B-1.7 Besluit B&W over Plan van Aanpak Brede SPUK-regeling d.d. 3-10-23

•

• •

•

•

•

Het voornemen is om in het (in ontwikkeling zijnde) programma bestaanszekerheid positieve gezondheid als één van de thema’s op te nemen. Op deze manier borgen we in ons beleid ook het versterken van gezondheidsvaardigheden onder mensen in een kwetsbare positie. We leveren extra inspanningen om mensen met een kleine beurs te helpen meedoen aan sport, bewegen en cultuur. Met het programma Kansrijke Start richten we ons op (aanstaande) jonge ouders en hun kinderen in een kwetsbare positie. Er worden onder meer laagdrempelig prenatale huisbezoeken aangeboden, in het bijzonder aan inwoners van wijken of buurten waar het minder goed gaat. Daarnaast continueren we het multidisciplinair overleg (MDO) Zwanger Zonder Zorgen en verbinden we dit MDO met het MDO Jonge Kind. Bij onze aanpak betrekken we ervaringsdeskundigen. We evalueren eind 2023 onze huidige pilot ‘Buurgerichte aanpak Rootselaar-West’. Bij deze evaluatie bepalen we op welke wijze we een wijkgerichte aanpak integreren in ons beleid en of en hoe we deze aanpak uitbreiden naar andere wijken. Signalen uit de wijk, cijfers uit de gezondheidsmonitors van de GGD, de jeugd- en WMO monitor van de gemeente en cijfers en signalen van inwoners en maatschappelijke partners zijn hierbij informatiebronnen. We stimuleren de mogelijkheden voor de inzet van professionele community art in wijken of buurten waar het minder gaat.

Er wordt, mede op basis van de bevindingen van Movisie18 met community art in samenhang ingezet op persoonlijke ontwikkeling, sociale cohesie, fysieke leefbaarheid en publieke beeldvorming. We zijn voornemens om ons met de (in ontwikkeling zijnde) Omgevingsvisie ook te richten op het verkleinen van gezondheidsverschillen in wijken en buurten waar het minder goed gaat.

3.5 Brede Regeling Combinatiefuncties De gemeente Barneveld maakt al geruime tijd gebruik van de Brede Regeling Combinatiefuncties (BRC). De functionarissen zijn ondergebracht bij Stichting Connect (tot 1 september 2023 Be Active & Creative). Voor Stichting Connect stelde de Raad eind 2022 de opdracht vaststelde. Binnen deze opdracht geeft Connect via de BRC mede uitvoering aan het gemeentelijk beleid op het gebied van sport, bewegen en cultuur. De functionarissen worden ingezet aan de hand van de zes profielen die zijn vastgesteld in de bestuurlijke afspraken BRC 2023-2026 onder 1b19. Voor cultuur worden cultuurcoaches ingezet. De speerpunten van deze cultuurcoaches liggen op cultuureducatie (CMK) en cultuurparticipatie. De focus voor kwalitatieve doorontwikkeling zit op: • De stimulering van passende aanbodontwikkeling voor (kwetsbare) doelgroepen en opgaves. • De versterking van de gehele culturele infrastructuur bestaande uit de professionele cultuuraanbieders (geschoold), de culturele amateurverenigingen en creatieve professionals. • Waar het om aanbod voor kwetsbare doelgroepen gaat wordt expertise in toeleiding en begeleiding zorgvuldig ingezet, waar nodig met andere maatschappelijk partners. • Een buurt- en wijkgerichte aanpak met professioneel cultuuraanbod. • De ondersteuning van het Cultuurplatform met kennisgerichte sessies.

Naast de inzet van de cultuurcoaches kijken we naar het brede culturele veld waar we aanbodversterking kunnen stimuleren. Er zijn enkele professionele culturele aanbieders die al een inzet doen met cultuur (artistieke interventies20) voor specifieke doelgroepen. Voor sport, bewegen en gezondheid worden de functionarissen ingezet op diverse onderdelen, passend bij de doelen van het Sport- en beweegakkoord II en het Gezonde Leefstijl Akkoord: • Verenigingsondersteuner: Binnen de gemeente Barneveld is een verenigingsondersteuner actief (zie profiel verenigingsmanager19), met als doel om sport- en beweegaanbieders te ondersteunen en te stimuleren om een toekomstgerichte en vitale aanbieder te zijn. 18 Movisie (2022): Kunst vergroot leefbaarheid van kwetsbare wijken

19 Sport in de buurt (2022): Profielen - BuurtSportCoach (sportindebuurt.nl) 20 WHO (2022): culture for health

15

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

• •

•

•

•

Buurtsportcoach Uniek sporten: Het doel van deze buurtsportcoach is het stimuleren van bewegen bij mensen in een kwetsbare positie. Buurtsportcoach Vaardig in Bewegen: Het doel van deze buurtsportcoach is het stimuleren van bewegen en het laten kennismaken van de jeugd van 4 tot 12 jaar met het sportaanbod in de gemeente, zodat zij gezond opgroeien en gestimuleerd worden om een leven lang met plezier te bewegen Buursportcoach Openbare Ruimte: Deze buurtsportcoach brengt organisaties zoals sportverenigingen, zorginstanties, onderwijs en gemeente met elkaar in verbinding, organiseert en voert uit om zo samen bij te dragen aan een gezondere leefstijl en een grotere beweeg -, sport cultuur deelname voor alle doelgroepen in de buurt, wijk of dorpskernen. Coördinator Gezonde Leefstijl Akkoord: Als afgeleide van het profiel coördinator Sport en Preventie hebben we binnen de gemeente een coördinator Gezonde Leefstijl Akkoord, om de doelen van het Gezonde Leefstijl Akkoord te coördineren (zie 1.4). Buurtsportcoach Positieve Gezondheid: De buurtsportcoach Positieve Gezondheid richt zich op het onderdeel valpreventie en eventuele nieuwe projecten die gerelateerd zijn aan de Brede SpukRegeling.

3.6 Integrale samenwerking De verschillende doelen van de Brede SPUK-Regeling zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden en vragen dan ook een integrale werkwijze. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van bestaande lokale en regionale netwerkstructuren. Lokale netwerkstructuren Er zijn verschillende lokale netwerkstructuren die bijdragen aan de doelen van de Brede SPUKRegeling. Binnen deze netwerkstructuren wordt onder andere afgestemd over de doelen en inspanningen die beschreven zijn in bijlage B. • Gezondheidshuis Barneveld. Dit is een netwerkorganisatie waarin zowel gemeente, welzijns- en zorgpartijen zijn vertegenwoordigd. Het Gezondheidshuis richt zich op dit moment nog vooral op de ontwikkeling van een integraal loket voor de doelgroep 55 plus, maar wil ook een laagdrempelige preventieve voorziening voor de doelgroep 0-100 zijn, waar de samenwerking tussen welzijn en zorg bij elkaar komt. • Bestuurlijk overleg Wonen, Zorg, Welzijn. Het overleg heeft vooral het karakter van een netwerkbijeenkomst waarin lokaal werkzame aanbieders van wonen, zorg en welzijn met elkaar ontwikkelingen delen, afstemming hebben en elkaar inspireren. • Platform Jeugd. Het Platform Jeugd werd in 2022 opgericht en bestaat uit partners uit het onderwijs, de kinderopvang en het voorveld.

Het Platform Jeugd richt zich onder meer op de thema’s het versterken van sociaal-emotionele vaardigheden en gezonde leefstijl. • Gezonde Leefstijlakkoord. Vanuit het Gezonde Leefstijlakkoord is er een kerngroep die de voortgang bewaakt en jaarlijks een activiteitenplan samenstelt. Deze kerngroep komt op regelmatig basis samen en bestaat uit het CJG, het welzijnswerk, de huisartsenzorg, de lokale uitvoeringsorganisatie voor sport, bewegen, cultuur en jongerenwerk, de GGD, de preventieve verslavingszorg en de gemeente. • Sport- en Beweegakkoord II. Vanuit het Sport- en Beweegakkoord II is er een lokale kerngroep die de voortgang bewaakt en besluit over subsidieaanvragen. Deze kerngroep komt op regelmatige basis samen en bestaat uit een lid van Stichting Connect, de beleidsmedewerker Gezondheid en Sport van de gemeente en drie inwoners vanuit verschillende werkvelden. Zij vertegenwoordigen sport (inclusief sportverenigingen), onderwijs en gezondheid. • Cultuurplatform. Dit platform brengt cultuuraanbieders samen om te netwerken en kennis te ontwikkelen. Het Cultuurplatform en de cultuurcoach participatie trekken samen op om aanbieders te stimuleren en ondersteunen bij aanbodontwikkeling voor specifieke doelgroepen. • Netwerk geldvragen. Binnen dit netwerk zijn professionele partners en particuliere initiatieven met elkaar verbonden.

