Jaarstukken 2020 BD aangepaste versie 16 juni

In 2020 heeft Patrimonium een vergunning aangevraagd voor de realisatie van 93 sociale levensbestendige huurappartementen. Tevens is het foerageergebied voor de mussen gereed gemaakt. De BIZ-centrum is een stichting waaraan alle ondernemers (groot en klein) deelnamen, maar deze is helaas opgeheven in 2020. Wel is er een nieuwe groep ondernemers opgestaan waarmee de gemeente in gesprek gaat.  Evenementen In het jaar 2020 hebben, als gevolg van de coronacrisis, nagenoeg geen evenementen/activiteiten plaatsgevonden. Alle bekende, maar ook nieuwe, initiatieven konden geen doorgang vinden. Het evenementenbudget is als gevolg hiervan niet volledig besteed. Mede door de pandemie is de herijking van het evenementenbeleid stil komen te liggen. De raad is hierover schriftelijk geïnformeerd (maart 2021). Helaas heeft de crisis er ook in geresulteerd dat de viering van 75 jaar vrijheid, waar verschillende initiatiefnemers prachtige ideeën voor hadden, geen doorgang kon vinden. De toegekende subsidies voor deze viering zijn nog niet teruggevorderd, in de hoop dat sommige van de mooie initiatieven alsnog in 2021 uitgevoerd kunnen worden.  Hart van Carnisselande Buurt Bestuurt is onze vaste gesprekspartner. Winkelcentrum Carnisse Veste richtte zich tot de lockdown op acties en activiteiten voor de wijk. Daarbij werkte het winkelcentrum ook samen met partners van het Middeldijkerplein.

Het nieuwe concept van de Bibliotheek Aanzet ’t Plein als huis van de samenleving gaat een belangrijke rol spelen in de samenwerking met de partners. In 2020 zijn de contacten daarvoor gelegd. De herinrichting voor het Middeldijkerplein is aanbesteed. Vanwege de impact van corona verzochten de bevraagde aannemers meer tijd voor het indienen van hun offerte. Met het oog op een succesvolle aanbesteding werken we daaraan mee. De werkzaamheden stemden we ook af met de verbouwing van de bibliotheek. Dit betekent dat werkzaamheden aan het Middeldijkerplein niet in 2020 konden starten. In 2020 heeft het platform Havenhoofd nadere input gegeven voor een schetsontwerp voor het Havenhoofd. Voor het vervolg van de schets- en ontwerpfase wachten we het onderzoek naar de parkeergarage Havenhoofd af.  Realiseren nieuw Trefpunt In 2020 is besloten om de activiteiten van de Baerne niet onder te brengen in de nieuwbouw voor 't Trefpunt (te hoge kosten). Ook is besloten een extra scenario uit te werken, namelijk verplaatsing van (een deel van) maatschappelijke en culturele organisaties naar het Edudelta College. Dat gebouw is op 20 april 2020 aangekocht. De onderzoeken en uitwerking van de nieuwbouw van 't Trefpunt zijn in 2020 gestart. Samen met de betrokken partners wordt nu gezocht naar de meest optimale en gewenste invulling van 't Trefpunt.

Hierbij worden de mogelijkheden van (her) huisvesting in de Baerne meegenomen.

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

17

Jaarstukken 2020  Toekomstvisie Oude dorpskern In 2020 is in het participatieproces met de twee bewonersverenigingen in de Oude Dorpskern gestart met de parkeeropgave. Als gevolg van corona ging alle aandacht uit naar het mogelijk maken van terrassen op het Doormanplein. In de zomer is, als pilot, op initiatief van de verenigingen ingezet op eenrichtingsverkeer in de Dorpsstraat, tussen de Schaatsbaan en het Eilandje van Goud om de verkeerssituatie overzichtelijker maken. Deze maatregel heeft als doel om een rustiger verkeersbeeld te geven in het Oude Dorp en op termijn meer ruimte te bieden voor fietsers en voetgangers. Middels een enquête is opgehaald wat de reacties zijn vanuit de omgeving. Deze zijn grotendeels positief, maar er zijn ook aandachtspunten in de directe omgeving. Vanwege de positieve reacties is de maatregel verlengd en worden nu de aandachtspunten uitgewerkt. Dit wordt in 2021 afgerond. Er is veel tijd en energie in dit proces gestoken. Hierdoor is er geen ruimte geweest om de toekomstvisie gezamenlijk in 2020 op te pakken. De toekomstvisie wordt in het 4e kwartaal van 2021 in de raad behandeld.

De buitenruimte is op orde Wat hebben we daarvoor gedaan?  Buitenruimte anders onderhouden Een aantal jaar geleden zijn, met het aantreden van het nieuwe college, bezuinigingen uit het verleden deels hersteld. Aanvullend hierop is gekozen voor een andere wijze van aansturing van de aannemer (op frequentie in plaats van beeld). Dit draagt bij aan verbetering van het onderhoudsniveau. Dit jaar is ook aandacht gegeven aan biodiversiteit. Ruim 16 ha gras is niet geklepeld, maar gemaaid waarna het maaisel is afgevoerd. Uit monitoring is gebleken dat dit een positief effect heeft op vlinders en andere insecten. Om onze inwoners bewust te maken van de effecten van klimaatverandering hebben we klimaatdialogen met hen gevoerd. In deze gesprekken, die verdeeld waren over 3 avonden, is stilgestaan bij de risico’s van wateroverlast en hittestress. Met de kaart op tafel hebben bewoners aangegeven op welke plekken in hun wijk zij overlast hebben ervaren. In 2020 hebben we beter inzicht in ons water- en rioolsysteem gekregen door extreme regenbuien te simuleren in een computermodel. Door deze stresstesten wordt duidelijk op welke plaatsen water op straat blijft staan of mogelijk panden inloopt ten tijde van een zware bui. Bij een reconstructie van de buitenruimte betrekken we deze informatie en doen aanpassingen om wateroverlast te voorkomen of te beperken.

Zo zorgen we ervoor dat in 2050 onze omgeving klimaatbestendig en water robuust is ingericht.  Wijkschouwen Wijkschouwen zijn bedoeld als contactmoment met de bewoners van die betreffende wijk. Om laagdrempelig met elkaar in gesprek te zijn over wat er speelt en leeft in die wijk. In 2019 is gebleken dat er weinig tot geen animo van de bewoners was (ondanks alle maatregelen om hier ruchtbaarheid aan te geven) om aan zo'n wijkgesprek deel te nemen. Er is, onder begeleiding van de wijkregisseur, in 2020 een aantal maal een buurtschouw gehouden. Ook zijn periodiek de wijkspreekuren voortgezet. Als gevolg van corona waren er wel beperkingen en is niet alles gelopen zoals gebruikelijk.

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

18

Jaarstukken 2020 Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Nr. BBV Indicator

Beschrijving indicator

Jaarstukken 2020

Begroting 2020

BD

NL

BD

NL

€574 (2020)

€700 (2020)

€558 (2019)

€669 (2019)

2. Woonlasten Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat meerpersoonshuishouden (bron: een meerpersoonshuishouden betaalt aan Coelo) woonlasten.

€834 (2020)

€773 (2020)

€815 (2019)

€739 (2019)

3. WOZ-waarde woningen (bron: CBS)

De gemiddelde WOZ waarde van woningen in euro’s

€318.000 €270.000 €263.000 €230.000 (2020) (2020) (2018) (2018)

4. Nieuwbouw woningen (bron: ABF)

Het aantal nieuwbouwwoningen, per 1.000 woningen.

6,2 (2019)

9,2 (2019)

10,1 (2016)

7,2 (2016)

5. Winkeldiefstal per 1.000 inwoners (bron: CBS)

Het aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners.

0,7 (2019)

2,3 (2019)

0,7 (2018)

2,2 (2018)

6. Diefstal uit woning per 1.000 inwoners (bron: CBS)

Het aantal diefstallen uit woningen, per 1.000 inwoners.

1,8 (2019)

2,3 (2019)

2,3 (2018)

2,5 (2018)

7. Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners (bron: CBS)

Het aantal geweldsmisdrijven, per 1.000 inwoners. Voorbeelden van geweldsmisdrijven zijn seksuele misdrijven, levensdelicten zoals moord en doodslag en dood en lichamelijk letsel door schuld (bedreiging, mishandeling, etc.).

3,5 (2019)

4,8 (2019)

2,8 (2018)

4,8 (2018)

8. Vernieling en beschadiging per 1.000 inwoners (bron: CBS)

Het aantal vernielingen en beschadigingen, per 1.000 inwoners.

5,0 (2019)

5,9 (2019)

4,1 (2018)

5,4 (2018)

1. Woonlasten éénpersoonshuishouden (bron: Coelo)

Het gemiddelde totaalbedrag in euro's per jaar dat een éénpersoonshuisouden betaalt aan woonlasten.

