoud

Samenvatting Van voorkeur naar visie Inleiding

Resultaten

Dit verslag gaat over de derde participatieronde die tussen november 2024 en februari 2025 is gehouden. Het verslag beschrijft de betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties bij het opstellen van deze visie in de derde ronde van participatie. Twee rondes zijn al voorafgegaan en die hebben geleid tot een Voorkeurscenario waarin de volgende hoofdopgaven voor de gemeente Barneveld in 2040 zijn uitgewerkt:

Belangrijke gespreklijnen:

De gemeente Barneveld werkt aan de Omgevingsvisie 2040, een verplicht document onder de Omgevingswet, waarin de lange termijn ambities en beleidsdoelen voor de fysieke leefomgeving worden vastgelegd. Bij het opstellen van een dergelijke visie is de samenspraak en samenwerking met inwoners, ondernemers en andere betrokkenen een belangrijk uitgangspunt.

• • • • •

Prettig leven in vitale dorpen Gezond en toekomstbestendig Ruimte voor ondernemerschap Waardevol landelijk gebied Bereikbaar nu en in de toekomst

Het doel van deze derde ronde was om meningen te verzamelen over de voorstellen van de gemeente of per onderwerp, zoals die in het vastgestelde Voorkeurscenario waren aangegeven. Er werden vier avonden georganiseerd, gericht op verschillende deelgebieden van de gemeente. De avonden volgden een vast programma met presentaties en gesprekken aan thematafels. Ruim 350 inwoners, ondernemers en vertegenwoordigers van diverse organisatie gaven gehoor aan de uitnodiging en namen aan de avonden deel. De sfeer was betrokken, de gesprekken geanimeerd, waarin veel suggesties zijn gedaan, maar ook zorgen zijn gedeeld.

4

Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

De participatieavonden leverden waardevolle inzichten op voor de Omgevings­ visie Barneveld 2040. In dit verslag zijn zowel de samenvattingen en rode draden opgenomen als – in de bijlagen – de integrale verslagen van de gesprekken aan de tafels. Daarin worden de verschillende nuanceringen per kern duidelijk.

1. Prettig wonen in vitale dorpen • Focus op het behoud van het dorpse karakter, eigen identiteit en sociale cohesie van de verschillende dorpen • De noodzaak van groei staat niet ter discussie, maar dit moet in balans zijn met het behoud van het dorpse karakter en de natuurlijke omgeving. Voor de kleine kernen is de voorgestelde groei soms relatief groot. Dit vraagt om zorgvuldige planning in omvang en tempo en afweging van belangen. • Focus op betaalbaar bouwen voor verschillende doelgroepen, met name ouderen en jongeren 2. Gezond en toekomstbestendig • Streef naar verbetering leefomgeving. Laat (basis)voorzieningen in de dorpen meegroeien met de woningbouwontwikkeling (o.a. zorg en ontmoeten) • Duurzaamheid en klimaatadaptatie zijn terugkerende thema’s. Er is behoefte aan maatregelen die bijdragen aan een gezonde en toekomstbestendige groene leefomgeving.

inhoud

3. Ruimte voor ondernemerschap • Er is behoefte aan ruimte voor kleinschalige economische initiatieven die passen bij het landelijke karakter van de dorpen. • Aandacht voor de invloed van bedrijvigheid op de omgeving • Het is belangrijk om een balans te vinden tussen toeristische ontwikkeling en natuurbescherming in recreatiegebieden 4. Waardevol landelijk gebied • Zoek naar balans tussen natuurlijke en landschappelijke waarden en andere functies. • Beschermen van waardevolle natuur en landschap. • Ruimte en instrumenten voor het agrarisch bedrijf 5. Bereikbaarheid • Veel deelnemers benadrukten de noodzaak van verbeterde infrastructuur en mobiliteit, inclusief veilige fiets- en wandelroutes en betere openbaar vervoersverbindingen • Verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt, vooral in de dorpskernen (o.a. sluipverkeer) en rondom scholen. Daarnaast werd op meerdere avonden de behoefte uitgesproken om inwoners actief bij de voorbereiding en besluitvorming te betrekken en te zorgen voor transparante communicatie.

5

Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Algemene conclusies

De participatieavonden toonden een hoge mate van betrokkenheid van inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. De deelname was groot. De participatieavonden bespraken een breed scala aan onderwerpen, van woningbouw en infrastructuur tot natuurbehoud en ondernemerschap. Elke kern heeft unieke behoeften en prioriteiten en hecht aan eigen identiteit en karakter. De participatie voor de Omgevingsvisie Barneveld 2040 heeft waardevolle inzichten opgeleverd die bijdragen aan een evenwichtige en toekomstbestendige ontwikkeling van de gemeente. De Omgevingsvisie Barneveld 2040 wordt naar verwachting in de zomer van 2025 door de gemeenteraad vastgesteld.

1

Inleiding

inhoud

1. Inleiding Op 1 januari 2024 ging de Omgevingswet in. Deze wet vraagt de overheid een visie te leveren op de ontwikkeling en instandhouding van de fysieke leefomgeving. In zo’n omgevingsvisie leggen de rijksoverheid, provincies en gemeenten ieder hun ambities en beleidsdoelen vast voor de fysieke leefomgeving op de lange termijn. De visie geldt voor het hele grondgebied en is alleen bedoeld voor het beleid van de overheid zelf. Ze bevat dus geen regels voor inwoners of bedrijven.

Achtergrond

De gemeente Barneveld werkt sinds de eerste participatieronde in eind 2021 aan de Omgevingsvisie Barneveld 2040. In dat jaar haalde de gemeente bij inwoners en ondernemers op wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van Barneveld. Deze eerste participatieronde werd in 2023 nader uitgewerkt in ronde twee, waarin de deelnemers kennismaakten met de twee toekomstbeelden Verder met Barneveld en Vooruit met Barneveld. Hierbij werd de voorkeur van inwoners gevraagd, bij welk van de twee toekomstenbeelden hadden zij het beste gevoel of welke mix hiervan had hun voorkeur. Speciaal voor de uitdagingen in het landelijk gebied vond begin 2024 een extra ronde plaats. De opbrengst van deze laatste ronden kwam terecht in het voorkeursscenario, dat in juli 2024 werd vastgesteld door het college. In november 2024 tot en met februari 2025 kregen de bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties opnieuw een uitnodiging voor een participatieronde. Met als doel een mening te geven over de voorstellen per deelgebied van de gemeente of per onderwerp.

7

Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

De projectorganisatie heeft voor deze afsluitende ronde vier participatiesessies georganiseerd. De eerste voorzag in het verstedelijkte gebied Barneveld - Voorthuizen. De combinatie Veluwe met Garderen en Kootwijk, het oostelijk buitengebied met de kernen Kootwijkerbroek en Stroe en het recreatiegebied Voorhuizen stonden op het programma voor de tweede sessie. De derde omvatte De Glind en het westelijke buiten gebied. Tenslotte is er een vierde avond georganiseerd rond Terschuur en Zwartebroek. Daarnaast zijn afzonderlijke gesprekken gevoerd met Plaatselijk Belang, Kootwijkerbroek en wijkplatform Kootwijk.

De uitnodiging Een intensieve uitnodigingscampagne nodigde bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties uit naar de participatieavonden te komen. De oproep werd verspreid in de lokale bladen, via de plaatselijk belangen en dorpsraden, en tot slot ook per mail aan de belangstellenden die zich eerder in het proces hadden gemeld. De uitnodiging riep de belangstellenden op zich per mail aan te melden, om de organisatie te laten weten op hoeveel personen ze kon rekenen.