Gezamenlijk wordt gewerkt aan onderlinge verbinding en kennis van elkaars 16

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

ondersteuning, met als doel om inwoners sneller en beter te ondersteunen op het gebied van geldzorgen en -vragen. Regionale netwerkstructuren Regionaal zijn er verschillende netwerkstructuren waar de gemeente Barneveld aan deelneemt: • Gemeente Barneveld neemt deel aan de Preventiecoalitie Food Valley. Vanuit de regiogemeenten is gemeente Ede de vertegenwoordiger. Gemeente Barneveld zet zich de komende jaren in voor een actievere samenwerking met deze coalitie en de in oprichting zijnde regionale netwerkwerkstructuur voor het IZA. • Een aantal culturele organisaties neemt deel aan het regionale Florerende Foodvalley project dat gericht is op het versterken van de lokale culturele infrastructuren. • Voor het IZA is er in de regio Food Valley een regionale netwerkstructuur in oprichting waar gemeente Barneveld aan deelneemt. • Gemeente Barneveld valt onder de GGD Regio Gelderland-Midden. In dit verband wordt regionaal afgestemd over publieke gezondheid. Ook worden in dit verband afspraken gemaakt over de inzet van de GGD op de verschillende onderdelen uit de Brede SPUK-Regeling. Lokale coördinatie Stuurgroep Een lokale stuurgroep bewaakt de voortgang en koers van dit plan van aanpak.

Deze stuurgroep bestaat uit de twee portefeuillehouders die verantwoordelijk zijn voor de verschillende onderdelen uit de Brede SPUK-Regeling, de ambtelijk opdrachtgever (concerndirecteur Samenleving) en de ambtelijk projectleider. Ambtelijk projectteam Een ambtelijk projectteam, bestaande uit de ambtelijk projectleider en tenminste de beleidsmedewerkers sport, bewegen, cultuur, gezondheid en welzijn bewaakt de voortgang en de (door)ontwikkeling van doelen en inspanningen die vanuit de Brede SPUK-Regeling worden uitgevoerd. Ook draagt zij zorg voor een periodieke bestuurlijke verantwoording. Verder heeft de kerngroep de verantwoordelijkheid voor de inbedding van de doelen, resultaten en inspanningen binnen het gemeentelijke beleid.

17

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

4.Ondersteunende onderdelen: Versterking kennis- en adviesfunctie GGD en Coördinatiekosten regionale aanpak preventie • •

Licht toe op welke manier invulling wordt gegeven aan versterking van de kennis- en adviesfunctie van de GGD. Licht toe op welke manier invulling wordt gegeven aan coördinatie van de regionale aanpak preventie.

Gemeente Barneveld valt onder de Veiligheids en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM). Gemeenten in de regio hebben afgesproken het bedrag voor de versterking van de kennis- en adviesfunctie GGD gezamenlijk ter beschikking te stellen aan de GGD. Het doel van deze extra bijdrage in 2023 is de advisering van de GGD bij de totstandkoming van de gemeentelijke aanvragen voor de Brede SPUK-Regeling. De GGD heeft dan ook geadviseerd bij de totstandkoming van dit plan van aanpak. Voor 2024 en verder is de inzet gericht op de advisering publieke gezondheid, de monitoring van het plan van aanpak en gerichte advisering bij de uitwerking van beleid bij de verschillende thema’s waarop beleidsontwikkeling plaatsvindt. Naast deze bijdrage voor de versterking van de kennis- en adviesfunctie vanuit de SPUK-Middelen, wordt bij de VGGM-begroting 2024 extra budget beschikbaar gesteld voor de GGD voor advisering van gemeenten op het gebied van de Omgevingsvisie, milieu en gezondheid. De inspanningen die de gemeente Barneveld levert in het kader van deze Brede SPUK-Regeling, zijn onlosmakelijk verbonden aan de doelen en inspanningen van het IZA. Hiervoor maakt de gemeente Barneveld onderdeel uit van de zorgkantoorregio Foodvalley. Gemeente Barneveld en de regiogemeenten spannen zich in om tot een goede samenwerking te komen met zorgpartners, zorgverzekeraar en partners in het Sociaal Domein.

De regionale afspraken, onder andere over de ketenaanpakken, zullen lokaal geïmplementeerd worden vanuit de inspanningen die zijn beschreven in bijlage B.

18

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

5. Hoe wordt de voortgang bewaakt? Licht toe hoe de voortgang van de uitvoering van het plan van aanpak wordt bijgehouden en hoe de bijsturing wordt georganiseerd. 5.1 Effecten vragen een lange adem De resultaten van de inzet op preventie vragen een lange adem. Hoewel grote effecten naar verwachting niet binnen de looptijd van de Brede SPUK-Regeling zichtbaar zullen worden, monitoren we wel de doelen zoals gesteld in de Brede SPUK-Regeling. Bijlage C bevat een voorlopig overzicht van de indicatoren die hiervoor worden gebruikt. Deze indicatoren zijn afkomstig uit: • De gezondheidsmonitors van de GGD en de daaraan gekoppelde SMAP van het RIVM (SMall Area estimates for Policymakers). • De OKO-monitor van de GGD. • De leefbarometer van het RIVM. • De indicatorenset Kansrijke Start van het RIVM. • Feiten en cijfers over sporten en bewegen van het RIVM. • De jeugd- en Wmo monitor van de gemeente. Daarnaast onderzoekt de gemeente de mogelijkheid zich aan te sluiten bij de Gemeentezorgspiegel. Deze gemeentezorgspiegel biedt de mogelijkheid om op buurtniveau in kaart te brengen wat het zorggebruik is voor diverse aandoeningen. 5.2 Beoogde resultaten Hoewel het niet aannemelijk is dat er binnen de looptijd van de brede SPUK-Regeling gezondheidseffecten worden gemeten van het beleid, kunnen wel de resultaten van de inspanningen worden gemeten.

De inspanningen uit bijlage B vormen de basis voor de uitvoering van dit plan van aanpak. Bij elke inspanning is vermeld wat het beoogde resultaat is. Dit wordt op de volgende wijze gemonitord: • Jaarlijks wordt voor elke inspanning de voortgang bepaald op vier onderdelen: inhoud, proces, bereik en financiën. Op basis van deze evaluatie worden inspanningen en beoogde resultaten voor de vervolgjaren bijgesteld en/of verder uitgewerkt. De inspanningen uit bijlage B zijn dus een startpunt, maar zullen tijdens de looptijd van de Brede SPUK-Regeling minimaal jaarlijks worden bijgesteld. • Een groot deel van de inspanningen wordt uitgevoerd door maatschappelijke partners. Bij het verstrekken van subsidies en opdrachten worden er afspraken gemaakt over de monitoring van de betreffende inspanningen. 5.3 Midterm evaluatie Na twee jaar, bij de midterm evaluatie van de Brede SPUK-Regeling, vindt een bredere herijking plaats. Hierbij wordt, in samenwerking met maatschappelijke partners: • een evaluatie gedaan van de output van de inspanningen die zijn geleverd (zie bijlage B); • gemonitord hoe het ervoor staat met betrekking tot de doelen die gesteld zijn in de Brede SPUKRegeling. Op basis van deze evaluatie vindt voor de tweede helft van de looptijd van de Brede SPUK-Regeling indien nodig een bijstelling plaats in de doelen en inspanningen uit bijlage B.

