Gewaarmerkte jaarrekening 2021 NV BAR-Afvalbeheer
Tekst van het document
N.V. BAR-Afvalbeheer Statutair gevestigd te Nijverheidsweg 3, 3161 GJ Rhoon KVK: 64162087
Overheidsorganisatie belast met de inzameling van huishoudelijk afval voor de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk
Jaarstukken 2021
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Woord vooraf We hebben een bijzonder jaar achter de rug waarin corona wederom een grote impact heeft gehad op de samenleving en op de afvalinzameling. Veel mensen moesten vanuit huis werken terwijl onze medewerkers aan het werk waren op de afvalaanbiedstations, vrachtwagens en het klantcontactcentrum. Met de nodige flexibiliteit en enorme inzet is het gelukt om onder deze bijzondere omstandigheden de continuïteit van onze dienstverlening te borgen en begin 2022 te starten met het variabel tarief. Er zijn mooie resultaten geboekt op het gebied van afvalscheiding en we sluiten het jaar af met een positief saldo van € 141.315,-. We werkten mee aan het realiseren van de beleidsdoelstellingen van de gemeenten. In samenwerking met tal van mensen en organisaties is met veel overgave gewerkt aan het invoeren van het variabel tarief. Beleid en wijze van afvalinzameling kan veranderen maar het zijn de inwoners die zorgen voor een betere afvalscheiding. Door met elkaar een inspanning te leveren om minder restafval en kwalitatief betere grondstoffen in te zamelen voor hergebruik, wordt bijgedragen aan een duurzame toekomst voor alle generaties. De eerste resultaten van 2022 laten in alle drie de gemeenten al een behoorlijke afname van het restafval zien en dat is een groot compliment voor alle inwoners.
Komend jaar gaan wij voor de nieuwe colleges aan de slag, gaan wij investeren in de verdere ontwikkeling van onze medewerkers en onze bedrijfsvoering verder optimaliseren. Ik kijk met trots terug op de behaalde resultaten in een bijzonder bewogen jaar. Aan iedereen die daaraan een bijdrage heeft geleverd, bedankt voor de opbouwende kritiek, samenwerking, humor en inzet. Rhoon, mei 2022
Elaine Carpenter, Directeur- bestuurder
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Leeswijzer Doel is met deze jaarrekening de deelnemende gemeenten inzicht te geven in de doelen, werkwijzen en organisatie van het bedrijf en zo bij te dragen aan de transparantie van de uitvoering van de gemeentelijke zorgplicht op het vlak van afval. De verantwoording over de gemeentelijke doelen betreffende het afvalbeleid vindt echter primair plaats in de gemeentelijke jaarrekeningen. Deze jaarrekening is gebaseerd op: - De begroting 2021 van de NV BAR-Afvalbeheer; - De periodieke rapportage 2021 van de gemeenten en de NV; - het bedrijfsplan van september 2015; - de vastgestelde beleidsplannen Afval en Grondstoffen van de drie gemeenten; - De quasi-inbesteding van de verwerking van het huishoudelijk restafval ingaande 2020; - besluitvorming door de AVA; - de dienstverleningsovereenkomsten gesloten met de gemeenten; - de samenwerkingsovereenkomst met de GR BAR-organisatie; - Het plan van aanpak, “de organisatie op orde krijgen en de mensen helpen ontwikkelen”; - afspraken tussen de gemeenten, BAR-organisatie en de NV inzake overheveling van werkzaamheden en formatie.
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Inhoud 1. Profiel van de NV.......................................................................................................................... 5 1.1 Algemeen ................................................................................................................................... 5 1.2 Missie en visie van de NV .......................................................................................................... 6 2. Realisatie 2021 ............................................................................................................................. 8 2.1 Operationeel ............................................................................................................................ 8 2.2 Realisatie Beleidsmatig ......................................................................................................... 12 2.3 Realisatie Project variabele tarieven ..................................................................................... 13 2.4 Financieel .............................................................................................................................. 13 2.5 Uitgangspunten oprichting NV............................................................................................... 14 3.
Bedrijfsvoering ............................................................................................................................ 16 3.1 Organisatie ............................................................................................................................ 16 3.2 Personeel............................................................................................................................... 17 3.3 Personeelsbeleid ................................................................................................................... 19 3.4 Huisvesting ........................................................................................................................... 22 3.5 Voertuigen ............................................................................................................................. 22 3.6 Procesoptimalisatie ............................................................................................................... 22 4. Weerstandsvermogen en risicobeheersing................................................................................ 23 4.1 Aanwezige weerstandscapaciteit .......................................................................................... 23 4.2 Aanwezige risico’s ................................................................................................................. 23 5.
Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................... 26 6. Financiering ................................................................................................................................ 27 7. Vpb-plicht .................................................................................................................................... 27 8 Jaarrekening ................................................................................................................................ 28 8.1 Balans ....................................................................................................................................... 28 8.2 Toelichting op de balans .......................................................................................................... 30 8.3 Winst en verliesrekening 2021 ................................................................................................. 32 8.4 Toelichting op de winst- en verliesrekening ............................................................................. 32 8.5 Bijdrage per gemeente ............................................................................................................. 36 9.
Vaststellingsbesluit ..................................................................................................................... 37 Bijlagen ........................................................................................................................................... 38
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
1. Profiel van de NV 1.1 Algemeen De NV is primair verantwoordelijk voor de uitvoering van het gemeentelijk afvalstoffenbeleid van de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Het bedrijf verzorgt vanaf 1 januari 2016 het afvalbeheer voor huishoudelijke afvalstoffen voor deze drie gemeenten. Dit betreft inzameling van huishoudelijk afval en beheer van de afvalaanbiedstations in Barendrecht en Albrandswaard. Het afvalaanbiedstation voor Ridderkerk blijft buiten beschouwing omdat de gemeente Ridderkerk tot 2022 een contract heeft gesloten met HVC. De NV verzorgt hiervoor wel het contractbeheer. De volgende uitgangspunten hebben de colleges bij de oprichting aan de NV meegegeven:
De inzameling van huishoudelijk afval wordt gegarandeerd. De onderneming voldoet aan alle wettelijke vereisten. De gemeenten houden regie op beleidskeuzen. De onderneming staat voor goed werkgeverschap. De onderneming beperkt de kosten voor gemeente en burger. De onderneming heeft een transparante financiële structuur. De onderneming is toekomstbestendig. De onderneming is klantvriendelijk. De onderneming werkt duurzaam. De onderneming werkt samen met lokale partners.
De NV werkt zonder winstoogmerk, maar heeft wel als doel binnen de service- en beleidsdoelen van de gemeenten zoveel mogelijk kostenefficiënt te werken. Daardoor kunnen de lasten voor de burger zo beperkt mogelijk worden gehouden, waarbij het uitgangspunt is dat de bijdrage aan de NV op basis van nacalculatie wordt verrekend met de gemeenten. Het resultaat van de NV is hierdoor nihil. De bebouwing, inzamelsystemen en beleidskaders verschillen per gemeente. De NV levert maatwerk per gemeente en bedient daarmee de drie gemeenten in hun diversiteit. De begroting van de NV geeft invulling aan de uitvoering van het product Afval en maakt als zodanig naast de kosten verbonden aan de verwerking van de afvalstromen en investeringen in inzamelmiddelen onderdeel uit van de verschillende programma’s uit de programmabegroting van de deelnemende gemeenten. Naast de inzameling van het huishoudelijke afval verzorgt de NV ook de beleidsvoorbereiding hierop voor de drie gemeenten. Hiertoe verzorgt de NV ook alle taken in het kader van de gemeentelijke Planning & Control cyclussen. De NV heeft zich geconformeerd aan het uitgangspunt dat wij zo veel mogelijk aansluiting zoeken bij de P&C producten van de gemeenten en het BBV volgen.
