Document · PDF

Onderzoeksrapport Een brede blik op de bijstand.pdf

gemeenteraad 2 juli 2024, gemeente BarendrechtBij agendapunt: Aanvraag Vangnetuitkering BUIG 202335.621 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

V erschillen in sociaaldomeinondersteuning tussen gemeenten

Tabel 6.3 Wmo-ondersteuning naar bijstandsgroep en gemeentetype, bijstandsgerechtigden in 2019 en hun ondersteuning in de periode 2017-2019 (in procenten)a,b,c,d kleinschalig noord

oost

kleinstedelijk

west

zuid

noord

oost

studentensteden

west

zuid

noord

oost

welvarend

west

zuid

landelijk gemiddelde

groep 1

groep 2

groep 3

groep 4

groep 5

groep 6

groep 7

groep 8

landelijk gemiddelde

a De cijfers in deze tabel hebben betrekking op mensen die in 2019 een bijstandsuitkering ontvingen. We kijken daarbij naar de ondersteuning die zij in de periode 2017-2019 hebben ontvangen. b Groep 1: ouderen met alleen een basis-/vmbo-opleiding en gezondheidsproblemen; Groep 2: mensen met ggz- en schuldenproblematiek; Groep 3: eerstegeneratiejongeren met kinderen; Groep 4: jonge alleenstaande moeders; Groep 5: alleenstaande ouders in het doelgroepregister; Groep 6: doelgroepers met een middelgrote baan; Groep 7: tweedegeneratiejongvolwassenen met problemen; Groep 8: mannen met een hbo-/wo-opleiding en werkervaring. c Rood: het aandeel dat gebruikmaakt van Wmo-ondersteuning is kleiner dan het landelijke gemiddelde; geel: het aandeel is gelijk aan het landelijke gemiddelde; groen: het aandeel is groter dan het landelijke gemiddelde. d In deze tabel gaat het om Wmo-ondersteuning, al dan niet in combinatie met re-integratie en/of jeugdzorg. Bron: CBS (SCP-werkbestand 2019, zie bijlage A.2)

V erschillen in sociaaldomeinondersteuning tussen gemeenten

6.2.4 Combinatie van re-integratie met andere ondersteuning Ook verschillen gemeenten in de mate waarin ze een combinatie aanbieden van re-integratie met andere sociaaldomeinvoorzieningen. De grote groep ‘ouderen met alleen een basis-/vmbo-opleiding en gezondheidsproblemen’ (groep 1) krijgt in alle gemeentypen het minst vaak een combinatie van re-integratie met Wmo of jeugdzorg (tabel 6.4). Gemeenten verschillen wel in de keuzes die ze hierin maken bij de groep ‘mensen met ggz- en schuldenproblematiek’ (groep 2). Het aandeel in die groep dat zo’n combinatie ontvangt varieert van ongeveer 14% in de oostelijke en zuidelijke studentensteden, tot 30% in de noordelijke kleinstedelijke gemeenten. In het algemeen geldt dat als gemeenten bij de ene groep relatief vaak een combinatie van re-integratie met andere voorzieningen inzetten, ze dat dan voor alle groepen bijstandsgerechtigden doen. Zo gebruiken alle groepen bijstandsgerechtigden in de noordelijke en oostelijke kleinschalige gemeenten en de noordelijke kleinstedelijke gemeenten relatief vaak een combinatie van voorzieningen. In de noordelijke, oostelijke en zuidelijke studentensteden komt dit bij alle bijstandsgroepen wat minder vaak voor dan het landelijke gemiddelde.

V erschillen in sociaaldomeinondersteuning tussen gemeenten

Tabel 6.4 Combinatie van re-integratieondersteuning met Wmo- of jeugdzorg-ondersteuning naar bijstandsgroep en gemeentetype, bijstandsgerechtigden in 2019 en hun ondersteuning in de periode 2017-2019 (in procenten)a,b,c kleinschalig noord

oost

kleinstedelijk

west

zuid

noord

oost

studentensteden

west

zuid

noord

oost

welvarend

west

zuid

landelijk gemiddelde

groep 1

groep 2

groep 3

groep 4

groep 5

groep 6

groep 7

groep 8

landelijk gemiddelde

a De cijfers in deze tabel hebben betrekking op mensen die in 2019 een bijstandsuitkering ontvingen. We kijken daarbij naar de ondersteuning die zij in de periode 2017-2019 hebben ontvangen. b Groep 1: ouderen met alleen een basis-/vmbo-opleiding en gezondheidsproblemen; Groep 2: mensen met ggz- en schuldenproblematiek; Groep 3: eerstegeneratiejongeren met kinderen; Groep 4: jonge alleenstaande moeders; Groep 5: alleenstaande ouders in het doelgroepregister; Groep 6: doelgroepers met een middelgrote baan; Groep 7: tweedegeneratiejongvolwassenen met problemen; Groep 8: mannen met een hbo-/wo-opleiding en werkervaring. c Rood: het aandeel dat gebruikmaakt van combinaties van re-integratieondersteuning met Wmo en/of jeugdzorg is kleiner dan het landelijke gemiddelde; geel: het aandeel is gelijk aan het landelijke gemiddelde; groen: het aandeel is groter dan het landelijke gemiddelde. Bron: CBS (SCP-werkbestand 2019, zie bijlage A.2)

V erschillen in sociaaldomeinondersteuning tussen gemeenten

6.3 Tot slot Gemeenten verschillen in de ondersteuning van groepen bijstandsgerechtigden met vergelijkbare problematiek, zo laat dit onderzoek zien. Sommige gemeenten zetten meer in op re-integratie, andere op Wmo en weer andere kiezen voor een combinatie van ondersteuning. Dit past binnen het idee achter de decentralisaties dat gemeenten beleidsvrijheid hebben en hun ondersteuning aan kunnen passen aan de lokale behoeften. De ene gemeente zal bijvoorbeeld regelmatig hun hele bijstandsbestand doorlichten, andere gemeenten niet. Ook verschillen gemeenten in ‘strengheid’ waarmee zij de vereisten van de Participatiewet opleggen (Muns 2019). Andere factoren kunnen eveneens een rol spelen bij hun keuzen, bijvoorbeeld het politieke klimaat van een gemeente, de organisatiecultuur of de financiële situatie (Marlet et al. 2017). Overigens werken gemeenten op het terrein van het sociaal domein vaak samen in regionale samenwerkingsverbanden, waardoor keuzes niet op gemeentelijk maar op regionaal niveau gemaakt worden (ROB 2020). Tegelijkertijd zien we in dit onderzoek over het geheel genomen een vergelijkbaar patroon als het gaat om welke groepen veel of weinig ondersteuning krijgen. Juist de groepen die al langer afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering krijgen de minste ondersteuning (Van Echtelt et al. 2019; NLA 2022).