19

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

6. Beschrijf op welke wijze samenhang en synergie wordt nagestreefd tussen uitvoering op de verschillende hoofdthema’s en onderdelen Voor de uitvoering van de dit plan van aanpak hanteert de gemeente Barneveld een integrale werkwijze. De basis van onze aanpak vormt het bestaande gemeentelijke beleid. Vanuit de Brede SPUK-Regeling richten we ons hoofdzakelijk op het verbinden en versterken van bestaande initiatieven. In hoofdstuk 3.1 is beschreven hoe de doelen en inspanningen zijn of worden geïntegreerd in het gemeentelijk beleid. Daarnaast is in hoofdstuk 3.2 en bijlage B beschreven op welke wijze inspanningen bijdragen aan meerdere doelen van de Brede SPUK-Regeling. Deze inspanningen hebben vaak betrekking op meerdere (hoofd)onderdelen van de regeling. Een lokale stuurgroep bewaakt de voortgang en koers van dit plan van aanpak (zie hoofdstuk 3.6 Integrale samenwerking). Deze stuurgroep bewaakt tevens de integrale samenhang en synergie tussen de verschillende hoofdthema’s en onderdelen met het gemeentelijke beleid. Het ambtelijke projectteam is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit plan van aanpak (zie hoofdstuk 3.6 Integrale samenwerking). Dit projectteam draagt zorg voor de (door)ontwikkeling van doelen en inspanningen die in het kader van dit plan van aanpak worden uitgevoerd. Ook draagt zij zorg voor een periodieke bestuurlijke verantwoording.

Verder heeft het ambtelijke projectteam de verantwoordelijkheid voor de inbedding van de doelen, resultaten en inspanningen binnen het gemeentelijke beleid. Ook maakt het projectteam bij de uitvoering en doorontwikkeling van dit plan gebruik van de verschillende lokale en regionale netwerkstructuren (zie hoofdstuk 3.6 Integrale samenwerking).

20

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

7. Verbinding onderdelen Brede SPUK en doelen GALA en Sportakkoord II Vul a.u.b. onderstaande tabel in. Geef door het plaatsen van een vinkje (√) aan indien met een onderdeel van de regeling een bijdrage levert aan specifieke doelen van het GALA en het Hoofdlijnen Sportakkoord II.

Zie bijlage B: Doelen- inspanningennetwerk.

21

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

8. Toestemming gebruik informatie De gemeente geeft toestemming voor gebruik van de informatie uit het plan van aanpak voor de evaluatie van de landelijke samenwerkingsafspraken en de monitoring en doorontwikkeling van landelijk beleid.

22

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

9. Ondertekening Naam wethouder: Jolanda de Heer-Verheij Datum van ondertekening: Handtekening

Naam wethouder: Mijntje Pluimers- Foeken Datum van ondertekening: Handtekening

23

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

10. Bijlagen • • •

Bijlage A: Analyse bestaand beleid Bijlage B: Doelen- inspanningen netwerk Bijlage C: Indicatoren Brede SPUK-Regeling

24

Bijlage A: Analyse bestaand beleid, akkoorden, werkprogramma’s, regelingen en subsidierelaties Bestaand beleid, akkoorden, werkprogramma's, regelingen en subsidierelaties

1. Lokaal sportakk oord

2. Brede Regeling Combina tiefunctie s

3. Terugdri ngen gezondh eidsacht erstande n

4. Kansrijke Start

5. Mentale gezondh eid

6. Aanpak overgewi cht en obesitas

7. Valpreve ntie

8. Leefomg eving

9. OKO & Vroegsig nalering alcoholpr oblemati ek

10. Versterk en sociale basis

11. Mantelzo rg

12. Eén tegen Eenzaam heid

13. Welzijn op recept

Beleidsplan Sociaal Domein 'mensen voorop' Beleidskader Inclusie Nationaal Programma Onderwijs Sport- en Beweegakkoord II Gezonde Leefstijlakkoord Barneveld Integraal plan middelengebruik (Opgroeien in een Kansrijke Omgeving) Werkprogramma Jeugd Pilot Buurtgerichte Aanpak Lopende subsidieafspraken Convenant Cultuureducatie Gemeente Barneveld 2020-2024 Minimaregelingen rondom sport, bewegen, cultuur Bijzondere bijstand Maatschappelijke sport- en cultuurfonds Buurtbudget Schone Lucht Akkoord

x

x

x

x

x

x

x

x

x x

x

x x

x

x x

x

x x x x x

x x

x

x

x

x x x

x

x x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x x x x x

x x

x x

x x x x

Naar verwachting is er onder andere ook een samenhang tussen de onderdelen uit de Brede SPUK-Regeling met de volgende (voorgenomen) toekomstige programma’s, visies en plannen: Omgevingsvisie gemeente Barneveld Programma Bestaanszekerheid Programma een leven lang leren en ontwikkelen Programma prettig leven in vitale dorpen Integrale Cultuurvisie gemeente Barneveld Klimaatadaptatieplan

x x

x

x

x

x x

x x

x x

x x

x

14. Versterki ng kennisen adviesfu nctie GGD

15. Coördina tiekosten regionale aanpak preventie

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Bijlage B: Doelen- inspanningen netwerk

26

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Bijlage C: Indicatoren doelstellingen Brede SPUK-Regeling Onderdelen Brede SPUK-Regeling21

Thema/subthema/ indicator

2. Brede Regeling Combinatiefuncties

3. Terugdringe n gezondheids achterstand en

x

x

Een heid

Doelgroep

Gebied / dimensie

Bron

1. Lokaal sportakkoor d

%

18 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

x

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd

x

x

x

x

4. Kansrijke Start

5. Mentale gezondheid

6. Aanpak overgewicht en obesitas

7. Valpreventie

8. Leefomgevin g

9. OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek

10. Versterken sociale basis

11. Mantelzorg

12. Eén tegen Eenzaamheid

13. Welzijn op recept

Gewicht Heeft overgewicht

x

Roken Rookt wekelijks of vaker

%

18 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

Voldoet aan alcoholrichtlijn

%

18 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

X

Laatste vier weken alcohol gedronken

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

X

Laatste vier weken bingedrinken

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

X

Laatste vier weken canabis gebruikt

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

X

Rookt Alcohol en drugs

Bewegen, cultuur en vrijetijdsbesteding Lid van een club, sportclub of vereniging

%

4-12 jr

Gemeente

Kindermonitor GGD

x

x

x

x

x

X

x

x

Beweegt elke dag minstens 1 uur

%

4-12 jr

Gemeente

Kindermonitor GGD

x

x

x

x

x

X

x

x

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

x

x

x

x

x

X

x

x

x

x

x

x

x

X

x

x

Wekelijkse sporter

%

18 jr of ouder

Voldoet aan de beweegrichtlijnen

%

18 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

Beweegt dagelijks minstens een uur

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

x

x

x

x

x

X

x

x

Lid van een club, sportclub of vereniging

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

x

x

x

x

x

X

x

x

Neemt deel aan georganiseerde vrijetijdsbesteding

%

13-16 jr

Gemeente

OKO monitor GGD

x

x

x

x

X

x

x

x

x

x

x

%

13-16 jr en 18 jr of ouder

Gemeente

OKO monitor (we pleiten tevens voor het toevoegen van cultuurparticipatie in de Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen)

Moeder heeft gerookt tijdens zwangerschap

%

0-4 jr

Gemeente

Kindmonitor GGD

x

x

Zwangere vrouwen met psychische of psychiatrische problemen

%

zwangere vrouwen

Gemeente

CBS microdata uit het regiobeeld Kansrijke Start

x

x

Vroeggeboorte of laag geboortegewicht

%

baby's

Gemeente

Perined uit het regiobeeld Kansrijke Start

x

x

Kinderen geboren in een gezin in een zeer kwetsbare situatie

%

0-2 jarigen

Gemeente

CBS microdata uit het regiobeeld Kansrijke Start

x

x

Kinderen die te maken hebben met ouders met psychische of psychiatrische problemen