De opzet van de avonden

De organisatie zette de avonden steeds op volgens hetzelfde programma. Na een kort welkomstwoord van wethouder Wim Oosterwijk of Bennie Wijnne presenteerde de projectleider Wouter de Boer de voorstellen voor de Omgevingsvisie Barneveld 2040. Algemeen en specifieker op het gebied en de dorpen. De sheets van deze presentaties zijn opgenomen in bijlage A) Na een korte instructie werden de deelnemers vervolgens uitgenodigd plaats te nemen aan een van de thematafels. De thema’s werden vervolgens besproken in twee ronden. Daarbij was het uitgangspunt dat het resultaat van de eerste ronde de basis vormt voor de tweede ronde. Dit gaf de deelnemers de gelegenheid inbreng te leveren in

inhoud

de eerste ronde en een verdiepingsslag te maken in de tweede. Ze werden aangemoedigd niet tweemaal deel te nemen aan hetzelfde thema, maar de verdieping juist te leveren bij een ander thema. De opzet van de avond bij Terschuur en Zwartebroek week op onderdelen af van de overige drie.

Participatietrede

In deze opzet kiest de gemeente ervoor tijdens deze avonden participatietrede 2 toe te passen, meeweten en meedenken. Reden daarvoor is het stadium waarin zich de omgevingsvisie bevindt. In de eerdere fasen van het traject was de inbreng vanuit de samenleving nog heel ruim: de ideeën van de bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden werden hier opgehaald, en opnieuw voorgelegd. In deze laatste participatieronde voor de omgevingsvisie gaat het erom de keuzen die daaruit zijn voortgekomen opnieuw voor te leggen, om te vernemen hoe bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden hierover denken, en om te bezien of er nuancering nodig is van het gepresenteerde beeld.

Leeswijzer

Hoofdstuk 2 geeft in kort bestek weer waar de Omgevingsvisie Barneveld 2040 over gaat. Vervolgens vindt u in de hoofdstukken 3, 4, 5 en 6 het globale verslag van de avonden en de rode draad van de gesprekken. Let op dat het gaat daarbij gaat om de meningen en standpunten die aan tafel zijn gedeeld en niet om hoe dit meegenomen wordt in de visie. Daarvoor verwijzen we naar de visie zelf. Hoofdstuk 7 bevat als afronding de conclusie van het participatietraject en een doorkijk naar het vervolg. In de bijlagen tot slot vindt u de presentatie die deze avonden is gegeven en het onbewerkte verslag per avond.

8

Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

2

Wat is de Omgevings­visie Barneveld 2040?

inhoud

2. Wat is de Omgevingsvisie Barneveld 2040? De omgevingsvisie is een richtinggevend document voor de ontwikkeling van de gemeente Barneveld naar de verdere toekomst. Het is een verplicht instrument van de nieuwe Omgevingswet. Daarin beschrijft de gemeenteraad hoe de gemeente er in 2040 uitziet. In 2040 is de gemeente Barneveld flink gegroeid. Naar verwachting zijn er dan 80.000 inwoners en zijn er 8.000 woningen ten opzichte van 2021.

De gemeente wil ook in 2040 aan alle inwoners, ondernemers en bezoekers een prettige omgeving om in te leven, te wonen, te werken, te recreëren. De omgevingsvisie gaat dus niet alleen om de groei van inwoners en woningen, maar vooral ook om wat het betekent voor de fysieke ruimte in en rond de negen kernen van de gemeente. Wat die omgeving voor invloed heeft op welzijn en gezondheid. Hoe die omgeving toekomstbestendig is ingericht en in het landelijke gebied zowel voor boeren, landschap als natuur de waarden zijn behouden. Daarbij komen vragen aan de orde als: hoeveel woningen moeten er gebouwd worden en waar ongeveer? Liggen er in het woningaanbod kansen voor alle inwoners van de gemeente Barneveld? Waar wordt de noodzakelijke extra

10 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

bedrijfsruimte gerealiseerd? Groeien de voorzieningen (sport, recreatie, ontmoeting, winkelaanbod) voor de inwoners en ondernemers mee? Welke voorzieningen zijn belangrijk? Hoe staat het met de bereikbaarheid? Hoe zorgen we ervoor dat er in onze landelijke gebied ruimte blijft voor onze boeren? Welke maatregelen treffen we voor de toekomstbestendigheid, bijvoorbeeld voor de klimaatverandering en onze energievoorziening? Dat betekent dat gemeente Barneveld nu moet nadenken en maatregelen moet overwegen om zich voor te bereiden op 2040. In de omgevingsvisie zet de gemeenteraad de koers uit.

De omgevingsvisie in hoofdopgaven De denkrichting die de gemeente kiest om deze vragen te beantwoorden vormt de basis van de omgevingsvisie. Uitgangspunt vormen de vijf hoofdopgaven die we in eerdere participatiesessies gezamenlijk formuleerden met bewoners, ondernemers en andere belanghebbenden: • • • • •

Prettig leven in vitale dorpen Gezond en toekomstbestendig Ruimte voor ondernemerschap Waardevol landelijk gebied Bereikbaar nu en in de toekomst

inhoud

Uitwerking in de vijf deelgebieden

Omdat de hoofdopgaven niet voor ieder deel van de gemeente hetzelfde belang hebben onderscheidt de gemeente gemeentelijke gebied vijf deelgebieden.

Ontwikkelopgaven (Voorkeurscenario)

Op de participatieavonden worden de belangrijkste ontwikkelingsopgaven voor de gemeente Barneveld gepresenteerd, zoals deze zijn opgenomen in het vastgestelde Voorkeurscenario. Prettig leven in vitale dorpen • De gemeente Barneveld groeit tot 2040 met 8.000 woningen, meer spreiden (70% in Barneveld en Voorthuizen 30% in de overige dorpen • Meer inbreiding maar ook nog stevige uitbreiding • Bouwen rond de OV-stations • Op plekken waar het kan ook hoger bouwen (tot 3 bouwlagen in de kleinere kernen en tot ca. 6 in Barneveld en Voorthuizen) • Levensloopbestendig bouwen en bouwen voor diverse doelgroepen • Ook spreiding in de verdeling in woningtypen (sociaal, betaalbaar, hogere segment) Gezond en toekomstbestendig Barneveld • Verkleinen van gezondheidsverschillen • Bouwen waar het ook kan: geluid, schone lucht • Klimaatneutraal • Toegankelijke voorzieningen (onderwijs, sport, cultuur, welzijn, recreatie) groeien mee • Water en bodem als belangrijk aandachtspunt voor bouwen • Meer werk maken van groen (klimaat en groene inrichting)

Deelgebied 1 Veluwe met de kernen Garderen en Kootwijk Deelgebied 2 Oostelijk buitengebied met de kernen Stroe en Kootwijkerbroek Deelgebied 3 Recreatiegebied Voorthuizen Deelgebied 4 Verstedelijkt gebied met de kernen Voorthuizen en Barneveld en het bedrijventerrein Hasselaar Deelgebied 5 Westelijk buitengebied met de kernen De Glind, Terschuur en Zwartebroek

11 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Ruimte voor ondernemen • Groei van bedrijvigheid en arbeidsplaatsen o.a. Harselaar • Kleinschalige werkmogelijkheden nabij de kernen en in wijken • Vitale vakantieparken • Balans tussen toerisme/recreatie en natuur • Centrumgebieden (kleinere en grotere kernen)

inhoud

Waardevol landelijk gebied • Beschermen van de Veluwe • Landbouw in de buitengebieden • Herstel van de bekenstructuur, groen-blauw raamwerk • Groene overgangsgebieden tussen stedelijk en landelijk gebied

Planning

Bereikbaar nu en in de toekomst • Benutten capaciteit huidige wegennet (bouwplannen) • Mobiliteitstransitie (auto blijft belangrijk, maar streven naar verbetering voor fiets en voetganger en OV) • Oostelijk Rondweg • Streven naar vermindering verkeersbeweging en elektrisch rijden

November 2024 – januari 2025 Participatie en gesprekken met organisatie en andere overheden

Per gebied liggen andere accenten op deze ontwikkelingsopgave. Deze zijn op de afzonderlijke avonden toegelicht.