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

19

Jaarstukken 2020

Wat heeft het gekost? Programma 1 Veilige aantrekkelijke woonomgeving Overzicht lasten en baten op taakveldniveau

Primitieve begroting 2020

Begrotingswijzigingen 2020

Begroting 2020 na wijziging

Werkelijk 2020

Afwijking 2020

Lasten 0.3:Beheer overige gebouwen en gronden

1.360.900

1.1:Crisisbeheersing en brandweer 1.2:Openbare orde en veiligheid 2.1:Verkeer en vervoer 2.2:Parkeren 2.3:Recreatieve havens

388.600

1.749.500

1.777.322

27.822

2.379.800

6.100

2.385.900

2.376.223

-9.678

1.224.300

225.300

1.449.600

1.285.416

-164.184

6.514.100

-1.362.300

5.151.800

5.396.004

244.204

81.600

68.100

149.700

122.284

-27.416

0

32.500

32.500

30.676

-1.824

2.4:Economische havens en waterwegen

554.300

188.700

743.000

609.740

-133.260

2.5:Openbaar vervoer

340.400

22.000

362.400

444.894

82.494

5.246.800

-35.800

5.211.000

5.056.746

-154.254

612.300

30.500

642.800

716.519

73.719

8.1:Ruimtelijke ordening

1.067.100

751.500

1.818.600

1.862.105

43.505

8.2:Grondexploitatie

22.591.300

-9.631.300

12.960.000

8.811.642

-4.148.358

8.3:Wonen en bouwen

976.500

501.600

1.478.100

2.221.395

743.295

42.949.400

-8.814.500

34.134.900

30.710.964

-3.423.936

1.535.200

-97.500

1.437.700

1.592.579

154.879

1.2:Openbare orde en veiligheid

43.000

-1.600

41.400

37.367

-4.033

2.1:Verkeer en vervoer

794.400

274.400

1.068.800

549.457

-519.343

2.2:Parkeren

48.800

0

48.800

49.796

996

0

0

0

46.667

46.667

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie

67.100

-14.500

52.600

85.537

32.937

7.5:Begraafplaatsen en crematoria

463.700

-9.200

454.500

531.405

76.905

0

195.500

195.500

318.697

123.197

22.591.300

-9.621.300

12.970.000

11.482.804

-1.487.196

5.7:Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.5:Begraafplaatsen en crematoria

Totaal Lasten Baten 0.3:Beheer overige gebouwen en gronden

2.5:Openbaar vervoer

8.1:Ruimtelijke ordening 8.2:Grondexploitatie 8.3:Wonen en bouwen

676.500

299.000

975.500

2.497.360

1.521.860

Totaal Baten

26.220.000

-8.975.200

17.244.800

17.191.669

-53.131

Saldo lasten en baten progr. 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

-16.729.400

-160.700

-16.890.100

-13.519.294

3.370.806

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

20

Jaarstukken 2020

Toelichting op de afwijkingen (> € 25.000 en < € 100.000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden • Gronden en landerijen (€ 30.964 voordeel) Dit betreft hogere baten door een nieuwe huurovereenkomst van de NAM-locatie. • Gebouw politiebureau Maasstraat 28 (€ 54.545 voordeel) Dit voordeel komt met name door hogere huuropbrengsten. De ingangsdatum van de nieuwe huurovereenkomst met de politie, met een lager huurbedrag in verband met de gewijzigde ruimte, was later (1 september) dan verwacht. • Gemeentewerf Londen 15 (€ 75.595 nadeel) Dit nadeel komt door hogere onderhoudskosten van € 20.000 voor planmatig onderhoud voor de vervanging van noodverlichting. Deze kosten worden gedekt uit de bestemmingsreserve onderhoud gebouwen. Aan 'dagelijks' onderhoud werd € 31.000 meer uitgegeven dan begroot vanwege noodzakelijke kosten zoals: verbetering aan omheiningshekwerk na inbraak € 4.000; nieuwe regelgeving milieu: vloeistofdicht maken veegvuil-vak € 9.000; vergemakkelijken toegang dak: aanschaf dakluik : € 4.000; herstel aanrijschades in afgelopen jaren € 5.000 ; corrosie: vervanging aantal stalen kolommen i.v.m. roestvorming € 5.000; overige kosten, schades € 4.000. De energiekosten waren € 24.000 hoger. De oorzaak is tweeledig. Sinds 2017 zijn de tarieven gestegen met 29% en sinds 2018 is het verbruik toegenomen met 30% vanwege toevoeging huisvesting buitendienst.

Deze kosten konden de afgelopen jaren gedekt worden binnen het totale budget voor de gemeentewerf.

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

21

Jaarstukken 2020

1.1 Openbare orde en veiligheid • Opvang zwerfdieren (€ 26.700 voordeel) Als gemeente zijn we, op grond van artikel 5:8 lid 3 BW, verantwoordelijk voor het in bewaring nemen van gevonden gezelschapsdieren voor minimaal twee weken. Gezien de wettelijke verplichting is een nieuwe overeenkomst met De Nederlandse Vereniging tot Bescherming van Dieren afgesloten in 2020. De landelijke tarieven liggen hoger, waardoor wij uit zijn gegaan van hogere kosten. Er zijn meer zwerfdieren in 2020 opgevangen dan in 2019. Desalniettemin bleef er een bedrag van € 26.700 over. • Ondermijning (€ 53.412 voordeel) Veel van de acties hebben in 2020 geen doorgang kunnen vinden als gevolg van de coronacrisis. Dit geldt bijvoorbeeld voor de integrale controles van de bedrijventerreinen, het goederenvervoer en de acties in het kader van het bestrijden van spookbewoning. 2.1 Verkeer en vervoer • Planmatig onderhoud wegen (€ 602.148 voordeel) Dit voordeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 2, p.7). • Gladheidsbestrijding (€ 51.629 voordeel) Door de milde winter zijn de kosten veel lager dan begroot. • Extra aanpak zwerfafval (€ 52.600 nadeel) Deze post is budgettair neutraal omdat de kosten voor de extra aanpak van zwerfafval worden vergoed door Nedvang. In de begroting is abusievelijk alleen de bijdrage van Nedvang opgenomen van € 52.600, waardoor er nu sprake is van een nadeel in de jaarrekening.

• Openbare verlichting (€ 57.450 nadeel) Vanaf september tot december waren er veel meer storingen dan geraamd. Door vervanging van armaturen, eind 2020 en 2021 naar led armaturen, zullen de onderhoudskosten naar verwachting niet toenemen. Er waren meer schades dan verwacht die niet verhaald konden worden. Daarnaast zijn de energiekosten € 38.000 hoger door een verhoging van de energiebelasting en areaaluitbreiding. • Straatmeubilair (€ 28.482 nadeel) Er zijn, in verband met corona, extra waarschuwings- en signaleringsborden, betonblokken en dranghekken aangekocht c.q. gehuurd en geplaatst, door zowel eigen medewerkers als aannemers. Ook is er extra belijning gespoten in winkelgebieden en rondom scholen om burgers te informeren en te waarschuwen. • Elektriciteitsvoorziening (€ 53.992 nadeel) Door de latere oplevering en aansluiting van de zonnepanelen medio 2020, waren de panelen in 2020 slechts voor ongeveer 50% productief. Hierdoor was zowel de bruto energieproductie, als ook de gekoppelde Stimulering Duurzame Energie (SDE)-subsidie lager dan verwacht. 2.4 Economische havens en waterwegen • Planmatig onderhoud waterwegen (€ 155.748 voordeel) Dit voordeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 17, p.9). 2.5 Openbaar vervoer • Openbaar vervoer voor pensioengerechtigden (€ 38.986 voordeel) De kosten voor 2020 zijn gebaseerd op het gebruik in 2019.

Omdat in 2019 meer AOW-ers gebruik hebben gemaakt van het openbaar vervoer, zijn de RET (offerte) kosten voor 2020 hoger dan in de begroting was opgenomen. Maar vanwege corona is het vrij reizen in 2020 fors afgenomen. Het werkelijk gebruik in 2020 wordt in de 1e helft van 2021 door de RET onderzocht. Dit wordt verrekend in de RET-offerte voor 2021. 5.7 Openbaar groen en (openlucht)recreatie • Openbaar groen (€ 86.710 voordeel) Dit zijn met name projecten die in 2020 niet uitgevoerd zijn en waarvan voorgesteld wordt om deze door te schuiven naar 2021 (zie saldoverklaring nr. 27, p.11). 7.5 Begraafplaatsen • Begraafplaats Den Ouden Dijck (€ 92.179 nadeel) De onderhoudskosten voor de begraafplaats Den Ouden Dijck zijn hoger uitgevallen dan voor de 2e Tussenrapportage bekend was. Mede door corona zijn er meer werkzaamheden door de aannemer uitgevoerd. De eigen medewerkers zijn belast met het begraven en het verzorgen van de auladiensten. In 2020 heeft de gemeente de aula in eigen beheer genomen. Hier zijn ook diverse onderhoudskosten voor gemaakt. Er is een extra medewerker aangenomen voor de begraafplaatsen. De kosten hiervoor zijn evenredig gesplitst tussen de BAR-gemeenten.