%

0-2 jarigen

Gemeente

CBS microdata uit het regiobeeld Kansrijke Start

x

x

Kinderen met ouders die grote moeite hebben met rondkomen in het afgelopen jaar

%

0-3 jaar

Gemeente

Kindmonitor GGD

x

x

%

65 jr en ouder

Gemeente

VeiligheidNL

Neemt deel aan cultuur (per wijk) (alle leeftijden)

x

Tijdens de zwangerschap

x

Na de zwangerschap

Vallen Verhoogd valrisico

x

21 Voor de ondersteunende onderdelen Versterken van kennis- en adviesfunctie GGD en Coördinatie regionale preventie infrastructuur zijn geen gezondheidsindicatoren benoemd

27

x

Plan van aanpak Regeling specifieke uitkering sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Onderdelen Brede SPUK-Regeling21

1. Lokaal sportakkoor d

2. Brede Regeling Combinatiefuncties

3. Terugdringe n gezondheids achterstand en

Thema/subthema/ indicator

Een heid

Doelgroep

Gebied / dimensie

Bron

4. Kansrijke Start

5. Mentale gezondheid

Is gevallen in de afgelopen 3 maanden

%

65 jr en ouder

Gemeente, wijk

Gezondheidsmonitor ouderen GGD

Matig/hoog risico op angst of depressie

%

18 jr of ouder, 65 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

x

Lichte tot zorgelijke psychische klachten

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

x

Grensgebied of verhoogd risico op psychosociale problemen

%

4-12 jr

Kindmonitor

Kindmonitor GGD

x

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

x

6. Aanpak overgewicht en obesitas

7. Valpreventie

8. Leefomgevin g

9. OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek

10. Versterken sociale basis

11. Mantelzorg

12. Eén tegen Eenzaamheid

13. Welzijn op recept

x

Psychische klachten x

x

x

x

x

x

x

x

Stress Voelt zich (zeer) vaak gestrest door één of meer factoren

%

18 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

%

18 jr of ouder, 65 jr of ouder

Gemeente, wijk

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD

%

18 jr of ouder, 65 jr of ouder

Gemeente, wijk, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

%

18 jr en ouder, 65 jr en ouder

Gemeente, wijk

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Geeft voldoende voor woonomgeving

%

18 jr of ouder

Gemeente, wijk

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD

x

Beweegvriendelijke omgeving

%

algemeen

Gemeente

Sport en bewegen in cijfers

x

Geeft 7 of hoger voor groen in de buurt

%

18 jr of ouder

Gemeente, wijk

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD

x

zscor e

algemeen

Gemeente, wijk, buurt

Leefbarometer

x

x

x

x

x

x

x

%

18 jr en ouder, 65 jr en ouder

Gemeente, wijk

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD

x

x

x

x

x

x

x

Eenzaamheid

%

18 jr of ouder, 65 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

x

x

Voelt zich soms tot altijd eenzaam in de afgelopen 12 maanden

x

x

Heeft (heel) veel stress ervaren Scoort gemiddeld of hoog op veerkracht Regie over eigen leven Matig of veel regie over het eigen leven Gezondheidsvaardigheden Heeft voldoende gezondheidsvaardigheden Woonomgeving

Mantelzorg

Sociale samenhang Voelt zich matig tot sterk sociaal uitgesloten

x

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor Jeugd GGD

Tamelijk of (zeer) zwaar overbelaste mantelzorger

%

18 jr en ouder, 65 jr en ouder

Gemeente, wijk

Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen GGD

x

x

Jonge mantelzorger

%

13-16 jr

Gemeente

Gezondheidsmonitor jeugd GGD

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

Gezonde levensverwachting Gezonde levensverwachting in goed ervaren gezondheid

jaar

algemeen

Gemeente

Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen, CBS en RIVM, CBS Doodsoorzakenstatistiek; gegevens bewerkt door RIVM

%

18 jr of ouder, 65 jr of ouder

Gemeente, buurt

SMAP (Gezondheidsmonitor volwassenen en ouderen/ CBS)

Ervaren gezondheid Goed/zeer goed ervaren gezondheid

28

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Gemeente Barneveld

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis Bij de totstandkoming van het plan van aanpak voor de Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis is het participatiebeleid van de gemeente Barneveld gevolgd. Hiervoor is het scorecijfer op de participatieladder bepaald. Hieruit blijkt dat participatietrede 3 ‘meewerken’ van toepassing is. Bij de uitwerking van deze vorm van participatie was de randvoorwaarde tijd beperkend, vanwege de beperkte tijd tussen de publicatie van de regeling en de gestelde datum voor het indienen van de aanvraag. Gegeven deze randvoorwaarde, is op de volgende wijze geparticipeerd bij de totstandkoming van dit plan: • Eind april 2023 is een bijeenkomst georganiseerd voor maatschappelijke partners uit de gemeente. Uitgenodigd waren onder andere vertegenwoordigers vanuit het welzijnswerk, culturele- en sportpartners, maatschappelijk werk, jongerenwerk, CJG, bibliotheek, huisartsen, de Jongerenraad, de Adviesraad Sociaal Domein (ASD) en partners uit het Platform Jeugd. Tijdens de bijeenkomst waren circa 20 deelnemers aanwezig. In deze bijeenkomst is aan maatschappelijke partners een toelichting gegeven op de regeling en de bijbehorende voorwaarden.

Tevens hebben de partners over een drietal onderwerpen specifiek hun inbreng geleverd: De Gezonde Leefomgeving, Welzijn op Recept en Mentaal Welbevinden. Deze onderwerpen werden geselecteerd omdat er specifiek meer input nodig was om invulling te kunnen geven aan het plan van aanpak. Tijdens de bijeenkomst was het ook mogelijk voor partners om inbreng te geven op één van de andere onderwerpen uit de Brede SPUK-Regeling. Een samenvatting van de bijeenkomst, met daarbij een weergave van de hoofdpunten, is verstuurd naar de aanwezigen. Deze hoofdpunten zijn opgenomen in dit participatieverslag. • In juni 2023 heeft een overleg plaatsgevonden met de Adviesraad Sociaal Domein gemeente Barneveld (ASD). Voorafgaand aan dit overleg ontvingen de leden van de ASD het concept plan van aanpak. Er is een verslag gemaakt van de adviespunten, waarop de ASD nog een schriftelijke aanvulling heeft geleverd. Alle adviezen van de ASD zijn opgenomen in dit participatieverslag. • In mei 2023 vond een overleg met de GGD plaats over de monitoring en evaluatie van het plan van aanpak. Tevens ontving de GGD in juni 2023 het concept plan van aanpak. Hierop heeft de GGD schriftelijk advies uitgebracht, zowel vanuit de jeugdgezondheidszorg, gezondheidsbevordering als milieu & gezondheid. Een samenvatting van dit advies is opgenomen in dit participatieverslag.

Hiermee voldoet de gemeente Barneveld tevens aan de verplichting uit de Brede SPUK-Regeling om het plan van aanpak voor advies voor te leggen aan de GGD. Tabel 1 omvat een overzicht van de adviezen die zijn uitgebracht en de opvolging van deze adviezen. Het plan van aanpak voor de Brede SPUK-Regeling bouwt voort op het beleid dat de gemeente Barneveld uitvoert. In dat kader voert de gemeente reguliere gesprekken met maatschappelijke partners en inwoners. Hoewel deze reguliere gesprekken geen onderdeel uitmaken van dit participatieverslag, is het plan van aanpak mede gebaseerd op reguliere overleggen die de gemeente met maatschappelijk organisaties en inwoners voert. Het plan van aanpak is tevens ter consultatie voorgelegd binnen het aandachtsgebied Samenleving van de gemeente Barneveld. Bij de uitvoering van het plan van aanpak en de (door)ontwikkeling van specifiek beleid uit dit plan worden, naast de bovengenoemde partijen, ook inwoners via het Participatiebeleid betrokken. Zo kunnen inwoners meedenken en meebeslissen.

1

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Gemeente Barneveld

Tabel 1: Adviezen participatietraject plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis Advies afkomstig Onderwerp Advies Opvolging advies van Bijeenkomst Gezonde Leefomgeving Ga met inwoners in gesprek over een gezonde De Brede SPUK-Regeling is met betrekking tot de gezonde leefomgeving maatschappelijke leefomgeving. nauw verbonden aan de Omgevingsvisie. Dit advies wordt dan ook partners meegenomen bij afwegingen rondom de totstandkoming van de Omgevingsvisie.