In de presentatie wordt ook ingegaan op de planning. Naar verwachting wordt de Omgevingsvisie Barneveld 2040 vastgesteld in de zomer van 2025. Daarvoor is de globale planning als volgt:

December 2024 – februari 2025 Verwerken van alle inbreng en opstellen van de Ontwerp-Omgevingsvisie December 2024 – februari 2025 Onderzoek naar de effecten (o.a. milieu) Maart 2025 Vaststellen van de Ontwerpomgevingsvisie door het college Maart 2025 – mei 2025

Mogelijkheid voor zienswijzen

Juli 2025 Vaststellen van de Omgevingsvisie door de gemeenteraad Ook is daarbij opgemerkt dat het gaat om een visie die periodiek wordt getoetst en waar nodig bijgesteld.

12 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

3

Verslag participatie­avond Verstedelijkt gebied, kernen Barneveld, Voorthuizen

13 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

3. Verslag participatieavond Verstedelijkt gebied, kernen Barneveld, Voorthuizen De Eng, maandag 18 november 2024

Een kleine 110 deelnemers meldden zich aan voor deze avond in Voorthuizen. Centraal staan de twee grootste kernen Barneveld en Voorthuizen, waarbij ook het verstedelijkte gebied BarneveldVoorthuizen en het bedrijventerrein Hasselaar de aandacht heeft. Wethouder Bennie Wijnne opent het programma met een kort overzicht van de bedoeling van de avond en van de betekenis die de Omgevingsvisie Barneveld 2040 heeft voor de kernen Barneveld en Voorthuizen. Daarbij geeft hij aan hoe bij alle ontwikkelingen die de gemeente Barneveld te wachten staan, groei misschien de meest constante is. De ontwikkeling van kernen Barneveld en Voorthuizen krijgt daarmee te maken, in aantallen nieuwe woningen, in werkgelegenheid, in voorzieningen die daarbij komen kijken en in de versterking van de mobiliteit in en rond de kernen.

Thema’s

De deelnemers nemen plaats aan de volgende thematafels • • • • •

Kern Voorthuizen Kern Barneveld Thema Economie (met Harselaar) Thema Gezond en toekomstbestendig Thema Landelijk gebied

14 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Conclusies De algemene conclusie is dat zowel in Voorthuizen als in Barneveld er grote betrokkenheid is bij het realiseren van een gezonde en leefbare toekomst, met behoud van het dorpse karakter, aandacht voor natuur en een sterke infrastructuur. Nieuwe ontwikkelingen moeten zorgvuldig worden afgewogen tegen landschappelijke en sociale waarden om de vitaliteit van de dorpen te behouden. Voor de kernen afzonderlijk zijn de rode draden uit de discussies zoals ze zich deze avond afspeelden aan de tafels hierna verder per hoofdopgave aangegeven.

Voorthuizen 1. Prettig leven in vitale dorpen De woningbouw in Voorthuizen moet zorgvuldig worden gerealiseerd, met ruimte voor 200-400 nieuwe woningen op verschillende locaties in het dorp en aan de randen. Er is specifieke aandacht voor woningbouw voor ouderen, zoals een knarrenhof of kangoeroehuizen. De woonuitbreiding moet bijdragen aan een betaalbaar woningaanbod, met een substantieel aandeel sociale huur en koop. De dorpse uitstraling blijft behouden door bouwhoogtes te beperken tot maximaal zes bouwlagen aan de randen en vier bouwlagen in het centrum. De groene buffer tussen Voorthuizen en de A1 blijft behouden, met ruimte voor recreatieve en maatschappelijke functies. Verplaatsing van sportvoorzieningen naar deze bufferzone wordt gesuggereerd. Woningbouw in dit gebied is niet wenselijk vanwege ecologische en infrastructurele beperkingen.

inhoud

2. Gezond en toekomstbestendig Groen en ruimte voor ontmoeten in wijken zijn essentieel voor een gezonde leefomgeving. De 3-30-300-regel wordt als richtlijn genoemd voor vergroening. In nieuwe wijken moeten ontmoetingsplekken worden gerealiseerd voor zowel jongeren als ouderen. Aandacht wordt gevraagd voor schone lucht, met maatregelen tegen fijnstof en geluidsoverlast. Windmolens worden als ongewenst gezien vanwege hun impact op natuur en zichtlijnen; tot 2040 wordt onderzocht of alternatieven mogelijk zijn.

Barneveld

Natuur blijft toegankelijk zonder betaald parkeren, maar er zijn zorgen over de druk van recreatie op natuurgebieden. Er is behoefte aan een balans tussen recreatieve toegankelijkheid en natuurbehoud. Beekdalgebieden, zoals de Hoevelakense Beek, kunnen mogelijk worden ingericht als natuurgebied met recreatieve functies.

2. Gezond en toekomstbestendig Groen en klimaatbestendige wijken zijn speerpunten. Het Schaffelaarsebos en de Esvelderbeekzone zijn belangrijke natuurgebieden die behouden moeten blijven. Luchtkwaliteit en een gezonde leefomgeving krijgen aandacht, met minder haard stoken bij slechte luchtkwaliteit. Sociale cohesie wordt versterkt door multifunctionele ontmoetingsplekken en een actief verenigingsleven.

3. Ruimte voor ondernemerschap Er is behoefte aan kleine bedrijfsruimtes en verzamelgebouwen voor ondernemers. De ontwikkeling van een werklandschap aan de snelwegzijde wordt onderzocht. In het centrum moet detailhandel beter worden gepositioneerd, waarbij supermarkten mogelijk naar de randen van het dorp verhuizen om parkeerdruk te verminderen. 4. Waardevol landelijk gebied Belangrijke groene verbindingen blijven behouden, zoals de oost-west corridor op de Veluwe. Beekdalen worden beschermd en mogelijk toegankelijk gemaakt als natuurgebied. Er is een behoefte aan meer recreatie en groen in de kern, met aandacht voor biodiversiteit en waterbeheer. 5. Bereikbaar nu en in de toekomst Woningbouwlocaties moeten goed ontsloten worden via wegen met voldoende capaciteit. Verkeersdruk wordt verminderd door de Holzenboschlaan door te trekken en voorzieningen zoals scholen en supermarkten in het zuiden te situeren. Er wordt gekeken naar alternatieve routes voor agrarisch verkeer en het verbeteren van fietsen wandelverbindingen tussen noord en zuid. Een spoorverbinding met Apeldoorn wordt als wenselijk gezien.

15 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

1. Prettig leven in vitale dorpen Barneveld behoudt zijn sterke centrumfunctie en wil het dorpse karakter versterken met behoud van het winkelcentrum, erfgoed en een goed voorzieningenniveau. Woningbouw richt zich op levensloopbestendige woningen en inbreidingslocaties. Het dorpse karakter blijft gewaarborgd door een menselijke schaal in de bebouwing en het behoud van historische panden.

