A-5 Brief provincie Gelderland inzake heraanbesteding openbaar vervoer concessie IJssel-Vecht d.d. 10-12-20.pdf

NEVELD GEMEENg^^N| ’ Datum

10 december 2020

1 1 DEC. 2020 Zaaknummer

Z IVJSIHO

s

AFD- b

Gemeente Bameveld College van Burgemeester en Wethouders Postbus 63

1MM C/i ,Ü J

3770 AB BARNEVELD

I

2020-015179 Onderwerp

Start heraanbesteding concessie IJssel-Vecht Inlichtingen bij

S. Veenstra 026 359 9254 posttSgelderland.nl Blad

1 van 4

Geachte college van burgemeester en wethouders, Vanwege het intrekken van de concessie IJssel-Vecht en de looptijd van de noodconcessie tot december 2022, is het nodig om het openbaar vervoer van de noodconcessie, de concessie IJsselmond en de concessie Lelystad opnieuw aan te besteden. In de komende periode wordt de voorbereiding gestart. Met deze brief willen wij u informeren over deze heraanbesteding en het vervolgproces. De heraanbesteding vindt plaats binnen de al afgesproken kaders en uitgangspunten.

Sinds de vaststelling van de Nota van Uitgangspunten (NvU) Oost en Spoor zijn de marktomstandigheden gewijzigd Door de Coronapandemie zijn de reizigersaantallen en -opbrengsten aanzienlijk gedaald. Dit leidt tot onzekerheid bij de vervoerders over de toekomst. Wij verwachten dat door deze crisis de tarieven van de vervoerders gaan stijgen. Bij gelijkblijvende provinciebudgetten leidt dit hoogstwaarschijnlijk tot een vermindering van het OV-aanbod.

De NVU Oost is onverkort toepasbaar op de heraanbesteding IJssel-Vecht In september 2019 hebben wij, mede namens Gedeputeerde Staten van Flevoland en Gelderland, aan Keolis de concessie gegund voor IJssel-Vecht. Dit was de eerste concessie volgens de indeling uit de Nota van Uitgangspunten Oost Concessies IJssel-Vecht Rijn-Waal Berkel-Dinkel (NvU Oost). Gelet op de gewijzigde omstandigheden en omdat vervoerder bedenkingen hebben geuit bij omvangrijke concessies, hebben Gedeputeerde Staten van de drie provincies dit najaar onderzoek laten doen naar de gewenste concessie-indeling (bijlage 1). Uit dit onderzoek blijkt dat de concessie IJssel-Vecht past bij de ideeën die vervoerders hebben over nieuwe concessies. De indeling sluit bovendien nog steeds aan bij de uitgangspunten die in 2018 zijn geformuleerd, zoals de aansluiting op vervoerstromen.

Markt 111 6811 CG Arnhem Postbus 9090 | 6800 GX Arnhem

026 359 99 99 post@gelderland.nl www.gelderland.nl

BNG Bank Den Haag NL74BNGH0285010824 BIC-code BNG Bank: BNGHNL2G

Btw-nummer: NL001825100.B03 KvK-nummer: 51468751

= provincie

Gelderland

Datum

10 december 2020 Zaaknummer

2020-015179 Blad

2 van 4

De NvU Oost biedt nog steeds een passend kader om de provinciale doelen met het regionale openbaar vervoer te behalen.

De heraanbesteding van de OV-concessie IJssel-Vecht gaat van start In augustus 2020 waren wij genoodzaakt de concessie weer in te trekken vanwege onregelmatigheden in de inschrijving van Keolis. De maand daarop hebben wij aan Keolis een noodconcessie verleend voor de periode tot december 2022. Dit om de continuïteit van het openbaar vervoer op de Veluwe en in Midden-Overijssel te waarborgen. De einddatum van de noodconcessie bepaalt dat de inschrijftermijn voor de daaropvolgende concessie vanwege de benodigde implementatietermijn, in de zomer van 2021 moet starten.

De komende periode wordt de voorbereiding gestart De provincies willen voor de reizigers, in de onzekere tijden van de Corona-pandemie, een zo goed mogelijk aanbestedingsresultaat behalen. Daarom onderzoeken Gedeputeerde Staten hoe zij deze concessie voldoende aantrekkelijk voor de markt kunnen maken. Daarom onderzoeken Gedeputeerde Staten hoe zij deze concessie voldoende aantrekkelijk voor de markt kunnen maken. De marktomstandigheden zijn vergeleken met 2019 zoals hierboven opgemerkt wezenlijk gewijzigd. Daarom doen we nu aanvullend onderzoek om de effecten van de gewijzigde omstandigheden zo goed mogelijk te beheersen en te verwerken in de aanbestedingsdocumenten voor de heraanbesteding (bijlage 4).

U krijgt gelegenheid om inbreng te geven •

•

U kunt informatie over actuele en toekomstige ontwikkelingen aanleveren bij de provincie. In het eerste kwartaal van 2021 ontvangt u van ons een verzoek om deze informatie. Dit wordt beschikbaar gesteld aan potentiële inschrijvers. Zij kunnen met die informatie hun inschrijving aanscherpen. In de eerste helft van 2021 wordt de heraanbesteding van de concessie IJssel-Vecht voorbereid. Wij gaan uw medewerkers mobiliteit informeren via de reguliere overleggen of een aparte bijeenkomst. De gemeenten kunnen, evenals andere belanghebbenden, als gebruikelijk schriftelijk reageren op het ontwerp-Programma van Eisen.

= provincie

Gelderland

Datum

10 december 2020 Zaaknummer

2020-015179 Blad

3 van 4

Als u nog vragen heeft naar aanleiding van deze brief, dan kunt u contact opnemen met de heer S. Veenstra (telefoonnummer: 026 359 9254, e-mail: s.veenstra@gelderland.nl).

Met vriendelijke groet, Gedeputeerde Staten van Gelderland

John Berends Commissaris van de Koning

Pieter Hilhorst Secretaris

Bijlagen: Bijlage 1 Notitie concessie-indeling Bijlage 2 Nota van Uitgangspunten Oost Bijlage 3 Nota van Uitgangspunten Spoor Bijlage 4 Toelichting gevolgen coronapandemie

= provincie

Gelderland

Datum

10 december 2020 Zaaknummer

2020-015179 Blad

4 van 4

- provincie

Gelderland

*

Heraanbesteding concessie IJssel-Vecht Heroverweging concessie-indeling

24 november 2020

Concessie IJssel-Vecht | Programma van Eisen

/■

0-0-0

24 november 2018

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Inhoudsopgave.....................................

..2

1. Inleiding..............................................

..3

1.1 Aanleiding.....................................

..3

1.2 Marktomstandigheden gewijzigd

..3

1.3 Doel en aanpak............................

..3

1.3 Leeswijzer.....................................

..4

2. Varianten............................................

..5

3. Beoordelingskader.........................

12

4. Beoordeling varianten...................

14

Bijlage.....................................................

16

B1. Perspectief reizigers...................

17

B2. Perspectief vervoerders.............

20

B3. Perspectief transitie ZE..............

26

B4. Perspectief belanghebbenden ..

30

B5. Perspectief provincies.................