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

22

Jaarstukken 2020

• Baten begraven (€ 76.905 voordeel) De coronamaatregelen hebben, in tegenstelling tot de verwachting, niet geleid tot minder baten. Het gebruik van de aula Den Ouden Dijck is wel beperkt gebleven, maar het aantal begrafenissen is vrijwel gelijk gebleven. De hogere inkomsten komen met name door de uitgifte van graven voor onbepaalde tijd in 2020. 8.1 Ruimtelijke ordening • Omgevingsvisie (€ 54.006 voordeel) Voor de omgevingsvisie is in 2020 gestart met het in beeld brengen van de grote ruimtelijke opgaven. Vervolgens is, in een digitale enquête, een eerste peiling gehouden onder inwoners om een beeld te krijgen hoe zij kijken naar verschillende oplossingsrichtingen voor de verschillende opgaven. De resultaten van de enquête hebben centraal gestaan bij een gesprek met de raad over de inhoudelijke ingangspunten voor het vervolg van het participatietraject in 2021. Bij de saldoverklaring is voorgesteld om het restantbedrag over te hevelen naar 2021 (nr. 29, p.11). • Stationsvisie Oost (€ 70.395 nadeel) De oorzaak van de overschrijding is dat, tijdens het opstellen van de gebiedsvisie, we ook met marktpartijen in overleg zijn getreden om, parallel aan het gebiedsvisie traject, ook te werken aan een haalbare businesscase en de aanvraag voor de Woningbouwimpuls van het Rijk. Dit is belangrijk voor het draagvlak en betrokkenheid van eigenaren en marktpartijen.

8.2 Grondexploitaties • Marktinitiatief Centrum: Locatie Rabobank (€ 171.769 voordeel) Dit voordeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr.15, p.9). Hieronder zijn de grondexploitaties opgenomen die momenteel lopen bij de gemeente Barendrecht. De systematiek is dat de kosten gedekt worden door de inkomsten en dat het resultaat genomen wordt, wanneer het project is afgerond. Omdat dergelijke projecten vaak over meerdere jaren lopen, worden aan het einde van het boekjaar de uitgaven en inkomsten gesaldeerd en naar de balans geboekt (balanspost voorraden). Van een resultaat is dan nog geen sprake. • Bedrijventerrein Oost (€ 5.723.416 nadeel, balansboeking) Dit nadeel komt omdat een bedrag van € 5,6 miljoen aan subsidie nog niet ontvangen is en er zijn meerkosten gemaakt om de werkzaamheden af te ronden. • Lagewei (€ 2.157.863 voordeel, balansboeking) Dit voordeel komt door, enerzijds een vertraging in de voortgang van de bouw- en woonrijp werkzaamheden en de onderhandeling met de ontwikkelaar en anderzijds een voordeel in de opbrengsten door een incidentele hogere grondverkoop. • Vrouwenpolder (€ 249.118 voordeel, balansboeking) Dit voordeel ontstaat hoofdzakelijk omdat er minder plankosten zijn gemaakt dan begroot, doordat de ontwikkeling van fase 5 vertraagd is. • Centrumplan (€ 13.347 nadeel, balansboeking) De plankosten (o.a.

contacten onderhouden met ondernemers, beantwoorden vragen van burgers, voorbereidingskosten toekomstige ontwikkelingen, projectteam etc.) zijn hoger uitgevallen dan begroot. • Stationstuin (€ 150.646 nadeel, balansboeking) Het nadeel is ontstaan doordat de kosten voor bouw- en woonrijpmaken door een aanbestedingsnadeel € 80.000 hoger waren. De rest van het nadeel komt doordat kosten eerder gemaakt zijn (verschuiving in de tijd). • Carnisselande (€ 44.307 nadeel, balansboeking) De opbrengsten voor de verkoop van gronden zijn lager dan begroot. Dit komt hoofdzakelijk doordat de fasering van de verkoop minder snel gaat dan gepland. • De Botter (€ 79.914 voordeel, balansboeking) De kosten voor bouwrijp maken zijn lager dan begroot, met name doordat de aanleg van riolering en het graven van kabels en leidingsleuven vertraagd is. 8.3 Wonen en bouwen • Sanering glastuinbouwbedrijf Ziedewijdsekade (€ 383.807 dekking uit algemene reserve) Eind 2020 is de 1e van 2 bouwkavels verkocht. Verder is de boekwaarde van € 360.000 van de opstallen afgeboekt, omdat deze gesloopt zijn. De lasten worden gedekt uit de algemene reserve, conform het raadsbesluit van 6 maart 2018. Dit past binnen de oorspronkelijke kostenraming.

• Wijkbeheer (€ 46.782 nadeel) Er is extra inzet gepleegd op snoeiwerkzaamheden door de aannemer, omdat de eigen dienst andere werkzaamheden had door aangepaste roosters en inzet op gladheid. De snoeiwerkzaamheden konden i.v.m. het waarborgen van de veiligheid van bewoners niet wachten. Er zijn hiervoor twee brandbrieven naar de raad verstuurd.

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

23

Jaarstukken 2020

• Bouw- en woningtoezicht (€ 119.572 voordeel) Dit voordeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr.18, p.9). • Baten Wabo vergunningen (€941.726 voordeel) Dit voordeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr.10, p.8).

Programma 1 Veilige, aantrekkelijke woonomgeving

24

Jaarstukken 2020

Programma 2 Zorgen voor elkaar

Beschrijving Binnen het programma Zorgen voor elkaar komen de activiteiten op het gebied van Wmo, jeugd en participatie, vrijwilligers en volksgezondheid aan de orde. Doelstellingen

We maken een succes van integraal werken binnen de Wmo, Jeugd en Participatie Wat hebben we daarvoor gedaan?  Aanpak voor personen met verward gedrag Voor de implementatie van de Wet verplichte GGZ en de aanpak voor inwoners met verward gedrag hebben we een plan opgesteld en uitgevoerd. Belangrijk aspect hiervan was de inrichting van een meldpunt waar inwoners en andere stakeholders terecht kunnen om een probleem te melden en om advies te krijgen. Zowel op uitvoerings- als bestuurlijk niveau worden regionale overleggen gevoerd waar knelpunten worden gesignaleerd en naar oplossingen wordt gezocht.  Eén gemeentelijke toegang voor meervoudige problematiek Voor de coördinatie van meervoudig complexe problematiek zijn we bezig met de ontwikkeling van een expertteam. Het expertteam zorgt voor een sluitende aanpak door medewerkers uit de benodigde disciplines bij de casus te betrekken. Zij kunnen ook ingezet worden bij complexe casussen die vast dreigen te lopen en casussen waarbij een hoge mate van urgentie is. Voor casussen waarbij meerdere disciplines zijn betrokken en die vast dreigen te lopen, is een methode ontwikkeld om tot een doorbraak te komen. Medewerkers zijn in deze methode getraind. In het afgelopen jaar is er ervaring opgedaan met meerdere proefcasussen, op basis waarvan deze methode verder is verfijnd.

 Verbeteren samenwerking met maatschappelijke partners, zorgveld en onderwijs De bekendheid van het lokaal gecontracteerd aanbod jeugdhulp is bij wijkteammedewerkers en ketenpartners vergroot. Er is meer sturing vanuit de wijkteams op toeleiding naar lokale jeugdhulp gepleegd. Met deze lokaal gecontracteerde partijen hebben we korte lijnen, vinden periodiek gesprekken plaats en wordt gezamenlijk ingespeeld op trends en ontwikkelingen bij de wijkteams en in de lokale jeugdhulp. Het onderwijs is in 2020

Programma 2 Zorgen voor elkaar

25

Jaarstukken 2020

intensiever betrokken om de afstand tussen zorg en onderwijs te verkleinen. Hiertoe is in 2020 met de gemeente, het samenwerkingsverband PO, RiBA, reformatorisch samenwerkingsverband Berseba, samenwerkingsverband Koers VO en de wijkteams een uitvoeringsplan opgesteld. Dit uitvoeringsplan wordt in 2021 verder uitgewerkt en geconcretiseerd. De aanbevelingen van het verbeterplan zijn uitgevoerd. Begin 2019 zijn we, naar aanleiding van de knelpunten die de Rekenkamer had geconstateerd, gestart met het project doorontwikkeling wijkteams. Op basis van het verbeterplan zijn veel verbeteracties afgerond/ingezet, waaronder het bepalen van een caseloadnorm, het inzetten van extra administratieve ondersteuning, het aanstellen van een kwaliteitsmedewerker Jeugd, het inrichten van periodiek overleg t.a.v. het resultaatgericht model en is gestart met het meten van cliëntervaringen. Tevens is een locatie-onderzoek uitgevoerd, is een programma van eisen opgesteld en zijn voorbereidingen getroffen ten aanzien van de huisvesting van de wijkteams 3 en 4 in Carnisselande. De kerntakendiscussie is meegenomen in het project GIDS. In dit kader is een werkgroep geformeerd die aan het begin van het tweede kwartaal 2020 een voorstel heeft gedaan over het vormgeven van de front- en backoffice. Vanwege corona heeft de uitwerking een tijdje stilgelegen.