Dit duidt erop dat gemeenten wel enige ruimte hebben de ondersteuning naar eigen inzicht in te vullen, maar dat zij hierin sterk gestuurd worden door het landelijke kader (bv. wetgeving, financiële kaders). Het is mogelijk dat gemeenten nog niet alle ruimte gebruiken die er binnen de wettelijke kaders beschikbaar is (ROB 2021; Vonk et al. 2021). Tegelijkertijd is het niet aannemelijk dat gemeenten een andere invulling aan de ondersteuning zullen geven zolang deze kaders niet beter aansluiten bij de ondersteuningsbehoeften van bijstandsgerechtigden met een stapeling van problemen.

V erschillen in sociaaldomeinondersteuning tussen gemeenten

Summary

Attention to accumulation of problems Recently, the Netherlands Institute for Social Research (SCP) demonstrated that an effective strategy to combat structural inequality in society hinges on a perspective that goes beyond a purely economic approach focused on work and income (Vrooman et al. 2023). An overly one-sided focus on work and income is unlikely to offer much of a solution unless other problems are also dealt with. This is because it is more difficult for people to invest in things like training and work if they are simultaneously facing problems in multiple life domains, such as their mental and physical health or their social network, or if they lack the skills to survive in an increasingly complex society. The importance of addressing these problems is highlighted by the fact that people with a combination of problems frequently occupy a disadvantaged position in society. Such people participate less in society, experience loneliness more often (De Klerk et al. 2023; Verbeek et al. 2023) and are less trusting of other people and the government (Vrooman et al. 2023). Turning this situation around will require a comprehensive strategy that transcends the various life domains.

A broad view of social assistance Such a comprehensive strategy is especially important for those who have been dependent on social assistance for longer periods of time. People who receive social assistance (around 400,000 individuals at the end of 2022, CBS 2022a) often experience problems in multiple life domains. These are particularly related to occupational disabilities, debts and poor health (Doove et al. 2018). Since 2015, social assis tance has been regulated by the Participation Act. Aside from providing income support, the main purpose of this Act is to get people into work. Although some of those who are entitled to social assistance are capable of work if given proper support, a considerable number of these people – and the municipalities responsible for them – believe that their accumulated problems rule out any real prospect of paid work, even in the current situation of labour shortages (NLA 2022; SZW 2022). This group would benefit from a broader view of social assistance that includes perspectives other than a transition to paid work. It is partially for this reason that the government is considering a fundamental review of the Participation Act.51 The present quantitative study provides input for the ongoing discussion about this review.

It illustrates the problems that people entitled to social assistance are facing in multiple life domains and explores to what extent they receive support through their municipal social domain. The objective of this study is to offer a broader view of the problems experienced by those who receive social assistance.

People entitled to social assistance often experience an accumulation of problems This study establishes that people entitled to social assistance experience an accumulation of problems in multiple life domains more often than those who do not receive social assistance. Although this does not apply to all people entitled to social assistance, problems in the work and income sphere are often accompanied by various kinds of other obstacles in daily life. A striking data point was the large number of people entitled to social assistance who have health problems (see also Van Echtelt et al. 2022). Survey data52 have shown that people entitled to social assistance struggle with household chores or mildly strenuous physical activity (like walking or climbing the stairs), have a small social network and have limited administrative skills more often than the average person. They also believe they have less control This refers to the ‘second track’ of the review. Review track 1 concerns proposed amendments to the Participation Act with a particular focus on addressing perceived ‘intransigences’ in the law, such as the limits on additional earnings and income from donations. Review track 2 concerns further elaboration of the initial steps already taken towards restoring the human dimension, rebuilding trust and simplifying the implementation of the Act.

This is a long-term project that entails not only a more fundamental and broader view of the Participation Act itself, but also of how it relates to other laws such as the Social Support Act 2015 (Wmo) and the Youth Act. Finally, review track 3 concerns the promotion of expertise among professionals who are working with the municipal authorities to implement the Participation Act (House of Representatives 2022/2023). 52 The survey referred to is the SociaalDomeinIndex 2021 (SDI’21) – see Appendix A.1 to this report at www.scp.nl. 51

SUMMARY

over their own lives and feel less resilient than others. They spend less of their free time taking an active part in society (e.g. through club membership, cultural/leisure activities or sports), experience belowaverage life satisfaction and feel lonely more frequently than those who do not receive social assistance. The fact that the problems highlighted by these data cover various aspects of personal well-being stresses the importance of an approach to the problems of people entitled to social assistance that looks beyond economic factors like work and income.

People entitled to social assistance who experience an accumulation of problems receive only limited support under the Participation Act Earlier research has demonstrated that those groups of people entitled to social assistance who experience the most complex set of problems receive the least support under the Participation Act (see e.g. Van Echtelt et al. 2019; NLA 2022). Explanations for this include the funding structure of the Participation Act, its fragmented regulation and implementation and its focus on a transition to work. The research data confirm that those who have been dependent on social assistance for longer periods of time often do not receive or no longer receive occupational rehabilitation support. There are other ways for municipal authorities to support people entitled to social assistance through the social domain. Data from the Statistics Netherlands register indicate that those entitled to social assistance apply for support under the Social Support Act 2015 (Wmo)53 and the Youth Act54 relatively often. However, the analyses also show that some of them do not receive or no longer receive any support through the social domain at all.

Looking at the groups of people entitled to social assistance who experience the most complex set of problems55, we find that particularly the group of ‘elderly recipients with only primary school/pre-vocational secondary education and health problems’ receives support through the social domain less often than other groups. This may be due to the relatively long period of time that they have been dependent on social assistance (often for more than five years) and the fact that support under the Participation Act is mostly given shortly after recipients become dependent on social assistance (De Hek et al. 2022). Considering the diversity of the problems that affect some of the people entitled to social assistance, it seems obvious that the Participation Act should leave more room for support that is not specifically aimed at getting people into paid work. Possible alternatives include a ‘life first’ approach and support aimed at participation in society – e.g. through volunteering – or alternative types of work, such as sheltered employment. While municipal authorities already provide these kinds of support in practice, it is open to question whether the Participation Act offers sufficient room and resources for this.