3. Ruimte voor ondernemerschap De groei van het industrieterrein Harselaar tot 2040 vereist uitbreiding, maar wordt beperkt door natuur- en ontwikkelingszones. Mogelijke uitbreidingen kunnen worden onderzocht richting de Briellaerd en Terschuur. Verbetering van de bereikbaarheid, waaronder de lobby voor verbreding van de A1, is een prioriteit. Het centrum heeft behoefte aan meer horeca en recreatievoorzieningen om de levendigheid te behouden. Er moet flexibel worden omgegaan met bestemmings­ plannen om leegstand te voorkomen. Grote bedrijven worden geconcentreerd op Harselaar, terwijl kleinere ondernemingen dicht bij de dorpskernen blijven. 4. Waardevol landelijk gebied De relatie tussen inbreiding en het behoud van groen blijft een aandachtspunt. Bij nieuwe ontwikkelingen wordt gekeken naar het evenwicht tussen woon­ uitbreiding en de bescherming van natuurgebieden, zoals het Schaffelaarsebos. 5. Bereikbaar nu en in de toekomst De bereikbaarheid van Barneveld is een speerpunt, met drie treinstations en goede fietsverbindingen naar het centrum. De Valk blijft een aandachtspunt vanwege mogelijke conflicten tussen wonen en bedrijvigheid; hier wordt gezocht naar een evenwichtige oplossing.

4

Verslag participatie­ avond Veluwe en Oostelijk buitengebied en de kernen Stroe, Kootwijkerbroek, Veluwe: Garderen, Kootwijk

inhoud

4. Verslag participatieavond Veluwe en Oostelijk buitengebied en de kernen Stroe, Kootwijkerbroek, Veluwe: Garderen, Kootwijk De Hofstee in Stroe, dinsdag 19 november 2024

Thema’s

Er hadden zich 93 deelnemers aangemeld voor deze avond in De Hofstee te Stroe. Op de avond zelf zijn het er zo’n dertig meer. Centraal staat op deze avond het deelgebied Veluwe, het deelgebied Recreatiegebied Voorthuizen en het Oostelijk Buitengebied.

De deelnemers nemen plaats aan de volgende thematafels • Kern Kootwijkerbroek • Kern Stroe • Thema Landelijk gebied • Thema Gezond en toekomstbestendig • Thema Recreatiegebied Voorthuizen

Wethouder Wim Oosterwijk opent het programma met een kort overzicht van de bedoeling van de avond en van de betekenis die de Omgevingsvisie Barneveld 2040 heeft voor het gebied. Het gaat hier om een deel van de gemeente Barneveld dat de uitersten bevat tussen doelstellingen voor de landbouw enerzijds en de natuurdoelstellingen anderzijds.

Conclusies

Net als in de grotere kernen is hier de groei onderwerp van discussie, en dan vooral de groei van het aantal woningen. Het gesprek hierover wordt geopend met vragen aan wethouder Oosterwijk over het aantal woningen waarmee vooral de kern Stroe wordt geacht te zijn gegroeid in 2040. Dit wordt als een grote opgave beschouwd en het aantal dat wordt genoemd in het dorpsplan is lager dan in het voorstel voor de omgevingsvisie. In de beantwoording wordt aangegeven dat er ook een relatie met de beschikbare voorzieningen.

17 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

De algemene conclusie is dat voor de kernen groot belang wordt gehecht aan de balans tussen groei en het karakter van de dorpen. Nieuwe ontwikkelingen moeten zorgvuldig worden afgewogen tegen landschappelijke en sociale waarden om de vitaliteit van de dorpen te behouden. Ook wordt aangegeven dat door de gekozen opzet niet alle kernen evenwichtig aan bod zijn gekomen. Kootwijk heeft daarom op 16 december 2024 zelfstandig een bijeenkomst georganiseerd. Het schriftelijke verslag daarvan is toegestuurd en in dit participatieverslag meegenomen (zie ook bijlage C1). Voor de kernen afzonderlijk worden de rode draden uit de discussies zoals ze zich deze avond afspeelden aan de tafels hierna verder per hoofdopgave aangegeven.

inhoud

Stroe

Kootwijkerbroek

1. Prettig leven in vitale dorpen Stroe wil het dorpse en landelijke karakter behouden, met nadruk op rust, vrije doorzichten en sterke sociale cohesie. Er wordt waarde gehecht aan een veilige gemeenschap met bereikbare basisvoorzieningen. Het voorstel van 500 woningen wordt teveel geacht, maar gecontroleerde woningbouw (300 woningen) is gewenst om de leefbaarheid en het voorzieningenniveau te waarborgen.

1. Prettig leven in vitale dorpen Kootwijkerbroek hecht sterk aan het behoud van het dorpse karakter, met nadruk op zondagsrust en sociale cohesie. Betaalbare woningen zijn belangrijk om lokale jongeren en gezinnen in het dorp te houden. De geplande woningbouw (800 woningen) moet zorgvuldig geïntegreerd worden, met focus op starters en gezinnen. De meeste deelnemers spreken zich uit voor uitbreiding van de woningbouw ten zuiden van de kern.

2. Gezond en toekomstbestendig Er is behoefte aan verbetering van de leefomgeving, zoals meer groen, betere biodiversiteit en voorzieningen. Er wordt aandacht gevraagd voor het beperken van geluidsoverlast en het aanpakken van bodemvervuiling. Duurzaamheidsmaatregelen staan centraal. Met betrekking tot klimaatadaptatie is besproken dat het belangrijk is aandacht te geven aan ruimte voor water, goede regelingen met wadi's evenals het vasthouden en het afkoppelen van het (regen) water. Gezondheid en toegankelijkheid van hulpmiddelen en voorzieningen is een belangrijk aandachtspunt. Hierbij werd ook bezorgdheid geuit over de invloed van de snelweg en landbouw op de gezondheid. Een voorstel was om geluidschermen te plaatsen om de gezondheidsimpact te beperken.

2. Gezond en toekomstbestendig Duurzaamheid en milieu staan hoog op de agenda, waaronder de versterking van natuurgebieden en verduurzaming van mobiliteit (bijv. elektrisch rijden). Er wordt ook aandacht gevraagd voor milieukwesties zoals stikstofuitstoot en de verduurzaming van sport- en zorgvoorzieningen. Wateroverlast aan te pakken, en recreatie wordt gestimuleerd zonder natuur en landschap te overbelasten. Daarnaast is er de wens voor een toegankelijk en groen energiesysteem, waarbij de gemeenschap zelfvoorzienend kan zijn in energie.

3. Ruimte voor ondernemerschap Kleinschalig ondernemerschap wordt gestimuleerd, passend bij het landelijke karakter van Stroe. Grootschalige industrieën worden verplaatst om ruimte te maken voor woningbouw of multifunctionele ruimtes.

3. Ruimte voor ondernemerschap Kootwijkerbroek ondersteunt lokale ondernemers, met uitbreiding van het bedrijventerrein in het westen. Agrarische ondernemers worden gefaciliteerd om toekomstbestendig te blijven. De gemeente helpt met de transformatie van bestaande bedrijventerreinen.

4. Waardevol landelijk gebied Het behoud van natuur en landschap, zoals het kampenlandschap, is van groot belang. Nieuwe ontwikkelingen worden zorgvuldig gepland om ecologische en landschappelijke waarden te respecteren. Natura 2000-gebieden moeten beschermd blijven.

4. Waardevol landelijk gebied Kootwijkerbroek: Het agrarische landschap is een essentieel onderdeel van Kootwijkerbroek. Behoud van het landschap is cruciaal, en nieuwe ontwikkelingen, zoals woningbouw en bedrijvigheid, moeten het landelijke karakter respecteren.

