B-1.8 Besluit B&W inzake reactie ontwikkelvisie Cultuurplein 1 d.d. 29-4-21.pdf

-1Afdeling: Sociaal Domein Behandelaar: Veldhuizen, Merit Telefoonnummer: 14 0342

Voorstelnr. 1405 Barneveld, 29 april 2021 Portefeuillehouder: A.H. van de Burgwal

Ter kennisname naar de raad Nummer beleidsproduct:

Op overzicht Bestaand beleid (website)

Onderwerp:

Reactie op ontwikkelvisie Cultuurplein 1

Gevraagde beslissing: 1. Kennis te nemen van de ontwikkelvisie Cultuurplein 1; 2. In te stemmen met bijgaand memo ‘reactie op ontwikkelvisie Cultuurplein 1’; 3. In te stemmen met een voorwaardelijke subsidietoekenning van € 15.000 voor gedeeltelijke bekostiging van een ontwikkelingsonderzoek ten behoeve van Cultuurplein 1, onder voorwaarde dat focus en prioriteit wordt aangebracht zoals beschreven in de memo, en dat de initiatiefnemers eventuele meerkosten zelf financieren; 4. Dit besluit en de bijlagen ter kennisname aan te bieden aan de raad.

1. Inleiding In de raadsvergadering van 12 november 2020 werd gesproken over de inzet van het coronasteunbedrag vanuit het Rijk voor lokale culturele voorzieningen in Barneveld. Het Schaffelaartheater ontving liquiditeitssteun en er werd een subsidieregeling voor overige culturele voorzieningen opgesteld. Het Schaffelaartheater gaf aan samen met Muziekschool Barneveld, Muziekvereniging De Harmonie en andere culturele partners in transitie te zijn naar Cultuurplein 1; een multifunctioneel cultuurcentrum waarin cultuurparticipatie en -educatie centraal staat. In de aangenomen motie 24 ‘Cultuurplein 1’ van Pro’98, CDA, CU & BI is het college gevraagd om kenbaar te maken hoe het college deze transitie kan versterken. Op 18 februari 2021 ontving het college een visiestuk Cultuurplein 1 van de initiatiefnemers (zie bijlage 1). In dit visiestuk worden de doelstellingen en uitgangspunten van Cultuurplein 1 geschetst. Daarnaast is een aantal onderzoeksvragen opgesteld. De initiatiefnemers zijn voornemens om een onderzoek te laten uitvoeren door bureau 4Advies ten behoeve van de organisatorische en strategische ontwikkeling van Cultuurplein 1. Hiervoor vragen zij een financiële bijdrage aan het college. Dit collegevoorstel voorziet in een reactie op dit visiestuk en de daarin gevraagde subsidie voor het uitvoeren van het onderzoek.

Reactie op ontwikkelvisie Cultuurplein 1 Het college ziet in principe potentie in deze transitie. In bijgaand memo (bijlage 2) geven wij een reactie op het ingediende visiestuk aan de hand van de bestaande beleidsdoelstellingen aangaande cultuur. Om inzicht te krijgen in de haalbaarheid en gewenste vorm van deze transitie naar maatschappelijk cultuurcentrum, en hoe deze transitie optimaal ten goede komt aan de hele culturele infrastructuur in de gemeente Barneveld, acht het college het wenselijk een gedegen onderzoek hiernaar uit te laten voeren, zoals voorgesteld door de initiatiefnemers. Hierbij dient wel focus en priorisering aangebracht te worden in de voorgestelde onderzoeksvragen. Onderzoeksbureau en onderzoeksvragen De initiatiefnemers stellen voor een onderzoek uit te laten voeren door een extern adviesbureau 4Advies. Dit bureau is ervaren met soortgelijke vraagstukken en heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van Het Cultuurbedrijf in Doetinchem; een samenwerking van de lokale instellingen Amphion, Gruitpoort en Muziekschool (zie bijlage 3). De initiatiefnemers hebben een breed scala aan onderzoeksvragen voorgesteld (zie bijlage 1, pagina 17), waarin nog focus en priorisering aangebracht kan worden.

In de optiek van het college zijn de belangrijkste onderwerpen van onderzoek in deze fase gericht op de organisatievorm en haalbaarheid van Cultuurplein 1, de beoogde kruisbestuiving met het lokale culturele veld en de gewenste fasering in het project. Sommige van de voorgestelde onderzoeksvragen zijn naar mening van het college daarom in dit stadium niet opportuun, aangezien ze ofwel niet relevant zijn voor de scope van dit onderzoek, ofwel afgeleide zijn van kernvragen die eerst moeten worden onderzocht. Hiernaast dienen enkele onderzoeksvragen juist verrijkt te worden. De

-2nodige aanpassingen aan de voorgestelde onderzoeksvragen worden toegelicht in bijgaande memo onder het kopje ‘onderzoeksvragen.’ In overleg met het onderzoeksbureau kan met hun expertise en ervaring de priorisering verder vormgegeven worden. Financiering van het onderzoek De initiatiefnemers geven aan dat een volledig onderzoek, waarbij alle voorgestelde vragen beantwoord worden, tussen de € 25.000 en € 30.000 gaat kosten. Zoals hierboven genoemd en in de memo uitgewerkt, kan de scope van dit onderzoek beperkt worden door extra focus en priorisering aan te brengen. Dit collegevoorstel voorziet daarom in het bijdragen aan dit onderzoek met een bedrag van € 15.000. Indien van toepassing dienen de initiatiefnemers een eventueel aanvullend benodigd bedrag met eigen of externe middelen te bekostigen. Stichting Muziekschool Barneveld wordt, als vaste subsidiepartner van het sociaal domein, aangewezen als penvoerder van dit initiatief en daarmee als ontvanger van de subsidie.

2. Beoogd effect a) Meetbaar effect: De initiatiefnemers ontvangen € 15.000 ter (eventueel gedeeltelijke) bekostiging van het beoogde ontwikkelonderzoek door 4Advies te Amersfoort. Het onderzoek biedt inhoudelijke, organisatorische en financiële onderbouwing voor de haalbaarheid van Cultuurplein 1.

3. Argumenten 

De visie van Cultuurplein 1 heeft raakvlakken met de sociaal domein beleidsdoelstellingen op het gebied van cultuur: Bevorderen cultuureducatie, Bevorderen cultuurparticipatie en Sociaal-cultureel werk ouderen. De visie draagt bij aan het laagdrempelig bereikbaar maken van een divers cultuuraanbod, ook voor inwoners voor wie dit minder vanzelfsprekend is. Om deze reden acht het college het wenselijk dat gedegen ontwikkelonderzoek uitgevoerd wordt.



Het uit te voeren onderzoek geeft inzicht in de haalbaarheid van het initiatief, gewenste organisatievorm, reikwijdte en planning. Dit inzicht helpt de initiatiefnemers om op de juiste manier te kunnen doorontwikkelen.



De voorgestelde wijzigingen in de onderzoeksvragen, zoals in de memo onder kopje ‘onderzoeksvragen’ omschreven, brengen in de optiek van het college extra focus en priorisering aan in dit onderzoek.



De samenwerking met lokale culturele aanbieders zien wij als belangrijke voorwaarde in de Cultuurplein 1-transitie. Daarom dient hiertoe extra focus aangebracht te worden in onderzoeksvraag 2. Zo komt dit initiatief de hele lokale culturele infrastructuur in de gemeente Barneveld zoveel mogelijk ten goede.



De extra aan te brengen focus in het onderzoek op het optimaal kunnen inzetten van cultureel ondernemerschap, komt ten goede aan de duurzaamheid van het initiatief. Een gezonde exploitatie waarbij ook eigen inkomsten worden verworven, maakt dat het initiatief minder afhankelijk is van extra externe financiering.



Naast een broedplaats voor lokale samenwerkingen, zien de initiatiefnemers ook potentie in bovenlokale positionering van Cultuurplein 1. Dit zou niet alleen de lokale, maar ook de regionale culturele infrastructuur ten goede komen. Het college volgt deze ontwikkeling met interesse.



Door een deel van de gevraagde onderzoekskosten te subsidiëren, wordt invulling gegeven aan het ‘Zelf-samen gemeente’ principe en dragen de initiatiefnemers ook eigen verantwoordelijkheid voor dit initiatief.