When it comes to an approach that looks at all aspects of life, it is essential to consider carefully to what extent people are able to manage on their own, whether they require rehabilitation or broader support and whether they need this support immediately upon qualifying for social assistance or at a later stage. Bearing all that in mind, the figures on which this study is based do not provide enough clues to say one way or the other whether people who do not currently receive support through the social domain would benefit from that support in terms of addressing the problems they experience in daily life or their participation in society. We also lack adequate information on other types of support offered by municipal authorities, such as debt assistance and minimum-income policies.

The present study considers only the personalised arrangements provided under the Wmo, not the general arrangements like community centres and social work in general. 54 Although support under the Youth Act is usually provided to families with children, young adults may also qualify. In that case, they are entitled to extended support under the Youth Act until they reach the age of 23. 55 We divided people entitled to social assistance into eight groups on the basis of their characteristics and problems. In addition to personal traits, the characteristics included education level, health, debt and work experience. We defined the groups by means of a latent class analysis. See Chapter 3 for further details. 53

SUMMARY

Types of support vary between municipal authority types Municipal authorities56 have different priorities when it comes to supporting groups of people who are entitled to social assistance and have similar problems. This is consistent with the principle that in a decentralised system, municipal authorities should have the discretion to make their own policies and adapt the support they offer to local needs. There are also differences between municipal authorities in terms of the problems faced by the people entitled to social assistance. Furthermore, the choices that municipal authorities make may be influenced by other factors, such as their political climate, organisational culture or financial situation. Some municipal authority types prioritise rehabilitation support, others focus on providing support under the Wmo and yet others opt for a combination of provisions based on the applicable legal frameworks. That said, the pattern that emerges for all municipal authority types is that the groups of people entitled to social assistance who have often been dependent on social assistance for longer periods of time receive no support through the social domain.

This comes with the proviso that these people may receive other types of support (through their municipal authority or otherwise) that are outside of the scope of this study (such as debt assistance or support on the basis of minimum-income policies). The consistent pattern across all municipal authority types suggests that this is a consequence of the existing national frameworks (e.g. legislation, budgets). It is possible that municipal authorities do not make optimal use of the room afforded to them by the applicable legal frameworks (Council for Public Administration 2021; Vonk et al. 2021). At the same time, it is unlikely that municipal authorities will organise the support they offer differently unless the legal frameworks become more closely aligned with the support needs of people entitled to social assistance who experience an accumulation of problems.

Policy ramifications As stated previously, people entitled to social assistance experience problems in a variety of life domains. This highlights the importance of broadening the scope of the Participation Act in terms of its objectives. Although some of those who are entitled to social assistance are capable of work if given proper support, this does not apply to everyone. For this latter group, it is important to look at aspects other than paid work. This will require a broader perspective on the Participation Act. To the extent that the national frameworks and available budgets allow, municipal authorities will need to make choices about the level of support they provide to different groups. This was confirmed by the recent SCP study Sociale en Culturele Ontwikkelingen 2023 (Social and Cultural Developments 2023, Verbeek et al. 2023). If the central government wants to bring the support available to people entitled to social assistance more into line with their support needs, it will need to make changes not only to the implementation of this support, but also to the applicable organisational and institutional frameworks at both the national and municipal levels.

The present exploratory study has yielded a number of points for attention for the central government and municipal authorities to take on board if they want to improve their support to those entitled to social assistance.

Identify broader support needs

If municipal authorities want to offer a suitable range of support options to people entitled to social assistance, their first priority should be to obtain a complete picture of these people’s support needs. This will involve aligning the approach under the Participation Act more closely with the Wmo approach, which puts more of an emphasis on investigating the reasons that underpin support needs (Kromhout et al. 2020). Municipal authorities are often well aware of the problems that people have when they first qualify for social assistance. At any rate, they know what these people who are entitled to social assistance need in order to get back into work. However, municipal authorities sometimes lose track of those entitled to social assistance when paid work is no longer considered a viable option, leading to these people becoming dependent on social assistance for a longer period of time (De Beleidsonderzoekers 2018). Consequently, their picture of the problems that people encounter in their daily lives is less clear. Within the current Participation Act framework, municipal authorities have a strong focus on enforcement aspects and on the support needs of people who are capable of transitioning into work – although they have stepped up their efforts to identify the problems experienced by all people entitled to social 56

The present study does not consider each municipality separately, but groups municipal authorities with similar population characteristics by type on the basis of the SCP’s own municipal typology (Vermeij et al. 2021). We split these groups further by region, so that we could assess regional variations as well. The study results are insufficiently conclusive to make any definitive statements on the allocation of resources across the various municipalities or municipal authority types.

SUMMARY

assistance. Such an identification effort requires the specific knowledge (expertise) of client managers (see review track 3 in the recent letter from the Minister of Social Affairs and Employment, House of Representatives (TK) 2022/2023). In addition to the above, the client managers’ vast case loads and the high pressure that they are under have been singled out as obstacles to a broader approach.

Align administrative and legal instruments with these broader support needs

Considering the accumulation of problems experienced by some people entitled to social assistance, it is worth reviewing whether the administrative and legal instruments provided for in the Participation Act are still fit for purpose in view of what people entitled to social assistance need in order to participate fully in society again. The focus on getting people into work may lead to other problems being left unaddressed. Whether the usual instruments provided for in the Participation Act (e.g. job application training or job coaching), which are intended to get people into paid work, are suitable and effective is open to question. People may benefit more from other types of support based on an approach that looks at all aspects of life (e.g. a life coach or administrative support). It is also worthwhile to explore other types of participation in society that might be suitable for people entitled to social assistance, such as those aimed at expanding their network or preventing loneliness. While not an effective way to get people into paid work in the short term, these may enhance their quality of life. For some groups, this may lead to paid work in the longer term. It may be possible to transition more people who are entitled to social assis tance to alternative types of work, such as secondments, trial placements and volunteering.