33

2 Provincie Flevoland

O-----

O = provincie nol Herland

e Overijssel

provincie

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

1. Inleiding 1.1 AANLEIDING

In september 2019 hebben Gedeputeerde Staten van de provincies Flevoland, Gelderland en Overijssel de concessie IJssel-Vecht aan Keolis verleend. Kader voor deze concessie is de in 2018 door Provinciale Staten van de drie provincies vastgestelde Nota van Uitgangspunten Concessies IJssel-Vecht, Rijn-Waal en Berkel-Dinkel (kortweg: NvU Oost). Op 4 augustus 2020 hebben Gedeputeerde Staten van de drie provincies moeten besluiten om de concessie IJssel-Vecht weer in te trekken. Dit vanwege geconstateerde onregelmatigheden in de inschrijving van Keolis voor de aanbesteding van de concessie IJssel-Vecht. Om de continuïteit van het openbaar vervoer op de Veluwe en in Midden-Overijssel vanaf 13 december 2020 te kunnen waarborgen, hebben Gedeputeerde Staten van de provincies Gelderland en Overijssel vervolgens op 22 september 2020 een noodconcessie voor een periode van 2 jaar aan Keolis verleend die in december 2022 eindigt. Voor de daaropvolgende periode moet het openbaar vervoer, evenals het openbaar vervoer in Lelystad en in het concessiegebied IJsselmond, opnieuw worden aanbesteed. 1.2 MARKTOMSTANDIGHEDEN GEWIJZIGD

Sinds de vaststelling van de NvU Oost zijn de marktomstandigheden gewijzigd door het uitbreken van de corona-pandemie en de als gevolg daarvan sterk afgenomen reizigersaantallen en -opbrengsten. In het kader van een landelijke marktverkenning naar de gevolgen van de corona-pandemie voor de aanbesteding van concessies geven vervoerders onder meer te kennen dat:

1.

een beperking van de omvang van concessies wenselijk is, waarbij een bandbreedte van € 40 tot € 80 miljoen omzet (= reizigersopbrengsten + SOV-bijdrage + exploitatiesubsidie) als optimaal worden gezien en € 20 miljoen en € 110 miljoen als absolute onder- en bovengrens worden genoemd;

2.

samenvoeging van bestaande concessies niet wenselijk is, in welk kader de concessies IJssel-Vecht en Rijn-Waal met naam genoemd worden vanwege hun omvang en de wisselende samenstelling;

3.

behoud van multimodale concessies als essentieel wordt gezien voor het behalen van synergievoordelen en het bieden van ketenoplossingen;

4.

ondersteuning bij de financiering van (materieel)investeringen, waaronder aanschaf van zero emissie busmaterieel en bijbehorende laadinfrastructuur, gewenst is;

5.

concessies waarbij de opbrengstverantwoordelijkheid bij de vervoerder ligt nog steeds de voorkeur hebben, zij het dat de animo om de komende tijd op dergelijke concessies in te schrijven beperkt wordt door onzekerheid over de mate en het tempo van herstel van de reizigersaantallen en -opbrengsten. 1.3 DOEL EN AANPAK

Bovenstaande bevindingen uit de landelijke marktverkenning roepen de volgende drie vragen op met het oog op de heraanbesteding van de concessie IJssel-Vecht:

1.

Is heraanbesteding van de concessie IJssel-Vecht in ongewijzigde vorm mogelijk en wenselijk?

2.

Is om de aanbesteding voldoende aantrekkelijk te maken voor de markt ondersteuning van vervoerders bij de financiering van (materieel)investeringen noodzakelijk en, zo ja, in welke vorm?

3.

En is vermindering van de opbrengstonzekerheid voor vervoerders op het moment van inschrijving daarvoor noodzakelijk en, zo ja, in welke vorm?

3 Provincie Flevoland

O

O = provincie

provincie QverjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

Deze rapportage gaat in op de eerste vraag; de andere vragen zullen in afzonderlijke processen beantwoord worden. Om de eerste vraag te beantwoorden zijn drie sessies met een klankbordgroep met specialisten van de drie provincies gehouden waarin:

alternatieve varianten voor de nieuwe concessie-indeling zijn benoemd; criteria voor de beoordeling van de varianten zijn bepaald en geoperationaliseerd; de varianten op basis van beschikbare informatie zijn beoordeeld aan de hand van deze criteria. 1.3 LEESWIJZER

Het resultaat van de sessies met de klankbordgroep is in dit rapport beschreven. Het rapport is verder als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 benoemt de varianten die in door de klankbordgroep in beschouwing zijn genomen. Hoofdstuk 3 beschrijft vervolgens de criteria aan de hand waarvan deze varianten zijn beoordeeld. Het resultaat van deze beoordeling is opgenomen in hoofdstuk 4. De onderbouwing van deze beoordeling is opgenomen in de bijlage bij dit rapport.

4

5>

O Provincie Flevoland

----= provincie Coldorlanrl

O provincie QVerjjSSe|

O

z

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

2. Varianten In het kader van de voorbereiding van de heraanbesteding van de concessie IJssel-Vecht is door zeven varianten van de concessie-indeling van het openbaar vervoer in Flevoland, Gelderland en Overijssel te vergelijken bepaald in hoeverre heraanbesteding van de concessie IJssel-Vecht in ongewijzigde vorm mogelijk en wenselijk is. Deze zeven varianten verschillen qua aantal concessies en daarmee ook qua omvang van de concessies. De beschouwde varianten zijn hieronder op kaarten weergegeven. Op de kaarten heeft iedere concessie een eigen kleur. De gedecentraliseerde treindiensten staan ook op de kaart. Deze hebben de kleur van de concessie wanneer ze onderdeel zijn van een multimodale concessie. Als ze geen onderdeel zijn van een multimodale concessie, zoals de meeste treindiensten in Overijssel, dan zijn ze in zwart op de kaarten weergegeven. 1. Referentievariant: indeling in drie concessies

IJssel-Vecht Rijn-Waal Berkel-Dinkel In 2018 is met het vaststellen van de Nvll Oost gekozen voor een nieuwe concessie-indeling voor het openbaar vervoer in Oost-Nederland. Hierbij worden de huidige concessies MiddenOverijssel (waarvan het deel Deventer e.o. tijdelijk), Veluwe (waarvan het deel Veluwe-Zuid tijdelijk), Lelystad en IJsselmond samengevoegd tot de concessie IJssel-Vecht. De concessie Berkel-Dinkel bestaat uit de huidige concessie Twente, het oostelijke deel van de concessie Achterhoek-Rivierenland en het deel Deventer e.o.. De concessie Rijn-Waal is een samenvoeging van de concessie Arnhem-Nijmegen, het westelijk deel van de concessie Achterhoek-Rivierenland en het deel Veluwe-Zuid. De gedecentraliseerde treindiensten rond Zutphen zijn onderdeel van de concessie BerkelDinkel, terwijl de treindiensten van Tiel en Winterswijk naar Arnhem onderdeel zijn van de concessie Rijn-Waal. De Valleilijn blijft een afzonderlijke treinconcessie. Over de positie van de Vechtdallijnen (treindiensten Zwolle - Emmen en Almelo - Mariënberg) en de treindiensten Zwolle - Enschede en Zwolle - Kampen bevat de Nvll Oost geen uitgangspunt; dit vanwege de einddata van deze concessies in respectievelijk december 2027 en december 2032. yrentnr

Legenda —— Regionale Ji^Ten_Overijssel Apel doorr Zutphen_Winters wi jk Zutplieti_Hengelo_Oldenzdal — Valleilijn

Tiel An#te m._Doetin<hem_Winter$wijk r~~l Flevoland, Overijssel en Gelderland

Berkel-Dinkel GT RljrvWaal IJssel-Vecht OpenStreetMap

,

5 Provincie Flevoland

O--------------= provincie ColdFirland

O provincie QverjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

2. Continuering huidige zeven concessies

Midden-Overijssel Veluwe Lelystad IJsselmond Arnhem-Nijmegen (exclusief treindienst Arnhem-Doetinchem) Twents Achterhoek/Rivierenland (inclusief treindienst Arnhem-Doetinchem) In deze variant blijven de concessies zoals ze waren voor het verlenen van de noodconcessie IJssel-Vecht. Uitzondering is de positie van de treindienst Arnhem - Doetinchem; die treindienst wordt in deze variant onderdeel van concessie Achterhoek-Rivierenland. örentnr

Legenda —' Regionale Jijnen_Overijssel — Apeldoorn_Zutphen_WinterswiJ< — Zutphen_Hengelo_Oldenzaal

— Valleilijn

—Tiel_ArnhemJDoetindTeni_Winterswijl<

M

Midden_Overijssel IJsselmond

U7 Veluwe @ Achterhoek_Rivierenland 8F Twente Arnhem_Nijmegen F"! Flevoland, Overijssel en Gelderland

Lelystad

OpenStreetMap

Mitflrech'

F

6 Provincie Flevoland

O

O - provincie

provincie QverjjSSe|

o

/

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

3. Indeling rond vijf stedelijke gebieden

Arnhem-Nijmegen Almelo-Hengelo-Enschede Stedendriehoek Zwolle-Lelystad Veluwe-West Deze indeling sluit aan bij de stedelijke regio’s zoals die zijn geïdentificeerd in het rapport ‘De Kracht van Oost’. Deze optie is ook onderzocht in 2017/2018 als onderdeel van de verkenning voor de Nvll Oost, maar kreeg toen niet de voorkeur. Legenda ----- Regionale Jijnen_Overij5Sd Apel doom_Zutphen_Winterswi jk Zütphen_Hengelo_Oldenzdal