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Gezonde Leefomgeving

Zorg voor de juiste ‘programmering’ zodat de openbare ruimte ook zo wordt gebruikt dat het bijdraagt aan gezondheid, sport, bewegen, cultuur en ontmoeten.

Bij de totstandkoming van de Omgevingsvisie wordt een participatietraject gevolgd waarbij inwoners worden betrokken bij de wensen en ideeën met betrekking tot onder andere een gezonde leefomgeving. De Brede SPUK-Regeling is met betrekking tot de gezonde leefomgeving nauw verbonden aan de Omgevingsvisie. Dit advies wordt dan ook meegenomen bij afwegingen rondom de totstandkoming van de Omgevingsvisie. In het plan van aanpak is budget opgenomen voor het stimuleren van gezondheid, sport, bewegen, cultuur en ontmoeten in de openbare ruimte. Met dit budget kan het gebruik van de openbare ruimte voor gezondheid, sport, bewegen, cultuur en ontmoeten worden gestimuleerd. In het Sport- en Beweegakkoord II zijn doelen en afspraken opgenomen voor sport en bewegen in de openbare ruimte.

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Gezonde Leefomgeving

Kies focus. Ga met inwoners in gesprek over hun prioriteiten en zorg dat zij kunnen bepalen (voorbeeld: buurtbudget/ buurtbonnen).

Dit advies wordt tevens als afweging meegenomen bij de totstandkoming van de Integrale Cultuurvisie gemeente Barneveld (naar verwachting medio 2024 gereed). In het plan van aanpak is budget opgenomen voor het continueren, evalueren en doorontwikkelen van een wijkgerichte aanpak. De basis van deze aanpak is participatie van inwoners. Ook is er onder meer budget opgenomen voor gebiedsgerichte activiteiten/maatregelen in de fysieke omgeving die bijdragen aan de doelen van de Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis. Als onderdeel van het plan van aanpak wordt dit uitgewerkt en wordt dit advies meegenomen.

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Gezonde Leefomgeving

Zorg bij nieuwe wijken dat er vanaf het ontwerp rekening wordt gehouden met gezondheid, sport, bewegen, cultuur en ontmoeten.

De Brede SPUK-Regeling is met betrekking tot de gezonde leefomgeving nauw verbonden aan de Omgevingsvisie. Bij de totstandkoming van de Omgevingsvisie wordt een participatietraject gevolgd waarbij inwoners worden betrokken bij de behoeften met betrekking tot een gezonde leefomgeving. De Brede SPUK-Regeling is met betrekking tot de gezonde leefomgeving nauw verbonden aan de Omgevingsvisie. Dit advies wordt dan ook meegenomen bij afwegingen rondom de totstandkoming van de Omgevingsvisie.

2

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Gezonde Leefomgeving en Verkleinen van Gezondheidsverschillen

Verkleinen van Gezondheidsverschillen

Zorg voor toegankelijke voorzieningen voor sport, bewegen, cultuur, ontmoeten om mee te kunnen doen: 1. Mentaal (drempel verlagen om te durven meedoen). 2. Fysiek (bereikbaarheid en toegankelijkheid). 3. Financieel (voor mensen met een kleine beurs).

Leg de focus op een Kansrijke Start.

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Verkleinen van Gezondheidsverschillen

Ga ook naar de wijk/het individu toe in plaats van mensen naar organisaties te laten komen.

Bijeenkomst maatschappelijke partners Bijeenkomst maatschappelijke partners

Verkleinen van Gezondheidsverschillen

Maak professionals bewust van de invloed stressfactoren (zoals financiële zorgen/woonzorgen) op de ‘ruimte’ die mensen hebben om gezonde keuzes te kunnen maken. Ga met de mensen om wie het gaat in gesprek. Zet ervaringsdeskundigen in.

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Verkleinen van Gezondheidsverschillen

Mentale gezondheid

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Mentale gezondheid

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Welzijn op recept

Ga open in gesprek met jongeren en jongvolwassenen. Betrek hier ook ouders bij (dan snijdt het mes aan twee kanten). Bespreek hierbij mogelijke ideeën met de doelgroep zelf. Bijvoorbeeld een ‘Barneveld Pas’ of de inzet van digitale middelen. Ga in gesprek over mentaal welbevinden met jongeren/jongvolwassenen en hun ouders. Wat is het en wat is eigenlijk normaal? Heb hierbij aandacht voor normaliseren. Breid Welzijn op recept uit: 1. Met thema’s zoals kunst en sport. 2. Met aanvullende doelgroepen. Het richt zich nu in de gemeente Barneveld vooral op ouderen.

Gemeente Barneveld

Dit advies is overgenomen. In het plan van aanpak is budget opgenomen voor het stimuleren van sport- bewegen en cultuur bij mensen met een kleine beurs. In het Sport- en Beweegakkoord II zijn maatregelen opgenomen om de toegankelijkheid van sport en bewegen te bevorderen. Dit advies wordt tevens als afweging meegenomen bij de totstandkoming van de Integrale Cultuurvisie gemeente Barneveld (naar verwachting medio 2024 gereed). Dit advies is overgenomen. Kansrijke Start maakt een belangrijk onderdeel uit van het plan van aanpak. Samen met lokale partners wordt, als onderdeel van het plan van aanpak, voor de komende jaren een werkagenda opgesteld. In het plan van aanpak is budget opgenomen voor het continueren, evalueren en doorontwikkelen van een wijkgerichte aanpak. De basis van deze aanpak is participatie van inwoners. Ook is er onder meer budget opgenomen voor gebiedsgerichte activiteiten/maatregelen in de fysieke omgeving die bijdragen aan de doelen van de Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis. Dit advies wordt ingebracht bij de totstandkoming van het programma Bestaanszekerheid. Dit advies is overgenomen. Bij de ontwikkeling van de nieuwe activiteitenagenda Kansrijke Start, zoals opgenomen in het plan van aanpak, worden ervaringsdeskundigen betrokken.

Een ander voorbeeld is dat ervaringsdeskundigen worden betrokken bij de totstandkoming van het programma Bestaanszekerheid. Naar verwachting maakt het verkleinen van gezondheidsverschillen deel uit van de doelstellingen van dit programma. Dit advies is als volgt overgenomen: In het plan van aanpak is voorzien in een integrale aanpak voor mentale gezondheid voor de doelgroep 12-25 jaar. Bij deze ontwikkeling wordt dit advies meegenomen en wordt de doelgroep betrokken. Tevens wordt dit advies meegewogen in de aanpak Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO). In het plan van aanpak is voorzien in een integrale aanpak voor de doelgroep 12-25 jaar. Bij deze ontwikkeling wordt dit advies meegenomen en wordt de doelgroep betrokken. Dit advies is overgenomen. In het plan van aanpak is voorzien in de continuering en versterking van Welzijn op Recept. Samen met Welzijn Barneveld wordt hieraan invulling gegeven, waarbij dit advies wordt meegenomen in de afwegingen.

3

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Welzijn op recept

Zorg voor een sociale kaart.

Gemeente Barneveld

Met Welzijn Barneveld worden afspraken gemaakt over het continueren en uitbreiden van Welzijn op Recept. Daarbij wordt dit advies afgewogen. Daarnaast is in het plan van aanpak budget opgenomen voor het bij elkaar brengen van vraag aan aanbod. Een nadere uitwerking hiervan maakt onderdeel uit van het plan van aanpak.

Bijeenkomst maatschappelijke partners Bijeenkomst maatschappelijke partners

Welzijn op recept

Bijeenkomst maatschappelijke partners

Algemeen

Zorg dat inwoners die ideeën hebben om iets te betekenen voor de samenleving ergens terecht kunnen met hun ideeën en hierbij geholpen kunnen worden.

Adviesraad Sociaal Domein

Algemeen

Betrek meer ervaringsdeskundigheid in het ophalen van informatie. Zij horen ook vaak wat de mensen nodig hebben en staan dicht bij de mensen.

Adviesraad Sociaal Domein

Algemeen, Sport- en Beweegakkoord II, overgewicht

In het concept plan van aanpak komt de doelgroep kwetsbare jongeren te weinig naar voren.