More generally, it is important to verify whether the support offered through the social domain (whether covered by the Participation Act or not) is currently a close enough match with the support needs of those entitled to social assistance.

Harmonise policy frameworks

In view of the accumulation of problems that some people entitled to social assistance experience, it seems necessary to adopt an approach that encompasses multiple life domains. This will entail not just a reorganisation of the way support is implemented, but also an amendment of the applicable legal frameworks. The fragmentation of these frameworks poses an obstacle to a broad, coherent approach when it comes to addressing problems in multiple life domains. It is therefore essential to harmonise these frameworks at the national level. To achieve this, the problems that people entitled to social assistance experience in terms of work and income will need to be considered in tandem with their problems in other life domains and parties will need to work together across the various domains. In practice, however, municipal authorities are faced with several obstacles. Differences between the features of the various legal frameworks have proven one stumbling block. Another is the fragmented policymaking and implementation at both the national and municipal level (Kromhout et al. 2020). This is not just an implementation problem to be solved by municipal authorities, but also calls for institutional changes (see also Vrooman et al. 2023).

In this context, it should be taken into account that investments based on one legal framework do not always lead to a positive outcome under that same framework. As an example, support provided on the basis of the Wmo may lead to a reduction in support on the basis of the Participation Act (see e.g. Verlaat and Zulkarnain 2022 on the topic of experiments with the Participation Act). This policy area fragmentation can be resolved by better coordination between policymakers. This could lead to – for example – an outline letter for the entire social domain that sets out a shared policy vision on the harmonisation of legal frameworks (Verbeek et al. 2023).

Focus on more than just paid work

In the experience of both municipal authorities and people entitled to social assistance themselves, those who receive social assistance often have little real chance of finding paid work in the short term (Van Echtelt et al. 2019). This makes it questionable whether the Participation Act’s focus on getting people into work is a tenable one. Greater emphasis on other types of participation (such as volunteering) for people entitled to social assistance is more beneficial to their quality of life. This is not to say that a broad view of social assistance necessarily means that the focus on transitioning to paid work should disappear altogether. After all, it remains vital that people continue to have the opportunity to earn a living and participate in society by being active on the labour market (Versantvoort 2022). 70

SUMMARY

Literatuur

Arum, Silke van, Sanneke Verweij, Kiyomid van der Veer, m.m.v. Inge Redeker, Frouke Sondeijker en Hilde van Xanten (2018). Wat werkt bij integraal werken in de wijk. Cliënt en professional. In vertrouwen samenwerken aan een oplossing. Utrecht: Movisie. Arum, Silke van, René Broekroelofs en Hilde van Xanten (2020). Sociale (wijk)teams: vijf jaar later. Utrecht: Movisie. Bannink, Duco en Hans Bosselaar (2018). Het probleem samenwerken. Duiden en verbinden: ironische uitwegen uit vastgelopen samenwerking. Den Haag: Boom Bestuurskunde. Batterink, Maarten, Irene Lapajian en Jaap Meijer (2018). Regionale verschillen in het gebruik van jeugdhulp met verblijf. Barneveld: Significant. Beer, Paul de (2001). Over werken in de postindustriële samenleving. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Binkhorst, Joep en Jean Pierre Wilken (2021). Integraal samenwerken op het snijvlak van Participatiewet en Wmo. In: Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, jg. 37, nr. 3, p. 357-369. Blonk, Ronald (2021). Menselijke maat. In: Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, jg. 37, nr. 3, p. 293-295 (doi.org/10.5117/TVA2021.3.003.BLON). Boele, Wilfred (2020). Integraal activeren: moeilijk, maar mogelijk. In: Hans Bosselaar (red.), Met andere ogen. Onderzoekers over 5 jaar Participatiewet (p. 125-138). Den Haag: Boom Bestuurskunde. Boelhouwer, Jeroen (2016). Het brede-welvaartsbegrip volgens het SCP.

Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Bolier, Linda (2012). Van geluk naar veerkracht. Kansen voor de geestelijke gezondheid. In: Crétien van Campen, Ad Bergsma, Jeroen Boelhouwer, Jacqueline Boerefijn en Linda Bolier (red.), Sturen op geluk. Geluksbevordering door nationale overheden, gemeenten en publieke instellingen (p. 68-73). Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Bosselaar, Hans, Erica Maurits, Petra Molenaar-Cox en Rienk Prins (2010). Multiproblematiek bij cliënten. Verslag van een verkenning in relatie tot (arbeids)participatie. Den Haag: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Canoy, Marcel en Sandra van Dijk (2021). Bijstand of tegenstand (column). In: Sociale Vraagstukken, 10 december 2021. Geraadpleegd 12 januari 2022 via www.socialevraagstukken.nl/column/ bijstand-of-tegenstand. CBS (2018). Introductie nieuwe SRG-richtlijnen 2019. Den Haag/Heerlen: Centraal Bureau voor de Statistiek. CBS (2021). Kenmerken van huishoudens met geregistreerde problematische schulden. Geraadpleegd 4 oktober 2022 via dashboards.cbs.nl/v3/SchuldenproblematiekInBeeld. CBS (2022a). Personen met bijstand; persoonskenmerken. Geraadpleegd 11 november 2022 via opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/82016NED/table. CBS (2022b). Bijstandsuitkeringen; uitkeringsgrondslag, regio’s. Geraadpleegd 11 november 2022 via opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/82015NED/table. CBS (2022c).