4. Kanttekeningen 

Door in te stemmen met de gedeeltelijke financiering voor dit onderzoek, worden geen uitspraken gedaan over een eventuele (aanvullende) incidentele dan wel structurele subsidie voor de exploitatie van Cultuurplein 1. Inzet van het onderzoek moet zijn om in de eerste instantie binnen de huidige begroting en capaciteit van de initiatiefnemers tot een gedegen plan te komen. Wanneer blijkt dat de huidige middelen ontoereikend zijn om de ambities van Cultuurplein-1 te realiseren, gaan we hierover nader in gesprek met de initiatiefnemers om mogelijke alternatieve oplossingen te bespreken.

5. Financiën Voorgesteld wordt om een subsidie van € 15.000 toe te kennen voor (eventueel gedeeltelijke) bekostiging van dit onderzoek en deze te bekostigen uit het beschikbare cultuurbudget 2021.

-3De € 15.000 wordt toegekend zodra de initiatiefnemers hebben aangetoond hoe zij, indien van toepassing, het eventueel overige benodigde deel (uit eigen of externe middelen) zullen bekostigen.

6. Uitvoering Planning: Het onderzoek vindt plaats medio 2021. Communicatie: Na besluitvorming wordt contact opgenomen met de initiatiefnemers om hen op te hoogte te stellen van het collegebesluit en de gewenste focus voor het onderzoek. Culturele en maatschappelijke stakeholders worden via de initiatiefnemers geïnformeerd. Organisatie: Het subsidiebedrag wordt overgemaakt op de rekening van Stichting Muziekschool Barneveld, als penvoerder van dit initiatief zolang Cultuurplein 1 nog geen eigen rechtspersoon is. Evaluatie/controle: Gedurende het onderzoek onderhoudt de gemeente contact met de initiatiefnemers en andere stakeholders om de voortgang te bespreken en indien nodig te participeren in het onderzoek. De resultaten van dit onderzoek zullen worden gedeeld ter kennisname aan college en raad.

7. Bijlagen 1. Visiedocument Cultuurplein 1 2. Memo ‘reactie op ontwikkelvisie Cultuurplein 1’ 3. Cultuurplan Cultuurbedrijf Doetinchem door 4Advies

Memo

Datum: 29 april 2021 Onderwerp:

Ter attentie van:

Afzender:

Reactie op ontwikkelvisie ‘Cultuurplein 1’ De gemeenteraad Het college van b en w

Inleiding In de raadsvergadering van 12 november 2020 werd gesproken over de inzet van het coronasteunbedrag vanuit het Rijk voor lokale culturele voorzieningen in Barneveld. Het Schaffelaartheater ontving liquiditeitssteun en er werd een subsidieregeling voor overige culturele voorzieningen opgesteld. Het Schaffelaartheater gaf aan samen met Muziekschool Barneveld, Muziekvereniging De Harmonie en andere culturele partners in transitie te zijn naar Cultuurplein 1; een multifunctioneel cultuurcentrum waarin cultuurparticipatie en -educatie centraal staat. In de aangenomen motie 24 ‘Cultuurplein 1’ van Pro’98, CDA, CU & BI is het college gevraagd om kenbaar te maken hoe het college deze transitie kan versterken. Het college maakt dit kenbaar door in deze memo reactie te geven op het door de initiatiefnemers ingediende visiedocument ‘Cultuurplein 1.’ Ontwikkelvisie Cultuurplein 1 Op 18 februari 2021 ontving het college een visiedocument Cultuurplein 1 van de initiatiefnemers. In dit document worden de doelstellingen en uitgangspunten van Cultuurplein 1 geschetst. Daarnaast is een aantal onderzoeksvragen opgesteld. De initiatiefnemers zijn voornemens om een onderzoek te laten uitvoeren door bureau 4Advies ten behoeve van de organisatorische en strategische ontwikkeling van Cultuurplein 1. Hiervoor vragen zij een financiële bijdrage aan het college.

In het visiedocument wordt Cultuurplein 1 beoogd als multifunctioneel cultuurcentrum voor alle Barnevelders. Een plek waar zowel passieve als actieve cultuureducatie en participatie beoefend wordt en die laagdrempelig toegankelijk is voor verschillende bevolkingsgroepen; jong en oud, ongeacht afkomst of status. Een centrum waarbij actief samengewerkt wordt met andere cultuuraanbieders en maatschappelijke partners. Een centrum dat het ‘cultureel vermogen’ van alle Barnevelders een impuls geeft, door middel van een divers en passend cultuuraanbod.

Aansluiting met gemeentelijke beleidsdoelstellingen De beschreven plannen in het visiedocument sluiten deels aan op de vastgelegde doelstellingen aangaande cultuur in het beleidsplan Sociaal Domein. Ten eerste is op diverse wijzen invulling gegeven aan de doelstelling Bevorderen Cultuureducatie uit de opgave ‘Groeien naar Zelfstandigheid;’ Cultuurplein 1 voorziet in zowel binnen-als buitenschoolse cultuureducatie, heeft een talentklas, en werkt actief samen met andere cultuuraanbieders voor het ontwikkelen van cultuureducatieve projecten. Zo ontwikkelen kinderen de culturele competenties die zij nodig hebben om te kunnen participeren in de maatschappij en op de arbeidsmarkt. In aansluiting op de doelstellingen zoals vastgelegd in het Convenant Cultuureducatie, wordt ook voorzien in een diversificatie in het cultuureducatieaanbod. Naast muziek beogen de initiatiefnemers ook cultuureducatie in andere cultuurdisciplines. Ten tweede draagt de visie van Cultuurplein 1 aantoonbaar bij aan de doelstelling ‘bevorderen cultuurparticipatie’ binnen de opgave ‘Meedoen naar Vermogen.’ Cultuurplein 1 spant zich in om samen met culturele partners, CJG en Welzijn Barneveld cultuurparticipatie laagdrempelig en toegankelijk te maken, zowel in Barneveld centrum als in de dorpskernen. Ten derde zet Cultuurplein 1 in op de doelstelling ‘sociaal cultureel werk’ binnen de opgave Samen Oud Worden.

Mede door actief samen te werken met Welzijn Barneveld en zorgaanbieders wordt ingezet op passend en toegankelijk aanbod voor (kwetsbare) ouderen voor wie cultuurdeelname minder vanzelfsprekend is. Cultuurplein 1 heeft tot slot vanwege de intensieve samenwerking met culturele en maatschappelijke partners, de centrale ligging en de facilitaire voorzieningen de potentie om een meerwaarde te bieden aan de gehele lokale culturele infrastructuur in Barneveld. Daarnaast wordt ook potentie gezien in de regionale samenwerking met andere cultuurcentra buiten de gemeente Barneveld, waardoor dit initiatief ook de regionale culturele infrastructuur ten goede zou kunnen komen. Om bovenstaande redenen ziet het college in principe potentie in dit initiatief. Om inzicht te krijgen in de haalbaarheid, reikwijdte en gewenste vorm van deze transitie naar maatschappelijk cultuurcentrum, en hoe deze transitie optimaal ten goede komt aan de hele culturele infrastructuur in de gemeente Barneveld, acht het college het wenselijk een gedegen onderzoek hiernaar uit te laten voeren, zoals voorgesteld door de initiatiefnemers. Hierbij acht het college het noodzakelijk dat focus en priorisering wordt aangebracht in de voorgestelde onderzoeksvragen.