De gemeenteraden zijn verantwoordelijk voor: Op advies van de NV: vaststelling van het afvalbeleid; vaststelling van de Afvalstoffenverordening en bijbehorende uitvoeringsbesluiten;
5
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Beschikbaar stellen van voldoende middelen voor het aankopen, vervangen en onderhouden van de benodigde inzamelmiddelen zoals ondergrondse en mini-containers. De vervangingsinvesteringen maken immers geen deel uit van de begroting van de NV.
Op advies van de GR BAR-organisatie: vaststelling van de Afvalstoffenheffing en Reinigingsrechten inclusief het bepalen van de kosten die worden toegerekend aan deze heffingen; kwijtscheldingsbeleid (uitvoering minimabeleid); Bepaling van de heffingsmethodiek van de variabele tarieven; Voor het handelen van de NV is naast het afvalbeleid ook al het andere gemeentelijke beleid kader stellend. Gemeenten hebben beleid op het gebied van duurzaamheid, participatie, inspraak, klantvriendelijkheid, buitenruimte enzovoort. De NV zal haar werkzaamheden richten op de totale gemeentelijke beleidsambities. Op deze manier probeert de NV het profijt voor gemeenten van het hebben van een eigen afvalinzamelingsbedrijf te maximaliseren.
1.2 Missie en visie van de NV Algemeen De rijksoverheid vraagt een steeds grotere inzet van gemeenten op het gebied van duurzaamheid. En ook steeds meer bewoners zijn bereid om hieraan een bijdrage te leveren. Onze omgeving is sterk in verandering. Het nieuwe afval- en grondstoffenbeleid van de drie gemeenten zal een keerpunt zijn in de wijze waarop de gemeenten met grondstoffen omgaan. Twee begrippen zijn steeds meer centraal komen te staan: excellente dienstverlening en duurzaamheid. Deze begrippen zijn leidend voor de NV. Excellente dienstverlening De BAR-organisatie heeft in 2017 een nota Excellente dienstverlening vastgesteld. Deze nota werkt de stappen uit om te komen tot een hoogwaardige dienstverlening aan onze inwoners. Als collegaBAR-bedrijf delen wij deze uitgangspunten. De kernwaarden passen goed bij de NV. Betrouwbaar: Onze dienstverlening wordt gegarandeerd. Onze routes worden gevolgd. Dat vraagt een zeer grote mate van discipline in het werk en flexibiliteit en creativiteit om onverwachte gebeurtenissen op te lossen. Betrokken: Wij verzorgen een belangrijke taak in het kader van de volksgezondheid. Onze rol op het gebied van duurzaamheid wordt steeds prominenter. Wij werken actief met partners samen op het gebied van welzijn van onze inwoners.
Persoonlijk: Bijzondere wensen van inwoners proberen wij te voorzien van een oplossing, tenzij dit een verstoring geeft van de bedrijfsvoering of leidt tot onevenredig hoge kosten. Modern: wij gebruiken de nieuwste technieken.
6
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Duurzaamheid Wij werken actief aan fysieke en sociale duurzaamheid. Zowel intern als extern. Onze ambities: Duurzaamheid Extern
Fysiek Wij werken aan een afvalloze toekomst. Verspilling van grondstoffen gaan wij tegen.
Intern
Onze medewerkers zijn gezond. Fysieke overbelasting wordt voorkomen.
Sociaal Wij zetten ons in om maatschappelijke doelen te realiseren. Als wij het leven van inwoners mooier kunnen maken, doen we dat. Iedere medewerker wordt gewaardeerd, en dat voelt hij ook. We zijn er voor elkaar.
Circulaire economie De huidige economie is nu nog lineair: grondstoffen worden omgezet in producten die aan het eind van hun levenscyclus worden vernietigd. De circulaire economie, waarin producten en materialen hergebruikt worden en grondstoffen hun waarde behouden, is noodzakelijk door de gestage uitputting van onze natuurlijke hulpbronnen maar staat nog in de kinderschoenen. De potentie is enorm, zowel als het gaat over het creëren van nieuwe banen als de bijdrage aan duurzame ontwikkeling. De circulaire economie biedt veel kansen voor gemeenten, instellingen en ondernemers: meer ketensamenwerking, innovatie, minder grondstoffenverbruik en minder afval. De NV zal in opdracht van en samen met de gemeenten het beleid & projecten op dit terrein aanjagen en ontwikkelen, en als kenniscentrum voor inwoners, maatschappelijke instellingen en bedrijven fungeren op weg naar de circulaire economie Het implementeren van het nieuwe beleid Afval engrondstoffen in de drie gemeenten is daar ene goed voorbeeld van. Doel ervan is de VANG doelstelling op termijn te realiseren.
Missie Vanuit onze maatschappelijke betrokkenheid zijn wij dienstbaar en ondersteunend in het verbeteren van de leefbaarheid in de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk. Hierbij hechten wij veel waarde aan de menselijke maat en duurzaamheid.
Visie De NV BAR-Afvalbeheer is dé uitvoeringsorganisatie van drie gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk voor het organiseren en uitvoeren van taken op het gebied van huishoudelijk afval. Zij is verantwoordelijk voor de inzameling van huishoudelijk afval en grondstoffen in drie gemeenten en het beheer van de afvalaanbiedstations in Barendrecht en Albrandswaard. Sleutelbegrippen daarbij zijn: effectief, efficiënt, duurzaam, klantvriendelijk en maatschappelijk betrokken. De dienstverlening aan drie gemeenten is transparant. De NV is toekomstgericht waarbij innovaties op het gebied van mechanisatie en automatisering worden ingezet om het bedrijf slank en slagvaardig te organiseren.
7
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
2. Realisatie 2021 2.1
Operationeel
Uitgevoerde maatregelen in de bedrijfsvoering betreffende de inzameling:
Met ingang van 1 januari 2021 is de uitvoering van start gegaan met heringerichte routes. Dit houdt in dat er een betere, gespreide planning is gemaakt, waardoor onze inzet van mensen en middelen dagelijks het gehele jaar constant is. Dit heeft als gevolg dat er minder inhuur van mensen en middelen is ontstaan. Om dit te realiseren zijn vanaf deze datum ook diverse inzameldagen gewijzigd voor diverse wijken. Bewoners en inzameling hebben hier weinig tot geen hinder aan ondervonden. Mede door deze nieuwe planning is er tevens een enorme rust ontstaan op de werkvloer onder medewerkers. De inzameling van ondergrondse containers is nauwkeurig geanalyseerd in 2021. De software die we hiervoor gebruiken is verbeterd door diverse aanpassingen in de inrichting en parameters door te voeren. Het resultaat hiervan is dat we zelden overvolle containers in ons werkgebied hebben en de inzameling efficiënter verloopt.
Maatregelen uitgevoerd om de hoeveelheid restafval nog verder terug te brengen:
Toegangssysteem verzamelcontainers voor PMD+rest, papier/karton en GFT (BA-AW-RK) In 2021 zijn kaartlezers geïnstalleerd op de bestaande verzamelcontainers, om deze klaar te maken voor de invoering van het variabel tarief. De ondergrondse containers voor PMD+rest en papier/karton en de GFT-cocons zijn alleen nog toegankelijk voor de bewoners van de hoogbouw. Overvolle ondergrondse containers als gevolg van vervuiling met andere afvalstromen en illegale stort van niet-inwoners van de betreffende gemeente willen we hiermee tegengaan. Ook houden we ook het aantal ritten met afvalinzamelwagens in de wijk beperkt.