In het najaar is verder uitwerking gegeven aan het voorstel. De voorlopige jaarcijfers laten zien dat de verschuiving van regionaal naar lokaal gecontracteerde jeugdhulp verder doorzet, een aantal zorgaanbieders heeft hun expertise ook uitgebreid om deze verschuiving nog meer te faciliteren. Er is specifieke inzet vanuit leerplicht op thuiszitters geweest, maandelijks is er een overleg over thuiszitters tussen leerplicht en de samenwerkingsverbanden RiBA en Koers VO. Hierdoor zijn (dreigende) thuiszitters eerder in beeld, worden de casussen opgepakt en wordt de voortgang gemonitord.

We zetten in op preventie en innovatie in de zorg Wat hebben we daarvoor gedaan?  Dekkend AED-netwerk In maart 2020 is er een fysieke aftrap geweest voor inwoners. Daaruit is een werkgroep ontstaan, die gedurende het jaar voorgezeten is door HartslagNu. In samenspraak met de werkgroep zijn 7 AED’s geplaatst op plekken waar deze het hardst nodig waren. Deze plekken zijn verspreid door Barendrecht en de AED's zijn 24/7 toegankelijk.  Innovatiefonds Sociaal Domein In 2020 is gewerkt aan een voorstel voor een nieuwe regeling Sociaal Innovatiefonds van de gemeente Barendrecht 2021-2023. Hiervoor is € 40.000 budget beschikbaar gesteld. Door middel van de nieuwe regeling kunnen initiatieven gesubsidieerd worden die een bijdrage leveren aan de gewenste transformatie binnen het totale sociaal domein.  Preventie en vroegsignalering In januari 2020 zijn drie allianties gestart waarin eerst kennisgemaakt is. Daarnaast is gestart met het ontwikkelen van preventieve activiteiten. In de maanden februari tot en met mei zijn werkgroepjes opgericht waaruit activiteiten zijn gekomen. In juni 2020 zijn er 8 mooie activiteiten ingediend en toegekend. Elk initiatief is een samenwerking tussen meerdere partners binnen de alliantie.

Enkele voorbeelden van activiteiten zijn: anti- pest/ sociale media-aanbod voor groep 8, weerbaarheidstrainingen, trainingen perfectionisme, schoolziekteverzuim binnen VO-scholen, jongerenwerk op het VO-onderwijs en twee jeugd- en participatie-initiatieven. Vanaf september zijn alle activiteiten uitgerold.

Alle kinderen doen mee Wat hebben we daarvoor gedaan?  Jeugdeducatiefonds In 2020 hebben alle vijf de scholen (CBS De Vrijenburg, CBS De Hoeksteen, ODS De Zeppelin, De Trinoom en Dr. Schaepmanschool) gebruikt gemaakt van maatwerk binnen het Jeugdeducatiefonds (JEF). Er zijn veel verschillende aanvragen geweest waarmee uiteindelijk ongeveer 400 kinderen geholpen zijn. 40% van de

Programma 2 Zorgen voor elkaar

26

Jaarstukken 2020

aanvragen gaat om een individuele aanvraag, de overige 60% gaat om een groepsaanvraag zoals aanschaf extra educatief lesmateriaal of extra taallessen. Eind 2020 is besloten het JEF voor deze vijf scholen ook in 2021 in te zetten.  Kindpakket In 2020 is in samenwerking met Stichting Leergeld een Kindpakket in natura gerealiseerd, waarbij is samengewerkt met maatschappelijke partners en plaatselijke ondernemers. De verordening Meedoen is hierop aangepast, zodat er vanaf 2021 geen dubbele verstrekkingen mogelijk zijn aan kinderen uit de doelgroep. In 2020 zijn 1.746 aanvragen ingediend, waarvan er 1.635 zijn toegekend. Gemiddeld zijn er 4 tot 5 aanvragen per gezin ingediend. Met dit aantal aanvragen heeft Stichting Leergeld 704 kinderen weten te bereiken.  Schoolmaatschappelijk werk In Barendrecht is er een SCP (schoolcontactpersoon) op elke school voor voortgezet onderwijs actief. Het aantal uren is, samen met de scholen, bepaald op basis van het aantal leerlingen van de betreffende school. Hiervoor zijn door de raad extra subsidiemiddelen beschikbaar gesteld. Voor het basisonderwijs wordt in 2021, o.a. via een evaluatie, bekeken of de huidige samenwerking school-wijkteams via de schoolcontactpersonen van het wijkteam voldoet.  Wachtlijsten in de jeugdzorg terugdringen Het Nederlands Jeugdinstituut (NJi) heeft een onderzoek uitgevoerd op verzoek van het ministerie van VWS.

Volgens het instituut zijn er sinds de invoering van de Jeugdwet van ‘diverse kanten signalen gekomen dat kinderen moeten wachten op de hulp die zij nodig hebben en dat er hier en daar sprake is van wachtlijsten. Wachttijden zijn een instrument om te prioriteren als we niet alle casuïstiek tegelijkertijd kunnen oppakken. Het uitgangspunt hierbij is dan dat urgente casuïstiek niet kan wachten. Om inwoners tijdiger en passender te kunnen helpen optimaliseren we de samenwerking met de jeugdgezondheidszorg, welzijnsorganisatie en Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond, zodat we op termijn de instroom bij de wijkteams beperken en we de uitstroom vanuit de wijkteams kunnen vergroten. Wij zetten zoveel mogelijk zorg in bij lokaal gecontracteerde zorgaanbieders die kortere wachttijden kennen. Wanneer passende jeugdhulp niet via het gecontracteerde zorgaanbod beschikbaar is, wordt ingezet op een maatwerk oplossing die of via een PGB wordt ingezet of eenmalige overeenkomst met een zorgaanbieder die niet gecontracteerd is. Voor lokale jeugdhulp is sinds 2018 nauwelijks sprake van wachttijden als gevolg van het afschaffen van de budgetplafonds per zorgaanbieder. Zorgaanbieders voldoen aan de contractafspraak om 10 werkdagen na de toewijzing te starten met de zorg.

Voor regionale jeugdhulp constateren wij dat, ondanks de inspanningen van de afgelopen jaren en de aangescherpte contractafspraken, de wachttijden onvoldoende zijn afgenomen, dit betreft met name de specialistische GGZ. Als gevolg van corona zien we ook een toegenomen druk op met name de specialistische GGZ, waardoor de wachttijden in de loop van 2020 zijn toegenomen.  Woonplaatsbeginsel De invoering van het nieuwe woonplaatsbeginsel is uitgesteld naar 1-1-2022. Door de invoering wordt het woonplaatsbeginsel vereenvoudigd. De gemeente waar de jeugdige zelf woont wordt verantwoordelijk. Dit heeft gevolgen voor de verdeling van de financiële middelen. We gaan onderzoeken wat de (financiële) gevolgen zijn van de invoering van de nieuwe definitie en we passen de administratieve processen daaropaan. De VNG is gestart met het in kaart brengen van de gevolgen en ondersteunt de gemeenten hierbij.

