Jaarstukken 2022 BD.pdf

De Culturele Alliantie Barendrecht heeft na de coronacrisis op 9 december 2022 het eerste ‘live’ cultureel café in Het Kruispunt georganiseerd. Verder hebben wij met onze maatschappelijke partners samengewerkt binnen de werkvelden welzijn/ eenzaamheid, jeugd, sport, erfgoed en ondernemers. De uitwerking van ‘Nota Integraal Beleid Sociaal Domein’ sluit hier mooi op aan. Zo heeft CultuurLocaal in samenwerking met een aantal scholen de landelijke regeling ‘Meer muziek in de klas’ aangevraagd en toegekend gekregen. Ook hebben onze partners in de Stichting Kruispunt Live en KijkopWelzijn de meerjarige landelijke subsidie ‘Samen cultuurmaken, verbreden’ ontvangen van het ‘Fonds voor cultuurparticipatie’ voor het project ‘Fruit of the hood’. Het Kruispunt De Stichting Kruispunt Live zorgde ook in 2022 voor een gezamenlijke programmering in gebouw Het Kruispunt. In Het Kruispunt heeft Bibliotheek AanZet in 2022 met verschillende sociale en cultuurpartners activiteiten georganiseerd voor leesbevordering, educatie, culturele vorming en sociale cohesie. Door deze activiteiten is Het Kruispunt een nog laagdrempeligere plek geworden, middenin de samenleving van Barendrecht waar iedereen zich welkom en thuis voelt en waar men elkaar kan ontmoeten.

Programma 5 Ontspannen

38

Jaarstukken 2022

Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Nr. BBV Indicator 1. Niet-sporters (bron: CBS+RIVM)*

Beschrijving indicator

Jaarstukken 2022

Het percentage inwoners dat niet sport ten opzichte van het totaal aantal inwoners.

Begroting 2022

BD

NL

BD

NL

48,3% (2020)

49,3% (2020)

52,2% (2016)

48,7% (2016)

* De Gezondheidsmonitor kent een frequentie van eens per vier jaar op het detailniveau van gemeenten. Op landelijk niveau wordt dit onderzoek jaarlijks gehouden.

Wat heeft het gekost? Programma 5 Ontspannen Overzicht lasten en baten op taakveldniveau Lasten 2.3:Recreatieve havens 5.1:Sportbeleid en activering 5.2:Sportaccommodaties 5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4:Musea 5.5:Cultureel erfgoed 5.6:Media Totaal Lasten Baten 5.1:Sportbeleid en activering 5.2:Sportaccommodaties 5.3:Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.6:Media Totaal Baten Saldo lasten en baten programma 5 Ontspannen

Afwijking (voordeel is + nadeel is -)

Begrotingswijzigingen 2022

Begroting 2022 na wijziging

0 545.900 3.428.300

20.800 -3.400 320.900

20.800 542.500 3.749.200

20.177 579.214 4.127.960

623 -36.714 -378.760

1.731.500

31.300

1.762.800

1.740.465

22.335

13.200 103.100 1.291.000 7.113.000

-1.200 -2.300 8.700 374.800

12.000 100.800 1.299.700 7.487.800

11.614 91.465 1.281.068 7.851.964

386 9.335 18.632 -364.164

0 -1.132.100

0 -39.700

0 -1.171.800

-59.057 -1.627.053

59.057 455.253

-299.600

-23.600

-323.200

-296.904

-26.296

-121.100 -1.552.800

-21.200 -84.500

-142.300 -1.637.300

-132.044 -2.115.058

-10.256 477.758

5.560.200

290.300

5.850.500

5.736.905

113.595

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Toelichtingen afwijkingen (> € 25.000 en < € 100.000) Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering Buurtsportcoaches (€ 38.960 voordeel) KijkopWelzijn maakt gebruik van de Buurtsportcoachregeling, ook wel bekend als de Brede Combinatiefunctionaris Regeling. KijkopWelzijn zet jaarlijks buurtsportcoaches in om sport- en beweegactiviteiten te organiseren. Daarnaast wordt de aanstelling van een regisseur van het Sport- en Preventieakkoord bij KijkopWelzijn bekostigd uit deze regeling. Voorgaande jaren maakte Marlyne In- & Outdoor ook gebruik van deze regeling. Vanwege organisatiewijzigingen bij Marlyne In- & Outdoor hebben zij vanaf 2021 geen aanvraag meer voor de Buurtsportcoachregeling ingediend. Taakveld 5.2 Sportaccommodaties Sportcomplex de Bongerd (€ 36.581voordeel) De onderhoudskosten waren lager dan begroot. Dit is het gevolg van de renovatie van twee kunstgrasvelden, waardoor er geen groot onderhoud nodig was. Daarnaast is er een tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties i.v.m. de coronapandemie ontvangen. Taakveld 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie Op dit taakveld zijn geen afwijkingen te melden. Taakveld 5.4 Musea Op dit taakveld zijn geen afwijkingen te melden. Taakveld 5.5 Cultureel erfgoed Op dit taakveld zijn geen afwijkingen te melden. Taakveld 5.6 Media Op dit taakveld zijn geen afwijkingen te melden.

Programma 5 Ontspannen

39

Jaarstukken 2022

Programma 6 Bestuur en organisatie

Omschrijving Binnen het programma Besturen en organisatie komen de activiteiten op het gebied van bestuur en dienstverlening aan de orde. Wat hebben we bereikt?

Wij hebben een efficiënte en effectieve organisatie Wat hebben we daarvoor gedaan?  Visie op wijkgericht werken en wijkwethouderschap verder ontwikkelen In het kader van ‘Meedoen in Barendrecht’ (overheidsparticipatie) organiseerden we in 2022: - De prijsuitreiking van Barendrechts Beste 2021. 15 initiatieven maakten kans op een prijs. Er werden prijzen uitgereikt aan de top 3: initiatiefnemers van Happyween, het kerstbuffet van Autofer en de wijkactiviteiten van Rhagnell. Het raadsvoorstel voor de uitbreiding van Barendrechts Beste is niet aangenomen. En in 2022 is geen nieuwe verkiezing georganiseerd. Na 3 edities stoppen gemeente en KijkopWelzijn ermee. Wel kunnen initiatiefnemers kunnen nog steeds een beroep doen op KijkopWelzijn en/of de gemeente voor een bijdrage. - Een eerste Barendrecht Borrel in ’t Plein. Op 21 april troffen een heel aantal maatschappelijke organisaties, sociaal ondernemers elkaar weer fysiek, na corona. Vanuit de behoefte om elkaar niet alleen in de kaartenbak te vinden, maar ook informeler te spreken en ervaringen uit te wisselen. Dat was één van de aanbevelingen uit het onderzoek van de Barendrechtse Uitdaging in 2021. De organisatie was een samenwerking met ‘t Plein, Samen Ouder Worden en Present. En er waren zo’n 60 tot 70 bezoekers. - Een presentatie over participatie en lokale democratie voor de nieuwe raadsleden.

Behalve het wijkoverleg Middeldijkerplein e.o., kwamen de wijkoverleggen in coronatijd niet fysiek bij elkaar. In Vrouwenpolder, Lagewei duurde het tot medio 2022 voordat het overleg werd hervat. In andere gevallen bleek geen behoefte aan een herstart, zoals in Buitenoord, Noord en Binnenland. We zien dat er weinig initiatieven of wijkactiviteiten uit de wijkoverleggen kwamen. Deelnemers brachten steeds vaker meldingen ter tafel op het wijkoverleg. Bijvoorbeeld omdat melden via het meldsysteem niet de gewenste actie opleverde. In 2022 waren er 33 nieuwe aanmeldingen bij de Advieslijn Woonoverlast Barendrecht. Dat aantal is 37 aanmeldingen lager dan in 2021. Oorzaken kunnen zijn de aandacht in de media voor het bestaan van de advieslijn in 2021. Ook gaven woningcorporaties aan een aantal zaken te hebben die al te ver geëscaleerd waren voor buurtbemiddeling. Van de 33 aanmeldingen werden 11 zaken doorgezet naar buurtbemiddeling. De andere zaken werden opgelost (en 1 zaak gestopt) bij de advieslijn. De meest voorkomende redenen van verstoord woongenot zijn geluidsoverlast en tuin/buitenproblemen. De jubileumbijeenkomst in het kader van 10 (+1) jaar buurtbemiddeling in Barendrecht werd afgeblazen door te weinig aanmeldingen. In plaats daarvan besloten we