Onderzoeksvragen De initiatiefnemers hebben een breed scala aan onderzoeksvragen voorgesteld, welke onderzocht zouden kunnen worden door een extern adviesbureau 4Advies. In deze onderzoeksvragen kan nog focus en priorisering aangebracht worden. In de optiek van het college zijn de belangrijkste onderwerpen van onderzoek in deze fase gericht op de organisatievorm en haalbaarheid van Cultuurplein 1, de beoogde kruisbestuiving met het lokale culturele veld en de gewenste fasering in het project. Ten behoeve van de gewenste focus stellen wij voor om de volgende vragen niet mee te nemen in het onderzoek: - Onderzoeksvraag 7 (Welke rol kan Be-Creative spelen in de Cultuurplein 1 visie?) achten wij niet opportuun voor dit externe bureau, aangezien bestuurlijke besluitvorming over eventuele herpositionering van Be Active & Creative naar verwachting in 2022 plaatsvindt. - Onderzoeksvraag 16 (Welke maatregelen zijn nodig om het gebouw meer te verduurzamen?) en vraag 17 (Is het mogelijk de parkeerplaats voor het

gebouw meer te vergroenen?) zijn vragen die in dit geval geen prioriteit hebben en waar eventueel externe expertise nodig is. - Onderzoeksvraag 21 (Kunnen de investeringen voor Cultuurplein 1 mogelijk uit provinciale gelden bekostigd worden?) Is een vraag die nu nog niet aan de orde is, gezien enerzijds dit een vraag is aan de provincie en anderzijds de noodzaak en hoogte van eventuele investeringen nog niet aangetoond zijn. Hiernaast dienen de onderzoeksvragen verrijkt te worden op de volgende wijze: - De samenwerking met lokale culturele aanbieders zien wij als belangrijke voorwaarde in de Cultuurplein 1-transitie. Bij onderzoeksvraag 2 dient daarom anders geformuleerd te worden, waarbij de focus meer moet liggen op intensieve samenwerking met lokale cultuuraanbieders: Op welke wijze kan Cultuurplein-1 samenwerken met culturele en maatschappelijke partners (met name het Museum Nairac en de Bibliotheek Barneveld, en daarnaast andere culturele partners) om elkaar te versterken? - Bij de vragen 18 t/m 20, welke ingaan op het kunnen realiseren van een sluitende begroting in de verschillende scenario’s, dient de volgende vraag meegenomen te worden; Hoe is eigen cultureel ondernemerschap zo optimaal mogelijk in te zetten in de gewenste organisatievorm en wat is hiervoor nodig? Dit komt ten goede aan de duurzaamheid van het initiatief.

Een gezonde exploitatie waarbij ook eigen inkomsten worden verworven, maakt dat het initiatief minder afhankelijk is van extra externe financiering. Door bovenstaande wijzigingen aan te brengen in het onderzoek, kan de nodige focus en prioritering aangebracht worden. In overleg met het onderzoeksbureau kan met hun expertise en ervaring de priorisering verder vormgegeven worden, om zo meer tot de kern te komen. Financiering van het onderzoek De initiatiefnemers geven aan dat een volledig onderzoek, waarbij alle voorgestelde vragen beantwoord worden, tussen de € 25.000 en € 30.000 gaat kosten. De scope van dit onderzoek kan beperkt worden door extra focus en priorisering aan te brengen in de onderzoeksvragen, zoals hierboven omschreven. Het college doet een bijdrage aan dit onderzoek van € 15.000. De initiatiefnemers dienen indien van toepassing een eventueel aanvullend benodigd bedrag met eigen of externe middelen te bekostigen. Het gedeeltelijk financieren van een ontwikkelonderzoek naar Cultuurplein 1 sluit aan bij het ‘zelf-samen-gemeente’ principe. Tot slot Gedurende het onderzoek en daarna blijft de gemeente graag betrokken en in gesprek met zowel de initiatiefnemers als de andere culturele en maatschappelijke stakeholders.

Op weg naar dé culturele ontmoetingsplek van Barneveld: Cultuurplein-1

Februari 2021

Inhoudsopgave 1. Inleiding…………………………………………………………………………………… 2 2. Toekomstvisie 2022………………………………………………………………… 2 3. Gebruikers en eigenaarschap…………………………………………………… 3 4. Eén bruisend Cultuurhuis………………………………………………………… 3 5. Mensen voorop………………………………………………………………………… 3 6. Huidige situatie………………………………………………………………………… 4 7. Regionale uitstraling……………………………………………………………… 5 8. Vier eerste stappen………………………………………………………………… 6 9. Stichting Cultuurplein-1…………………………………………………………. 10 10. Verhuur en horeca…………………………………………………………………… 11 11. Drie scenario’s………………………………………………………………………… 11 12. Samenwerking ………………………………………………………………………… 11 13. Culturele agenda……………………………………………………………………… 14 14. Efficiency………………………………………………………………………………… 14 15. Duurzaamheid………………………………………………………………………… 15 16. Financiën………………………………………………………………………………… 15 17. Tijdpad…………………………………………………………………………………… 16 18. Onderzoeksvragen………………………………………………………………… 17 Bijlagen………………………………………………………………………………………… 18

1

1. Inleiding Voor u ligt het voorstel van Schaffelaartheater, Muziekschool Barneveld en Muziekgezelschap De Harmonie. Wij geven hiermee een gezamenlijke visie op een te vormen ‘Cultuurplein-1’, een multifunctioneel cultureel gebouw voor alle Barnevelders. Dit document schetst de kaders waarbinnen wij Cultuurplein-1 willen realiseren. Om onze plannen te realiseren zijn wij voornemens, met steun van de gemeente Barneveld, onderzoeksbureau 4Advies uit Amersfoort te vragen mee te denken in dit proces. Zij hebben ook het Cultuurbedrijf Doetinchem begeleid1. Het onderzoeksbureau ons scherper onze missie, visie en doelen helpen formuleren. Zij hebben veel ervaring met vergelijkbare processen in andere steden, waardoor het proces sneller kan verlopen. Zij hebben de competenties om zowel inhoudelijk, gebouwtechnisch, organisatiestructureel als financieel onderzoek te doen. Aan de andere kant hebben ze oog voor de specifieke situatie voor gemeente Barneveld en kunnen ze als ‘objectieve’ buitenstaander goede vragen stellen en richting geven aan onze oplossingen. Daarnaast kunnen zij sparringpartner zijn om het rapport te verbreden en verdiepen. Verder hebben zij de expertise om dit voorstel te voorzien van een financiële onderlegger. Daarvoor hebben we een aantal onderzoeksvragen geformuleerd die in dit visiestuk cursief aangegeven zijn.

In het laatste hoofdstuk worden alle onderzoeksvragen samengevat. We hebben 4Advies een offerte gevraagd voor al deze onderzoeksvragen. Zij hebben aangegeven vanaf mei 2021 tijd te hebben voor het onderzoek. Het zou dan voor of net na de zomervakantie afgerond kunnen zijn. De inschatting is dat het onderzoek tussen € 25.000 en € 30.000 gaat kosten. We overwegen een aanvraag voor dit onderzoek te doen in het kader van de extra provinciale gelden voor innovatie en versterking van de culturele sector in de regio. Daarnaast hopen we in aanmerking te komen voor een budget uit de extra rijksgelden die aan de gemeente Barneveld beschikbaar zijn gesteld voor de lokale culturele sector. Het is ook mogelijk verschillende expertises in te huren voor (deel) onderzoeksvragen. Er kunnen een aantal onderzoeksvragen mogelijk intern beantwoord worden. We hebben in hoofdstuk 18 de vragen met een * gemarkeerd welke volgens ons extern beantwoord kunnen worden. Hiermee zou het benodigde begrootte bedrag voor het onderzoek substantieel naar beneden bijgesteld kunnen worden. Uiteindelijk genereren we met alle onderzoeken een gedegen onderbouwing voor onze plannen waardoor meer draagvlak ontstaat bij onze stakeholders, (samenwerkings)partners, cultuurmakers en –liefhebbers.

Gemeente Barneveld wordt hiermee nog meer aantrekkelijk voor bewoners, ondernemers, werknemers en bezoekers aan ons mooie dorp en haar kernen. Wij vragen het College in te stemmen met de financiering voor het onderzoek van 4Advies uit Amersfoort in afwachting van toekenning van provinciale- en rijksgelden. Daarmee hopen we nog voor de zomervakantie een gedegen plan te kunnen presenteren. 2. Toekomstvisie 2022 Stelt u zich eens voor: het gebouw aan het theaterplein is multifunctioneel. Naast de lesruimtes en faciliteiten om een mooie voorstelling neer te zetten, is er een gezellige foyer en dagrestaurant. Buiten kun je, na de dagelijkse boodschappen in het dorp, op het gezellige terras een consumptie nuttigen. In het gebouw is ruimte voor de ochtendgymnastiek van de senioren, geleid door een coach van Be Active. De kwetsbare ouderen uit de verzorgingshuizen worden opgehaald voor een uurtje zingen of handwerken. Er leest een dichter voor uit eigen werk. Aan de wand hangt de expositie van een Barnevelds kunstenaar. De opening van deze expositie is opgeluisterd door een concert van de talentklas van Muziekschool Barneveld. In de middag wordt een aantal ruimtes verhuurd voor het congres van de medisch specialisten. Na het diner in het restaurant luisteren zij gezamenlijk naar de keynote speaker in de grote zaal.