Aandacht voor vrijwilligers, mantelzorg, dementie en eenzaamheid Wat hebben we daarvoor gedaan?  Aandacht voor vrijwilligers en mantelzorgers Mantelzorgers In 2020 is vraaggericht gekeken naar de behoeften van de mantelzorgers. Aan de hand daarvan is ondersteuning geboden. Ondanks de coronacrisis hebben we mantelzorgers weten te bereiken en ondersteunen. Dit kon niet altijd aan de hand van grote fysieke activiteiten, maar wel door maatwerkgerichte extra aandacht te geven. Daarnaast is een project opgestart voor jonge mantelzorgers, waarvan we nu ongeveer 30 jonge mantelzorgers

Programma 2 Zorgen voor elkaar

27

Jaarstukken 2020

in beeld hebben, die verdeeld zijn in twee groepen (12- en 12+). Deze groepen komen ook in de zware lockdown 1x per twee weken samen voor een gezellige activiteit in BLOK 0180. Vrijwilligers Het vrijwilligerswerk is één van de onderwerpen binnen de welzijnsallianties in Barendrecht waarin verschillende partijen spreken over mooie initiatieven op dit onderwerp. Concrete activiteiten bestaan voornamelijk uit het bundelen van krachten en bestaand aanbod. Zo is er een mooie samenwerking ontstaan via KijkopWelzijn en Stichting Present voor de Kruidenier Koerier. De buurtsportcoach heeft vele sportorganisaties ondersteund bij de corona-ontwikkelingen. Eind 2020 is binnen de Welzijnsallianties het gesprek aangegaan over het jaar van de vrijwilliger in 2021. Voor wat betreft het jonge vrijwilligersproject is een plan van aanpak opgesteld om jonge vrijwilligers te werven, maar ook om lokale vrijwilligersorganisaties te ondersteunen bij het vinden en binden van jongeren. Vanwege de coronacrisis is nog geen ruimte geweest voor praktische uitvoering.  Akkoord tegen eenzaamheid Het thema eenzaamheid is vanuit het Welzijnskader ondergebracht in de alliantie Sociale Samenhang, Vrijwilligerswerk en Eén tegen Eenzaamheid. In de Week tegen Eenzaamheid is een lokaal akkoord ‘Samen tegen Eenzaamheid’ tot stand gekomen.

Zoveel mogelijk inwoners, organisaties en ondernemers zijn uitgenodigd om het Akkoord te tekenen. Gezamenlijk met de deelnemende partners is ingezet op de aanpak van eenzaamheid onder jong én oud. Er zijn concrete activiteiten ondernomen om het aantal eenzamen terug te dringen c.q. het eenzaamheidsgevoel bij mensen te verminderen. Voorbeelden waarbij ontmoeting en onderling contact bevorderd wordt, zijn; Kom Erbij Week, Automaatje, signalerende huisbezoeken, maatjesprojecten en belcirkels. Tijdens de huidige crisis zijn mensen in tweetallen aan elkaar gekoppeld om zo telefonisch een vorm van sociaal contact te hebben. Daarnaast begeleiden de jongerenwerkers het project Join Us; 2 leeftijdsgroepen (12-18 jr. en 18-25 jr.) waarvoor geregeld activiteiten zijn georganiseerd in BLOK0180. De twee groepen van Join Us zijn ook gedurende de lockdown door gegaan.  Dementievriendelijk Barendrecht Op basis van de Samenwerkingsovereenkomst Ketenzorg Dementie is, samen met de ketenpartners, gewerkt aan een dementievriendelijk Barendrecht. Voortvloeiend uit het opgestelde Meerjarenplan gaat het daarbij om vroegtijdige signalering door medewerkers van onder meer maatschappelijke organisaties, woningcorporaties, vrijwilligersorganisaties, thuiszorgorganisaties en de eerstelijnszorg.

Tevens is ingezet op de bewustwording bij mensen met (beginnende) dementie en hun directe omgeving; een zo breed mogelijk publiek voorzien van informatie over dementie door voorlichting, lotgenotencontact, promotie en herkenning. Dat vergroot de kennis over hoe om te gaan met mensen met dementie en dat verbetert de levenskwaliteit van mensen met dementie, hun familie en mantelzorgers. De lokale aanpak maakt onderdeel uit van de regionale aanpak. KijkopWelzijn (KoW) stemt hierover af met de verschillende organisaties en in gezamenlijkheid draagt dit project bij aan een dementievriendelijk Barendrecht. Ondanks de coronacrisis zijn de volgende resultaten behaald: 1. Weer opstarten (na coronacrisis) van het Alzheimer Café; 2. Organiseren Wereld Alzheimer Dag; 3. Het inzetten van de training “Omgaan met dementie” voor medewerkers (in de planning); 4. Nieuw ‘leven inblazen’ van de website www.geheugensteunpuntbar.nl, waar inwoners met vragen over geheugen terecht kunnen; 5. Twee ‘lopende’ gespreksgroepen met mantelzorgers (mensen met dementie thuis én in een verpleeghuis).  Herontwikkeling van Borgstede Verzorgings- en verpleeghuis Borgstede gaat vernieuwen, omdat Borgstede niet meer voldoet aan de eisen van deze tijd. Een vraagstuk waar Woonzorg Nederland samen met Laurens en in goed overleg met de gemeente een antwoord op geven.

Er is in het afgelopen jaar gewerkt aan een concept voor een toekomstbestendige, betaalbare woonvoorziening voor senioren met een kleine tot grote zorgbehoefte. Met name het dienstencentrum biedt kansen tot het maken van verbindingen voor en met de wijk. Hierbij kan worden gedacht aan het huisvesten van activiteiten van maatschappelijke partners of een buurtrestaurant. In 2021 moeten deze plannen meer vorm krijgen en zal een voorstel aan de raad worden aangeboden.  Sociale kaart Barendrecht In april is de sociale kaart: www.wiewatwaarbarendrecht.nl gelanceerd. Vanaf dat moment is de website voor iedereen toegankelijk. Het hele jaar door is aandacht besteed aan het informeren van inwoners over de online sociale kaart. Daarnaast vindt maandelijks een update plaats over de organisaties op de sociale kaart, om de

Programma 2 Zorgen voor elkaar

28

Jaarstukken 2020

sociale kaart up- to-date te houden. Eind 2020 is gestart met de ontwikkeling van de agendafunctie op de website. Dit in samenwerking met Stichting Present/ Samen Ouder Worden.  Volksgezondheid De gemeente geeft samen met de GGD Rotterdam Rijnmond uitvoering aan het lokale gezondheidsbeleid. De GGD heeft de reguliere basistaken uitgevoerd, zoals het voorkomen van infectieziekten, medische milieukundige zorg en de inspecties bij de kinderopvang. Op het gebied van preventie is ingezet op een regionaal preventieakkoord. Om een pragmatische invulling te geven aan de regionale samenwerking is de keuze gemaakt om te komen tot een Actieplan preventie. Op basis hiervan wisselen de regiogemeenten kennis uit, wordt samengewerkt op concrete thema’s (bijv. rookvrije omgevingen) en met zorgverzekeraars én communicatieboodschappen. Er is daarnaast een proactieve samenwerking in de werkgroep Voor Elkaar in Rijnmond. Het doel is om gezondheidsverschillen en gezondheidsachterstanden terug te dringen. Het jaar 2020 werd gekenmerkt door de coronacrisis. Voor de GGD-RR zijn de werkzaamheden ervoor toegenomen. De reguliere taken van de GGD hebben door de corona uitbraak vertraging opgelopen, zoals de inspecties kinderopvang. Op andere onderdelen is door corona juist veel inzet extra geweest, zoals op het gebied van infectieziektebestrijding. Financieel zijn er geen directe gevolgen.

Alle meerkosten veroorzaakt door corona zijn door het Rijk vergoed. Het thema Gezondheid onder de Omgevingswet is in 2020 integraal geborgd in het project Omgevingsvisie van Barendrecht, zowel vanuit de harde/fysieke kant als de zachte/maatschappelijke kant.  Lokale inclusie agenda In overeenstemming met het VN-verdrag Handicap, inzake de rechten van personen met een handicap, vinden wij het heel belangrijk dat iemand met een beperking zo zelfstandig mogelijk kan wonen en echt deel uit kan maken van de maatschappij, zonder belemmeringen. Daarom hebben we afgelopen jaar voorbereidingen getroffen voor een Lokale inclusie agenda (LIA), waarin speerpunten en activiteiten zijn opgenomen die daaraan een bijdrage moeten leveren. Hieraan heeft de Wmo-raad een grote bijdrage geleverd. Door de effecten van corona is het opstellen en vaststellen van een lokale inclusie agenda vertraagd naar medio 2021.

Programma 2 Zorgen voor elkaar

29

Jaarstukken 2020 Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Nr. BBV Indicator

Beschrijving indicator

Jaarstukken 2020

Begroting 2020

BD

NL

BD

NL

1.

Verwijzingen Halt (bron: Bureau Het aantal verwijzingen naar Halt, per 10.000 inwoners Halt) in de leeftijd van 12-17 jaar.

90 (2019)

132 (2019)

89 (2018)

119 (2018)

2.

Jongeren met een delict voor de Het percentage jongeren (12-21 jaar) dat met een delict rechter (bron: CBS)1 voor de rechter is verschenen

1,0% (2019)

1,0% (2019)

0,93% (2015)

1,45% (2015)

3.

Jongeren met jeugdhulp (bron: CBS)

8,5% (2019)

12,3% 2019)

7,7% (2018)

10,4% 2018)

4.