Programma 6 Bestuur en organisatie

40

Jaarstukken 2022

om andere middelen in te zetten om de Advieslijn Woonoverlast Barendrecht meer bekendheid te geven (bij samenwerkingspartners). In het kader van het collegeprogramma 2022-2026 startten we in het najaar met experimenteren met het concept Buurtagenda. In de buurtagenda staat wat het belangrijkste is om in de wijk te verbeteren. Dit bepaalt de gemeente samen met iedereen die in de wijk woont, leeft of werkt. In oktober vond een eerste gesprek plaats met diverse organisaties die in de wijk actief zijn. Dit gebeurde onder begeleiding van Wijkwijzer (o.a. Movisie, Platform 31, LSA bewoners). Ook begeleidde zij een bijeenkomst met organisaties en inwoners, de zogeheten ‘buurtscan’. In 2023 gaan we verder met het maken van de buurtagenda.  Voorbereiding invoering omgevingswet Rond juni 2022 wankelde de invoeringsdatum van de Omgevingswet per 1 januari 2023, waarbij wij in de praktijk gestaag doorgingen met de implementatie van de Omgevingswet. Pas in oktober 2022 kwam duidelijkheid en gaf de minister aan dat de invoeringsdatum met tenminste 6 maanden wordt uitgesteld. Destijds sprak de minister nog over de invoeringsdatum van 1 juli 2023. Inmiddels heeft de minister een gewijzigd voorstel gedaan richting de Eerst en Tweede kamer met 1 januari 2024 als nieuwe invoeringsdatum voor de Omgevingswet.

Door de onzekerheid afgelopen jaar over de exacte invoeringsdatum van de Omgevingswet zijn er in de 2e helft minder van 2022 minder uitgaven gedaan dan begroot. Bepaalde ICT-uitgaven, beleid en planvorming taken schoven door naar 2023. ICT-Vergunningen Toezicht en Handhaving (VTH) Er is geoefend met de nieuwe software Squit voor het VTH proces. ICT-TR (Toepasbare regels) De software voor Toepasbare regels is inmiddels aangeschaft. In 2023 gaan wij verder met het oefenen en inregelen van de software. Beleid-planvorming Milieu Vanuit Milieu hebben we het verkregen budget gebruikt voor de inhuur van een jurist die ons heeft ondersteund bij de implementatie van de milieuthema’s onder de Omgevingswet. Daarnaast hebben we twee externe bureaus opdracht gegeven om voor de aspecten Geluid én Bodem een rapport op te stellen waarin uitgezocht is welke beleidskeuzes gemaakt kunnen worden. Voor Bodem zijn deze beleidskeuzes ook al gemaakt en verder uitgewerkt tot regels die opgenomen kunnen worden in het omgevingsplan. Voor Geluid moet dit nog verder uitgewerkt worden. En we hebben een bureau ingehuurd die ons begeleid bij een oefensessie over het nieuwe instrument onder de Omgevingswet: de BOPA (buitenplanse omgevingsplanactiviteit). Casco-Omgevingsplan In 2022 is gestart met een vijftal werksessies om tot een casco omgevingsplan te komen, welke nog verfijnd wordt.

Door Kuiper Compagnons is in 2022 een casco omgevingsplan Woongebieden opgeleverd met daarin de meest relevante omgevingsplanregels. GGD en gezondheid In overleg met de GGD is voor 2022 en 2023 een plusproduct afgesproken voor de advisering door de GGD bij ruimtelijke ontwikkelingen. De financiering van dit plusproduct is geregeld voor deze 2 jaren voor de drie gemeenten. Proces verkennen initiatief/ Omgevingstafels Voor dit proces is een werkproces opgesteld, inclusief de Omgevingstafels. Ook is verkend wat de rol van de nieuwe rol/functie van de casemanagers zijn. Besluit is genomen om verder te oefenen in 2023 met de Omgevingstafels. De rol/functie van de casemanagers wordt niet uitgerold in 2022 en 2023. Proces vergunningen Vanuit team Omgevingsvergunning is een werkgroep gestart met het uitwerken van het proces vergunningen, inclusief de buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA). Wet op kwaliteitsborging (Wkb) In 2022 is verder geoefend met oefenprojecten Wkb. Besluit gemeenteraad delegatiebesluit en adviesrecht Omgevingswet. In 2022 besloot de gemeenteraad in welke gevallen in het Omgevingsplan gedelegeerd wordt richting het college. En in welke gevallen bij ruimtelijke initiatieven de raad adviesrecht heeft. Met de griffie wordt verdere afspraken gemaakt hoe om te gaan in de praktijk met de wettelijke termijnen van afhandeling.

In 2023 bereiden wij ons verder voor op de implementatie van de nieuwe wet. Het budget wordt ingezet voor ICT (Toepasbare regels), processen (vergunningen, Omgevingstafel) en planvorming (Omgevingsplan). Er wordt verder geoefend met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Ook worden er kosten gemaakt voor training,

Programma 6 Bestuur en organisatie

41

Jaarstukken 2022

migratie en advies. Gelet op de werkdruk en het capaciteitstekort bekijken wij kritisch wat écht dit jaar, voor de invoeringsdatum opgepakt moet worden, en wat later kan. Deze acties worden t.z.t. overgedragen aan de drie gemeenten. Wat hebben we bereikt?

Wij bieden een kwalitatief hoog niveau dienstverlening aan onze inwoners Wat hebben we daarvoor gedaan?  Communicatiemiddelen beter benutten Onderzoek is afgerond. Op basis van de resultaten zijn verbeteringen doorgevoerd aan de Blik op Barendrecht en de social mediakanalen van de gemeente, waar we het aantal volgers zien toenemen als gevolg daarvan. Ook de website Barendrecht.nl is qua communicatie en content verbeterd, met name op het gebied van themapagina's en een verbetering van het nieuwsoverzicht.  Verbeteren digitale dienstverlening Op het gebied van online dienstverlening zijn in 2022 mooie stappen gemaakt. Zo is er hard gewerkt aan de bouw van een nieuwe gemeentelijke website. Verschillende teams binnen de gemeente, maar ook onze inwoners hebben meegedacht om de website gebruiksvriendelijk en toegankelijk te maken. Daarnaast kunnen inwoners sinds afgelopen jaar online hun rijbewijs verlengen en is het digitale proces voor uittreksels uit de BRP en Burgerlijke Stand verbeterd door de verdere implementatie van e-diensten. Om online dienstverlening toegankelijk te maken voor iedereen zijn er ook in 2022 stappen gezet om de websites van de gemeente nog beter digitaal toegankelijk te maken. Dit is enerzijds het aanpassen van techniek en webteksten, anderzijds een proces van bewustwording in de ambtelijke organisatie.

Hiervoor is onder andere de escapekoffer laaggeletterdheid ingezet. Ook is de gemeentelijke website getest door inwoners met een beperking. De implementatie van de Wet MEBV (modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer; wetgeving die inwoners het recht geeft online zaken te doen met hun gemeente) loopt. Er moet nog een beperkt aantal processen gedigitaliseerd worden. In 2023 wordt hier vervolg aan gegeven. De Single Digital Gateway verordening (die verplicht stelt dat de webteksten van belangrijke gemeentelijke producten zoals het paspoort en rijbewijs ook in het Engels worden aangeboden) is geïmplementeerd. Er zijn voorbereidingen getroffen voor de Wet Open Overheid, waardoor in 2023 informatie transparant met de inwoners gedeeld kan worden. Tevens zijn in het kader van de Wet Elektronische Publicaties alle ter inzage leggingen digitaal beschikbaar gemaakt. Voor de processen ‘Verhuizen’ en ‘Melding Openbare Ruimte’ zijn klantreizen uitgevoerd. Hieruit zijn verbeterpunten naar voren gekomen waarmee het vakteam aan de slag gaat om processen en werkafspraken zo mogelijk te veranderen. We zetten het doen van klantreizen voort om onze (online) dienstverlening continue te kunnen verbeteren. Daarnaast is het afgelopen jaar mogelijk gemaakt zonder afspraak een eerste rijbewijs aan te vragen. Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Nr. BBV Indicator

Beschrijving indicator

1. Formatie

Toegestane formatie in fte per 1.000 inwoners van het ambtelijk apparaat voor het begrotingsjaar op peildatum 1 januari.

2. Bezetting

Werkelijk aantal fte per 1.000 inwoners dat werkzaam is op peildatum 1 januari t-1.

Jaarstukken 2022

Begroting 2022

7,08

6,72

6,91

6,64

3. Apparaatskosten Alle personele en materiële kosten per inwoner die verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief griffie en bestuur in euro’s.

€ 731

€ 617

6. Overhead

46,1%

49,3%

Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (de kosten die opgenomen worden in de programma's) als percentage van de totale kosten.