5. Bereikbaar nu en in de toekomst Verbetering in verkeersveiligheid en bereikbaarheid is cruciaal, vooral rondom de spoorwegovergang. Er moet een betere fietsverbinding komen naar Harselaar en station Barneveld-Noord, en verkeersgerelateerde geluidsoverlast moet worden verminderd.

5. Bereikbaar nu en in de toekomst Verbetering van de infrastructuur, zoals de Veluweweg en veilige fiets- en wandelpaden, is belangrijk. Een mogelijke rondweg kan helpen om de verkeersdruk in de dorpskern te verlichten. Duurzame mobiliteit moet worden bevorderd.

18 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

Garderen en Kootwijk 1. Prettig leven in vitale dorpen Garderen en Kootwijk willen het dorpse karakter en identiteit behouden. Garderen richt zich op woningbouw die aansluit bij bestaande architectuur en het landelijke karakter van boerenerven, terwijl Kootwijk meer focus heeft op kleinschaligheid en leefbaarheid. Maatwerk in woningbouw is nodig om jonge gezinnen te behouden. De bewoners van Kootwijk vestigen daarbij de aandacht op het unieke karakter van het dorp gekenmerkt door natuur, stilte en kleinschaligheid. Ze vragen of voor de beperkte groei aan woningen ook wordt gedacht aan de bouw op eigen erf. 2. Gezond en toekomstbestendig Natuurinclusief bouwen is belangrijk, met respect voor de Veluwe als nationaal landschap. Er wordt bezorgdheid geuit over vakantieparken die de leefbaarheid en natuur kunnen beïnvloeden. De focus ligt op recreatie die in balans is met natuurbescherming. De bewoners van Kootwijk wijzen op het belang van het Natura2000-gebied en de visie van de provincie daarop. Met betrekking tot klimaatadaptatie is ook hier besproken dat het belangrijk is aandacht te geven aan ruimte voor water, goede regelingen met wadi's evenals het vasthouden en het afkoppelen van het (regen)water. 3. Ruimte voor ondernemerschap Garderen stimuleert werkvoorzieningen zoals een verzamelgebouw voor zzp’ers en woon-werk locaties.

Kootwijk richt zich minder op ondernemerschap, maar houdt wel rekening met kleinschalige toeristische ontwikkeling, zolang deze past bij de rustige uitstraling van het dorp. De inwoners van Kootwijk pleiten voor een ontwikkelrichting op verbetering van de kwaliteit van bestaande vakantieparken, die past bij het karakter van het gebied en het dorp. Geen uitbreiding. 4. Waardevol landelijk gebied De ligging in het buitengebied van beide dorpen vraagt om zorgvuldige planning van nieuwe ontwikkelingen. Het behoud van natuur, open ruimtes en verbindingen met het landschap zijn essentieel voor de identiteit van de dorpen.

19 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

5. Bereikbaar nu en in de toekomst Voor Garderen en Kootwijk zijn maatregelen tegen sluipverkeer en handhaving van snelheidszones belangrijk. Kootwijk vraagt om duidelijke afspraken over verkeersveiligheid, 30 kilometerzones binnen de bebouwde kom en veilige wandel- en fietsroutes. Beide dorpen willen consistent beleid tussen gebieden.

Recreatiegebied Voorthuizen 1. Prettig leven in vitale dorpen Het recreatiegebied moet bijdragen aan de dorpsleefbaarheid. Boerderijcampings en kleinere recreatievormen bevorderen de betrokkenheid van recreanten bij de dorpen. Grotere huisjesparken beperken de interactie met de gemeenschap. 2. Gezond en toekomstbestendig Recreatie moet natuurinclusief zijn, waarbij de balans tussen natuur en mens centraal staat. Duurzaam beheer van recreatieparken is noodzakelijk om de natuur te beschermen. 3. Ruimte voor ondernemerschap Kleinschalige recreatie, zoals boerderijcampings, biedt kansen voor lokale ondernemers. Grootschalige commerciële parken vormen een bedreiging voor de vitaliteit van de dorpen en het landschap. 4. Waardevol landelijk gebied De Veluwe als nationaal landschap vereist een balans tussen natuurbehoud en recreatie. Grote huisjesparken mogen het open landschap niet verstoren, terwijl kleinschalige recreatie een positieve bijdrage kan leveren. 5. Bereikbaar nu en in de toekomst Recreatieve routes moeten beter op elkaar aansluiten. Samenwerking met externe partijen zoals Staatsbosbeheer en Defensie is essentieel om de infrastructuur rondom natuurgebieden goed te beheren.

inhoud

Landelijk gebied 1. Prettig leven in vitale dorpen In het landelijke gebied is het behoud van gemeenschapszin centraal. Kleinschalige woningbouw langs dorpsranden en in buurtschappen is nodig om vitaliteit te behouden, zonder het landelijke karakter aan te tasten. 2. Gezond en toekomstbestendig Natuurinclusieve landbouw en samenwerking met waterschappen zijn nodig voor een gezonde en duurzame toekomst. Er wordt gewerkt aan waterbeheer om droogte en wateroverlast aan te pakken, en recreatie wordt gestimuleerd zonder natuur en landschap te overbelasten. 3. Ruimte voor ondernemerschap De agrarische sector blijft dominant in het landelijke gebied. Kleinschalige bedrijvigheid wordt gefaciliteerd, terwijl grotere industriële activiteiten langs de A1 worden geconcentreerd. 4. Waardevol landelijk gebied Het behoud van het open landschap met beken, houtwallen en akkers is essentieel. Natuurontwikkeling moet zorgvuldig plaatsvinden, zonder de agrarische functies te verstoren. Landschapsbeheer wordt ondersteund door betere subsidies en gemeentelijke communicatie. 5. Bereikbaar nu en in de toekomst Een betere verbinding met de N310 is nodig om het landelijke gebied bereikbaar te houden. Rondwegen zoals de oostelijke rondweg bij Barneveld kunnen de bereikbaarheid verbeteren.

20 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

5

Verslag participatieavond De Glind, Westelijk buitengebied, kernen De Glind, Terschuur en Zwartebroek

inhoud

5. Verslag participatieavond De Glind, Westelijk buitengebied, kernen De Glind, Terschuur en Zwartebroek Pannenkoekhuis en kerk De Glind, dinsdag 3 december 2024 Van de ruim 70 aanmeldingen in De Glind komen uiteindelijk ongeveer 50 deelnemers naar de participatieavond in de kerk van De Glind. Door de afsluiting van de verbindingen over de A1, blijkt vooral bereikbaarheid vanuit Terschuur en Zwartebroek lastig.

Dit deel van de gemeente Barneveld wordt vooral gekenmerkt door een lage ligging. Hier zijn agrarische activiteiten van oudsher prominenter aanwezig dan bijvoorbeeld activiteiten rond de aanwezige natuur. Waterbeheer richt zich hier niet op droogte maar op beheersing van de afvoer vanuit de Veluwe. Bij de plenaire vragen komt de relatie tussen het dorp en de Rudolphstichting aan de orde. Waarbij vanuit het dorp is aangegeven nadrukkelijk betrokken te willen zijn bij de verder ontwikkelingen.