Aanpak bijplaatsingen Bij een aantal ondergrondse containers wordt met enige regelmaat afval bijgeplaatst in plaats van in de container gedaan en afval dat er niet in past (grofvuil) wordt ernaast gezet. Er is een advies geschreven om dit probleem van bijplaatsingen integraal aan te kunnen pakken. Aanpak bij de bron door gedragsbeïnvloeding is daarbij het uitgangspunt, want bijplaatsingen komen vooral voort uit menselijk gedrag, zo blijkt ook uit onderzoek en ervaring. De inzet op het gebied van beheer, handhaving, communicatie en participatie is geïntensiveerd. De hotspotlocaties worden minimaal wekelijks gemonitord. Bijplaatsingen worden in een centraal registratiesysteem bijgehouden. Het verwijderen van bijplaatsingen is afzonderlijk van de reguliere reiniging georganiseerd, zodat boa’s hun onderzoek kunnen doen voordat bijplaatsingen zijn weggehaald. Zichtbare handhaving is tevens een onmisbare component in de instrumentenmix om bijplaatsingen nu en in de toekomst te voorkomen.
Samenstelling restafval Begin 2021 is een aantal steekproeven gedaan en is onderzocht welke grondstoffen nog in het restafval te vinden zijn. Het aandeel GFT dat nog aanwezig is in het restafval is hoog; dit aandeel daalde vanaf 2018, maar is in 2021 weer licht gestegen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het vele keukenafval dat bij het restafval wordt weggegooid. Ook is er nog winst te behalen met stromen als papier, glas en textiel, waarvan er de nodige kilogrammen 8
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
in het restafval verdwijnen. Het zoveel en goed mogelijk scheiden aan de bron is daarom belangrijk. Dat vermindert niet alleen de hoeveelheid restafval, het verhoogt ook het hergebruik van materialen. De start van het variabel tarief op 1 januari 2022 zal een verdere daling van PMD+rest stimuleren om zo de afgesproken VANG-doelstellingen te realiseren.
Barendrecht
Scheidingsresultaten per inwoner Barendrecht (in kg)
Jaar GFT Glas OPK PMD 2018 42,2 15,4 24,3 2019 42,1 14,9 25,1 2020 114,1 22,2 42,6 2021 108,6 24,6 41,2
Overig 5,5 150,5 5,2 153,9 16,1 178,2 17,9 157,4
Totaal Rest zonder rest 321,7 237,9 298,0 241,2 185,5 373,2 167,8 349,7
Ingezamelde tonnages route-inzameling (voor nascheiding)
PMD + Jaar GFT Glas OPK REST 2021 2.823 942 1.690 10.217 Kilogrammen afval per inwoner (na nascheiding)
Jaar GFT Glas OPK PMD 2021 108,6 24,6 41,2
AAS (excl. GHA) 17,9 157,4
9
REST (incl. GHA) 167,8
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Albrandswaard
Scheidingsresultaten per inwoner Albrandswaard (in kg)
Jaar GFT Glas OPK PMD 2018 118,1 19,1 47,7 2019 117,1 18,9 53,6 2020 166,0 18,0 45,9 2021 152,7 25,2 46,9
9,3 10,1 16,0 18,1
Overig 76,5 83,5 108,3 106,7
Rest 216,5 219,4 182,8 164,4
Totaal zonder rest 270,7 283,2 354,2 349,6
Ingezamelde tonnages route-inzameling (voor nascheiding)
PMD + Jaar GFT Glas OPK REST 2021 2.362 520 1.192 5.728 Kilogrammen afval per inwoner (na nascheiding)
Jaar GFT Glas OPK PMD 2021 152,7 25,2 46,9
AAS (excl. GHA) 18,1 106,7
10
REST (incl. GHA) 164,4
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Ridderkerk
Jaar 2018 2019 2020 2021
GFT 81,9 85,2 128,0 125,4
Glas 16,2 17,0 16,0 19,2
OPK
PMD
38,4 38,9 42,8 45,1
Overig
Rest
Totaal zonder rest
96,9 122,9 164,3 161,4
247,5 244,4 177,5 175,5
246,0 277,1 368,1 369,4
12,6 13,1 17,0 18,3
Ingezamelde tonnages route-inzameling (voor nascheiding) PMD + Jaar GFT Glas OPK REST 2021 3.887 653 1.925 10.823 Kilogrammen afval per inwoner (na nascheiding)
Jaar GFT Glas OPK PMD 2021 125,4 19,2 45,1
AAS (excl. GHA) 18,3 161,4
11
REST (incl. GHA) 175,5
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
2.2
Realisatie Beleidsmatig Communicatie 2021 zag uitgebreide informatiecampagnes met als doel inwoners te informeren over de afvalpas, de invoering van de Ja-sticker op 1 oktober 2021 en de invoering van het variabel tarief op 1 januari 2022. Inwoners hebben aan huis informatiebrieven ontvangen en zijn via grote advertenties in huis-aan-huisbladen geïnformeerd. Gedurende het jaar zijn inwoners geattendeerd op de doelstellingen uit het beleidsplan ‘Van afval naar grondstoffen’ door berichten in de lokale- en sociale media. Het doel van deze campagnes was om bewustwording en een neutrale tot meer positieve houding t.a.v. afvalinzameling te bewerkstelligen. Bovenbouwklassen van vier basisscholen in Barendrecht hebben meegedaan aan de textielwedstrijd die werd georganiseerd in samenwerking met Opnieuw & Co. Kinderen kregen les over textiel en zamelden zoveel (oud) textiel in. De scholen kregen een vergoeding per ingeleverde kilo textiel vanuit Opnieuw & Co. De winnende school kreeg het dubbele per kilo. Van 1 tot en met 7 maart 2021 zijn de chauffeurs, beladers en medewerkers van het afvalaanbiedstation in het zonnetje gezet. Dankzij de coronapandemie is extra duidelijk geworden hoe belangrijk de afvalbranche is voor het functioneren van de maatschappij. Doel van de week van de afvalhelden was naast waardering voor de medewerkers ook sympathie voor de medewerkers vanuit de inwoners.
De medewerkers hebben op filmpjes tips gegeven en kinderen zijn gevraagd mee te doen aan een kleurwedstrijd.
Inspraak bewoners In Buitenoord en zes straten in Gaatkensoog is in overleg met de inwoners gezocht naar een structurele oplossing voor GFT en papier/karton passend binnen het afvalbeleid. Het project is gestart met een enquête bij 1600 inwoners, waarop ruim 500 reacties zijn ontvangen en 32 inwoners zich hebben aangemeld als contactpersoon. Er is onderzocht of minicontainers voor GFT en papier/karton kunnen worden ingevoerd in de wijk. Met de contactpersonen is een rondgang door de buurt gemaakt en besloten dat het afvalbeleidsplan ook hier kan worden ingevoerd. Alle inwoners zijn met een nieuwsbrief op de hoogte gehouden. In de voorbereiding om te komen tot een optimalisatie van de inzameIvoorzieningen zijn (beleids)richtlijnen vastgesteld voor de locatiebepaling van de verzamelcontainers. Hierna zijn betrokkenen geïnformeerd over de locaties in het conceptlocatieplan. Er is gekozen voor een participatieproces waarbij belanghebbenden zoveel mogelijk op een informele wijze hun mening kunnen geven over de plannen voorafgaand aan het formele traject. Uiteindelijk hebben meerdere informele zienswijzen plaatsgevonden en vervolgens hebben de bij de aanwijzingsbesluiten horende conceptlocatieplannen zes weken ter inzage gelegen. De verzamelcontainers uit de locatieplannen zijn (bij)geplaatst, zodat inwoners hun afval gemakkelijk gescheiden aan kunnen bieden.