Programma 6 Bestuur en organisatie

42

Jaarstukken 2022

Wat heeft het gekost? Programma 6 Bestuur en organisatie Overzicht lasten en baten op taakveldniveau Lasten 0.1:Bestuur 0.2:Burgerzaken Totaal Lasten Baten 0.1:Bestuur 0.2:Burgerzaken Totaal Baten Saldo lasten en baten programma 6 Bestuur en organisatie

Afwijking (voordeel is + nadeel is -)

Begrotingswijzigingen 2022

Begroting 2022 na wijziging

3.576.300 1.134.800 4.711.100

583.700 610.200 1.193.900

4.160.000 1.745.000 5.905.000

4.876.157 1.737.630 6.613.786

-716.157 7.370 -708.786

-663.000 -560.000 -1.223.000

3.000 0 3.000

-660.000 -560.000 -1.220.000

-2.013.217 -682.424 -2.695.641

1.353.217 122.424 1.475.641

3.488.100

1.196.900

4.685.000

3.918.145

766.855

Begroting 2022

Werkelijk 2022

Toelichtingen afwijkingen (> € 25.000 en < € 100.000) Taakveld 0.1 Bestuur Vrijval voorziening pensioenen (voormalige) wethouders (€ 822.689 voordeel) Dit voordeel is toegelicht bij het onderdeel saldoverklaring (nr. 9). Taakveld 0.2 Burgerzaken Secretarieleges burgerzaken (€ 60.570 voordeel) In 2022 is het aantal aangevraagde reisdocumenten hoger dan oorspronkelijk begroot. Hierdoor zijn de rijksafdracht leges hoger, maar ook de inkomsten op gemeenteleges. Dit resulteert in een positief saldo. Het hogere aantal wordt veroorzaakt doordat inwoners weer op reis konden na de corona-maatregelen. Met name in het tweede half jaar is deze toename zichtbaar.

Programma 6 Bestuur en organisatie

43

Jaarstukken 2022

Paragrafen De paragrafen geven voor het desbetreffende onderwerp een dwarsdoorsnede door de begroting. Een paragraaf is een verplicht onderdeel uit het BBV. Hieronder is een overzicht gegeven van de paragrafen. 1. § § Lokale heffingen 2. § Weerstandsvermogen en risicobeheersing 3. § Onderhoud Kapitaalgoederen 4. § Financiering 5. § Bedrijfsvoering 6. § Verbonden partijen 7. § Grondbeleid 8. § Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)

Deze zullen hierna worden behandeld.

Paragrafen

44

Jaarstukken 2022

1. § Lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf staat informatie over het gevoerde beleid en de opbrengsten van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Lokale heffingen zijn te verdelen in heffingen waarvan de besteding gebonden of ongebonden is. De gebonden heffingen worden besteed aan een aanwijsbare taak, zoals de afvalstoffenheffing, rioolbelasting, leges, begraafrechten en marktgelden. Deze heffingen worden daarom niet tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. Ongebonden lokale heffingen, zoals de OZB, honden- en toeristenbelasting worden, wel tot de algemene dekkingsmiddelen gerekend. De besteding van deze heffingen is niet gebonden aan een bepaalde taak. Uitgangspunten lokale heffingen 2022 Woonlasten De woonlasten bestaan uit de onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De gemeenteraad heeft in december 2021 de tarieven voor 2022 vastgesteld. De tariefontwikkeling ten opzichte van 2021 staat in onderstaande tabel weergegeven. Dit betreft een vergelijking met de vaste en variabele tarieven afvalstoffenheffing. De variabele tarieven zijn echter bij raadsbesluit van 5 juli 2022 ingetrokken. Heffing

Tariefwijziging 2022

Onroerende Zaak Belasting

-5,8%

Rioolheffing

3,0%

Afvalstoffenheffing *

-17,4%

*Dit betreft een vergelijking met de vaste tarieven afvalstoffenheffing. De variabele tarieven zijn bij raadsbesluit van 5 juli 2022 vervallen.

Overzicht gerealiseerde inkomsten lokale heffingen Hieronder ziet u een totaaloverzicht van de geraamde en gerealiseerde inkomsten uit de belastingen en de gebonden heffingen:

Inkomste n loka le he ffinge n

Be groting 2 0 2 2 prima ir

Re a lisa tie 2 0 2 2

na wijziging

Afwijking in Euro

in %

Alge me ne de kkingsmidde le n Onroerende Zaak Belasting

10.684.600

10.913.800

10.983.949

70.149

0,6%

Hondenbelasting

288.700

288.700

294.217

5.517

1,9%

Toeristenbelasting

25.000

25.000

30.837

5.837

23,3%

Afvalstoffenheffing

6.269.000

5.099.600

4.924.972

- 174.628

- 3,4%

Rioolheffing

3.249.600

3.249.600

3.281.782

32.182

1,0%

Marktgelden

55.200

55.200

43.854

- 11.346

- 20,6%

Begraafrechten

530.200

530.200

758.958

228.758

43,1%

Leges Burgerzaken

546.200

546.200

667.398

121.198

22,2%

Leges Omgevingsvergunning & APV

1.785.300

916.600

967.447

50.847

5,5%

23.433.800

2 1. 6 2 4 . 9 0 0

2 1. 9 5 3 . 4 14

3 2 8 . 5 14

G e bonde n he ffinge n

Tota a l

Paragrafen

45

Jaarstukken 2022

Ba te n

La ste n

De kking

2022

2022

in %

Afvalstoffenheffing

4.924.972

6.425.859

77%

Rioolheffing

3.281.782

3.281.782

100%

Koste nde kke ndhe id ge bonde n he ffinge n

Marktgelden

43.854

76.628

57%

Begraafrechten

758.958

1.230.600

62%

Leges Burgerzaken

667.398

810.692

82%

Leges Omgevingsvergunning & APV

967.447

1.927.614

50%

10 . 6 4 4 . 4 11

13 . 7 5 3 . 17 5

Tota a l

Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Het komt voor dat een belastingplichtige niet, of slechts deels, de aanslag kan betalen. Onder wettelijk vastgestelde voorwaarden kan deze belastingschuldige kwijtschelding krijgen voor de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Binnen de gemeente Barendrecht wordt de hondenbelasting niet kwijtgescholden. Het hebben van een hond is immers een keuze. De behandeling van kwijtscheldingen gaat via het Samenwerkingsverband Vastgoedinformatie Heffing en Waardebepaling (SVHW). Bij de beoordeling van kwijtscheldingsverzoeken worden de normbedragen van de Participatiewet toegepast. Deze normbedragen gelden voor verschillende huishoudtypen en worden elk jaar bijgesteld. Als het inkomen van een aanvrager boven deze norm ligt, wordt het verzoek om kwijtschelding afgewezen. In het overzicht hierna treft u een vergelijking aan tussen de geraamde en de gerealiseerde kwijtschelding gemeentelijke belastingen. Het totaal gerealiseerde bedrag aan toegekende kwijtscheldingen in 2022 betreft kwijtschelding voor het vaste tarief. Het variabele tarief is zoals hiervoor reeds gemeld, met terugwerkende kracht ingetrokken. Dit houdt tevens in dat er voor het variabele tarief geen kwijtscheldingen meer zijn verleend. Overzicht kwijtscheldingsbedragen Jaar

Begroot

Realisatie

2016

€ 274.500

€ 247.000

2017

€ 281.300

€ 245.500

2018

€ 281.300

€ 235.180

2019

€ 272.000

€ 242.740

2020

€ 247.000

€ 229.100

2021

€ 247.000

€ 252.100

2022

€ 247.000

€ 207.165

Uit het overzicht blijkt dat het aantal kwijtscheldingsverzoeken dat in 2022 is binnengekomen is gestegen met 93 (12%). Deze toename heeft echter niet geleid tot een toename van het aantal toegekende kwijtscheldingsverzoeken. Het aantal toegekende kwijtscheldingsverzoeken is stabiel gebleven. Overzicht verzoeken kwijtschelding Omschrijving

2021

2022

Gehonoreerd

614

608

Afgewezen

137

236

Totaal

751

844

Lokale woonlasten Het Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden (Coelo) van de Rijksuniversiteit van Groningen brengt jaarlijks het niveau en de ontwikkeling van de lokale lasten in beeld. Bij het vergelijken van de woonlasten wordt er onder andere gekeken naar de OZB, afvalstoffenheffing en rioolbelasting. Het Coelo brengt hierover jaarlijks de ‘Atlas van lokale lasten’ uit, met daarin informatie over alle gemeenten in Nederland. In deze jaarrekening hebben we een vergelijking gemaakt tussen de lokale lastendruk van de gemeente Barendrecht met die van omliggende gemeenten en een vergelijking met gemeenten met de laagste en de hoogste woonlasten.