Thema’s De deelnemers nemen plaats aan de volgende thematafels • Terschuur/Zwartebroek • De Glind • Thema Landelijk gebied • Thema Gezond en toekomstbestendig • Gemeente Barneveld algemeen

22 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Conclusies Door de beperkte deelname vanuit Terschuur en Zwartebroek richten de conclusies zich vooral op totale gebied en De Glind. Waar Terschuur en Zwartebroek in de conclusies kunnen meelopen is dat aangegeven. Algemene lijn uit de gesprekken is de vraag naar een gebalanceerde ontwikkeling van het gebied en de kernen. Die ontwikkeling moet gericht zijn op: • Groei en leefbaarheid: behoud van het historische, agrarische karakter en gemeenschapsgevoel terwijl er ruimte is voor groei (bijvoorbeeld door kleinschalige woningbouw en het ondersteunen van ondernemers). • Duurzaamheid en natuurbehoud: behoud van het landelijke gebied en de natuur, met oog voor ecologie en klimaatadaptatie, zonder de economische en maatschappelijke functies te verstoren. Ook is de opwek van duurzame energie een belangrijk thema van gesprek geweest. • Verbeterde infrastructuur en mobiliteit: versterking van de bereikbaarheid van dorpen en buitengebieden, met veilige fiets- en wandelroutes en een betere afstemming van openbaar vervoer. • Samenwerking en participatie: versterking van de betrokkenheid van bewoners, ondernemers en gemeente om gezamenlijk te werken aan een toekomstbestendige regio. Met deze benadering kan dit deel van de gemeente Barneveld zijn unieke identiteit behouden en zich voorbereiden op de ontwikkelingen van de toekomst.

Voor de afzonderlijke thema’s zijn de rode draden zoals deze uit de discussies kwamen hierna aangegeven.

inhoud

1. Prettig Leven in Vitale Dorpen In de dorpen (Terschuur, Zwartebroek, De Glind) is de sociale samenhang en het behoud van een sterke, gezamenlijke identiteit cruciaal voor de leefbaarheid. Er is behoefte aan een divers woningaanbod (voor jong en oud) en betaalbare woonruimte, waarbij het landelijke karakter behouden blijft. Er moet ruimte zijn voor ontmoeting, met voldoende voorzieningen zoals sportfaciliteiten, dorpshuis en een cultuurcentrum die meegroeien met de bevolkingsgroei. Er wordt gepleit voor verbeterde participatie van bewoners bij besluitvorming, vooral in samenwerking met lokale organisaties en gemeenten. 2. Gezond en Toekomstbestendig De focus ligt op het waarborgen van de duurzaamheid van de regio, door natuurbehoud, goed waterbeheer, en verbetering van de luchtkwaliteit. Er is een nadruk op klimaatadaptatie en de overgang naar duurzame energievoorzieningen. Inwoners uiten zorgen over de energietransitie, hoe gaan we om met uitdagingen als netcongestie en toenemende vraag naar (duurzame) energie in de gemeente. Duurzaam grondbeheer, bescherming van natuurwaarden (zoals blauwgrasland), en focus op mobiliteit (veiligere fietsverbindingen, verbeterd openbaar vervoer) dragen bij aan een gezonde leefstijl. Ook wordt schone lucht genoemd en daarmee samenhangend het bevorderen van elektrificatie om fijnstof te verminderen.

De thema's die richting de toekomst meer aandacht moeten krijgen zijn; ruimte voor water, realiseren van meer (diverse) groen, zuinig omgaan met beschikbare materialen en grondstoffen en ontwikkelingen in de energietransitie. 3. Ruimte voor Ondernemerschap De regio moet ruimte bieden voor kleinschalige economische initiatieven die passen bij het landelijke karakter. Ondernemerschap in zowel de agrarische sector (bijvoorbeeld mestvergisters en natuurbeheer) als andere sectoren (zoals Bed & Breakfasts) moet worden ondersteund. Het combineren

23 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

van wonen en werken biedt kansen om de leefbaarheid te verbeteren en verkeersdrukte te verminderen. Er is een vraag naar flexibele regelgeving om ondernemers in het buitengebied en de dorpskernen meer ruimte te geven om te ondernemen. 4. Waardevol Landelijk Gebied Het behoud van het unieke agrarische en natuurlijke landschap staat centraal. Dit omvat de bescherming van historische elementen zoals slagenlandschappen, houtwallen en beken, alsook een balans tussen natuur en landbouw. Er is een focus op ecologie, landschapsbeheer en het behoud van recreatieve waarde. Recreatie moet kleinschalig en gereguleerd blijven om het landelijke karakter te behouden, bijvoorbeeld door het beheren van recreatiestromen en het verbeteren van parkeervoorzieningen. 5. Bereikbaarheid Nu en in de Toekomst De infrastructuur vormt een belangrijke uitdaging, met nadruk op het verbeteren van wegen, fietsverbindingen en openbaar vervoer. De infrastructuur moet voorbereid zijn op toekomstige groei, zodat de regio niet vastloopt in verkeersdrukte en onveilige situaties.

6

Verslag participatieavond Terschuur en Zwartebroek

inhoud

6. Verslag participatieavond Terschuur en Zwartebroek De Belleman in Zwartebroek, dinsdag 18 februari 2025 Omgevingsvisie Barneveld 2040 Zo’n 90 deelnemers telde de informatieavond in Zwartebroek.

In zijn inleiding benadrukt wethouder Wim Oosterwijk dat de gemeente Barneveld zich geplaatst ziet voor veel ontwikkelingen waar een gemeente weinig vat op heeft. Een visie, zo gaf hij aan, is een houvast in de relaties met de provinciale en rijksoverheden. Plenair ontstonden enkele vragen naar aanleiding van de presentatie. Zo wilden deelnemers weten welke garantie ze hebben dat hun inbreng ook echt wordt meegenomen bij de uiteindelijke visie. Daarnaast twijfelde een vragensteller of de omgevingsvisie daadwerkelijk een verschil kan maken ten opzichte van de plannen van andere overheden. Voorbeelden die werden genoemd: windmolens en maatregelen tegen de geluidshinder langs de A1. Ook kreeg de gemeente een welgemeend advies mee: let goed op good governance, het beheer in je relaties met overheden en ketenpartners, om grip te houden op de ontwikkeling. Deze avond in Terbroek heeft een iets gewijzigde opzet ten opzichte van de eerdere bijeenkomsten. De organisatie formuleerde de thema’s op maat voor de twee kernen die op vier tafels parallel aan de orde komen. Een vijfde tafel richt zich op het landelijke gebied.

25 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Thema’s

De volgende thema’s zijn op de tafels aan de orde geweest: • • • • • • • •

Samen maar toch apart De groei van de kernen Water en bodem worden meer sturend Delen en uitbouwen voorzieningen Werkgelegenheid: meer ruimte voor lokale bedrijvigheid Mobiliteit: inzet op fiets en betere verkeersstructuur Kwaliteit leefomgeving Landelijk gebied

Conclusies De gevoelde betrokkenheid van de deelnemers aan de tafels is groot. Algemeen wordt opgeroepen tot meer betrokkenheid van de gemeente bij de lokale gemeenschap. Inwoners willen meer inspraak en dat plannen aansluiten bij hun behoeften, niet alleen bij bredere beleidsvisies. Samen maar toch apart De dorpen Terschuur en Zwartebroek willen hun eigen identiteit behouden, maar werken steeds meer samen. Het delen van voorzieningen wordt als gewenst en noodzakelijk gezien, maar moet wel met behoud van dorpskarakter gebeuren. Verbeteringen in fietsveiligheid tussen de dorpen, zoals doortrekken van bestaande fietspaden, worden aanbevolen.