Het is een komen en gaan van kinderen en volwassenen voor de muzieklessen, de beeldende lessen, de danslessen en de theatergroep repeteert in de kleine zaal. ’s Avonds zijn er voorstellingen in de kleine en grote zaal en is het vooraf gezellig druk in het restaurant. Na de voorstelling nuttigt men een drankje in de foyer. De zaterdagmiddag matinee is een groot succes. Docenten van Muziekschool Barneveld spelen 1 Cultuurplan Cultuurbedrijf Doetinchem, november 2019

2

afwisselend een klassiek en lichte muziekprogramma. De Bigband van De Harmonie speelt in de foyer. Het is gezellig druk, het restaurant loopt weer vol. Op zondagochtend zingt het gospelkoor tijdens de eredienst in de grote zaal. Op de traditioneel rustige maandagavond wordt een commerciële film vertoond in de grote zaal. Op de drukkere donderdagavond wordt een filmhuisfilm in de kleine zaal gedraaid. Barneveld heeft haar bioscoop! Er worden festivals georganiseerd. Een korenfestival, blaasmuziek, kleinkunstfestival, eenakterfestival, Nacht van de filosofie. De Barneveldse dansscholen presenteren zich een heel weekend. Bij mooi weer ook buiten op het plein. Schaffelaartheater, Muziekschool Barneveld en De Harmonie hebben meerdere doelen met elkaar gemeen: culturele relevantie, groei in leden, leerlingen en bezoekers, verbreding van culturele activiteiten, duurzaamheid van organisatie en optimaler gebruik van de accommodatie. 3. Huidige gebruikers en eigenaarschap Het pand Theaterplein 1 kent drie gebruikers: Schaffelaarheater, Muziekschool Barneveld en Muziekgezelschap De Harmonie. Muziek Theater Barneveld (MTB) is eigenaar van het gedeelte van Schaffelaartheater. Gemeente Barneveld is eigenaar van het Muziekschool Barneveld deel. Muziekgezelschap De Harmonie heeft haar gedeelte in eigendom. Gemeente Barneveld is voor 78,5% aandeelhouder van MTB, naast het Fonds 1845 (21,5%).

In de VVE zitten MTB, Gemeente Barneveld en De Harmonie. 4. Eén bruisend cultuurhuis midden in Barneveld Schaffelaartheater, Muziekschool Barneveld en Muziekgezelschap De Harmonie slaan de handen ineen om Theaterplein 1 om te vormen tot Cultuurplein-1 als één groot, bruisend cultuurhuis waar volop ruimte is voor cultuurparticipatie en cultuureducatie. Het is een portaal en ontmoetingsplek voor cultuur: voor én samen met andere culturele en maatschappelijke instellingen en verenigingen in de gemeente Barneveld. Hier wordt de verbinding gelegd tussen professionals en amateurs. Hier zetelt ook Be-creative, het Cultuur Platform Barneveld, de cultuurmakelaar en de cultuurcoach educatie. Hier komen vraag en aanbod voor het onderwijs bij elkaar. Hier kun je een aanvraag indienen voor het Maatschappelijk Cultuurfonds en word je verder geholpen als je op cultureel gebied mooie plannen hebt. Hier bruist het van de activiteit: naast de muzieklessen en optredens in het theater wordt gezocht naar partners die in het Cultuurhuis kunnen werken: dansscholen, theatergroepen, dichters, beeldend kunstenaars en nieuwe media artiesten. Zij geven les, treden op en inspireren elkaar. Door de variëteit aan disciplines ontstaat synergie en komen mensen meer in contact met elkaar en met andere vormen van cultuureducatie en –participatie.

Het is een gebouw waar iedereen zich thuis voelt en deelneemt aan cultuurparticipatie. Voor álle bewoners van Barneveld: ouderen, jongeren, mensen met een beperking, mensen van alle gezindten. Het is dé ontmoetingsplek voor cultuur. 5. Mensen voorop2 In het beleidsplan sociaal domein ‘mensen voorop’ worden drie doelen geformuleerd. Cultuureducatie en participatie is bij uitstek een geschikt middel om bij te dragen aan deze drie doelen: 1. Groeien naar zelfstandigheid Onze educatiepoot met Muziekschool Barneveld, alle activiteiten in het onderwijs en onze talentklas dragen bij aan de ontwikkeling van competenties voor de jongere bewoners van Barneveld. Dat doen wij samen met andere culturele partners: bibliotheek, museum Nairac, dansscholen, beeldend kunstenaars etc. Door cultuureducatie worden kinderen en jongeren innovatiever, het bevordert schoolprestaties, vermindert concentratieproblemen, verbetert het

2 Mensen voorop, beleidsplan sociaal domein, gemeente Barneveld, december 2018

3

2.

3.

sociaal gedrag en stimuleert de intelligentie. Op deze wijze zijn onze burgers van de toekomst optimaal voorbereid om te participeren in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Meedoen naar vermogen Cultuur speelt een belangrijke rol bij het bevorderen van participatie. Cultuur activeert, verbindt en brengt samen. Dat heeft een positieve invloed op het welzijn van inwoners en op de samenhang in de buurten, wijken en dorpen. Cultuurplein-1 werkt samen met CJG, Welzijn Barneveld en alle buurthuizen (ook in de kernen) en zet haar netwerk in om welzijn voor álle Barnevelder optimaal te faciliteren. Samen oud worden Cultuur verbindt. Wij nemen initiatief en wij dragen bij aan projecten van partners om welzijn te bevorderen van ouderen. Niet alleen eenzaamheidsbestrijding, maar ook samenwerking in het amateur culturele veld. Wij werken samen met zorgaanbieders en proberen op deze wijze kwetsbare ouderen meer te betrekken bij de samenleving.

Op deze wijze dragen we met elkaar bij aan de vorming van het ‘cultureel vermogen’ van álle Barnevelders. Mensen leren op deze wijze de taal van de verbeelding spreken en verstaan. Het is een nieuwe manier van benaderen ontwikkeld door het LKCA.3 Doel is het arrangeren van uitdagende ontmoetingen die de verbeelding aanspreken. In die ontmoetingen zijn vier elementen belangrijk: 1. cultuur begrijpen: cultuur (zelf)bewust waarnemen en begrijpen hoe je daar zelf door bent gevormd; 2. ervaren van culturele verschillen en daar speels mee (leren) omgaan; 3. maken en eigen maken van uitingsvormen; en 4. (actief) deelnemen aan het culturele leven en samen nieuwe uitingsvormen maken. Onderzoeksvraag 1: Hoe kan Cultuurplein-1 nog meer aansluiten bij het beleidsplan sociaal domein? Onderzoeksvraag 2: Op welke wijze kan Cultuurplein-1 samenwerken met partners uit het sociaal domein waardoor we elkaar versterken? 6. Huidige situatie: groei op alle fronten geeft kansen voor de toekomst Schaffelaartheater en Muziekschool Barneveld zijn vanaf 2018 in gesprek over samenwerking op het gebied van cultuureducatie en cultuurparticipatie. Nieuwe doelgroepen als (kwetsbare) jongeren, senioren, statushouders, maar ook talentontwikkeling en verbreding van het aanbod zijn de uitgangspunten. Een meer optimaal gebruik van het gebouw staat daarbij voorop.

De Harmonie sluit graag aan om mee te denken en om als eigenaar van een deel van het pand, mogelijkheden te verkennen over een integrale visie op het gebruik van het gebouw. In die rol als eigenaar en als belanghebbende bij de verdere ontwikkeling van het cultureel vermogen, nodigen wij de gemeente uit te participeren bij de verdere ontwikkeling van Cultuurplein-1. De coronacrisis heeft alles versneld. Schaffelaartheater ziet kansen in een ontwikkeling naar een Cultuurcentrum met theaterfunctie. Muziekschool Barneveld oriënteert zich op verbreding van het aanbod, analoog aan haar activiteiten in het onderwijs. De Harmonie heeft de ambitie te groeien van 100 naar 130 leden. Er is tegelijkertijd vraag vanuit de (amateur) culturele sector en inwoners naar betaalbare ruimtes om te spelen, op te treden, studeren, talent te ontwikkelen en te participeren in cultuur. Daarnaast worden De Harmonie en Muziekschool Barneveld geconfronteerd met een aflopend huurcontract per februari 2021 met betrekking tot gebruik van de zalen van Schaffelaartheater. Gesprekken en onderhandelingen hebben plaatsgevonden en er zijn toekomstbestendige afspraken gemaakt. Zowel financieel als om meer flexibel om te gaan met de ruimtes en alle lokalen te gebruiken voor een breed aanbod aan cultuureducatie en -participatie. De bevolking in Barneveld groeit sneller dan gemiddeld.