Paragrafen

46

Jaarstukken 2022

Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgende situaties: A. Woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar bewoner). B. Woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder bewoner). Vergelijkende grafieken Woonlastenvergelijking met omliggende gemeenten In vergelijking met de woonlasten van de omliggende gemeenten laat het Coelo het volgende zien: Grafiek woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar bewoner).

Grafiek woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder bewoner).

Paragrafen

47

Jaarstukken 2022

Uit voorgaande overzichten volgt de conclusie dat, in vergelijking met de omliggende gemeenten, de woonlasten voor eenpersoonshuishoudens zich onder het gemiddelde begeven. Meerpersoonshuishoudens zitten in Barendrecht boven de gemiddelde woonlasten. Woonlastenvergelijking met gemeenten met laagste en hoogste woonlasten. In deze vergelijking is landelijk gezien zowel de gemeente met de laagste woonlasten als de gemeente met de hoogste woonlasten opgenomen. De volgende grafieken laat dit zien. Grafiek woonlasten van huishoudens met een koopwoning (eigenaar bewoner) De gemeente met de laagste woonlasten is de gemeente Aalten. De hoogste woonlasten worden in de gemeente Bloemendaal betaald. De gemeente Barendrecht neemt landelijk gezien de 223e (in 2021 was het nog 308e) plek op de ranglijst in.

Grafiek woonlasten van huishoudens met een huurwoning (huurder bewoner). Nijmegen blijft nog steeds een erg aantrekkelijke gemeente voor huurders; de woonlasten voor huurders zijn daar het laagst. Wassenaar is in 2022 de duurste gemeente. Barendrecht neemt hierin de 269e (2021 was het 323e) plaats in.

De woonlasten voor een éénpersoonshuishouden in Barendrecht zijn lager dan het gewogen landelijk gemiddelde, de woonlasten voor een meerpersoonshuishouden zijn hoger dan het gewogen landelijk gemiddelde.

Paragrafen

48

Jaarstukken 2022

2. § Weerstandsvermogen en risicobeheersing 1. Aanleiding en achtergrond De gemeente Barendrecht voert actief beleid op de beheersing van de risico’s die de gemeente loopt. Gekeken wordt naar de maatregelen die worden getroffen om de risico’s af te dekken. Voor de risico’s waarvoor geen maatregelen getroffen kunnen worden, bijvoorbeeld omdat het verzekeren ervan te duur zou zijn, wordt ingeschat welke buffer noodzakelijk is. Dit is het weerstandsvermogen. Op basis van de continu geïnventariseerde risico’s en de beschikbare financiële middelen (weerstandscapaciteit) is het weerstandvermogen berekend. In dit risicoprofiel worden de belangrijkste trends en ontwikkelingen benoemd en meegewogen. 2. Risicoprofiel Door actieve risicobeheersing heeft de gemeente in beeld wat de risico’s zijn en is het mogelijk om het weerstandsvermogen te bepalen. Alle risico’s worden voor zover mogelijk 2 maal per jaar herijkt en er wordt continu geanticipeerd op nieuwe risico’s. Het getoonde risicoprofiel is bepaald vanuit de inventarisatie en analyse zoals uitgevoerd t/m 6 februari 2023. We kijken zowel terug als vooruit met als doel een actueel risicoprofiel te presenteren in deze jaarstukken. In het volgende overzicht worden de belangrijkste (geconsolideerde) risico's gepresenteerd die de grootste invloed hebben bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit.

Bij ieder risico worden kort de beheersmaatregelen weergegeven. De lijst met belangrijkste risico’s omvat circa 94% van alle geïdentificeerde risico’s. Belangrijkste financiële risico’s gemeente Barendrecht Nr. Risico

Maatregelen/Opmerkingen

Klasse

max. Financieel gevolg

1 Risicocluster Project de Stationstuinen

Gecontroleerde projectomgeving !

4

Max.€ 3.117.000 +

2 Risicocluster tekorten uitvoering gedecentraliseerde taken sociaal domein.

GRBAR organisatie, monitoring/ benchmarking, business intelligence, competentie-ontwikkeling, SPP

4

Max.€ 1.500.000 ~

3 Risico dat de BAR-organisatie haar taken niet kan uitvoeren binnen het beschikbaar gestelde budget.

GRBAR organisatie , monitoring, business intelligence, competentieontwikkeling.

4

max.€ 1.360.000 +

4 Risicocluster uitvoering wet- en regelgeving beveiliging data/ informatie/ gegevens/ privacy

GRBAR organisatie, Proces meldpunt datalekken, beheer register gegevensverzamelingen, Compliance.

5

max.€ 1.000.000 +

5 Risicocluster uitvoering Jeugdwet- tekorten die ontstaan in de Beperkte invloed, GRBAR organisatie, uitvoering van de Jeugdwet transformatie keten, monitoring/ benchmarking, business intelligence

4

max.€ 1.000.000 +

6 Faillissement van derden of instellingen bij wie borgstellingen, Frequent toepassen audits, Analyse P&C garanties, leningen of vorderingen uitstaan kan leiden tot voortgangsrapportages van instellingen. onvoorziene uitgaven.

4

max.€ 1.000.000 +

7 Risico tekorten in open eind-regelingen Schulddienstverlening, Schulddienstverlening: preventie, Schuldhulp- verlening, bijzondere bijstand competentieontwikkeling, business intelligence

5

max.€ 400.000 +

8 Cluster WMO gerelateerde risico's. Overschrijding van budget(ten)

Beperkte invloed, GRBAR organisatie, monitoring, business intelligence

5

max.€ 400.000 +

9 Risico’s projecten

Gecontroleerde projectomgeving, scenarioanalyse/ risicoanalyse

4

max.€ 500.000 +

10 Financiële en imagorisico's op door de gemeente gesubsidieerde instellingen

Frequent toepassen audits, voortgangsrapportages van instellingen.

3

max.€ 400.000 ~

Totaal van alle risico 's: € 12.675.000 - Risico daalt en/of neemt af. + Risico stijgt en/of neemt toe. ~ Risico blijft gelijk. ! Aandachtvestiging/opmerking i.v.m. ontwikkelingen

Het bovenstaande overzicht toont risico’s die incidenteel schade op kunnen leveren met daarbij het maximale financiële gevolg. De tabel hierna geeft aan hoe groot de kans is in lengte van tijd en hoe de spreiding in tijd is terug te vertalen.

Paragrafen

49

Jaarstukken 2022

Kwantiteit Referentiebeelden

Kansklasse Toelichting kansklasse

10%

0 of 1 keer per 10 jaar 1

Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het onwaarschijnlijk is dat deze zich in de komende jaren voordoen.

30%

1 keer per 5 – 10 jaar 2

Deze klasse hanteren we voor risico’s waarvan het niet waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar voordoen.

50%

1 keer per 2 – 5 jaar

3

Deze klasse hanteren we voor risico’s die zich in het komende jaar wel maar ook niet kunnen voordoen.

70%

1 keer per 1 – 2 jaar

4

Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar zullen voordoen.

90%

1 keer per jaar of meer

5

Deze klasse wordt gehanteerd voor risico’s waarvan het zeer waarschijnlijk is dat ze zich in het komende jaar gaan voordoen.

Op basis van de ingevoerde risico's is een zogeheten risicosimulatie uitgevoerd. Wij doen dit met behulp van risicoanalyse software. Hiermee kunnen we met alle risico’s die we lopen 100.000 keer doen alsof deze in meer of mindere mate optreden om zo nauwkeuring mogelijk in te kunnen schatten welke financiële buffer er op dit moment tenminste nodig is. We doen dit vooral omdat het reserveren van het maximale bedrag € 12.675.000 ongewenst is. De risico's zullen immers niet allemaal tegelijk en in hun maximale omvang optreden. Benodigde weerstandscapaciteit bij verschillende zekerheidspercentages Percentage

Bedrag

5%

€ 3.952.000

25%

€ 4.564.000

50%

€ 5.252.000

75%

€ 5.960.000

90%

€ 6.588.000

95%

€ 6.958.000

Uit de tabel met zekerheidspercentages volgt dat 90% zeker is dat alle risico's kunnen worden afgedekt met een bedrag van € 6.588.000 (benodigde weerstandscapaciteit). 3. Beschikbare weerstandscapaciteit De beschikbare weerstandscapaciteit van de gemeente Barendrecht bestaat uit het geheel aan middelen dat de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heeft om de risico's in financiële zin af te dekken. Beschikbare weerstandscapaciteit Weerstand