inhoud

De groei van de kernen De woningbouw (600 woningen) is een punt van discussie. Er is behoefte aan meer betaalbare woningen, vooral voor jongeren en senioren. De fasering is cruciaal om te voorkomen dat er te veel woningen in één keer worden toegevoegd en om de lokale bevolking voorrang te geven. Er is zorg over een instroom van mensen van buitenaf, wat het dorpskarakter kan veranderen. Sportvoorzieningen moeten mogelijk worden aangepast om mee te groeien met de bevolking. Daarbij is specifiek aandacht gevraagd voor de locatie van de woningbouw in relatie tot deze sportvoorzieningen. Water en bodem meer sturend Op het gebied van water en bodem is men het erover eens dat waterbeheer beter moet worden afgestemd, met aandacht voor waterafvoer en behoud van beken. Er wordt gepleit voor meer ruimte voor water, maar ook voor betere wateropslag om overstromingen te voorkomen. Er is behoefte aan samenwerking over gemeentegrenzen heen. Delen en uitbouwen van voorzieningen De dorpen hebben behoefte aan meer voorzieningen en ontmoetingsplekken. Er is geen sterke voorkeur voor een losse ontmoetingsplek in Terschuur, maar wel voor betere voorzieningen, zoals een huisarts, een gedeelde school en een trainingsveld. Als voorzieningen gedeeld moeten worden, dan liever goed geregeld dan versnipperd. Werkgelegenheid Lokale werkgelegenheid wordt als essentieel gezien voor de leefbaarheid.

Er is draagvlak voor kleinschalige bedrijvigheid, zolang deze past binnen het dorpskarakter en geen overlast veroorzaakt. De focus moet liggen op bedrijven uit de regio, met kleinere kavels. Mobiliteit Mobiliteit is een grote zorg, vooral sluipverkeer en de verkeersdruk op de Hoevelakenseweg. Deelnemers willen meer rotondes, veilige fietspaden en voetgangersvoorzieningen. OV-verbindingen, zoals lijn 102, moeten behouden blijven. Ook de slechte staat van infrastructuur, zoals het viaduct Tolboom, verdient aandacht.

26 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Kwaliteit van de leefomgeving Voor het behoud van de leefomgeving wordt gepleit voor bouw die past bij het landschap en betere recreatieve routes. Het dorpskarakter en de cultuur moeten behouden blijven, en inwoners willen dat de gemeente hen hier beter bij betrekt. Landelijk gebied De gemeente werkt samen met het waterschap en grondgebruikers aan waterbeheer, maar koopt geen grond zelf op. De gebiedsindeling sluit aan bij de visie en wordt door inwoners herkend. Financieel gezien zijn er onzekerheden, en de raad moet keuzes maken op basis van risicoanalyses en beschikbare middelen. De 260 woningen komen niet in beekdalen, maar op locaties die duurzaam verantwoord zijn. Het verhogen van de grondwaterstand is geen bewuste keuze, maar wordt meegenomen in ruimtelijke planning. Agrariërs maken zich zorgen over natte gronden en slotenbeheer. Dieren kunnen blijven grazen en tiny houses worden als optie gezien. Woningbouwcijfers zijn grotendeels vast, met beperkte uitwisselbaarheid tussen kernen. De gemeente kan vooral een informerende rol spelen rond duurzaam landgebruik. Communicatie met inwoners moet actiever.

Bijlagen

inhoud

Bijlage A: Presentatie Omgevingsvisie Barneveld 2040

28 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

29 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

30 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

31 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

32 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

33 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

Bijlage B: Verslagen Participatieavond kernen Barneveld en Voorthuizen De Eng Voorthuizen, maandag 18 november 2024 Kern Voorthuizen I 1. Locaties voor 200-400 nieuwe woningen • Er zijn aan tafel verschillende locaties voor woningbouw genoemd • Andere suggesties: • Overleg over gebied Struik, met focus op woningbouw in Voorthuizen. • Brons niet opnemen in een woonwijk. • Verplaatsing van sportvoorzieningen naar bufferzone biedt ruimte voor woningbouw. • Overstorten, zoals bij de Maat en Appelseweg, niet geschikt voor woningbouw. • Voor ouderen: denk aan knarrenhof of kangeroehuizen. • Woningbouwprogramma richt zich op sociale huur en koop, met 67% betaalbare woningen. • Wonen in een Vallei, met overschot aan fijnstof, verkeer, geur en geluid. Slecht voor gezondheid.

• Recreatieve en maatschappelijke functies mogelijk, zoals: · Verplaatsing sportvereniging naar dit gebied. · Oranjevereniging eventueel huisvesten, hoewel hier bezwaren van omwonenden zijn. • Oude structuurvisie voorzag in een overgangszone tussen stedelijk gebied en natuur.

2. Bouwhoogtes (dorpse uitstraling) • Maximaal 6 bouwlagen aan de randen van het dorp. • Maximaal 4 bouwlagen in het centrum.

4. Bereikbaarheid • Ruimte voor aanvullende bouwlocaties: Alleen langs wegen met voldoende capaciteit en binnen randvoorwaarden. • Verkeersbewegingen verminderen: · Holzenboschlaan doortrekken. · Zorgen voor voorzieningen in het zuiden (scholen, buurtsupermarkt, fysio, huisarts). • Agrarisch verkeer: · Provinciale rondweg ongeschikt, overweeg snelheidsverlaging naar 60 km/u. · Zoek alternatieve routes. • Fietspaden en verbindingen: · Fietspad tussen centrum en Tolnegenweg opknappen (staat in MIP). · Verbeteren fiets- en loopverbindingen tussen noord en zuid.

3. Buffer tussen Voorthuizen en de A1 • De ecologische waarde van dit gebied is verminderd door verlichting (bijv. voor Kieviten). • Geen woningbouw mogelijk door nabijheid van de A1 en mogelijke toekomstige verbreding. • Groene buffer richting het centrum behouden.

5. Centrumvisie Voorthuizen (2021) • Onderzoeken tonen meer verkeersdruk dan eerder geraamd. • Momenteel worden verkeersonderzoeken geanalyseerd om tot een nieuw model te komen. • Lopende contacten bijvoorbeeld met Bright Estate over woningbouwplannen en de invulling van de oude AH-locatie in het centrum.

34 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

inhoud

Kern Voorthuizen II 1. Natuur, recreatie en groen • Belangrijke groene verbindingen, zoals de oost-west corridor, behouden voor wild en recreatie op de Veluwe. • De wolf vormt een bedreiging voor zowel natuur als recreatiebelangen. • Recreatieve zones rondom Voorthuizen moeten overgaan in het landelijke gebied, met een buffer tussen Zeumeren en de nieuwbouw. • Bescherming van beekdalgebieden zoals de Hoevelakense Beek; mogelijkheid om deze toegankelijk te maken als natuurgebied. • Groen en water in de kern behouden en zichtbaar maken, zoals parkjes en de Ganzebeek. • Windmolens zijn ongewenst vanwege negatieve effecten op natuur, recreatie en zichtlijnen; tot 2040 onderzoeken naar betere alternatieven. 2. Toegang en druk op natuur • Natuur toegankelijk houden voor iedereen, zonder betaald parkeren. • Zorgen over de druk op de natuur door recreatie, bijvoorbeeld via het mountainbikevignet. • Recreatieve en toeristische netwerken rondom Voorthuizen behouden, met aandacht voor balans tussen natuurbehoud en gebruik. 3. Woningbouw en woonlocaties • Grote behoefte aan woningen voor senioren en starters om doorstroming te bevorderen. • Focus op levensloopbestendige woningen vanwege vergrijzing. • Behoud van dorpse karakter; bouwhoogtes van maximaal vier lagen.