----- Valleili jn -----Tid_AniTem-Doetindiem „Winterswijk

O Flevoland, Overijssel en Gelderland 3_Noord

3_West L_ 3_Midden 3_Oost HE 3_Zuid

OpenStreetMap

—*

7 Provincie Flevoland

O

----= provincie ColHorland

O provincie QVerjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

4. Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen IJssel-Vecht o Perceel 1: Veluwe exclusief Barneveld-Ede-Wageningen o Perceel 2: IJsselmond, stadsdienst Lelystad en Midden-Overijssel exclusief Salland Rijn-Waal o Perceel 1: Arnhem-Nijmegen exclusief trein Arnhem-Doetinchem en Veluwe deel Barneveld-Ede-Wageningen o Perceel 2: Westelijk deel Achterhoek, Rivierenland en trein Arnhem-DoetinchemWmterswijk, Tiel-Arnhem Berkel-Dinkel o Perceel 1: Oostelijk deel Achterhoek en trein Apeldoorn-Zutphen, ZutphenWinterswijk o Perceel 2: Salland, Twente en trein ZHO (oorspronkelijk)

Bij deze variant blijft de concessie-indeling hetzelfde, maar wordt ieder concessiegebied verdeeld in twee percelen. Voor de concessies IJssel-Vecht en Berkel-Dinkel volgt de verdeling in percelen de provinciegrenzen. Voor beide percelen binnen een concessiegebied geldt hetzelfde PvE. Bij de aanbesteding kunnen vervoerders zelf kiezen of ze op één of beide percelen willen inschrijven. Legenda ----- Regionale Jijnen.Overi jssel

— Apeldoorn_Zutphen_Winterswijk ZlJtphen_Hengelo_Oldenzaal

— Vdleilijn

T1el_Arnhem_Doetinchem_Wfinterswijk O Flevoland, Overijssel en Geldertand OB 4_Berkel_Dinkei _perceell Berkel_Dinkel_perceel2

L4_Rijn_Waal_perceeil BR 4_Rijn_Waal_perced2 4_IJssel_Vedit _perceell 4_IJsse!_Vecht _perceel2 OpenStreetMap A ■n«.jrrrt .rti

8

Provincie Flevoland

O

O = provincie Hola orl and

provincie QVerjjSSe|

—o

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

5. Indeling in vier concessies IJssel-Vecht Arnhem-Nijmegen-Veluwe-Zuid, exclusief de treindienst Arnhem-Doetinchem Twente en Deventer Achterhoek-Rivierenland inclusief Brummen en de treindienst Arnhem-Doetinchem Bij deze variant wijzigt de indeling van de concessie IJssel-Vecht niet. De concessies Rijn-Waal en Berkel-Dinkel worden herverdeeld over drie concessies in plaats van twee. Dit zijn de concessies Arnhem-Nijmegen-Veluwe-Zuid, Achterhoek-Rivierenland (inclusief Brummen) en Twente (inclusief Deventer). De treindienst Arnhem-Doetinchem gaat net als in varianten 2 en 6 over naar de concessie Achterhoek-Rivierenland. Legenda —* Regionale Jijnen_Overijs$d Apel doom Zutphen, Winterswi jk

Zutphen_Hengelo_Oldenzaal — Valleilijn Ti d Anihem_Doetin(henj_WinterswiJk

.. 5_Achterhoek_Rlvierenland_rtl<uw CJ Flevoland, Overijssel en Gelderland [£ Twente_Deventer_eo

IJssel Vecht 5_Ar nhem _Ni jmegen_Veluwe_Zui4 OpenStreetMac

'xhocnhavtr

9 Provincie Flevoland

O

O = provincie noldorlanrl

provincie QVerjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

6. Indeling vijf concessies, voortbouwend op huidige concessie-indeling Samenvoeging van de concessies Midden-Overijssel, Lelystad, IJsselmond in één concessie Veluwe Twents Arnhem-Nijmegen exclusief de treindienst Arnhem-Doetinchem Achterhoek-Rivierenland inclusief de treindienst Arnhem-Doetinchem

In deze indeling blijven de concessies zoals ze waren voor het verlenen van de noodconcessie IJssel-Vecht. Verschil met variant 2 is dat de relatief kleine concessies Midden-Overijssel, IJsselmond en Lelystad worden samengevoegd tot één concessie. En net als in varianten 2 en 5 gaat de treindienst Arnhem-Doetinchem over naar de concessie Achterhoek-Rivierenland. Legenda — Regionale Jijnen_Overijssel — Apeldoorn_Zutphen_Wiriterswi jk — ZUtphen_Hengelo_Oldenzadl ----- Valleili jn

Tïd Amhem_Doetinchen)_Winterswijk S2 Vel uwe

£| Achterhoek_Riviereniand SS' Twente Ariiliein\ijrnegen CZ Flevoland, Overijssel en Gelderland 6_Ld ystad_ I Jssdmond_Mi dden_Overijssel

OpenStreetMap

Provincie Flevoland

O = provincie Holrlorland

o provincie QverijSSe|

10

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

7. Indeling in unimodale concessies Samenvoeging van de concessies Midden-Overijssel, Lelystad, IJsselmond in één concessie Veluwe Rijn-Waal exclusief Veluwe-Zuid en treindiensten Berkel-Dinkel exclusief treindiensten De vijf treindiensten

In deze indeling blijft de concessie Veluwe als afeonderlijke concessie bestaan. Net als in variant 6 worden de relatief kleine concessies Midden-Overijssel, IJsselmond en Lelystad samengevoegd tot één concessie. De treindiensten worden uit de concessies Rijn-Waal en Berkel-Dinkel gehaald (= unimodale in plaats van multimodale concessies). Deze kunnen gezamenlijk, maar ook afzonderlijk worden aanbesteed. Legenda ---- OVOostSpoor Veluwe □2 Revol and, Overijssel en Gelderland 7_Berkel_Dlnkel Ml 7_Rljn_Waai _ 7_IJssel _Vecht

OpenStreetMap

Schoonhof

5>

Provincie Flevoland

o

- provincie Colrl orla r>d

o provindeQyefjjgsel

11

o

z

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

3. Beoordelingskader De varianten zijn vanuit meerdere perspectieven beoordeeld. Zoals in onderstaande tabel is aangegeven omvatten de verschillende perspectieven meerdere aspecten. Deze aspecten worden nader toegelicht in het hoofdstuk in de bijlage met de bevindingen van de beoordeling vanuit het betreffende perspectief.

Nr.

Perspectief

1

Reizigers

Mate waarin reizigersstromen binnen één concessiegebied vallen Mate waarin reizigers bij dezelfde concessiehouder de overstap bus-bus, bus-trein en trein-trein kunnen maken

2

Vervoerders

Omvang van de concessie in termen van omzet per jaar (landelijke marktverkenning: idealiter tussen € 40 en 80 mln., en zeker niet lager dan € 20 mln. of hoger dan € 110 mln., mede vanwege omvang investeringen (m.n. in ZEvoertuigen en bijbehorende laadinfrastructuur & treinen) en (opbrengsten)risico’s) Wijziging in samenstelling concessie tijdens eerste jaren concessie (incidenteel) Aantal en planning van aan te besteden concessies (ook i.r.t. landelijke planning van aanbestedingen van concessies; incidenteel) Mate waarin inspanningen voor aanbesteding concessie IJssel-Vecht herbruikbaar zijn (incidenteel)

3

Transitie naar Zero Emissie

Mate waarin in het concessiegebied ‘logische’ locaties voor het laden/tanken en uitwisselen van Zero Emissievoertuigen aanwezig zijn, en de mate waarin de vervoerder hier exclusief gebruik van kan maken Bruikbaarheid over te nemen laadlocaties (openbare ruimte en depots)

4

Gemeenten/ regio’s

Economische bereikbaarheid (aansluiting bij Daily Urban Systems; steden en omliggende gebieden in één concessie) Aansluiting bij gemeentegrenzen en samenwerkingsverbanden