Huidige capaciteit

Algemene reserve

€ 13.334.000

Totale weerstandscapaciteit

€ 13.334.000

4. Relatie benodigde en beschikbare weerstandscapaciteit Om te bepalen of het weerstandsvermogen toereikend is, dient de relatie te worden gelegd tussen de gekwantificeerde risico's en de daarbij gewenste weerstandscapaciteit en de beschikbare weerstandscapaciteit. De benodigde weerstandscapaciteit kan worden afgezet tegen de beschikbare weerstandscapaciteit. De uitkomst van die berekening vormt het weerstandsvermogen. Ratio weerstandsvermogen

=

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

€ 13.334.000

=

2.02

€ 6.588.000

Het ratio weerstandsvermogen van de gemeente Barendrecht valt met 2.02 binnen klasse A, wat staat voor een uitstekend weerstandsvermogen. Weerstandsnorm Klasse

Ratio

Betekenis

A

> 2,0

Uitstekend

B

1,4 – 2,0

Ruim voldoende

C

1,0 – 1,4

Voldoende

D

0,8 – 1,0

Matig

E

0,6 – 0,8

Onvoldoende

Paragrafen

50

Jaarstukken 2022

Weerstandsnorm Klasse

Ratio

Betekenis

F

< 0,6

Ruim onvoldoende

5. Kengetallen In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing in de begroting en het jaarverslag worden kengetallen opgenomen voor de netto schuldquote, de netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen, de schuldratio, de solvabiliteitsratio, de structurele exploitatieruimte, de grondexploitatie en de belastingcapaciteit. Deze kengetallen maken het gemakkelijker om inzicht te krijgen in de financiële positie van de gemeente. Realisatie 2021

Prognose 2022

Realisatie 2022

Netto schuldquote

Kengetallen

90,5%

100,1%

85,2%

Netto schuldquote gecorrigeerd

90,5%

100,1%

85,2%

Solvabiliteitsratio

24,7%

23,8%

26,1%

Structurele exploitatieruimte

-3,7%

0,2%

-3,4%

Grondexploitatie

5,2%

4,8%

3,3%

Belastingcapaciteit

113,6%

100,1%

100,1%

De waarden van de kengetallen op de hieronder afgebeelde kengetallenmonitor zijn ingedeeld in 3 categorieën. Deze categorieën sluiten aan bij de landelijk vastgestelde signaleringswaarden. Categorie A is het minst risicovol, categorie C het meest. Categorie A

Categorie B

Categorie C

Netto schuldquote

Kengetal

<90%

90-130%

>130%

Netto schuldquote gecorrigeerd

<90%

90-130%

>130%

Solvabiliteitsratio

>50%

20-50%

<20%

Grondexploitatie

<20%

20-35%

>35%

Structurele exploitatieruimte begroting

>0%

0%

<0%

Belastingcapaciteit

<95%

95-105%

>105%

De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de schuldenlast van de gemeente ten opzichte van de eigen middelen. Het geeft zodoende een indicatie in welke mate de rentelasten en aflossingen op de exploitatie drukken. Omdat bij leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug worden betaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden te berekenen. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de schuldenlast. In 2022 komt de schuldquote onder de 90% uit (categorie A). De berekening van de netto schuldquote ziet er als volgt uit: bedragen * 1.000 Netto schuldquote Vaste schulden Netto vlottende schuld Overlopende passiva Totale bruto schuld Financiële activa (excl. kapitaalverstr. , leningen) Financiële activa (verstrekte leningen) Uitzettingen < 1 jaar Liquide middelen Overlopende activa Totale netto schuld Totale netto schuld gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Totale saldo van baten (excl. mutatie reserves) Netto schuldquote Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen

Paragrafen

+ + + -

Realisatie 2021 127.696 9.962 20.778 158.436 589 31 29.106 1.292 11.992 115.457 115.426 127.608 90,5% 90,5%

Prognose

Realisatie

2022 117.676 16.992 20.779 155.447 606 0 15.572 0 11.994 127.275 127.275 127.097 100,1% 100,1%

2022 116.835 7.383 22.653 146.871 1.146 19 15.696 333 13.744 115.952 115.933 136.128 85,2% 85,2%

51

Jaarstukken 2022

De solvabiliteit geeft aan welk gedeelte van het bezit met eigen vermogen is gefinancierd. Dit is 25% voor 2022, wat betekent dat 75% met vreemd vermogen is gefinancierd. bedragen * 1.000 Solvabiliteit

Realisatie 2021 57.232 231.582 24,7%

Ei gen vermogen Totaal pas s i va Solvabiliteit

Prognose 2022 52.236 219.873 23,8%

Realisatie 2022 56.714 217.678 26,1%

De structurele exploitatieruimte is van belang om te kunnen beoordelen welke structurele ruimte de gemeente heeft om de eigen lasten te dragen. Structurele baten zijn bijvoorbeeld de algemene uitkering en opbrengsten uit de onroerendezaakbelasting. Een positief percentage betekent dat de structurele baten toereikend zijn om de structurele lasten (inclusief rente en aflossingen van leningen) te dekken. bedragen * 1.000 Structurele exploitatieruimte Sa l do va n ba ten en l a s ten Toevoegi ngen en onttrekki ngen a a n res erves Rekeningsaldo Wa a rva n i nci dentel e l a s ten en ba ten Structureel saldo Tota l e s a l do va n ba ten (excl . muta ti e res erves ) Structurele exploitatieruimte

+ -

Realisatie 2021 -2.437 4.338 1.901 6.586 -4.685 127.609 -3,7%

Prognose Realisatie 2022 2022 -4.996 -518 5.100 4.777 104 4.259 -186 8.923 290 -4.664 127.097 136.128 0,2% -3,4%

Het kengetal grondexploitatie geeft weer hoe de waarde van de grond zich verhoudt tot de totale (geraamde) baten. De boekwaarde van de voorraden grond is van belang, omdat deze waarde moet worden terugverdiend bij de verkoop. Hoe lager het percentage hoe beter. Bij de grondexploitaties is sprake van een laag risico. bedragen * 1.000 Grondexploitatie

Realisatie

A. Bouwgronden i n expl oi tati e

+

Totale bouwgronden B. Total e s al do van baten (excl . mutati e res erves )

/

Grondexploitatie

Prognose Realisatie

2021

2022

2022

6.693

6.045

4.498

6.693

6.045

4.498

127.608

127.097

136.128

5,2%

4,8%

3,3%

De belastingcapaciteit geeft inzicht hoe de belastingdruk in de gemeente zich verhoudt ten opzichte van het landelijke gemiddelde. Barendrecht op het landelijk gemiddelde met 100,1%. bedragen * 1.000 Belastingcapaciteit

Realisatie

Prognose

Realisatie

2021

2022

2022

A. OZB-l a s ten voor gezi n bi j gemi ddel de WOZ-wa a rde

+

326

322

322

B. Ri ool heffi ng voor gezi n bi j gemi ddel de WOZ-wa a rde

+

182

188

188

C. Afva l s toffenheffi ng voor een gezi n

+

373

302

302

D. Eventuel e heffi ngs korti ng voor een gezi n

-

Totale woonlasten voor gezin bij gemiddelde WOZ-waarde E. Woonl a s ten l a ndel i jke gemi ddel de voor gezi n i n t-1 Woonlasten t.o.v. landelijke gemiddelde jaar er voor

Paragrafen

/

0

0

0

881

812

812

776

811

811

113,6%

100,1%

100,1%

52

Jaarstukken 2022

6. Ontwikkeling risicoprofiel Barendrecht In deze paragraaf worden de belangrijkste trends en ontwikkelingen in relatie gebracht met de risico’s van de gemeente. De gemeente kan onzekerheden positief beïnvloeden door investeringen en maatregelen te treffen. In deze paragraaf worden onzekerheden en risico’s toegelicht en daarbij worden negatieve scenario’s als input gebruikt. Terwijl de invloed van de coronacrisis in onze omgeving begon af te nemen en het nieuwe normale leven zich leek te herstellen was daar in februari 2022 helaas de inval van Rusland in Oekraïne. De oorlog die nu een jaar later nog steeds in alle hevigheid gaande is kent verregaande gevolgen. Het menselijk leed, waaronder veel slachtoffers en een grote vluchtelingenstroom, is enorm en de ramp die zich daar aftekent neemt alleen maar toe. De spanningen tussen Rusland en het westen nemen vooralsnog alleen maar toe. De oorlog en de hier opvolgende sancties die aan Rusland zijn en worden opgelegd raken uiteindelijk iedereen in meer of mindere mate. De beschikbaarheid en de hier aan gekoppelde prijsstijgingen van levensmiddelen, bouw-, grond- en brandstoffen spelen een hoofdrol in de gevolgen. Het leven is ontzettend duur geworden op alle vlakken. Begin 2023 lijkt de inflatie iets af te nemen maar tikt nog steeds historisch hoge waarden aan.