Dat betekent ook dat het culturele aanbod zal moeten stijgen om ook voor de nieuwe bewoners, bedrijven en hun werknemers aantrekkelijk te blijven. Daarmee zijn is niet alleen een culturele noodzaak, maar ook een economische noodzaak voor het uitbreiden van het culturele aanbod. De bevolkingsgroei brengt ook andere behoeftes met zich mee. Er is meer vraag naar klassieke muziek, jongerencultuur, nieuwe media, aansprekend culturele horeca en actieve cultuurparticipatie met aanbod in de vrije tijd sector (cursussen beeldend, fotografie, drama etc.). In januari 2020 heeft de Christelijke Hogeschool Ede indicatief onderzoek gedaan naar de cultuurbehoefte

3 zie: https://www.lkca.nl/categorie/thema/cultureelvermogen/

4

in de gemeente Barneveld4. Een dergelijk onderzoek zou, meer uitgebreid, opnieuw plaats kunnen vinden. Wat ons betreft kan dat behoeftenonderzoek parallel lopen aan ons onderzoek. Hiervoor zou een ander onderzoeksbureau benaderd kunnen worden. Dit onderzoek is niet alleen voor de plannen van Cultuurplein-1, maar geldt voor de gehele sector. Voor alle (cultureel) ondernemers in Barneveld. Vandaar dat we deze opdracht niet opnemen als onderzoeksvraag. Ook Cultuur Oost heeft in opdracht van Provincie Gelderland een beknopte benchmark ‘Cultuur in Gelderland’ uit laten voeren over de gewenste culturele infrastructuur in Gelderland.5 Vergelijkbare gemeenten als Doetinchem (58.000 inwoners) en Hardenberg (61.000) laten zien dat cultuureducatie de potentie heeft te groeien: er zijn in deze plaatsen meer leerlingen, meer cursussen, workshops en een meer actieve deelname van inwoners in het culturele leven dan in de gemeente Barneveld. Er is in Barneveld verhoudingsgewijs beperkt aanbod voor kinderen en jongeren in andere disciplines dan muziek en dans. Hier en daar worden incidentele workshops georganiseerd. Een structureel programma voor lessen beeldende vorming (2-D, 3D), dramalessen, fotografie en literatuur ontbreekt. In het onderwijs scoort Barneveld goed.

De activiteiten van de cultuurcoach educatie zorgen voor een groot bereik aan kinderen die afgelopen jaren muziekles hebben gekregen. In 2020 hebben 5.700 kinderen op 27 basisscholen actief deelgenomen aan het cultuureducatieve aanbod. De ingezette verbreding naar andere disciplines biedt volop kansen en daar wordt op dit moment al goed gebruik van gemaakt. De Gruitpoort en het Brewinc cultuurcluster in Doetinchem bieden cursussen in alle disciplines voor zowel kinderen als volwassenen met speciale programma’s voor ouderen, jongeren en scholen. Cultuurkoepel Vechtdal uit Hardenberg stimuleert ‘community art’ projecten voor jongeren. De gemeente Hardenberg subsidieert o.a. amateurkunst, kunst in de kernen en muziekverenigingen. Afgelopen jaren is cultuur in Barneveld, mede door de voortvarende aanpak van de wethouder cultuur, op de kaart gezet. Met de komst van de cultuurmakelaar, cultuurcoach educatie, cultuurfonds, cultuurplatform Barneveld en de inspanningen van het team Be Creative is een inspirerende omgeving ontstaan om cultuur verder te ontwikkelen. Met de gemeentelijke ondersteuning van het traject met ‘Better Brands’, om voor het cultuurplatform te komen tot een passendere zingeving en structurering, laat zien dat de culturele sector serieus genomen wordt in het gemeentehuis.

Kortom, als Cultuurplein-1 willen de partners verbinden en samenwerken en zien zij zichzelf hierbij als motor (zowel coördinerend, regisserend als initiërend) voor de gemeente Barneveld (en de Gelderse Vallei/Food Valley) met als pijlers: 1. Cultuureducatie met een binnenschools en buitenschools programma; 2. Cultuurparticipatie ’s avonds en vooral overdag voor kwetsbare groepen of inwoners die uit zichzelf niet in staat zijn aan culturele activiteiten deel te nemen; 3. Theater (met betaalbare theaterprogrammering van professionele- en amateurtalenten, aansluitend op de behoefte van inwoners van de gemeente Barneveld); 4. Verhuur van het multifunctionele gebouw om tot een meer optimaal gebruik ervan te komen; zowel zakelijk met congressen en vergaderingen, maatschappelijk met uitvaarten en cultureel. 7. Regionale uitstraling De voorstellingen van Cultuurplein-1 hebben een duidelijk regionale uitstraling. Er wordt samengewerkt in de programmering met onder meer Cultura Ede en Orpheus in Apeldoorn. Er zijn contacten met andere culturele instellingen om talentontwikkeling gezamenlijk op te pakken.

Daarnaast heeft Cultuur Oost opdracht gekregen van Provincie Gelderland een inventarisatie uit te voeren onder culturele instellingen en gemeenten in Gelderland over de toekomstverwachtingen van het culturele veld.6 De gemeente Barneveld is ingedeeld in de regio Food Valley met Ede, Wageningen, Nijkerk en Scherpenzeel. Op dit moment zijn gesprekken gaande met bestuurders, beleidsmedewerkers cultuur en

4 Cultuur Onderzoek Barneveld, Christelijke Hogeschool Ede, januari 2020 5 Cultuur in Gelderland, een beknopte benchmark, Cultuur Oost, juli 2020 6

Regioverkenning voor een toekomstbestendige culturele infrastructuur in Gelderland, september 2020

5

culturele instellingen om te komen tot een gezamenlijk visie op de culturele infrastructuur. De kracht van de regio Food Valley is de grote diversiteit. Doel is deze behouden en versterken. Er wordt ingezet op: a. Gezamenlijke innovatie; b. Regionale en provinciale talentontwikkeling; c. Structureel overleg van de verschillende cultuurmakelaars; d. De verbinding binnenschools/vrije tijd cultuureducatie; e. Een provinciale fondsenwerver zou alle instellingen in Gelderland kunnen ondersteunen met aanvragen voor de diverse activiteiten en evenementen. Provincie Gelderland heeft middelen beschikbaar om deze plannen mogelijk te maken. Cultuurplein-1 is mede gesprekspartner vanuit de culturele sector in Barneveld. Ook extra corona gelden vanuit Provinciale Staten kunnen mogelijk ingezet worden Cultuurplein-1 te realiseren. 8. Vier eerste stappen naar de toekomst Muziekschool Barneveld en De Harmonie hebben vanaf 1 september 2020 de samenwerking geïntensiveerd. Doel is meerwaarde te creëren in het gezamenlijk aanbod, een meer optimale bezetting van het gebouw te bewerkstelligen en verbinding te zoeken met andere amateur culturele groepen uit de gemeente Barneveld. Nu de reorganisatie van Schaffelaartheater achter de rug is en zicht is op aanvullende gemeentelijke steun om de coronacrisis door te komen, is sindsdien ook Schaffelaartheater actief aangesloten.

De drie partijen stellen zich vier stappen voor: 1. Opstellen visiedocument en concretisering verdere aanpak; 2. Capaciteit ruimtes beschikbaar stellen voor elkaar en andere culturele instellingen in Barneveld; 3. Verbreden van aanbod binnen de huidige capaciteiten van het gebouw; 4. Locatie aanpassen om breed aanbod aan cultuureducatie en -participatie op het theaterplein mogelijk te maken. 1. Concretisering verdere aanpak Met het opstellen van dit visiedocument beogen partijen om de contouren van hun ambities met Cultuurplein-1 weer te geven. Als gezamenlijk punt op de horizon om concrete vervolgstappen uit te werken en om binnen de gemeente draagvlak en steun te verwerven voor het realiseren van deze visie. Het beoogde onderzoek van 4advies zal hiertoe bijdragen. 2. Capaciteit delen Muziekschool Barneveld komt nu al ruimte tekort om de muzieklessen te kunnen aanbieden aan kinderen. Ruimtes in eigendom van De Harmonie zijn meer geschikt en kunnen daarvoor gebruikt worden. Tevens komen de drie leslokalen van De Harmonie ter beschikking voor muzieklessen van Muziekschool Barneveld. We maken gebruik van elkaars instrumentarium (contrabas van de Harmonie, versterkers van Muziekschool Barneveld). Tevens is het aanbod van muzieklessen op de website van Muziekschool Barneveld uitgebreid met de lessen van De Harmonie.