Jongeren met jeugdreclassering Het percentage jongeren (12-22 jaar) met een (bron: CBS) jeugdreclasseringsmaatregel ten opzichte van alle jongeren (12-22 jaar).

0,3% (2019)

0,4% 2019)

0,3% (2018)

0,3% 2018)

5.

Jongeren met jeugdbescherming (bron: CBS)

Het percentage jongeren tot 18 jaar met een jeugdbeschermingsmaatregel ten opzichte van alle jongeren tot 18 jaar.

0,7% (2019)

1,2% 2019)

0,7% (2018)

1,1% 2018)

6.

Bijstandsuitkeringen (bron: CBS) Het aantal personen met een bijstandsuitkering, per 1.000 inwoners.

19,88 (2020)

45,97 (2020)

20 (2018)

40,1 (2018)

7.

Lopende reintegratievoorzieningen (bron: CBS)

Het aantal lopende re-integratievoorzieningen, per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar.

17,55 (2020)

20,2 (2020)

21,5 (2018)

30,5 (2018)

8.

Wmo-cliënten met maatwerkarrangement (bron: CBS)

Een maatwerkarrangement is een vorm van specialistische ondersteuning binnen het kader van de Wmo, per 1.000 inwoners.

52 (2020)

64 (2020)

47 (2018)

60 (2018)

9.

% kinderen in armoede (bron: CBS)1

Het percentage kinderen tot 18 jaar dat in een gezin leeft 3,0% dat van een bijstandsuitkering moet (2019) rondkomen.

6,0% (2019)

3,1% (2015)

6,58% (2015)

Het percentage werkloze jongeren (16-22 jaar).

2,0% (2019)

1,23% (2015)

1,52% (2015)

10. % jeugdwerkloosheid (bron: CBS)1

Het percentage jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp ten opzicht van alle jongeren tot 18 jaar.

1,0% (2019)

1 Tot en met 2015 zijn de cijfers met deze indicator afkomstig van het Verwey-Jonker Instituut-Kinderen in Tel. De cijfers vanaf 2019 zijn afkomstig van het CBS.

Programma 2 Zorgen voor elkaar

30

Jaarstukken 2020

Wat heeft het gekost? Programma 2 Zorgen voor elkaar Overzicht lasten en baten op taakveldniveau

Primitieve begroting 2020

Begrotingswijzigingen 2020

Begroting 2020 na wijziging

Werkelijk 2020

Afwijking 2020

Lasten 6.1:Samenkracht en burgerparticipatie

2.713.500

278.800

2.992.300

2.939.802

-52.498

6.2:Wijkteams

2.973.400

1.421.000

4.394.400

4.146.168

-248.232

33.000

150.500

183.500

186.096

2.596

6.6:Maatwerkvoorzieningen (WMO)

1.393.800

294.700

1.688.500

1.674.961

-13.539

6.71:Maatwerkdienstverlening 18+

6.114.200

58.400

6.172.600

6.953.191

780.591

6.72:Maatwerkdienstverlening 18-

6.4:Begeleide participatie

7.411.500

1.770.800

9.182.300

9.884.166

701.866

6.81:Geëscaleerde zorg 18+

152.400

-85.700

66.700

51.229

-15.471

6.82:Geëscaleerde zorg 18-

1.676.600

-500

1.676.100

1.673.682

-2.418

7.1:Volksgezondheid

1.933.900

-83.700

1.850.200

1.817.926

-32.274

Totaal Lasten

24.402.300

3.804.300

28.206.600

29.327.219

1.120.619

Baten 6.1:Samenkracht en burgerparticipatie

169.500

-51.500

118.000

219.951

101.951

6.6:Maatwerkvoorzieningen (WMO)

0

0

0

9.134

9.134

6.71:Maatwerkdienstverlening 18+

215.500

-30.000

185.500

243.445

57.945

6.72:Maatwerkdienstverlening 18-

0

920.900

920.900

917.666

-3.234

7.1:Volksgezondheid

69.500

-1.500

68.000

68.436

436

Totaal Baten

454.500

837.900

1.292.400

1.458.631

166.231

-23.947.800

-2.966.400

-26.914.200

-27.868.588

-954.388

Saldo lasten en baten programma 2 Zorgen voor elkaar

Programma 2 Zorgen voor elkaar

31

Jaarstukken 2020 Toelichting op de afwijkingen (> € 25.000 en < € 100.000) 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie • Vluchtelingen (€ 51.985 voordeel) Dit overschot is bijna volledig te verklaren door het niet uitgegeven budget van € 50.000 voor extra ondersteuning van statushouders. De gemeente Barendrecht wil, samen met het netwerk van maatschappelijke organisaties, statushouders extra ondersteuning bieden om integraal te werken aan inburgering en participatie. Door de ontwikkelingen rondom corona is de aanlooptijd voor de uitvoering van deze extra ondersteuning langer geworden. Begin 2021 wordt gestart met een breed maatschappelijk gedragen project, die deze extra ondersteuning biedt. • Kinderopvang SMI (€ 49.674 nadeel) Het budget voor SMI (Sociaal Medische Indicatie) is vanaf 2016 van € 63.400 afgeraamd naar € 18.400 in 2018. Het blijkt erg lastig te zijn om grip op dit budget te krijgen. SMI betreft een ouder-regeling voor kwetsbare kinderen die naar de kinderopvang moeten kunnen, wanneer ouders ontlast moeten worden. De regeling is inkomensafhankelijk en het afgelopen jaar is wederom meer gebruik van de regeling gemaakt, waardoor het budget flink is overschreden. Daar staat tegenover dat er een budgetonderschrijding is op het reguliere peuterwerk. In 2021 zullen beide budgetten beter op elkaar afgestemd worden om tot een reëlere begroting te komen.

• Mantelzorgwaardering (€ 32.592 voordeel) Iedere mantelzorger in Barendrecht heeft recht op een waardering in de vorm van een mantelzorgpluim van € 150. Kinderen tot 12 jaar ontvangen een cadeaubon van €150. Om tot het budgetplafond (€ 152.000) te komen wordt een basissom gemaakt over het gemiddeld aantal mantelzorgers in Nederland ten opzichte van de Barendrechtse inwoners. In 2020 hebben ongeveer 800 mantelzorgers een pluim ontvangen, wat leidt tot uitgaven van ca. € 120.000. Een bedrag van € 32.000 is dus overgebleven, omdat minder mantelzorgers de pluim aangevraagd hebben dan verwacht. • Wmo uitvoering (€ 61.331 voordeel) Dit voordeel komt voor een deel doordat de kosten voor het automatiseringssysteem ‘Khonraad’, in verband met de invoering van de ‘Wet verplichte GGZ op 1 januari 2020’, ten laste zijn gekomen van het budget integraal veiligheidsbeleid. Daarnaast zijn de algemene uitvoeringskosten voor Wmo lager uitgevallen. 6.2 Wijkteams • Wijkteams (€ 171.073 voordeel) Dit voordeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 16, p.9). 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ • Wmo huishoudelijke verzorging ZIN (€ 624.196 nadeel) Dit nadeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 1, p.6).

• Wmo collectief vervoer (€ 41.068 voordeel) Begin 2020 is de geïnformeerd over de stijging van de kosten als gevolgen van de tariefontwikkeling (CPI-index voor de regiecentrale en NEA-index voor de vervoerder). De extra kosten zijn volledig meegenomen in de 1eTtussenrapportage. In 2020 is er een voordeel door de volgende oorzaken: 1) Als gevolg van corona zijn er in Barendrecht veel minder ritten gereden; 2) Niet gereden ritten werden gedeeltelijk gecompenseerd (conform de VNG-afspraken); 3) De aangekondigde beheersmaatregelen zijn in 2020 beperkt uitgevoerd. De besparing van de beheersmaatregelen zijn in 2020 niet in mindering gebracht op de begroting. In 2020 zijn de effecten van de omzetgarantie, ten behoeve van de coronamaatregelen, verwerkt in de kosten. De vergoedingsregeling voor de gederfde omzet bedraagt 80% in de periode maart tot en met juni 2020 en 63% van de periode juli tot en met december 2020. De gederfde omzet is op basis van diensten en niet op basis van ritten. Dat betekent dat het maandbedrag inclusief gederfde omzet af kan wijken van 80%, afhankelijk van de roostering van de diensten. • Wmo begeleiding en overige in natura (€ 267.375 nadeel) Dit nadeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 5, p.7).

• Wmo eigen bijdrage (€ 89.164 voordeel) Het positieve resultaat voor de eigen bijdrage komt in de eerste plaats doordat meer inwoners gebruikmaken van een voorziening waarvoor ze een eigen bijdrage moeten betalen. In de tweede plaats hebben we in 2020 meer opbrengsten uit de eigen bijdrage als gevolg van een wijziging in ons administratiesysteem en de invoering van ‘I-Wmo 2.0’. Door deze wijziging hebben we een deel van de opbrengsten van 2021 gefactureerd in 2020 (vanaf juli). Er is dus sprake van een ‘overloop effect’.