Dit alles werkt ook door in de risico’s die over de hele breedte zijn toegenomen. Project de Stationstuinen De risicoanalyse van het project de Stationstuinen en de invloed er van op het risicoprofiel van de gemeente over 2022 is nieuw in de top 10. De opgenomen risico’s geven de impact aan zoals van toepassing in 2022, gekoppeld aan deze fase van het project. Deze gebiedsontwikkeling kent een lange doorlooptijd met meerdere fases met specifieke risico’s. In de voorbereidingsfase ligt het risico vooral in de reeds gemaakte planvormingsactiviteiten zoals o.a. het plan-, reken-, tekenwerk en diverse onderzoeken die plaats moeten vinden en het maken en vastleggen van afspraken in overeenkomsten tussen ontwikkelaar, de gemeente en andere partijen. Reeds gemaakte planvormingskosten vormen in de huidige fase en risicoanalyse een belangrijk risico. Er spelen altijd risico’s welke niet of beperkt beïnvloedbaar zijn maar waar je continu op moet anticiperen. Denk aan een stevige recessie of een ernstige verslechtering van de huizenmarkt. Hierover zijn in de voorbereidende fase afspraken gemaakt bij verschillende scenario’s. Het is van groot belang om tenminste ieder kwartaal een actuele risicoanalyse op te leveren. Het spreekt voor zich dat het risico Stationstuinen zal fluctueren gaande het project.

Risico decentralisaties in het sociaal domein Het doel van de decentralisaties in het sociaal domein (gestart in 2015) was/is om het beleid dichter bij de burgers te brengen en de zorg beter op de lokale behoeften af te stemmen. Inmiddels is duidelijk dat de verwachte effecten van de decentralisaties nog niet op orde zijn. Er is nog steeds sprake van een toenemend gebruik van de jeugdzorg en de maatschappelijke ondersteuning. Decentraliseren in algemene zin is bedoeld om beter te voorzien in spreiding van bevoegdheden om zo het functioneren en presteren van het openbaar bestuur (en zijn beleid en regelgeving) te verbeteren. In praktijk blijkt dat de mate waarmee de gemeente inhoudelijk en financieel kan sturen maar beperkt is en/of zelfs weer is afgenomen. De stevige risico’s die lokaal bestaan binnen de decentralisaties zijn hierdoor evengoed beperkt te beïnvloeden en blijven onveranderd stevig. Bedrijfsvoeringsrisico’s BAR Organisatie De risico’s die bestaan binnen de bedrijfsvoering organisatie zijn in 2022 wat toegenomen. Het goed beveiligen van gegevens en de regelgeving hieromtrent is sterk van invloed op de ontwikkeling van de risico’s in dit cluster. Er moeten continu stappen worden gemaakt om beheersing op een hoog niveau te houden. Dit vraagt om investeringen en doorontwikkeling op veel bedrijfsvoering elementen.

Denk hierbij onder meer aan nieuwe taken, het compliant worden, zijn en blijven ten aanzien van wijzigende en nieuwe wet- en regelgeving, het beschikbaar hebben en houden van de juiste competenties en de hoge eisen aan technische oplossingen en beveiliging van data. Het risico en de onzekerheid dat dit niet of maar beperkt haalbaar is, is reëel. De arbeidsmarkt wordt gekenmerkt door schaarste op veel specialismen binnen alle domeinen en dwingt vaker tot kostbare inhuur. Het ziekteverzuim is nog steeds hoog. De beoogde prestaties in de dienstverlening staan hier door onder druk. De project risico’s voortvloeiend uit de op handen reorganisatie van de BAR-Organisatie zijn in deze analyse nog niet uitgewerkt omdat deze nog niet te kwantificeren zijn. Deze risico’s treft u in volgende bestuurlijke verslaglegging onder project nieuwe organisaties 2024.

Paragrafen

53

Jaarstukken 2022

Risicocluster uitvoering wet- en regelgeving beveiliging data/informatie/gegevens/privacy Dit risico hangt samen met de bedrijfsvoeringsrisico’s BAR-organisatie. De gemeente draagt echter de wettelijke aansprakelijkheid. Er is sprake van een verhoogd risico door toename gebruik digitale technologie, online informatie, thuiswerken. De digitale dienstverlening gekoppeld aan de uitvoering van de wetten en regels blijft zich in rap tempo ontwikkelen. Deze digitale transformatie van de overheidsdienstverlening resulteert meer vraag van en naar medewerkers met ict-kennis en goed ontwikkelde digitale beheers vaardigheden. Het risico dat we niet volledig aan de wetten en regels kunnen voldoen en hierdoor schade oplopen is reëel. Risicocluster uitvoering Jeugdwet- tekorten die ontstaan in de uitvoering van de Jeugdwet Voor kinderen en jongeren onder de 18 jaar is er de jeugdwet. In deze wet is bijna alle zorg en ondersteuning geregeld voor deze groep. Het Rijk heeft de afgelopen jaren extra incidentele middelen voor de Jeugdzorg beschikbaar gesteld. Deze dekken de structureel toenemende kosten echter niet. Een verdere toename op aanspraak van Jeugdzorg blijft daarmee nog steeds een groot risico. Schuldhulpverlening, bijzondere bijstand De gemeente kent naast de risicoclusters m.b.t. de Jeugdwet en de Wmo meer open eind regelingen waarvoor risico’s zijn geclusterd.

De kans dat we in de open eind regelingen van dit cluster buiten de budgetten kunnen lopen is, nu het leven in 2022 veel duurder is geworden, toegenomen. Een groeiende groep inwoners en ondernemers zal naar verwachting een beroep gaan doen op ondersteuning bij het voorkomen/beperken van schulden en/of faillissement. De groep huishoudens die problemen hebben om rond te komen neemt toe en dit beperkt zich niet tot vooral de lage inkomens. Bij gemeentelijke projecten worden risicoanalyses uitgevoerd. Hierbij worden scenario’s geschetst van positief tot meest negatief. Deze scenario’s zijn belangrijk om een bandbreedte voor het risicoprofiel op te kunnen stellen. De kans dat projecten vertraging oplopen of duurder uitpakken neemt momenteel toe. De risico’s m.b.t. de gevolgen van de corona epidemie zijn in 2022 afgenomen. De maatregelen zijn nagenoeg volledig afgeschaald met het uitblijven van een nieuwe grote besmettingsgolf. Het is wel duidelijk dat er op verschillende vlakken langzaam gevolgen zichtbaar worden in de samenleving. Het risico valt momenteel net buiten de top 10. Bestuurlijke en financiële verhoudingen Rijk en decentrale overheden (risico Rijksbijdrage gemeentefonds) Er is sprake van een (toegenomen) disbalans tussen financiële en bestuurlijke verhoudingen tussen Rijk en decentrale overheden.

Onder andere de schommelingen in de bijdragen van het gemeentefonds en onzekerheid over de toekomst van de verdeling van het gemeentefonds is onduidelijk vormt een risico. Dit risico valt momenteel net buiten de top 10. Verbonden partijen Risico’s van bijna alle risicodragende verbonden partijen zijn en worden in de loop van 2022 en 2023, in één cluster samengevoegd gerelateerd aan paragraaf verbonden partijen. Voor de verbonden partijen wordt één risicoprofiel opgesteld. Over 2022 komt dit clusterrisico niet terug in de top 10. Uitzondering hierop vormt nu nog de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond welke nu nog onderdeel is van het cluster risico decentralisaties en de uitvoering van de Jeugdwet, welke prominent aanwezig zijn in de top 10. Het risico van de gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard is momenteel niet negatief van invloed op de benodigde weerstandscapaciteit.

Paragrafen

54

Jaarstukken 2022

3. § Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen In de openbare ruimte zijn wegen, civiele kunstwerken, openbare verlichting, riolering, groen, straatmeubilair en speelvoorzieningen onze kapitaalgoederen. Het beheer ervan is de verantwoordelijkheid van de gemeente. Om veilig gebruik en langjarige instandhouding te verzekeren, is onderhoud nodig (dagelijks, planmatig en vervanging). Kapitaalvernietiging moet worden voorkomen. De onderhoudskosten per kapitaalgoed zijn in beheerplannen opgenomen. Onderstaande tabel toont welke beheerplannen er zijn inclusief het gemeentelijk beleid. Beheerplan

Jaar van Jaar van Financiële vaststelling herziening voorziening

Wegen, fietsvoetpaden

en 2022

2026

Nee

Civiele Kunstwerken

2020

2025

Nee

Groen en Recreatie

2020

2023

Nee

reserve/

Gemeentelijk beleid - Beheerplan Wegen 2022-2026 (2022) - Integrale Visie Openbare Ruimte (2008).

gebieden

- Bomenverordening (2013). - Groenbeleidsplan 'Barendrecht ziet groen' (2008). - Integrale Visie Openbare Ruimte (2008).