Daardoor krijgen leerlingen bij starten met het bespelen van een instrument meteen de mogelijkheid zich ook aan te sluiten bij de vereniging. De Harmonie biedt haar ruimten ook aan voor amateurverenigingen. Sinds 1 september 2020 repeteert toneelgroep WIK op donderdagavond in het verenigingsgebouw van De Harmonie. Dit kalenderjaar wordt de brede samenwerking ingezet en na afloop geëvalueerd. Muziekschool Barneveld huurt voor een ‘partner’ tarief op maandag- en dinsdagavond de grote zaal van Schaffelaartheater. De Harmonie maakt op maandag-, dinsdag- en woensdagavond gebruik van de kleine zaal van Schaffelaartheater voor een ‘partner’ tarief.

6

3. Verbreden aanbod

Schaffelaartheater Schaffelaartheater organiseert in toenemende mate cultuurparticipatie in de disciplines beeldende kunst, dans, erfgoed, fotografie, literatuur, muziek, multimedia en drama. Deze activiteiten worden waar mogelijk samen met culturele en maatschappelijke partners in onze gemeente georganiseerd. Schaffelaartheater profileert zich nadrukkelijk als ‘meemaakpodium’ en bereikt ook doelgroepen zoals senioren, ouderen uit verzorgingshuizen, jongeren en kwetsbaren uit de samenleving. Hiertoe heeft Schaffelaartheater een subsidieaanvraag Samen Cultuur Maken in voorbereiding die zij in januari 2021 bij het Fonds voor Cultuurparticipatie indient en bij goedkeuring in mei 2021 kan starten. Met naschoolse cultuuractiviteiten worden kwetsbare jongeren als statushouders en/of jongeren die uit zichzelf niet in staat zijn aan culturele activiteiten deel te nemen, gestimuleerd tot deelname aan actieve cultuurparticipatie welke bijdraagt aan vragen en behoeften die bij deze doelgroepen leven. Daarbij wordt onderzocht of er voor ouderen ook soortgelijke activiteiten kunnen worden georganiseerd. Daarnaast blijft Schaffelaartheater een betaalbare theaterprogrammering verzorgen, bestaande uit zowel professionele- als amateurvoorstellingen.

Een brede programmering die aansluit op de behoeftes van theaterbezoekers in de gemeente Barneveld én bij amateurgezelschappen die heel graag hun talenten op één van onze podia willen laten zien met muziek, dans, drama, al dan niet als onderdeel van een cultuureducatie- of participatie activiteit. Het theater is voornemens een 60-70-tal professionele voorstellingen per jaar te programmeren. Enerzijds ingehuurde professionele voorstellingen, anderzijds voorstellingen van amateurverenigingen die met een voucherregeling gebruik kunnen maken van de grote zaal. Het programma ‘Lokaal Klassiek’, een samenwerking met Muziekschool Barneveld, wordt maandelijks geprogrammeerd. Op maandagavond wordt een commerciële film vertoond in de grote zaal. Op woensdagmiddag voor de (jeugd) en op donderdagavond een filmhuisfilm in de kleine zaal.

7

De Harmonie Eén van de speerpunten van De Harmonie is het vergroten van haar maatschappelijke relevantie. Vanuit de invalshoek van het gebouw kan hieraan uitstekend invulling worden gegeven. Immers, de zalen van De Harmonie staan gemiddeld 75% van de tijd leeg. De vereniging is dan ook graag bereid mee te denken en te faciliteren in de toekomstvisie. Een ander speerpunt voor de vereniging is groei in ledenaantal. Om de vereniging van een duurzame toekomst te voorzien is een instroom van tien leerlingen per jaar noodzakelijk. Daarom wordt voor ledenwerving actief de samenwerking met de Muziekschool opgezocht. De Harmonie wil in samenwerking met culturele partners kindervoorstellingen programmeren en op deze wijze vernieuwend aanbod creëren voor Barneveld. Op deze wijze wordt De Harmonie ook meer zichtbaar en blijft zij een bloeiende vereniging.

(foto: Coen Beijer)

8

Muziekschool Barneveld Muziekschool Barneveld biedt een breed aanbod aan culturele lessen voor jong en oud. In aansluiting op de lessen in het onderwijs ontwikkelt Muziekschool Barneveld zich als lesinstituut in de volle culturele breedte. Het wordt een kunstencentrum waar kinderen, jongeren en volwassenen zich kunnen bekwamen in de disciplines beeldende kunst, dans, erfgoed, fotografie, literatuur, musical, muziek, multimedia en drama. Het binnenschools programma kan op deze wijze een vervolg krijgen in de buitenschoolse lessen die Muziekschool Barneveld aanbiedt. Er wordt nauw samengewerkt met de cultuurcoach educatie om deze koppeling tot stand te brengen. In overleg met aanbieders en gemeente kunnen we de investering in materialen en faciliteiten begroten en dekking voor zoeken. Muziekschool Barneveld zoekt samenwerking met partners om nieuwe doelgroepen te kunnen bereiken zoals bijvoorbeeld senioren, mensen met een beperking en statushouders. Zie hiervoor het beleidsplan 2019-2022.7 Muziekschool Barneveld ontwikkelt al acht jaar activiteiten in het basisonderwijs met behulp van de Impuls- en Cultuureducatie met kwaliteit (CMK) regeling. Voor de nieuwe aanvraag CMK is door de onderwijssector nadrukkelijk gevraagd om verbreding van het aanbod naar andere disciplines beeldend, dans, erfgoed, literatuur, drama en media.

De provincie (Cultuur Oost) is uitvoerder van de regeling. De scholen brengen een deel van het geoormerkte budget voor cultuureducatie in. Deze wordt ondersteund door gemeente Barneveld met matchingsgeld van € 2,50 per leerling. Met de cultuurcoach educatie is een breed programma opgezet (zie http://www.cultuureducatiebarneveld.nl). Het binnenschools aanbod is hiermee geborgd voor de periode 2021-2024. Alle kinderen in het basisonderwijs kunnen een kennismakings- of verdiepingstraject cultuur genieten in alle disciplines afhankelijk van de keuze van de school. Het naschools vervolgtraject muziek wordt aangeboden door Muziekschool Barneveld. Ouders kunnen hun kind een muziekinstrument laten bespelen onder leiding van bevoegde docenten. Het is de wens van Muziekschool Barneveld ook vervolglessen in de andere disciplines aan te kunnen bieden, in samenwerking met verschillende partners. Wij hebben de expertise, de faciliteiten en mogelijkheden om professionals op alle gebieden aan te trekken en leerlingen beeldend, dans, literatuur, musical, drama en media te stimuleren in hun ontwikkeling. In de ruimtes van de Harmonie of de kleedkamers van het theater kunnen mogelijk beeldende lessen, dramalessen, musical- of fotografielessen gegeven worden. Dit zijn korte workshops alsook meer langdurig verdiepende lessen.

Deze lessen kunnen kostendekkend op docentkosten gegeven worden, aangezien vaak in grotere groepen gewerkt wordt. Muziekschool Barneveld faciliteert hierbij met beheer, techniek, organisatie en administratie. Deze lessen worden vooral door Barneveldse aanbieders gegeven, in nauw contact en overleg met de deelnemers van het Cultuurplatform. Op de website van cultuureducatiebarneveld wordt een koppeling aangebracht met het vrijetijds cultuuronderwijs, waardoor de verbinding binnenschools – buitenschools meer zichtbaar is. Muziekschool Barneveld zet in op talentontwikkeling. Het RABO-fonds Gelderse Vallei en het Prins Bernhard Cultuur Fonds hebben middelen toegezegd om kinderen te helpen hun muzikale talent verder te ontwikkelen. Deze talentklas van 20 kinderen krijgen extra lessen, masterclasses, spelen veel samen en treden veel op in Cultuurplein-1 en de gemeente Barneveld. Er worden gesprekken gevoerd om ook regionaal samen te werken met presentaties, masterclasses, gezamenlijke lessen om toe te werken naar auditie of toelatingsexamens voor de diverse Gelders kunstvakopleidingen. 4. Locatie geschikt maken voor breed aanbod aan cultuureducatie en -participatie Om Cultuurplein-1 maximaal kans te geven zullen mogelijk fysieke aanpassingen van de huidige accommodatie nodig zijn.