Door de invoering van het variabel tarief wordt namelijk een stijging van de hoeveelheid oud papier/karton verwacht, omdat inwoners hun afval beter gaan scheiden. Bij het uitbreiden van de hoeveelheid verzamelcontainers voor de hoogbouw is rekening gehouden met minicontainers voor de laagbouw.
12
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
2.3
Invoering van de Ja-sticker Om de totale hoeveelheid papier te verminderen is gekozen voor een opt-insysteem, waarbij reclamefolders niet bezorgd mogen worden bij huishoudens , tenzij via een Ja-sticker aan wordt gegeven dat zij deze wel willen ontvangen. BAR Afvalbeheer heeft contact opgenomen met brancheorganisaties en bezorgers van het ongeadresseerde reclamedrukwerk om hen te informeren over het geplande opt-insysteem. De Ja-sticker is ingevoerd op 1 oktober 2021.
Realisatie Project variabele tarieven
Het doel was dat de daarvoor gestarte projecten in juli 2021 zouden zijn afgerond en het proefdraaien kon beginnen, waardoor de inwoners een half jaar konden wennen aan het systeem. Met enige vertraging ten opzichte van de doelstelling is het variabel tarief ingaande 2022 ingevoerd. Enkele noemenswaardige zaken: - Het project middelen is op enkele restzaken na in 2021 afgewikkeld; - De verstrekking van de passen heeft niet geleid tot grote problemen. De systemen werken en individuele meldingen worden opgepakt en indien nodig gecorrigeerd. - Er zijn meerdere zienswijzen doorlopen; - De heffingsmethodiek, de vaste en variabele tarieven zijn per gemeente vastgesteld. In 2021 heeft de NV hierin het voortouw genomen. In 2022 zal bij de bepaling van de tarieven het voortouw weer worden overgedragen aan de afdeling financiën van de BAR-organisatie, waaronder team belastingen valt; - De OPK containers zijn ondanks de grote verscheidenheid van soorten en maten gesloten. Voor de verdere uitvoering van het project variabele tarieven is in de jaarrekening 2020 per gemeente een post “nog te betalen” opgenomen op de balans. Voor het verloop van deze post per gemeente wordt verwezen naar de toelichting op de balans.
2.4
Financieel
Onze verantwoordelijkheid voor het resultaat houdt in dat wij een financieel gezond bedrijf zijn, dat de basis moet blijven voor werkgelegenheid, duurzaamheid en maatschappelijke betrokkenheid. Hierbij gaan wij voor betekenismaximalisatie en niet voor winstmaximalisatie. Het jaar 2021 heeft de NV afgesloten met een voordelig resultaat van € 141.315,- voor eventuele belastingen.
13
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Omschrijving Begroting 2021, geraamde inkomsten Werkelijke inkomsten 2021 Saldo begroot / werkelijk inkomsten Begroting 2021, geraamde uitgaven (incl onvoorzien) Werkelijke uitgaven 2021 Saldo begroot/werkelijk uitgaven Saldo winst en verliesrekening 2021 Te verrekenen met Barendrecht Te verrekenen met Albrandswaard Te verrekenen met Ridderkerk Resultaat na verrekening
Bedrag x€ 1.000,13.323 13.699
Bedrag x € 1.000,-
376 13.323 13.558 -235 141 20 65 57 0
Het saldo winst en verliesrekening is nog te verrekenen met de gemeenten. Deze jaarrekening is opgesteld conform de bepalingen van de dienstverleningsovereenkomsten. Conform deze dienstverleningsovereenkomsten wordt het resultaat in 2021 op basis van nacalculatie verrekend met de gemeenten. De Ava kan echter besluiten het positieve saldo geheel of gedeeltelijk ter beschikking te stellen aan de NV.
2.5
Uitgangspunten oprichting NV
Bij de oprichting van de NV hebben de colleges de volgende uitgangspunten aan de NV meegegeven. Aan de wens om bij de jaarstukken te rapporteren over de voortgang van deze uitgangspunten voldoen wij graag. a. De inzameling van huishoudelijk afval wordt gegarandeerd. In 2021 is het afval iedere dag volgens planning opgehaald. Geen enkele dag zijn wegens verkeerde planning of overmacht geen ledigingen geweest. Ook is de telefonische dienstverlening alle werkdagen gegarandeerd geweest. b. De gemeenten houden regie op beleidskeuzen. De gemeenten hebben de beleidsplannen Afval en Grondstoffen en de tarieven afvalstoffenheffing vastgesteld. Ook bij de implementatie van de plannen worden zij vooraf gekend en wordt hen gevraagd om keuzen te maken. c. De onderneming staat voor goed werkgeverschap. Om de vitaliteit van de medewerkers op de korte en lange termijn goed te houden is er in samenwerking met het domein Beheer & Onderhoud van de BAR-organisatie een vitaliteitsplan opgesteld. In dit plan staan veel maatregelen om zowel de fysieke als de psychische gezondheid van medewerkers op peil te houden. Vooral medewerkers met fysieke uitvoerende taken lopen het risico hun werk niet op dezelfde wijze te kunnen uitvoeren tot hun pensioengerechtigde leeftijd.
Omdat de NV geen ondernemingsraad kent, heeft de directeur meerdere (digitale) personeelsbijeenkomsten georganiseerd om het personeel te informeren over de stand van
14
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
de organisatie (conform de wettelijke voorschriften). d. De onderneming beperkt de kosten voor gemeente en burger. De NV is opgericht zonder winstoogmerk, waarbij eventuele overschotten op basis van de DVO’s worden gerestitueerd aan de gemeenten. e. De onderneming heeft een transparante financiële structuur / interne controle. De financiële administratie is als apart bedrijf opgenomen onder de financiële administratie van de BAR-organisatie en de gemeenten. De inrichting komt hiermee overeen met de overige administraties en biedt de NV ondanks de geringe omvang de mogelijkheden van een efficiënte werkwijze, rekening houdende met de gewenste functiescheidingen. Personeelsadministratie: Voor de eigen medewerkers voert ADP de personeels- en salarisadministratie uit. Voorafgaande aan de uitbetaling van de salarissen vindt interne controle plaats door de controller. Aangezien de controller gedetacheerd is vanuit de GR BAR-organisatie, vindt deze controle onafhankelijk plaats. AfvalRis: Met het ontstaan van de NV was het noodzakelijk om de urenregistratie en tonnages centraal voor alle drie de gemeenten eenduidig te administreren. AfvalRis vormt hiermee de basisadministratie voor een groot deel van de afrekening met de gemeenten en biedt de mogelijkheid om de verwerkingsnota’s te kunnen controleren.
Voor de beoordeling van de verwerkingskosten van de gemeenten is AfvalRis betreffende de tonnages leidend. Controle vindt aan de hand van AfvalRis en weegbonnen plaats. f.
De onderneming is klantvriendelijk. Afval specifieke meldingen komen niet meer bij het Klant Contact Centrum (KCC) van de gemeenten binnen maar rechtstreeks bij het Frontoffice van de NV. Dat heeft geleid tot kortere wachttijden en meer tevredenheid bij inwoners die vragen of klachten hadden over de afvalinzameling.
g.
De onderneming werkt duurzaam. De NV besteedt zo duurzaam mogelijk aan. Door het grote belang van bedrijfscontinuïteit experimenteert de NV niet met voertuigen. Samen met de gemeenten werkt de NV aan het efficiënter maken van de inzameling waardoor de scheidingspercentages verbeteren en de verkeersbewegingen afnemen.
h. De onderneming werkt samen met lokale partners. De NV en Opnieuw & Co werken nauw samen. Op de afvalaanbiedstations staan speciale containers voor herbruikbare goederen. De NV regelt voor de gemeenten Barendrecht, Albrandswaard en Ridderkerk de textielinzameling door Opnieuw & Co.