Openbare verlichting

2020

2025

Nee

- Appendix duurzaamheid (2013). - Beleidsplan openbare verlichting (2004).

Speelvoorzieningen

2020

2023

Nee

- Speelruimteplan 2010-2020 (2009).

Straatmeubilair en

2015

2023

Nee

Riolering

2017

2023

Ja

- Het Gemeentelijk Rioleringsplan 2018-2022.

Waterhuishouding

2020

2025

Nee

- Nota bodembeheer en bodemkwaliteitskaart van gemeente Barendrecht.

Ja

- Kadernota Vastgoed (2014).

- Notitie schoolpleinen (2013). Verkeersvoorzieningen

Accommodaties

- Parkeernota Barendrecht (2008). - Algemene Plaatselijke Verordening (APV).

- Integraal HuisvestingsPlan (IHP) 2016.

Wegen, fiets- en voetpaden (verhardingen) Wegen, fietspaden, trottoirs etc. hebben een cruciale functie in de samenleving. Beheer van onze infrastructuur is dan ook een van onze kerntaken. Met periodieke inspecties en lokale metingen verkrijgen we informatie over de kwaliteit van onze wegverharding. Met een geautomatiseerd beheerprogramma vertalen we deze informatie naar klein en groot wegonderhoud. Op verschillende locaties in de gemeente is in 2022 bestrating vervangen (bijv. voetpaden Vlietweg en Hoefslag, middenplein Tjalk), zijn voetpaden opnieuw bestraat, is het noordelijke fietspad Buitenlandse Baan omgevormd naar halfverhardingspad en zijn wegen opnieuw geasfalteerd (bijv. (fiets-/voetpad De Bongerd, fietspad Harplaan en Avenue Carré westzijde, rotonde Hamburg/Rostock). Ook is in 2022 het nieuwe beheerplan Wegen 2022-2026 vastgesteld. Civiele kunstwerken Bruggen, tunnels en grondkerende constructies verdelen we in categorieën. A-categorie civiele kunstwerken (maatschappelijk het meest belangrijk) inspecteren we minimaal 1x per 3 jaar. De B-categorie 1x per 5 jaar en de C-categorie kunstwerken schouwen we 10-jaarlijks. Deze volgorde passen we ook toe bij het vaststellen van onderhoudsmaatregelen en vervanging. Naast kleine reparaties zijn in 2022 bij verschillende bruggen dekplanken vervangen of is een nieuwe slijtlaag aangebracht.

Ook zijn diverse civiele kunstwerken opnieuw geschilderd. Openbaar groen Barendrecht is een groene gemeente. Ons groen zorgt voor een leefbare en gezonde omgeving voor onze inwoners. Ons groenbeheer is daarom gericht op duurzame instandhouding waarbij we onkruid bestrijden, beplanting snoeien, hagen knippen en gras maaien. Daarnaast vervangen we dode, niet aangeslagen of beschadigde beplanting en bomen. Vanuit de zorgplicht is ook in 2022 weer een deel van onze bomen geïnspecteerd. Geadviseerde maatregelen (snoeien, kappen, nader onderzoek etc.) voerden we uit. Ook plantten we verspreid over de gemeente diverse bomen aan (gestart met uitvoering motie ‘Groene Parels’).

Paragrafen

55

Jaarstukken 2022

Openbare verlichting Goede openbare verlichting is van groot belang qua beleving en veiligheid van de openbare ruimte. Onveilige situaties en storingen proberen we daarom zo snel mogelijk op te lossen. Afgelopen jaar zijn zo’n 350 armaturen vervangen door nieuwe, duurzame ledarmaturen (zo zijn de bedrijventerreinen Bijdorp en Reijerwaard volledig voorzien van nieuwe ledverlichting evenals de Portlandse Baan). Speelvoorzieningen Speelplaatsen zijn de ontmoetingsplekken voor jong en oud. Om de veiligheid ervan te borgen, inspecteren wij de speelvoorzieningen 4x per jaar. Een gemiddelde speelplek gaat ongeveer 12 jaar mee. In 2022 zijn 15 plekken opnieuw ingericht, waaronder Alkmaardermeer en Mozartstraat. Alle plekken zijn integraal en in samenspraak met de gebruikers en buurtbewoners ingericht. Straatmeubilair Straatmeubilair zijn banken, fietsenrekken, hekwerken, afvalbakken etc. Het onderhoud richt zich op schoon, heel en veilig. Verspreid over de gemeente is straatmeubilair vervangen omdat het niet meer te repareren was of de technische levensduur was bereikt. Riolering Riolering heeft als doel het beschermen van de volksgezondheid, de kwaliteit van de leefomgeving, de bodem en het grond- en oppervlaktewater. Wij zijn daarom verantwoordelijk voor het inzamelen van stedelijk afvalwater en hemelwater.

Het beheerbeleid van onze riolering is verankerd in het Gemeentelijk Rioleringsplan GRP 2018-2022 en de kosten worden gedekt binnen de rioolheffing. Daarnaast bouwen we een voorziening op voor toekomstige vervangingsinvesteringen. In 2022 is ca. 43 km. riolering gereinigd waarvan 18 km ook is geïnspecteerd. In het hoofdriool zien we weinig verstoppingen en calamiteiten. Wel hebben we te maken met relatief veel wortelingroei in kolk- en huisaansluitingen. Ook constateren we veel scheuren in gres-riolering. Verder is verspreid over Barendrecht riolering vervangen (onder andere Centrum, Achterom, Vlietweg en Voordijk). Daarnaast is het project ‘rioolrenovatie 2021’ afgerond. Er zijn aanpassingen aan het riool uitgevoerd in de Oranjewijk ter vermindering van wateroverlast. Om inzicht in grondwaterstanden te vergroten, is een nieuw grondwatermeetnet aangebracht en opgeleverd. Wat betreft gemalen zijn in het afgelopen jaar diverse rioolpompen vervangen, een aantal drukrioleringsclusters gerenoveerd, verschillende deelrenovaties uitgevoerd en diverse terreinindelingen geoptimaliseerd. Tevens is een nieuw onderhouds-managementsysteem geïmplementeerd. Hierdoor ontstaat meer inzicht in de status van de pompinstallaties en kan het onderhoud doelmatiger uitgevoerd worden. De afspraken met het waterschap over het transport en zuiveren van afvalwater zijn geactualiseerd.

In november is daartoe het afvalwaterakkoord door beide partijen ondertekend. Afvalinzameling De (ondergrondse) container is onderdeel van de openbare ruimte (onroerende goederen) en komt als investering ten laste van de gemeente. De N.V. BAR Afvalbeheer faciliteert de gemeente in de aanschaf, plaatsing en het onderhoud van de ondergrondse containers. In 2022 is er besloten om een onderhouds- en vervangingsplan op te stellen. Het meerjarige vervangingsplan van ondergrondse containers en afzetcontainers van het afvalaanbiedstation is opgenomen in de begroting vanaf 2023. Door de inhaalslag in het onderhoud van ondergrondse containers in 2021, is er in 2022 minder onderhoud noodzakelijk geweest. Waterhuishouding Op basis van kwaliteits- en kwantiteitsmetingen van de baggeraanwas bepalen we welke gemeentelijke watergangen worden gebaggerd. Het waterschap baggert haar eigen watergangen, maar als de aanliggende grond van de gemeente is, heeft de gemeente ontvangstplicht. Wij betalen dan ook voor het transport en de afvoer van deze bagger. Als gevolg van beperkingen rondom baggerafzet (strenger overheidsbeleid voor stoffen als PFAS, fosfor en ijzer) was het complex en tijdrovend om in 2022 bagger kwijt te raken bij de reguliere stortplaatsen. Hierdoor is het niet gelukt om alle geplande baggerwerkzaamheden in 2022 af te ronden.

Beschoeiingen vervangen we op basis van inspecties waarbij de constructieve veiligheid vaak doorslaggevend is. Op diverse plaatsen is in 2022 beschoeiing vervangen (o.a. begraafplaats Scheldestraat). In alle watergangen zijn gefaseerd rietvegetaties en waterplanten verwijderd (ecologie).