5

Provincies

Voor de aanbestedingen benodigde capaciteit (kennis en tijd) binnen de provincies (incidenteel) Beschikbare tijd voor en mogelijke parallelliteit van processtappen tijdens de voorbereiding en uitvoering van de aanbesteding (rekening houdend met parallelle trajecten; incidenteel) Mate waarin processtappen/mijlpalen van opeenvolgende aanbestedingen uit elkaar liggen zodat leerervaringen van de eerste aanbesteding bij de volgende aanbesteding toegepast kunnen worden (incidenteel) Voor het beheer benodigde capaciteit binnen en tussen de provincies Mate waarin inspanningen voor aanbesteding concessie IJssel-Vecht herbruikbaar zijn (incidenteel)

Aspecten

Provincie Flevoland

oE provincie—

12

O

O provincie

QVerjjSSe|

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

De varianten zijn aan de hand van onderstaand kader beoordeeld. Hierbij krijgt de variant 1 (Referentievariant: indeling in drie concessies) als referentievariant bij elk perspectief de neutrale beoordeling. Perspectief

Positief als:

Neutraal als:

Negatief als:

Reizigers

Minder grensoverschrijdende verplaatsingen/ overstappen tussen concessiehouders

Vergelijkbaar aantal grensoverschrijdende verplaatsingen/ overstappen tussen concessiehouders

Meer grensoverschrijdende verplaatsingen/ overstappen tussen concessiehouders

Vervoerders

Beter inspelen op wensen van/geuite bezwaren door vervoerders

Vergelijkbaar inspelen op wensen van/geuite bezwaren door vervoerders

Minder goed inspelen op wensen van/geuite bezwaren door vervoerders

Transitie naar Zero Emissie

Betere mogelijkheden voor transitie naar ZE-busvervoer, waaronder gebruik van de over te nemen laadinfrastructuur IJssel-Vecht

Vergelijkbare mogelijkheden voor transitie naar ZEbusvervoer, waaronder gebruik van de over te nemen laadinfrastructuur IJssel-Vecht

Minder goede mogelijkheden voor transitie naar ZEbusvervoer, waaronder gebruik van de over te nemen laadinfrastructuur IJssel-Vecht

Gemeenten / regio’s

Betere aansluiting bij lokale en regionale structuren

Vergelijkbare aansluiting bij lokale en regionale structuren

Minder goede aansluiting bij lokale en regionale structuren

Provincies

Kleinere benodigde (structurele) inzet vanuit de provincie, mede omdat minder afstemming tussen provincies nodig is

Vergelijkbare benodigde (structurele) inzet vanuit de provincie

Grotere benodigde (structurele) inzet vanuit de provincie, mede vanwege snelle opvolging/ parallelliteit aanbestedingen

13 Provincie Flevoland

O

O = provincie

provincie Qverjisse|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht 24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

4. Beoordeling varianten Onderstaande tabel geeft de beoordelingen van de varianten vanuit alle perspectieven weer. Hierbij worden de perspectieven “Reizigers” en “Vervoerders” als de belangrijkste perspectieven gezien. Daarnaast is het perspectief “Provincie" belangrijk, met name waar het gaat om de complexiteit van de aanbestedingen en de planning hiervan. Nr

Variant

1

Referentie indeling in dne concessies

2

Continuering huidige zeven concessies

3

Indeling rond vijf stedelijke gebieden

4

Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen

5

Indeling in vier concessies

6

Indeling vijf concessies, voortbouwend op huidige indeling

7

indeling in unimodale concessies

Reizigers

Vervoerders

Transitie 7F

Belanghebbend en

Provincies

1 71

Op basis van bovenstaande tabel zijn met betrekking tot de verschillende varianten de volgende conclusies te trekken: Variant 2 (Continuering huidige zeven concessies): Deze variant scoort slechter dan de referentie op alle perspectieven. Dit komt omdat de huidige concessies niet goed aansluiten op de reispatronen, de concessies te klein zijn, deze indeling lijdt tot een te volle aanbestedingskalender en het relatief veel eist van concessiebeheer. Variant 3 (Indeling rond de vijf stedelijke gebieden): Deze variant scoort net als tijdens de verkenning voor de NvU Oost gemiddeld genomen slechter dan de referentie. Dit komt door samenkomst van meerdere concessies in de grote steden. Wel sluit de indeling goed aan op de Daily llrban Systems. Nog meer dan in de referentie moeten gebieden meerdere keren wisselen van concessie. Dit maakt de aanbestedingen en het plannen hiervan zeer complex. Variant 4 (Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen): De beoordeling van deze variant hangt af van de uitkomst van het aanbestedingsproces. Het voordeel t.o.v. de referentie is de keuze over de concessie-omvang bij de markt leggen, maar het resultaat kan een indeling zijn die veel vraagt van concessiebeheer en de voordelen mist die de indeling in drie concessies biedt.

Variant 5 (Indeling in vier concessies, met behoud concessie IJssel-Vecht): Deze variant scoort van alle alternatieven voor de referentievariant het beste. Dit komt omdat er wordt ingespeeld op de bezwaren van de vervoerders, zonder dat dit te grote gevolgen heeft voor de reiziger of de aanbestedingskalender. Wel maakt het samenkomen van concessies in Arnhem de ZE-transitie mogelijk complexer dan in de referentie. Variant 6 (Indeling vijf concessies, voortbouwend op huidige indeling): Deze variant scoort minder goed dan de referentie. Dit komt omdat i.t.t. variant 5 IJssel-Vecht niet behouden blijft en er daardoor meerdere concessies in Zwolle samenkomen. Daardoor worden de DUS ook minder goed bediend. En de inspanningen voor de eerdere aanbesteding van de concessie IJssel-Vecht zijn deels niet herbruikbaar. Variant 7 (Indeling in unimodale concessies): Deze variant scoort slecht omdat er meerdere concessies samenkomen in Zwolle. Daarnaast gaat de synergie tussen trein en bus verloren, wat slecht is voor de reiziger. De aanbestedingskalender wordt

14 Provincie Flevoland

O

O = provincie

provincie QVerjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

7

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

complexer omdat er meer concessies zijn, waaronder ook één of meerdere spoorconcessies. De algemene conclusie is derhalve dat de varianten waarin de samenstelling van de concessie IJssel-Vecht niet wijzigt, de beste beoordeling krijgen. Dit zijn de referentievariant en variant 5. Dit komt omdat IJssel-Vecht binnen de bandbreedtes van de door de vervoerders gewenste concessie-omvang zit. Ook zorgt de concessie IJssel-Vecht ervoor dat de DUS van Zwolle zich in één concessie bevindt, wat alleen met de indeling van de vijf stedelijke gebieden ook mogelijk is. Vanuit reizigersperspectief heeft de concessie IJssel-Vecht dus grote voordelen ten opzichte van een splitsing in twee of meerdere concessies.

Daarnaast heeft het handhaven van de samenstelling van de concessie IJssel-Vecht als voordeel dat gedane werkzaamheden voor de eerdere aanbesteding van de concessie IJsselVecht herbruikbaar zijn. Dit geldt zowel voor provincies als voor vervoerders. Vanuit het perspectief van deze partijen is dit niet het enige aspect dat in de beoordeling is meegenomen, maar het niet of minder kunnen hergebruiken van eerdere werkzaamheden zorgt er wel voor dat varianten 6 en 7 vanuit het perspectief van vervoerders respectievelijk neutraal en negatief worden beoordeeld in plaats van positief en neutraal. Al met al geven de uitkomsten van de vergelijking van de varianten geen aanleiding om voor de heraanbesteding van de concessie IJssel-Vecht de NvU Oost op het punt van de concessieindeling aan te passen. Wel is met het oog op de aanbesteding van het overige openbaar vervoer in de provincies Gelderland en Overijssel de vraag of de gewijzigde marktomstandigheden aanleiding geven om de indeling van de concessies Rijn-Waal en BerkelDinkel te heroverwegen. In dat geval ligt het voor de hand om in ieder geval variant 5 nader uit te werken en af te zetten tegen de referentievariant en daarbij aandacht te besteden aan de positie van Deventer e.o. bij een alternatieve concessie-indeling. Mogelijk volgt daaruit dat het wenselijker is om Deventer e.o.

onderdeel te laten blijven van de concessie IJssel-Vecht en daarmee te voorkomen dat de regio Stedendriehoek over drie concessies wordt verdeeld.