15
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
3. Bedrijfsvoering 3.1
Organisatie
a. Opbouw van de organisatie
De colleges van B&W zijn opdrachtgever en aandeelhouder van de NV, waarbij het voorzitterschap van de Algemene Vergadering van Aandeelhouders jaarlijks rouleert. In 2021 kwam de voorzitter uit de gemeente Albrandswaard. Het voorzitterschap is inmiddels overgedragen aan de gemeente Ridderkerk. De organisatie van NV was in 2021 als volgt opgebouwd.
b. Verbeteren rollen opdrachtgever en opdrachtnemer
Na de strategische conferentie is er gestart met het oppakken van de uitvoeringsagenda. De directeur van de NV en een lid van de directieraad van de GR BAR-organisatie zijn opdrachtgever voor een aantal projecten die moeten leiden tot verbeteringen op het invullen van beide rollen en het ondersteunen van de portefeuillehouders. Dit traject wordt verder opgepakt na de verkiezingen in 2022. c.
Inkoop
Bij het analyseren van inkoop contracten of bij de uitvoering daarvan zijn we in 2021 gestuit op een aantal issues oftewel discussie punten met de leveranciers over de kwaliteit en kwantiteit van leveren. Deze worden kort met u gedeeld. Van de zaak AVR versus NV BAR en IRADO bent u op de hoogte gesteld van het voor ons gunstige vonnis van de rechtbank in de bodemprocedure. Inmiddels heeft de AVR de partijen gedagvaard in hoger beroep. Een zitting is gepland op 2 juni 2022. Het onderzoek naar het lease contract voertuigen met ROTEB. De uitkomsten van het onderzoek hebben in ieder geval tot meer inzicht geleid van de lease kosten. Ook zal dat leiden tot een marktverkenning in 2022 met als doel te bepalen of een verlenging van het contract met ROTEB wenselijk is. De aanbesteding van de verwerking van afvalstromen afkomstig van de AAS Albrandswaard en Barendrecht is afgerond. Met team inkoop van de BAR-organisatie is regelmatig contact en afstemming over de aanbesteding van contracten. 16
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
3.2
Personeel
Door de veelzijdigheid aan werksoorten op verschillende werk- en denkniveaus biedt de NV BARAfvalbeheer werk aan hoog en laag geschoold personeel, waarbij wij ons verantwoordelijk voelen voor de inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De vaste bezetting per 31 december 2021 van de NV is 46,01 FTE. De NV kent hierbij de volgende vormen: Personeel in dienst van de NV ( 40,01 FTE) Personeel in dienst van de GR BAR-organisatie (6 FTE) Het personeel in dienst van de NV MAR is per 1 januari 2016 overgenomen door de NV met behoud van hun arbeidsvoorwaarden inclusief opgebouwde rechten, zoals pensioen en plichten. Personen die vervolgens geplaatst worden op een vacature, treden in dienst van de NV BARAfvalbeheer in de cao GEO - services. De directeur van de NV kan hier in individuele gevallen van afwijken en de functie laten vervullen via detachering vanuit de GR BAR-organisatie, wanneer iemand daar al werkzaam was. Voor te vervullen functies binnen de NV die niet passen binnen de cao GEO - services worden in het betreffende arbeidscontract aanvullende afspraken gemaakt, waarbij de in de cao geldende rechten en plichten in acht worden genomen (inclusief de periodiek te maken cao-afspraken). De NV verzorgt voor deze personen de salarisbetalingen en de advisering betreffende arbeidsvoorwaarden. Hiervoor is met een derde partij een overeenkomst afgesloten.
Medewerkers van de BAR-organisatie die tot 1 januari 2016 werkzaam waren op een taak die nu door de NV BAR-Afvalbeheer wordt uitgevoerd, zijn gedetacheerd bij de NV via een detacheringsovereenkomst. Deze medewerkers functioneren volledig onder verantwoordelijkheid van de directeur en Managers van de NV. De personen die functies vervullen vanuit detachering van de GR BAR-organisatie behouden de arbeidsvoorwaarden van CAR UWO inclusief de daarin opgebouwde rechten, zoals pensioenen en plichten. Bij het ontstaan van vacatures bij deze functies, wordt geworven voor plaatsing in de NV. Bij een beëindiging van de detachering is er voor de gedetacheerden een terugkeergarantie bij de GR BAR. Bij functiewijziging treedt de betreffende werknemer in dienst van de NV. Medewerkers van de NV en de GR BAR-organisatie mogen over en weer bij elkaar solliciteren als interne kandidaat. Personeelskosten 2021 (x €1.000,-) De totale personeelskosten van de NV BAR-Afvalbeheer bedroegen in 2021: Salariskosten € 2.437, Detacheringsvergoedingen - 428, Overige personele kosten - 188, Inhuur - 2.081,Totaal € 5.134,Specificatie inhuur derden (x € 1.000,-) Directie en control Beleid en Strategie Beleidsrealisatie/frontoffice Inzameling buitendienst Inhuur afvalaanbiedstation Bedrijfsvoering algemeen Totaal
€ 187,- 282,- 385,- 1.068 ,- 133,27,€ 2.081,17
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Daarnaast is voor de uitrol van het project variabele tarief voor een bedrag van € 335,ingehuurd. Deze kosten zijn verantwoord onder projectkosten. Ziekteverzuim De NV kende over 2021 een gemiddeld ziekteverzuimpercentage van 8,44 % ten opzichte van 12,75% in 2020) Daarbij heeft lang verzuim een grote rol gepeeld. Uitgaande van een gemiddelde bezetting van 43,66 FTE betekent dit dat gedurende 2021 gemiddeld 4,3 FTE als gevolg van ziekte niet inzetbaar was. Ziekteverzuimpercentages 2021 op basis gemiddelde bezetting Groep Percentage Percentage Percentage Percentage 2017 2018 2019 2020 Detachering In dienst NV Totaal
1,70 3,43 2,73
2,40 3,15 2,94
6,04 6,60 6,42
1,31 15,26 12,75
Percentage Bezetting 2021 2021 in fte (gemiddeld) 2,29 6,45 9,81* 43,66 8,44 50,11
Waarvan lang verzuim 8,02%
Ziekteverzuim per maand medewerkers in dienst NV:
Social Return: De NV is een partner van de gemeenten in het bieden van mogelijkheden aan mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt. In 2016 en 2017 hebben wij 2 medewerkers met een achterstand op de arbeidsmarkt (1,63 FTE) in vaste dienst genomen. Deze medewerkers werken nog steeds bij de NV. Bij de oprichting van de NV was de intentie 1,5 FTE in dienst te nemen. Aan deze intentie is hierdoor invulling gegeven. Samenwerkingsovereenkomst met de GR BAR-organisatie Voor de bedrijfsvoeringsfuncties op het vlak van Financiën, HRM, ICT, juridische zaken (en compliance), DIV en inkoop, wordt capaciteit op basis van een samenwerkingsovereenkomst ingehuurd van de GR BAR-organisatie (of, indien nodig, van een private organisatie – zie hieronder). De verantwoordelijkheid voor de inhoud van het werk op het vlak van bedrijfsvoering berust bij de NV.