Documentatierapport Stapelingsbestand SZW 2012-2020. Geraadpleegd 11 november 2022 via www.cbs.nl/nl-nl/onze-diensten/maatwerk-en-microdata/microdata-zelf-onderzoek-doen/ maatwerk-microdatabestanden. CBS (2022d). CBS introduceert nieuwe indeling bevolking naar herkomst. Geraadpleegd 11 november 2022 via www.cbs.nl/nl-nl/nieuws/2022/07/cbs-introduceert-nieuwe-indeling-bevolking-naar-herkomst. CBS (2022e). Asiel en integratie. Cohortonderzoek asielzoekers en statushouders. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek. CBS (2022f). Schuldenproblematiek in Beeld. Geraadpleegd 7 november 2022 via dashboards.cbs.nl/v3/ SchuldenproblematiekInBeeld. CBS (2022g). Medicijntab: Geneesmiddelen op ATC-code (4). Geraadpleegd 31 oktober 2022 via www.cbs.nl/ nl-nl/onze-diensten/maatwerk-en-microdata/microdata-zelf-onderzoek-doen/microdatabestanden/ medicijntab-geneesmiddelen-op-atc-code--4--. CBS (2022h). Re-integratie-/participatievoorzieningen; type, status voorziening en regio. Geraadpleegd 27 oktober 2022 via opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/84510NED/table. 71

L I T E R AT U U R

CBS (2022i). Huishoudens; grootte, samenstelling, positie in het huishouden, 1 januari. Geraadpleegd 2 december 2022 via opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82905NED/table?ts=1669968487044. CBS (2022j). Dashboard Werk en inkomen. Geraadpleegd 15 november 2022 via www.waarstaatjegemeente. nl/dashboard/dashboard/werk-en-inkomen. CBS (2023a). Personen met bijstand; persoonskenmerken. Geraadpleegd maart 2023 via opendata.cbs.nl/statline/#/CBS/nl/dataset/82016NED/table?ts=1675072682010. CBS (2023b). Statushouders met bijstandsuitkering, 2014-2021. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek. Geraadpleegd maart 2023 via www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2023/05/ statushouders-met-bijstandsuitkering-2014-2021. CPB/SCP (2020). Kansrijk armoedebeleid. Den Haag: Centraal Planbureau en Sociaal en Cultureel Planbureau. CPB/PBL/SCP (2022). Verankering van brede welvaart in de begrotingssystematiek. Voortgangsrapportage van de drie gezamenlijke planbureaus. Den Haag: Centraal Planbureau/Planbureau voor de Leefomgeving/Sociaal en Cultureel Planbureau. Geraadpleegd maart 2023 via www.scp.nl/publicaties/publicaties/2022/06/30/ verankering-van-brede-welvaart-in-de-begrotingssystematiek. Cuelenaere, B., E. van den Brink en J. Leenen (2019). Ervaringen gemeenten met Participatiewet. Rapportage derde meting. Tilburg: Centerdata. De Beleidsonderzoekers (2018). Klant in beeld.

Hoe zinvol is het voor gemeenten om bijstandsgerechtigden beter te leren kennen? Leiden: De Beleidsonderzoekers. Dirven, Henk-Jan (2021). Binding met de arbeidsmarkt en onbenut potentieel van bijstandontvangers. In: Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, jg. 37, nr. 3, p. 398-407 (doi.org/10.5117/TVA2021.3.011.DIRV). Doove, Sophie, Alderina Dill, Manon Joosten en Bram Rouw (2018). Uitstroom uit de langdurige bijstand. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek. Duyndam, Joachim (2016). Veerkracht, een bijdrage aan de theorievorming. In: Geron, jg. 18, nr. 3, p. 58-61. Echtelt, Patricia van (2010). Een baanloos bestaan. De betekenis van werk voor werklozen, arbeidsongeschikten en werkenden. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Echtelt, Patricia van en Esther van den Berg (2022). Maatwerk. In: Lex Veldboer, Radboud Engbersen, Erna Hooghiemstra, Judith Jansen, Laura Koeter, Lou Repetur, Jesper Rözer en Ard Sprinkhuizen (red.), Lexicon nabijheid en sociaal werk (p. 152-156). Utrecht: Movisie/Werkplaatsen Sociaal Domein. Echtelt, Patricia van en Maurice Guiaux (2012). Verzorgd uit de bijstand. De rol van gedrag, uiterlijk en taal bij de re-integratie van bijstandsontvangers. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Echtelt, Patricia van en Edith Josten (2012). Werken voor je geld.

In: Vic Veldheer, Jedid-Jah Jonker, Lonneke van Noije en Cok Vrooman (red.), Een beroep op de burger. Minder verzorgingsstaat, meer eigen verantwoordelijkheid? Sociaal en Cultureel Rapport 2012 (p. 95-115). Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Echtelt, Patricia van, Klarita Sadiraj, Stella Hoff, Sander Muns, Kasia Karpinska, Djurre Das en Maroesjka Versantvoort, m.m.v. Lisa Putman (2019). Eindevaluatie van de Participatiewet. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Echtelt, Patricia van, m.m.v. Evelien Eggink, Stella Hoff en Klarita Sadiraj (2022). Kennisnotitie Chronisch zieken in de bijstand. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Edzes, Arjen, Ruud Muffels, Alice Zulkarnain, Egbert Jongen, Mark Sanders, Timo Verlaat, Janos Betko, Henk-Wim de Boer, Janneke Bolhaar, Peter Gramberg, Loek Groot, Stephanie Rosenkranz, Richard Rijnks, Niels Spierings en Viktor Venhorst (2021). Perspectieven voor interventies in de bijstand. Experimenten Participatiewet. In: Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, jg. 37, nr. 3, p. 327-356. Eggink, Evelien, Isolde Woittiez en Mirjam de Klerk (2020). Maatwerk in meedoen. Een vergelijking van zelfredzaamheid, hulpbronnen en kwaliteit van leven tussen mensen met en zonder een verstandelijke beperking. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Eijkel, Remco van, Sander Gerritsen, Klarita Sadiraj en Maroesjka Versantvoort (2020).

De brede baten van werk. Den Haag: Centraal Planbureau en Sociaal en Cultureel Planbureau. Engbersen, Radboud en Matthijs Uyterlinde (2017). Regionale verschillen geduid. Exploratief onderzoek naar hoog voorzieningengebruik in het sociale domein. Den Haag: Platform31. Engbersen, Radboud en Matthijs Uyterlinde (2018). Stedelijke verschillen in gebruik sociaal domeinvoorzieningen geduid. Exploratief onderzoek naar hoog en laag voorzieningengebruik in stedelijke rego’s. Den Haag: Platform31. Fenger, Menno (2019). Graniet of niet? Langdurig in de bijstand, dus kansloos? (presentatie Benchlearnbijeenkomst Divosa, 5 april 2019). Geraadpleegd 2 december 2022 via www.divosa.nl/sites/default/files/190405-presentatie-menno-fenger.pdf. 72