4

15 Provincie Flevoland

O------= provincie Col Herland

O provincie QVerüSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

Bijlage

16 Provincie Flevoland

O

O E provincie Coldorland

provincie QverjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht 24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

BI. Perspectief reizigers Bij het perspectief vanuit reizigers gaat het om het gemak waarmee reizigers binnen de provincies reizen. Het is daarbij wenselijk dat reizigersstromen zoveel mogelijk binnen één concessiegebied vallen en onwenselijk wanneer in één stad meerdere concessies samenkomen. In het laatste geval is de kans groter dat reizigers moeten overstappen van vervoerder op vervoerder om op hun bestemming in de stad te komen, omdat de betreffende lijnen tot verschillende concessies behoren en daardoor niet gekoppeld (kunnen) worden. In principe zou één grote concessie vanuit het perspectief van reizigers ideaal zijn, omdat er dan nergens samenkomende concessies zijn en de overstap van bus op trein altijd goed geregeld is. Omdat tijdens de verkenning voor de NvU Oost al is geconstateerd dat zo’n grote concessie dusdanig grote nadelen vanuit andere perspectieven heeft, is deze optie niet als variant meegenomen bij de heroverweging.

Naast het voorkomen van eventuele overstappen tussen vervoerders, zijn er ook andere aspecten die bijdragen aan het gemak waarmee reizigers binnen de provincies kunnen reizen zoals . uniforme tarieven en producten en uniforme marketing. Sinds de verkenning voor de NvU Oost hebben de provincies verschillende acties ondernomen om deze aspecten te verbeteren. Zo zijn de tarieven in de regio Oost geharmoniseerd (Tarievenhuis Oost). Daarnaast wordt het merk RRReis uitgerold, waardoor er meer uniforme marketing is. Deze aspecten verschillen niet tussen de varianten, en worden dus niet meegewogen in de beoordelingen.

Nr.

Variant

Beoordeling Perspectief reizigers

1

Referentie: indeling in drie concessies

Referentievariant

2

Continuering huidige zeven concessies

Veel concessiegrensoverschrijdende bewegingen. Met name in Arnhem en Zwolle komen dan 3 concessies bij elkaar.

3

Indeling rond vijf stedelijke gebieden

Sluit goed aan op reisgedrag, maar in Arnhem komen alsnog 3 concessies bij elkaar. Zelfde geldt voor Apeldoorn - Zwolle.

4

Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen

Hangt af van of één vervoerder beide percelen wint of dat verschillende vervoerders de percelen winnen. Afzonderlijke percelen betekent veel concessiegrensoverschrijdende bewegingen bij Arnhem, Apeldoorn, Achterhoek, Lelystad-Harderwijk o.a.

5

Indeling in vier concessies

Scoort iets slechter dan de referentie vanwege splitsingen Rijn-Waal en Berkel-Dinkel. Dat betekent concessiegrensoverschrijdende bewegingen naar Arnhem vanuit Apeldoorn en Doetinchem, en van de oostelijke Achterhoek naar Twente.

6

Indeling vijf concessies, voortbouwend op huidige indeling

Veel concessiegrensoverschrijdende bewegingen. Met name in Arnhem komen 3 concessies bij elkaar, in Zwolle 2. De splitsing van Harderwijk-Lelystad is negatief voorde reiziger.

7

Indeling in unimodale concessies

Veel concessiegrensoverschrijdende bewegingen. In Arnhem, EdeWageningen en Zwolle komen concessies bij elkaar. Ook verslechtert de overstap bus-trein/trein-bus.

Provincie Flevoland

O = provincie noldorlanrl

o provincie QverjjSSe|

17

o

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

1. Referentievariant: indeling in drie concessies

In deze indeling worden de grote steden Arnhem en Zwolle bediend door één concessiehouder, wat er voor zorgt dat reizigers naar en door deze steden met weinig concessieovergangen worden geconfronteerd. Wel is de stedendriehoek Apeldoorn-Deventer-Zutphen ingedeeld in verschillende concessies. De indeling van de treindiensten sluiten vrij goed aan op die van het busvervoer, al zijn er wel bus-treinverbindingen in de Achterhoek en de oostelijke Veluwe waarbij reizigers (mogelijk) van de ene naar de andere concessiehouder moeten overstappen.

2. Continuering huidige zeven concessies In deze indeling zijn veel meer concessiegrensoverschrijdende reisbewegingen dan in de referentievariant. In Zwolle komen drie concessies bij elkaar, te weten Midden-Overijssel, IJsselmond en Veluwe. Dit geldt ook voor Arnhem, waar Arnhem-Nijmegen, Achterhoek-Riviereland en Veluwe bij elkaar komen. Verder zijn belangrijke verbindingen als Lelystad - Harderwijk en Arnhem - Apeldoorn concessiegrensoverschrijdend. Dit geldt ook voor lijnen tussen het oostelijke deel van de Achterhoek en Twente. 3. Indeling rond de vijf stedelijke gebieden

Deze indeling sluit goed aan op het reisgedrag binnen de vijf stedelijke gebieden uit de Kracht van Oost, maar niet op reisbewegingen tussen die stedelijke gebieden. In Arnhem en Zwolle komen drie concessies bij elkaar. Verder behoren Harderwijk en Lelystad tot twee verschillende concessies. Dit zijn de redenen waarom deze concessie-indeling vanuit het reizigersperspectief als minder wordt beoordeeld dan de referentievariant. De indeling van de treindiensten sluit net als in de referentievariant vrij goed aan op de indeling van het busvervoer. 4. Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen

Voor deze concessie-indeling is geen eenduidige beoordeling te geven, omdat dit in grote mate afhangt van de vraag of vervoerders inschrijven op beide percelen van de concessie. Als ze dat doen en één van de vervoerders wint beide percelen, dan is deze variant identiek aan de referentievariant en krijgt daarmee dezelfde beoordeling. Maar als de percelen worden gewonnen door verschillende vervoerders, dan is dit minder gunstig voor reizigers en scoort deze variant slechter dan de referentievariant. Net als in de huidige situatie (variant 2) zijn er dan veel concessiegrensoverschrijdende bewegingen, bijvoorbeeld rond Arnhem en Doetinchem, maar ook bij Zwolle.

18

O Provincie Flevoland

----= provincie Col Herland

O provincie QVerjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

5. Indeling in vier concessies

Deze indeling scoort net iets slechter dan de referentievariant, maar het verschil is zo klein dat hij dezelfde (neutrale) beoordeling heeft gekregen. Zo is de situatie rond Zwolle en Lelystad hetzelfde als in de referentievariant. Rond Arnhem komen in deze variant wel meerdere concessies bij elkaar, maar de situatie is beter dan bijvoorbeeld in de huidige situatie (variant 2), omdat de zuidelijke Veluwe aan Arnhem-Nijmegen is toegevoegd, en de treindiensten tot dezelfde concessie behoren.

6. Indeling vijf concessies, voortbouwend op huidige indeling Deze variant is vanuit reizigersperspectief iets slechter dan variant 5 (Indeling in vier concessies). Dit komt omdat er rond Zwolle twee concessies samenkomen. Ook is er sprake van een scheiding tussen Veluwe-Zuid en Arnhem, wat leidt tot meer concessiegrensoverschrijdende bewegingen naar Arnhem, en komen bij Ede-Wageningen drie concessies bij elkaar. De situatie qua overstappen bus-trein is net als in variant 5 iets slechter dan in de referentievariant, vanwege de splitsing van RijnWaal.

r /.-U-

7. Indeling in unimodale concessies Bij deze indeling hebben busreizigers met meer concessiegrenzen te maken dan in de referentievariant. Rond de grote steden Zwolle en Arnhem blijven concessies bij elkaar komen, al zijn het er wel minder dan in de huidige situatie. Een groot nadeel van deze variant is dat de treindiensten in één of meerdere afzonderlijke concessies worden ondergebracht, waardoor de overstap trein-bus verslechtert.

(Mica

/ ■«>>

19 Provincie Flevoland

O

----= provincie noldorland

O

O provincie

Qverijgsel

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

B2. Perspectief vervoerders Bij het perspectief vanuit vervoerders zijn vier factoren van belang. Uiteen landelijke marktverkenning naar de gevolgen van COVID-19 voor OV-concessies komt naar voren dat de ideale concessie een omvang heeft van tussen de €40 en €80 miljoen per jaar (dit betreft kosten en rendement, die gedekt worden vanuit een combinatie van reizigersopbrengsten, SOV-bijdrage en exploitatiesubsidie). De omvang mag zeker niet lager zijn dan €20 miljoen of hoger dan €110 miljoen. De redenen hiervoor zijn onder andere de omvang van de investeringen die gedaan moeten worden, met name in ZE-voertuigen en bijbehorende laadinfrastructuur en eventueel treinen. Dit zorgt voor risico’s bij de vervoerders.