18
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Het betreft hier het volgende (bedragen x € 1.000,-): Afdeling HRM
Financiële administratie
Informatievoorziening & automatisering
Soort HR is nog verantwoordelijk voor een administratieve afdeling afval binnen de BARorganisatie. Taken voor salarisadministratie en HR advisering van de medewerkers van de NV zijn uitbesteed aan ADP. Er vindt overleg plaats met HRM om ook de HR advisering betreffende de medewerkers van de NV over te nemen. Dit bedrag is ter bekostiging van de extra taken voor de financiële administratie en het opleveren van de cijfermatige jaarrekening onder aftrek van de afnemende adviestaken. Gebaseerd op de te leveren ondersteuning, vaste kosten per medewerker en vaste kosten per werkplek.
Communicatie Juridische zaken en inkoop Facilitaire zaken Totaal
3.3
Bedrag 0
10,8
104,0
11,9 10,8 33,2 170,7
Personeelsbeleid
Bij de start van de NV was er geen personeelsbeleid opgesteld. In de afgelopen jaren is er samen met de personeelsvertegenwoordiging verder invulling gegeven aan een ontwikkeling van het personeelsbeleid. Deze ontwikkeling is gestokt ondanks de goede bedoelingen. Gebrek aan kennis en capaciteit hebben daarbij een rol gespeeld. Om die reden is voor 1 dag in de week specifieke kennis ingehuurd bij ons collega bedrijf IRADO NV. Opdracht is te inventariseren wat nodig is om een goed personeelsbeleid te ontwikkelen. Hierbij is het doel de medewerkers te betrekken en te ontwikkelen om de dienstverlening van de NV BAR afvalbeheer verder te verbeteren. Om die ontwikkeling te toetsen en te sturen is een jaar lang wekelijks een medewerker tevredenheid onderzoek uitgevoerd (MTO). Als resultaat zien wij dat een groot deel van de medewerkers hun werk en werkomgeving positief beleven en op hun gemak voelen. Bij de uitgevoerde nulmeting kwamen drie slecht scorende drijfveren naar boven die aandacht behoeven. De interne communicatie kan worden verbeterd Aandacht voor opleiding en ontwikkeling Waardering in het werk Zaken die bijdragen aan het verbeteren van de drie drijfveren hebben wij in gang gezet. Denk aan de tweewekelijkse nieuwsbrief, de functioneringsgesprekken, ontwikkelplan, Toolbox –meetingen, werkoverleg en per kwartaal een informatie sessie met de directeur.
Daarnaast zijn zowel met Kerstmis als met Pasen attenties met een bedankt kaart uitgedeeld aan alle collega’s. Naar aanleiding van het ontwikkelen van het HR beleid zijn in het 1e kwartaal 2021 functioneringsgesprekken gevoerd. De resultaten daarvan zijn van belang om voor de individuele medewerker een eventueel ontwikkelplan te maken. Vijf collega’s hebben een ontwikkel-assessment ondergaan. Doel daarvan is vast te stellen wat hun potenties zijn in relatie tot de eisen die aan de functie gesteld (gaan) worden. 19
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
Daarnaast is het verzuim protocol vernieuwd en is er een beleid hybride werken vastgesteld. Daar waar kan, kunnen medewerkers enige dagen thuis blijven werken. Het personeelsbeleid dient invulling te geven aan alle denkbare regelingen en aan alle sociale en fysieke aspecten van het werk. Hierbij betrekken wij de aandachtspunten uit het MTO zijnde opleidingen en carrièrekansen. Speerpunten van het toekomstig personeelsbeleid zijn: Doorontwikkeling organisatie Door de grote gedeelde ambities met de gemeenten, moet de NV in sneltreinvaart doorgroeien tot een volwassen organisatie en continue werken aan een verdere professionalisering. De uitvoeringsagenda zal dienen als leidraad om verder invulling te geven aan deze professionalisering. Veiligheid op het werk Veel medewerkers werken met gevaarlijke apparatuur en gevaarlijke stoffen. Daarnaast hebben veel medewerkers contact met externen, zoals burgers. Om incidenten te voorkomen en juist te handelen als er toch een incident is, hebben wij in 2016 en 2017 een veiligheidshandboek opgesteld en in 2018 het BHV-plan met ontruimingsplan voor de Nijverheidsweg vastgesteld. In 2019 zijn de BHV-ers opgeleid. Het BHV-plan en ontruimingsplan voor het afvalaanbiedstation aan de Londen wordt opgepakt met de vernieuwing van dit afvalaanbiedstation. In 2022 actualiseren wij de handboeken en opleidingen.
Daarnaast hebben wij een van onze medewerkers opgeleid en aangesteld tot preventiemedewerker. Inzet op vitaliteit Veel functies binnen de NV zijn fysiek belastend. Bovendien worden medewerkers geconfronteerd met steeds meer regelgeving en techniek. Aandacht voor kennis en vaardigheden om inzetbaar te blijven is daarom van het grootste belang. Terugdringen van overwerk Duurzame inzetbaarheid betekent ook dat medewerkers niet overbelast moeten worden. In het verleden was overwerk een reguliere invulling van de benodigde capaciteit. Het terugdringen van overwerk met als doel de inzetbaarheid van medewerkers op langere termijn te waarborgen en het creëren van nieuwe banen is hierbij onze inzet. Het aantal chauffeurs wordt uitgebreid om de extra taken voortvloeiende uit de beleidsplannen op te kunnen vangen zonder dat dit gevolgen heeft voor het veelvuldig moeten overwerken, uitbetalen van verlofdagen en meer inhuur dan wenselijk. Bevorderen van vakbekwaamheid Eisen aan de medewerkers worden door regelgeving steeds groter. Dat heeft een directe relatie met de ambitie om steeds meer afval te hergebruiken. Om aan deze nieuwe eisen te kunnen voldoen hebben wij een opleidingsbudget. Daarnaast stimuleren wij mensen om zichzelf te ontwikkelen. Als NV vinden wij het belangrijk dat onze medewerkers minimaal een MBO opleiding hebben afgerond.
In die zin stimuleren wij de deelname aan de AMBOR (Afval Milieu en Beheer Openbare Ruimte) opleiding. Aan scholing is in 2021 een bedrag van € 44,- besteed. Opleidingen Onze medewerkers moeten veel verplichte opleidingen volgen. Kennis van afvalstoffen en veiligheidsrisico’s moet op peil gehouden worden. Om te zorgen dat iedere medewerker de juiste papieren heeft en opleidingen ook tijdig worden vernieuwd, heeft de NV een servicecontract afgesloten met de SPA-groep. Alle medewerkers in eigen dienst voldoen aan de opleidingseisen.
20
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
In 2018 zijn we gestart met de meerjarige MBO AMBOR (Afval, Milieu, Beheer Openbare Ruimte) opleiding. Een erkende vakopleiding voor iedereen die werkzaam is in de buitenruimte. De opleiding is met veel enthousiasme ontvangen door onze medewerkers. Buiten dat dit goed is voor hun zelfbeeld en zelfvertrouwen, verbeteren we tevens het algemene kennisniveau van onze medewerkers waardoor we de service en dienstverlening in de toekomst nog beter kunnen garanderen.
21
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
3.4
Huisvesting
De huisvestingskosten van de NV in 2021 bedragen € 323,- (x €1.000,-) De NV huurt van de gemeente Albrandswaard voor de Nijverheidsweg 3. De kosten voor deze locatie worden verdeeld over de drie deelnemende gemeenten. De huurprijs bedraagt € 173,- exclusief servicekosten van € 33,-. Voor beveiliging, schoonmaak, koffievoorziening, belastingen, verzekeringen en onderhoudskosten is een bedrag in rekening gebracht van € 56,-. Daarnaast huurt de NV van de gemeente Albrandswaard het afvalaanbiedstation aan de Nijverheidsweg (€ 21,-) en van de gemeente Barendrecht het afvalaanbiedstation aan de Londen (€ 40,-). Deze kosten worden doorbelast aan de betreffende gemeenten. Bij de Nijverheidsweg kampen wij steeds meer met ruimtegebrek door de groei van de organisatie. De meest nijpende knelpunten betreffen een fatsoenlijke kleedruimte voor de beladers, ruimtegebrek op het buitenterrein in relatie met de uitbreiding van het aantal benodigde voertuigen en de krappe huisvesting voor het kantoorpersoneel.