Wij zouden graag willen onderzoeken welke aanpassingen op korte termijn en welke op langere termijn noodzakelijk zijn. De huidige aflopende constructie met het gebruik van de kleine zaal voor Schaffelaartheater en Muziekgezelschap De Harmonie gaf niet de flexibiliteit en duurzaamheid die wenselijk is. De exploitatie van de kleine zaal enerzijds en de continuïteit van de vereniging anderzijds lijden hieronder. Nu het huurcontract per 1 februari 2021 afloopt zijn nieuwe financiële afspraken gemaakt met De Harmonie en Muziekschool Barneveld. Hiermee is de samenwerking voor een aantal jaren geborgd.

7 Beleidsplan 2019-2022 Cultuur op de kaart, Muziekschool Barneveld, september 2019

9

Amateurverenigingen repeteren nu in een soms kostbaar of noodgedwongen in een minder geschikte locatie. Cultuurplein-1 zou ook deze verenigingen een alternatief willen bieden. Te denken valt aan het Barnevelds Kamer Orkest, toneelgroep WIK, koren en andere amateurgezelschappen. Ook Muziekschool Barneveld kan haar kleine instrumentale of vocale voorspeelmomenten met weinig publiek in haar eigen concertzaal plannen en deze tevens beschikbaar stellen voor kleine uitvoeringen van amateurgezelschappen. Met de uitbreiding van het educatieaanbod zullen ook de ruimtes geschikt gemaakt moeten worden voor deze activiteiten. Voor de beeldende afdeling is een ruimte met veel licht met de mogelijkheid tot 2D en 3D activiteiten. Voor een fotografiecursus is juist een donkere ruimte met de mogelijkheid voor een goede belichting noodzakelijk. Voor dans en theater een vlakke vloer, voor zover deze lessen niet in de kleine zaal gegeven kunnen worden etc. etc. Om de toegankelijkheid van het gebouw voor mindervalide burgers te optimaliseren is een gezamenlijke entree met trappenhuis en lift noodzakelijk. Mogelijk kan de foyer boven meer geluidswerend gemaakt worden, zodat in beide foyers, beneden en boven tegelijkertijd activiteiten kunnen plaatsvinden. De keuken heeft een kwaliteitsimpuls nodig om ook als restaurant dienst te kunnen doen.

Om de concert- en bioscoopervaring te verbeteren, behoeft de geluidsinstallatie in de grote zaal verbetering. Daarnaast is meer opslagruimte een vereiste. De gevel dient naar buiten te worden geplaatst. Om ruimte te bieden aan (kantoor)ruimtes en het realiseren van een restaurant, moet de voorzijde van het pand worden uitgebreid cq een vide aangebracht in de benedenfoyer. Ook de parkeerplaats zou een verbeterslag kunnen maken door het meer te vergroenen, waardoor het meer aantrekkelijk is op het terras een drankje te nuttigen. Onderzoeksvraag 3: Welke aanpassingen aan het gebouw zijn op korte, middellange en lange termijn noodzakelijk om onze visie te kunnen realiseren? 9. Stichting Cultuurplein-1 De partners in het gebouw richten een Stichting Cultuurplein-1 op. Doel van de stichting is cultuurparticipatie en –educatie in de volle breedte aan te bieden voor alle inwoners uit de gemeente Barneveld. Deze stichting doet subsidieaanvragen bij het Rijk, provincie, gemeente, fondsen en particulieren voor de diverse activiteiten die het ontwikkelt met partners uit Barneveld. De eerste activiteit zou een aanvraag voor het CMK 3 traject kunnen zijn.

Cultuur Oost zou graag samen willen werken met een partner, anders dan gemeente Barneveld, om het geld voor de periode 2021-2024 (€ 12 per leerling, totaal € 332.000) vanuit deze onafhankelijke stichting te verdelen onder de aanvragers (basisscholen). De stichting is daarmee noodzakelijk en relevant. Het valt te overwegen de cultuurcoach educatie in dienst te laten komen van de stichting. Evenals de cultuurmakelaar. Samenwerking met andere cultuurmakelaars uit de regio vergroot de kennis en heeft een verbindende functie voor alle culturele activiteiten, zoals bijvoorbeeld talentontwikkeling. Provincie Gelderland ondersteunt deze initiatieven. Het Maatschappelijk Cultuurfonds zou beheerd kunnen worden door de stichting. Het is aan gemeente Barneveld een visie op te stellen welke rol Be-creative binnen of buiten de stichting zou kunnen vervullen8. De stichting nodigt partners uit om expertise te leveren vanuit de verschillende activiteiten. Deze worden onderling verrekend. Onderzoeksvraag 4: Wat is de gewenste rol van Cultuurplein-1? Onderzoeksvraag 5: In welke (juridische) constructie kan Stichting Cultuurplein-1 opgezet worden? Onderzoeksvraag 6: Op welke wijze kan de samenwerking tussen de partners in deze stichting vormgegeven worden? Onderzoeksvraag 7: Welke rol kan Be-creative spelen in het Cultuurplein-1 visie?

8 Bevindingen onderzoek naar rol positionering Be Active, december 2018

10

10. Verhuur en horeca Cultuurplein-1 leent zich uitstekend voor een bedrijfsmatige aanpak van verhuur en horeca. Zowel commercieel met congressen en vergaderingen, maatschappelijk met uitvaarten en cultureel in aanvulling op cultuureducatie- en participatie. Eén van de pijlers van een verdienmodel zal zijn het acquireren van verhuur en uitbaten van een restaurant/horeca voorziening. Wij beraden ons om dat in samenwerking te doen met een externe of interne cateraar of in eigen beheer met vrijwilligers voor het cultuurparticipatie/educatie deel. Mogelijk kan ook een samenwerking met het landelijk opererende Brownies & Downies opgezet worden. Onderzoeksvraag 8: Welk verdienmodel zou ten grondslag kunnen liggen aan de verhuur/horeca functie van het gebouw teneinde een optimale bezettingsgraad en gastvrijheid te kunnen bieden? Onderzoeksvraag 9: Op welke wijze verhoudt zich dat met de huidige theaterexploitatie (zie ook onderzoeksvraag 4)? 11. Drie scenario’s In de huidige situatie huurt Muziekschool Barneveld haar ruimtes rechtstreeks van de gemeente Barneveld. Schaffelaartheater huurt haar accommodatie van MTB (met als aandeelhouder de gemeente Barneveld en het Fonds 1845). De Harmonie is eigenaar van haar eigen accommodatie. Door de samenwerking en de vier geschetste stappen komen geld- en goederenstromen op gang.

Tevens betekent intensiever gebruikmaken van de ruimtes ook een hogere slijtage. Daarom is het belangrijk om in de eerste helft van 2021 afspraken te maken over eigendom en kosten. Wij hebben een aantal mogelijkheden op een rij gezet die wat ons betreft nader onderzoek verdient: 1.

2.

3.

De situatie blijft zoals deze is. Er wordt meer samengewerkt in Cultuurplein-1 en intensief gebruikt gemaakt van elkaars ruimtes. De ‘waarde’ wordt in overleg bepaald en er zal een passende tegenprestatie voor worden afgesproken. Voordeel voor De Harmonie is het behoud van haar ‘thuis’, Muziekschool Barneveld en Schaffelaartheater hebben mogelijkheden de activiteiten uit te breiden in het gedeelte van De Harmonie. Er komt één eigenaar van het pand Theaterplein 1. De eigenaar treedt in overleg met huurders (Schaffelaartheater, Muziekschool Barneveld en De Harmonie) en derden (cultuurmakelaar, cultuurcoach educatie, Be Creative etc.) om gezamenlijk het Cultuurplein-1 vorm te geven. Gemeente Barneveld of MTB zijn de mogelijke kandidaat eigenaren. Aangezien gemeente Barneveld voor 78,5% aandeelhouder is van MTB, is dit feitelijk dezelfde eigenaar. Een mengvorm van bovenstaande. Afhankelijk van de gekozen opties voor optimalisatie van het gebruik van het gebouw, kunnen nieuwe beheersstructuren ontwikkeld worden afhankelijk van wie eigenaar is of wordt van welk deel.