De vraag met het oog op de heraanbesteding is of de concessie IJssel-Vecht qua omvang binnen bovenstaande kaders past en of dit ook voor de andere concessies geldt, omdat een wijziging van één van de andere concessies gevolgen voor de concessie IJssel-Vecht kan hebben. Voor deze heroverweging was de exacte omzet per concessie in de verschillende varianten niet bekend en is de beoordeling van de varianten op dit aspect gebaseerd op educated guesses van de klankbordgroep.

Een tweede aspect dat vervoerders in het kader van de landelijke marktverkenning met betrekking tot de concessieomvang noemen betreft de fasering om te komen tot een nieuwe concessie-indeling. In de referentievariant maken Veluwe-Zuid en Deventer en omgeving eerst deel uit van de concessie IJssel-Vecht, om later over te gaan naar respectievelijk Rijn-Waal (december 2022)1 en Berkel-Dinkel (december 2023), en stromen Lelystad (september 2021 )2 en IJsselmond (december 2023) later in. Dit komt door de verschillende einddata van de huidige concessies en is dus niet te vermijden. Voor vervoerders zijn wijzigingen in de samenstelling van de concessies niet wenselijk omdat ze dan vervoerplannen moeten maken en materieel moeten aanschaffen voor regio’s die slechts tijdelijk of niet de gehele periode deel van de concessie uitmaken. Dit brengt kosten met zich mee, en vergroot ook de complexiteit. Het derde aspect betreft het aantal concessies dat wordt aanbesteed en de planning hiervan. Vanwege de coronacrisis is er nu veel onzekerheid over de te verwachten reizigersaantallen en -opbrengsten in de komende jaren. Daarom is landelijk aangegeven dat het in ieder geval tot de zomer van 2021 niet wenselijk is om aanbestedingsprocedures te starten. Dit legt druk op de planning van aanbestedingen in de jaren daarna.

Zonder nader afspraken tussen concessieverleners kan er een stuwmeer aan aanbestedingen ontstaan, waarbij vervoerders mogelijk moeten kiezen op welke concessies zij inschrijven. Dit kan leiden tot een lagere marktspanning en daardoor tot een minder gunstig aanbestedingsresultaat voor reizigers en provincies. Daarbij geldt dat hoe minder concessies er in Flevoland, Gelderland en Overijssel aanbesteed hoeven te worden, des te makkelijker deze te spreiden zijn en zijn af te stemmen op aanbestedingen elders in Nederland. Ook de fasering speelt mee. Als een variant ervoor zorgt dat concessies tegelijkertijd moeten worden aanbesteed om wijzigingen in de samenstelling te voorkomen, dan kan dit negatieve gevolgen hebben voor de marktspanning. Het vierde en laatste aspect is de mate waarin inspanningen voor de eerdere aanbesteding van IJssel-Vecht herbruikbaar zijn voor de heraanbesteding. Als de concessie IJssel-Vecht in haar oorspronkelijke vorm zoveel mogelijk behouden blijft, dan kunnen vervoerders hun inschrijving voor een groot deel baseren op hun inschrijving voor de eerdere aanbesteding, wat werk scheelt.

Voor elk aspect vanuit het perspectief van de vervoerders is een beoordeling gegeven. De referentievariant (Indeling in drie concessies) heeft voor elk aspect de neutrale (+/-) beoordeling gekregen. De andere varianten kunnen beter (+), slechter (-) of gelijk (+/-) scoren aan de referentie. Om de beoordeling van het geheel te bepalen wordt gekeken of er gemiddeld beter, slechter, of gelijk aan de referentie wordt gescoord.

1 De aanbesteding van Rijn-Waal is uitgesteld, waardoor deze concessie niet in december 2022 maar vooralsnog in december 2024 zal starten. 2 Provincie Flevoland is voornemens de concessie Lelystad te verlengen, en wel zodanig dat deze concessie gelijktijdig met concessie IJsselmond afloopt.

20 Provincie Flevoland

O

O - provincie Coldorland

provincie QVerjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

Nr.

Variant

Beoordeling Perspectief vervoerders

1

Referentie: indeling in drie concessies

+/- Berkel-Dinkel en IJssel-Vecht zijn goed formaat, Rijn-Waal te groot. +/- Meerdere wijzigingen in de eerste jaren. +/- Veel marktspanning vanwege weinig aanbestedingen. +/- Inspanningen IJssel-Vecht herbruikbaar.

2

Continuering huidige zeven concessies

+/- Midden-Overijssel en IJsselmond zitten maar net boven de ondergrens. Lelystad eronder. + Geen wijzigingen in samenstelling. - Te weinig marktspanning vanwege 7 aanbestedingen in korte tijd. - Inspanningen IJssel-Vecht niet herbruikbaar.

3

Indeling rond vijf stedelijke gebieden

+ De financiële omvang van Veluwe-West is wellicht te klein, maar kan vergroot worden met toevoeging Valleilijn. Andere concessies goed. - Heel veel concessiewisselingen waardoor de fasering heel lastig wordt. - Aantal aanbestedingen is vrij hoog en fasering lastig. - Inspanningen IJssel-Vecht nauwelijks herbruikbaar.

4

Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen

+ Vervoerders die Rijn-Waal te groot vinden hoeven niet op beide percelen in te schrijven. +/- Meerdere wijzigingen in de eerste jaren. +/- Veel marktspanning vanwege weinig aanbestedingen. +/- Inspanningen IJssel-Vecht herbruikbaar.

5

Indeling in vier concessies

+ Rijn-Waal niet langer te groot. + Minder concessiewisselingent.o.v. referentie omdat AchterhoekRivierenland afconderlijk is. +/- Eén extra aanbesteding, maar dit maakt weinig verschil. Aanbestedingen volgen telkens 1 jaar na elkaar. +/- Inspanningen IJssel-Vecht herbruikbaar.

6

Indeling vijf concessies, voortbouwend op huidige indeling

+ Alle concessies hebben een goede omvang. + Minder en overzichtelijkere concessiewisselingen omdat huidige concessies deels behouden worden. - Meer concessies, en je moet Veluwe en IJsselmond+MiddenOverijssel+Lelystad gelijktijdig aanbesteden. - Inspanningen IJssel-Vecht deels herbruikbaar.

7

Indeling in unimodale concessies

+ Rijn-Waal niet langer te groot. +/- Weinig belangrijke verschillen t.o.v. referentie. - Extra aanbestedingen vanwege Veluwe en de treindiensten. - Inspanningen IJssel-Vecht deels herbruikbaar.

1. Referentievariant: indeling in drie concessies

+/- De inschatting is dat de jaaromzet van de concessie Berkel-Dinkel tussen €40 en €80 miljoen valt. De jaaromzet van de concessie IJssel-Vecht is in ieder geval minder dan € 80 miljoen. De jaaromzet van de concessie Rijn-Waal is waarschijnlijk wel meer dan €110 miljoen, het bedrag dat in de landelijke marktverkenning door vervoerders als bovengrens is aangegeven.

