B-3.14 Besluit B&W over voortgangsrapportage duurzaamheid en actiepriogramma circulaire economie d.d. 22-8-23

8

 

CIRCULAIRE ECONOMIE

5

We hopen hiermee ook het lokale bedrijfsleven uit te dagen en te stimuleren om toe werken naar meer circulaire toepassingen in hun bedrijfsvoering.

Actieagenda Barneveld 2023 - 2027 De gemeente kan zelf op verschillende manieren en vanuit verschillende rollen de circulaire economie stimuleren. In de Strategische Visie staan een aantal aanknopingspunten die we gebruiken om de actieagenda op in te richten. Zo wil de gemeente het goede voorbeeld geven en binnen haar eigen processen meer circulaire principes toepassen en dat het Barneveldse bedrijfsleven voluit meedoet in de groei naar een circulaire economie. Om te komen tot een ambitieuze maar realistische actieagenda hebben we een kernteam samengesteld van enthousiaste collega’s uit verschillende domeinen van de gemeente die geloven in het belang van deze transitie. We hebben de actieagenda ingericht op basis van de domeinen waarin deze collega’s actief zijn en die relevant zijn voor de gemeentelijke organisatie. De domeinen zijn: inkoop, vastgoed, afval & grondstoffen, Civiel en Openbare Ruimte. We maken in de actieagenda onderscheid tussen korte- en lange termijn acties. Voor de korte termijn acties hebben we een inschatting gemaakt van de benodigde capaciteit en middelen en uitgewerkt wat de rol van de gemeente is.

5.1.

In 2023

In 2024

Lange termijn (2-5 jaar)

Mogelijkheden onderzoeken voor slimmer inzetten van bruikbare spullen op milieustraat (inclusief een kringloopwinkel/veiling)

Gezamenlijke verkenning ontwerpers en beheerders over wat de mogelijkheden zijn voor circulaire toepassingen

Strategie opstellen voor het denken vanuit gezamenlijke opgaven in de ondergrond in samenhang met het landschap

Monitoring op uitvoering van aanbestedingen

Standaardisering materialen: circulair als onderdeel van een breder afwegingskader bij ontwerp openbare ruimte

Kosten voor beheer meenemen in het totaal­ plaatje van total cost of ownership

Circulariteit hoger op prioriteringslist van beeld­kwaliteitsplan en Handboek Openbare Ruimte

Materialenpaspoort voor gebouwen als standaard onderdeel van nieuwe vastgoedontwikkelingen

Kennis en inspiratiesessies rond marktconsultatie voor circulaire toepassingen (inkoop)

Strategie ontwikkelen om circulaire eisen toe te passen in aanbestedingen

Inzetten op meer biobased bouwmaterialen bij eigen vastgoedontwikkelingen

Bewustwordingscampagne rond inkoop, zowel binnen de organisatie als in commu­ nicatie naar buiten toe Pilotproject toepassen van circulaire maatregelen bij aanleg van wegen

Overzicht van korte- en lange termijn acties

Deze actieagenda is gericht op wat we als gemeente intern doen en is een aan­ vulling op lopende acties. We willen in de toekomst ook parallel op anders sporen ontwikkelingen stimuleren die relevant zijn, bij voorkeur in verbinding met het lokale bedrijfsleven. Om te komen tot deze actieagenda heeft een kernteam een aantal gesprekken en werksessies acties voor de gemeente Barneveld benoemd. We hebben vanuit een brede selectie aan acties toegewerkt naar acties met de hoogste prioriteit en impact en die vervolgens uitgesplitst naar korte en middellange termijn. Als we kijken naar de ambities uit de strategische visie gaan de huidige acties met name in op het goede voorbeeld geven als gemeente en meer circulaire principes toepassen binnen projecten. En het kiezen voor circulaire economie en biobased kringlopen als leidende principes bij nieuwe gebiedsontwikkelingen.

ACTIEAGENDA CIRCULAIRE ECONOMIE

GEMEENTE BARNEVELD

5.2.