L I T E R AT U U R

FNV (2021). Passend vangnet gewenst. Verhalen over gevangen zitten in het huidige sociale vangnet. Geraadpleegd maart 2023 via www.fnv.nl/getmedia/f3bc12c7-e10f-4095-9bae-99567ea39758/ Gevangen-in-de-bijstand-rapport-FNV-Uitkeringsgerechtigden.pdf. Geppert, Christian en Sander Muns (2023). Verhoging van minimumloon en bijstand als wondermiddel voor welvaart en welbevinden van de lage inkomensgroep? Een ex-ante analyse van de gevolgen van de beleidswijziging in 2023/’24 voor inkomen, gezondheid en welzijn. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Gilsing, Rob, Cathelijne Mieloo en Wouter Reith (2020). Jeugdhulp in de wijken. Welke wijkkenmerken verklaren de verschillen tussen verwacht en werkelijk gebruik van jeugdhulp? Den Haag: De Haagse Hogeschool. Gool, Marc van, Maroesjka Versantvoort, Lonneke van Noije, Debbie Verbeek-Oudijk, Andries van den Broek en Crétien van Campen (2022). Reflectie op het coalitieakkoord 2021-2025 vanuit het burgerperspectief. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Heekelaar, Martin en Irene Van Eldik (2021). Ondersteuning en dienstverlening aan langdurig bijstandsgerechtigden. Utrecht: Berenschot. Hek, Paul de, Arie-Jan van der Toorn, Mark den Hartog, Elisa de Vleeschouwer en Kees Zandvliet (2022). Cohortstudie Participatiewet. Eindrapport. Rotterdam: SEOR.

Hoff, Stella, Corinne van Gaalen, Arjan Soede, Albert Luten, Cok Vrooman en Sanne Lamer (2009). Genoeg om van te leven. Focusgroepen in discussie over de minimale kosten van levensonderhoud. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau/Nibud. Hoff, Stella, Cok Vrooman, Jurjen Iedema, Jeroen Boelhouwer en Jeanet Kullberg (2021). Verschil in Nederland 2014-2020 (factsheet). Geraadpleegd maart 2023 via www.scp.nl/publicaties/publicaties/2021/10/07/verschil-in-nederland-2014-2020. Inspectie SZW (2019). Klantonderzoek monitor Participatiewet 2019. Den Haag: Inspectie SZW. Inspectie SZW (2021). Niet-gebruik van de algemene bijstand. Een onderzoek naar de omvang, kenmerken, langdurigheid en aanpak. Geraadpleegd maart 2023 via www.rijksoverheid.nl/documenten/publicaties/2021/06/15/bijlage-iii-inspectie-szw-rapportage-niet-gebruik-algemene-bijstand. Jehoel-Gijsbers, Gerda en Cok Vrooman (2007). Explaining Social Exclusion; A Theoretical Model Tested in The Netherlands. Den Haag: Sociaal en Cultreel Planbureau. Jong-Gierveld, Jenny de en Frans Kamphuis (1985). The development of a Rasch-type loneliness-scale. In: Applied Psychological Measurement, jg. 9, nr. 3, p. 289-299. Jong-Gierveld, Jenny de en Theo G. van Tilburg (2008). De ingekorte schaal voor algemene, emotionele en sociale eenzaamheid. In: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, jg. 39, nr. 1, p. 4-15. Jongers, T. ’s (2022).

Zo worden armen in Nederland arm gehouden. In: De Correspondent, 13 september 2022. Kalshoven, Frank en Gertrude van Driesten (2018). Paradigma’s in het sociaal domein. Helder denken over wetgevingsparadigma’s in de Participatiewet, Jeugdwet en Wmo. Amsterdam: De Argumentenfabriek. Kampen, Thomas, Melissa Sebrechts, Trudie Knijn en Evelien Tonkens (red.) (2020). Streng maar onrechtvaardig. De bijstand gewogen. Amsterdam: Van Gennep. Klerk, Mirjam de, Evelien Eggink, Patricia van Echtelt, Mariska Kromhout, m.m.v. Esther van den Berg (2022). Uitdagingen in het sociaal domein. Nieuwe gemeentebesturen aan zet. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Klerk, Mirjam de, Evelien Eggink, Inger Plaisier en Klarita Sadiraj (2023). Zicht op zorgen. Kerncijfers over de problematiek, hulpbronnen, leefsituatie en ondersteuning van mensen in het sociaal domein. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Kremer, Monique (2022). Wirwar-verzorgingsstaat. In: Sociale vraagstukken, 26 juli 2022. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/column/wirwar-verzorgingsstaat. Kremer, Monique en Jelle van der Meer (2020). De bijstand kan veel beter. In: Sociale vraagstukken, 16 oktober 2020. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/ de-bijstand-kan-veel-beter. Kremer, Monique, Jelle van der Meer en Marcel Ham (2017).

Van werk naar welbevinden – werkt de zachte hand in de bijstand? In: Sociale vraagstukken, 21 december 2017. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/van-werk-naar-welbevinden-werkt-de-zachte-hand-in-de-bijstand. Kromhout, Mariska, Patricia van Echtelt en Peteke Feijten (2020). Sociaal domein op koers? Verwachtingen en resultaten van vijf jaar decentraal beleid. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.

L I T E R AT U U R

Kuiper, Frans (2022). Krapte op de arbeidsmarkt biedt nieuwe kansen voor gemeenten. In: Sociale vraagstukken, 1 februari 2022. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/ krapte-op-de-arbeidsmarkt-biedt-nieuwe-kansen-voor-gemeenten. Lindner, Thijs, Willem de Koster en Jeroen van der Waal (2022a). Different understandings of welfare benefits among the Dutch public: A focus group study. In: Social Policy & Administration, jg. 56, nr. 7, p. 1-16 (doi.org/10.1111/spol.12816). Lindner, Thijs, Willem de Koster en Jeroen van der Waal (2022b). Zo zien burgers sociale zekerheid. In: Sociale vraagstukken, 15 september 2022. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken. nl/zo-zien-burgers-sociale-zekerheid. Marlet, Gerard, Clemens van Woerkens, Rutger Zwart, Harry Garretsen, Janka Stoker, Jacob Veenstra, Caren Tempelman, Sandra Vriend en Lennart Kroon (2017). Van budget naar besteding. Verklaringen voor tekorten en overschotten op het gemeentelijke bijstandsbudget. Utrecht: Atlas voor gemeenten. Mullainathan, Sendhil en Eldar Shafir (2014). Scarcity: The true cost of not having enough. Londen: Penguin. Muns, Sander (2019). Gemeentebeleid: verplichtingen en handhaving. In: Patricia van Echtelt, Klarita Sadiraj, Stella Hoff, Sander Muns, Kasia Karpinska, Djurre Das, Maroesjka Versantvoort, m.m.v. Lisa Putman (red.), Eindevaluatie van de Participatiewet (p. 222-237).

Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Muns, Sander en Willem Huijnk (2021). Baanvindkansen van bijstandsgerechtigden naar migratie achtergrond nader verklaard. In: Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, jg. 37, nr. 3, p. 373-397 (doi.org/10.5117/TVA2021.3.010.MUNS). NLA (2022). Spiegel Bestaanszekerheid 2022. Den Haag: Nederlandse Arbeidsinspectie. Pearlin, Leonard, I. en Carmi Schooler (1978). The Structure of Coping. In: Journal of Health and Social Behavior, jg. 19, nr. 1, p. 2-21. Pommer, Evert, Jeroen Boelhouwer, Evelien Eggink, Anna Maria Marangos en Ingrid Ooms (2018). Overall rapportage sociaal domein 2017. Wisselend bewolkt. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Putters, Kim (2022). De menselijke staat: Burgerperspectief als voorwaarde voor een toekomstbestendig sociaal contract. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Reinhoudt, Lieke, Robbert Huijsman en Jeroen van Wijngaarden (2022). Willen mensen met multiproblematiek wel integrale ondersteuning? In: Sociale Vraagstukken, 14 april 2022. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/rubrieken/onderzoek/ willen-mensen-met-multiproblematiek-wel-integrale-ondersteuning. Reinhoudt-den Boer, Lieke, Robbert Huijsman en Jeroen van Wijngaarden (2021).

Dreaming the impossible dream? An exploratory study on the expectations of Dutch clients with multiple problems concerning the co-production of public services. In: Health Soc Care Community, jg. 29, p. e240-e248. Reinhoudt-den Boer, Lieke, Jeroen van Wijngaarden en Robbert Huijsman (2022). How do clients with multiple problems and (in)formal caretakers coproduce integrated care and support? A longitudinal study on integrated care trajectories of clients with multiple problems. In: Health Expectations, nr. online first, p. 1-14. Ridder, Josje den, Edith Josten, Jeroen Boelhouwer en Crétien van Campen (2020). De sociale staat van Nederland 2020. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Rijksoverheid (2022a). Wat zijn mijn rechten en plichten in de bijstand? Geraadpleegd 15 november 2022 via www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/bijstand/vraag-en-antwoord/ wat-zijn-mijn-rechten-en-plichten-in-de-bijstand. Rijksoverheid (2022b). Meer banen voor mensen met arbeidsbeperking (banenafspraak). Geraadpleegd 31 oktober 2022 via www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/werken-met-arbeidsbeperking/ meer-banen-mensen-arbeidsbeperking. ROB (2019). Ondertussen in Den Haag. Over de invloed van de decentralisaties op het functioneren van de Rijksoverheid. Den Haag: Raad voor het Openbaar Bestuur. ROB (2020). Decentrale taak is politieke zaak.

Naar een sturende rol van de gemeenteraad in het sociaal domein. Den Haag: Raad voor het Openbaar Bestuur. ROB (2021). Rust-reinheid-regelmaat. Evenwicht in de bestuurlijk-financiële verhoudingen. Den Haag: Raad voor het Openbaar Bestuur. Ruig, Lennart de (2021). Persoonlijke begeleiding in de Participatiewet: drie veelbelovende gemeentelijke pilots. In: Tijdschrift voor Arbeidsvraagstukken, jg. 97, nr. 3, p. 296-309. RVS (2021). Machtige mensbeelden. Kiezen voor menswaardig bestaan. Den Haag: Raad voor Volksgezondheid & Samenleving. 74

L I T E R AT U U R

Schellingerhout, Roelof, Evelien Eggink, Jeroen Boelhouwer en Ingrid Ooms (2021). Voorzieningen in 3D. Gebruik van voorzieningen in het sociaal domein 2015-2019 vanuit verschillende perspectieven: personen, huishoudens, regio’s en trends. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Schippers, Joop (2022). Arbeidsmarkt loopt ook vast als we blijven discrimineren. In: Sociale vraagstukken, 19 januari 2022. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/ arbeidsmarkt-loopt-ook-vast-als-we-blijven-discrimineren. Schnabel, Paul (2022). Zorgen over de verzorgingsstaat. Er was eens... In: Jurre van de Berg, Marcel Ham, Rie Bosman en Godfried Engbersen (red.), Raadselen van de maatschappij. Honderd jaar sociologie in Nederland (p. 49-65). Amsterdam: Van Gennep. Schuijt-Lucassen, Norma Y. en Dorly J.H. Deeg (2006). Verlies van regie over het leven. Voorspellende factoren. In: Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, jg. 37, nr. 6, p. 304-313 (doi.org/10.1007/BF03074813). SCP (2020). Meerjarenplan SCP 2021-2025. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. SCP (2022). Open brief Sociaal en Cultureel Planbureau aan de Tweede Kamer ten behoeve van de Algemene Politieke Beschouwingen. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. SER (2021). Werken zonder armoede. Den Haag: Sociaal-Economische Raad.

Smith, Bruce W., Jeanne Dalen, Kathryn Wiggins, Erin Tooley, Paulette Christopher en Jennifer Bernard (2008). The Brief Resilience Scale: Assessing the Ability to Bounce Back. In: International Journal of Behavioral Medicine, jg. 15, nr. 3, p. 194-200 (doi.org/10.1080/10705500802222972). Stouten, Janneke, Emmy Mol, Robin Risselada en Justine Ruitenberg (2018). Het probleem samenwerken door professionals. In: Duco Bannink en Hans Bosselaar (red.), Het probleem samenwerken. Duiden en verbinden: ironische uitwegen voor vastgelopen samenwerking (p. 35-64). Den Haag: Boom Bestuurskunde. SZW (2022). Participatiewet in balans: uitkomsten beleidsanalyse. Den Haag: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Tausendfreund, Tim (2015). Coaching families with multiple problems: care activities and outcomes of the flexible family support programme Ten for the Future. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen. Tausendfreund, Tim, Jana Knot-Dickscheit, Gisela C. Schulze, Erik J. Knorth en Hans Grietens (2016). Families in multi-problem situations: Backgrounds, characteristics, and care services. In: Child & Youth Services, jg. 37, nr. 1, p. 4-22. Tempelman, Caren, Sandra Vriend, Lennart Kroon, Rutger Zwart en Clemens van Woerkens (2018). Verdeling van de bijstandsmiddelen 2019. De hoogte van een uitkering nader bekeken. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek. Tiemeijer, Will (2022).