3.5
Voertuigen
De voertuigkosten van de NV in 2021 bedragen € 1.410,- (x €1.000,-) De voertuigen die de NV tot haar beschikking heeft zijn geleaset (full operational lease, zie overzicht bij niet uit de balans blijkende verplichtingen). De kosten voor de lease, onderhoud, vergoeding gebruik voertuigen en inhuur vervangende voertuigen bedroegen in 2021 € 1.105,-. Aan brandstof is een bedrag uitgegeven van € 305,-.
3.6
Procesoptimalisatie
Om de organisatie te verbeteren zijn we in 2021 gestart met het project “Proces optimalisatie”. Vanuit de opdracht, missie en visie en kernwaarden van de organisatie worden de processen geïnventariseerd, beschreven en verbeterd. Dat doen we deels werkende weg vanuit het project variabel tarief en de processen van de frontoffice. Dat betekent dat met name de processen die relevant zijn voor het project variabel tarief afvalstoffenheffing, als eerste zijn opgepakt. De focus lag op het beschrijven en borgen van de processen van databeheer, container en chipmutaties. Dat is van belang in het kader van de AVG, security en een juiste afrekening met de inwoners. Hierbij is nauw samengewerkt met de BAR-organisatie. In 2022 zetten we dit project voort. Voor wat betreft de routeoptimalisaties zijn een aantal verbeteringen doorgevoerd in het systeem ENEVO. Deze hebben geleid tot meer efficiëntie en tot minder volle containers.
22
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
4. Weerstandsvermogen en risicobeheersing 4.1
Aanwezige weerstandscapaciteit
Onder het weerstandsvermogen wordt verstaan het geheel van geldmiddelen waaruit risico’s kunnen worden opgevangen zonder dat het beleid aangepast hoeft te worden. Een risico wordt hierbij gedefinieerd als een voorzienbaar financieel nadeel waarvoor geen voorziening is gevormd of dat niet tot een afwaardering heeft geleid en dat van materiële betekenis is voor de financiële positie en het balanstotaal. De NV kent naast het uitgegeven aandelenkapitaal geen weerstandscapaciteit. De aandeelhouders dragen de risico’s voortvloeiende uit de bedrijfsvoering van de NV. Positieve en negatieve saldi worden verrekend met de afzonderlijke aandeelhouders conform de bepalingen in de DVO’s. Om deze risico’s te kunnen opvangen hebben de afzonderlijke aandeelhouders een reserve gevormd, dan wel kunnen zij beschikken over de algemene reserve. De taken van de NV zijn statutair beperkt zich tot de inzameling van huishoudelijke afvalstoffen, waardoor de mogelijkheid om extra inkomsten te genereren zeer beperkt is en de bedrijfsvoering gerelateerde kosten grotendeels niet dan wel beperkt beïnvloedbaar zijn.
4.2
Aanwezige risico’s
Ondanks risico-beperkende maatregelen zijn niet alle financiële risico’s uit te sluiten. Te noemen zijn: Beschikbaar hebben voldoende personeel Langdurige ziekte Het ziekteverzuim van de NV is in 2021 is met name beïnvloed door langdurige ziekte die niet gerelateerd is aan het werk en de corona-pandemie heeft geleid tot een stijging van het ziekteverzuimpercentage als gevolg van daadwerkelijke ziekte dan wel quarantaine maatregelen. De inzamelwerkzaamheden van de NV dienen hoe dan ook ten allen tijde doorgang te vinden. Bij een stijging van het ziekteverzuimpercentage is dit met inhuur gecompenseerd en heeft hierdoor geleid tot meerkosten. Minder functioneren medewerkers De afvalwereld is volop in beweging, waarbij door de ontwikkelingen andere competenties van de medewerkers worden vereist dan wel zich eigen moeten worden gemaakt. Het is niet een gegeven dat alle medewerkers deze ontwikkelingen kunnen blijven volgen. Hiervoor zullen oplossingen gezocht moeten worden. Gezien de beperkte personeelsomvang zijn deze mogelijkheden beperkt. Uitval van voertuigen De specialistische voertuigen zijn allen geleased. Gezien de hoge kosten is in de lease contracten geen vervanging van voertuigen opgenomen. Op dit moment beschikken wij over een relatief jong voertuigbestand dat goed onderhouden is. Met het verstrijken van de jaren, los van schades, kan uitval echter toenemen.
Stijging brandstofprijs, gas en elektra In 2021 hebben we te maken gekregen met een behoorlijke stijging van de dieselprijs. De duur en hoogte van de stijging is moeilijk in te schatten. Gas en elektra maakt onderdeel uit van de servicekosten te betalen aan de verhuurder. Aangezien de 23
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
verhuurder contracten heeft op basis van variabele tarieven, wordt er voor 2022 een nadeel verwacht van circa € 18,- op basis van de huidige verbruikscijfers. Vpb (Vennootschapsbelasting) Er is vanuit de aandeelhouders om begrijpelijke redenen behoefte om scholen, kerken, ideële instellingen en dergelijke te faciliteren bij de inzameling van afval. In de kern is dit afval echter bedrijfsafval terwijl voor de NV statutair is bepaald dat wij zijn opgericht voor de inzameling van huishoudelijk afval. In het kader van de Vpb heeft de NV met de belastingdienst op basis van de statuten en de daadwerkelijke werkzaamheden kunnen afstemmen dat de samenwerkingsvrijstelling toegepast mag worden. Het resultaat hiervan is dat er geen aparte fiscale administratie gevoerd hoeft te worden en de belastingdruk zeer beperkt is. Deze afspraken gelden tot en met 2021. Voor het belastingjaar 2022 moet deze vrijstelling opnieuw worden aangevraagd en worden de omstandigheden en werkzaamheden van de NV opnieuw beoordeeld. Toename van de inzameling van bedrijfsafval (waaronder inzameling voor de hiervoor genoemde ideële instellingen) in de ruimste zin van het woord kan er toe leiden dat de samenwerkingsvrijstelling voor de NV komt te vervallen dan wel dat wij niet opnieuw voor deze vrijstelling in aanmerking komen.
Met het uitbreiden van onze dienstverlening richting bedrijfsafval of hieraan gelieerd afval adviseert de NV haar aandeelhouders zeer terughoudend om te gaan, tenzij dit soort initiatieven door gewijzigde wetgeving mogelijk wordt gemaakt. De NV adviseert in deze er voor te waken dat het faciliteren van bepaalde instellingen zal leiden tot een precedentwerking bij de beoordeling van verdere verzoeken en dus onherroepelijk zal leiden tot een geleidelijke groei van de inzameling van bedrijfsafval. Aangezien meerkosten voortvloeiende uit de Vpb worden doorbelast aan de gemeenten, is er voor de NV geen financieel risico. Extra onderhoudskosten Nijverheidsweg 3 De NV huurt van de gemeente Albrandswaard, waarbij de verdeling van de onderhoudskosten zijn weerslag kent in de huurprijs. Voor de voor rekening van de huurder komende kosten heeft de NV geen voorziening gebaseerd op een onderhoudsplanning. Noodzakelijk onderhoud en vervangingen komen hierdoor rechtstreeks ten laste van het resultaat van de NV.