Actieagenda voor 2023

Om zo snel mogelijk gericht aan de slag te kunnen in 2023 hebben we uiteindelijk per domein één actie bepaald en verder uitgewerkt. Voor elke actie hebben we ook de beoogde rol van de gemeente benoemd; • Maatregelen eigen bedrijfsvoering en ruimtelijke ontwikkeling • Kaderstellen door middel van beleid • Faciliteren van initiatieven • Stimuleren • Informeren • Samenwerken en partijen bij elkaar brengen

9

 

CIRCULAIRE ECONOMIE

5.3.

Afval en grondstoffen

5.4.

Civiel en Openbare Ruimte

Actie Mogelijkheden onderzoeken voor slimmer inzetten van bruikbare spullen op milieustraat (inclusief kringloopwinkel/veiling) – start in 2023. Wat houdt het in Op de milieustraat kunnen inwoners van de gemeente Barneveld hun (grof)vuil nu al gescheiden aanbieden. De huidige wetgeving verbiedt het echter dat inwoners de grondstoffen van anderen ook weer kunnen gebruiken. De gemeente wil de mogelijkheden onderzoeken onder welke voorwaarden dit wel mogelijk is. Op de manier voorkomen we dat we grondstoffen vernietigen die nog heel goed bruikbaar zijn. We kijken daarbij ook naar de mogelijke inzet van een kringloopwinkel of het inzetten van een veiling voor bepaalde producten of grondstoffen. We willen hierbij ook de lokale verenigingen bij betrekken. Rol gemeente Maatregelen eigen bedrijfsvoering en ruimtelijke ontwikkeling. Benodigde capaciteit 0,1 fte in 2023 – deze ruimte moet nog worden gecreëerd Benodigd budget n.v.t. in onderzoeksfase.

Actie Circulariteit hoger op prioriteringslist van beeldkwaliteitsplan en Handboek Openbare Ruimte – starten en gereed in 2023. Wat houdt het in Het beeldkwaliteitsplan beschrijft de gewenste beeldkwaliteit van de bebouwing en de buitenruimte en bevat toetsbare criteria. Het is een verbindend element tussen landschap, architectuur en stedenbouw. In dit plan wordt op dit moment met name gestuurd op nieuwe materialen, voortkomend uit het Handboek Openbare Ruimte. Het is van belang dat circulaire toepassingen hoger op de lijst van het HOR komen. Het is van belang dat eenvoudige toepassingen goed omschreven worden en sommige gevallen circulaire toepassingen de nieuwe standaard worden. Dit vraagt om het overtuigen en enthousiasmeren van collega’s aan de hand van kennissessies. Van belang hierbij is een koppeling met het in ontwikkeling zijnde afweegkader duurzaamheid. Rol gemeente Kaderstellen door middel van beleid. Benodigde capaciteit n.v.t. Benodigd budget €20.000 (budget beschikbaar).

ACTIEAGENDA CIRCULAIRE ECONOMIE

GEMEENTE BARNEVELD

5.5.

Vastgoed

5.6.

Inkoop

Actie Strategie ontwikkelen om circulaire eisen toe te passen in aanbestedingen – starten in 2023. Wat houdt het in We willen een strategie opstellen voor toepassen van circulaire eisen (zoals flexibel bouwen of bouwen met biobased bouwmatregelen) bij eigen vastgoedprojecten. Deze strategie moet een kader vormen voor toekomstige vastgoedprojecten. In de tussentijd wordt er al voldoende geëxperimenteerd met circulaire eisen. Zo wordt in het project buurtcentrum Bronveld/Voedselbank de aannemer uitgedaagd om circulaire materialen toe te passen en worden hier tijdens de aanbestedingsprocedure extra punten aan toegekend. Niet bij elk project zijn dezelfde eisen relevant, vandaar de noodzaak voor een breed gedragen strategie op dit thema, waarbij we ook kijken naar financiële sturing op basis van Total Cost of Ownership (TCO) in plaats van een aanvangsbudget. Voordat deze strategie ontwikkeld is willen met extra budget ook op een aantal projecten experimenteren met aanvullende circulaire eisen. Rol gemeente Maatregelen eigen bedrijfsvoering en ruimtelijke ontwikkeling en kaderstellen door middel van beleid. Benodigde capaciteit Hier is niet aanvullend capaciteit voor nodig, maar het vraagt wel extra capaciteit in projecten zelf. Benodigd budget €30.000 (budget beschikbaar).