Programma 2 Zorgen voor elkaar

32

Jaarstukken 2020

6.72 Maatwerkdienstverlening 18• Lokale jeugdhulp ZIN (€ 592.145 nadeel) Dit nadeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 3, p.7). • Specialistische jeugdvoorzieningen in natura (€ 123.497 nadeel) Dit nadeel is toegelicht bij de saldoverklaring (nr. 8, p.8).

Programma 2 Zorgen voor elkaar

33

Jaarstukken 2020

Programma 3 Verduurzamen

Beschrijving Binnen het programma Verduurzamen komen de activiteiten op het gebied van duurzame energietransitie, afval en milieubeheer aan de orde. Doelstellingen

We maken werk van duurzaamheid voor iedereen Wat hebben we daarvoor gedaan?  Duurzaamheidslening Het budget van de Duurzaamheidslening Barendrecht was in 2020 uitgeput. De lening heeft wel een revolverende werking: door aflossingen komt geld terug. Met het beperkt beschikbaar gekomen geld zijn met mondjesmaat nieuwe leningen verstrekt. Een eerste aanzet is gedaan om te kijken of gelden uit de bestemmingsreserve energietransitie kunnen worden gebruikt voor aanvulling van het budget, in 2021. Op die manier heeft de lening een snellere revolverende werking, kunnen er meer leningen worden verstrekt en dragen de leningen bij aan de energietransitie doordat inwoners worden gestimuleerd energie op te wekken of te besparen.  Klimaatakkoord De warmtevisie is in december 2020 door de gemeenteraad vastgesteld. Bij de begrotingsbehandeling voor de begroting 2021 en verder zijn de kosten voor het Uitwerkingsplan Klimaatopgave Barendrecht opgenomen en geaccordeerd. Met het opnemen van de kosten zijn de middelen beschikbaar om tot uitvoering van het Uitwerkingsprogramma over te gaan.  Natuur -en milieueducatie op scholen De aandacht voor natuur en milieu is verbreed met het thema duurzaamheid. Onder de noemer Natuur, Milieu en Duurzaamheidseducatie (NMDE) is in 2020 aandacht besteed aan gedragsverandering.

Corona leverde veel beperkingen op, maar in 2020 is gewerkt aan het opstellen van een jeugd én volwassenenprogramma ter voorkoming van zwerfafval en het stimuleren van vergroening van particuliere tuinen. Verder zijn we ook aangesloten gebleven bij natuurverenigingen en de vereniging Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling.

Programma 3 Verduurzamen

34

Jaarstukken 2020

 Plan klimaatbestendig Barendrecht In 2020 is gewerkt aan de strategie naar een klimaatbestendig en water robuust Barendrecht in 2050. Hiervoor hebben we het 3Di onderzoek (stresstest) uitgevoerd, waardoor we onze kwetsbaarheden nauwkeurig in beeld hebben. Met onze bewoners hebben we op drie drukbezochte avonden de risicodialogen gevoerd. Als gevolg van corona hebben we de risicodialogen met onze partners moeten doorschuiven naar januari 2021. In onze route naar een klimaatbestendig Barendrecht zijn we aangesloten bij het convenant Klimaat adaptief Bouwen. Vanuit dit convenant wordt ingezet op klimaat adaptief bouwen als nieuwe norm voor onze ruimtelijke ontwikkelingen.  Regionale Energie Strategie In 2020 heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gekregen om wensen en bedenkingen te uiten op de ConceptRES. De wensen en bedenkingen zijn verwerkt in een nota van antwoord en worden voor zover van toepassing verwerkt in de RES 1.0.  Ruimtelijke kansenkaart voor opwekking van duurzame energie Begin 2020 is de ruimtelijke verkenning zonneparken door het college vastgesteld en in de commissie besproken. In deze studie zijn de mogelijkheden verkend voor de opwek van zonne-energie. Hierbij is de kwaliteit van het bestaande landschap als uitgangspunt genomen. De commissie was van mening dat de motie om geen zonneparken in de Zuidpolder te ontwikkelen, onvoldoende was verwerkt.

Om deze reden is een brainstormsessie met commissieleden georganiseerd om de mogelijkheden voor de ontwikkeling van zonneparken in de Zuidpolder verder te verkennen. Hierbij zijn ook alternatieve mogelijkheden in de gemeente aangedragen. De uitkomsten van deze brainstormsessie worden verwerkt in de Kansenkaart Zon. De ruimtelijke verkenning zonneparken blijft hiermee ongewijzigd en wordt beschouwd als een interne handreiking. De Kansenkaart is de basis voor de uiteindelijke (on)mogelijkheden om zonne-energie op te wekken. Met het opstellen van de Kansenkaart geven we ook invulling aan de motie van de raad om de Zuidpolder niet als zoekgebied voor zonneparken te prioriteren. De Kansenkaart Zon wordt in april 2021 aan de raad aangeboden.  Transitievisie warmte door aardgasloze wijken In december 2020 heeft de gemeenteraad de Warmtevisie; de route naar 2050 vastgesteld. De Warmtevisie geeft inzicht in hoe wij, samen met partners en inwoners, stap voor stap werken aan de grote overstap naar een aardgasvrij Barendrecht.  Verduurzamen gemeentelijke gebouwen In 2020 is het onderzoek naar het verduurzamen van het maatschappelijk vastgoed afgerond. In het onderzoek hebben we de benodigde investeringen in beeld gebracht voor het uitvoeren van de energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of korter.

Deze hebben een wettelijke uitvoeringsverplichting en komen voort uit de erkende maatregelenlijst. We hebben ook inzichtelijk gemaakt wat de kosten zijn voor het onderzoek naar de sterkte van constructies ten behoeve van het plaatsen van zonnepanelen en het onderzoek naar het koelen van gebouwen.  Vergroten bekendheid WoonWijzerWinkel De samenwerking met en de promotie van de WoonWijzerWinkel is ook dit begrotingsjaar van groot belang geweest voor de voortgang in de energietransitie. Om de werkwijze van dit energieloket voor onze inwoners nog duidelijker te maken, hebben we ingezet op een brede publiciteitscampagne. Zowel in de pers, gemeentewebsites, social media en m.b.v. buitenreclames. Ook de WoonWijzerWagen is ingezet bij specifieke campagnes. Vanuit de RRE-subsidie zijn diverse activiteiten opgezet die de naamsbekendheid van de WoonWijzerWinkel hebben vergroot, zoals het verstrekken van de WoonWijzerBox, verstrekken van warmtescans en webinars voor VvE's.

Programma 3 Verduurzamen

35

Jaarstukken 2020

We stimuleren duurzaam ondernemerschap en duurzame bedrijventerreinen Wat hebben we daarvoor gedaan?  Duurzaam ondernemerschap In het afgelopen jaar heeft de Duurzaamheidskring in samenwerking met de Energieke Regio een aantal projecten verder vormgegeven. Zo zijn de activiteiten rond de verduurzaming van Vaanpark verder vormgegeven en is een potentieel scan gedaan naar de potentie van alle bedrijfsdaken om te komen tot realisatie van zonnepaneelinstallaties. Door alle coronamaatregelen is het persoonlijk contact met bedrijven belemmerd.  Innovatieprijs meest duurzame initiatief Door alle onverwachte ontwikkelingen heeft deze innovatieprijs in 2020 geen verder vervolg gekregen.  Verduurzamen buitenruimte bedrijventerreinen Bij de planmatige werkzaamheden is aandacht gegeven aan meekoppelkansen. Naast voorbereidingen rond de aanleg van een warmtenet door het aanbrengen van mantelbuizen, zijn ook maatregelen meegenomen in het kader van klimaatadaptatie door verbetering van groen en waterbuffering.

We maken werk van de circulaire economie en verminderen restafval Wat hebben we daarvoor gedaan?  Communicatiecampagne en grondstoffenconferentie 2020 zag drie uitgebreide bewustwordingscampagnes met als doel inwoners te motiveren hun afval goed te scheiden, een publicatie van de krant van duurzaam en wekelijkse advertenties in huis-aan-huisbladen. Gedurende het jaar zijn inwoners geattendeerd op de doelstellingen uit het beleidsplan ‘Van afval naar grondstoffen’ door berichten in de Blik Op Barendrecht en op sociale media. Het doel van deze campagnes was tevens om een neutrale tot meer positieve houding t.a.v. afvalinzameling te bewerkstelligen. In maart is de nieuwe website van de NV BAR-Afvalbeheer gelanceerd, die meer overzicht en gebruikersgemak met zich meebracht. De BAR-afvalapp is in 2020 zo’n 40.000 keer gedownload en op Facebook had de NV BARAfvalbeheer aan het eind van het jaar ruim 750 en op Instagram 150 volgers. Vanaf maart zijn gemiddeld twee keer per week berichten op sociale media geplaatst, bijvoorbeeld m.b.t. ‘dagelijkse’ zaken (zoals wijzigingen in routes), bewustwording van afvalscheiding en berichten met een positieve insteek. Iedere post werd gemiddeld door ongeveer 5.000 inwoners bekeken. De websitepagina's werden zo’n 9.000 keer per maand bezocht. De crisiscommunicatie gedurende de eerste coronagolf heeft veel effort gevraagd.