“— 'a;)

Ja, JP

t'-- ;

F '* ”

_____

+/- Oorspronkelijk waren meerdere wijzigingen in de concessie-indeling voorzien. Volgens de oorspronkelijke planning zou de concessie IJssel-

■

, T*-

,--■7

21

5>

Provincie Flevoland

O

O - provincie CalHorland

provincie QverjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie Ussel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

Vecht in december 2020 starten met de concessies Midden-Overijssel en Veluwe (= de huidige noodconcessie). In september 2021 zou de concessie Lelystad worden toegevoegd. Vervolgens zou in december 2022 het concessiedeel Veluwe-Zuid overgaan naar de concessie Rijn-Waal. Ten slotte zou in december 2023 de concessie Usselmond aan de concessie UsselVecht worden toegevoegd, terwijl het concessiedeel Deventer e.o. op datzelfde moment zou overgaan naar de concessie Berkel-Dinkel. Bij de heraanbesteding is de situatie vereenvoudigd omdat de concessie Ussel-Vecht zonder het concessiedeel Veluwe-Zuid aanbesteed kan worden en het de bedoeling is dat Lelystad en Usselmond gelijktijdig instromen. Alleen het concessiedeel Deventer en omgeving maakt nog tijdelijk deel uit van de concessie Ussel-Vecht om in december 2023 over te gaan naar de concessie Berkel-Dinkel. +/- Omdat er in deze situatie slechts drie concessies zijn, zijn er ook maar drie aanbestedingen en is het dus goed mogelijk om door spreiding van deze aanbestedingen de gewenste marktspanning bij iedere aanbesteding te creëren. Een aandachtspunt daarbij is wel de fasering van deze aanbestedingen binnen de landelijke aanbestedingskalender, maar dat geldt voor iedere variant.

+/- De inspanningen die vervoerders hebben gedaan voor de eerdere aanbesteding van de concessie Ussel-Vecht zijn goed herbruikbaar omdat na de noodconcessie die in december 2022 eindigt (uitgevoerd door Keolis), de nieuwe concessie, met uitzondering van het concessiedeel Veluwe-Zuid, identiek zal zijn aan de eerder aanbestede concessie. xag. j

2. Continuering huidige zeven concessies

+/- De meeste van de huidige zeven concessies hebben een omvang die binnen de aangegeven bandbreedtes ligt. De jaaromzet van de concessie Lelystad ligt echter onder de ondergrens van € 20 miljoen, terwijl de inschatting is dat de jaaromzet van de concessies Midden-Overijssel en Usselmond waarschijnlijk weliswaar boven deze ondergrens, maar onder € 40 miljoen ligt. Dit aspect wordt neutraal beoordeeld omdat de concessieomvang in de referentievariant ook niet ideaal is.

Of

f

A

yz'

g X4 -

\_ _ raT >

+ Wanneer de huidige concessie-indeling behouden blijft, zijn er vrijwel geen wijzigingen in de samenstelling tijdens de concessieperiode. Uitzondering is de treindienst Arnhem - Doetinchem die in deze variant overgaat van de concessie Arnhem - Nijmegen naar de concessie Achterhoek-Rivierenland. En de noodconcessie Ussel-Vecht zal weer gesplitst moeten worden in de oorspronkelijke concessies Midden-Overijssel en Veluwe. - Omdat er maar liefst zeven concessies moeten starten tussen 2022 en 2025 is het moeilijk om de gewenste marktspanning te creëren en valt te verwachten dat er per aanbesteding minder inschrijvers zijn. Dit mede gelet op het feit dat de afgelopen periode de aanbesteding van een aantal concessies is stopgezet en deze concessies in de jaren 2023 t/m 2025 alsnog zullen worden aanbesteed.

- Omdat de concessie Ussel-Vecht niet voorkomt in deze indeling, maar er wordt vastgehouden aan de vier verschillende concessies die het gebied tot december 2020 bedienen, zijn de inspanningen die de vervoerders hebben gedaan voor de eerdere aanbesteding van de concessie Ussel-Vecht nauwelijks herbruikbaar. Omdat deze variant op twee aspecten beduidend slechter scoort dan de referentievariant, op één aspect neutraal en op één beter, wordt deze variant als slechter beoordeeld dan de referentievariant.

22 Provincie Flevoland

O = provincie

O provincie QverjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

•w

3. Indeling rond de vijf stedelijke gebieden

f

+ De noordelijke, oostelijke, zuidelijke en middelste concessie hebben allemaal een goede omvang. De westelijke concessie is wellicht te klein, maar het opnemen van de treindienst Amersfoort Centraal Ede/Wageningen (de Valleilijn) in deze concessie lost dit probleem op.

... ’>-4-

i

\

(

x

- Bij deze variant is er een volledig nieuwe indeling, die op veel punten niet overeenkomt met de huidige indeling. Daardoor is er in de eerste jaren na de start spraken van wijzigingen in de samenstelling van de vijf concessies.

-- a

- De wijzigingen in de samenstelling maken de fasering van de aanbestedingen lastig. Omdat de vijf concessies in een tijdsbestek van enkele jaren aanbesteed moeten worden, is het, mede gelet op de landelijke aanbestedingskalender, moeilijk om de aanbestedingen zo te plannen dat er bij elke aanbesteding voldoende marktspanning is. Het aantal wijzigingen in de samenstelling kan er daarbij toe leiden dat vervoerders ervoor kiezen om op aanbestedingen van concessies elders in Nederland in te schrijven.

- De inspanningen die de vervoerders hebben gedaan voor de eerdere aanbesteding van de concessie IJssel-Vecht zijn redelijk herbruikbaar omdat de noordelijke concessie nog enigszins overeenkomt met de concessie IJssel-Vecht. Desondanks scoort deze variant wel slechter op dit aspect dan de referentievariant, omdat vervoerders door de wijzigingen in de samenstelling hun eerdere plannen niet zonder meer kunnen hergebruiken. Concluderend scoort deze indeling op één aspect beter, maar op drie aspecten slechter. Daarom wordt deze variant vanuit het perspectief van vervoerders als slechter beoordeeld dan de referentievariant. 4. Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen

+ Omdat de concessies worden opgedeeld in percelen kunnen de vervoerders voor zichzelf beslissen of ze voor beide percelen willen inschrijven en één grote concessie creëren, of dat ze vanwege de omvang ervoor kiezen om slechts op één van de twee percelen in te schrijven.

•Upw»

.ukmnnwi

hrwIvkl I

«n

Hi

7ƒ i

tww: IWMXJVNMO < IMI VMM partMl

+/- Net als in de referentievariant zijn er in de eerste jaren van de concessies meerdere wijzigingen in de dl samenstelling. Omdat de indeling hetzelfde is, geldt dit ook voor de fasering. En hoewel niet van ieder perceel de samenstelling na de start nog wijzigt, is dat geen aanleiding deze variant wat betreft dit aspect beter te beoordelen dan de referentievariant. +/- Omdat de beide percelen van de concessie in één aanbesteding met eenzelfde PvE op de markt worden gebracht, is er feitelijk sprake van 3 aanbestedingen. De situatie is wat qua aantal en fasering van de aanbestedingen daarmee hetzelfde als die in de referentievariant. +/- De inspanningen voor de eerdere aanbesteding van de IJssel-Vecht zijn voor de vervoerders herbruikbaar omdat deze concessie, weliswaar in twee percelen, opnieuw wordt aanbesteed.

Concluderend scoort deze optie op 3 aspecten gelijk aan de referentie, maar op het aspect omvang scoort deze variant beter. Daarom scoort hij als geheel beter vanuit het perspectief van vervoerders.

23 Provincie Flevoland

O

O = provincie noldorlanH

provincie QverjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

5. Indeling in vier concessies + In deze variant blijft de jaaromzet van de concessie Rijn-Waal onder de bovengrens van €110 miljoen, terwijl de jaaromzet van de andere concessies binnen de gewenste bandbreedte vallen. Daarom scoort deze variant op dit aspect beter dan de referentievariant. + In deze variant is nog wel sprake van wijzigingen in de samenstellingen, maar deze zijn beperkter dan in de referentievariant, omdat AchterhoekRivierenland als concessie behouden blijft en hier alleen Brummen aan toegevoegd wordt.

^8

+/- Ten opzichte van de referentievariant is sprake van één extra aanbesteding. Omdat de concessies steeds een jaar later starten, is het in deze variant wel mogelijk om de aanbestedingen na elkaar uit te voeren. Dit maakt het goed mogelijk om de fasering van de aanbestedingen goed af te stemmen op de landelijke aanbestedingskalender om zo de gewenste marktspanning te creëren. Daarom wordt dit aspect neutraal beoordeeld. +/- In deze variant blijft de concessie IJssel-Vecht behouden. Dit zorgt ervoor dat de inspanningen die de vervoerders voor de eerdere aanbesteding van deze concessie hebben gedaan herbruikbaar zijn.