Onderzoeksvraag 10: Is de constructie met drie eigenaren (MTB, Gemeente Barneveld, Muziekgezelschap de Harmonie) toekomstbestendig voor de plannen van Cultuurplein-1? Onderzoeksvraag 11: Welk scenario is voor een toekomstbestendig Cultuurplein-1 het meest geschikt, gezien de ambities van de partners? Onderzoeksvraag 12: Welke personele consequenties hebben de ambities voor Schaffelaartheater en Muziekschool Barneveld? 12. Samenwerking Cultuurplein-1 werkt samen met veel organisaties. Daarnaast zullen een aantal organisaties mogelijk ook gehuisvest worden in het pand Cultuurplein-1. Cultuurcoach educatie De cultuurcoach educatie organiseert het culturele aanbod op de (basis)scholen. De cultuurcoach educatie heeft een verbindende rol tussen vraag van de scholen en aanbod van de makers. Er worden actief projecten opgezet en samenwerking bevorderd, waardoor de kinderen al op jonge leeftijd in aanraking komen met cultuureducatie.

11

Daarnaast onderhoudt de cultuurcoach de website www.cultuureducatiebarneveld.nl. Op deze site komen vraag en aanbod samen. Gemeente Barneveld en de provincie Gelderland ondersteunen cultuureducatie op de scholen. Er is een convenant opgesteld met de scholen, gemeente, aanbieders en provincie om cultuureducatie te borgen in de gemeente Barneveld. De cultuurcoach educatie werkt vanuit Cultuurplein-1. Middelbaar onderwijs Alle middelbare scholen in Barneveld zijn benaderd om mee te werken aan de community Cultuurplein-1. Leerlingen worden verleid hun maatschappelijke stage hierin te vullen, samen te werken aan (theater)producties, mee te doen met muzikale sessies om uiteindelijk toe te werken naar een groot jongerenfestival in het hele gebouw. Het ontwikkelen van Urban Culture voor jongeren kan ondersteund worden door Cultuur Oost. Er is een samenwerking tussen Muziekschool Barneveld en het Johannes Fontanus College voor muzikaal talentontwikkeling voor jongeren. Uitbreiding naar andere disciplines (beeldend, dans) is in ontwikkeling. Provinciale samenwerking resulteert in een doorstroming naar de vakopleidingen van bijv. Artez, HJS of ROC A12. Cultuurplatform Barneveld Het Cultuurplatform Barneveld is drager van cultuur in de gemeente Barneveld. Zij vertegenwoordigen zowel de professionele instellingen als de amateurverenigingen.

Alle disciplines zijn vertegenwoordigd: beeldende kunst, dans, erfgoed, fotografie, literatuur, muziek, multimedia en drama. Cultuurmakers uit alle kernen zijn welkom bij Cultuurplatform Barneveld. Zij komen tweemaandelijks bij elkaar om ideeën uit te wisselen, concrete acties op te zetten, samenwerking en verbinding te zoeken met elkaar en de Barneveldse bevolking. Draagvlak te creëren voor de plannen die zij ontwikkelen. Zij zijn adviseur van de wethouder cultuur en de beleidsambtenaar cultuur. Zij geven input voor de cultuurparagraaf van het College en denken mee over het cultuurbeleid van de gemeente. Uit haar midden worden de leden van het Cultuurfonds gekozen. Het traject van ‘Better Brands’ zal leiden tot een gezamenlijke missie en visie. Cultuurplatform Barneveld houdt kantoor in Cultuurplein-1. Maatschappelijk Cultuurfonds Het Maatschappelijk Cultuurfonds Barneveld ondersteunt maatschappelijke initiatieven op het gebied van cultuur. Het Cultuurfonds Barneveld heeft haar loket in Cultuurplein-1. De cultuurmakelaar is drijvende kracht achter dit fonds. Hier worden Barnevelders geholpen met een aanvraag en kunnen zij informatie inwinnen over mogelijke partners, andere fondsen, maar ook met vragen rond publiciteit, marketing en administratie. Cultuurmakelaar De Cultuurmakelaar is heeft een verbindende rol in de Barneveldse culturele samenleving.

De makelaar bemiddelt in vraag en aanbod, ondersteunt initiatieven en weet met haar verbindende rol de cultuurliefhebbers te koppelen aan cultuurmakers. Ook ondernemers en instellingen kunnen een beroep doen op de expertise van de cultuurmakelaar. Op Cultuurplein-1 is de cultuurmakelaar bereikbaar. Vanuit Cultuur Oost wordt geadviseerd de cultuurmakelaars uit Gelderland meer met elkaar te laten samenwerken om op deze wijze meer verbinding, expertise en coördinatie te bundelen. Provincie Gelderland geeft hier prioriteit aan en stelt mogelijk middelen beschikbaar. Bibliotheek Barneveld Het Huis van de Taal. Alle taal gerelateerde activiteiten worden hier gecoördineerd. Naast de (online) uitleen van boeken en literatuur is er aandacht voor laaggeletterdheid, kunnen er computercursussen gevolgd worden, worden er taallessen gegeven (Engels, Italiaans, Frans, Spaans) en krijgen statushouders Nederlandse les. De lessen kunnen in de bibliotheek of Cultuurplein-1 gegeven worden. Museum Nairac Museum Nairac organiseert alle erfgoed en beeldende kunst gerelateerde cultuurparticipatie. Alle beeldende lessen vinden plaats in Cultuurplein-1. Lezingen en tentoonstellingen kunnen in Museum Nairac georganiseerd worden. Be Active In het rapport ‘Bevindingen Onderzoek naar rol & positionering Be Active’ wordt de doorontwikkeling van Be Active en Be Creative besproken.

Het ligt voor de hand Be-active (sport) en Be-creative (cultuur)

12

met elkaar te integreren. Er kan een gezamenlijke website ontwikkeld worden voor alle sport- en cultuuractiviteiten in het onderwijs. Daarnaast kunnen de verschillende doelgroepen samen bereikt worden. Senioren kunnen bewegen (ochtendgymnastiek) onder leiding van een Be Active coach en aansluitend een kunstgeschiedenis lezing volgen onder leiding van een Be Creative coach in Cultuurplein1. Ook Be Creative zou in Cultuurplein-1 een plek kunnen krijgen. Er zou een Barneveldpas ontwikkeld kunnen worden waarmee inwoners van de gemeente Barneveld korting op alle ‘Active’ activiteiten kunnen krijgen. Deze pas wordt gedragen door gemeente, lokale ondernemers, fondsen en sport- en culturele instellingen. De stadspas Nieuwegein9 kan als inspiratiebron dienen. Kunst Collectief Barneveld Het Kunst Collectief Barneveld heeft aangegeven naarstig op zoek te zijn naar een vaste werkruimte waar Open Ateliers gehouden kunnen worden. Daarnaast is er de mogelijkheid in het atelier beeldende lessen en workshops voor zowel kinderen als volwassenen aan te bieden. Er wordt onderzocht of een ruimte in Cultuurplein-1 hiervoor geschikt gemaakt kan worden. Zowel amateur als professionele kunstenaars kunnen exposeren in de gangen en foyer van Cultuurplein-1. Spoor 3 Er is gesproken over gezamenlijke optredens van Muziekschool Barneveld en balletschool Désirée Nillisen in de zalen van Schaffelaartheater.

Dansen met livemuziek. Ook het verwijzen naar elkaars websites en mogelijke samenwerking op het gebied van marketing en communicatie is besproken. Voor grotere groepen is Cultuurplein-1 een uitwijkmogelijkheid daar de lessen te verzorgen. Atelier Hupsakee staat open beeldende cursussen voor kinderen te organiseren in Cultuurplein-1. Er is behoefte aan een vaste plek waar spullen kunnen blijven staan en op vaste momenten groepen kinderen kunnen worden ontvangen. Barnevue Een groot gedeelte van het aanbod van Barnevue kan ook in Cultuurplein-1 plaatsvinden. De beeldende lessen, fotografielessen en bewegingslessen. Ook de kooklessen en wijnproeverijen kunnen in het restaurant van Cultuurplein-1 georganiseerd worden. Alle taallessen worden in de bibliotheek gegeven. Deze kunnen in sommige gevallen ook in Cultuurplein-1 gegeven worden. Daarnaast is Barnevue in veel kernen actief en kunnen we hierbij aansluiten met extra aanbod. Wijkcentra Muziekschool Barneveld verzorgt lessen in de Eng in Voorthuizen en zijn in bespreking met de Wardborg om ook daar muzieklessen te geven. Deze samenwerking zal worden verbreed naar lessen in andere disciplines. Te denken valt dan aan dans- of musicallessen, mogelijk ook beeldende of dramalessen. Uiteindelijk is een samenwerking met wijkcentra en (amateur) culturele groepen in alle kernen het doel.