Het Klant Contact Centrum (KCC) van de BAR-Organisatie was enige tijd overbelast. Dit is verholpen door het opzetten van een directe telefoonlijn naar de front office van de NV BAR-Afvalbeheer. Hierdoor konden inwoners rechtstreeks, efficiënt en snel geholpen worden. Aan reacties op sociale mediaberichten is te merken dat inwoners in 2020 positiever over afvalinzameling zijn geworden.  Nieuw afvalaanbiedstation Er zijn plannen ontwikkeld voor een revitalisatie van het afvalaanbiedstation aan de Londen in Barendrecht. In 2020 zou gestart worden met de voorbereidingen van de bouw van het nieuwe afvalaanbiedstation, maar deze plannen zijn uitgesteld. De NV BAR-Afvalbeheer heeft de mogelijkheden onderzocht om met de firma Renes een initiatief te kunnen ontwikkelen in het ontwikkelgebied Nieuw Reijerwaard. De raad is hierover geïnformeerd via een raadsinformatiebrief.  Nieuw afvalbeleid en afvalinzamelingssysteem Restafval wordt sinds 1 januari 2020 ingezameld met PMD. Via een scheidingsinstallatie wordt dit uiteindelijk van elkaar gescheiden. Het doel is zo veel mogelijk grondstoffen uit de verbrandingsoven te redden en deze grondstoffen te hergebruiken. De coronacrisis heeft een forse wissel getrokken op de NV BAR-Afvalbeheer en leveranciers. Door de productiestop van bijvoorbeeld containers en passen zijn langere levertijden ontstaan.

De ontwikkeling van een softwarekoppeling tussen de NV BAR-Afvalbeheer en de afdeling Belastingen van de gemeente heeft vertraging opgelopen. Inwoners hebben tevens aanzienlijk meer huisvuil aangeboden. Ook het afvalaanbiedstation kende een ongekend drukke periode.

Programma 3 Verduurzamen

36

Jaarstukken 2020

De coronacrisis leverde bijzondere omstandigheden op, waarin behoorlijk geïmproviseerd moest worden voor een tijdige inzameling van al het afval. Door deze focus op het primaire proces – ervoor zorgen dat de inzameling ondanks de coronamaatregelen doorgang vond – moest de NV BAR-Afvalbeheer noodgedwongen pas op de plaats maken met de uitrol van het nieuwe afvalbeleid. Het gevolg hiervan is dat de invoering van het variabel tarief een jaar is uitgesteld naar 2022.  Verminderen restafval De hoeveelheid restafval per inwoner is gedaald: van 321,7 kg in 2018 en 298 kg in 2019 naar 185,5 kg in 2020. Scheidingsresultaten per inwoner GFT

Glas

OPK

PMD

Overig

Rest

Totaal zonder rest

2018

42,2

15,4

24,3

5,5

150,5

321,7

237,9

2019

42,1

14,9

25,1

5,2

153,9

298

241,2

2020

114,1

22,2

42,6

16,1

178,2

185,5

373,2

Tabel: scheidingsresultaten per inwoner (in kg)

De verwachting is dat de resultaten van de afvalscheiding verder zullen verbeteren door, onder andere, de invoering van het pasjessysteem en het variabel tarief.  Realiseren strategie voor circulaire economie De NV Afvalbeheer heeft verdere uitvoering gegeven aan het Afvalbeleidsplan (vanaf 2019). In de loop van 2020 is dit onderwerp breder getrokken richting (circulair) beleid. Hier is een start mee gemaakt en wordt naar verwachting in de loop van 2021 aan de raad aangeboden.

We spelen in op klimaatveranderingen Wat hebben we daarvoor gedaan?  Meer groen, bomen en een grotere biodiversiteit realiseren Het dagelijks onderhoud (bestrijden onkruid, maaien gras, snoeien beplanting etc.) van het Barendrechtse openbaar groen is ook in 2020 uitgevoerd door externe aannemers. Eind 2020 liepen drie van de vier bestaande onderhoudscontracten af, waardoor het onderhoud van deze percelen opnieuw is aanbesteed. De aanbesteding is gewonnen door twee Barendrechtse bedrijven die het onderhoud de komende jaren weer zullen uitvoeren conform vastgesteld kwaliteitsniveau. Vanaf mei tot oktober zijn 9.350 bomen (van de 23.400 bomen die beheerd worden door gemeente Barendrecht) gecontroleerd door een extern adviesbureau. Vervolgens zijn/worden de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen (dood hout verwijderen, takken innemen, verankering aanbrengen of rooien) uitgevoerd. Ook zijn op diverse locaties extra bomen aangeplant. Voorbeeld hiervan is langs de Sweelincklaan. Samen met leerlingen van groep 6 van basisschool De Draaimolen zijn daar in het najaar 34 bomen aangeplant. In 2020 is ook de eikenprocessierups weer preventief en curatief bestreden. Opvallend was dat zo’n 80% minder nesten verwijderd moesten worden.

Dit omdat meer eiken preventief zijn behandeld met nematoden en omdat de weersomstandigheden minder gunstig waren in het belangrijkste ontwikkelingsstadium van de eikenprocessierups. Augustus 2020 is de wervingscampagne Tiny Forest gestart, waarna in oktober de initiatiefnemers (De Trinoom, cbs Smitshoek en obs De Draaimolen) zijn gekozen. In het 4e kwartaal is de aanplant van het eerste Barendrechtse Tiny Forest voorbereid. Qua biodiversiteit is het extensief maaien en afvoeren van 13 hectare gras gecontinueerd. Verder zijn op diverse plaatsen bollenmengsels aangeplant en bloemenmengsels ingezaaid.  Operatie Steenbreek De overeenkomst met Stichting Steenbreek is begin 2020 met twee jaar verlengd. Het doel van de actie Operatie Steenbreek is bewoners te enthousiasmeren om hun tuin te vergroenen. In 2020 heeft de promotie van ‘tegel er uit, plant er in’ tijdens evenementen of koopavonden nauwelijks kunnen plaatsvinden vanwege de

Programma 3 Verduurzamen

37

Jaarstukken 2020

coronamaatregelen. Wel is via de lokale media de geveltuinenactie gelanceerd. Bewoners mogen daarbij onder voorwaarden een geveltuintje aanleggen op gemeentegrond. Beleidsindicatoren Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) Nr. BBV Indicator

1. Huishoudelijk restafval (bron: CBS)

Beschrijving indicator

De hoeveelheid restafval per bewoner per jaar (kg).

2. Hernieuwbare elektriciteit (bron: Hernieuwbare elektriciteit is elektriciteit die is RWS leefomgeving) opgewekt uit wind, waterkracht, zon of biomassa (%).

Programma 3 Verduurzamen

Jaarstukken 2020

Begroting 2020

BD

NL

BD

NL

283kg (2018)

172kg (2018)

283kg (2017)

174kg (2017)

3,4% (2018)

17,6% (2018)

1,6% (2017)

13,5% (2017)

38

Jaarstukken 2020

Wat heeft het gekost? Programma 3 Verduurzamen Overzicht lasten en baten op taakveldniveau

Primitieve begroting 2020

Begrotingswijzigingen 2020

Begroting 2020 na wijziging

Werkelijk 2020

Afwijking 2020

Lasten 7.2:Riolering

2.728.500

482.700

3.211.200

3.048.824

-162.376

7.3:Afval

5.132.100

1.619.100

6.751.200

6.868.219

117.019

7.4:Milieubeheer

1.186.200

1.353.100

2.539.300

2.542.488

3.188

Totaal Lasten

9.046.800

3.454.900

12.501.700

12.459.530

-42.170

Baten 7.2:Riolering

4.261.500

60.900

4.322.400

4.154.082

-168.318

7.3:Afval

6.076.000

1.145.000

7.221.000

7.267.534

46.534

0

1.421.600

1.421.600

1.524.289

102.689

Totaal Baten

10.337.500

2.627.500

12.965.000

12.945.905

-19.095

Saldo lasten en baten programma 3 Verduurzamen