Self-Control - Individual Differences and What They Mean for Personal Responsibility and Public Policy. Cambridge: Cambridge University Press. TK (2013/2014). Regels inzake de gemeentelijke ondersteuning op het gebied van zelfredzaamheid, participatie, beschermd wonen en opvang (Memorie van toelichting bij de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015). Tweede Kamer, vergaderjaar 2013/2014, 33841, nr. 3. TK (2020/2021). Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag. Ongekend onrecht. Tweede Kamer, vergaderjaar 2020/2021, 35510, nr. 2. TK (2021/2022). Voortgangsbrief aanpak Participatiewet en stand van zaken wetsvoorstel Breed Offensief. Tweede Kamer, vergaderjaar 2021/2022, 34352, nr. 230. TK (2022/2023). Stand van zaken Participatiewet in balans. Tweede Kamer, vergaderjaar 2022/2023, 34352, nr. 260. Trappenburg, Margo (2020). Wie hulp nodig heeft, wil maatwerk. De historische zoektocht naar een rechtvaardige bijstand. In: Thomas Kampen, Melissa Sebrechts, Trudie Knijn en Evelien Tonkens (red.), Streng maar onrechtvaardig. De bijstand gewogen (p. 23-41). Amsterdam: Van Gennep. Trappenburg, Margo, Thomas Kampen en Evelien Tonkens (2020). Social Workers in a Modernising Welfare State: Professionals or Street-Level Bureaucrats? In: British Journal of Social Work, jg. 50, p. 1669-1687. Valk, Sanne van der en Menno Fenger (2019).

Intensief contact met bijstandsklanten: kleine stapjes naar de arbeidsmarkt. In: Sociale vraagstukken, 3 september 2019. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/ intensief-contact-met-bijstandsklanten-kleine-stapjes-naar-de-arbeidsmarkt.

L I T E R AT U U R

Veldheer, Vic, Jedid-Jah Jonker, Lonneke van Noije en Cok Vrooman (red.) (2012). Een beroep op de burger. Minder verzorgingsstaat, meer eigen verantwoordelijkheid? Sociaal en Cultureel Rapport 2012. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Verbeek, Debbie, Sarah Hardus, Andries van den Broek en Mark Reijnders (red.) (2023). Sociale en Culturele Ontwikkelingen. Stand van Nederland 2023. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Verlaat, Timo en Alice Zulkarnain (2022). Evaluatie experimenten Participatiewet: effecten op brede baten. Den Haag: Centraal Planbureau. Vermeij, Lotte, Jurjen Iedema, Jeroen Boelhouwer, Ingrid Ooms en Jeanet Kullberg (2021). Vier typen gemeenten. Een laagdrempelig instrument om de belangrijkste verschillen tussen gemeenten een plek te geven in SCP-onderzoek: Sociaal en Cultureel Planbureau. Vermeulen, Wouter, Lennart Kroon, Tim Schwartz, Marten Middeldorp en Francine Burema (2021). Vaststellen bijstandsbudgetten 2022. Herschatting en verdeling van de budgetten. Amsterdam: SEO Economisch Onderzoek. Versantvoort, Maroesjka (2022). Zin verzoet de arbeid. Over arbeid en zingeving in een paradoxale samenleving (oratie). Groningen/Den Haag: Protestantse Theologische Universiteit. VNG (2021). Wetsvoorstel Aanpak meervoudige problematiek in het sociaal domein (Wams).

Geraadpleegd 13 december 2021 via vng.nl/artikelen/ wetsvoorstel-aanpak-meervoudige-problematiek-in-het-sociaal-domein-wams. Vonk, Gijsbert, Anne Mieke Zwanenveld en Jan Dirk Pruim (2021). Eindverslag Commissie Menselijke Maat Enschede. Maatvoering is mensenwerk II. Enschede: Gemeente Enschede. Vrooman, Cok (2009). Rules of Relief; Institutions of Social Security, and their Impact. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Vrooman, Cok (te verschijnen). De kwaliteit van de samenleving. Het uitkomstbegrip in het strategisch kader van het SCP. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Vrooman, Cok, Mérove Gijsberts en Jeroen Boelhouwer (2014). Verschil in Nederland. Sociaal en Cultureel Rapport 2014. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Vrooman, Cok, Edith Josten en Patricia van Echtelt (2017). Weinig scholing, weinig toekomst? Mechanismen van vraag en aanbod bij laagopgeleiden. In: TPE digitaal, jg. 11, nr. 1, p. 37-61. Vrooman, Cok, Jeroen Boelhouwer, Jurjen Iedema en Ab van der Torre (2023). Eigentijdse ongelijkheid. De postindustriële klassenstructuur op basis van vier typen kapitaal. Verschil in Nederland 2022. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau. Wennekers, Annemarie, Jeroen Boelhouwer, Crétien van Campen en Jeanet Kullberg (red.) (2019). De sociale staat van Nederland 2019. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.

Werkgroep verbetering Participatiewet (2022). Manifest. Een oproep tot meer echte bijstand. In: Sociale vraagstukken, 5 januari 2022. Geraadpleegd maart 2023 via www.socialevraagstukken.nl/ manifest-een-oproep-tot-meer-echte-bijstand. WRR (2006). De verzorgingsstaat herwogen. Verzorgen, verzekeren, verheffen en verbinden. Den Haag: Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. WRR (2017). Weten is nog geen doen. Een realistisch perspectief op redzaamheid. Den Haag: Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid.

L I T E R AT U U R

Dit is een uitgave van: Sociaal en Cultureel Planbureau Postbus 16164 2500 BD Den Haag www.scp.nl info@scp.nl 77

L I T E R AT U U R

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14308216/1