4.3
Risico-beperkende maatregelen
De NV BAR-Afvalbeheer streeft ernaar om de risico’s zoveel mogelijk te beperken. De risico’s met betrekking tot het onroerend goed en ICT ondervangen wij door de huur- en samenwerkingsovereenkomst met de GR BAR-organisatie, waarin de GR de continuïteit waarborgt. Voor het wagenpark zijn leasecontracten gesloten. Om kosten te drukken is vervangend vervoer niet opgenomen in de leasecontracten van de voertuigen. Voor vervangend vervoer is een aparte raming opgenomen in de begroting. Een deel van de taken zoals de financiële administratie worden uitgevoerd door de GR BARorganisatie op basis van de samenwerkingsovereenkomst met de NV. De continuïteit van de uitvoering van deze werkzaamheden is in de betreffende samenwerkingsovereenkomst geregeld. Voor de vervanging van personeel in eigen dienst zijn inhuurbudgetten opgenomen en afspraken gemaakt met uitzendorganisaties om ons op korte termijn van goed gekwalificeerd personeel te voorzien, waardoor de dienstverlening is gewaarborgd. Er zijn verzekeringen afgesloten op de terreinen van personeel en (bestuurders)aansprakelijkheid. Gezien de verwevenheid met de GR BAR-organisatie en het harmoniseren van de voorwaarden is gekozen voor het zo veel mogelijk meeverzekeren op de polissen van de GR BAR-organisatie.
24
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
De NV is per definitie een onderneming in de zin van de Vennootschapsbelasting (Vpb) en onbeperkt Vpb-plichtig. De NV BAR-Afvalbeheer komt ten opzichte van de gemeenten in aanmerking komen voor een samenwerkingsvrijstellingvrijstelling, maar zal hoe dan ook wel aangifte moeten doen voor de inzameling van bedrijfsafval en het faciliteren bij evenementen. De hieruit voortvloeiende Vpb last is zeer beperkt. Alvorens de NV overgaat tot uitbreiding van taken, wordt eerst fiscaal advies ingewonnen ter voorkoming van het risico van het verlies van de samenwerkingsvrijstelling. De NV heeft geen activa overgenomen van de gemeenten. Vervangingsinvesteringen betreffende de inzamelmiddelen worden gedaan namens en voor rekening van de betreffende gemeente. De NV kent daarom geen vaste activa, waardoor het financieringsvraagstuk en -risico niet aan de orde is. De NV voorziet in haar liquiditeitsbehoefte via de ontvangst van maandelijkse voorschotten van de gemeenten, waarbij het debiteurenrisico is uitgesloten.
25
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
5.
Onderhoud kapitaalgoederen
Onderhoud voertuigen (x € 1.000,-) De voertuigen zijn geleaset, waardoor het reguliere onderhoud binnen de leaseprijs is afgedekt. Voor niet regulier onderhoud was in 2020 een bedrag gemoeid van € 44,-. Voor één inzamelvoertuig is er een afrekening geweest van de opgebouwde reservering voor onderhoud en restantboekwaarde. Er is een bedrag ontvangen van € 99,-. Onderhoud inzamelmiddelen (x € 1.000,-) Voor het onderhoud en kleinschalige vervanging van de ondergrondse containers en inzamelmiddelen is per gemeente afzonderlijk een bedrag beschikbaar. Over- en onderschrijdingen op deze budgetten zijn verrekend met de afzonderlijke gemeenten. In 2021 hebben we vooral te maken gehad met achterstallig onderhoud blijkende uit de jaarlijkse keuring. De meerkosten zijn ten laste gebracht van de in de jaarrekening 2020 opgenomen vooruitbetaalde bedragen die bij de jaarrekening 2021 zijn vrijgevallen. Het betreffen de volgende uitgaven: Gemeente Barendrecht Gemeente Albrandswaard Gemeente Ridderkerk
€ € €
257,61,191 ,-
(Vervangings)investeringen inzamelmiddelen (Vervangings)investeringen betreffende de inzamelmiddelen worden gedaan namens en voor rekening van de betreffende gemeente. De investeringen voortvloeiende uit de beleidsplannen afval en grondstoffen 2019-2023 zijn in 2021 door de NV BAR-Afvalbeheer doorbelast aan de gemeenten. Het betreft per gemeente in totaliteit de volgende investeringen (x € 1.000,-): Gemeente Barendrecht € 323, Gemeente Albrandswaard € 227, Gemeente Ridderkerk € 561,Het mag duidelijk zijn dat niet alle inzamelmiddelen vervangen zijn bij de implementatie van de beleidsplannen Afval en Grondstoffen 2019-2023. In 2022 zal de NV voor de gemeenten op basis van een inventarisatie van alle aanwezige inzamelmiddelen een meerjarig vervangings- en onderhoudsplan opstellen. Onroerende zaken De NV en GR BAR-organisatie maken over en weer gebruik van elkaars panden. Het gebruik van de NV concentreert zich vooral op de volgende onroerende zaken en toebehoren: Het (kantoor)gebouw en omliggende terrein aan de Nijverheidsweg 3 te Rhoon, inclusief kantoorinrichting, meubilair, kantoormachines en -apparatuur, opslagruimte; Het afvalaanbiedstation te Barendrecht; Het afvalaanbiedstation te Albrandswaard. De GR BAR-organisatie verzorgt onder andere de levering telefoon, internet-, CAI voorzieningen, beveiliging, schoonmaak en alle overige facilitaire zaken.
Het regulier onderhoud (als ware het eigendom) komt voor rekening van de gemeenten Albrandswaard en Barendrecht.
26
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
6. Financiering Naast het aandelenkapitaal heeft de NV geen middelen ter financiering van de liquiditeitsbehoefte. De NV heeft geen activa overgenomen van de gemeenten. Vervangingsinvesteringen betreffende de inzamelmiddelen worden gedaan namens en voor rekening van de betreffende gemeente. De NV kent daarom geen vaste activa, waardoor het financieringsvraagstuk en -risico niet aan de orde is. De NV voorziet in haar liquiditeitsbehoefte via de ontvangst van maandelijkse voorschotten van de gemeenten, waarbij het debiteurenrisico is uitgesloten. Wel is de tijdige betaling van de facturen door de gemeenten een bron van aandacht. Dit met name door het voorschieten van de kosten van de investeringen en de betaling van de verwerking van het huishoudelijk restafval door de NV ingaande 2020.
7. Vpb-plicht Met ingang van 1 januari 2016 is de Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen effectief van kracht geworden. Het gevolg hiervan is dat de NV ondanks dat wij uitsluitend publiekrechtelijke rechtspersonen als aandeelhouder hebben, op dezelfde wijze als reguliere NV’s in de vennootschapsbelasting worden betrokken. Met de belastingdienst zijn wij overeengekomen dat wij in aanmerking komen van een samenwerkingsvrijstelling. Dit houdt in dat het resultaat geheel of gedeeltelijk niet in de belastingheffing wordt betrokken. Dit omdat het doel en de feitelijke werkzaamheden van de NV met name de inzameling van huishoudelijk afval en het beheer van het afvalaanbiedstation in de gemeenten Barendrecht en Albrandswaard is. De jaarlijks te betalen VPB bedraagt hierdoor slechts gemiddeld € 3,-
27
Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 9 juni 2022
8 Jaarrekening De jaarrekening is opgesteld volgens de bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW.
8.1 Balans Balans per 31 december 2021 In duizenden euro's
2021 €
2020 €
45
45
45
45
Vlottende activa
2.634
3.427
Voorraden Vorderingen Liquide middelen Vooruitbetaalde bedragen
1.036 1.716 16
1.378 2.029 20
Totaal activa
2.812