Deze variant scoort op twee aspecten beter dan de referentievariant, en even goed op de andere aspecten. In zijn geheel wordt deze variant daarom als beter beoordeeld dan de referentievariant. L^.nd4

6. Vijf concessies, voortbouwend op huidige indeling + Omdat de concessie Rijn-Waal wordt gesplitst, hebben alle concessies in deze variant een jaaromzet die binnen de gewenste bandbreedte valt. Ook de concessie IJssel-Vecht is door het wegvallen van het concessiedeel Veluwe-Noord kleiner dan in de referentievariant.

+ In deze variant zijn minder wijzigingen in de samenstelling van concessies omdat de huidige concessies grotendeels behouden blijven. De enige verandering ten opzichte van de huidige concessieindeling is de samenvoeging van de concessies Midden-Overijssel, IJsselmond en Lelystad tot een aangepaste concessie IJssel-Vecht. - Het feit dat er vijf concessies in betrekkelijk korte tijd aanbesteed moeten worden, twee meer dan in de referentievariant, kan ten koste gaan van de marktspanning. Dit mede omdat de concessie Veluwe en de aangepaste concessie IJssel-Vecht gelijktijdig aanbesteed moeten worden. - De inspanningen voor de eerdere aanbesteding van de concessie IJssel-Vecht zijn voor de vervoerders deels herbruikbaar omdat de aangepaste concessie IJssel-Vecht op Veluwe en Deventer na overeenkomt met de eerder aanbestede concessie IJssel-Vecht.

Gemiddeld genomen scoort deze indeling gelijk aan de referentievariant. Op twee aspecten scoort hij beter, maar op twee aspecten minder.

24 Provincie Flevoland

O

O = provincie

provincie QverjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie Ussel-Vecht

24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

7. Indeling in unimodale concessies

+ Door het apart aanbesteden van de treindiensten en de concessie Veluwe worden alle concessies kleiner en vallen daarmee qua jaaromzet binnen de gewenste bandbreedte. +/- Doordat de Veluwe een afzonderlijke concessie blijft wordt de fasering eenvoudiger. Wel vinden er rond Deventer nog wijzigingen in de samenstelling van concessies plaats. Anders dan in de referentievariant moet een aantal treindiensten op enig moment uit de multimodale concessies gehaald worden.

. ^.7

- Vergeleken met de referentievariant moeten er in deze variant meer concessies worden aanbesteed, omdat de Veluwe een aparte concessie is en een aantal treindiensten apart moet worden aanbesteed. Deze treindiensten zullen tegelijk moeten worden aanbesteed met het busvervoer in het concessiegebied waar zij nu nog deel van uitmaken. Dit kan de marktspanning extra onder druk zetten. - De inspanningen voor de eerdere aanbesteding van de concessie Ussel-Vecht zijn net als bij variant 6 deels herbruikbaar omdat deze concessie deels behouden blijft.

Vanuit het perspectief van vervoerders scoort deze variant minder goed dan de referentievariant. Weliswaar scoort deze variant op één aspect beter, maar op één aspect gelijk en op twee aspecten minder goed dan de referentievariant.

25 Provincie Flevoland

O

O = provincie

provincie QVerjjSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

B3. Perspectief transitie ZE Bij dit perspectief wordt gekeken naar de mate waarin de varianten invloed hebben op de ZeroEmissie-transitie. Het is in dat kader van belang dat vervoerders in iedere concessie op ‘logische’ locaties kunnen laden/tanken en ZE-voertuigen kunnen uitwisselen, zodat de dienstregeling zo efficiënt mogelijk kan worden uitgevoerd. En als een vervoerder exclusief gebruik kan maken van deze faciliteiten, dan is hij daarbij minder afhankelijk van anderen.

Keolis heeft voor de uitvoering van de noodconcessie IJssel-Vecht laadinfrastructuur aangelegd, die onderdeel uitmaakt van de overnameregeling voor materieel en laadinfrastructuur. Dit betekent dat de opvolgende concessiehouder deze laadinfrastructuur moet overnemen. Daarmee is de herbruikbaarheid van deze infrastructuur bij een andere concessie-indeling eveneens een relevant aspect vanuit het perspectief van de transitie naar Zero-Emissie. Een concessie-indeling waarbij meerdere vervoerders vaker dan in de referentievariant van dezelfde laadfaciliteiten gebruik moeten maken (op een knooppunt) wordt dan minder positief beoordeeld.

Een kanttekening bij dit perspectief is dat vervoerders bij voorkeur zelf de voor hun optimale mix van bussen moeten kunnen kiezen. Dit kunnen bussen zijn die veel gebruik maken van “opportunity charging” (laden in de openbare ruimte met behulp van een pantograaf), “stekkerbussen” (laden op de stalling), of “Trolley 2.0-bussen” (laden via een bovenleiding van het trolleynet in Arnhem). Een vervoerder kan ook kiezen voor waterstof. Het is niet van tevoren vast te stellen voor welke technologie vervoerders kiezen. Om de varianten toch op dit aspect te kunnen beoordelen is er vanuit gegaan dat de vervoerders, evenals bij de eerdere aanbesteding van de concessie IJssel-Vecht, zullen kiezen voor een combinatie van stekkerbussen en OC-bussen.

26 Provincie Flevoland

O

O = provincie

provincie QverijSSe|

O

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht 24 november 2020

0-0-0 Heroverweging concessie-indeling

Nr.

Variant

Beoordeling Perspectief Transitie ZE

1

Referentie: indeling in drie concessies

Gezamenlijk gebruik in Apeldoorn Laadinfrastructuur is referentie

2

Continuering huidige zeven concessies

Meer gezamenlijk gebruik van laadvoorzieningen in met name Arnhem, Zwolle en Twente

3

Indeling rond vijf stedelijke gebieden

Meer gezamenlijk gebruik van laadvoorzieningen in met name Arnhem, Zwolle, minder sterk dan variant 2

4

Splitsen drie nieuwe concessies in twee percelen

Als de concessies gesplitst worden in percelen, dan is er meer gezamenlijk gebruik

5

Indeling in vier concessies

Vanwege splitsing Achterhoek-Rivierenland en Arnhem-Nijmegen meer gezamenlijk gebruik. Wel minder erg dan variant 2 en 3.

6

Indeling vijf concessies, voortbouwend op huidige indeling

Meer gezamenlijk gebruik van laadvoorzieningen in met name Arnhem en Twente

7

Indeling in unimodale concessies

Meer gezamenlijk gebruik vanwege aparte concessie Veluwe

1. Referentievariant: indeling in drie concessies In de referentievariant komen in Apeldoorn meerdere concessies bij elkaar. Dit kan gezamenlijk gebruik van laadfaciliteiten in deze plaats door vervoerders noodzakelijk maken. Verder hebben de concessies veel exclusieve faciliteiten omdat ze vrij groot zijn en er dus minder grenzen zijn.

Provincie Flevoland

O—---------= provincie

o provincie QVerjjSSe|

27

o

Heraanbesteding Concessie IJssel-Vecht

/■

0-0-0

24 november 2020

Heroverweging concessie-indeling

fi--.I

2. Continuering huidige zeven concessies

xïs.'——

Bij het voortzetten van de huidige indeling is er een grote kans op gezamenlijk gebruik van laadfaciliteiten omdat er onder andere in Arnhem, Zwolle en Twente meerdere concessies CwrtM<r< samenkomen. De Twentse steden liggen niet direct aan de concessiegrens, maar omdat het reisgedrag in het noordoostelijke deel van de Achterhoek in J'X 1 1 sterke mate op Twente is gericht, komen de bussen ? vanuit dit gebied er wel, en die moeten daar mogelijk ook laden. De herbruikbaarheid van de L. — laadfaciliteiten voor de noodconcessie IJssel-Vecht is een uitdaging als deze concessie in vier verschillende concessies wordt opgedeeld. Deze variant scoort daarom slechter dan de referentievariant.

ƒ

■r 2 -*

Logende

3. Indeling rond de vijf stedelijke gebieden

ApriAun. ZLAfVen MHrverveip AHiVint >*•.vMjMmwei

In deze variant is de kans groot op gezamenlijk gebruik van laadfaciliteiten op meerdere locaties, bijvoorbeeld in Arnhem en Zwolle. De kans is wel minder groot dan in variant 2, omdat er minder concessies zijn. De laadfaciliteiten voor de noodconcessie IJssel-Vecht zijn ook wat makkelijker herbruikbaar omdat de concessie in minder delen wordt gesplitst. Desondanks scoort deze variant minder goed dan de referentievariant.