Actie Monitoring op uitvoering van aanbestedingen – starten in 2023. Wat houdt het in We willen als gemeente gaan monitoren op aanbestedingen waarbij we circulaire uitvraagprincipes toepassen. Op dit moment stellen we verschillende eisen, maar we controleren nooit of wordt voldaan aan wat is beloofd. Het risico dat ontstaat is dat marktpartijen weten dat ze niet aan eisen hoeven te voldoen en aanbestedingen met onvoldoende kwaliteit worden uitgevoerd. Om ervoor te zorgen dat deze monitoring eerlijk plaatsvindt willen we een onafhankelijke partij laten controleren op de voortgang. Rol gemeente Kaderstellen door middel van beleid. Benodigde capaciteit Na het onderzoek staan we voor de vraag wie afspraken controleert: de gemeente zelf, een onafhankelijk bureau betaald door de gemeente of de leverancier. Benodigd budget Het onderzoek is bekostigd uit subsidie Rijksoverheid in het kader van ‘Beter Aanbesteden’. Voor de controle van de voortgang zijn nog geen middelen beschikbaar.

10

 

CIRCULAIRE ECONOMIE

5.7.

Conclusie

Deze verzameling aan acties is een eerste stap in een breder proces waarbij we met de organisatie in gesprek willen gaan om initiatieven die daarvan uit ontstaan te faciliteren. Uiteindelijk moeten de verschillende domeinen zelf experimenteren met circulaire toepassingen. Het is wel van belang dat het team Duurzaamheid gevraagd en ongevraagd advies kan geven over verschillende ontwikkelingen binnen de gemeente Barneveld. Een voorbeeld hiervan is het bij elkaar brengen van vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) en sluiten van de betonketen (door de inzet van hergebruikte materialen).

6 Organisatie Binnen de ambtelijke organisatie van Barneveld is het thema circulair ondergebracht bij de pijlertrekker circulair, onderdeel van het Programma Duurzaamheid. De pijlertrekker is het eerste aanspreekpunt voor de organisatie op het gebied van circulair.

Floriade 2022: voorbeeld van biobased bouwen

De volgende algemene acties zijn hieraan verbonden: • Versterken netwerk intern en extern • Gesprekken met BIK en Living Lab Regio Foodvalley • Inspiratiesessies organiseren naar vragen uit de organisatie en bedrijfsleven • Afwegingskader Duurzaamheid verder ontwikkelen op het thema CE • Faciliteren van onderzoeken, kennis en CE-initiatieven intern en extern • Communicatie: goede voorbeelden delen intern en extern. Het is onze ambitie om het kernteam circulair ook in 2023 in stand te houden. Dat vraagt om een inzet van 4x per jaar een gezamenlijk overleg om de voortgang van de verschillende acties te bespreken en mogelijke nieuwe kansen te initiëren.

6.1.

Financiering

Het programma circulair heeft een jaarlijkse structurele dekking van €50.000. De pijlertrekker heeft de beschikking over een werkbudget om uitvoering te geven aan een deel van de acties uit de actieagenda. Voor het jaar 2023 hebben we €50.000 extra tot onze beschikking. Met deze middelen willen we de benoemde acties mede-financieren en uitvoeren. We zullen hierbij ook in gesprek gaan met de verantwoordelijke afdelingen voor medefinanciering.

ACTIEAGENDA CIRCULAIRE ECONOMIE

GEMEENTE BARNEVELD

11

CIRCULAIRE ECONOMIE