Paragrafen

56

Jaarstukken 2022

Onderhoud openbare ruimte De uitgaven voor het onderhoud van de openbare ruimte in 2022 zijn als volgt: onderhoud openbare ruimte

2022

groen

3.121.147

riolering

1.803.509

wegen

1.589.869

straatreiniging

860.331

water

683.730

openbare verlichting

653.418

kunstwerken

129.672

gladheidsbestrijding

19.764

totaal

8.861.439

Accommodaties Uitgangspunt voor het beheer en het onderhoud van de gemeentelijke accommodaties is het (blijven) bieden van een hoogwaardig voorzieningenniveau, met kwalitatief goede accommodaties. Met deze accommodaties faciliteert de gemeente beleidsdoelstellingen op het gebied van onderwijs, sport, cultuur, welzijn, etc. Het onderhoud is verdeeld in planmatig-, dagelijks- en storingsonderhoud. Het planmatig onderhoud richt zich op het voldoen aan conditiescore 3 (redelijk/schoon heel en veilig) en uiteraard aan de vigerende wet- en regelgeving. Om schommelingen in uitgaven voor planmatig onderhoud te compenseren is er een reserve onderhoud gebouwen. Dagelijks onderhoud is onderhoud dat vooraf niet voorzien kan worden en meestal door gebruikers gemeld wordt, ook wel meldingenonderhoud genoemd. Onvoorziene kostbare storingen en of wijzigingen in de bouwregelgeving kunnen grote invloed hebben op het budget dagelijks onderhoud. Voor ieder gemeentelijk gebouw is een meerjarenonderhoudsprognose (MJOP) opgesteld. met “Conditiescore 3” conform de NEN 2767. Conditiescore Omschrijving conditie

Toelichting

1

Uitstekend

Incidenteel geringe gebreken

2

Goed

Incidenteel beginnende veroudering

3

Redelijk

Plaatselijk zichtbare veroudering. Functievervulling van gebouw- en installatiedelen niet in gevaar

4

Matig

Functievervulling van bouw- en installatiedelen in gevaar

5

Slecht

De veroudering is onomkeerbaar

6

Zeer slecht

Technisch rijp voor sloop

De gemeente streeft ernaar een voorbeeldfunctie te vervullen als het gaat om duurzaamheid en energiebesparing. Ook vanuit de wet Milieubeheer dienen we duurzame maatregelen toe te passen. De toepassing van duurzame maatregelen combineren wij, indien mogelijk, met planmatig en dagelijks onderhoud. Wanneer vanuit (veranderde) wet- en regelgeving aanpassingen nodig zijn, treden wij in overleg met gebruikers en/of (mede)eigenaren. Op deze wijze geven wij invulling aan participatie. In dit jaar zijn wij verder gegaan met de integratie van beleid en uitvoering op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing. Bij diverse accommodaties zijn hiervoor maatregelen getroffen. Daarnaast is gewerkt aan een plan voor het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed.

Paragrafen

57

Jaarstukken 2022

Kerncijfers paragraaf kapitaalgoederen Onderdeel

Onderdeel

Gemalen

Bergbezinkvoorziening

Aantal 1

Eenheid stuks

Gemalen

CVK

9

stuks

Gemalen

Drukriool

223

stuks

Gemalen

Groot gemaal (droog)

2

stuks

Gemalen

Groot gemaal (nat)

60

stuks

Gemalen

Oppervlaktewatergemaal

Groen

Boom

Groen

Cultuurbeplanting

Groen

Gras

Groen Groen Kunstwerken

Fiets-voetbruggen

101

stuks

Kunstwerken

Overige kunstwerken

207

stuks

Kunstwerken

Verkeersbruggen/viaducten

45

stuks

Openbare verlichting

Armatuur

13.369

stuks

Openbare verlichting

Lamp

13.556

stuks

Openbare verlichting

Lichtmast

12.991

stuks

Riolering

Drukriolering

61.130

strekkende meter

Riolering

Rioolput

8.831

stuks

Riolering

Rioolvoorziening

2

stuks

Riolering

Vrijvervalleiding

340.318

strekkende meter

Spelen

Kunstmatige valondergrond

7.209

vierkante meter

Spelen

Schoolpleinen

Spelen

Speel en sportplekken

Spelen

Speeltoestellen

Verkeer

Markering

Verkeer

Verkeersbord

5.164

stuks

Verkeer

Verkeersteken (paal / drager)

3.831

stuks

Water

Natuurlijke oever

29.690

strekkende meter

Water

Natuurvriendelijke Oever

4.379

strekkende meter

Water

Oeverbeschoeiing

89.789

strekkende meter

Water

Watergang

732.815

vierkante meter

Wegen

Asfalt

792.052

vierkante meter

Wegen

Bestrating

1.861.615

vierkante meter

Wegen

Goot

4.203

strekkende meter

Wegen

Kolken

32.336

stuks

Wegen

Overige verharding

29.727

vierkante meter

3

stuks

23.068

stuks

327.487

vierkante meter

2.115.351

vierkante meter

Haag

54.674

vierkante meter

Natuurlijke beplanting

235.130

vierkante meter

17

stuks

274

stuks

1.568

stuks

2.905.874

Paragrafen

vierkante meter

58

Jaarstukken 2022

4. § Financiering Algemeen In deze financieringsparagraaf beschrijven wij in hoeverre de plannen en acties, die wij in de begroting 2022 hebben beschreven, zijn uitgevoerd. Naast de onderwerpen welke verplicht deel uit maken van de financieringsparagraaf, nemen wij u mee in een aantal ontwikkelingen die van belang zijn voor een goede uitvoering van de treasuryfunctie. Treasurystatuut De wettelijke kaders rondom de financieringsfunctie zijn vastgelegd in de Wet Financiering Decentrale Overheden (Fido). Beheersing van de financiële risico’s speelt daarin een belangrijke rol. De uitwerking van deze kaders zijn vastgelegd in de financiële verordening 2018 en het treasurystatuut 2018. Renterisicobeheer Risicobeheersing vormt één van de pijlers van de Wet Fido. Voor de bepaling van de renterisico’s die verbonden zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie zijn twee normen verplicht gesteld: De rente-risiconorm heeft betrekking op leningen met een looptijd vanaf 1 jaar en de kasgeldlimiet op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar. Het doel van deze normen is om de budgettaire risico’s als gevolg van rentestijging te beperken. Kasgeldlimiet Met de kasgeldlimiet heeft de wetgever een norm gesteld voor het maximum bedrag aan kortlopende middelen (looptijd tot maximaal een jaar) waarmee de gemeente haar activiteiten mag financieren.

Het doel van deze limiet is het risico te voorkomen dat fluctuaties van de korte rente direct grote impact hebben op de rentelasten tijdens het boekjaar. Wanneer in drie opeenvolgende kwartalen de kasgeldlimiet wordt overschreden, dient dit te worden gemeld bij de toezichthouder, de Provincie, inclusief een plan om weer te voldoen aan de kasgeldlimiet. In onderstaand overzicht is de toetsing van de kasgeldlimiet voor het jaar 2022 opgenomen. Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000 ) Omvang begroting per 1-1-2022

€ 117.192 8,50%

Kasgeldlimiet in bedrag

€ 9.961 Omschrijving

bedragen x 1.000 euro 1e kw.

2e kw.

Totaal vlottende schuld

4.333

8.000

3e kw.

4e kw.

Totaal vlottende middelen

5.471

9.191

12.622

7.886

Gemiddeld saldo schuld (+) of overschot (-)

-1.138

-1.191

-12.622

-7.886

Kasgeldlimiet

9.961

9.961

9.961

9.961

Ruimte onder kasgeldlimiet

11.099

11.152

22.583

17.847

Renterisiconorm De renterisiconorm heeft als doel de risico’s te beperken van een toekomstig stijgende kapitaalmarktrente bij herfinanciering (van aflossingen op bestaande leningen) en renteherzieningen op bestaande langlopende leningen. Door toepassing van deze norm ontstaat een goede spreiding van de langlopende leningenpositie, waardoor dit renterisico gelijkmatig over de jaren wordt verdeeld. Jaarlijks komt maximaal 20% van het begrotingstotaal in aanmerking voor herfinanciering en/of renteherziening. Van renteherziening is sprake als in de leningsovereenkomst is bepaald dat de rente gedurende de looptijd in een bepaald jaar wordt aangepast. Onder herfinanciering verstaan we het afsluiten van nieuwe leningen ter vervanging van bestaande financieringen en/of aflossingen op de bestaande leningenportefeuille.

Paragrafen

59

Jaarstukken 2022

In het volgende overzicht geven wij u een beeld van de renterisico’s voor de vaste schuld, waarin zichtbaar is dat we ook dit jaar onder de renterisiconorm zijn gebleven. RENTERISICONORM EN RENTERISICO'S VAN DE VASTE SCHULD (bedragen x 1.000) Renterisico op vaste schuld