• Voorkeur voor bouwen richting de snelweg (minder ecologische waarde) en op het terrein van Struijk in samenwerking met de buurgemeente. • Mogelijke locaties binnen de rondweg en een kleine uitbreiding naar het oosten. • Eerst bouwen als voorzieningen, zoals scholen, kinderopvang en sportfaciliteiten, voorbereid zijn op groei. 4. Centrumontwikkeling • Winkelaanbod behouden en uitbreiden, afgestemd op bevolkingsgroei.

35 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

• Minder leegstand en meer clustering van winkels en horeca, met appartementen erboven. • Behoud van waardevolle oude panden, zoals de Heksenmeyer; bescherm en renoveer karakteristieke elementen. • Meer groen en gezelligheid terugbrengen in het centrum. • Overweeg tijdelijke afsluitingen van het centrum voor evenementen. • Mogelijkheden om auto’s uit het straatbeeld te weren en parkeerruimte te herzien. 5. Verkeer en bereikbaarheid • Verken een oostelijke verbindingsweg om de druk op bestaande wegen, zoals de Molenweg, te verminderen. • Spoorverbinding naar Apeldoorn wordt als wenselijk gezien. • Fasegewijze groei waarbij mobiliteitsvraagstukken direct worden aangepakt.

Kern Barneveld I Bereikbaarheid: • Barneveld wordt gewaardeerd om de centrale ligging en de aanwezigheid van drie treinstations (kernkwaliteit), met vier treinen per uur. Een wens is de uitbreiding van de verbinding tussen Amersfoort – Barneveld Noord – Apeldoorn. • De doorstroming binnen Barneveld, met name tijdens de spits, wordt als onvoldoende ervaren. Snelwegen in de buurt zijn niet snel toegankelijk en de infrastructuur moet beter afgestemd worden op de groei. • Parkeerdruk is hoog door meerdere auto’s per huishouden. Voorstel: meer parkeerplaatsen realiseren, al gaat dit ten koste van groen. Mobiliteit: • Het stimuleren van fietsen wordt ondersteund, maar goede infrastructuur is noodzakelijk. Huidige fietspaden zijn slecht en fietsers krijgen geen voorrang bij rotondes. • Er zijn voorstanders van een rondweg aan de westkant van Barneveld, maar deze moet dichter bij de kern liggen. Er heerst onzekerheid over de locatie van de oostelijke rondweg, wat al jaren speelt.

inhoud

• Verminder vrachtverkeer, met name bij de Lunterseweg. • De auto blijft onmisbaar in een dorpse omgeving, zeker bij slecht weer of voor langere afstanden. Wonen • Betaalbare woningen: Starters en jongeren worden steeds verder naar het oosten geduwd vanwege het beperkte aanbod van betaalbare woningen. Er is behoefte aan meer en eenvoudige woningen, gericht op doorstroming en starters. • Hoogbouw: Dit wordt gezien als een goede oplossing, maar alleen op strategische locaties zoals rond stations (bijvoorbeeld Hessenweg en Veller). • Transformatie: Lege kantoorpanden ombouwen tot woningen is een kans. • Doelgroepen: Meer kleinere woningen voor ouderen en een mix van jongere en oudere bewoners in wijken kan onderlinge ondersteuning bevorderen. Dit helpt ook doorstroming op gang te brengen. • Behouden identiteit: Barneveld moet zijn eigenheid als christelijk dorp behouden. Woningbouw moet gericht zijn op de eigen inwoners en hun kinderen. Bij nieuwbouw is nabijheid van groen en parken essentieel. • Groen in wijken: Parken en bomen moeten een integraal onderdeel van wijken zijn en niet aan de rand geplaatst worden. Er wordt nu te veel gekapt. Succesvolle voorbeelden zoals de beekzones en complex Beijersberg kunnen als inspiratie dienen. Voorzieningen • Scholen kampen met ruimtegebrek. Prognoses zijn te krap, en uitbreiding is nodig om de groei op te vangen.

• Combineer scholen met andere voorzieningen zoals gymzalen die ook als sportscholen kunnen worden ingezet. • Recreatie en cultuur worden als sterke punten van Barneveld genoemd, maar het aanbod kan meer divers. Dit trekt ook toeristen aan. Meer horeca gecentreerd in de kern, zoals in Voorthuizen, wordt als wenselijk gezien. • In nieuwe wijken ontbreken voldoende voorzieningen, wat een punt van aandacht is. • Flexibiliteit bij de herinrichting van bestaande voorzieningen, zoals tennisbanen ombouwen naar padelbanen, is belangrijk.

36 Participatieverslag Omgevingsvisie Barneveld 2040 | ‘Van voorkeur naar visie’

Natuur en Buitenruimte • Beekzones: De beekzone bij De Burgt en Briellaerd wordt zeer gewaardeerd. Beekzones versterken de leefbaarheid en verbinding met de natuur. • Buitenwijken: De charme van buitengebieden, inclusief oude boerderijen en gebouwen, moet behouden blijven. Dit is onderdeel van het historisch en dorps karakter van Barneveld. • Onderhoud: Wandelpaden en groenvoorzieningen moeten beter worden onderhouden. Leefbaarheid en Veiligheid • Met de groei van Barneveld neemt criminaliteit toe, waaronder overlast door hangjongeren in het centrum. Hier moet actief beleid op worden gevoerd. • Een toenemende behoefte aan jeugdzorg is een punt van zorg, evenals de stijgende kosten voor inwoners. Conclusie Barneveld staat voor uitdagingen en kansen richting 2040. Belangrijke aandachtspunten zijn: Bereikbaarheid: Verbeter doorstroming en fietsvoorzieningen, en verminder sluipverkeer en vrachtverkeer. • Wonen: Zorg voor een diverse woningvoorraad, met nadruk op betaalbare woningen en behoud van het dorpse karakter. • Voorzieningen: Richt nieuwe en bestaande wijken in met voldoende en multifunctionele voorzieningen. • Natuur: Behoud en versterk beekzones, groen en buitengebieden als kernkwaliteiten. • Leefbaarheid: Zet in op veiligheid en het beheersen van overlast in de kern.

inhoud

Kern Barneveld II 1. Kernkwaliteiten: Wat willen we behouden? • Winkelcentrum: Het unieke karakter van het centrum (achtje) met een focus op vitaliteit en samenhang. • Groen: Belang van nabijgelegen natuurgebieden zoals het Schaffelaarsebos en de Esvelderbeekzone. • Bereikbaarheid: Centrale ligging in Nederland, drie treinstations en goede fietsverbindingen naar het centrum. • Erfgoed: Behoud van oudere panden en erfgoed ter ondersteuning van het dorpse karakter. • Dorpse karakter: Behoud van beperkte bouwhoogte en een menselijke schaal in de bebouwing. • Vrijwilligers: Bloeiend vrijwilligersleven dat bijdraagt aan sociale cohesie. • Voorzieningenniveau: Hoog voorzieningenniveau met winkels, sportfaciliteiten en zorgvoorzieningen, inclusief aandacht voor kwetsbare groepen. • Centrumfunctie: Behoud van de sterke centrumfunctie met weinig detailhandel buiten het centrum. • Gemeentewerf: Blijvende gemeentelijke dienstverlening vanuit eigen beheer. 2. Ontwikkelingsmogelijkheden • Levendigheid: Meer evenementen en activiteiten organiseren, zoals musicals, om het centrum vitaal te houden. • Woningbouw: · Zoekgebied voor woningen langs de Oostelijke Rondweg en de Rijnvallei. · Hoogbouw mogelijk langs snelwegen, in plaats van nabij het centrum. · Bij inbreidingslocaties, zoals nabij Goede Herderkerk, bouwen voor specifieke doelgroepen, zoals levensloopbestendige woningen.