Algemeen

Train professionals in het medisch en sociaal domein in positieve gezondheid. Zo spreek je dezelfde taal, ook naar de inwoners toe. Leg de verbinding tussen het Integraal Zorgakkoord en de SPUK-regeling voor het onderwerp mentale gezondheid.

Bij veel sporten bijvoorbeeld ontbreekt ook de kennis bij de aanbieders om deze doelgroep te begeleiden. Denk bijvoorbeeld aan training om met bepaalde doelgroepen om te gaan/inzicht te krijgen in de problematiek om nog meer inclusie te kunnen bewerkstelligen. Een ander voorbeeld is het thema overgewicht bij kinderen. Er is al eerder een pilot geweest of misschien is deze er nog, maar een aantal kinderen die mee wilden doen en op speciaal onderwijs zaten, waren nog niet thuis op het tijdstip dat het gegeven werd, omdat hun schooltijden afweken en omdat ze nog ruim een uur in een busje van leerlingenvervoer moesten zitten om thuis te komen. Het is ook fijn als zij de gelegenheid zouden krijgen om hier aan mee te kunnen doen.

Dit advies is overgenomen. Hiervoor is in het plan van aanpak budget gereserveerd. De gemeente Barneveld brengt dit advies in bij het Regioplan dat wordt opgesteld in navolging op het landelijke Integraal Zorgakkoord (IZA). Omdat bij de ontwikkeling van dit Integraal Zorgakkoord een groot aantal regionale partners is betrokken, is het nog niet duidelijk wat hiervan de uitkomst wordt. Naast de bestaande mogelijkheden voor inwoners met ideeën om iets te betekenen (zoals via vrijwilligerswerk, buurtbudget, et cetera), is er in het plan van aanpak extra budget vrijgemaakt voor de ontwikkeling van gebiedsgerichte activiteiten gericht op sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis. Hierbij is inwonerparticipatie een belangrijk onderdeel. De uitwerking hiervan maakt onderdeel uit van het plan van aanpak. Bij de uitvoering van dit plan van aanpak wordt dit advies op verschillende manieren overgenomen. Voorbeelden zijn 1. De ontwikkeling van de werkagenda Kansrijke Start waarbij ervaringsdeskundigen worden betrokken, 2. De ontwikkeling van het programma Bestaanszekerheid waarbij ervaringsdeskundigen worden betrokken. Het verkleinen van gezondheidsverschillen maakt naar verwachting onderdeel uit van dit programma, 3. De ontwikkeling van een plan van aanpak voor het verbeteren van de mentale gezondheid van 12-25 jarigen.

In het Sport- en Beweegakkoord II is inclusief sporten en bewegen een speerpunt. In het Sport- en beweegakkoord II zijn maatregelen opgenomen om inclusief sporten en bewegen te bevorderen. Dit advies wordt ingebracht bij de ontwikkeling van de Integrale Cultuurvisie (naar verwachting medio 2024 gereed). Een onderdeel van de Brede SPUK-Regeling is de ontwikkeling van een lokale ketenaanpak voor kinderen met overgewicht. Daarin wordt het advies m.b.t. kinderen in het speciaal onderwijs meegewogen.

4

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Adviesraad Sociaal Domein

Een tegen Eenzaamheid en Mentale Gezondheid

Adviesraad Sociaal Domein

Mantelzorg

Adviesraad Sociaal Domein

Eén tegen Eenzaamheid

Wat een heel groot gemis is hier binnen de gemeente, is een soort auticafé of gelegenheid waar jongeren met autisme elkaar kunnen ontmoeten en waar iets georganiseerd wordt. Nu gaan er heel veel jongeren uit deze gemeente naar Ede omdat ze het daar wel organiseren. Het wordt echt als een groot gemis ervaren binnen deze gemeente. Het is juist de doelgroep die heel eenzaam is, geen aansluiting kan vinden, lang thuis blijft wonen, vaak buiten de gemeente naar school gaat, niet met sporten mee kan komen of het niet eens aandurft omdat ze vaak niet aansluiten bij leeftijdgenoten. Het CJG en BeActive, Stichting Maatjeswerk Autisme en de gemeente zijn al meerdere keren bij elkaar gaan zitten, maar door omstandigheden (corona, vertrek ambtenaar, geld) is het nooit van de grond gekomen. Maar dat het heel erg nodig is, is een feit. Bekijk mantelzorg als een breed onderwerp. Kijk of de inspanningen in het kader van mantelzorg kunnen bijdragen aan meer doelen van de Brede SPUK-Regeling (kijk hierbij naar alle doelgroepen vanuit de WMO). Bekijk eenzaamheid als een breed maatschappelijk probleem. Niet alleen gericht op ouderen.

Gemeente Barneveld

De (door)ontwikkeling van voorzieningen voor specifieke doelgroepen valt buiten de scope van dit plan van aanpak voor de Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis. Het signaal is gedeeld binnen de gemeente. Het signaal wordt ook herkend. Tegelijk is in de afgelopen jaren ook gebleken dat de opkomst bij georganiseerde activiteiten voor deze doelgroep laag was, waardoor aanbod (nog) niet structureel is geworden. Wat betreft ondersteuning bij sport, kan men terecht bij Be Active & Creative (nu Connect genaamd).

Dit maakt onderdeel uit van de aanpak die de gemeente, in samenwerking met maatschappelijke partners als Welzijn Barneveld, hanteert. Het plan van aanpak voorziet in een groter bereik van de mantelzorgondersteuning bij specifieke doelgroepen. Dit advies wordt ingebracht bij de ontwikkeling van een lokale coalitie Eén tegen Eenzaamheid. De lokale partners bepalen hierbij gezamenlijk de lokale speerpunten en doelgroep(en). Een integrale aanpak voor de verbetering van de mentale gezondheid van 12-25 jarigen is één van de inspanningen die benoemd staan in het plan van aanpak. Mogelijk zal eenzaamheid ook onderdeel uitmaken van deze aanpak. Dit advies wordt bij de uitwerking van deze aanpak meegewogen.

Adviesraad Sociaal Domein

Adviesraad Sociaal Domein

Sporten, bewegen en cultuur voor mensen met een kleine beurs

Algemeen

Kijk hierbij ook naar kwetsbare jongeren die langer thuis blijven wonen. Zij hebben zelf weinig te besteden, maar hun ouders soms meer. Welke ondersteuning is er voor deze jongeren om mee te doen met sporten, bewegen en cultuur?

Probeer meer vraaggestuurd te werken in de komende jaren, zodat in de komende jaren hier nog meer op

In het huidige gemeentelijke beleid, waaronder het jongerenwerk, Opgroeien in een Kansrijke Omgeving, het sport- en cultuurbeleid is ook aandacht voor het tegengaan van eenzaamheid van andere doelgroepen. Eind 2023 wordt gestart met de herijking van het minimabeleid. Hier wordt het bestaande beleid en regeling geëvalueerd, maar ook onderzocht waar meer of andere ondersteuning nodig is. Dit advies wordt daarom bij deze herijking nader onderzocht. Tevens is medio 2023 een pilot gestart met het Jeugd Sport- en Cultuurfonds. Dit is een aanvulling op het bestaande minimabeleid. Niet aan de hand van inkomenscriteria, maar op basis van de inschatting op noodzaak, doet een professional uit het veld een aanvraag. De inschatting van de professional, op basis van de individuele situatie van de persoon die het betreft, is leidend in de beoordeling. Dit biedt meer ruimte voor maatwerk voor mensen die niet aan de criteria van het minimabeleid voldoen maar onvoldoende bestedingsruimte hebben om mee te doen aan sport, bewegen en cultuur. In het participatiebeleid van de gemeente Barneveld is de betrokkenheid van inwoners geborgd. Dit betekent dat bij de ontwikkeling van nieuw

5

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

geanticipeerd kan worden. Laat bijvoorbeeld de coaches van MEE Veluwe, gespreksvoerders en andere professionals of vrijwilligers ook inwoners vragen wat ze nodig hebben om de ambitie ‘een gezonde generatie in 2040’ te halen.

Adviesraad Sociaal Domein

Mentale gezondheid

GGD

Bijlage ‘Indicatoren doelstellingen brede SPUK-Regeling)

GGD

Gezonde Leefomgeving

Betrek ook kwetsbare jongeren bij de ontwikkeling van plannen (niet alleen via de Jongerenraad).

In de bijlage met indicatoren is een aantal relaties nog niet gelegd: • Gewicht en een gezonde leefomgeving. • Bewegen, sporten en het thema overgewicht. Het advies is deze relaties toe te voegen. Gezondheid wordt door veel factoren beïnvloed. Met de thema’s leefomgeving en klimaatadaptatie hebben gemeenten de kans om invulling te geven aan het principe van Health in all policies: door met een brede blik op preventie gezondheid te koppelen aan verschillende beleidsterreinen. Met een integrale benadering kunnen gemeenten gebruik maken van de invloed van verschillende factoren op gezondheid: individuele factoren, maar ook sociale en fysieke factoren in de omgeving. Denk daarbij bijvoorbeeld aan armoede, eenzaamheid, huisvesting, voedselomgeving, beweegvriendelijkheid van de omgeving, factoren in de omgeving die schadelijk zijn voor de gezondheid (lucht, geluid, geur, bodem, hitte, etc.). Het betreft en dus de verschillende beleidsdomeinen die hier over gaan.

Gemeente Barneveld

beleid inwoners worden betrokken. Voorbeelden van onderdelen van het plan van aanpak voor deze Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis waarbij inwoners worden betrokken zijn: 1. De ontwikkeling van de werkagenda Kansrijke Start waarbij ervaringsdeskundigen worden betrokken, 2. De ontwikkeling van het programma Bestaanszekerheid waarbij inwoners/ervaringsdeskundigen worden betrokken. Het verkleinen van gezondheidsverschillen maakt naar verwachting onderdeel uit van dit programma, 3. De ontwikkeling van een plan van aanpak voor het verbeteren van de mentale gezondheid van 12-25 jarigen. Dit advies wordt overgenomen bij integrale aanpak voor de verbetering van de mentale gezondheid van 12-25 jarigen. Bij de ontwikkeling van het programma Bestaanszekerheid, waar naar verwachting het verkleinen van gezondheidsverschillen deel uitmaakt van de doelen, worden via de aanpak ‘Speaking Minds’ ook jongeren in een kwetsbare positie betrokken. Dit advies is overgenomen.

Op dit moment wordt in de gemeente Barneveld gewerkt aan de totstandkoming van de Omgevingsvisie. In de Omgevingsvisie komen ruimtelijke en sociale opgaven samen. De onderwerpen die de GGD benoemt in haar advies, worden dan ook afgewogen bij de totstandkoming van deze Omgevingsvisie. Binnen de gemeentelijke organisatie is afstemming en samenwerking met betrekking tot de gezonde leefomgeving vanuit de Brede SPUK-Regeling en de Omgevingsvisie geborgd. Een aantal onderwerpen die de GGD aangeeft is tevens (explicieter) benoemd in het definitieve plan van aanpak: schone luchtakkoord, hitte, de relatie tussen gezondheidsachterstanden en de leefomgeving.

Zo’n integrale benadering is met name ook nodig om de hardnekkige gezondheidsachterstanden te verminderen. De meeste gezondheidswinst is te behalen door de inzet te differentiëren en toe te spitsen op de meest kwetsbare groepen. Dit thema leent zich ook voor één van de belangrijke doelen van GALA (verkleinen van gezondheidsachterstanden). Werken aan gezondheid en

6

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

Gemeente Barneveld

een gezonde leefomgeving heeft urgentie, niet in de laatste plaats vanwege de toenemende gezondheidsverschillen in Nederland. Mensen met een lage sociaaleconomische status wonen vaak in wijken met een slechtere leefomgevingskwaliteit (minder groen, versteend, vaker dichter bij drukke wegen, spoor of bedrijventerrein). In het concept plan is nog niet zoveel aandacht voor de gezondheidsbescherming: de druk vanuit de fysieke omgeving van Barneveld op de gezondheid van de inwoners. Denk bijvoorbeeld aan de luchtkwaliteit: fijn stof en NO2 vanuit landbouw en verkeer. Benoem dat Barneveld het Schone Luchtakkoord heeft ondertekend (verbeteren luchtkwaliteit, met name vanuit landbouw, houtstook aanpak) en hoe dat kan worden gebruikt t.b.v. het verbeteren van de gezondheid. Leg bijvoorbeeld ook de verbinding met de leefomgeving en bewegen, welzijn en sociale cohesie, luchtkwaliteit, geluidsoverlast en hitte.

GGD

Gezonde Leefomgeving, thema klimaatadaptatie

In de nabije toekomst moeten veel keuzes worden gemaakt: de ruimtelijke opgaven op het gebied van energietransitie, woningbouw, klimaatadaptatie en zijn groot. Maak dat gezondheid een net zo vanzelfsprekend onderdeel wordt van elke gebiedsontwikkeling als duurzaamheid dat nu is. Benut de kansen die deze opgaven bieden om gezondheidswinst te boeken. Regel de inzet van gezondheidskundige kennis bij besluitvorming over de fysieke leefomgeving, zodat de gezonde leefomgeving een plek krijgt in bijv. gemeentelijke omgevingsplannen en bij ruimtelijke ontwikkelingen. In het Gezond en Actief Leven Akkoord staat vermeld dat “VWS en gemeenten zetten in op meer kennis en maatregelen om (kwetsbare) mensen zo goed mogelijk te beschermen tegen hitte, allergieën, infectieziekten en uvstraling”. Bij klimaatverandering spelen gezondheidsachterstanden ook een rol. De armste wijken zijn de warmste wijken. En mensen met chronische aandoeningen en overgewicht zijn extra kwetsbaar voor de gevolgen van hitte. De buurtkaarten van de Frailty index kunnen gebruikt worden om te kijken in welke buurten veel mensen wonen die kwetsbaar zijn voor hitte.

In de gemeente Barneveld wordt, naar verwachting, in 2024 een klimaatadaptatieplan vastgesteld. Het thema hittestress zal hier naar verwachting onderdeel vanuit maken. Hierbij wordt het advies van de GGD meegewogen om extra aandacht te hebben voor hitte in de armste wijken en bij mensen met meer gezondheidsachterstanden. .

7

Participatieverslag plan van aanpak Brede SPUK-Regeling voor sport, bewegen, cultuurparticipatie, gezondheidsbevordering en de sociale basis

GGD

Algemeen

GGD

Algemeen

GGD

Kansrijke Start

GGD

Mentale gezondheid

GGD

Overgewicht

Betrek het thema gezondheid/gezonde leefomgeving bij de Regionale Adaptatie Strategie Klimaat. Meet niet alleen de voortgang van dit plan van aanpak aan de hand van indicatoren voor het effect, maar ook aan de hand van procesindicatoren. Op deze manier kan de voortgang beter inzichtelijk worden gemaakt en zijn successen eerder zichtbaar. Actualiseer de gezondheidscijfers aan de hand van de recent verschenen Gezondheidsmonitor Volwassenen en Ouderen. Voeg bij Kansrijke Start ook de volgende onderwerpen toe: 1. De koppeling tussen Kansrijke Start en het vergroten van gezondheidsvaardigheden. 2. Niet alleen de doelgroep jonge kinderen, maar ook de doelgroep zwangeren. 3. De doelgroep mensen met een kinderwens. 4. Het bestaande multidisciplinaire overleg voor zwangeren in een kwetsbare situatie. Krijgt suïcidepreventie een plek binnen de aanpak mentale gezondheid? Binnen het dossier Zorg & Veiligheid (regiooverleg) hebben partijen, waaronder gemeenten, aangegeven graag een voorstel voor een regionale aanpak suïcidepreventie te willen komen. Verwacht wordt dat suïcidepreventie per 2024 toegevoegd wordt aan de Wet Publieke Gezondheid. Benoem bij het thema overgewicht in het plan van aanpak ook samenhang met de regionale ketenaanpak kinderen op gezond gewicht.

Gemeente Barneveld

In het plan van aanpak (bijlage 1C) is per indicator beschreven wat de beoogde output is, zodat ook de tussentijdse voortgang op het niveau van procesindicatoren kan worden gevolgd en resultaten beter inzichtelijk kunnen worden gemaakt. Tevens is in het plan van aanpak (hoofdstuk 5.3) toegevoegd op welke wijze het proces wordt geëvalueerd en bijgestuurd. Dit advies is overgenomen in het plan van aanpak. Ten tijde van het opstellen van het concept plan van aanpak waren de recentste cijfers nog niet gepubliceerd. Dit advies wordt overgenomen. In 2023 wordt, als onderdeel van de uitvoering van dit plan van aanpak, een nieuwe werkagenda Kansrijke Start opgesteld. Hierin krijgen deze drie onderwerpen een plek.

Vanuit het beleid met betrekking tot Zorg & Veiligheid wordt onderzocht op welke wijze de gemeente in de toekomst invulling geeft aan de verwachte verplichting die de Wet Publieke Gezondheid per 2024 stelt voor een lokale aanpak suïcidepreventie. Hierbij wordt de verbinding gemaakt met de doelen rondom het thema mentale gezondheid uit dit plan van aanpak. Dit is toegevoegd in het plan van aanpak.

8

Lasten Inspanningen

jaar 2023

Ontwikkelen en uitvoeren nieuwe activiteitenagenda Kansrijke Start (versterken lokale coalitie, inzet erkende interventies, doorontwikkeling lokale ketenaanpak) (Uitbreiden van) aanbod voor algemeen toegankelijke dagactiviteiten voor kwetsbare ouderen Continueren en versterken mantelzorgondersteuning en - waardering (o.a. extra inzet op specifieke doelgroepen als mensen met een migratieachtergrond of werkende mantelzorgers) Ontwikkelen en stimuleren van passend sport- en (creatief) beweegaanbod voor ouderen Ontwikkelen van een lokale ketenaanpak valpreventie Opzetten en uitvoering geven aan lokale coalitie Eén tegen Eenzaamheid Een integrale aanpak mentale gezondheid, met focus op doelgroep 12-25 jaar (aandacht voor normaliseren en bevorderen van mentale gezondheid) Continueren, versterken en verbreden aanpak Welzijn op Recept (lokale ketenaanpak, koppeling met thema's bewegen/groen/cultuur, aandacht voor specifieke doelgroepen, deskundigheidsbevordering positieve gezondheid) Netwerkvorming en deskundigheidsbevordering rondom integrale samenwerking vanuit positieve gezondheid (brede, integrale mensgerichte blik op gezondheid) Continueren en uitbreiden mogelijkheden om sport- en cultuurdeelname van mensen met een kleine beurs te Gebiedsgerichte activiteiten/ontwikkelingen in de fysieke omgeving die bijdragen aan sport, bewegen, cultuur, gezondheidsbevordering, sociale basis,

bij voorkeur via bestaande regelingen (zoals buurtbudget, maatschappelijk sport- en cultuurfonds) Stimuleren van cultuurparticipatie aanbod (community art/ sports) Inzet van interventies voor het versterken van gezondheidsvaardigheden bij mensen in een kwetsbare positie en/of mensen in wijken met gezondheidsachterstanden, als onderdeel van het programma bestaanszekerheid

2024

2025

2026

€ €

55.000 20.000

€ €

55.000 € 40.000 €

55.000 40.000

€ €

60.000 40.000

€ € € €

55.000 35.000 45.000 15.000

€ € € €

20.000 € 75.000 € 65.000 € 15.000 €

20.000 75.000 35.000 10.000

€ € € €

20.000 75.000 40.000 -

€

30.000

€

30.000 €

30.000

€

10.000

€

20.000

€

35.000 €

25.000

€

30.000

€ €

35.000

€ €

5.000 € 30.000 €

5.000 € 30.000 €

5.000 20.000

€ €

30.000 20.000

€ €

35.000 € 20.000 €

35.000 20.000

€ €

25.000 -

€

5.000

€

15.000

€

15.000 €

15.000

Continueren, evalueren en doorontwikkelen van een wijkgerichte aanpak gericht op het versterken van positieve gezondheid in wijken/kernen waar het minder gaat Continueren en uitvoeren van het Gezonde Leefstijlakkoord Herijken en uitvoeren van het Sport- en Beweegakkoord II Coördinatie en verbinding van het Gezonde Leefstijlakkoord en het Sport- en Beweegakkoord II Uitvoeren programma Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) Doorontwikkeling van een lokale ketenaanpak overgewicht kinderen Ontwikkeling van een lokale ketenaanpak GLI Uitvoeren Brede Regeling Combinatiefuncties Versterken kennis- en adviesfunctie van de GGD Lokale inbedding van de regionale preventiestructuur

€ € € € € € € € € €

35.000 35.000 35.000 20.000 5.000 290.000 10.000 10.000

€ € € € € € € € € €

45.000 € 25.000 € 40.000 € 10.000 € 20.000 € 15.000 € 5.000 € 285.000 € 10.000 € 10.000 €

45.000 € 25.000 € 30.000 € 10.000 € 20.000 € 15.000 € 5.000 € 285.000 € 10.000 € 10.000 €

45.000 30.000 20.000 275.000 -

Stimuleren van de verbinding tussen vraag en aanbod op het gebied sport, bewegen, cultuur, welzijn, gezondheidsbevordering en de sociale basis Formatie i.v.m. coordinatie Brede SPUK-Regeling Formatie beleidsontwikkeling Overhevelen budget 2023 naar 2024 Overgeheveld budget uit 2023 Totaal

€ € € € € €

40.000 30.000 95.000 955.000

€ € € € € €

35.000 30.000 75.000 -95.000 945.000

15.000 € 30.000 € 55.000 € € € 945.000 €

5.000 25.000 15.000 750.000

€ € € € € €

Baten jaar Hoofdthema

2023

2024

2025

2026

Sport, bewegen en cultuur

onderdeel 1. Lokaal sportakkoord 2. Brede Regeling Combinatiefuncties 3. Terugdringen gezondheidsachterstanden

€ € €

40.000 285.000 65.000

€ € €

40.000 285.000 65.000

€ € €

40.000 285.000 65.000

€ € €

30.000 275.000 65.000

Gezondheid en sociale basis

4. Kansrijke Start 5. Mentale gezondheid 6. Aanpak overgewicht en obesitas 7. Valpreventie 8. Leefomgeving 9. OKO & Vroegsignalering alcoholproblematiek 10. Versterken sociale basis 11. Mantelzorg 12. Eén tegen Eenzaamheid 13. Welzijn op recept

€ € € € € € € € € €

50.000 20.000 55.000 165.000 30.000 10.000 115.000 30.000 30.000 20.000

€ € € € € € € € € €

50.000 15.000 55.000 150.000 30.000 10.000 115.000 30.000 30.000 30.000

€ € € € € € € € € €

50.000 15.000 55.000 150.000 30.000 10.000 115.000 30.000 25.000 35.000

€ € € € € € € € € €

65.000 155.000 85.000 30.000 45.000

Ondersteunende onderdelen

14. Versterking kennis- en adviesfunctie GGD 15. Coördinatiekosten regionale aanpak preventie

€ €

10.000 30.000

€ €

10.000 25.000

€ €

10.000 25.000

€ €

-

€

955.000

€

945.000

€

945.000

€

750.000

Totaal Toelichting: 1. In deze indicatieve begroting zijn bedragen afgerond op €5.000,2. In de Brede SPUK-Regeling is het toegestaan om in 2023 eenmalig maximaal 20% over te hevelen naar 2024. De reden hiervoor is dat de regeling pas in de loop van 2023 werd gepubliceerd. Door de optie voor het overhevelen van een deel van het budget, hebben gemeenten de mogelijkheid het budget van 2023 over een wat langere periode te 3. In de Brede SPUK-Regeling is het toegestaan om maximaal 15% budget per onderdeel te verschuiven, mits het binnen hetzelfde hoofdonderdeel wordt besteed. 4. De begroting is indicatief. Tijdens de implementatie van dit plan van aanpak kan het zijn dat we inspanningen en/of de daaraan gekoppelde indicatieve begroting bijstellen. Hierbij worden de financiële voorwaarden uit de regeling in acht genomen.